史记 · 司马迁 · Chapter 9 of 130

十二本纪·吕太后本纪

PinyinModern Translation
Size

lǚ tài hòu zhě gāo zǔ wēi shí fēi yě shēng xiào huì dì nǚ lǔ yuán tài hòu

吕太后,是高祖刘邦在微贱时的妻子,生下了孝惠帝和女儿鲁元太后。

jí gāo zǔ wèi hàn wáng de dìng táo qi jī ài xìng shēng zhào yǐn wáng rú yì

等到高祖成为汉王后,得到了定陶的戚姬,非常宠爱她,生下了赵隐王刘如意。

xiào huì wéi rén rén ruò gāo zǔ yǐ wéi bù lèi wǒ cháng yù fèi tài zǐ lì qi jī zi rú yì rú yì lèi wǒ

孝惠帝为人仁慈懦弱,高祖认为他不像自己,常常想要废掉太子,改立戚姬的儿子刘如意为太子,因为如意更像自己。

qi jī xìng cháng cóng shàng zhī guān dōng rì yè tí qì yù lì qí zǐ dài tài zǐ

戚姬受到宠爱,经常跟随高祖前往关东地区,日夜哭泣,希望立自己的儿子取代太子。

lǚ hòu nián zhǎng cháng liú shǒu xī jiàn shàng yì shū

吕后年纪较大,经常留守在后方,很少见到高祖,关系逐渐疏远。

rú yì lì wèi zhào wáng hòu jǐ dài tài zǐ zhě shù yǐ lài dà chén zhēng zhī jí liú hòu cè tài zǐ de wú fèi

刘如意被立为赵王后,好几次差点取代太子,多亏大臣们极力劝阻,以及留侯张良的计策,太子才得以没有被废黜。

lǚ hòu wéi rén gāng yì zuǒ gāo zǔ dìng tiān xià suǒ zhū dà chén duō lǚ hòu lì

吕后性格刚强坚毅,辅佐汉高祖平定天下,诛杀的大臣多靠吕后出力。

lǚ hòu xiōng èr rén jiē wèi jiāng

吕后有两个哥哥,都担任将军。

zhǎng xiōng zhōu lǚ hóu sǐ shì fēng qí zi lǚ tái wèi lì hóu zǐ chǎn wèi jiāo hóu

长兄周吕侯为国事而死,封他的儿子吕台为郦侯,儿子吕产为交侯;

cì xiōng lǚ shì zhī wèi jiàn chéng hóu

次兄吕释之被封为建成侯。

gāo zǔ shí èr nián sì yuè jiǎ chén bēng cháng lè gōng tài zǐ xí hào wèi dì

汉高祖十二年四月甲辰日,在长乐宫驾崩,太子继承帝位。

shì shí gāo zǔ bā zǐ cháng nán féi xiào huì xiōng yě yì mǔ féi wèi qí wáng

当时汉高祖有八个儿子:长子刘肥,是孝惠帝的哥哥,同父异母,刘肥被封为齐王;

yú jiē xiào huì dì qi jī zi rú yì wèi zhào wáng báo fū rén zi héng wèi dài wáng zhū jī zi zi huī wèi liáng wáng zi you wèi huái yáng wáng zǐ cháng wèi huái nán wáng zi jiàn wèi yàn wáng

其余的都是孝惠帝的弟弟,戚姬的儿子刘如意被封为赵王,薄夫人的儿子刘恒被封为代王,其他姬妾的儿子刘恢被封为梁王,刘友被封为淮阳王,刘长被封为淮南王,刘建被封为燕王。

gāo zǔ dì jiāo wèi chǔ wáng xiōng zi pì wèi wú wáng

高祖的弟弟刘交被封为楚王,哥哥的儿子刘濞被封为吴王。

fēi liú shì gōng chén fān jūn wú ruì zi chén wèi cháng shā wáng

非刘姓的功臣番君吴芮的儿子吴臣被封为长沙王。

lǚ hòu zuì yuàn qi fū rén jí qí zi zhào wáng nǎi lìng yǒng xiàng qiú qi fū rén ér zhào zhào wáng

吕后最怨恨戚夫人和她的儿子赵王,于是下令将戚夫人囚禁在永巷,并召见赵王。

shǐ zhě sān fǎn zhào xiāng jiàn píng hóu zhōu chāng wèi shǐ zhě yuē gāo dì shǔ chén zhào wáng zhào wáng nián shào

使者多次往返,赵国的相国建平侯周昌对使者说:“高帝将赵王托付给我,赵王年纪还小。

qiè wén tài hòu yuàn qi fū rén yù zhào zhào wáng bìng zhū zhī chén bù gǎn qiǎn wáng

我私下听说太后怨恨戚夫人,想召见赵王一并诛杀,我不敢让赵王前去。”

wáng qiě yì bìng bù néng fèng zhào

大王也正生病,无法遵从诏令。

lǚ hòu dà nù nǎi shǐ rén zhào zhào xiāng

吕后非常生气,便派人召见赵国的丞相。

zhào xiāng zhēng zhì cháng ān nǎi shǐ rén fù zhào zhào wáng

赵国丞相被召到长安后,吕后又派人再次召见赵王。

wáng lái wèi dào

赵王前来,尚未抵达。

xiào huì dì cí rén zhī tài hòu nù zì yíng zhào wáng bà shàng yǔ rù gōng zì jiā yǔ zhào wáng qǐ jū yǐn shí

孝惠帝仁慈,知道太后发怒,亲自到霸上迎接赵王,与他一同入宫,亲自陪伴赵王起居饮食。

tài hòu yù shā zhī bù dé jiān

太后想杀害赵王,却找不到机会。

xiào huì yuán nián shí èr yuè dì chen chū shè

孝惠元年十二月,皇帝清晨外出射猎。

zhào wáng shǎo bù néng zǎo qǐ

赵王年纪小,不能早起。

tài hòu wén qí dú jū shǐ rén chí dān yǐn zhī

太后听说他独自在宫中,派人拿毒酒给他喝。

lí míng xiào huì hái zhào wáng yǐ sǐ

天刚亮时,孝惠帝回来,赵王已经死了。

wū shì nǎi xǐ huái yáng wáng yǒu wèi zhào wáng

于是就把淮阳王刘友改封为赵王。

xià zhào cì lì hóu fù zhuī shì wèi lìng wǔ hòu

夏天,下诏追赐郦侯的父亲谥号为令武侯。

tài hòu suì duàn qi fū rén shǒu zú qù yǎn huī ěr yǐn yīn yào shǐ jū cè zhōng mìng yuē rén zhì

