本草纲目 · 李时珍 · Chapter 723 of 877

虫部·蚯蚓

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

yù yǐn qú rùn jiān cán yuán shàn

蜮蚓、劬闰、坚蚕、阮善。

qì wèi

气味

xián hán wú dú

咸寒、无毒。

zhǔ zhì

主治

shāng hán rè jié

伤寒热结。

yòng dà yǐn bàn jīn qù ní yǐ rén niào zhǔ zhī yǐn fú

用大蚓半斤,去泥,以人尿煮汁饮服。

huò yǐ shēng yǐn jiǎo zhī fú yì kě

或以生蚓绞汁服亦可。

zhū nüè fán rè

诸疟烦热。

yòng shēng qiū yǐn sì tiáo xǐ jìng yán rú ní jiā shēng jiāng zhī shǎo xǔ bò hé zhī shǎo xǔ mì yī chí shuǐ diào fú

用生蚯蚓四条,洗净,研如泥,加生姜汁少许,薄荷汁少许,蜜一匙,水调服。

xiǎo biàn bù tōng

小便不通。

hé qiū yǐn dǎo làn jìn shuǐ zhōng lǜ qǔ nóng zhī bàn wǎn fú xià lì tōng

和蚯蚓捣烂,浸水中,滤取浓汁半碗服下,立通。

lǎo rén niào bì

老人尿闭。

yòng qiū yǐn huí xiāng děng fēn dǎo zhī yǐn fú

用蚯蚓、茴香等分,捣汁饮服。

jí yù

即愈。

xiǎo ér jí jīng

小儿急惊。

yòng shēng qiū yǐn yī yán làn jiā wǔ fú huà dú dān yī wán tóng yán

用生蚯蚓一研烂,加五福化毒丹一丸,同研。

yǐ bò hé tāng shǎo xǔ huà wǔ

以薄荷汤少许化五。

cǐ fāng míng wǔ fú wán

此方名“五福丸”

xiǎo ér màn jīng

小儿慢惊。

yòng rǔ xiāng bàn qián hú fěn yī qián yán yún jiā huó qiū yǐn niē qù tǔ dǎo làn huò yào zuò chéng wán zǐ rú má zi dà

用乳香半钱、胡粉一钱,研匀,加活蚯蚓捏去土,捣烂,和药做成丸子,如麻子大。

měi fú qī zhì shí wǔ wán cōng bái jiān tāng sòng xià

每服七至十五丸,葱白煎汤送下。

cǐ fāng míng rǔ xiāng wán

此方名“乳香丸”

xiǎo ér yīn náng zhǒng dà

小儿阴囊肿大。

yòng qiū yǐn lián tǔ wèi mò diào tuò yè fū tu

用蚯蚓连土为末,调唾液敷涂。

shǒu zú zhǒng tòng yù duàn

手足肿痛欲断。

yòng qiū yǐn sān shēng jiā shuǐ wǔ shēng jiǎo zhī èr shēng bàn fú xià

用蚯蚓三升、加水五升,绞汁二升半,服下。

fēng rè tóu tòng

风热头痛。

yòng qiū yǐn chǎo guò yán xì jiā jiāng zhī bàn xià bǐng chì fú líng gè yào děng fēn wèi mò

用蚯蚓炒过,研细,加姜汁、半夏饼、赤茯苓,各药等分为末。

měi qǔ sān fēn zhì wǔ fēn yǐ shēng jiāng jīng jiè tāng sòng fú

每取三分至五分,以生姜荆芥汤送服。

piān zhèng tóu tòng

偏正头痛。

yòng qiū yǐn qù tǔ bèi gān rǔ xiāng děng fēn wèi mò

用蚯蚓(去土,焙干)、乳香,等分为末。

měi qǔ sān fēn zuò zhǐ niǎn shāo chū yān yǐ bí xiù rù

每取三分作纸捻烧出烟,以鼻嗅入。

fēng chì yǎn tòng

风赤眼痛。

yòng qiū yǐn shí tiáo zhì wèi mò měi fú sān qián chá sòng xià

用蚯蚓十条,炙为末,每服三钱,茶送下。

chǐ fèng chū xuè yòng qiū yǐn mò kū fán gè yī qián shè xiāng shǎo xǔ yán yún chá huàn chù

