本草纲目 · 李时珍 · Chapter 647 of 877

木部·蘖木

PinyinModern Translation

shì míng

释名

释名

huáng niè

黄蘖。

黄蘖。

gēn míng tán sú zuò huáng bò

根名檀 (俗作黄柏)。

根名檀 (俗作黄柏)。

qì wèi

气味

气味

kǔ hán wú dú

苦、寒、无毒。

苦、寒、无毒。

zhǔ zhì

主治

主治

nán nǚ zhū xū rú xiǎo biàn lín lí yí jīng bái zhuó děng zhèng

男女诸虚(如小便淋漓,遗精白浊等症)。

男女诸虚(如小便淋漓,遗精白浊等症)。

yòng huáng niè qù pí qiè xì èr jīn shú nuò mǐ yī shēng zài tóng biàn zhōng jiǔ jìn jiǔ shài zài zhēng guò shài gān yán wèi mò jiā jiǔ zhǔ miàn hu zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用黄蘖(去皮,切细)二斤、熟糯米一升,在童便中九浸九晒,再蒸过晒干,研为末,加酒煮面糊做成丸子,如梧子大。

用黄蘖(去皮,切细)二斤、熟糯米一升,在童便中九浸九晒,再蒸过晒干,研为末,加酒煮面糊做成丸子,如梧子大。

měi fú yī bǎi wán wēn jiǔ sòng xià

每服一百丸,温酒送下。

每服一百丸,温酒送下。

zhì lòu xià xuè

痔漏下血。

痔漏下血。

yòng huáng niè pí guā jìng yī jīn fēn zuò sì fèn sān fèn fēn bié yòng jiǔ cù tóng biàn gè jìn qī tiān xǐ shài hòu bèi gān

用黄蘖皮(刮净)一斤,分作四份:三份分别用酒、醋、童便各浸七天,洗、晒后焙干;

用黄蘖皮(刮净)一斤,分作四份:三份分别用酒、醋、童便各浸七天,洗、晒后焙干;

lìng yī fèn shēng chǎo chéng hēi sè

另一份生炒成黑色。

另一份生炒成黑色。

sì fèn gòng yán wèi mò jiā liàn mì zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

四份共研为末,加炼蜜做成丸子,如梧子大。

四份共研为末,加炼蜜做成丸子,如梧子大。

měi fú wǔ shí wán kōng xīn fú wēn jiǔ sòng xià

每服五十丸,空心服,温酒送下。

每服五十丸,空心服,温酒送下。

jiǔ fú kě yǐ chú gēn

久服可以除根。

久服可以除根。

cǐ fāng míng niè pí wán

此方名“蘖皮丸”。

此方名“蘖皮丸”。

chì bái zhuó

赤白浊。

赤白浊。

yòng huáng niè pí guā jìng yī jīn fēn zuò sì fèn fēn bié zài jiǔ mì rén rǔ táo nuò mǐ shuǐ zhōng jìn tòu zhì gàn gòng yán wèi mò jiā mǐ fàn zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用黄蘖皮(刮净)一斤,分作四份,分别在酒、蜜、人乳、淘糯米水中浸透,炙干,共研为末,加米饭做成丸子,如梧子大。

用黄蘖皮(刮净)一斤,分作四份,分别在酒、蜜、人乳、淘糯米水中浸透,炙干,共研为末,加米饭做成丸子,如梧子大。

měi fú wǔ shí wán kōng xīn fú wēn jiǔ sòng xià

每服五十丸,空心服,温酒送下。

每服五十丸,空心服,温酒送下。

cǐ fāng míng bǎi bǔ wán

此方名“百补丸”。

此方名“百补丸”。

xià xuè shù shēng

下血数升。

下血数升。

yòng huáng niè yī liǎng qù pí yǐ jī dàn bái tu zhì wèi mò jiā shuǐ diào chéng wán zǐ rú lǜ dòu dòu dà