太后于是砍断戚夫人的手脚,挖去眼睛,熏聋耳朵,灌下哑药,让她住在厕所里,称为“人猪”。

jū shù rì nǎi zhào xiào huì dì guān rén zhì

过了几天,便召孝惠帝来看人猪。

xiào huì jiàn wèn nǎi zhī qí qi fū rén nǎi dà kū yīn bìng suì yú bù néng qǐ

孝惠帝见到后,询问得知是戚夫人,于是放声大哭,因此生病,一年多不能起床。

shǐ rén qǐng tài hòu yuē cǐ fēi rén suǒ wéi

派人向太后请求说:“这不是人做的事。

chén wèi tài hòu zi zhōng bù néng zhì tiān xià

我作为太后的儿子,终究无法治理天下。

xiào huì yǐ cǐ rì yǐn wèi yín lè bù tīng zhèng gù yǒu bìng yě

”孝惠帝从此每天饮酒作乐,不理朝政,所以身体有病。

èr nián chu yuán wáng qí dào huì wáng jiē lái cháo

第二年,楚元王和齐悼惠王都来朝见。

shí yuè xiào huì yǔ qí wáng yàn yǐn tài hòu qián xiào huì yǐ wéi qí wáng xiōng zhì shàng zuò rú jiā rén zhī lǐ

十月,孝惠帝与齐王在吕太后面前宴饮,孝惠帝认为齐王是兄长,让他坐在上座,按照家人的礼节对待。

tài hòu nù nǎi lìng zhuó liǎng zhī dān zhì qián lìng qí wáng qǐ wéi shòu

太后发怒,就让人倒了两杯毒酒,放在面前,命令齐王起身敬酒祝寿。

qí wáng qǐ xiào huì yì qǐ qǔ zhī yù jù wéi shòu

齐王站起来,孝惠帝也站起来,拿起酒杯想一起祝寿。

tài hòu nǎi kǒng zì qǐ fàn xiào huì zhī

太后于是害怕了,亲自起身打翻了孝惠帝的酒杯。

qí wáng guài zhī yīn bù gǎn yǐn xiáng zuì qù

齐王感到奇怪,因此不敢喝酒,假装喝醉离开了。

wèn zhī qí dān qí wáng kǒng zì yǐ wéi bù dé tuō cháng ān yōu

询问后得知那是毒酒,齐王感到恐惧,自认为无法从长安脱身,因而忧虑。

qí nèi shǐ shì shuō wáng yuē tài hòu dú yǒu xiào huì yǔ lǔ yuán gōng zhǔ

齐国的内史士向齐王进言说:“太后只有孝惠帝和鲁元公主两个孩子。

jīn wáng yǒu qī shí yú chéng ér gōng zhǔ nǎi shí shù chéng

如今大王您拥有七十多座城池,而公主的封地却只有几座城池。

wáng chéng yǐ yī jùn shàng tài hòu wèi gōng zhǔ tāng mù yì tài hòu bì xǐ wáng bì wú yōu

大王如果真能献出一个郡给太后,作为公主的汤沐邑,太后必定会高兴,大王您也就没有忧虑了。

wū shì qí wáng nǎi shàng chéng yáng zhī jùn zūn gōng zhǔ wèi wáng tài hòu

”于是齐王便献出了城阳郡,并尊奉公主为王太后。

lǚ hòu xǐ xǔ zhī

吕后很高兴,答应了这件事。

nǎi zhì jiǔ qí dǐ lè yǐn ba guī qí wáng

于是在齐王的府邸摆设酒宴,欢畅饮酒,结束后,送齐王回国。

sān nián fāng zhù cháng ān chéng sì nián jiù bàn wǔ nián liù nián chéng jiù

第三年,开始修筑长安城,第四年完成一半,第五年、第六年城墙竣工。

zhū hóu lái huì

诸侯前来朝会。

shí yuè cháo hè

十月举行朝贺典礼。

qī nián qiū bā yuè wù yín xiào huì dì bēng

七年秋季八月戊寅日,孝惠帝驾崩。

fā sāng tài hòu kū qì bù xià

发布丧事,太后哭泣,但眼泪没有流下。

liú hòu zi zhāng pì qiáng wèi shì zhōng nián shí wǔ wèi chéng xiàng yuē tài hòu dú yǒu xiào huì jīn bēng kū bù bēi jūn zhī qí jiě hu

留侯张良的儿子张辟彊担任侍中,年仅十五岁,对丞相说:“太后只有孝惠帝一个儿子,如今驾崩了,太后哭泣却不显得悲伤,您知道其中的缘故吗?”

chéng xiàng yuē hé jiě

丞相问道:“是什么缘故?”

pì qiáng yuē dì wú zhuàng zi tài hòu wèi jūn děng

辟彊说:“皇帝没有成年的儿子,太后畏惧你们这些大臣。

jūn jīn qǐng bài lǚ tái lǚ chǎn lǚ lù wèi jiāng jiàng bīng jū nán běi jūn jí zhū lǚ jiē rù gōng jū zhōng yòng shì rú cǐ zé tài hòu xīn ān jūn děng xìng de tuō huò yǐ

您现在请求任命吕台、吕产、吕禄为将军,统领南北两军,并让所有吕氏家族的人都进入宫中,在朝廷中掌权,这样太后就会心安,你们也就能侥幸避免灾祸了。”

chéng xiàng nǎi rú pì qiáng jì

丞相于是按照辟彊的计策行事。

tài hòu shuō qí kū nǎi āi

太后很高兴,她的哭泣这才显得哀痛起来。

lǚ shì quán yóu cǐ qǐ

吕氏家族的权势由此开始兴起。

nǎi dà shè tiān xià

于是大赦天下。

jiǔ yuè xīn chǒu zàng

九月辛丑日,举行葬礼。

tài zǐ jí wèi wèi dì yè gāo miào

太子登基成为皇帝,前往高庙祭拜。

yuán nián hào lìng yī chū tài hòu

元年,所有政令都由太后发出。

tài hòu chēng zhì yì yù lì zhū lǚ wèi wáng wèn yòu chéng xiàng wáng líng

太后临朝听政,商议想要封吕氏家族的人为王,征询右丞相王陵的意见。

wáng líng yuē gāo dì xíng bái mǎ méng yuē fēi liú shì ér wáng tiān xià gòng jī zhī

王陵说:“高祖皇帝曾杀白马立下盟誓说‘不是刘姓的人称王,天下人共同讨伐他’。

jīn wáng lǚ shì fēi yuē yě

现在立吕氏做王,不合规定。

tài hòu bù shuō

太后不高兴。

wèn zuǒ chéng xiàng chén píng jiàng hòu zhōu bó

又问左丞相陈平、绛侯周勃。

bó děng duì yuē gāo dì dìng tiān xià wáng zǐ dì jīn tài hòu chēng zhì wáng kūn dì zhū lǚ wú suǒ bù kě

周勃等人回答说:“高祖皇帝平定天下,封刘姓子弟为王,如今太后临朝称制,封吕氏兄弟为王,没有什么不可以的。”

tài hòu xǐ bà cháo

太后很高兴,于是散朝。

wáng líng ràng chén píng jiàng hòu yuē shǐ yǔ gāo dì dié xuè méng zhū jūn bù zài yá

王陵责备陈平、周勃说:“当初与高帝歃血为盟时,诸位难道不在场吗?

jīn gāo dì bēng tài hòu nǚ zhǔ yù wáng lǚ shì zhū jūn cóng yù ē yì bèi yuē hé miàn mù jiàn gāo dì dì xià

如今高帝驾崩,太后以女主临朝,想要封吕氏为王,诸位却纵容迎合、违背盟约,有何面目到地下去见高帝?

chén píng jiàng hòu yuē wū jīn miàn zhé tíng zhēng chén bù rú jūn

”陈平、周勃答道:“在当今朝廷上当众谏诤,我们确实不如您;

fu quán shè jì dìng liú shì zhī hòu jūn yì bù rú chén

但保全国家社稷,安定刘氏后世江山,您也不如我们。

wáng líng wú yǐ yīng zhī

”王陵无言以对。

shí yī yuè tài hòu yù fèi wáng líng nǎi bài wèi dì tài fù duó zhī xiāng quán

十一月,太后想罢免王陵,便任命他为皇帝太傅,剥夺了他的丞相实权。

wáng líng suì bìng miǎn guī

王陵于是因病免职回家。

nǎi yǐ zuǒ chéng xiàng píng wèi yòu chéng xiàng yǐ pì yáng hòu shěn shí qí wèi zuǒ chéng xiàng

于是任命左丞相陈平为右丞相,任命辟阳侯审食其为左丞相。

zuǒ chéng xiàng bù zhì shì lìng jiān gōng zhōng rú láng zhōng lìng

左丞相不处理政务,让他监管宫中事务,如同郎中令一样。

shí qí gù de xìng tài hòu cháng yòng shì gōng qīng jiē yīn ér jué shì

审食其原本就受到太后的宠幸,常常掌握实权,公卿大臣都通过他来决断事务。

nǎi zhuī zūn lì hóu fù wèi dào wǔ wáng yù yǐ wáng zhū lǚ wèi jiàn

于是追尊郦侯的父亲为悼武王,想以此作为分封吕氏诸人为王的开端。

sì yuè tài hòu yù hóu zhū lǚ nǎi xiān fēng gāo zǔ zhī gōng chén láng zhōng lìng wú zé wèi bó chéng hóu

四月,太后想要封吕氏诸人为侯,就先封高祖的功臣郎中令无择为博城侯。

lǔ yuán gōng zhǔ hōng cì shì wèi lǔ yuán tài hòu

鲁元公主去世,被赐予谥号为鲁元太后。

zi yǎn wèi lǔ wáng

她的儿子刘偃被封为鲁王。

lǔ wáng fù xuān píng hóu zhāng áo yě

鲁王的父亲是宣平侯张敖。

fēng qí dào huì wáng zǐ zhāng wèi zhū xū hóu yǐ lǚ lù nǚ qī zhī

封齐悼惠王的儿子刘章为朱虚侯,并将吕禄的女儿嫁给他为妻。

qí chéng xiàng shòu wèi píng dìng hóu

齐国的丞相寿被封为平定侯。

shào fǔ yán wèi wú hóu

少府延被封为梧侯。

nǎi fēng lǚ zhǒng wèi pèi hóu lǚ píng wèi fú liǔ hóu zhāng mǎi wèi nán gōng hóu

于是封吕种为沛侯,吕平为扶柳侯,张买为南宫侯。

tài hòu yù wáng lǚ shì xiān lì xiào huì hòu gōng zi qiáng wèi huái yáng wáng zi bù yí wéi cháng shān wáng zi shān wèi xiāng chéng hóu zi cháo wèi zhǐ hóu zi wǔ wèi hú guān hóu

太后想要让吕氏家族称王,先立孝惠帝后宫所生的儿子刘彊为淮阳王,刘不疑为常山王,刘山为襄城侯,刘朝为轵侯,刘武为壶关侯。

tài hòu fēng dà chén dà chén qǐng lì lì hóu lǚ tái wèi lǚ wáng tài hòu xǔ zhī

太后暗示大臣,大臣请求立郦侯吕台为吕王,太后同意了。

jiàn chéng kāng hòu shì zhī zú sì zi yǒu zuì fèi lì qí dì lǚ lù wèi hú líng hóu xù kāng hòu hòu

建成康侯吕释之去世,继承的儿子有罪,被废黜,立他的弟弟吕禄为胡陵侯,延续康侯的后嗣。

èr nián cháng shān wáng hōng yǐ qí dì xiāng chéng hóu shān wèi cháng shān wáng gēng míng yì

第二年,常山王去世,让他的弟弟襄城侯刘山成为常山王,改名为刘义。

shí yī yuè lǚ wáng tái hōng shì wèi sù wáng tài zǐ jiā dài lì wèi wáng

十一月,吕王吕台去世,谥号为肃王,太子吕嘉继位为王。

sān nián wú shì

三年,没有发生大事。

sì nián fēng lǚ xū wèi lín guāng hóu lǚ tā wèi shù hóu lǚ gēng shǐ wèi zhuì qí hóu lǚ fèn wèi lǚ chéng hóu jí zhū hóu chéng xiàng wǔ rén

四年,封吕媭为临光侯,吕他为俞侯,吕更始为赘其侯,吕忿为吕城侯,以及五位诸侯的丞相。

xuān píng hóu nǚ wèi xiào huì huáng hòu shí wú zi xiáng wèi yǒu shēn qǔ měi rén zǐ míng zhī shā qí mǔ lì suǒ míng zǐ wèi tài zǐ

宣平侯的女儿作为孝惠皇后时,没有儿子,假装怀孕,取来美人的儿子并给他取名,杀了孩子的母亲,立这个取名的儿子为太子。

xiào huì bēng tài zǐ lì wèi dì

孝惠帝去世后,太子被立为皇帝。

dì zhuàng huò wén qí mǔ sǐ fēi zhēn huáng hòu zi nǎi chū yán yuē hòu ān néng shā wú mǔ ér míng wǒ

皇帝长大后,有人告诉他母亲已死,他不是皇后亲生的,于是他说:“皇后怎么能杀我母亲并给我取名?

wǒ wèi zhuàng zhuàng jí wéi biàn

我还没长大,长大了一定要改变这个局面。

tài hòu wén ér huàn zhī kǒng qí wéi luàn nǎi yōu zhī yǒng juǎn zhōng yán dì bìng shén zuǒ yòu mò de jiàn

太后听说后对此感到忧虑,担心他会作乱,于是将他囚禁在永巷中,对外宣称皇帝病重,左右侍从都不能见到他。

tài hòu yuē fán yǒu tiān xià zhì wèi wàn mín mìng zhě gài zhī rú tiān róng zhī rú de shàng yǒu huān xīn yǐ ān bǎi xìng bǎi xìng xīn rán yǐ shì qí shàng huān xīn jiāo tōng ér tiān xià zhì

太后说:“凡是拥有天下、治理万民命运的人,应当像天一样覆盖万物,像地一样包容一切,君主有喜悦之心来安抚百姓,百姓就会欣然侍奉君主,上下欢悦交融,天下就能安定。

jīn huáng dì bìng jiǔ bù yǐ nǎi shī huò hūn luàn bù néng jì sì fèng zōng miào jì sì bù kě shǔ tiān xià qí dài zhī

如今皇帝长期患病不愈,神志不清、昏乱失常,无法继承宗庙祭祀,不能托付天下,应当另立新君。

qún chén jiē dùn shǒu yán huáng tài hòu wèi tiān xià qí mín jì suǒ yǐ ān zōng miào shè jì shén shēn qún chén dùn shǒu fèng zhào

