千字文 · 周兴嗣 · Chapter 1 of 1

全文

PinyinModern Translation
Size

tiān dì xuán huáng yǔ zhòu hóng huāng

天地玄黄,宇宙洪荒。

rì yuè yíng zè chén xiù liè zhāng

日月盈昃,辰宿列张。

hán lái shǔ wǎng qiū shōu dōng cáng

寒来暑往,秋收冬藏。

rùn yú chéng suì lǜ lǚ diào yáng

闰余成岁,律吕调阳。

yún téng zhì yǔ lù jié wèi shuāng

云腾致雨,露结为霜。

jīn shēng lí shuǐ yù chū kūn gāng

金生丽水,玉出昆冈。

jiàn hào jù quē zhū chēng yè guāng

剑号巨阙,珠称夜光。

guǒ zhēn li nài cài zhòng jiè jiāng

果珍李柰,菜重芥姜。

hǎi xián hé dàn lín qián yǔ xiáng

海咸河淡,鳞潜羽翔。

lóng shī huǒ dì niǎo guān rén huáng

龙师火帝,鸟官人皇。

shǐ zhì wén zì nǎi fú yī shang

始制文字,乃服衣裳。

tuī wèi ràng guó yǒu yú táo táng

推位让国,有虞陶唐。

diào mín fá zuì zhōu fā yīn tāng

吊民伐罪,周发殷汤。

zuò cháo wèn dào chuí gǒng píng zhāng

坐朝问道,垂拱平章。

ài yù lí shǒu chén fú róng qiāng

爱育黎首,臣伏戎羌。

xiá ěr yī tǐ lǜ bīn guī wáng

遐迩一体,率宾归王。

míng fèng zài zhú bái jū shí chǎng

鸣凤在竹,白驹食场。

huà bèi cǎo mù lài jí wàn fāng

化被草木,赖及万方。

gài cǐ shēn fā sì dà wǔ cháng

盖此身发,四大五常。

gōng wéi jū yǎng qǐ gǎn huǐ shāng

恭惟鞠养,岂敢毁伤。

nǚ mù zhēn jié nán xiào cái liáng

女慕贞洁,男效才良。

zhī guò bì gǎi de néng mò wàng

知过必改,得能莫忘。

wǎng tán bǐ duǎn mǐ shì jǐ zhǎng

罔谈彼短,靡恃己长。

xìn shǐ kě fù qì yù nán liàng

信使可覆,器欲难量。

mò bēi sī rǎn shī zàn gāo yáng

墨悲丝染,诗赞羔羊。

jǐng xíng wéi xián kè niàn zuò shèng

景行维贤,克念作圣。

dé jiàn míng lì xíng duān biǎo zhèng

德建名立,形端表正。

kōng gǔ chuán shēng xū táng xí tīng

空谷传声,虚堂习听。

huò yīn è jī fú yuán shàn qìng

祸因恶积,福缘善庆。

chǐ bì fēi bǎo cùn yīn shì jìng

尺璧非宝,寸阴是竞。

zī fù shì jūn yuē yán yǔ jìng

资父事君,曰严与敬。

xiào dāng jié lì zhōng zé jìn mìng

孝当竭力,忠则尽命。

lín shēn lǚ bó sù xīng wēn qìng

临深履薄,夙兴温凊。

shì lán sī xīn rú sōng zhī shèng

似兰斯馨,如松之盛。

chuān liú bù xī yuān chéng qǔ yìng

川流不息,渊澄取映。

róng zhǐ ruò sī yán cí ān dìng

容止若思,言辞安定。

dǔ chū chéng měi shèn zhōng yi lìng

笃初诚美,慎终宜令。

róng yè suǒ jī jí shèn wú jìng

荣业所基,籍甚无竟。

xué yōu dēng shì shè zhí cóng zhèng

学优登仕,摄职从政。

cún yǐ gān táng qù ér yì yǒng

存以甘棠,去而益咏。

lè shū guì jiàn lǐ bié zūn bēi

乐殊贵贱,礼别尊卑。