用黄蘖一两,去皮,以鸡蛋白涂炙为末,加水调成丸子,如绿豆豆大。

用黄蘖一两,去皮,以鸡蛋白涂炙为末,加水调成丸子,如绿豆豆大。

měi fú qī wán wēn shuǐ sòng xià

每服七丸,温水送下。

每服七丸,温水送下。

cǐ fāng diān jīn hǔ wán

此方甸“金虎丸”。

此方甸“金虎丸”。

xiǎo ér rè xiè

小儿热泻。

小儿热泻。

yòng huáng niè xiāo pí bèi wèi mò jiā mǐ tāng huò wán rú sù mǐ dà

用黄蘖削皮,焙为末,加米汤和丸,如粟米大。

用黄蘖削皮,焙为末,加米汤和丸,如粟米大。

měi fú yī èr shí wán mǐ tāng sòng xià

每服一、二十丸,米汤送下。

每服一、二十丸,米汤送下。

chì bái zhuó jí gòu xiè jīng xiào

赤白浊及构泄精肖。

赤白浊及构泄精肖。

yòng huáng niè chǎo zhēn gé fěn gè yī jīn gòng yán wèi mò měi fú yī bǎi wán kōng xīn fú wēn jiǔ sòng xià

用黄蘖(炒)、真蛤粉各一斤,共研为末,每服一百丸,空心服,温酒送下。

用黄蘖(炒)、真蛤粉各一斤,共研为末,每服一百丸,空心服,温酒送下。

yòu fāng zài jiā zhī mǔ chǎo mǔ lì fěn duàn shān yào chǎo děng fēn wèi mò diào hu zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

又方:再加知母(炒)、牡蛎粉(煅)、山药(炒)等分为末,调糊做成丸子,如梧子大。

又方:再加知母(炒)、牡蛎粉(煅)、山药(炒)等分为末,调糊做成丸子,如梧子大。

měi bā shí wán yán tāng sòng xià

每八十丸,盐汤送下。

每八十丸,盐汤送下。

jī rè mèng yí xīn shén huǎng hū gé zhōng yǒu rè

积热梦遗(心神恍惚,膈中有热)。

积热梦遗(心神恍惚,膈中有热)。

yòng huáng niè mò yī liǎng piàn nǎo yī qián jiā liàn mì zuò wán zǐ rú wú zǐ dà

用黄蘖末一两、片脑一钱,加炼蜜做丸子,如梧子大。

用黄蘖末一两、片脑一钱,加炼蜜做丸子,如梧子大。

měi fú shí wǔ wán mài mén dōng tāng sòng shàng

每服十五丸,麦门冬汤送上。

每服十五丸,麦门冬汤送上。

xiāo kě shí duō niào duō

消渴,食多,尿多。

消渴,食多,尿多。

yòng huáng niè yī jīn jiā shuǐ yī shēng zhǔ kāi jǐ cì kě jí yǐn yòng

用黄蘖一斤,加水一升,煮开几次,渴即饮用。

用黄蘖一斤,加水一升,煮开几次,渴即饮用。

rú cǐ shù rì kě jiàn xiào guǒ

如此数日,可见效果。

如此数日,可见效果。

rè jí ǒu xuè

热极呕血。

热极呕血。

yòng huáng niè mì tu zhì gàn yán wèi mò mài mén dōng tāng diào fú èr qián

用黄蘖蜜涂炙干,研为末,麦门冬汤调服二钱。

用黄蘖蜜涂炙干,研为末,麦门冬汤调服二钱。

yǎn mù hūn àn

眼目昏暗。

眼目昏暗。

měi tiān qīng chén hán huáng niè yī piàn tǔ tuò yè xǐ yǎn jiān chí bù tíng bǎo wú mù jí

每天清晨含黄蘖一片,吐唾液洗眼,坚持,不停,保无目疾。

每天清晨含黄蘖一片,吐唾液洗眼,坚持,不停,保无目疾。

kǒu shé shēng chuāng

口舌生疮。

口舌生疮。

yòng huáng niè fàng kǒu nèi hán qín

用黄蘖放口内含噙。

用黄蘖放口内含噙。

yòu fāng mì zì huáng niè qǔ diān zhī hán qín tǔ xián

又方:蜜渍黄蘖,取滇汁含噙,吐涎。

又方:蜜渍黄蘖,取滇汁含噙,吐涎。

yòu fāng mì zhì huáng niè qīng dài gè yī fēn yán wèi mò jiā shēng lóng nǎo shǎo xǔ fū huàn chù

