本草纲目 · 李时珍 · Chapter 293 of 877

草部·牛膝

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

yì míng niú jīng bǎi bèi shān xiàn cài duì jié cài

亦名牛茎、百倍、山苋菜、对节菜。

qì wèi

气味

gēn kǔ suān píng wú dú

(根)苦、酸、平、无毒。

zhǔ zhì

主治

láo nüè jī jiǔ

劳疟积久。

yòng cháng niú xī yī bǎ shēng qiè jiā shuǐ liù shēng zhǔ chéng èr shēng fēn sān cì fú wán qīng chén yī fù wèi fā nüè qián yī fù lín fā nüè shí yī fù

用长牛膝一把,生切,加水六升,煮成二升,分三次服完(清晨一服,未发疟前一服,临发疟时一服。

xiāo kě bù zhǐ xià yuán xū sǔn

消渴不止(下元虚损)。

yòng niú xī wǔ liǎng yán xì jìn rù shēng dì huáng zhī wǔ shēng zhōng

用牛膝五两,研细,浸入生地黄汁五升中。

rì shài yè jìn zhí dào zhī jǐn

日晒夜浸,直到汁尽。

jiā mì huò wán rú wú zǐ dà

加蜜和丸,如梧子大。

měi fú sān shí wán kōng xīn fú wēn jiǔ sòng xià

每服三十丸,空心服,温酒送下。

jiǔ fú yú shēn tǐ yǒu yì

久服于身体有益。

fù nǚ xuè bìng yuè jīng lín bì yuè jīng bù lái rào qí hán shàn tòng chǎn hòu xuè qì bù tiáo fù zhōng jié zhèng jiǎ bù sàn zhū bìng

妇女血病(月经淋闭,月经不来,绕脐寒疝痛,产后血气不调,腹中结症瘕不散诸病)。

yòng niú xī zài jiǔ zhōng jìn yī yè qǔ chū bèi gān

用牛膝在酒中浸一夜,取出焙干;

lìng yòng qī chǎo lìng yān jǐn

另用漆炒令烟尽。

gè yī liǎng wèi mò jiā shēng dì huáng zhī yī shēng màn huǒ shàng áo chéng nóng hu tuán chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

各一两为末,加生地黄汁一升,慢火上熬成浓糊,团成丸子,如梧子大。

měi fú sān wán kōng xīn fú mǐ tāng sòng xià

每服三丸,空心服,米汤送下。

cǐ fāng míng wàn bìng wán

此方名“万病丸”。

bāo yī bù xià

胞衣不下。

yòng niú xī bā liǎng kuí zi yī hé jiā shuǐ jiǔ shēng jiān chéng sān shēng

用牛膝八两、葵子一合,加水九升,煎成三升。

fēn sān cì fú

分三次服。

chǎn hòu niào xuè

产后尿血。

yòng chuān niú xī shuǐ jiān cháng fú

用川牛膝水煎常服。

hóu bì rǔ é

喉痹乳蛾。

yòng xīn xiān niú xī gēn yī bǎ ài yè qī piàn tóng rén rǔ dǎo hé qǔ hàn guàn rù bí nèi

用新鲜牛膝根一把、艾叶七片,同人乳捣和,取汗灌入鼻内。

bù jiǔ tán xián cóng kǒu bí liú chū jí yù

不久,痰涎从口鼻流出即愈。

bù yòng ài yè yì kě

不用艾叶亦可。

yòu fāng niú xī dǎo zhī hé chén cù guàn bìng rén

又方:牛膝捣汁和陈醋灌病人。

kǒu shé chuāng làn

口舌疮烂。

yòng niú xī jìn jiǔ hán shù yì kě jiān yǐn

用牛膝浸酒含漱,亦可煎饮。

yá chǐ téng tòng

牙齿疼痛。

yòng niú xī yán mò hán shù yě kě yǐ yòng niú xī shāo huī fū huàn chù

用牛膝研末含漱,也可以用牛膝烧灰敷患处。

è chuāng rén bù zhī míng

恶疮(人不知名)。

yòng niú xī gēn dǎo fū

用牛膝根捣敷。

yōng jiē yǐ kuì

痈疖已溃。

yòng niú xī gēn lüè guā qù pí chā rù chuāng kǒu zhōng liú bàn cùn zài wài yǐ nèn jú yè jí dì jǐn cǎo gè yī bǎ dǎo làn hòu tú chuāng shàng

用牛膝根略刮去皮,插入疮口中,留半寸在外,以嫩橘叶及地锦草各一把,捣烂后涂疮上。

fù fāng

附方

lǐ shí zhēn shuō niú xī nǎi zú jué yīn shǎo yīn zhī yào

李时珍说:“牛膝乃足厥阴、少阴之药。

suǒ zhǔ zhī yào dà dǐ de jiǔ zé néng bǔ gān shèn shēng yòng zé néng qù è xuè èr zhě ér yǐ

所主之药,大抵得酒则能补肝、肾,生用则能去恶血,二者而已。

qí zhì yāo xī gǔ tòng zú wěi yīn xiāo shī nì jiǔ nüè shāng zhōng shǎo qì zhū bìng fēi qǔ qí bǔ gān shèn zhī gōng yú

其治腰膝骨痛、足痿阴消,失溺、久疟、伤中少气诸病,非取其补肝肾之功欤?

qí zhì zhèng jiǎ xīn fù zhū tòng yōng zhǒng è chuāng jīn chuāng zhé shāng hóu chǐ lín tòng niào xuè jīng hou tāi chǎn zhū bìng fēi qǔ qí qù è xuè zhī gōng yú

其治症瘕、心腹诸痛、痈肿恶疮、金疮折伤、喉齿、淋痛、尿血、经候、胎产诸病,非取其去恶血之功欤?

✦ You read 草部·牛膝

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.