shàng hé xià mù fū chàng fù suí

上和下睦,夫唱妇随。

wài shòu fu xun rù fèng mǔ yí

外受傅训,入奉母仪。

zhū gū bǎi shū yóu zǐ bǐ ér

诸姑伯叔,犹子比儿。

kǒng huái xiōng dì tóng qì lián zhī

孔怀兄弟,同气连枝。

jiāo yǒu tóu fèn qiē mó zhēn guī

交友投分,切磨箴规。

rén cí yǐn cè zào cì fú lí

仁慈隐恻,造次弗离。

jié yì lián tuì diān pèi fěi kuī

节义廉退,颠沛匪亏。

xìng jìng qíng yì xīn dòng shén pí

性静情逸,心动神疲。

shǒu zhēn zhì mǎn zhú wù yì yí

守真志满,逐物意移。

jiān chí yǎ cāo hǎo jué zì mí

坚持雅操,好爵自縻。

dū yì huá xià dōng xī èr jīng

都邑华夏,东西二京。

bèi máng miàn luò fú wèi jù jīng

背邙面洛,浮渭据泾。

gōng diàn pán yù lóu guàn fēi jīng

宫殿盘郁,楼观飞惊。

tú xiě qín shòu huà cǎi xiān líng

图写禽兽,画彩仙灵。

bǐng shè páng qǐ jiǎ zhàng duì yíng

丙舍旁启,甲帐对楹。

sì yán shè xí gǔ sè chuī shēng

肆筵设席,鼓瑟吹笙。

shēng jiē nà bì biàn zhuǎn yí xīng

升阶纳陛,弁转疑星。

yòu tōng guǎng nèi zuǒ dá chéng míng

右通广内,左达承明。

jì jí fén diǎn yì jù qún yīng

既集坟典,亦聚群英。

dù gǎo zhōng lì qī shū bì jīng

杜稿钟隶,漆书壁经。

fǔ luō jiàng xiàng lù xiá huái qīng

府罗将相,路侠槐卿。

hù fēng bā xiàn jiā jǐ qiān bīng

户封八县,家给千兵。

gāo guān péi niǎn qū gū zhèn yīng

高冠陪辇,驱毂振缨。

shì lù chǐ fù chē jià féi qīng

世禄侈富,车驾肥轻。

cè gōng mào shí lēi bēi kè míng

策功茂实,勒碑刻铭。

pán xī yī yǐn zuǒ shí ā héng

磻溪伊尹,佐时阿衡。

yǎn zhái qū fù wēi dàn shú yíng

奄宅曲阜,微旦孰营。

huán gōng kuāng hé jì ruò fú qīng

桓公匡合,济弱扶倾。

qǐ huí hàn huì shuō gǎn wǔ dīng

绮回汉惠,说感武丁。

jùn yì mì wù duō shì shí níng

俊乂密勿,多士寔宁。

jìn chu gèng bà zhào wèi kùn héng

晋楚更霸,赵魏困横。

jiǎ tú miè guó jiàn tǔ huì méng

晋献公向虞国借路去消灭虢国;晋文公在践土与诸侯会盟,推为盟主。

hé zūn yuē fǎ hán bì fán xíng

何遵约法,韩弊烦刑。

qǐ jiǎn pō mù yòng jūn zuì jīng

起翦颇牧,用军最精。

xuān wēi shā mò chí yù dān qīng

宣威沙漠,驰誉丹青。

jiǔ zhōu yǔ jì bǎi jùn qín bìng

九州禹迹,百郡秦并。

yuè zōng tài dài chán zhǔ yún tíng

岳宗泰岱,禅主云亭。

yàn mén zǐ sāi jī tián chì chéng

雁门紫塞,鸡田赤城。

kūn chí jié shí jù yě dòng tíng

昆池碣石,钜野洞庭。

kuàng yuǎn mián miǎo yán xiù yǎo míng

旷远绵邈,岩岫杳冥。

zhì běn yú nóng wu cí jià sè

治本于农,务兹稼穑。

chù zǎi nán mǔ wǒ yì shǔ jì

俶载南亩,我艺黍稷。

shuì shú gòng xīn quàn shǎng chù zhì

