lì shǐ lái yuán
历史来源
yuán liú yī
源流一
zhuān xū hào chēng gāo yáng shì hòu fēn yǎn yǒu bā gè shì zú huó dòng zhōng xīn zài dì qiū yí dài jīn hé nán pú yáng céng zài duó quán dòu zhēng zhōng jī bài gòng gōng shì
颛顼号称高阳氏，后分衍有八个氏族，活动中心在帝丘一带(今河南濮阳)，曾在夺权斗争中击败共工氏。
zhuān xū zhòng shì rén shì zhì lǐ nǔ lì fā zhǎn nóng yè céng mìng nán zhèng zhòng huǒ zhèng lí jué tiān dì tōng shí xíng rén shén fēn zhí biāo zhì zhe yuán shǐ zōng jiào xiàng shén quán de guò dù
颛顼重视人事治理，努力发展农业，曾命南正重、火正黎“绝天地通”，实行人神分职，标志着原始宗教向神权的过渡。
jù shǐ jí sān jùn jì hé xìng shì kǎo lüè jì zǎi
据史籍《三郡记》和《姓氏考略》记载，
shàng gǔ dì zhuān xū zào mào yáng chéng jīn hé běi rén qiū píng xiāng yí dài
上古帝颛顼造鄚阳城(今河北任丘、平乡一带)，
qí zhī shù zǐ sūn dìng jū yú mào yáng chéng
其支庶子孙定居于鄚阳城，
hòu rén qù yì wèi mò
后人去“邑”为“莫”，
yǐ dì míng wèi xìng shì
以地名为姓氏，
shì dài chēng mò shì zhì jīn
世代称莫氏至今，
shǐ chēng mò shì zhèng zōng
史称莫氏正宗。
mò shì zú rén jiē fèng zhuān xū wèi mò shì de de xìng shǐ zǔ
莫氏族人皆奉颛顼为莫氏的得姓始祖。
yuán liú èr
源流二
yuán yú mǐ xìng chū zì chūn qiū shí qī chǔ guó mò áo zhī guān zhí shǔ yú yǐ guān zhí chēng wèi wèi shì
源于芈姓，出自春秋时期楚国莫敖之官职，属于以官职称谓为氏。
mǐ xìng wèi zhù róng bā xìng zhī yī yì chū zì zhuān xū
芈姓为祝融八姓之一，亦出自颛顼。
qí hòu yì zài xī zhōu chū qī jiàn yǒu mǐ xìng dà guó jí jīng guó hòu gǎi chēng chǔ guó
其后裔在西周初期建有芈姓大国，即荆国，后改称楚国。
jù sòng zhēn zōng dà zhōng xiáng fú yuán nián gōng yuán nián yóu chén péng nián qiū yōng děng fèng zhǐ zài qián dài yùn shū de jī chǔ shàng biān xiū ér chéng de diǎn jí dà sòng chóng xiū guǎng yùn zhōng jì zǎi
据宋真宗大中祥符元年(公元1008年)由陈彭年、丘雍等奉旨在前代韵书的基础上编修而成的典籍《大宋重修广韵》中记载，
chūn qiū shí qī
春秋时期，
chǔ guó yǒu mò áo zhī zhí
楚国有莫敖之职，
yì chēng mò áo
亦称莫嚣，
shì yǔ lìng yǐn dì wèi xiāng tóng de guān zhí
是与令尹地位相同的官职，
bìng xíng zhí zhǎng chǔ guó zhī guó zhèng
并行执掌楚国之国政。
zài shǐ jí huái nán zǐ xiū wu xun zhōng zé chēng mò áo wèi mò áo zhǐ chū qí yuán wèi chǔ guó zuì gāo xíng zhèng guān zhí jūn zhèng liǎng shì yī bǎ zhuā
在史籍《淮南子·修务训》中则称“莫敖”为“莫嚣”，指出其原为楚国最高行政官职，军、政两事一把抓。
dào chu wǔ wáng xióng tōng kāi shǐ chēng wáng shí mò áo zhī zhí réng rán cún zài hòu lái chu wǔ wáng xián qí guān wèi tài zhòng gǎi yǐ lìng yǐn wéi zhòng chén yǔ mò áo xiāng hù zhì yuē
到楚武王熊通开始称王时，莫敖之职仍然存在，后来楚武王嫌其官位太重，改以令尹为重臣，与莫敖相互制约。
zài shǐ jí zuǒ zhuàn de jì zǎi zhōng yǐ lìng yǐn yǔ mò áo bìng tí dāng chǔ yú tóng děng de wèi
在史籍《左传》的记载中，以令尹与莫敖并提，当处于同等地位。
chu wǔ wáng yǐ hòu de chū guó lì dài jūn zhǔ
楚武王以后的出国历代君主，
jiāng mò áo fèi zhì bù cháng
将莫敖废置不常，
hòu lái zài shǐ jí zuǒ zhuàn xiāng gōng shí wǔ nián zhōng jì xù chǔ guó fēng guān zhī shì shí
后来在史籍《左传·襄公十五年》中记叙楚国封官之事时，
liè mò áo yú lìng yǐn yòu yǐn dà sī mǎ yòu sī mǎ zuǒ sī mǎ zhī hòu
列莫敖于令尹、右尹、大司马、右司马、左司马之后，
shuō míng mò áo de dì wèi zhú jiàn jiàng dī
说明莫敖的地位逐渐降低。
jīn xué zhě yáng bó jùn zài chūn qiū zuǒ zhuàn zhù zhōng chēng mò áo běn xiàng dāng yú dà sī mǎ hòu jiàng zhì zuǒ sī mǎ zhī xià
今学者杨伯峻在《春秋左传注》中称莫敖本相当于大司马，后降至左司马之下。
qí hòu shì zǐ sūn zhōng yǒu yǐ guān zhí chēng wèi wèi xìng shì zhě chēng mò shì shì dài xiāng chuán zhì jīn
其后世子孙中有以官职称谓为姓氏者，称莫氏，世代相传至今。
zhù míng de qū yuán jiā zú biàn shì jū cǐ guān zhí gù mò shì yě yǒu yī bù fen shì yóu qū shì de fēn zhī gǎi xìng ér xíng chéng de
著名的屈原家族便世居此官职，故莫氏也有一部分是由屈氏的分支改姓而形成的。
yuán liú sān
源流三
yuán yú guī xìng chū zì shàng gǔ shèng jūn yú shùn zhī zǔ mù shǔ yú bì nàn gǎi xìng wèi shì
源于妫姓，出自上古圣君虞舜之祖幕，属于避难改姓为氏。
jù shǐ jí tōng zhì shì zú lüè jì zǎi mò zì jí mù zì de shěng wén wàng chū jù lù jùn jiāng líng jùn
据史籍《通志·氏族略》记载，莫字即幕字的省文，望出钜鹿郡、江陵郡。
mù nǎi shì shàng gǔ shèng jūn yú shùn zhī zǔ
幕，乃是上古圣君虞舜之祖。
mò shì hé mù shì tóng zōng tóng yuán gāi zhī mò shì zhǐ shì mù shì de jiǎn bǐ xíng shì hòu zú rén yǒu wéi bì zhàn luàn zhī nán qù jīn qǔ xié yīn zì mò wèi shì shì dài xiāng chuán zhì jīn
莫氏和幕氏同宗同源，该支莫氏只是幕氏的简笔形式，后族人有为避战乱之难去“巾”取谐音字“莫”为氏，世代相传至今。
yuán liú sì
源流四
yuán yú mào xìng shǔ yú yǐ jū yì míng chēng jiǎn bǐ wèi shì
源于鄚姓，属于以居邑名称简笔为氏。
gāi zhī mò shì qǐ yuán yú hàn cháo shí qī hé běi mào zhōu
该支莫氏，起源于汉朝时期河北鄚州。
mào shì chū zhōu xuān wáng jī jìng jiāng qí cì zi jī wàng fēng cì yú mào zhōu jīn hé běi píng xiāng rén xiàn jìn xiàn yí dài qí hòu yì zǐ sūn yīn dì wèi xìng shì chēng mào shì
鄚氏出周宣王姬静，将其次子姬望封赐于鄚州(今河北平乡、任县、晋县一带)，其后裔子孙因地为姓氏，称鄚氏。
jī wàng de hòu yì chuán zhì dì èr shí yī shì sūn mào zhèn yáng jī zhèn yáng yīn gōng zài hàn shì yú hàn gāo zǔ liú bāng qī nián gōng yuán qián nián shòu qí wèi zhí gē láng hàn gāo zǔ hái tè cì gǎi qí xìng wèi mò cǐ hòu chēng mò zhèn yáng chéng wéi gāi zhī mò shì shǐ zǔ
姬望的后裔传至第二十一世孙鄚振扬(姬振扬)，因功在汉室，于汉高祖刘邦七年(公元前200年)授其为执戈郎，汉高祖还特赐改其姓为莫，此后称莫振扬，成为该支莫氏始祖。
yuán liú wǔ
源流五
yuán yú xiōng nú zú chū zì nán běi cháo shí qī xiōng nú hè lán bù mò hé fú shǔ yú yǐ guān zhí chēng wèi hàn huà wèi shì
源于匈奴族，出自南北朝时期匈奴贺兰部莫何弗，属于以官职称谓汉化为氏。
xiōng nú hè lán bù shǒu lǐng chēng wèi zhōng yǒu mò hé fú
匈奴贺兰部首领称谓中有莫何弗。
mò hé fú nǎi gǔ xiōng nú yǔ fù qiú zhī chēng zhè zài suí shū shì wéi chuán zhōng yǒu jì zǎi měi bù zhì mò hé fú yǐ èr zhī
“莫何弗”，乃古匈奴语“副酋”之称，这在《隋书·室韦传》中有记载“每部置莫何弗以贰之。
mò hé fú yǒu shì xí de guàn lì
”莫何弗有世袭的惯例。
zài mò hé fú de hòu yì zǐ sūn zhōng yǒu yǐ xiān zǔ guān zhí chēng wèi wèi xìng shì zhě chēng mò hé fú shì hòu hàn huà shěng wén wèi shàn xìng mò shì zhú jiàn róng hé yú hàn zú shì dài xiāng chuán zhì jīn
在莫何弗的后裔子孙中，有以先祖官职称谓为姓氏者，称莫何弗氏，后汉化省文为单姓莫氏，逐渐融合于汉族，世代相传至今。
yuán liú liù
源流六
yuán yú dǎng xiàng zú shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于党项族，属于汉化改姓为氏。
táng wǔ dài zhī hòu jiàn lì xī xià wáng cháo de dǎng xū zú qí zhōng yǒu yǐ dān zì hàn xìng mò wèi shì zhě hòu róng rù hàn zú shì dài xiāng chuán zhì jīn
唐五代之后建立西夏王朝的党顼族，其中有以单字汉姓莫为氏者，后融入汉族，世代相传至今。
