sū qín shǐ jiāng lián héng shuō qín huì wáng yuē dài wáng zhī guó xi yǒu ba shǔ hàn zhōng zhī lì běi yǒu hú mò dài mǎ zhī yòng nán yǒu wū shān qián zhōng zhī xiàn dōng yǒu yáo hán zhī gù
苏秦始将连横，说秦惠王曰：“大王之国，西有巴、蜀、汉中之利，北有胡貉、代马之用，南有巫山、黔中之限，东有肴、函之固。
tián féi měi mín yīn fù zhàn chē wàn shèng fèn jī bǎi wàn wò yě qiān lǐ xù jī ráo duō dì shì xíng biàn cǐ suǒ wèi tiān fǔ tiān xià zhī xióng guó yě
田肥美，民殷富，战车万乘，奋击百万，沃野千里，蓄积饶多，地势形便，此所谓天府，天下之雄国也。
yǐ dài wáng zhī xián shì mín zhī zhòng chē qí zhī yòng bīng fǎ zhī jiào kě yǐ bìng zhū hóu tūn tiān xià chēng dì ér zhì
以大王之贤，士民之众，车骑之用，兵法之教，可以并诸侯，吞天下，称帝而治。
yuàn dài wáng shǎo liú yì chén qǐng zòu qí xiào
愿大王少留意，臣请奏其效。
qín wáng yuē guǎ rén wén zhī máo yǔ bù fēng mǎn zhě bù kě yǐ gāo fēi wén zhāng bù chéng zhě bù kě yǐ zhū fá dào dé bù hòu zhě bù kě yǐ shǐ mín zhèng jiào bù shùn zhě bù kě yǐ fán dà chén
秦王曰：“寡人闻之，毛羽不丰满者不可以高飞，文章不成者不可以诛罚，道德不厚者不可以使民，政教不顺者不可以烦大臣。
jīn xiān shēng yǎn rán bù yuǎn qiān lǐ miàn tíng jiào zhī yuàn yǐ yì rì
今先生俨然不远千里面庭教之，愿以异日。
sū qín yuē chén gù yí dài wáng zhī bù néng yòng yě
苏秦曰：“臣固疑大王之不能用也。
xī zhě shén nóng fá bǔ suì huáng dì fá zhuō lù ér qín chī yóu yáo fá huān dōu shùn fá sān miáo yǔ fá gòng gōng tāng fá yǒu xià wén wáng fá chóng wǔ wáng fá zhòu qí huán rèn zhàn ér bó tiān xià
昔者神农伐补遂，黄帝伐涿鹿而禽蚩尤，尧伐驩兜，舜伐三苗，禹伐共工，汤伐有夏，文王伐崇，武王伐纣，齐桓任战而伯天下。
yóu cǐ guān zhī è yǒu bù zhàn zhě hu
由此观之，恶有不战者乎？
gǔ zhě shǐ chē gǔ jī chí yán yǔ xiāng jié tiān xià wèi yī
古者使车毂击驰，言语相结，天下为一；
yuē cóng lián héng bīng gé bù cáng
约从连横，兵革不藏；
wén shì bìng chì zhū hóu luàn huò
文士并饬，诸侯乱惑；
wàn duān jù qǐ bù kě shèng lǐ
万端俱起，不可胜理；
kē tiáo jì bèi mín duō wěi tài
科条既备，民多伪态；
shū cè chóu zhuó bǎi xìng bù zú
书策稠浊，百姓不足；
shàng xià xiāng chóu mín wú suǒ liáo
上下相愁，民无所聊；
míng yán zhāng lǐ bīng jiǎ yù qǐ
明言章理，兵甲愈起；
biàn yán wěi fú zhàn gōng bù xī
辩言伟服，战攻不息；
fán chēng wén cí tiān xià bù zhì
繁称文辞，天下不治；
shé bì ěr lóng bú jiàn chéng gōng
舌弊耳聋，不见成功；
xíng yì yuē xìn tiān xià bù qīn
行义约信，天下不亲。
yú shì nǎi fèi wén rèn wǔ hòu yǎng sǐ shì zhui jiǎ lì bīng xiào shèng yú zhàn chǎng
于是，乃废文任武，厚养死士，缀甲厉兵，效胜于战场。
fū tú chù ér zhì lì ān zuò ér guǎng de suī gǔ wǔ dì sān wáng wǔ bó míng zhǔ xián jūn cháng yù zuò ér zhì zhī qí shì bù néng gù yǐ zhàn xù zhī
夫徒处而致利，安坐而广地，虽古五帝、三王、五伯，明主贤君，常欲坐而致之，其势不能，故以战续之。
kuān zé liǎng jūn xiāng gōng pò zé zhàng jǐ xiāng zhuàng rán hòu kě jiàn dà gōng
宽则两军相攻，迫则杖戟相撞，然后可建大功。
shì gù bīng shèng yú wài yì qiáng yú nèi
是故兵胜于外，义强于内；
wēi lì yú shàng mín fú yú xià
威立于上，民服于下。
jīn yù bìng tiān xià lìng wàn shèng qū dí guó zhì hǎi nèi zi yuán yuán chén zhū hóu fēi bīng bù kě