”群臣都叩头说:“皇太后为天下百姓着想,为安定宗庙社稷考虑得非常深远,臣等叩头遵奉诏命。

dì fèi wèi tài hòu yōu shā zhī

”皇帝被废黜后,太后将他囚禁并杀害。

wǔ yuè bǐng chén lì cháng shān wáng yì wèi dì gēng míng yuē hóng

五月丙辰日,立常山王刘义为皇帝,改名为刘弘。

bù chēng yuán nián zhě yǐ tài hòu zhì tiān xià shì yě

之所以不称元年,是因为太后执掌朝政。

yǐ zhǐ hóu cháo wèi cháng shān wáng

封轵侯刘朝为常山王。

zhì tài wèi guān jiàng hòu bó wèi tài wèi

设置太尉官职,任命绛侯周勃为太尉。

wǔ nián bā yuè huái yáng wáng hōng yǐ dì hú guān hóu wǔ wèi huái yáng wáng

五年八月,淮阳王去世,由其弟壶关侯刘武继任为淮阳王。

liù nián shí yuè tài hòu yuē lǚ wáng jiā jū chǔ jiāo zì fèi zhī yǐ sù wáng tái dì lǚ chǎn wèi lǚ wáng

六年十月,太后说吕王嘉行为骄横放纵,废黜了他,改立肃王台的弟弟吕产为吕王。

xià shè tiān xià

夏季,大赦天下。

fēng qí dào huì wáng zǐ xīng jū wèi dōng móu hóu

封齐悼惠王的儿子刘兴居为东牟侯。

qī nián zhēng yuè tài hòu zhào zhào wáng yǒu

七年正月,吕太后召见赵王刘友。

you yǐ zhū lǚ nǚ wèi shòu hòu fú ài ài tā jī zhū lǚ nǚ dù nù qù chán zhī wū tài hòu wū yǐ zuì guò yuē lǚ shì ān dé wáng

刘友娶了吕氏家族的女子为王后,但并不喜爱她,反而宠爱其他姬妾,吕氏女子心生嫉妒,愤然离去,向太后进谗言,诬陷赵王有罪过,说:“吕氏家族怎能称王!

tài hòu bǎi suì hòu wú bì jī zhī

太后百年之后,我一定要讨伐他们”。

tài hòu nù yǐ gù zhào zhào wáng

太后大怒,因此召见赵王。

zhào wáng zhì zhì dǐ bú jiàn lìng wèi wéi shǒu zhī fú yǔ shí

赵王到达后,被安置在官邸却不得接见,命令卫兵包围看守他,不给他食物。

qí qún chén huò qiè kuì zhé bǔ lùn zhī zhào wáng è nǎi gē yuē zhū lǚ yòng shì xī liú shì wēi pò xié wáng hóu xī qiáng shòu wǒ fēi

他的臣子中有人偷偷送食物,就被逮捕定罪,赵王饿得不行,于是唱道:“吕氏家族掌权啊刘氏江山危急,胁迫王侯啊强行给我安排妃子。

wǒ fēi jì dù xī wū wǒ yǐ è chán nǚ luàn guó xī shàng céng bù wù

我的妃子嫉妒心重啊诬陷我品行恶劣,谗言女子祸乱国家啊皇上竟然不觉悟。

wǒ wú zhōng chén xī hé gù qì guó

我没有忠臣啊为何要抛弃封国?

zì jué zhōng yě xī cāng tiān jǔ zhí

在荒野中自我了断啊苍天彰显公正!

yú jiē bù kě huǐ xī níng zǎo zì cái

唉,后悔已来不及啊宁愿早点自我裁决。

wèi wáng ér è sǐ xī shuí zhě lián zhī

身为王侯却饿死啊有谁会怜悯他!

lǚ shì jué lǐ xī tuō tiān bào chóu

吕氏家族违背天理,却假借上天之名来报仇。

dīng chǒu zhào wáng yōu sǐ yǐ mín lǐ zàng zhī cháng ān mín zhǒng cì

丁丑日,赵王被幽禁而死,以平民的礼仪安葬在长安的平民墓地旁。

jǐ chǒu rì shí zhòu huì

己丑日,发生日食,白天变得昏暗。

tài hòu è zhī xīn bù lè nǎi wèi zuǒ yòu yuē cǐ wèi wǒ yě

太后对此感到厌恶,心中不悦,于是对左右侍从说:“这是冲着我来的。”

èr yuè xǐ liáng wáng huī wèi zhào wáng

二月,改封梁王刘恢为赵王。

lǚ wáng chǎn xǐ wèi liáng wáng liáng wáng bù zhī guó wèi dì tài fù

吕王吕产改封为梁王,但梁王不去封国,担任皇帝太傅的职务。

lì huáng zǐ píng chāng hóu tài wèi lǚ wáng

册立皇子平昌侯刘太为吕王。

gēng míng liáng yuē lǚ lǚ yuē jì chuān

将梁国改名为吕国,吕国改名为济川国。

tài hòu nǚ dì lǚ xū yǒu nǚ wèi yíng líng hóu liú zé qī zé wèi dà jiàng jūn

太后的妹妹吕媭有个女儿嫁给营陵侯刘泽为妻,刘泽担任大将军。

tài hòu wáng zhū lǚ kǒng jí bēng hòu liú jiāng jūn wéi hài nǎi yǐ liú zé wèi láng yá wáng yǐ wèi qí xīn

太后封吕氏家族的人为王,担心自己去世后刘将军会作乱,于是封刘泽为琅邪王,以安抚他的心。

liáng wáng huī zhī xǐ wáng zhào xīn huái bù lè

梁王刘恢被改封为赵王,心中闷闷不乐。

tài hòu yǐ lǚ chǎn nǚ wèi zhào wáng hòu

太后将吕产的女儿嫁给赵王做王后。

wáng hòu cóng guān jiē zhū lǚ shàn quán wēi sì zhào wáng zhào wáng bù dé zì zì

王后的随从官员都是吕氏家族的人,他们专权,暗中监视赵王,赵王无法自由行动。

wáng yǒu suǒ ài jī wáng hòu shǐ rén dān shā zhī

赵王有一位宠爱的姬妾,王后派人用毒酒杀害了她。

wáng nǎi wèi gē shī sì zhāng lìng lè rén gē zhī

赵王于是创作了四章诗歌,命令乐师演唱。

wáng bēi liù yuè jí zì shā

赵王悲伤不已,六月就自杀了。

tài hòu wén zhī yǐ wéi wáng yòng fù rén qì zōng miào lǐ fèi qí sì

太后听说后,认为赵王因为女人而抛弃了宗庙礼仪,废除了他的继承人。

xuān píng hóu zhāng áo zú yǐ zi yǎn wèi lǔ wáng áo cì shì wèi lǔ yuán wáng

宣平侯张敖去世,他的儿子张偃被封为鲁王,张敖被赐予谥号为鲁元王。

qiū tài hòu shǐ shǐ gào dài wáng yù xǐ wáng zhào

秋天,太后派遣使者告知代王,打算将他改封到赵国。

dài wáng xiè yuán shǒu dài biān

代王推辞,表示愿意继续镇守代国边境。

tài fù chǎn chéng xiàng píng děng yán wǔ xìn hóu lǚ lù shàng hóu wèi cì dì yī qǐng lì wèi zhào wáng

太傅吕产、丞相陈平等人进言,称武信侯吕禄功勋卓著,位列侯爵之首,请求册立他为赵王。

tài hòu xǔ zhī zhuī zūn lù fù kāng hòu wèi zhào zhāo wáng

太后应允,并追封吕禄已故的父亲康侯为赵昭王。

jiǔ yuè yàn líng wáng jiàn hōng yǒu měi rén zi tài hòu shǐ rén shā zhī wú hòu guó chú

九月,燕灵王刘建去世,他有一名姬妾所生的儿子,太后派人将其杀害,导致燕王绝嗣,封国被废除。

bā nián shí yuè lì lǚ sù wáng zǐ dōng píng hóu lǚ tōng wèi yàn wáng fēng tōng dì lǚ zhuāng wèi dōng píng hóu

高后八年十月,册立吕肃王的儿子东平侯吕通为新的燕王,同时封吕通的弟弟吕庄为东平侯。

sān yuè zhōng lǚ hòu fú hái guò zhǐ dào jiàn wù rú cāng quǎn jù gāo hòu yè hū fú fù jiàn

三月中旬,吕后举行除灾祈福的仪式,返回途中经过轵道,看见一个像灰白色狗的物体,扑到吕后的腋下,忽然就不见了。

bo zhī yún zhào wáng rú yì wèi suì

为此占卜,说是赵王刘如意在作祟。

gāo hòu suì bìng yè shāng

吕后于是患上了腋下伤痛。

gāo hòu wèi wài sūn lǔ yuán wáng yǎn nián shào zǎo shī fù mǔ gū ruò nǎi fēng zhāng áo qián jī liǎng zi chǐ wèi xīn dū hóu shòu wéi lè chāng hòu yǐ fǔ lǔ yuán wáng yǎn

吕后因为外孙鲁元王张偃年纪小,早年失去父母,孤单弱小,于是封张敖前妻所生的两个儿子,张侈为新都侯,张寿为乐昌侯,来辅佐鲁元王张偃。

jí fēng zhōng dà yè zhě zhāng shì wèi jiàn líng hóu lǚ róng wèi zhù cí hóu

又封中大谒者张释为建陵侯,吕荣为祝兹侯。

zhū zhōng huàn zhě lìng chéng jiē wèi guān nèi hóu shí yì wǔ bǎi hù

所有宦官中的令、丞都封为关内侯,食邑五百户。

qī yuè zhōng gāo hòu bìng shén nǎi lìng zhào wáng lǚ lù wéi shàng jiāng jūn jūn běi jūn

七月中旬,吕后病情严重,于是任命赵王吕禄为上将军,统领北军;

lǚ wáng chǎn jū nán jūn

吕王吕产掌管南军。

lǚ tài hòu jiè chǎn lù yuē gāo dì yǐ dìng tiān xià yǔ dà chén yuē yuē fēi liú shì wáng zhě tiān xià gòng jī zhī

吕太后告诫吕产、吕禄说:“高祖皇帝平定天下后,曾与大臣们立下盟约,说‘不是刘氏子弟而封王的,天下人共同讨伐他’。

jīn lǚ shì wáng dà chén fú píng

如今吕氏家族的人封王,大臣们心中不服。

wǒ jí bēng dì nián shào dà chén kǒng wèi biàn

我一旦去世,皇帝年纪尚小,大臣们恐怕会发动变乱。

bì jù bīng wèi gōng shèn wú sòng sàng wú wéi rén suǒ zhì

你们一定要牢牢掌握军队守卫皇宫,千万不要去送葬,不要被别人控制。”

xīn sì gāo hòu bēng yí zhào cì zhū hóu wáng gè qiān jīn jiàng xiàng liè hóu láng lì jiē yǐ zhì cì jīn

辛巳日,吕后去世,留下遗诏赐给各诸侯王每人一千金,将相、列侯、郎官等按官阶赐予黄金。

dà shè tiān xià

大赦天下。

yǐ lǚ wáng chǎn wèi xiàng guó yǐ lǚ lù nǚ wèi dì hòu

任命吕王吕产为相国,以吕禄的女儿为皇后。

gāo hòu yǐ zàng yǐ zuǒ chéng xiàng shěn shí qí wèi dì tài fù

吕后安葬后,任命左丞相审食其为皇帝太傅。

zhū xū hóu liú zhāng yǒu qì lì dōng móu hóu xīng jū qí dì yě

朱虚侯刘章有勇力,东牟侯刘兴居是他的弟弟。

jiē qí āi wáng dì jū cháng ān

他们都是齐哀王的弟弟,居住在长安。

dàng shì shí zhū lǚ yòng shì shàn quán yù wéi luàn wèi gāo dì gù dà chén jiàng guàn děng wèi gǎn fā

当时,吕氏家族专权跋扈,图谋作乱,但因畏惧高祖旧臣周勃、灌婴等人,不敢轻举妄动。

zhū xū hóu fù lǚ lù nǚ yīn zhī qí móu

朱虚侯的妻子是吕禄的女儿,暗中得知了他们的阴谋。

kǒng jiàn zhū nǎi yīn lìng rén gào qí xiōng qí wáng yù lìng fā bīng xi zhū zhū lǚ ér lì

她害怕被牵连处死,便暗中派人告知兄长齐王,希望他发兵西进,诛灭吕氏并拥立新君。

zhū xū hóu yù cóng zhōng yǔ dà chén wèi yīng

朱虚侯打算在京城内与大臣们里应外合。

qí wáng yù fā bīng qí xiāng fú tīng

齐王准备发兵,但他的国相不同意。

bā yuè bǐng wǔ qí wáng yù shǐ rén zhū xiāng xiāng zhào píng nǎi fǎn jǔ bīng yù wéi wáng wáng yīn shā qí xiāng suì fā bīng dōng zhà duó láng yá wáng bīng bìng jiāng zhī ér xi

八月丙午日,齐王想派人杀掉国相,国相召平反而起兵,企图包围齐王;齐王于是杀了国相,随即发兵东进,用计夺取了琅邪王的军队,合并两军向西进军。

yǔ zài qí wáng yǔ zhōng

此事记载在齐王的言论中。

qí wáng nǎi yí zhū hóu wáng shū yuē gāo dì píng dìng tiān xià wáng zhū zǐ dì dào huì wáng wáng qí

齐王于是给诸侯王写信说:“高帝平定天下,分封子弟为王,悼惠王被封为齐王。

dào huì wáng hōng xiào huì dì shǐ liú hòu liáng lì chén wèi qí wáng

悼惠王去世后,孝惠帝派留侯张良立我为齐王。

xiào huì bēng gāo hòu yòng shì chūn qiū gāo tīng zhū lǚ shàn fèi dì gēng lì yòu bǐ shā sān zhào wáng miè liáng zhào yàn yǐ wáng zhū lǚ fēn qí wèi sì