yuán liú qī
源流七
yuán yú xiān bēi zú chū zì nán běi cháo shí qī xiān bēi tuò bá bù shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于鲜卑族，出自南北朝时期鲜卑拓拔部，属于汉化改姓为氏。
jù shǐ jí wèi shū guān shì zhì jì zǎi nán běi cháo shí qī
据史籍《魏书·官氏志》记载：南北朝时期，
běi wèi xiào wén dì tuò bá hóng yuán hóng zài tài hé shí jiǔ èr shí nián gōng yuán nián qiān dū luò yáng zhī hòu
北魏孝文帝拓拔宏(元宏)在太和十九～二十年(公元495～496年)迁都洛阳之后，
dà lì shēn huà tuī xíng hàn huà gǎi gé zhèng cè
大力深化推行汉化改革政策，
jiāng xiān bēi tuò bá bù zhōng yuán fù xìng xíng mò shì mò nà lóu shì mò shé shì děng bù luò
将鲜卑拓拔部中原复姓邢莫氏、莫那娄氏、莫折氏等部落，
jūn gǎi hàn xìng wèi mò shì
均改汉姓为莫氏，
qí hòu dōng hú fēn zhī zhōng de rú rú mín zú dīng líng tiě lè zhōng yì yǒu gǎi hàn xìng wèi mò shì zhě
其后东胡分支中的蠕蠕民族(丁零、铁勒)中亦有改汉姓为莫氏者。
yuán liú bā
源流八
yuán yú kù mò xī zú chū zì jīn guó shí qī kù mò xī bù zú shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于库莫奚族，出自金国时期库莫奚部族，属于汉化改姓为氏。
jù xìng xī zhōng tè bié shuō míng kù mò xī zú yǒu mò shì
据《姓觽》中特别说明：“库莫奚族有莫氏。
kù mò xī zú zhè yī míng chēng shǐ jiàn yú běi wèi dēng guó sān nián gōng yuán nián
”库莫奚族这一名称始见于北魏登国三年(公元388年)，
zhè yī chēng hào de chū xiàn
这一称号的出现，
shí jì shàng shì zài gōng yuán sì shì jì zhōng yè xiān bēi yǔ wén bù bèi mù róng huàng gōng pò hòu bù jiǔ
实际上是在公元四世纪中叶鲜卑宇文部被慕容皝攻破后不久，
zì cǐ yǐ hòu
自此以后，
shǐ shū duì kù mò xī zú jiù yǒu le bù jiàn duàn de jì zǎi
史书对库莫奚族就有了不间断的记载，
zhí dào gōng yuán shí sān shì jì yǐ hòu cái bù jiàn qí míng
直到公元十三世纪以后才不见其名，
qián hòu cún zài jìn qiān nián
前后存在近千年。
kù mò xī yī cí shì xiān bēi yǔ yīn yì hàn yì shā shā lì shā mò
“库莫奚”一词是鲜卑语音译，汉役“沙、沙粒、沙漠”。
cóng hán yì chuǎi cè zhè yī zú chēng dāng yīn qí jìng nèi duō shā mò ér dé míng
从含义揣测，这一族称当因其境内多沙漠而得名。
gōng yuán liù shì jì xià bàn yè de suí cháo shí qī shěng qù kù mò dān chēng xī cǐ hòu dān yī de xī zì chéng le zú chēng
公元六世纪下半叶的隋朝时期，省去库莫，单称“奚”，此后单一的“奚”字成了族称。
zài jīn guó mò qī jū zhù dōng běi dì qū de yòu yǒu xiāng dāng yī bù fen zú rén róng rù le měng gǔ zú mǎn zú xī bó zú děng shǎo shù mín zú zhōng
在金国末期居住东北地区的，又有相当一部分族人融入了蒙古族、满族、锡伯族等少数民族中。
qí zhōng mǎn zú de mù qí shì jí kù mò xī shì zú hòu yì mǎn yǔ wèi shì jū è mò hé suǒ luō hòu duō guān hàn xìng wèi mò shì mù shì děng
其中满族的穆齐氏即库莫奚氏族后裔，满语为MukiHala，世居鄂漠和索罗，后多冠汉姓为莫氏、穆氏等。
yuán liú jiǔ
源流九
yuán yú měng gǔ zú chū zì liáo guó shí qī de qì dān nǎi mán bù shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于蒙古族，出自辽国时期的契丹乃蛮部，属于汉化改姓为氏。
jù shǐ jí qīng cháo tōng zhì shì zú lüè měng gǔ bā qí xìng jì zǎi
据史籍《清朝通志·氏族略·蒙古八旗姓》记载：
měng gǔ zú nài màn shì
蒙古族奈曼氏，
yì chēng nà mò shì
亦称那莫氏，
mǎn yǔ wèi
满语为Naiman Hala，
yuán yú liáo guó shí qī qì dān nǎi mán bù
源于辽国时期契丹乃蛮部，
yǐ bù wèi shì
以部为氏，
hòu zài yuán cháo chū qī róng wèi nèi zhā sà kè měng gǔ nài màn bù
后在元朝初期融为内扎萨克蒙古奈曼部，