齿缝出血用蚯蚓末、枯矾各一钱,麝香少许,研匀,搽患处。

mù shé zhǒng mǎn

木舌肿满。

yòng huáng yǐn yī tiáo cā yán huà chū shuǐ tu shé shàng

用蝗蚓一条擦盐化出水,涂舌上。

zhǒng mǎn jiàn xiāo

肿满渐消。

yān hóu zhǒng tòng

咽喉肿痛。

bù néng xià shí

不能下食。

yòng qiū yǐn shí sì tiáo dǎo làn tu hóu wài lìng yǐ yī tiáo zhe yán huà shuǐ jiā mì shǎo xǔ nèi fú

用蚯蚓十四条捣烂,涂喉外,另以一条着盐化水,加蜜少许内服。

bí zhōng xī ròu

鼻中息肉。

yòng qiū yǐn chǎo yī fēn zào jiá yī tǐng gòng yán wèi mò diào mì tu huàn chù qīng shuǐ dī jǐn jí yù

用蚯蚓(炒)一分、皂荚一挺,共研为末,调蜜涂患处,清水滴尽即愈。

ěr chū nóng

耳出脓。

yòng shēng qiū yǐn fǔ shàng mò shēng zhū yóu děng fēn yán yún jiā cōng zhī zuò chéng tǐng zǐ mián guǒ sè ěr nèi yòu fāng yòng qiū yǐn yán mò chuī ěr nèi

用生蚯蚓、釜上墨、生猪油,等分研匀,加葱汁作成挺子,棉裹塞耳内,又方:用蚯蚓研末吹耳内。

ěr zhōng dīng níng gàn jié bù chū

耳中耵聍干结不出。

yòng qiū yǐn bāo zài cōng yè zhōng qǔ huà chū lái de shuǐ dī ěr lìng mǎn

用蚯蚓包在葱叶,中,取化出来的水滴耳令满。

líng mǐn cì zhī hòu jí kě bǎ gàn jié wù tiāo chū

灵敏次之后,即可把干结物挑出。

luǒ lì kuì làn

瘰疬溃烂。

xiān yòng jīng jiè gēn shàng duàn jiān tāng wēn xǐ zài chuāng pò zǐ hēi chù zhēn cì qù xuè zài xǐ sān sì cì rán hòu yòng lí míng shí shōu jí dí què liáng qiū yǐn yī bǎ fàng tàn huǒ shàng shāo hóng wèi mò

先用荆芥根上段煎汤温洗,在疮破紫黑处,针刺去血,再洗三、四次,然后用黎明时收集的确良蚯蚓一把,放炭火上烧红为末。

měi yī chí jiā rǔ xiāng mò yào qīng fěn gè bàn qián chuān shān jiǎ jiǔ piàn zhì wèi mò diào yóu fū tu huàn chù

每一匙加乳香、没药、轻粉各半钱,穿山甲九片,炙为末,调油敷涂患处。

yòng tè xiào

用特效。

yáng zhèng tuō gāng

阳症脱肛。

yòng jīng jiè shēng jiāng jiān tāng xǐ huàn chù hòu jí qǔ qiū yǐn qù tǔ yī liǎng miàn sān dāo xiāng xiāo èr qián yán wèi mò diào yóu fū tu

用荆芥、生姜煎汤洗患处后,即取蚯蚓(去土)一两面三刀、相硝二钱研为末,调油敷涂。

duì kǒu dú là chuāng yǐ chū nóng zhě

对口毒辣疮(已出脓者)。

yòng jiǔ de qiū yǐn dǎo làn liáng shuǐ tiáo yún fū tu

用韭地蚯蚓捣烂,凉水调匀敷涂。

měi tiān huàn yào sān sì cì

每天换药三、四次。

kǒu shé mí chuāng

口舌糜疮。

yòng qiū yǐn wú zhū yú yán wèi mò diào cù hé shēng miàn tu zú xīn yǒu xiào

用蚯蚓、吴茱萸研为末,调醋和生面涂足心,有效。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →