百家姓 · 佚名 · Chapter 419 of 438

尉迟

PinyinModern Translation
Size

lì shǐ lái yuán

历史来源

nán běi cháo shí běi fāng xiān bēi zú xìng shì yǐ bù luò míng mìng xìng

南北朝时北方鲜卑族姓氏,以部落名命姓。

qián qín shí qī fú jiān gōng miè xiān bēi tuò bá bù zú jiàn lì dài guó

前秦时期苻坚攻灭鲜卑拓跋部族,建立代国。

hòu lái tuò bá guī fù guó gǎi guó hào wèi wèi shǐ chēng běi wèi

后来拓跋邽复国,改国号为魏,史称北魏。

yǔ cǐ tóng shí xiān bēi zú zhōng yòu jué qǐ yī zhī yù chí bù luò hào yù chí bù rú tóng zhōng huá zhī zhū hóu guó

与此同时,鲜卑族中又崛起一支尉迟部落,号尉迟部,如同中华之诸侯国。

hòu lái yù chí bù suí xiào wén dì jìn rù zhōng yuán bèi mìng yǐ zú míng yù chí wèi xìng chēng yù chí shì

后来尉迟部随孝文帝进入中原,被命以族名尉迟为姓,称尉迟氏。

jiā zú míng rén

家族名人

yù chí jiǒng zì báo jū

尉迟迥:字薄居。

běi zhōu xiào mǐn dì shí yīn píng shǔ yǒu gōng fēng shǔ gōng zhù yì zhōu

北周孝闵帝时,因平蜀有功,封蜀公,驻益州。

tā sù yǒu dà zhì hào shī ài shì zhèng jì zhuó zhù wéi shí rén míng bēi suǒ sòng

他素有大志,好施爱士,政绩卓著,为时人铭碑所颂。

yù chí gāng zì pó luō shǔ guó gōng yù chí jiǒng zhī cóng xiōng

尉迟纲:字婆罗,蜀国公尉迟迥之从兄。

shì yǔ wén tài yī shǒu péi zhí chū lái de jiàng lǐng xiāo yǒng ér yǒu lǚ lì shàn qí shè

是宇文泰一手培植出来的将领,骁勇而有膂力,善骑射。

zú yú běi zhōu wǔ dì tiān hé sì nián nián xiǎng nián wǔ shí sān suì shì zhōu tài bǎo wú wǔ gōng

卒于北周武帝天和四年(569年),享年五十三岁,谥周太保吴武公。

yù chí gōng táng chū dà jiàng zì jìng dé jīn shān xī shěng shuò xiàn rén

尉迟恭:唐初大将,字敬德(586-658),今山西省朔县人。

suí cháo mò nián cóng jūn gāo yáng yǐ wǔ yǒng zhù chēng

隋朝末年,从军高阳,以武勇著称。

céng suí liú wǔ zhōu qǐ shì hòu jiàng táng cóng tài zōng jī bài wáng shì chōng dòu jiàn dé liú hēi tà děng wǔ dé chū qín wáng lǐ shì mín yǐn wèi yòu fǔ cān jūn lǚ lì dà gōng shì lǐ shì mín qīn xìn zhī yī

曾随刘武周起事,后降唐,从太宗击败王世充、窦建德、刘黑闼等,武德初秦王李世民引为右府参军,屡立大功,是李世民亲信之一。

xuán wǔ mén zhī biàn zhù lǐ shì mín duó qǔ dì wèi

玄武门之变,助李世民夺取帝位。

tài zōng yù qī yǐ nǚ jìng dé shuō chén qī suī lòu xiāng yǔ gòng pín jiàn jiǔ yǐ

太宗欲妻以女,敬德说:“臣妻虽陋,相与共贫贱久矣。

chén suī bù xué wén gǔ rén fù bù yì qī cǐ fēi chén suǒ yuán yě

臣虽不学,闻古人富不易妻,此非臣所原也。

dì nǎi zhǐ yǐ gōng lèi fēng è guó gōng

”帝乃止,以功累封鄂国公。

yù chí shèng táng cháo yú tián wáng guī zhǎng zǐ

尉迟胜:唐朝于阗王珪长子。

shǎo sì wèi tiān bǎo nián jiān lái cháo xuán zōng yǐ zōng shì nǚ qī zhī shòu yòu wēi wèi jiāng jūn

少嗣位,天宝年间来朝,玄宗以宗室女妻之,授右威卫将军。

yǔ gāo xiān zhī jī pò sà mǎ bō xian jiā yín qīng guāng lù dài fu

与高仙芝击破萨马播仙,加银青光禄大夫。

zhì dé chū mìng qí dì yào lǐng guó shì zì lǜ wǔ qiān bīng fù ān lù shān zhī luàn xiāo zōng dài zhī shén hòu