shì jū áo hàn jīn nèi měng gǔ chì fēng áo hàn qí wū lǔ tè jīn nèi měng gǔ dōng nán bù xīng ān méng dì qū
世居敖汉(今内蒙古赤峰敖汉旗)、乌鲁特(今内蒙古东南部兴安盟地区)，
suǒ guān hàn xìng jí wéi mò shì
所冠汉姓即为莫氏。
yuán liú shí
源流十
yuán yú mǎn zú shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于满族，属于汉化改姓为氏。
jù shǐ jí qīng cháo tōng zhì shì zú lüè mǎn zhōu bā qí xìng jì zǎi
据史籍《清朝通志·氏族略·满洲八旗姓》记载：
mǎn zú tú mén shì
⑴.满族图们氏，
yì chēng tú mò tú shì
亦称图莫图氏，
mǎn yǔ wèi
满语为Tumen Hala，
hàn yì wàn
汉义“万”，
mǎn zú zuì gǔ lǎo de xìng shì
满族最古老的姓氏，
yuán yú táng cháo mò qī nǚ zhēn tōng yòng sān shí xìng zhī yī de tuó màn
源于唐朝末期女真“通用三十姓”之一的陀幔，
yǐ jí jīn guó jiù bù tuo mǎn
以及金国旧部“驼满”，
yǐ bù wèi shì
以部为氏，
shì jū wū lǎ jīn jí lín yǒng jí
世居乌喇(今吉林永吉)，
hòu duō guān hàn xìng wèi wàn shì tú shì mén shì mò shì děng
后多冠汉姓为万氏、图氏、门氏、莫氏等。
mǎn zú mǎng guǒ shì mǎn yǔ wèi xìng shì yì chēng méng gùn shì shì jū wū lǎ jīn jí lín yǒng jí suǒ guān hàn xìng wèi mò shì bái shì
⑵.满族莽果氏，满语为Manggo Hala，姓氏，亦称蒙棍氏，世居乌喇(今吉林永吉)，所冠汉姓为莫氏、白氏。
mǎn zú mò lēi tè shì mǎn yǔ wèi yì chēng mò liè shì shì jū yè hè jīn jí lín lí shù
⑶.满族莫勒特氏，满语为More Hala，亦称墨哷氏，世居叶赫(今吉林梨树)。
hòu gǎi hàn xìng wèi mò shì méi shì mò shì
后改汉姓为莫氏、梅氏、墨氏。
mǎn zú shū mù li shì
⑷.满族舒穆哩氏，
yì chēng sū mǒu lì shì
亦称苏某力氏，
mǎn yǔ wèi
满语为Sumuri Hala，
shì jū hǎi lán mù jīn hēi lóng jiāng yuàn huī hēi hé zhèn duì àn hǎi lán pào sà ěr bì tú jīn nèi měng gǔ mò lì dá wǎ dá wò ěr zú zì zhì qí yǔ è lún chūn zì zhì qí jiāo jiè chù nuò mǐn hé zhōng yóu
世居海兰木(今黑龙江瑗珲黑河镇对岸海兰泡)、萨尔碧图(今内蒙古莫力达瓦达斡尔族自治旗与鄂伦春自治旗交界处诺敏河中游)，
hòu duō guān hàn xìng wèi mò shì shū shì
后多冠汉姓为莫氏、舒氏。
yuán liú shí yī
源流十一
yuán yú dá wò ěr zú shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于达斡尔族，属于汉化改姓为氏。
jù shǐ jí hēi lóng jiāng zhì gǎo qīng cháo tōng zhì shì zú lüè mǎn zhōu bā qí xìng jì zǎi
据史籍《黑龙江志稿》、《清朝通志·氏族略·满洲八旗姓》记载：
dá wò ěr zú mò ěr dēng shì
⑴.达斡尔族莫尔登氏，
yì chēng mèng ěr dīng shì mèng ěr de yīn shì mò ěr dān shì mò tǎ hā lì shì
亦称孟尔丁氏、孟尔的音氏、墨尔丹氏、莫塔哈利氏，
mǎn yǔ wèi
满语为Mordin Hala，
shì jū hēi lóng jiāng bù tè hā dì fāng jīn nèn jiāng liú yù hé dà xiǎo xīng ān lǐng
世居黑龙江布特哈地方(今嫩江流域和大小兴安岭)，
hòu duō guān hàn xìng wèi mò shì mèng shì cāng shì
后多冠汉姓为莫氏、孟氏、苍氏。
dá wò ěr zú mò lēi zhé liè shì
⑵.达斡尔族墨勒哲哷氏，
yì chēng mò ěr zhé lēi shì
亦称莫尔哲勒氏，
mǎn yǔ wèi
满语为Moljere Hala，
hàn yì yòng dāo fù chóu
汉义“用刀复仇”，
shì jū sōng huā jiāng hēi lóng jiāng bā lín jīn hēi lóng jiāng bó lì é luó sī hā bù luō fu sī kè bái shí jīn hēi lóng jiāng mǔ dan jiāng jìng pō hú ā mù dá jīn hēi lóng jiāng hā ěr bīn shān yàn wēi hé děng dì
世居松花江、黑龙江、巴林(今黑龙江伯力、俄罗斯哈布罗夫斯克)、白石(今黑龙江牡丹江镜泊湖)、阿穆达(今黑龙江哈尔滨山彦倭和)等地，
hòu duō guān hàn xìng wèi mèng shì cáo shì mò shì děng
后多冠汉姓为孟氏、曹氏、莫氏等。
yuán liú shí èr
源流十二
yuán yú bù yī zú shǔ yú hàn huà gǎi xìng wèi shì
源于布依族，属于汉化改姓为氏。