税熟贡新,劝赏黜陟。

mèng kē dūn sù shǐ yú bǐng zhí

孟轲敦素,史鱼秉直。

shù jī zhōng yōng láo qiān jǐn chì

庶几中庸,劳谦谨敕。

líng yīn chá lǐ jiàn mào biàn sè

聆音察理,鉴貌辨色。

yí jué jiā yóu miǎn qí zhī zhí

贻厥嘉猷,勉其祗植。

shěng gōng jī jiè chǒng zēng kàng jí

省躬讥诫,宠增抗极。

dài rǔ jìn chǐ lín gāo xìng jí

殆辱近耻,林皋幸即。

liǎng shū jiàn jī jiě zǔ shuí bī

两疏见机,解组谁逼。

suǒ jū xián chǔ chén mò jì liáo

索居闲处,沉默寂寥。

qiú gǔ xún lùn sàn lǜ xiāo yáo

求古寻论,散虑逍遥。

xīn zòu lèi qiǎn qi xiè huan zhāo

欣奏累遣,戚谢欢招。

qú hé de lì yuán mǎng chōu tiáo

渠荷的历,园莽抽条。

pí pá wǎn cuì wú tóng zǎo diāo

枇杷晚翠,梧桐早凋。

chén gēn wěi yì luò yè piāo yáo

陈根委翳,落叶飘摇。

yóu kūn dú yùn líng mó jiàng xiāo

游鹍独运,凌摩绛霄。

dān dú wán shì yù mù náng xiāng

耽读玩市,寓目囊箱。

yì yóu yōu wèi zhǔ ěr yuán qiáng

易𬨎攸畏,属耳垣墙。

jù shàn cān fàn shì kǒu chōng cháng

具膳餐饭,适口充肠。

bǎo yù pēng zǎi jī yàn zāo kāng

饱饫烹宰,饥厌糟糠。

qīn qī gù jiù lǎo shào yì liáng

亲戚故旧,老少异粮。

qiè yù jì fǎng shì jīn wéi fáng

妾御绩纺,侍巾帷房。

wán shàn yuán jié yín zhú wěi huáng

纨扇圆洁,银烛炜煌。

zhòu mián xī mèi lán sǔn xiàng chuáng

昼眠夕寐,蓝笋象床。

xián gē jiǔ yàn jiē bēi jǔ shāng

弦歌酒宴,接杯举觞。

jiǎo shǒu dùn zú yuè yù qiě kāng

矫手顿足,悦豫且康。

dí hòu sì xù jì sì zhēng cháng

嫡后嗣续,祭祀烝尝。

qǐ sǎng zài bài sǒng jù kǒng huáng

稽颡再拜,悚惧恐惶。

jiān dié jiǎn yào gù dá shěn xiáng

笺牒简要,顾答审详。

hái gòu xiǎng yù zhí rè yuàn liáng

骸垢想浴,执热愿凉。

lǘ luó dú tè hài yuè chāo xiāng

驴骡犊特,骇跃超骧。

zhū zhǎn zéi dào bǔ huò pàn wáng

诛斩贼盗,捕获叛亡。

bù shè liáo wán jī qín yuán xiào

布射僚丸,嵇琴阮啸。

tián bǐ lún zhǐ jūn qiǎo rèn diào

恬笔伦纸,钧巧任钓。

shì fēn lì sú bìng jiē jiā miào

释纷利俗,并皆佳妙。

máo shī shū zī gōng pín yán xiào

毛施淑姿,工颦妍笑。

nián shǐ měi cuī xī huī lǎng yào

年矢每催,曦晖朗曜。

xuán jī xuán wò huì pò huán zhào

璇玑悬斡,晦魄环照。

zhǐ xīn xiū hù yǒng suí jí shào

指薪修祜,永绥吉劭。

jǔ bù yǐn lǐng fǔ yǎng láng miào

矩步引领,俯仰廊庙。

shù dài jīn zhuāng pái huái zhān tiào

束带矜庄,徘徊瞻眺。

gū lòu guǎ wén yú méng děng qiào

孤陋寡闻,愚蒙等诮。

wèi yǔ zhù zhě yān zāi hu yě

谓语助者,焉哉乎也。

✦ You read 全文

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.