百家姓 · 佚名 · Chapter 292 of 438

PinyinModern Translation
Size

lì shǐ lái yuán

历史来源

chū zì wěi xìng yǐ guó míng wèi shì

1、出自隗姓,以国名为氏。

wěi běn lái shì zhōu dài zhōng yuán běi bù dì qū de yóu mù mín zú chì dí rén de xìng

隗本来是周代中原北部地区的游牧民族赤狄人的姓。

chūn qiū shí chì dí rén huó dòng yú jìn wèi qí lǔ sòng děng guó zhī jiān chēng wéi dí xìng

春秋时,赤狄人活动于晋、卫、齐、鲁、宋等国之间,称为翟姓。

gōng yuán qián liù shì jì mò jìn guó dà jǔ jìn gōng chì dí miè diào dí guó dí rén dà duō lún wéi jìn guó chén mín zhú jiàn róng hé yú jìn rén

公元前六世纪末,晋国大举进攻赤狄,灭掉翟国,翟人大多沦为晋国臣民,逐渐融合于晋人。

dí rén de hòu dài jiù yǐ yuán guó míng wèi xìng chēng dí xìng

翟人的后代就以原国名为姓,称翟姓。

jù guó yǔ zhù suǒ zài xīn ān dí xìng chūn qiū shí chì zhái jí chì dí zhī hòu yǐ zhǒng míng wéi dí xìng hòu gǎi wéi dí yīn dí xìng

据《国语注》所载,新安翟姓,春秋时赤翟(即赤狄)之后,以种名为狄姓,后改为翟(Dí音狄)姓。

chū zì qí xìng shì huáng dì xuān yuán shì de hòu dài yǐ guó míng wèi shì

2、出自祁姓,是黄帝轩辕氏的后代,以国名为氏。

jù yuán hé xìng zuǎn jí tōng zhì shì zú lüè suǒ zài shàng gǔ shí hòu běi fāng yǒu dí zú hòu chēng dí guó

据《元和姓纂》及《通志·氏族略》所载,上古时候,北方有翟族(后称翟国)。

dí guó shì yuǎn gǔ shí huáng dì de hòu yì jiàn lì de

翟国是远古时黄帝的后裔建立的。

chuán dào gǔ dài chūn qiū shí dí guó miè yú jìn guó hòu lái jìn guó yòu miè yú hán zhào wèi sān guó dào zhàn guó shí zhè sān guó yòu xiān hòu miè yú qín guó

传到古代春秋时,翟国灭于晋国,后来晋国又灭于韩、赵、魏三国,到战国时,这三国又先后灭于秦国。

zài zhè cháng qī zhàn luàn zhōng dí guó rén dōu yǐ yuán guó míng wèi xìng táo bèn qiān jū gè dì

在这长期战乱中,翟国人都以原国名为姓,逃奔迁居各地。

yóu yú gè dì fāng yán bù tóng dí xìng xíng chéng le liǎng zhǒng dú yīn jū yú běi fāng zhě dú yīn dí qiān jū nán fāng zhě dú yīn zhái

由于各地方言不同,翟姓形成了两种读音,居于北方者读(Dí音狄),迁居南方者读(Zhái音宅)。

chū zì jī xìng yǐ guó míng wèi shì

3、出自姬姓,以国名为氏。

zhōu chéng wáng fēng cì zǐ yú dí gù chéng zài jīn hé nán shěng luò yáng qí hòu yǐ guó wèi shì

周成王封次子于翟(故城在今河南省洛阳),其后以国为氏。

chū zì zhāng xìng gǎi dí ér lái

4、出自张姓改翟而来。

jù zhī zú jí zhāi jí suǒ zài ān huī jīng xiàn zhī dí xìng yuán xìng zhāng

据《知足集斋集》所载,安徽泾县之翟姓,原姓张。

chū zì tā zú gǎi xìng ér lái

5、出自他族改姓而来:

bái zú yǐ hǎi luó wèi tú téng de shì zú yǒu de jì yīn wèi dí xìng

①白族以海螺为图腾的氏族,有的记音为翟姓。

jīn yáo mǎn měng gǔ huí děng mín zú jūn yǒu cǐ xìng

②今瑶、满、蒙古、回等民族均有此姓。

jiā zú míng rén

家族名人

dí héng zhàn guó shí wèi guó dà chén

翟横:战国时魏国大臣。

chū shēn quán guì zhī jiā céng wèi wèi guó xiāng céng jǔ jiàn wú qǐ lè yáng xī mén bào děng rén yú wèi wén hóu jiē shòu zhòng yòng bìng yǒu gōng jī