zài xī nán dì qū de shǎo shù mín zú bù yī zú zhōng yǒu yǐ mò wèi xìng shì zhě
在西南地区的少数民族布依族中，有以莫为姓氏者。
guì zhōu dú shān rén mò yǔ chóu mò you zhī mò tíng zhī sān fù zǐ jiē wèi bù yī zú rén gāi mò shì zú rén suǒ jiàn lì de yǐng shān wén huà xué pài duì xī nán dì qū yǐng xiǎng shēn yuǎn
贵州独山人莫与俦、莫友芝、莫庭芝三父子皆为布依族人，该莫氏族人所建立的“影山文化学派”对西南地区影响深远。
jìn dài mín zú xué jiā xìng shì xué jiā duō rèn wéi xī nán shǎo shù mín zú shì shàng gǔ sān miáo zú de hòu yì
近代民族学家、姓氏学家多认为：西南少数民族是上古三苗族的后裔，
yě jiù shì shàng gǔ jiāng xìng chī yóu bù zú de hòu yì
也就是上古姜姓蚩尤部族的后裔，
yīn cǐ
因此，
xī nán shǎo shù mín zú yuán jū zhōng yuán dì qū
西南少数民族原居中原地区，
hòu zhú jiàn fēn bō zhì xī běi xī nán dì qū
后逐渐分播至西北、西南地区，
yǔ zhōng yuán gè dà xìng shì shí shì tóng gēn
与中原各大姓氏实是同根。
jiā zú míng rén
家族名人
mò yá
莫邪
běn wèi chūn qiū rén míng hòu lái bǐ yù fēng lì jīng měi de jiàn
本为春秋人名，后来比喻锋利精美的剑。
wú wáng mìng lìng gàn jiàng zhù jiàn tiě zhī bù xià yú shì qī zǐ mò yé wèn tiě zhī bù xià zěn me bàn
吴王命令干将铸剑，铁汁不下，于是妻子莫邪问：“铁汁不下，怎么办？
gàn jiàng huí dá shuō gǔ shí hou de zhù jiàn dà shī ōu yě zhù jiàn tiě zhī bù xià yú shì ràng nǚ rén dān rèn lú shén hěn kuài jiù chéng gōng le
”干将回答说：“ 古时候的铸剑大师欧冶铸剑，铁汁不下，于是让女人担任炉神，很快就成功了。
mò yé tīng dào zhè lì jí cuàn rù huǒ zhōng tiě zhī liú chū yú shì zhù chéng liǎng bǎ lì jiàn
”莫邪听到这，立即窜入火中，铁汁流出，于是铸成两把利剑。
xióng de jiào gàn jiàng cí de jiào mò yé
雄的叫干将，雌的叫莫邪。
mò hán
莫含
dōng hàn zuǒ jiāng jūn mù dì hěn shǎng shí tā de cái néng jīng cháng ràng tā cān yù tǎo lùn jūn shì jī mì guó jiā dà shì
东汉左将军，穆帝很赏识他的才能，经常让他参与讨论军事机密、国家大事。
hòu lái bèi fēng wèi guān zhōng hóu
后来被封为关中侯。
mò chóu
莫愁
nán běi cháo shí qī hé nán luò yáng rén shí wǔ suì jià wèi lú jiā fù
南北朝时期，河南洛阳人，十五岁嫁为卢家妇。
huò jiāng shí chéng wù wèi shí tou chéng jīn jiāng sū nán jīng jīn qí de yǒu mò chóu hú
或将石城误为石头城（今江苏南京），今其地有莫愁湖。
diǎn chū nán cháo liáng xiāo yǎn hé zhōng zhī shuǐ gē hé zhōng zhī shuǐ xiàng dōng liú luò yáng nǚ ér míng mò chóu
典出南朝梁.萧衍《河中之水歌》：“河中之水向东流，洛阳女儿名莫愁。
shí wǔ jià wèi lú jiā fù shí liù shēng r zì ā hòu
……十五嫁为卢家妇，十六生儿字阿侯。
nán cháo liáng wǔ dì xiāo yǎn shī mò chóu gē zhōng rén wù luò yáng měi nǚ xīn líng shǒu qiǎo shí wǔ jià rù fù shì lú jiā shí liù shēng r ā hòu zài lú jiā fù guì zhōng lǎo
”南朝梁武帝萧衍诗《莫愁歌》中人物，洛阳美女，心灵手巧，十五嫁入富室卢家，十六生儿阿侯，在卢家富贵终老。
zhù míng de shī rén lǐ shāng yǐn yǒu yī shǒu shī shì xiě tā de rú hé sì jì wèi tiān zǐ bù jí lú jiā yǒu mò chóu
著名的诗人李商隐有一首诗是写她的：“如何四纪为天子，不及卢家有莫愁。
shī rén bǐ xià de mò chóu zhēn zhèng shì wèi jiě yǔ huā
”诗人笔下的“莫愁”，真正是位“解语花”。
mò hán sūn
莫含孙
mò yún dì dào wǔ dì shí yǐ gōng cì jué dōng wǎn hóu
莫云弟，道武帝时以功赐爵东宛侯。
yīn shì yàn bù jìng huò zuì chù wèi jì yáng tài shǒu
因侍宴不敬获罪，黜为济阳太守。
hòu lìng qí jiān zào píng chéng
后令其监造平城。
yīn jiǔ ér xiè dài cì sǐ
因久而懈怠，赐死。
mò cóng
莫琮
sòng dài de guān lì zì shū fāng
宋代的官吏，字叔方。
rén hé rén
仁和人。
lì jīng míng fú liǎng zhōu guān
