左传 · 左丘明 · Chapter 102 of 255

文公·文公六年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

liù nián chūn zàng xǔ xī gōng

六年春,葬许僖公。

xià jì sūn xíng fù rú chén

夏,季孙行父如陈。

qiū jì sūn xíng fù rú jìn

秋,季孙行父如晋。

bā yuè yǐ hài jìn hóu huān zú

八月乙亥,晋侯驩卒。

dōng shí yuè gōng zǐ suì rú jìn zàng jìn xiāng gōng

冬十月,公子遂如晋,葬晋襄公。

jìn shā qí dài fū yáng chù fù

晋杀其大夫阳处父。

jìn hú shè gū chū bēn dí

晋狐射姑出奔狄。

rùn yuè bù gào yuè yóu cháo yú miào

闰月,不告月,犹朝于庙。

chuán

【传】

liù nián chūn jìn sōu yú yí shě èr jūn

六年春,晋搜于夷,舍二军。

shǐ hú shè gū jiāng zhōng jūn zhào dùn zuǒ zhī

使狐射姑将中军,赵盾佐之。

yáng chù fù zhì zì wēn gǎi sōu yú dǒng yì zhōng jūn

阳处父至自温,改搜于董,易中军。

yáng zǐ chéng jì zhī shǔ yě gù dǎng yú zhào shì qiě wèi zhào dùn néng yuē shǐ néng guó zhī lì yě

阳子,成季之属也,故党于赵氏,且谓赵盾能,曰:“使能,国之利也。

shì yǐ shàng zhī

”是以上之。

xuān zi yú shì hū shǐ wèi guó zhèng zhì shì diǎn zhèng fǎ zuì pì yù xíng dǒng bū táo yóu zhì yào zhì jiù wū běn zhì lǐ xù cháng zhí chū zhì yān

宣子于是乎始为国政,制事典,正法罪,辟狱刑,董逋逃,由质要,治旧洿,本秩礼,续常职,出滞淹。

jì chéng yǐ shòu dà fù yáng zǐ yǔ dà shī gǔ tuó shǐ xíng zhū jìn guó yǐ wéi cháng fǎ

既成,以授大傅阳子与大师贾佗,使行诸晋国,以为常法。

zāng wén zhòng yǐ chén wèi zhī mù yě yù qiú hǎo yú chén

臧文仲以陈、卫之睦也,欲求好于陈。

xià jì wén zi pìn yú chén qiě qǔ yān

夏,季文子聘于陈,且娶焉。

qín bó rèn hǎo zú

秦伯任好卒。

yǐ zǐ chē shì zhī sān zi yǎn xī zhòng xíng zhēn hǔ wèi xùn jiē qín zhī liáng yě

以子车氏之三子奄息、仲行、针虎为殉,皆秦之良也。

guó rén āi zhī wèi zhī fù huáng niǎo

国人哀之,为之赋《黄鸟》。

jūn zǐ yuē qín mù zhī bù wéi méng zhǔ yě yi zāi

君子曰:“秦穆之不为盟主也,宜哉。

sǐ ér qì mín

死而弃民。

xiān wáng wéi shì yóu yí zhī fǎ ér kuàng duó zhī shàn rén hu

先王违世,犹诒之法,而况夺之善人乎!

shī yuē rén zhī yún wáng bāng guó tiǎn cuì

《诗》曰:‘人之云亡,邦国殄瘁。

wú shàn rén zhī wèi

’无善人之谓。

ruò zhī hé duó zhī

若之何夺之?

gǔ zhī wáng zhě zhī mìng zhī bù zhǎng

古之王者知命之不长,

shì yǐ bìng jiàn shèng zhé

是以并建圣哲,

shù zhī fēng shēng

树之风声,

fēn zhī cǎi wù

分之采物,

zhe zhī huà yán

著之话言,

wèi zhī lǜ dù

为之律度,

chén zhī yì jí

陈之艺极,

yǐn zhī biǎo yí

引之表仪,

yǔ zhī fǎ zhì

予之法制,

gào zhī xùn diǎn

告之训典,

jiào zhī fáng lì

教之防利,

wěi zhī cháng zhì

委之常秩,

dào zhī yǐ lǐ

道之以礼,

zé shǐ wú shī qí tǔ yí

则使无失其土宜,

zhòng lì lài zhī ér hòu jí mìng

众隶赖之而后即命。

shèng wáng tóng zhī

圣王同之。

jīn zòng wú fǎ yǐ yí hòu sì ér yòu shōu qí liáng yǐ sǐ nán yǐ zài shàng yǐ

今纵无法以遗后嗣,而又收其良以死,难以在上矣。

jūn zǐ shì yǐ zhī qín zhī bù fù dōng zhēng yě

”君子是以知秦之不复东征也。

qiū jì wén zǐ jiāng pìn yú jìn shǐ qiú zāo sàng zhī lǐ yǐ xíng

秋,季文子将聘于晋,使求遭丧之礼以行。

qí rén yuē jiāng yān yòng zhī

其人曰:“将焉用之?