出身权贵之家,曾为魏国相,曾举荐吴起、乐羊、西门豹等人于魏文侯,皆受重用,并有功绩。

wèi xiāng wáng shí yù lián hé qí qín kàng chu ér yǔ lóu bí fā shēng máo dùn

魏襄王时,欲联合齐秦抗楚,而与楼鼻发生矛盾。

céng yù shā zhāng yí yīn zhāng yí shī jì ér wèi suì

曾欲杀张仪,因张仪施计而未遂。

dí gōng xī hàn shí rén

翟公:西汉时人。

chū wèi tíng wèi bīn kè yíng mén

初为廷尉,宾客盈门;

bèi biǎn hòu mén tíng lěng luò

被贬后,门庭冷落;

hòu fù zhí bīn kè yòu yù qián wǎng

后复职,宾客又欲前往。

dí gōng yú shì zài dà mén zhāng tiē gào shì shuō yī sǐ yī shēng nǎi zhī jiāo qíng

翟公于是在大门张贴告示说:“一死一生,乃知交情。

yī pín yī fù nǎi zhī jiāo tài

经历过贫富变化,才看清交情真伪。

yī guì yī jiàn jiāo qíng nǎi jiàn

经历过贵贱起伏,交情才真正显现。

dí pú guǎng hàn luò rén dōng hàn guān lì xué zhě

翟酺:广汉雒人,东汉官吏、学者。

sì shì chuán shī hǎo lǎo zi yóu shàn tú wěi tiān wén lì suàn shì cè dì yī

四世传《诗》,好《老子》,尤善图纬天文历算,试策第一。

lì guān jiǔ quán tài shǒu jīng zhào yǐn jiāng zuò dà jiàng céng shàng shū ān dì rèn yòng wài qī jī zhǎn pàn qiāng wēi míng dà zhèn

历官酒泉太守、京兆尹、将作大匠,曾上疏安帝任用外戚,击斩叛羌,威名大震。

yǒu yuán shén xī mìng jiě gǔ

有《援神锡命解诂》。

dí yì fāng jìn shǎo zǐ xī hàn mò qī dà chén

翟义:方进少子,西汉末期大臣。

nián èr shí rèn nán yáng dū wèi hòu shēng rèn hóng nóng hé nèi dōng jùn tài shǒu

年二十任南阳都尉,后升任弘农河内东郡太守。

wáng mǎng shè zhèng hòu jǔ bīng tǎo fá

王莽摄政后,举兵讨伐。

hòu bèi jī bài bìng yí miè sān zú

后被击败,并夷灭三族。

dí tāng xún yáng rén jìn dài míng shì

翟汤:寻阳人,晋代名士。

dǔ xíng chún sù rén ràng lián jié

笃行纯素,仁让廉洁。

gēng ér hòu shí jù shòu kuì zèng

耕而后食,拒受馈赠。

dào fěi wén qí míng jiē bù gǎn fàn

盗匪闻其名,皆不敢犯。

dí ràng dōng jùn wéi chéng jīn hé nán shěng cháng yuán rén suí mò nóng mín qǐ yì jūn wǎ gāng jūn shǒu lǐng

翟让:东郡韦城(今河南省长垣)人,隋末农民起义军瓦岗军首领。

yīn fàn sǐ zuì táo zhì wǎ gǎng jù zhòng qǐ yì shì wǎ gāng jūn chū qī shǒu lǐng

因犯死罪,逃至瓦岗,聚众起义,是瓦岗军初期首领。

li mì tóu wǎ gāng jūn hòu shā zhāng xū tuó kè xìng luò cāng kāi cāng jì jī shēng shì dà zhèn

李密投瓦岗军后,杀张须陀,克兴洛仓,开仓济饥,声势大振。

dí ràng yǒu yì ràng xián bìng tuī li mì wèi wèi gōng zì rèn sī tú fēng dōng jùn gōng

翟让有意让贤,并推李密为魏公,自任司徒,封东郡公。

bù jiǔ bèi li mì móu shā

不久被李密谋杀。

dí luán shān dōng zhū chéng rén míng dài dà chén

翟銮:山东诸城人,明代大臣。

hóng zhì jìn shì lì rèn biān xiū shì dú xué shì lǐ bù yòu shì láng děng zhí

弘治进士,历任编修、侍读学士、礼部右侍郎等职。

hòu yǐ lì bù yòu shì láng rù zhí wén yuān gé cān yǔ nèi gé shì wù

后以吏部右侍郎入值文渊阁参予内阁事务。

jiā jìng èr shí yī nián shēng wèi nèi gé shǒu fǔ jí zǎi xiàng yīn wèi zhōng xián pái jǐ bù jiǔ zhì shì huán xiāng

嘉靖二十一年,升为内阁首辅(即宰相),因魏忠贤排挤,不久致仕还乡。

dí hào zhè jiāng shěng rén hé jīn háng zhōu rén qīng dài xué zhě

翟灏:浙江省仁和(今杭州)人,清代学者。

qián lóng nián jiān jìn shì guān jīn huá qú zhōu fǔ xué jiào shòu

乾隆年间进士,官金华、衢州府学教授。

gōng shī yì cháng yú kǎo zhèng

工诗,亦长于考证。

yǒu hú shān biàn lǎn sì shū kǎo yì gèn shān zá zhì děng

有《湖山便览》、《四书考异》、《艮山杂志》等。

dí fāng jìn rǔ nán shàng cài rén xī hàn dà chén

翟方进:汝南上蔡人,西汉大臣。

jiā shì wēi jiàn hòu yǔ jì mǔ fù cháng ān bài shī xué xí

家世微贱,后与继母赴长安拜师学习。

lì rèn shuò fāng tài shǒu chéng xiàng sī zhí yù shǐ dài fū yú gōng yuán qián shí wǔ nián róng shēng chéng xiàng fēng gāo líng hóu

历任朔方太守、丞相司直、御史大夫,于公元前十五年荣升丞相,封高陵侯。

hòu yīn huáng shì nèi zhēng bèi pò zì shā

后因皇室内争,被迫自杀。

dí rǔ wén dān yáng jīn shǔ jiāng sū shěng rén sòng dài guān lì shū huà jiā

翟汝文:丹阳(今属江苏省)人,宋代官吏、书画家。

jìn shì chū shēn lì rèn mì shū láng cān zhī zhèng shì

进士出身,历任秘书郎、参知政事。

fēng dù qiáo chǔ hào gǔ bó yǎ jīng yú zhuàn zhòu

风度翘楚,好古博雅,精于篆、籀。

shàn huà dào shì rén wù jí shān shuǐ

善画道释人物及山水。

dí yuàn shēn běi hǎi yíng qiū jīn shān dōng shěng zī bó rén sòng dài huà jiā

翟院深:北海营丘(今山东省淄博)人,宋代画家。

xué li chéng gōng huà shān shuǐ mó xiào zuò huà jī kě luàn zhēn

学李成,工画山水,摹效作画,几可乱真。

dí wáng xuān hé nán shěng luò yáng rén míng dài dà chén

翟王宣:河南省洛阳人,明代大臣。

tiān shùn jìn shì rèn shān xī xún fǔ jiān dū yàn mén zhū guān shí shǐ liú wáng zhě lù xù huí guī wèi zǒu zhě shēng jì yǒu zhe de bǎi xìng chēng dào

天顺进士,任山西巡抚兼督雁门诸关时,使流亡者陆续回归,未走者生计有着,得百姓称道。

guān zhì nán jīng xíng bù shàng shū

官至南京刑部尚书。

dí fèng zhù shān xī shěng wén xǐ rén qīng chū dà chén

翟凤翥:山西省闻喜人,清初大臣。

shùn zhì nián jiān jìn shì yǐ míng xí fǎ lǜ jiàn chēng lèi guān zhì fú jiàn bù zhèng shǐ

顺治年间进士,以明习法律见称,累官至福建布政使。

rèn zhí qī jiān zhì yù yǐ kuān hòu wéi zhǔ xiū qì xué gōng shū yuàn xì kè nóng sāng

任职期间,治狱以宽厚为主,修葺学宫书院,戏课农桑。

dí yún shēng shān dōng shěng dōng lái rén qīng dài xué zhě

翟云升:山东省东莱人,清代学者。

dào guāng jìn shì

道光进士。

xìng shì gǔ gōng shī yóu jīng lì shū

性嗜古、工诗,尤精隶书。

yǒu lì piān wǔ jīng suì biàn zhāi shī gǎo shuō wén biàn yì děng

有《隶篇》、《五经岁遍斋诗稿》、《说文辨异》等。

dí dà kūn qīng dài jiā xīng rén yǔ qí zi dí jì chāng jiē wéi shān shuǐ huà jiā

翟大坤:清代嘉兴人,与其子翟继昌皆为山水画家。

qí nǚ dí cáo é wèi nǚ shū huà jiā

其女翟曹娥为女书画家。

qiān xǐ fēn bù

迁徙分布

jù yuán hé xìng zuǎn suǒ zài dí xìng zài chūn qiū shí shì jū běi dì jīn shǎn xī shěng yào xiàn fù píng yí dài hòu miè yú jìn qín shí zǐ sūn fēn sǎn dào jīn shān xī jìng nèi hé jiāng nán gè dì

据《元和姓纂》所载,翟姓在春秋时世居北地(今陕西省耀县、富平一带),后灭于晋,秦时子孙分散到今山西境内和江南各地。

gēn jù shǐ liào suǒ zài chūn qiū shí qí guó yǒu dí lóu xīn zhàn guó shí wèi guó yǒu dí héng yīng dāng shuō zài qín dài yǐ qián dí xìng rén yǐ fēn bù yú jīn hé nán shān dōng shān xī yí dài

根据史料所载,春秋时齐国有翟楼新,战国时魏国有翟横,应当说在秦代以前,翟姓人已分布于今河南、山东、山西一带。

liǎng hàn shí

两汉时,

jiàn zhū shǐ cè zhī dí xìng shén duō

见诸史册之翟姓甚多,

rú dí fāng jìn dí xuān dí yì fù zi sān rén wéi shàng cài jīn shǔ hé nán shěng rén

如翟方进、翟宣、翟义父子三人为上蔡(今属河南省)人,

tíng wèi dí gōng wéi xià guī fù jīn shǎn xī shěng wèi nán rén

廷尉翟公为下圭阝(今陕西省渭南)人,

dí mù wèi pèi jīn shǔ jiāng sū shěng rén

翟牧为沛(今属江苏省)人,

jīng zhào yǐn dí yīn wèi nán yáng jīn shǔ hé nán shěng rén

京兆尹翟荫为南阳(今属河南省)人,

dōng hàn shí dí xi fu wèi guǎng hàn luò jīn sì chuān shěng guǎng hàn rén

东汉时翟西甫为广汉雒(今四川省广汉)人……。

zhè jiù shuō míng zài liǎng hàn zhī jì dí xìng rén yǐ xi rù shǎn xī nán rù sì chuān jiāng sū

这就说明,在两汉之际,翟姓人已西入陕西,南入四川、江苏。

wèi jìn nán běi cháo shí dìng jū yú rǔ nán nán yáng zhī dí xìng pō wéi xīng shèng hòu jīng fán yǎn fā zhǎn zuì hòu xíng chéng le dí xìng rǔ nán jùn wàng hé nán yáng jùn wàng

魏晋南北朝时,定居于汝南、南阳之翟姓颇为兴盛,后经繁衍发展,最后形成了翟姓汝南郡望和南阳郡望。

cǐ jì fán yǎn yú lú jiāng xún yáng jīn hú běi shěng huáng méi de dí tāng jiā zú pō wéi yǐn rén zhù mù qí zi dí zhuāng sūn dí jiáo zēng sūn dí fǎ cì xuán sūn dí guāng jù yǒu míng yú dāng shí bìng míng chuí qīng shǐ