历经明、福两州官。
tā de pǐn xíng xiāng dāng gāo shàng bìng qiě jiào zǐ yǒu fāng
他的品行相当高尚，并且教子有方。
tā yǒu wǔ gè ér zi yuán zhōng ruò huì shì zhī ruò zhuō ruò chōng jù dēng kē
他有五个儿子元忠、若晦、似之、若拙、若冲俱登科。
dāng shí rén men bǎ tā men bǐ zuò shì yān shān wǔ bǎo
当时人们把他们比作是“燕山五宝”。
mò méng
莫蒙
hú zhōu rén sòng dài guān lì xué zhě
湖州人，宋代官吏、学者。
zài tài xué dú shū shí yǐ wén míng jīng shī
在太学读书时，以文鸣京师。
jiù tè kē chū shì yóu xiàn chéng lèi guān zhì tōng huà jūn zhī fǔ
就特科出仕，由县丞累官至通化军知府。
gōng shī cí yóu wǎn lì
工诗，词尤婉丽。
yǒu wò tuo jí
有《卧驼集》。
mò shèng
莫胜
sōng jiāng fǔ huá tíng jīn shǔ shàng hǎi rén míng dài shū huà jiā
松江府华亭（今属上海）人，明代书画家。
céng rèn hǔ bēn zuǒ wèi jīng lì
曾任虎贲左卫经历。
gōng shū huà shàn huì yú
工书画，善绘鱼。
mò cáng
莫藏
zhè jiāng hǎi yán rén zì yòng xíng hào sù xuān míng dài xué zhě shū huà jiā
浙江海盐人，字用行，号素轩，明代学者、书画家。
qí bó shè jīng shǐ néng shī gōng shū huà
其博涉经史，能诗，工书画。
yǒu sù xuān gǎo wǔ yīn zì shū biàn é děng
有《素轩稿》、《五音字书辨讹》等。
mò jùn
莫骏
guǎng xī shěng píng lè rén míng dài guān lì
广西省平乐人，明代官吏。
jǔ rén chū shēn guān zhì nán jīng hù bù yuán wài láng
举人出身，官至南京户部员外郎。
zuò guān èr shí yú nián rén chēng lián jié
做官二十余年，人称廉洁。
mò qín
莫矜
guǎng xī shěng róng shuǐ yǒng lè rén
广西省融水永乐人。
nián jiā rù zhōng guó gòng chǎn dǎng
1938年加入中国共产党，
hòu lái rèn zhōng gòng róng xiàn zhī bù shū jì
后来任中共融县支部书记，
róng xiàn tè zhī fù shū ji
融县特支副书记，
kàng rì tǐng jìn duì zhèng zhì zhǐ dǎo yuán
抗日挺进队政治指导员，
zhōng gòng guì qián biān qū gōng wěi shū jì
中共桂黔边区工委书记，
guì qián biān qū rén mín bǎo wèi tuán zhèng wěi jiān sī lìng yuán
桂黔边区人民保卫团政委兼司令员，
zhōng guó rén mín jiě fàng jūn liǔ běi zǒng duì zhèng wěi jiān sī lìng yuán
中国人民解放军柳北总队政委兼司令员。
zhōng huá rén mín gòng hé guó chéng lì yǐ hòu lì rèn liǔ zhōu zhuān shǔ fù zhuān yuán zì zhì qū tǒng zhàn bù fù bù zhǎng zì zhì qū yě jīn jú fù jú zhǎng děng zhí wù
中华人民共和国成立以后，历任柳州专署副专员、自治区统战部副部长、自治区冶金局副局长等职务。
mò xiū fú
莫修符
táng cháo wén rén
唐朝文人。
guāng huà èr nián rèn róng zhōu cì shǐ
光化二年任融州刺使。
tā suǒ xiě de guì lín fēng tǔ jì hěn yǒu wén huà jià zhí wén cái yě hěn hǎo
他所写的《桂林风土记》，很有文化价值，文才也很好。
shì chuán de jiā zuò
世传的佳作。
mò xuān qīng
莫宣卿
zì zhòng jié hào piàn yù
字仲节，号片玉。
guǎng dōng shěng fēng kāi rén
广东省封开人。
guǎng dōng de dì yī gè zhuàng yuán
广东的第一个状元。
yòu nián shí tā de shēng fù bìng shì suì yǔ mǔ qīn suí jì fù shēng huó
幼年时他的生父病逝，遂与母亲随继父生活。
yóu yú jì fù de jiā jìng jiào fù yù tā dé yǐ rù xué táng dú shū
由于继父的家境较富裕，他得以入学堂读书。
xiāng chuán mò qī suì shí yǐ xué huì yín shī xiě duì lián suì shí jí cān jiā kē jǔ kǎo shì bìng zhōng xiù cái bèi xiāng rén chēng yù wèi shén tóng
相传莫七岁时已学会吟诗写对联，12岁时即参加科举考试并中秀才，被乡人称誉为“神童”。
táng dà zhōng wǔ nián nián suì de mò xuān qīng fù jīng chéng cān jiā tíng shì huò zhōng zhì kē zhuàng yuán cóng ér chéng wéi guǎng dōng lì shǐ shàng kē jǔ kǎo shì de dì yī gè zhuàng yuán bìng shì shǐ suí táng yǐ kē jǔ qǔ shì yǐ lái nián líng zuì xiǎo de zhuàng yuán