至德初命其弟曜领国事,自率五千兵赴安禄山之乱,萧宗待之甚厚。

guǎng dé nián jiān bài piào qí dà jiàng jūn yú tián wáng lìng huí guó yù chí shèng gù qǐng liú sù wèi

广德年间拜骠骑大将军、于阗王,令回国,尉迟胜固请留宿卫。

jiā kāi fǔ yí tóng sān sī fēng wǔ dū wáng

加开府仪同三司,封武都王。

yù chí yǐ sēng yú tián jīn xīn jiāng wéi wú ěr zì zhì qū hé tián xiàn rén táng dài huà jiā

尉迟乙僧:于阗(今新疆维吾尔自治区和田县)人,唐代画家。

yǔ qí fù yù chí bá zhì nà huà jiā jiē yǐ shàn huà wén míng yǒu dà xiǎo yù chí zhī chēng

与其父尉迟跋质那(画家)皆以善画闻名,有大小尉迟之称。

yù chí bá zhì nà táng shì huà jiā

尉迟跋质那:唐氏画家。

yú tián rén yǔ zi yǐ sēng bìng chēng wèi dà xiǎo yù chí

于阗人,与子乙僧并称为“大小尉迟”。

shàn huà wài guó fēng sú jí rén wù fó xiàng bǎo shù yóu shàn huà huáng quǎn jí yīng dāng shí yìn dù fó jiào yì shù chuán rù zhōng yuán rú yìn dù sēng rén tán mó zhuō yì bá mó biàn shì duì dà xiǎo yù chí yǒu zhòng yào yǐng xiǎng de rén

善画外国风俗及人物、佛像、宝树,尤擅画黄犬及鹰,当时印度佛教艺术传入中原,如印度僧人昙摩拙义、跋摩便是对大小尉迟有重要影响的人。

huà jì yǒu xiáng mó biàn xiàng děng bì huà zuò yú dōng dōu sì yuàn zhù lù wū jīng luò sì tǎ jì

画迹有《降魔》、《变相》等壁画,作于东都寺院,著录于《京洛寺塔记》;

liù fān tú pó luó mén tú wài guó bǎo shù tú zhù lù yú lì dài míng huà jì

《六番图》、《婆罗门图》、《外国宝树图》,著录于《历代名画记》。

qiān xǐ fēn bù

迁徙分布

quē yù chí xìng zài dà lù hé tái wān méi yǒu liè rù bǎi jiā xìng qián yī bǎi wèi

(缺)尉迟姓在大陆和台湾没有列入百家姓前一百位。

yù chí běn lái shì nán běi cháo shí lái huá de xiān bēi zú bù luò de míng chēng

尉迟,本来是南北朝时来华的鲜卑族部落的名称。

jù jīn nián qián zhè gè bù luò suí tóng tóng zú de tuò bá shì pǎo dào zhōng yuán lái dǎ tiān xià jīng guò zhǎng shí qī de dōng zhēng xi zhàn tuò bá shì zhōng yú dāng shàng le huáng dì yú shì yù chí bù yě jiù shēn jià bǎi bèi chéng le běi wèi huáng shì de yí gè zhū hóu

距今1600年前,这个部落随同同族的拓跋氏跑到中原来打天下,经过长时期的东征西战,拓跋氏终于当上了皇帝,于是尉迟部也就身价百倍,成了北魏皇室的一个诸侯。

hòu lái

后来,

běi wèi huáng dì wèi bó dà jīng shēn de zhōng huá chuán tǒng wén huà suǒ zhé fú

北魏皇帝为博大精深的中华传统文化所折服,

jí lì tuī xíng zhōng huá wén huà

极力推行中华文化,

xué xí hàn sú

学习汉俗,

lián huáng dì de xìng shì dōu yóu yuán lái de tuò bá shì gǎi wéi yuán shì

连皇帝的姓氏都由原来的拓跋氏改为元氏,

tóng shí hái xià lìng qí zú rén yě yī lǜ gǎi wéi hàn xìng

同时还下令其族人也一律改为汉姓,

yù chí shì biàn shì zài zhè zhǒng qíng xíng xià

尉迟氏便是在这种情形下,

yǐ bù luò de míng chēng zuò le jiā zú de xìng shì

以部落的名称作了家族的姓氏,

ér chēng yù chí shì

而称尉迟氏。

yù chí fù xìng wàng zú jū tài yuán zhàn guó shí qín guó zhì jùn xiāng dāng yú xiàn zài shān xī shěng tài yuán shì

尉迟复姓望族居太原,战国时秦国置郡,相当于现在山西省太原市。

✦ You read 尉迟

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.