左传 · 左丘明 · Chapter 72 of 255

僖公·僖公九年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

jiǔ nián chūn wáng sān yuè dīng chǒu sòng gōng yù shuō zú

九年春,王三月丁丑,宋公御说卒。

xià gōng huì zǎi zhōu gōng qí hóu sòng zǐ wèi hóu zhèng bó xǔ nán cáo bó yú kuí qiū

夏,公会宰周公、齐侯、宋子、卫侯、郑伯、许男、曹伯于葵丘。

qiū qī yuè yǐ yǒu bó jī zú

秋七月乙酉,伯姬卒。

jiǔ yuè wù chén zhū hóu méng yú kuí qiū

九月戊辰,诸侯盟于葵丘。

jiǎ zǐ jìn hóu guǐ zhū zú

甲子,晋侯佹诸卒。

dōng jìn lǐ kè shā qí jūn zhī zǐ xī qí

冬,晋里克杀其君之子奚齐。

chuán

【传】

jiǔ nián chūn sòng huán gōng zú wèi zàng ér xiāng gōng huì zhū hóu gù yuē zi

九年春,宋桓公卒,未葬而襄公会诸侯,故曰子。

fán zài sàng wáng yuē xiǎo tóng gōng hóu yuē zi

凡在丧,王曰小童,公侯曰子。

xià huì yú kuí qiū xún méng qiě xiū hǎo lǐ yě

夏,会于葵丘,寻盟,且修好,礼也。

wáng shǐ zǎi kǒng cì qí hóu zuò yuē tiān zǐ yǒu shì yú wén wǔ shǐ kǒng cì bó jiù zuò

王使宰孔赐齐侯胙,曰:“天子有事于文武,使孔赐伯舅胙。

qí hóu jiāng xià bài

”齐侯将下拜。

kǒng yuē qiě yǒu hòu mìng

孔曰:“且有后命。

tiān zǐ shǐ kǒng yuē yǐ bó jiù dié lǎo jiā láo cì yī jí wú xià bài

天子使孔曰:‘以伯舅耋老,加劳,赐一级,无下拜。

duì yuē tiān wēi bù wéi yán zhǐ chǐ xiǎo bái yú gǎn tān tiān zi zhī mìng wú xià bài

’”对曰:“天威不违颜咫尺,小白余敢贪天子之命无下拜!

kǒng yǔn yuè yú xià yǐ yí tiān zǐ xiū

恐陨越于下,以遗天子羞。

gǎn bù xià bài

敢不下拜!

xià bài dēng shòu

”下拜,登受。

qiū qí hóu méng zhū hóu yú kuí qiū yuē fán wǒ tóng méng zhī rén jì méng zhī hòu yán guī yú hǎo

秋,齐侯盟诸侯于葵丘曰:“凡我同盟之人,既盟之后,言归于好。

zǎi kǒng xiān guī yù jìn hóu yuē kě wú huì yě

”宰孔先归,遇晋侯曰:“可无会也。

qí hòu bù wu dé ér qín yuǎn lüè gù běi fá shān róng nán fá chu xi wèi cǐ huì yě

齐侯不务德而勤远略,故北伐山戎,南伐楚,西为此会也。

dōng lüè zhī bù zhī xi zé fǒu yǐ

东略之不知,西则否矣。

qí zài luàn hū

其在乱乎。

jūn wu jìng luàn wú qín yú xíng

君务靖乱,无勤于行。

jìn hóu nǎi hái

”晋侯乃还。

jiǔ yuè jìn xiàn gōng zú lǐ kè chā tú zhèng yù nà wén gōng gù yǐ sān gōng zǐ zhī tú zuò luàn

九月,晋献公卒,里克、 [插图]郑欲纳文公,故以三公子之徒作乱。

chū xiàn gōng shǐ xún xi fu xī qí gōng jí zhào zhī yuē yǐ shì miǎo zhū gū rǔ zài dài fū qí ruò zhī hé

初,献公使荀息傅奚齐,公疾,召之,曰:“以是藐诸孤,辱在大夫,其若之何?

qǐ shǒu ér duì yuē chén jié qí gǔ gōng zhī lì jiā zhī yǐ zhōng zhēn

”稽首而对曰:“臣竭其股肱之力,加之以忠贞。

qí jì jūn zhī líng yě

其济,君之灵也;

bù jì zé yǐ sǐ jì zhī

不济,则以死继之。

gōng yuē hé wèi zhōng zhēn

”公曰:“何谓忠贞?