唐大中五年（851年），17岁的莫宣卿赴京城参加廷试获中制科状元，从而成为广东历史上科举考试的第一个状元，并是始隋唐以科举取士以来年龄最小的状元。
mò xuān qīng kǎo qǔ zhuàng yuán hòu bèi rèn wèi hàn lín shū yuàn xiū zhuàn
莫宣卿考取状元后，被任为翰林书院修撰。
qí hòu tā huán xiāng xǐng qīn yīn mǔ qīn bù yuàn suí qí běi shàng dìng jū mò suì shàng shū cháo tíng qǐng qiú gǎi wěi tā zài nán fāng rèn zhí yǐ fèng yǎng mǔ qīn
其后他还乡省亲，因母亲不愿随其北上定居，莫遂上书朝廷请求改委他在南方任职以奉养母亲。
táng wén zōng yǔn zhǔn gǎi wěi tā zhè jiāng tāi zhōu bié jià cì shǐ de fù zhí
唐文宗允准，改委他浙江台州别驾（刺史的副职）。
tā jí fèng mǔ xié juàn wǎng tāi zhōu shàng rèn dàn wèi dào tāi zhōu què bìng shì yú tú zhōng
他即奉母携眷往台州上任，但未到台州却病逝于途中。
mò xuān qīng de shēng píng yè jī bù xiǎn cún shì de shī zuò yě jǐn sān shǒu bàn dàn yóu yú shì guǎng dōng lì shǐ shàng de dì yī gè zhuàng yuán tā de chuán qí shì shì jì jí yǐng xiǎng réng zài lǐng nán wén huà shǐ shàng zhàn yǒu bù róng hū lüè de dì wèi wèi hòu rén suǒ zūn chóng
莫宣卿的生平业迹不显，存世的诗作也仅三首半，但由于是广东历史上的第一个状元，他的传奇式事迹及影响仍在岭南文化史上占有不容忽略的地位，为后人所尊崇。
mò jūn chén
莫君陈
hú zhōu guī ān jīn zhè jiāng shěng hú zhōu rén běi sòng guān lì
湖州归安（今浙江省湖州）人，北宋官吏。
rén zōng shí jìn shì
仁宗时进士。
shén zōng xī níng nián jiān xīn zhì kē zhōng shǒu xuǎn wèi wáng ān shí suǒ yǐ zhòng
神宗熙宁年间新置**科，中首选，为王安石所倚重。
yǒu yuè hé suǒ wén jí
有《月河所闻集》。
mò bó róng
莫伯镕
hú zhōu guī ān jīn zhè jiāng shěng hú zhōu rén shǎo yǒu chāo hū shì sú zhī zhì nián wǔ shí jí guī xiū qǐng míng shī jiào huì qí zi
湖州归安（今浙江省湖州）人，少有超乎世俗之志，年五十即归休，请名师教诲其子。
zi sān rén jiē dēng kē shí hào sān mò
子三人皆登科，时号“三莫”。
zhǎng zǐ mò jì hòu yòu zhōng bó xué hóng cí kē jū guān jǐ shì zhōng shí yīn fǎn duì wài qī zhāng shuō bèi bà zhí hòu shì zhì sī nóng shǎo qīng
长子莫济后又中博学鸿词科，居官给事中时，因反对外戚张说被罢职，后仕至司农少卿。
cì zǐ mò jí céng wèi guó zi jiān zhèng yīn dé zuì qín guì bèi biǎn huà zhōu zhī fǔ
次子莫汲曾为国子监正，因得罪秦桧被贬化州知府。
sān zi mò chōng yì céng zhōng bó xué hóng cí kē guān rèn míng zhōu zhǎng shǐ yǐ xún liáng chēng
三子莫冲亦曾中博学鸿词科，官任明州长史，以循良称。
mò rú zhōng
莫如忠
sōng jiāng fǔ huá tíng rén míng dài guān lì xué zhě
松江府华亭人，明代官吏、学者。
jiā jìng nián jiān jìn shì lèi guān zhè jiāng bù zhèng shǐ
嘉靖年间进士，累官浙江布政使。
shàn cǎo shū shī wén yǒu tǐ yào
善草书、诗文有体要。
yǒu chóng lán guǎn jí
有《崇兰馆集》。
mò rú zú
莫如足
guǎng zhōu fǔ xīn huì rén míng dài dà chén
广州府新会人，明代大臣。
jiā jìng nián jiān jìn shì
嘉靖年间进士。
yóu shù jí shì zhuó yù shǐ céng jīng tán hé chóu luán yǒu zhí shēng
由庶吉士擢御史，曾经弹劾仇鸾，有直声。
guān zhì dà lǐ zuǒ chéng shù shēn yuān yù
官至大理左丞，数伸冤狱。
mò you zhī
莫友芝
qīng cháo shí qī dào guāng jǔ rén dú shān rén
清朝时期道光举人，独山人。
shào nián shí qī jiù hěn xǐ huan dú shū jīng tōng cāng yǎ gù xun liù yì míng wù zhì dù páng jí jīn shí mù lù jiā yán
少年时期就很喜欢读书精通苍雅故训六艺名物制度，旁及金石目录家言。
gōng yú shī tā de shū fǎ yě hěn hǎo zài dāng shí yǔ zūn yì de zhèng zhēn qí míng dāng shí hào chēng zhèng mò