孝惠帝驾崩,高后掌权,年事已高,听信吕氏家族,擅自废黜皇帝另立新君,又接连杀害三位赵王,消灭梁、赵、燕三国以封吕氏为王,并将齐国分割为四部分。

zhōng chén jìn jiàn shàng huò luàn fú tīng

忠臣进谏,皇上却迷惑昏乱不听。

jīn gāo hòu bēng ér dì chūn qiū fù wèi néng zhì tiān xià gù shì dà chén zhū hóu

如今高后去世,而皇帝年轻,尚不能治理天下,本应依靠大臣和诸侯。”

ér zhū lǚ yòu shàn zì zūn guān jù bīng yán wēi jié liè hóu zhōng chén jiǎo zhì yǐ lìng tiān xià zōng miào suǒ yǐ wēi

而吕氏家族又擅自提升官职,聚集军队以增强威势,胁迫列侯和忠臣,假传皇帝诏令来号令天下,这是国家政权面临危险的原因。

guǎ rén lǜ bīng rù zhū bù dàng wèi wáng zhě

我率领军队进入京城,讨伐那些不应当称王的人。

hàn wén zhī xiàng guó lǚ chǎn děng nǎi qiǎn yǐng yīn hóu guàn yīng jiàng bīng jī zhī

”汉朝朝廷得知此事,相国吕产等人便派遣颍阴侯灌婴率军前去迎击。

guàn yīng zhì xíng yáng nǎi móu yuē zhū lǚ quán bīng guān zhōng yù wēi liú shì ér zì lì

灌婴到达荥阳后,便商议道:“吕氏家族在关中掌握兵权,企图危害刘氏政权而自立为帝。

jīn wǒ pò qí hái bào cǐ yì lǚ shì zhī zī yě

如今我若击败齐军回去复命,这反而会增加吕氏家族的势力。

nǎi liú tún xíng yáng shǐ shǐ yù qí wáng jí zhū hóu yǔ lián hé yǐ dài lǚ shì biàn gòng zhū zhī

”于是便驻扎在荥阳,派遣使者告知齐王及诸侯,与他们联合,以等待吕氏家族发生变故,共同讨伐他们。

qí wáng wén zhī nǎi hái bīng xi jiè dài yuē

齐王得知消息后,便率军返回西部边界等待盟约。

lǚ lù lǚ chǎn yù fā luàn guān zhōng nèi dàn jiàng hòu zhū xū děng wài wèi qí chu bīng yòu kǒng guàn yīng pàn zhī yù dài guàn yīng bīng yǔ qí hé ér fā yóu yù wèi jué

吕禄、吕产企图在关中地区发动叛乱,对内畏惧绛侯周勃、朱虚侯刘章等人,对外害怕齐国、楚国的军队,又担心灌婴背叛他们,想等灌婴的军队与齐军会合后再行动,因此犹豫不决。

dàng shì shí jì chuān wáng tài huái yáng wáng wǔ cháng shān wáng cháo míng wéi shǎo dì dì jí lǔ yuán wáng lǚ hòu wài sūn jiē nián shào wèi zhī guó jū cháng ān

当时,济川王刘太、淮阳王刘武、常山王刘朝名义上是少帝的弟弟,以及鲁元王(吕后的外孙),都因年纪尚小尚未前往封国,居住在长安。

zhào wáng lù liáng wáng chǎn gè jiàng bīng jū nán běi jūn jiē lǚ shì zhī rén

赵王吕禄、梁王吕产分别统率军队驻守南北军,他们都是吕氏家族的人。

liè hóu qún chén mò zì jiān qí mìng

列侯和群臣中没有人能确保自己的性命安全。

tài wèi jiàng hòu bó bù dé rù jūn zhōng zhǔ bīng

太尉绛侯周勃无法进入军营掌握兵权。

qǔ zhōu hóu lì shāng lǎo bìng qí zi jì yǔ lǚ lù shàn

曲周侯郦商年老多病,他的儿子郦寄与吕禄关系友好。

jiàng hòu nǎi yǔ chéng xiàng chén píng móu shǐ rén jié lì shāng

绛侯周勃便与丞相陈平商议,派人劫持郦商。

lìng qí zi jì wǎng dài shuō lǚ lù yuē gāo dì yǔ lǚ hòu gòng dìng tiān xià liú shì suǒ lì jiǔ wáng lǚ shì suǒ lì sān wáng jiē dà chén zhī yì shì yǐ bù gào zhū hóu zhū hóu jiē yǐ wéi yi

迫使郦寄前去欺骗吕禄说:“高皇帝与吕后共同平定天下,刘氏所封的九位王,吕氏所封的三位王,都是经过大臣们商议决定的,此事已经通告诸侯,诸侯都认为合适。

jīn tài hòu bēng dì shǎo ér zú xià pèi zhào wáng yìn bù jí zhī guó shǒu fān nǎi wéi shàng jiāng jiàng bīng liú cǐ wèi dà chén zhū hóu suǒ yí

如今太后去世,皇帝年幼,而您佩戴着赵王的印信,不赶快前往封国守卫藩地,却担任上将军,率领军队滞留京城,引起大臣和诸侯的怀疑。

zú xià hé bù guī yìn yǐ bīng shǔ tài wèi

您为何不交还印信,把军队交给太尉?

qǐng liáng wáng guī xiàng guó yìn yǔ dà chén méng ér zhī guó qí bīng bì ba dà chén de ān zú xià gāo zhěn ér wáng qiān lǐ cǐ wàn shì zhī lì yě

请梁王归还相国印信,与大臣们订立盟约后返回封国,这样齐国的军队必定会撤退,大臣们得以安心,您也可以高枕无忧地统治千里封地,这是子孙万代的利益啊。”

lǚ lù xìn rán qí jì yù guī jiāng yìn yǐ bīng shǔ tài wèi

吕禄相信了他的计策,打算交还将军印信,把军队交给太尉。

shǐ rén bào lǚ chǎn jí zhū lǚ lǎo rén huò yǐ wéi biàn huò yuē bù biàn jì yóu yù wèi yǒu suǒ jué

派人告知吕产和吕氏家族的长辈,有人认为这样做合适,有人说不合适,计划犹豫不决。

lǚ lù xìn lì jì shí yǔ chū yóu liè

吕禄信任郦寄,时常与他一同外出打猎。

guò qí gū lǚ xū xū dà nù yuē ruò wéi jiāng ér qì jūn lǚ shì jīn wú chǔ yǐ

经过他的姑姑吕媭家,吕媭非常生气,说:“你身为将军却放弃军队,吕氏家族现在无处容身了。

nǎi xī chū zhū yù bǎo qì sàn táng xià yuē wú wèi tā rén shǒu yě

”于是把所有的珠宝玉器都拿出来散放在厅堂下,说:“不必为别人看守了。”

zuǒ chéng xiàng shí qí miǎn

左丞相审食其被免职。

bā yuè gēng shēn dàn píng yáng hóu zhú xíng yù shǐ dài fū shì jiàn xiàng guó chǎn jì shì

八月庚申日清晨,平阳侯曹窋代理御史大夫职务,去见相国吕产商议事情。

láng zhōng lìng gǔ shòu shǐ cóng qí lái yīn shù chǎn yuē wáng bù zǎo zhī guó jīn suī yù xíng shàng kě de yá

郎中令贾寿出使从齐国回来,便责备吕产说:“大王不早些前往封国,如今即使想去,还能走得了吗?