wén zǐ yuē bèi yù bù yú gǔ zhī shàn jiào yě

”文子曰:“备豫不虞,古之善教也。

qiú ér wú zhī shí nán

求而无之,实难。

guò qiú hé hài

过求何害。

bā yuè yǐ hài jìn xiāng gōng zú

八月乙亥,晋襄公卒。

líng gōng shǎo jìn rén yǐ nán gù yù lì zhǎng jūn

灵公少,晋人以难故,欲立长君。

zhào mèng yuē lì gōng zǐ yōng

赵孟曰:“立公子雍。

hào shàn ér zhǎng xiān jūn ài zhī qiě jìn yú qín

好善而长,先君爱之,且近于秦。

qín jiù hǎo yě

秦旧好也。

zhì shàn zé gù shì zhǎng zé shùn lì ài zé xiào jié jiù zé ān

置善则固,事长则顺,立爱则孝,结旧则安。

wéi nán gù gù yù lì zhǎng jūn yǒu cǐ sì dé zhě nán bì shū yǐ

为难故,故欲立长君,有此四德者,难必抒矣。

gǔ jì yuē bù rú lì gōng zǐ lè

”贾季曰:“不如立公子乐。

chén yíng bì yú èr jūn lì qí zi mín bì ān zhī

辰嬴嬖于二君,立其子,民必安之。

zhào mèng yuē chén yíng jiàn bān zài jiǔ rén qí zi hé zhèn zhī yǒu

”赵孟曰:“辰嬴贱,班在九人,其子何震之有?

qiě wèi èr bì yín yě

且为二嬖,淫也。

wèi xiān jūn zǐ bù néng qiú dà ér chū zài xiǎo guó pì yě

为先君子,不能求大而出在小国,辟也。

mǔ yín zi pì wú wēi

母淫子辟,无威。

chén xiǎo ér yuǎn wú yuán

陈小而远,无援。

jiāng hé ān yān

将何安焉?

dù qí yǐ jūn gù ràng bī jí ér shàng zhī yǐ dí gù ràng jì wěi ér jǐ cì zhī gù bān zài sì

杜祁以君故,让偪姞而上之,以狄故,让季隗而己次之,故班在四。

xiān jūn shì yǐ ài qí zi ér shì zhū qín wèi yà qīng yān

先君是以爱其子而仕诸秦,为亚卿焉。

qín dà ér jìn zú yǐ wèi yuán mǔ yì zǐ ài zú yǐ wēi mín lì zhī bù yì kě hu

秦大而近,足以为援,母义子爱,足以威民,立之不亦可乎?

shǐ xiān miè shì huì rú qín nì gōng zǐ yōng

”使先蔑、士会如秦,逆公子雍。

gǔ jì yì shǐ zhào gōng zǐ lè yú chén

贾季亦使召公子乐于陈。

zhào mèng shǐ shā zhū pí

赵孟使杀诸郫。

gǔ jì yuàn yáng zǐ zhī yì qí bān yě ér zhī qí wú yuán yú jìn yě

贾季怨阳子之易其班也,而知其无援于晋也。

jiǔ yuè gǔ jì shǐ xù jū jū shā yáng chù fù

九月,贾季使续鞫居杀阳处父。

shū yuē jìn shā qí dài fū

书曰:“晋杀其大夫。

qīn guān yě

”侵官也。

dōng shí yuè xiāng zhòng rú jìn zàng xiāng gōng

冬十月,襄仲如晋,葬襄公。

shí yī yuè bǐng yín jìn shā xù jiǎn bó

十一月丙寅,晋杀续简伯。

gǔ jì bēn dí

贾季奔狄。

xuān zǐ shǐ yú pián sòng qí tǎng

宣子使臾骈送其帑。

yí zhī sōu gǔ jì lù yú pián yú pián zhī rén yù jǐn shā gǔ shì yǐ bào yān

夷之搜,贾季戮臾骈,臾骈之人欲尽杀贾氏以报焉。

yú pián yuē bù kě

臾骈曰:“不可。

wú wén qián zhì yǒu zhī yuē dí huì dí yuàn bù zài hòu sì zhōng zhī dào yě

吾闻前志有之曰:‘敌惠敌怨,不在后嗣’,忠之道也。

fū zǐ lǐ yú gǔ jì wǒ yǐ qí chǒng bào sī yuàn wú nǎi bù kě hu

夫子礼于贾季,我以其宠报私怨,无乃不可乎。

jiè rén zhī chǒng fēi yǒng yě

介人之宠,非勇也。

sǔn yuàn yì chóu fēi zhī yě

损怨益仇,非知也。

yǐ sī hài gōng fēi zhōng yě

以私害公,非忠也。

shì cǐ sān zhě hé yǐ shì fū zǐ

释此三者,何以事夫子?

jǐn jù qí tǎng yǔ qí qì yòng cái huì qīn shuài hàn zhī sòng zhì zhū jìng

”尽具其帑,与其器用财贿,亲帅扞之,送致诸竟。

rùn yuè bù gù shuò fēi lǐ yě

闰月不告朔,非礼也。

rùn yǐ zhèng shí shí yǐ zuò shì shì yǐ hòu shēng shēng mín zhī dào yú shì hū zài yǐ

闰以正时,时以作事,事以厚生,生民之道,于是乎在矣。

bù gào rùn shuò qì shí zhèng yě hé yǐ wèi mín

不告闰朔,弃时政也,何以为民?

✦ You read 文公·文公六年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.