工于诗，他的书法也很好，在当时与遵义的郑珍齐名，当时号称“郑莫”。
zhù zuò yǒu shēng yùn kǎo lüè zūn yì fǔ zhì guò tíng suì táng běn shuō wén mù bù qiān yì
著作有：《声韵考略》、《遵义府制》、《过庭碎》、《唐本说文木部芊异》。
mò shì lóng
莫是龙
míng dài huà jiā zì yún qīng huá tíng rén
明代画家，字云卿，华亭人。
hòu lái gèng zì tíng hán hào qiū shuǐ yòu hào hòu míng
后来更字廷韩，号秋水，又号后明。
shí suì jiù néng xiě shī zuò duì
十岁就能写诗作对。
shàn cháng yú shū huà zhe yǒu shí xiù zhāi jí huà shuō děng
擅长于书画，著有《石秀斋集》、《画说》等。
mò luò
莫洛
qīng chū dà chén
清初大臣。
mò luò chū shòu xíng bù lǐ shì guān kāng xī liù nián zhuó zuǒ fù dōu yù shǐ
莫洛初授刑部理事官，康熙六年，擢左副都御史。
qī nián chū wéi shān xi shǎn xī zǒng dū hòu lèi qiān gōng bù láng zhōng
七年，出为山西陕西总督，后累迁工部郎中。
shì zhōng mǐn shòu shì zhí bài tā lǎ bù lēi hā fān jiān tuō shā lǎ hā fān
谥忠愍，授世职拜他喇布勒哈番兼拖沙喇哈番。
zi cháng ān xí
子常安，袭。
mò wǒ yú
莫我愚
hú nán shěng shàn huà jīn cháng shā rén qīng dài shū huà jiā
湖南省善化（今长沙）人，清代书画家。
gōng shī bù xǐ wéi shí wén
工诗，不喜为时文。
yú zhēn xíng cǎo shū zhǐ tou shū jīn tóu shū jiē bù xué ér néng
于真、行、草书、指头书、筋头书，皆不学而能。
gōng fǎ shān shuǐ yóu shàn xiě zhào suǒ huì mò bù shén tài bì xiào
工法山水，尤善写照，所绘莫不神态毕肖。
mò yǔ chóu
莫与俦
guì zhōu shěng dú shān rén qīng dài guān lì xué zhě
贵州省独山人，清代官吏、学者。
jiā qìng sì nián jìn shì céng rèn yán yuán zhī xiàn hòu gǎi zūn yì fǔ xué jiào shòu
嘉庆四年进士，曾任盐源知县，后改遵义府学教授。
yǒu zhēn dìng xiān shēng yí jí
有《贞定先生遗集》。
mò shì kuì
莫仕睽
qīng cháo guǎng xī píng nán rén
清朝广西平南人。
cān jiā tài píng jūn qīng xián fēng liù nián wèi xíng bù shàng shū
参加太平军，清咸丰六年为刑部尚书。
xián fēng shí yī nián shēng qiān wèi kāi cháo wáng zōng diàn qián zhōng chéng wu tiān jiàng rèn fān zhèn tǒng guān
咸丰十一年升迁为开朝王宗殿前忠诚伍天将，任藩镇统官。
céng chǔ lǐ wài jiāo shì wù hòu lái fēng wèi bǔ wáng
曾处理外交事务，后来封为补王。
tóng zhì sān nián fā jué li xiù chéng de qī jiù sòng yǒng qí zài tiān jīng yīn móu pàn luàn yǔ zhè jiāng de xún fǔ zēng guó quán àn zhōng gōu jié yú shì tā dāng miàn zhǐ zé li xiù chéng bìng dài lǐng jūn duì jiāng sòng yǒng qí cóng zhōng wáng fǔ zhōng zhuā huò dài bǔ
同治三年发觉李秀成的妻舅宋永祺在天京阴谋叛乱，与浙江的巡抚曾国荃暗中勾结，于是他当面指责李秀成，并带领军队将宋永祺从忠王府中抓获逮捕。
tiān jīng xiàn luò yǐ hòu tā huí jiā xiāng píng nán
天京陷落以后，他回家乡平南。
shì shì de shí hòu yǒu suì
逝世的时候有70岁。
mò guì lán
莫桂兰
guǎng dōng gāo zhōu rén zì yòu de jiā chuán diē dǎ yī shù hé mò jiā gōng fū wèi huáng fēi hóng dì sì rèn fū rén suí fu xué dé yī shēn wǔ yì céng chū rèn fú jūn quán shù jiào liàn hé shān fāng yì yǒng táng zhù jiào
（1892-1982），广东高州人，自幼得家传跌打医术和莫家功夫，为黄飞鸿第四任夫人，随夫学得一身武艺，曾出任福军拳术教练和邓芳“义勇堂”助教。
huáng fēi hóng qù shì hòu tā xiān hòu chuàng bàn huáng fēi hóng guó shù shè hé huáng fēi hóng jiàn shēn xué yuàn jiāng huáng fēi hóng de wǔ yì fā yáng guāng dà
黄飞鸿去世后，她先后创办“黄飞鸿国术社”和“黄飞鸿健身学院”，将黄飞鸿的武艺发扬光大。
dì wàng fēn bù
地望分布
guǎng dōng shěng zhào qìng shì guǎng dōng shěng gāo yào shì
广东省肇庆市，广东省高要市