jù yǐ guàn yīng yǔ qí chǔ hé zòng yù zhū zhū lǚ gào chǎn nǎi qù chǎn jí rù gōng

”贾寿将灌婴与齐、楚联合,打算诛灭吕氏家族的事详细告诉了吕产,并催促吕产赶快进宫。

píng yáng hóu pō wén qí yǔ nǎi chí gào chéng xiàng tài wèi

平阳侯曹窋大致听到了他们的谈话,便急忙骑马去报告丞相陈平、太尉周勃。

tài wèi yù rù běi jūn bù dé rù

太尉周勃想进入北军军营,但无法进入。

xiāng píng hóu tōng shàng fú jié

襄平侯纪通掌管符节。

nǎi lìng chí jié jiáo nèi tài wèi běi jūn

于是派人持节假传圣旨让太尉进入北军。

tài wèi fù lìng lì jì yǔ diǎn kè liú jiē xiān shuō lǚ lù yuē dì shǐ tài wèi shǒu běi jūn yù zú xià zhī guó jí guī jiāng yìn cí qù bù rán huò qiě qǐ

太尉又命令郦寄与典客刘揭先去劝说吕禄说:“皇帝派太尉掌管北军,想让您回到封国去,赶快交出将军印信离开,否则灾祸就要临头了。”

lǚ lù yǐ wéi lì xiōng bù qī jǐ suì jiě yìn shǔ diǎn kè ér yǐ bīng shòu tài wèi

吕禄认为郦寄不会欺骗自己,就解下印信交给典客,把兵权交给了太尉。

tài wèi jiāng zhī rù jūn mén xíng lìng jūn zhōng yuē wèi lǚ shì yòu tǎn wèi liú shì zuǒ tǎn

太尉带着印信进入军门,向军中发布命令说:“支持吕氏的露出右臂,支持刘氏的露出左臂。”

jūn zhōng jiē zuǒ yī dǎn wèi liú shì

军中将士全都露出左臂表示拥护刘氏。

tài wèi xíng zhì jiāng jūn lǚ lù yì yǐ jiě shàng jiàng yìn qù tài wèi suì jiāng běi jūn

太尉到达时,将军吕禄已经解下上将军印离去,太尉于是掌握了北军的指挥权。

rán shàng yǒu nán jūn

但是还有南军。

píng yáng hóu wén zhī yǐ lǚ chǎn móu gào chéng xiàng píng chéng xiàng píng nǎi zhào zhū xū hóu zuǒ tài wèi

平阳侯得知此事,将吕产的阴谋告知丞相陈平,丞相陈平于是召来朱虚侯协助太尉。

tài wèi lìng zhū xū hóu jiān jūn mén

太尉命令朱虚侯把守军营大门。

lìng píng yáng hóu gào wèi wèi wú rù xiàng guó chǎn diàn mén

命令平阳侯告知卫尉:“不要让相国吕产进入殿门。

lǚ chǎn bù zhī lǚ lù yǐ qù běi jūn nǎi rù wèi yāng gōng yù wéi luàn diàn mén fú de rù péi huí wǎng lái

”吕产不知道吕禄已经离开北军,于是进入未央宫,想要作乱,但无法进入殿门,徘徊往来。

píng yáng hóu kǒng fú shèng chí yǔ tài wèi

平阳侯担心不能取胜,快马加鞭去报告太尉。

tài wèi shàng kǒng bù shèng zhū lǚ wèi gǎn sòng yán zhū zhī nǎi qiǎn zhū xū hóu wèi yuē jí rù gōng wèi dì

太尉还担心无法战胜吕氏家族,不敢公开宣称要诛杀他们,于是派朱虚侯前去说:“赶快进宫保卫皇帝。”

zhū xū hóu qǐng zú tài wèi yǔ zú qiān yú rén

朱虚侯请求派兵,太尉给了他一千多名士兵。

rù wèi yāng gōng mén suì jiàn chǎn tíng zhōng

进入未央宫门后,就在宫廷中见到了吕产。

rì bū shí suì jī chǎn

傍晚时分,便攻击吕产。

chǎn zǒu tiān fēng dà qǐ yǐ gù qí cóng guān luàn mò gǎn dòu

吕产逃跑,突然刮起大风,因此他的随从官员陷入混乱,没有人敢战斗。

zhú chǎn shā zhī láng zhōng fǔ lì cè zhōng

追赶吕产,在郎中府的厕所里杀死了他。

zhū xū hóu yǐ shā chǎn dì mìng yè zhě chí jié láo zhū xū hóu

朱虚侯已经杀了吕产,皇帝命令谒者拿着符节去慰劳朱虚侯。

zhū xū hóu yù duó jié xìn yè zhě bù kěn zhū xū hóu zé cóng yǔ zài yīn jié xìn chí zǒu zhǎn cháng lè wèi wèi lǚ gēng shǐ

朱虚侯想夺取符节,谒者不肯,朱虚侯就和他同乘一辆车,凭借符节驱马奔驰,斩杀了长乐宫卫尉吕更始。

hái chí rù běi jūn bào tài wèi

返回后,骑马进入北军,向太尉报告。

tài wèi qǐ bài hè zhū xū hóu yuē suǒ huàn dú lǚ chǎn jīn yǐ zhū tiān xià dìng yǐ

太尉起身,向朱虚侯拜贺说:“所担心的只有吕产,现在已经被诛杀,天下安定了。”

suì qiǎn rén fēn bù xī bǔ zhū lǚ nán nǚ wú shào zhǎng jiē zhǎn zhī

于是派人分头逮捕所有吕氏家族的男女,无论老少全部斩杀。

xīn yǒu bǔ zhǎn lǚ lù ér chī shā lǚ xū

辛酉日,逮捕并斩杀了吕禄,用鞭子打死了吕媭。

shǐ rén zhū yàn wáng lǚ tōng ér fèi lǔ wáng yǎn

派人诛杀了燕王吕通,并废黜了鲁王偃。

rén xū yǐ dì tài fù shí qí fù wèi zuǒ chéng xiàng

壬戌日,任命皇帝太傅食其重新担任左丞相。

wù chén xǐ jì chuān wáng wáng liáng lì zhào yōu wáng zi suì wèi zhào wáng

戊辰日,将济川王改封为梁王,立赵幽王的儿子遂为赵王。

qiǎn zhū xū hóu zhāng yǐ zhū zhū lǚ shì shì gào qí wáng lìng bà bīng

派遣朱虚侯章将诛杀诸吕氏的事情告知齐王,命令他撤兵。

guàn yīng bīng yì ba xíng yáng ér guī

灌婴的军队也从荥阳撤回。

zhū dà chén xiāng yǔ yīn móu yuē shǎo dì jí liáng huái yáng cháng shān wáng jiē fēi zhēn xiào huì zi yě

诸位大臣私下商议说:“少帝以及梁王、淮阳王、常山王,都不是孝惠帝真正的儿子。”

lǚ hòu yǐ jì zhà míng tā rén zi shā qí mǔ yǎng hòu gōng lìng xiào huì zi zhī lì yǐ wéi hòu jí zhū wáng yǐ qiáng lǚ shì

