本草纲目 · 李时珍 · Chapter 607 of 877

果部·莲藕

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

lián shí ǒu shí shí lián zǐ shuǐ zhī zé zhī

莲实:藕实、石莲子、水芝、泽芝。

lián yì jí lián zǐ zhōng de qīng xīn kǔ yì

莲薏即莲子中的青心:苦薏。

lián ruǐ xū fó zuò xū

莲蕊须:佛座须。

lián huā fú róng fú qú shuǐ huá

莲花:芙蓉、芙蕖、水华。

lián fáng lián péng ké

莲房:莲蓬壳。

hé yè hé yè zhōng de nèn zhě míng hé qián tiē shuǐ zhě míng ǒu hé chū shuǐ zhě míng jì hé yè dì àn jí hé xié zhōng yāng jìn gěng chù jiǎn zhèng qì yè piàn míng hé bí

荷叶:荷叶中的嫩者名“荷钱”,贴水者名藕荷,出水者名芰荷,叶蒂(按:即荷叶中央近梗处剪正气叶片)名“荷鼻”。

qì wèi

气味

hé yè kǔ píng wú dú

荷叶:苦、平、无毒。

lián fáng kǔ sè wēn wú dú

莲房:苦、涩、温、无毒。

lián ruǐ xū gān sè wēn wú dú

莲蕊须:甘、涩、温、无毒。

lián yì kǔ hán wú dú

莲薏:苦、寒、无毒。

ǒu jié sè píng wú dú

藕节:涩、平、无毒。

ǒu gān píng wú dú

藕:甘、平、无毒。

lián shí gān píng sè wú dú

莲实:甘、平、涩、无毒。

zhǔ zhì

主治

lián shí

莲实:

xiǎo biàn pín shuò

小便频数。

yòng lián shí bàn shēng jiǔ jìn èr sù qǔ chū fàng rù xǐ jìng de zhū wèi zhōng fèng hǎo zhǔ shóu shài gān yán wèi mò jiā cù hu zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用莲实半升,酒浸二宿,取出放入洗净的猪胃中,缝好煮熟,晒干,研为末,加醋、糊做成丸子,如梧子大。

měi fú wǔ shí wán fàn qián fú wēn jiǔ sòng xià

每服五十丸,饭前服,温酒送下。

bái zhuó kuì jīng

白浊溃精。

yòng shí lián zǐ lóng gǔ yì zhī rén děng fēn wèi mò

用石莲子、龙骨、益知仁,等分为末。

měi fú èr qián kōng xīn fú mǐ tāng sòng xià

每服二钱,空心服,米汤送下。

yòu fāng yòng lián zǐ bái fú líng děng fēn wèi mò kāi shuǐ diào fú

又方:用莲子、白茯苓,等分为末,开水调服。

jiǔ lì jìn kǒu

久痢禁口。

yǒu shí lián zǐ chǎo yán wèi mò měi fú èr qián chén mǐ tāng diào xià

有石莲子(炒)研为末,每服二钱,陈米汤调下。

jiā fú xiāng lián wán gèng hǎo

加服香连丸更好。

pí xiè cháng huá

脾泄肠滑。

zhì fāng tóng shàng

治方同上。

gān ǒu bù zhǐ

干呕不止。

yòng lián zǐ liù méi chǎo chéng chì huáng sè yán wèi mò shú shuǐ bàn wǎn chōng fú

用莲子六枚,炒成赤黄色,研为末,熟水半碗冲服。

chǎn hòu ké nì ǒu tù xīn chōng mù hūn

产后咳逆,呕吐,心忡目昏。

yòng lián zǐ yī liǎng bàn bái fú líng yī liǎng dīng xiāng wǔ qián gòng yán wèi mò

用莲子一两半、白茯苓一两、丁香五钱,共研为末。

měi fú èr qián mǐ tāng sòng xià

每服二钱,米汤送下。

shuāng mù hóng tòng

双目红痛。

yòng lián zǐ qù pí yán wèi mò qǔ yī wǎn jiā jīng mǐ bàn jīn cháng zhǔ zhōu chī

用莲子去皮,研为末,取一碗,加粳米半斤,常煮粥吃。

fǎn wèi tǔ shí

反胃吐食。

yòng shí lián zǐ wèi mò jiā shǎo liàng ròu dòu kòu fěn mǐ tāng diào fú

用石莲子为末,加少量肉豆蔻粉,米汤调服。

ǒu

藕:

shí qì fán kě

时气烦渴。

yòng shēng ǒu zhī yī wǎn shēng mì yī hé hé yún xì fú

用生藕汁一碗、生蜜一合,和匀细服。

tù xiè

吐泻。

yòng shēng ǒu dǎo zhī fú

用生藕捣汁服。

shàng jiāo tán rè

上焦痰热。

yòng ǒu zhī lí zhī gè bàn wǎn hé yún hòu fú xià

用藕汁、梨汁各半碗,和匀后服下。

xiǎo biàn rè lín

小便热淋。

yòng shēng ǒu zhī shēng dì huáng zhī pú táo zhī gè děng fēn

用生藕汁、生地黄汁、葡萄汁,各等分。

měi fú bàn wǎn jiā mì wēn fú

每服半碗,加蜜,温服。

diē zuò yū xuè

跌作瘀血。

yòng gàn ǒu gēn wèi mò měi fú yī chí jiǔ sòng xià

用干藕根为末,每服一匙,酒送下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次,

jiǎo dòng fā liè

脚冻发裂。

bǎ ǒu zhēng shú hòu dǎo làn tu huàn chù

把藕蒸熟后,捣烂涂患处。

ǒu jié

藕节:

bí xuè bù zhǐ

鼻血不止。

yòng ǒu jié dǎo zhī yǐn fú

用藕节捣汁饮服。

tū rán tù xiě

突然吐血。

yòng ǒu jié hé jié hé dì gè qī gè yǐ mì shǎo xǔ dǎo làn jiā shuǐ èr bēi jiān zhì bā chéng qù zhā wēn fú

用藕节、荷节、荷蒂各七个,以蜜少许捣烂,加水二杯煎至八成,去渣温服。

dà biàn xià xuè

大便下血。

yòng ǒu jié shài gān yán chéng mò měi fú èr qián rén shēn bái mì jiān tāng diào xià

用藕节晒干研成末,每服二钱,人参、白蜜煎汤调下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次。

yí jīng bái zhuó

遗精白浊。

yòng ǒu jié lián huā xū lián zǐ qiàn chǎn shān yào bái fú líng bái fú shén gè èr liǎng gòng yán wèi mò

用藕节、莲花须、莲子、芡产、山药、白茯苓、白茯神各二两,共研为末;

lìng yòng jīn yīng zǐ èr èr jīn chuí suì jiā shuǐ yī dòu áo yú bā chéng qù zhā zài áo chéng gāo bǎ gāo yào huò yào mò diào yún zài diào yī diǎn miàn zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

另用金樱子二二斤,捶碎,加水一斗熬于八成,去渣,再熬成膏,把膏药和药末调匀,再调一点面做成丸子,如梧子大。

měi fú qī shí wán mǐ tāng sòng xià

每服七十丸,米汤送下。

cǐ fāng míng jīn suǒ yù guān wán

此方名“金锁玉关丸”。

bí yuān

鼻渊。

hé ǒu jié xiōng bèi guò yán wèi mò

和藕节、芎焙过,研为末。

měi fú èr qián mǐ tāng guān xià

每服二钱,米汤关下。

lián yì

莲薏:

