本草纲目 · 李时珍 · Chapter 121 of 877

石部·石灰

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

yì míng shí è è huī xī huī duàn shí bái hǔ kuàng huī

亦名石垩、垩灰、希灰、煅石、白虎、矿灰。

qì wèi

气味

xīn wēn yǒu dú

辛、温、有毒。

zhǔ zhì

主治

zhòng fēng kǒu

中风口。

yòng xīn shí huī cù chǎo hòu diào rú ní tu kǒu cè

用新石灰,醋炒后,调如泥,涂口侧。

kǒu xiàng zuǒ wāi tu yòu biān

口向左歪,涂右边;

kǒu xiàng yòu wāi tu zuǒ biān

口向右歪,涂左边。

hěn kuài nǎi kě qiān zhèng

很快奶可牵正。

fēng yá zhǒng tòng

风牙肿痛。

yòng fàng le liǎng nián de chén shí huī xì xīn děng fēn wèi mò cā yá

用放了两年的陈石灰、细辛,等分为末,擦牙。

chóng yá

虫牙。

yòng shí huī hé shā táng sāi zài yá zhōng

用石灰和沙糖塞在牙中。

gān huò luàn àn zhèng xiàng shì yù tǔ tǔ bù chū yù bù chū xīn fù zhàng tòng fán mèn yù sǐ

干霍乱(按:症象是欲吐吐不出,欲不出,心腹胀痛,烦闷欲死)。

yòng duō nián de chén shí huī yǐ shā táng shā mò zhōng dàn cù tāng diào fú èr qián

用多年的陈石灰,以沙糖沙漠中淡醋汤调服二钱。

cǐ fāng míng luò zhǎn tāng

此方名“落盏汤”。

piān zhuì qì tòng

偏坠气痛。

yòng chén shí huī chǎo guò wǔ péi zi shān zhī zi děng fēn wèi mò jiā miàn fěn hé cù diào fū huàn chù

用陈石灰(炒过)、五陪子、山栀子,等分为末,加面粉和醋调敷患处。

bái dài bái yín

白带白淫。

yòng fēng huà shí huī yī liǎng bái fú líng sān liǎng gòng yán xì jiā hu chéng wán rú wú zǐ dà

用风化石灰一两、白茯苓三两,共研细,加糊成丸,如梧子大。

měi fú èr sān shí wán kōng xīn fú mǐ tāng sòng xià

每服二、三十丸,空心服,米汤送下。

jiǔ jī xià lì

酒积下痢。

yòng shí huī wǔ liǎng hé shuǐ chéng qiú wài bāo huáng ní zài huǒ lǐ shāo duàn yì tiān yī yè

用石灰五两,和水成球,外包黄泥,在火里烧煅一天一夜。

qù ní yán xì jiā cù huó miàn fěn zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

去泥,研细,加醋和面粉,做成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí wán kōng xīn fú jiāng tāng sòng xià

每服三十丸,空心服,姜汤送下。

shí nián xuè lì

十年血痢。

yòng shí huī sān shēng áo huáng

用石灰三升,熬黄。

róng zài yī dòu shuǐ lǐ

溶在一斗水里。

děng chéng qīng hòu měi cì yǐn cǐ shuǐ yī shēng yì tiān yǐn sān cì

等澄清后,每次饮此水一升,一天饮三次。

xū lěng tuō gāng

虚冷脱肛。

yòng shí huī shāo rè guǒ zài bù lǐ ràng bìng rén zuò zài shàng miàn lěng le biàn huàn yǒu xiào

用石灰烧热,裹在布里,让病人坐在上面,冷了便换,有效。

chǎn hòu chǎn mén bù bì huò yīn dào tuō chū

产后产门不闭,或阴道脱出。

yòng shí huī yī dòu áo huáng jiā shuǐ èr dòu chéng qīng hòu xūn xià bù

用石灰一斗,熬黄,加水二斗,澄清后熏下部。

fù xié jī kuài

腹胁积块。

yòng shí huī bàn jīn shèng wǎ guàn lǐ chǎo zhì jí rè jiā dà huáng mò yī liǎng chǎo hóng qǔ chū zài jiā guì mò bàn liǎng lüè shāo jiā rù mǐ cù hé chéng gāo zǐ tān zài bù shàng tiē huàn chù

用石灰半斤,盛瓦罐里炒至极热,加大黄末一两,炒红取出,再加桂末半两,略烧,加入米醋和成膏子,摊在布上贴患处。

nèi fú xiāo kuài yào

内服消块药。

fā luò bù zhǐ

发落不止。

yòng shí huī sān shēng shuǐ bàn chǎo jiāo pào zài sān shēng jiǔ zhōng měi fú sān hé cháng lìng jiǔ qì xiāng jiē zé xīn fā gēng shēng

用石灰三升,水拌炒焦,泡在三升酒中,每服三合,常令酒气相接,则新发更生。

liǎn shàng hēi zhì

脸上黑痣。

yòng shuǐ diào shí huī yī wǎn bǎ wán hǎo de nuò mǐ ruò gān lì bàn chā shí huī zhōng bàn lù shí huī wài

用水调石灰一碗,把完好的糯米若干粒半插石灰中,半露石灰外。

guò yī yè mǐ sè biàn rú bō li

过一夜,米色变如玻璃。

zhì liáo shí xiān yǐ zhēn qīng bá hēi zhì diǎn shǎo xǔ bō li zhuàng mǐ fěn zài zhì shàng

治疗时,先以针轻拔黑痣,点少许玻璃状米粉在痣上。

bàn tiān hòu zhì nèi yǒu zhī shuǐ liú chū xū tiāo qù mǐ fěn zhì chù liǎng tiān bù zhān shuǐ jí yù

半天后,痣内有汁水流出,须挑去米粉,痣处两天不沾水,即愈。

dīng chuāng è zhǒng

疔疮恶肿。

yòng shí huī bàn xià děng fēn wèi mò fū huàn chù

用石灰、半夏,等分为末,敷患处。

tán hé è zhǒng zhuàng rú luǒ lì hóng zhǒng fā rè yǒu shí wù hán

痰核恶肿(状如瘰疬,红肿发热,有时恶寒)。

yòng shí huī huǒ duàn wèi mò hé bái guǒ ròu tóng dǎo tiē huàn chù

用石灰火煅为末,和白果肉同捣,贴患处;

mì diào yì kě

蜜调亦可。

zhà àn jí sāi xiàn yán yī zuò zhà sāi

痄 (按:即腮腺炎,一作痄腮)。

yòng cù diào shí huī fū zhǒng tòng chù

用醋调石灰敷肿痛处。

duō nián è chuāng

多年恶疮。

yòng chén shí huī yán xì jiā jī dàn qīng diào chéng ní duàn guò zài yán

用陈石灰,研细,加鸡蛋清调成泥,煅过,再研。

yǐ jiāng zhī diào fū

以姜汁调敷。

dān dú

丹毒。

yòng cù hé shí huī tu zhī

用醋和石灰涂之。

fēng zhěn

风疹。

zhì fǎ tóng shàng

治法同上。

fèi zǐ

痱子。

yòng shí huī yī liǎng duàn guò gé fěn èr liǎng gān cǎo yī liǎng gòng yán wèi mò zuò pū fěn pū fèi zǐ shàng

用石灰一两(煅过)、蛤粉二两、甘草一两,共研为末,作扑粉扑痱子上。

tāng huǒ zhuó shāng

汤火灼伤。

chén shí huī fěn pū shāng chù huò jiā yóu diào tu yì kě

陈石灰粉扑伤处,或加油调涂亦可。

dǎ shāng zhǒng tòng

打伤肿痛。

yòng xīn shí huī fěn jiā má yóu diào chá

用新石灰粉加麻油调搽。

dāo shāng

刀伤。

yòng shí huī fěn fū shàng wài yòng bù guǒ néng zhǐ tòng zhǐ xuè yě hǎo de kuài

用石灰粉敷上,外用布裹,能止痛、止血,也好得快。

rú shāng kǒu hěn shēn kě shāo jiā huá shí fěn

如伤口很深,可稍加滑石粉。

wù tūn jīn shǔ wù

误吞金属物。

yòng shí huī jiā yī xiǎo kuài liú huáng rú zào jiǎo zi dà gòng yán xì jiǔ sòng xià

用石灰加一小块硫磺(如皂角子大),共研细,酒送下。

chóng yǎo shāng

虫咬伤。

yòng cù diào shí huī tu chá

用醋调石灰涂搽。

fù fāng

附方

gǔ fén lǐ de shí huī míng dì lóng gǔ zhì wán chuāng hěn yǒu xiào

古坟里的石灰,名地龙骨,治顽疮很有效。

chuán shàng de jiù yóu shí huī míng shuǐ lóng gǔ zhì dāo shāng diē dǎ sǔn shāng yì néng zhǐ xuè shā chóng

船上的旧油石灰,名水龙骨,治刀伤、跌打损伤,亦能止血杀虫。

✦ You read 石部·石灰

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.