今欲并天下，凌万乘，诎敌国，制海内，子元元，臣诸侯，非兵不可。
jīn zhī sì zhǔ hū wū zhì dào jiē mǐn yú jiào luàn yú zhì mí yú yán huò yú yǔ chén yú biàn ruò yú cí
今之嗣主，忽于至道，皆悯于教，乱于治，迷于言，惑于语，沈于辩，溺于辞。
yǐ cǐ lùn zhī wáng gù bù néng xíng yě
以此论之，王固不能行也。
shuō qín wáng shū shí shàng ér shuō bù xíng
说秦王书十上而说不行。
hēi diāo zhī qiú bì huáng jīn bǎi jīn jǐn zī yòng fá jué qù qín ér guī
黑貂之裘弊，黄金百斤尽，资用乏绝，去秦而归。
léi téng lǚ jué fù shū dān gāo xíng róng kū gǎo miàn mù lí hēi zhuàng yǒu guī sè
羸滕履𫏋，负书担櫜，形容枯槁，面目犁黑，状有归色。
guī zhì jiā qī bù xià rèn sǎo bù wéi chuī fù mǔ bù yǔ yán
归至家，妻不下纴，嫂不为炊，父母不与言。
sū qín kuì tàn yuē qī bù yǐ wǒ wèi fu sǎo bù yǐ wǒ wèi shū fù mǔ bù yǐ wǒ wèi zi shì jiē qín zhī zuì yě
苏秦喟叹曰：“妻不以我为夫，嫂不以我为叔，父母不以我为子，是皆秦之罪也。
nǎi yè fèi shū chén qiè shù shí de tài gōng yīn fú zhī móu fú ér sòng zhī jiǎn liàn yǐ wéi chuǎi mó
”乃夜发书，陈箧数十，得太公阴符之谋，伏而诵之，简练以为揣摩。
dú shū yù shuì yǐn zhuī zì cì qí gǔ xuè liú zhì zú
读书欲睡，引锥自刺其股，血流至足。
yuē ān yǒu shuō rén zhǔ bù néng chū qí jīn yù jǐn xiù qǔ qīng xiàng zhī zūn zhě hu jī nián chuǎi mó chéng yuē cǐ zhēn kě yǐ shuō dāng shì zhī jūn yǐ
曰：“安有说人主不能出其金玉锦绣，取卿相之尊者乎?”期年揣摩成，曰：“此真可以说当世之君矣。
yú shì nǎi mó yàn wū jí quē jiàn shuō zhào wáng yú huá wū zhī xià dǐ zhǎng ér tán
于是乃摩燕乌集阙，见说赵王于华屋之下，抵掌而谈。
zhào wáng dà yuè fēng wèi wǔ ān jūn
赵王大悦，封为武安君。
shòu xiāng yìn gé chē bái chéng jǐn xiù qiān chún bái bì bǎi shuāng huáng jīn wàn yì yǐ suí qí hòu yuē cóng sàn héng yǐ yì qiáng qín
受相印，革车白乘，锦绣千纯，白壁百双，黄金万溢，以随其后，约从散横，以抑强秦。
gù sū qín xiāng yú zhào ér guān bù tōng
故苏秦相于赵而关不通。
dāng cǐ zhī shí tiān xià zhī dà wàn mín zhī zhòng wáng hóu zhī wēi móu chén zhī quán jiē yù jué sū qín zhī cè
当此之时，天下之大，万民之众，王侯之威，谋臣之权，皆欲决苏秦之策。
bù fèi dòu liáng wèi fán yī bīng wèi zhàn yī shì wèi jué yī xián wèi zhé yī shǐ zhū hóu xiāng qīn xián yú xiōng dì
不费斗粮，未烦一兵，未战一士，未绝一弦，未折一矢，诸侯相亲，贤于兄弟。
fu xián rén zài ér tiān xià fú yī shì zǔn xián héng lì tiān xià tíng shuō zhū hóu zhī wáng dù zuǒ yòu zhī kǒu tiān xià mò zhī néng kàng
夫贤人在而天下服，一轼撙衔，横历天下，廷说诸侯之王，杜左右之口，天下莫之能伉。
jiāng shuō chǔ wáng lù guò luò yáng fù mǔ wén zhī qīng gōng chú dào zhāng lè shè yǐn jiāo yíng sān shí lǐ
将说楚王，路过洛阳，父母闻之，清宫除道，张乐设饮，郊迎三十里。
qī cè mù ér shì qīng ěr ér tīng
妻侧目而视，倾耳而听；
sǎo shé xíng pú fú sì bài zì guì ér xiè
嫂蛇行匍伏，四拜自跪而谢。
sū qín yuē sǎo hé qián jù ér hòu bēi yě sǎo yuē yǐ jì zǐ zhī wèi zūn ér duō jīn
苏秦曰：“嫂何前倨而后卑也?”嫂曰：“以季子之位尊而多金。
sū qín yuē jiē hū
”苏秦曰：“嗟乎！
pín qióng zé fù mǔ bù zǐ fù guì zé qīn qī wèi jù
贫穷则父母不子，富贵则亲戚畏惧。
rén shēng shì shàng shì wèi fù guì gài kě hū hū zāi
人生世上，势位富贵，盖可忽乎哉！