láo xīn tù xiě

劳心吐血。

yòng lián yì qī gè nuò mǐ èr shí yī lì gòng yán wèi mò jiǔ sòng fú

用莲薏七个、糯米二十一粒,共研为末,酒送服。

xiǎo biàn yí jīng

小便遗精。

yòng lián yì yī zuǒ yán wèi mò jiā chén shā yī fēn

用莲薏一撮,研为末,加辰砂一分。

měi fú yī qián kāi shuǐ sòng xià

每服一钱,开水送下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次。

lián ruǐ xū qīng xīn tōng shèn yì xuè zhǐ xuè

莲蕊须: 清心通肾,益血止血。

yì zhì jiǔ jìn zhì lòu sān shí nián zhě sān zé yì kě chú gēn

亦治久近痔漏(三十年者,三则亦可除根)。

yòng lián ruǐ xū hēi qiān niú tóu mò gè yī liǎng bàn dāng guī wǔ lǔ gòng yán wèi mò měi fú èr qián kōng xīn fú jiǔ sòng xià

用莲蕊须、黑牵牛头末各一两半,当归五镥,共研为末,每服二钱,空心服,酒送下。

jì shí rè wù

忌食热物。

jǐ tiān jiàn xiào

几天见效。

lián huā

莲花:

zhuì diē ǒu xuè

坠跌呕血。

yòng gàn hé huā wèi mò měi cì yòng jiǔ chōng fú yī chí yǒu tè xiào

用干荷花为末,每次用酒冲服一匙,有特效。

tiān pào shī chuāng

天泡湿疮。

yòng hé huā tiē shàng

用荷花贴上。

lián fáng

莲房:

yuè jīng bù zhǐ

月经不止。

yòng chén lián fáng shāo cún xìng yán wèi mò

用陈莲房烧存性,研为末。

měi fú èr qián rè jiǔ sòng xià

每服二钱,热酒送下。

cǐ fāng míng ruì lián sàn

此方名“瑞莲散”。

xuè bēng bù zhǐ

血崩不止。

yòng lián fáng jīng jiè suì gè shāo cún xìng děng fēn wèi mò

用莲房、荆芥穗,各烧存性,等分为末。

měi fú èr qián mǐ tāng sòng xià

每服二钱,米汤送下。

lòu tāi xià xuè

漏胎下血。

yòng lián fáng shāo cún xìng yán wèi mò jiā miàn hù chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用莲房烧存性,研为末,加面糊成丸子,如梧子大。

měi fú bǎi wán kāi shuǐ huò jiǔ sòng xià

每服百丸,开水或酒送下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次。

xiǎo biàn xuè lín

小便血淋。

yòng lián fáng shāo cún xìng

用莲房烧存性。

yán wèi mò jiā shè xiāng shǎo xǔ

研为末,加麝香少许。

měi fú èr qián bàn mǐ tāng diào xià

每服二钱半,米汤调下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次。

hé yè

荷叶:

fú zhǒng

浮肿。

yòng bài hé yè shāo cún xìng yán wèi mò

用败荷叶烧存性,研为末。

měi fú èr qián mǐ tāng diào xià

每服二钱,米汤调下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

gè zhǒng yōng zhǒng

各种痈肿。

yòng yè dì bù xiàn liàng jiān tāng lín xǐ huàn chù

用叶蒂不限量,煎汤淋洗患处。

xǐ hòu cā gān

洗后擦干。

yǐ fēi guò de hán shuǐ shí diào zhū yóu tu chá

以飞过的寒水石调猪油涂搽。

diē dǎ sǔn shāng è xuè gōng xīn

跌打损伤,恶血攻心。

yòng gàn hé yè wǔ piàn shāo cún xìng yán wèi mò

用干荷叶五片烧存性,研为末。

chǎn hòu è xuè bù jìn huò tāi yī bù xià

产后恶血不尽或胎衣不下。

yòng hé yè chǎo xiāng wèi mò měi fú yī chí kāi shuǐ huò tóng biàn diào xià

用荷叶炒香为末,每服一匙,开水或童便调下。

rèn shēn tāi dòng yǐ jiàn huáng shuǐ

妊娠胎动(已见黄水)。

yòng gān yè dì zhì yán wèi mò táo nuò mǐ shuǐ yī wǎn diào fú jí ān

用干叶蒂炙研为末,淘糯米水一碗调服即安。

tù xiě bù zhǐ

吐血不止。

yòng nèn hé yè qī gè dǎo zhī fú

用嫩荷叶七个,捣汁服。

yòu fāng yòng gàn hé yè shēng pú huáng děng fēn wèi mò

又方:用干荷叶、生蒲黄,等分为末。

měi fú sān qián sāng bái pí jiān tāng diào xià

每服三钱,桑白皮煎汤调下。

yòu fāng yòng jīng shuāng bài hé yè shāo cún xìng yán wèi mò shuǐ sòng fú èr qián

又方:用经霜败荷叶烧存性,研为末,水送服二钱。

tù xiě bí xuè

吐血、鼻血。

yòng shēng hé yè shēng ài yè shēng bǎi yè shēng dì qū xìng huáng děng fēn dǎo làn zuò chéng wán zǐ rú jī dàn zài

用生荷叶、生艾叶、生柏叶、生地区性黄,等分捣烂,做成丸子,如鸡蛋在。

měi qǔ yī wán jiā shuǐ sān wǎn zhǔ chéng yī wǎn qù zhā fú

每取一丸,加水三碗,煮成一碗,去渣服。

cǐ fāng míng sì shēng wán

此方名“四生丸”。

bēng zhōng xià xuè

崩中下血。

yòng hé yè shāo guò yán xì bàn liǎng pú huáng huáng qín gè yī liǎng gòng yán wèi mò

用荷叶(烧过,研细)半两,蒲黄、黄芩各一两,共研为末。

měi kōng xīn fú sān qián jiǔ sòng xià

每空心服三钱,酒送下。

chì bái lì

赤白痢。

yòng hé yè shāo guò

用荷叶烧过。

yán xì měi fú èr qián

研细,每服二钱。

hóng lì yòng mì shuǐ bái lì yòng shā táng shuǐ sòng xià

红痢用蜜水,白痢用沙糖水送下。

tuō gāng bù shōu

脱肛不收。

yǒu tiē shuǐ hé yè bèi gān yán xì jiǔ sòng fú èr qián

有贴水荷叶焙干、研细,酒送服二钱。

tóng shí zài hé yè shàng pù yào mò lìng bìng rén zuò zhì

同时在荷叶上铺药末令病人坐治。

yá chǐ téng tòng

牙齿疼痛。

yòng hé yè dì qī gè jiā nóng cù yī wǎn jiān chéng bàn wǎn qù zhā áo chéng gāo shí shí cā yá yǒu xiào

用荷叶蒂七个,加浓醋一碗,煎成半碗,去渣,熬成膏,时时擦牙、有效

qī chuāng fā yǎng

漆疮发痒。

yòng gàn hé yè luò guī gēn jiān tāng xǐ

用干荷叶落归根煎汤洗。

piān tóu fēng

偏头风。

yòng shēng má cāng zhú gè yī liǎng hé yè yí gè jiā shuǐ èr wǎn jiān chéng yī wǎn fàn hòu wēn fú

用升麻、苍术各一两,荷叶一个,加水二碗,煎成一碗,饭后温服。

huò jiāng hé yè yí gè shāo wèi mò yǐ shēng má cāng zhú jiān zhī diào fú

或将荷叶一个烧为末,以升麻、苍术煎汁调服。

yīn zhǒng tòng yǎng

阴肿痛痒。

yòng hé yè fú píng shé chuáng gè děng fēn měi rì jiān shuǐ xǐ

用荷叶、浮萍、蛇床各等分,每日煎水洗。

dāo fǔ shāng chuāng

刀斧伤疮。

yòng hé yè shāo wèi mò tú chá

用荷叶烧为末涂搽。

✦ You read 果部·莲藕

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.