duì yuē gōng jiā zhī lì zhī wú bù wéi zhōng yě

”对曰:“公家之利,知无不为,忠也。

sòng wǎng shì jū ǒu jù wú cāi zhēn yě

送往事居,耦俱无猜,贞也。

jí lǐ kè jiāng shā xī qí xiān gào xún xi yuē sān yuàn jiāng zuò qín jìn fǔ zhī zǐ jiāng hé rú

”及里克将杀奚齐,先告荀息曰:“三怨将作,秦、晋辅之,子将何如?

xún xi yuē jiāng sǐ zhī

”荀息曰:“将死之。

lǐ kè yuē wú yì yě

”里克曰:“无益也。

xún shū yuē wú yǔ xiān jūn yán yǐ bù kě yǐ èr

”荀叔曰:“吾与先君言矣,不可以贰。

néng yù fù yán ér ài shēn hu

能欲复言而爱身乎?

suī wú yì yě jiāng yān pì zhī

虽无益也,将焉辟之?

qiě rén zhī yù shàn shuí bù rú wǒ

且人之欲善,谁不如我?

wǒ yù wú èr ér néng wèi rén yǐ hū

我欲无贰,而能谓人已乎。

dōng shí yuè lǐ kè shā xī qí yú cì

冬十月,里克杀奚齐于次。

shū yuē shā qí jūn zhī zǐ

书曰:“杀其君之子。

wèi zàng yě

”未葬也。

xún xi jiāng sǐ zhī rén yuē bù rú lì zhuó zǐ ér fǔ zhī

荀息将死之,人曰:“不如立卓子而辅之。

xún xi lì gōng zǐ zhuō yǐ zàng

”荀息立公子卓以葬。

shí yī yuè lǐ kè shā gōng zǐ zhuō yú cháo xún xi sǐ zhī

十一月,里克杀公子卓于朝,荀息死之。

jūn zǐ yuē shī suǒ wèi bái guī zhī diàn shàng kě mó yě

君子曰:“诗所谓‘白圭之玷,尚可磨也;

sī yán zhī diàn bù kě wèi yě xún xi yǒu yān

斯言之玷,不可为也’,荀息有焉。

qí hóu yǐ zhū hóu zhī shī fá jìn jí gāo liáng ér hái tǎo jìn luàn yě

齐侯以诸侯之师伐晋,及高梁而还,讨晋乱也。

lìng bù jí lǔ gù bù shū

令不及鲁,故不书。

jìn xì ruì shǐ yí wú zhòng lù qín yǐ qiú rù yuē rén shí yǒu guó wǒ hé ài yān

晋郤芮使夷吾重赂秦以求入,曰:“人实有国,我何爱焉。

rù ér néng mín tǔ yú hé yǒu

入而能民,土于何有。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

qí xí péng shuài shī huì qín shī nà jìn huì gōng

齐隰朋帅师会秦师,纳晋惠公。

qín bó wèi xì ruì yuē gōng zǐ shuí shì

秦伯谓郤芮曰:“公子谁恃?

duì yuē chén wén wáng rén wú dǎng yǒu dǎng bì yǒu chóu

”对曰:“臣闻亡人无党,有党必有雠。

yí wú ruò bù hǎo nòng néng dòu bù guò zhǎng yì bù gǎi bù shí qí tā

夷吾弱不好弄,能斗不过,长亦不改,不识其他。

gōng wèi gōng sūn zhī yuē yí wú qí dìng hu

公谓公孙枝曰:“夷吾其定乎?

duì yuē chén wén zhī wéi zé dìng guó

”对曰:“臣闻之,唯则定国。

shī yuē bù shí bù zhī shùn dì zhī zé

《诗》曰:‘不识不知,顺帝之则。

wén wáng zhī wèi yě

’文王之谓也。

yòu yuē bù jiàn bù zéi xiān bù wéi zé

又曰:‘不僭不贼,鲜不为则。

wú hǎo wú è bù jì bù kè zhī wèi yě

’无好无恶,不忌不克之谓也。

jīn qí yán duō jì kè nán zāi

今其言多忌克,难哉!

gōng yuē jì zé duō yuàn yòu yān néng kè

”公曰:“忌则多怨,又焉能克?

shì wú lì yě

是吾利也。

sòng xiāng gōng jí wèi yǐ gōng zǐ mù yí wèi rén shǐ wèi zuǒ shī yǐ tīng zhèng

宋襄公即位,以公子目夷为仁,使为左师以听政。

yú shì sòng zhì

于是宋治。

gù yú shì shì wèi zuǒ shī

故鱼氏世为左师。

✦ You read 僖公·僖公九年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.