此际,繁衍于庐江寻阳(今湖北省黄梅)的翟汤家族颇为引人注目,其子翟庄、孙翟矫、曾孙翟法赐、玄孙翟光俱有名于当时,并名垂青史。

suí táng zhī jì dí xìng yī jiù xīng shèng yú běi fāng yóu qí shì hé nán yí dài de dí xìng yóu wéi xīng shèng

隋唐之际,翟姓依旧兴盛于北方,尤其是河南一带的翟姓尤为兴盛。

wǔ dài shí guó zhì liǎng sòng dí xìng jiàn zhū shǐ cè zhī míng rén shén duō tōng guò tā men de jí guàn lái fēn xī dí xìng zài běi fāng de hé nán shān dōng yī jiù hěn shì wàng shèng bìng qiě jīn běi jīng yí dài yǐ yǒu dí xìng rén dìng jū

五代十国至两宋,翟姓见诸史册之名人甚多,通过他们的籍贯来分析,翟姓在北方的河南、山东依旧很是旺盛,并且今北京一带已有翟姓人定居。

ér nán fāng de ān huī jiāng sū děng dì de dí xìng yǐ jīng chū jù guī mó

而南方的安徽、江苏等地的翟姓已经初具规模,

yóu qí zhí dé yì tí de shì běi sòng shí de xué zhě huì zhōu guī shàn jīn guǎng dōng shěng huì yáng rén dí féng hēng

尤其值得一提的是北宋时的学者惠州归善(今广东省惠阳)人翟逢亨,

biǎo míng cǐ jì yǐ yǒu dí xìng dìng jū wǒ guó nán duān de guǎng dōng shèng sòng mò yuán chū

表明此际已有翟姓定居我国南端的广东剩宋末元初,

yóu yú běi fāng yǐ yóu měng gǔ rén tǒng zhì

由于北方已由蒙古人统治,

cháng jiāng liǎng àn bīng huǒ sì qǐ

长江两岸兵火四起,

xiāng duì wěn dìng de hé běi shān dōng shān xī děng dì zhī dí xìng rén fán yǎn de jiào wéi píng wěn

相对稳定的河北、山东、山西等地之翟姓人繁衍的较为平稳,

ér huàn gàn sū zhè yí dài de dí xìng rén wéi bì bīng huǒ

而皖、赣、苏、浙一带的翟姓人为避兵火,

zhǎn zhuǎn yú nán fāng zhū shěng

辗转于南方诸省,

shǐ liǎng hú liǎng guǎng děng dì dōu yǒu le dí xìng rén

使两湖、两广等地都有了翟姓人。

míng chū shān xī dí xìng zuò wéi hóng dòng dà huái shù qiān mín xìng shì zhī yī bèi fēn qiān yú hé nán hé běi shān dōng shǎn xī ān huī děng dì

明初,山西翟姓作为洪洞大槐树迁民姓氏之一,被分迁于河南、河北、山东、陕西、安徽等地。

qīng qián lóng nián jiān jì lǔ yù sān de zhī dí xìng yǒu chuǎng guān dōng qiān jū dōng sān xǐng zhě bìng yǒu yán hǎi zhī dí xìng dù hǎi fù tái yáng fān nán yáng děng yì guó tā xiāng

清乾隆年间,冀、鲁、豫三地之翟姓有闯关东迁居东三省者,并有沿海之翟姓渡海赴台,扬帆南洋等异国他乡。

rú jīn dí xìng zài quán guó fēn bù jiào guǎng yóu yǐ hé běi shān dōng duō cǐ xìng shàng shù liǎng shěng zhī dí xìng yuē zhàn quán guó hàn zú dí xìng rén kǒu de bǎi fēn zhī sì shí bā

如今,翟姓在全国分布较广,尤以河北、山东多此姓,上述两省之翟姓约占全国汉族翟姓人口的百分之四十八。

dí xìng shì dāng jīn zhōng guó xìng shì pái háng dì yī bǎi líng bā wèi de xìng shì rén kǒu jiào duō yuē zhàn quán guó hàn zú rén kǒu de bǎi fēn zhī líng diǎn yī wǔ

翟姓是当今中国姓氏排行第一百零八位的姓氏,人口较多,约占全国汉族人口的百分之零点一五。

✦ You read

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.