吕后用计谋假称他人之子为己出,杀害其生母,养在后宫,让孝惠帝认作儿子,立为太子,并封为诸王,以此加强吕氏势力。

jīn jiē yǐ yí miè zhū lǚ ér zhì suǒ lì jí zhǎng yòng shì wú shǔ wú lèi yǐ

如今已将吕氏家族全部铲除,却仍保留他们所立的太子,一旦他长大掌权,我们这些人就全完了。

bù rú shì zhū wáng zuì xián zhě lì zhī

不如从诸王中选择最贤能的人立为皇帝。

huò yán qí dào huì wáng gāo dì zhǎng zǐ jīn qí shì zi wèi qí wáng tuī běn yán zhī gāo dì shì zhǎng sūn kě lì yě

有人说:“齐悼惠王是高帝的长子,如今他的嫡子是齐王,按血统来说,是高帝的嫡长孙,可以立为皇帝。”

dà chén jiē yuē lǚ shì yǐ wài jiā è ér jǐ wēi zōng miào luàn gōng chén jīn qí wáng mǔ jiā sì sì jūn è rén yě

大臣们都说:“吕氏家族因外戚专权而几乎危及国家,祸乱功臣。现在齐王母亲的娘家姓驷,驷钧是个恶人。

jí lì qí wáng zé fù wèi lǚ shì

如果立齐王为帝,那就又成了吕氏那样的局面。”

yù lì huái nán wáng yǐ wéi shǎo mǔ jiā yòu è

想立淮南王为帝,但认为他年纪太小,母亲家族名声又不好。

nǎi yuē dài wáng fāng jīn gāo dì jiàn zi zuì zhǎng rén xiào kuān hòu

于是说:“代王是当今高帝现存的儿子中,年纪最大的,为人仁爱孝顺、宽厚大度。

tài hòu jiā báo shì jǐn liáng

太后的娘家薄氏家族谨慎善良。

qiě lì zhǎng gù shùn yǐ rén xiào wén wū tiān xià biàn

况且立年长的皇子合乎礼法,代王又以仁孝闻名天下,这样很合适。

nǎi xiāng yǔ gòng yīn shǐ rén zhào dài wáng

”于是大家暗中派人去召代王进京。

dài wáng shǐ rén cí xiè

代王派人推辞谢绝了。

zài fǎn rán hòu chéng liù chéng chuán

再次返回,然后乘坐六辆传车。

hòu jiǔ yuè huì rì jǐ yǒu zhì cháng ān shě dài dǐ

闰九月的最后一天己酉日,到达长安,住在代王府邸。

dà chén jiē wǎng yè fèng tiān zi xǐ shàng dài wáng gòng zūn lì wèi tiān zǐ

大臣们都前往拜见,捧着天子的玉玺献给代王,共同尊奉他立为天子。

dài wáng shǔ ràng qún chén gù qǐng rán hòu tīng

代王多次推让,群臣坚决请求,然后才接受。

dōng móu hóu xīng jū yuē zhū lǚ shì wú wú gōng qǐng de chú gōng

东牟侯刘兴居说:“诛灭吕氏我没有功劳,请允许我清理皇宫。”

nǎi yǔ tài pú rǔ yīn hóu téng gōng rù gōng qián wèi shǎo dì yuē zú xià fēi liú shì bù dàng lì

于是与太仆汝阴侯滕公进入皇宫,上前对少帝说:“您不是刘氏子孙,不应当即位。”

nǎi gù huī zuǒ yòu zhí jǐ zhě póu bīng bà qù

于是回头示意左右持戟的卫士放下兵器退下。

yǒu shù rén bù kěn qù bīng huàn zhě lìng zhāng zé yù gào yì qù bīng

有几个人不肯放下兵器,宦者令张泽传达命令,他们也放下了兵器。

téng gōng nǎi zhào shèng yú chē zài shǎo dì chū

滕公便召来车驾载着少帝出宫。

shǎo dì yuē yù jiāng wǒ ān zhī hu

少帝说:“要把我带到哪里去呢?

téng gōng yuē chū jiù shě

”滕公说“出去到住所。

shě shào fǔ

”住所设在少府。

nǎi fèng tiān zi fǎ jià yíng dài wáng wū dǐ

于是准备好天子的车驾,到代王的官邸迎接他。

bào yuē gōng jǐn chú

回报说:“宫殿已经仔细打扫干净了。”

dài wáng jí xī rù wèi yāng gōng

代王当晚就进入未央宫。

yǒu yè zhě shí rén chí jǐ wèi duān mén yuē tiān zǐ zài yě zú xià hé wéi zhě ér rù

有十名谒者手持戟守卫在正门,说:“天子在里面,您是什么人,要进去?”

dài wáng nǎi wèi tài wèi

代王便告诉太尉。

tài wèi wǎng yù yè zhě shí rén jiē póu bīng ér qù

太尉前去说明情况,十名谒者都放下兵器离开了。

dài wáng suì rù ér tīng zhèng

代王于是进入朝廷处理政务。

yè yǒu sī fēn bù zhū miè liáng huái yáng cháng shān wáng jí shǎo dì wū dǐ

当夜,有关部门分头在府邸诛杀了梁王、淮阳王、常山王以及少帝。

dài wáng lì wèi tiān zǐ

代王被拥立为天子。

èr shí sān nián bēng shì wèi xiào wén huáng dì

在位二十三年后驾崩,谥号为孝文皇帝。

tài shǐ gōng yuē xiào huì huáng dì gāo hòu zhī shí lí mín de lí zhàn guó zhī kǔ jūn chén jù yù xiū xī hu wú wéi gù huì dì chuí gǒng gāo hòu nǚ zhǔ chēng zhì zhèng bù chū fáng hù tiān xià yàn rán

太史公评论道:孝惠皇帝与高后执政时期,百姓得以摆脱战国时代的苦难,君臣都希望以无为而治的方式休养生息,所以惠帝垂衣拱手,高后以女主身份临朝称制,政令不出宫门,天下太平。

xíng fá hǎn yòng zuì rén shì xī

刑罚很少使用,犯罪的人也很稀少。

mín wù jià sè yī shí zī zhí

百姓致力于耕种,衣食逐渐丰足。

gāo zǔ yóu wēi lǚ shì zuò fēi

高祖刘邦地位尚低微时,吕氏成为他的妃子。

jí zhèng xuān yè qián yòng fú wēi

等到她入主后宫成为皇后,暗中运用权势与威严。

zhì huái ān rěn xìng xié cāi yí

内心怀有残忍的念头,天性多疑猜忌。

zhì zhèn qí dào cán zhì qi jī

用毒酒害死齐悼惠王刘肥,将戚夫人残害成人彘。

xiào huì bēng yǔn qí kū bù bēi

孝惠帝驾崩时,她的哭泣并不悲伤。

zhū lǚ yòng shì tiān xià shì sī

吕氏家族专权,天下显现出私心。

dà chén zū hǎi zhī niè shān yí

大臣遭受酷刑,旁支被铲除。

huò yíng sī yàn cāng gǒu wèi zī

灾祸满盈时得到应验,苍狗成为灾殃。

✦ You read 十二本纪·吕太后本纪

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.