又方:蜜炙黄蘖、青黛各一分,研为末,加生龙脑少许,敷患处。

又方:蜜炙黄蘖、青黛各一分,研为末,加生龙脑少许,敷患处。

yòu fāng yòng huáng niè xì xīn děng fēn wèi mò

又方:用黄蘖、细辛、等分为末;

又方:用黄蘖、细辛、等分为末;

huò huáng niè gān jiāng děng fēn wèi mò fū huàn chù

或黄蘖、干姜,等分为末,敷患处。

或黄蘖、干姜,等分为末,敷患处。

bí zhōng shēng chuāng

鼻中生疮。

鼻中生疮。

yòng huáng niè bīng láng gòng yán wèi mò diào zhū yóu tu chá

用黄蘖、槟榔,共研为末,调猪油涂搽。

用黄蘖、槟榔,共研为末,调猪油涂搽。

chún chuāng tòng yǎng

唇疮痛痒。

唇疮痛痒。

yòng huáng niè yán mò diào qiáng wēi gēn zhī tu chá

用黄蘖研末,调蔷薇根汁涂搽。

用黄蘖研末,调蔷薇根汁涂搽。

quán máo dú chuāng shēng tóu zhōng chū shí rú pú táo jí tòng

鬈毛毒疮(生头中,初时如葡萄,极痛)。

鬈毛毒疮(生头中,初时如葡萄,极痛)。

yòng huáng niè yī liǎng rǔ xiāng èr qián bàn gòng yán wèi mò lìng yǐ huái huā jiān shuǐ diào mò chéng bǐng tiē chuāng shàng

用黄蘖一两,乳香二钱半,共研为末,另以槐花煎水,调末成饼,贴疮上。

用黄蘖一两,乳香二钱半,共研为末,另以槐花煎水,调末成饼,贴疮上。

rǔ yōng chū qǐ

乳痈初起。

乳痈初起。

yòng huáng niè mò hé jī dàn bái tu chá yào gàn jí huàn

用黄蘖末和鸡蛋白涂搽,药干即换。

用黄蘖末和鸡蛋白涂搽,药干即换。

yōng jū zhǒng dú

痈疽肿毒。

痈疽肿毒。

yòng huáng niè pí chǎo chuān wū tóu pào děng fēn wèi mò tuò yè diào tu huàn chù liú chū chuāng tóu pín pín yǐ táo mǐ shuǐ rùn shī

用黄蘖皮(炒)、川乌头(炮)等分为末,唾液调涂患处,留出疮头,频频以淘米水润湿。

用黄蘖皮(炒)、川乌头(炮)等分为末,唾液调涂患处,留出疮头,频频以淘米水润湿。

xiǎo ér nóng chuāng biàn shēn bù gàn

小儿脓疮,遍身不干。

小儿脓疮,遍身不干。

yòng huáng niè mò jiā kū fán shǎo xǔ fū chá jí yù

用黄蘖末加枯矾少许,敷搽即愈。

用黄蘖末加枯矾少许,敷搽即愈。

nán zǐ yīn chuāng

男子阴疮。

男子阴疮。

yòng huáng niè huáng qín děng fēn jiān tāng xǐ huàn chù xǐ hòu yòng huáng niè huáng lián yán mò fū chá

用黄蘖、黄芩等分,煎汤洗患处,洗后用黄蘖、黄连研末敷搽。

用黄蘖、黄芩等分,煎汤洗患处,洗后用黄蘖、黄连研末敷搽。

lián chuāng

臁疮。

臁疮。

yòng huáng niè mò yī liǎng qīng fěn sān qián diào zhū dǎn zhī tu chá

用黄蘖末一两、轻粉三钱,调猪胆汁涂搽。

用黄蘖末一两、轻粉三钱,调猪胆汁涂搽。

dān yòng mì zhì huáng niè yán mò fū chá

单用蜜炙黄蘖研末敷搽。

单用蜜炙黄蘖研末敷搽。

dòng chuāng liè tòng

冻疮裂痛。

冻疮裂痛。

yòng rǔ zhī diào huáng niè mò tú chá

用乳汁调黄蘖末涂搽。

用乳汁调黄蘖末涂搽。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →