后汉书 · 范晔 · Chapter 130 of 130

志·舆服下

PinyinModern Translation
Size

miǎn guān cháng guān wěi mào guān pí biàn guān jué biàn guān tōng tiān guān yuǎn shī guān gāo shān guān jìn xián guān fǎ guān wǔ guān jiàn huá guān fāng shān guān qiǎo shì guān què fēi guān què dí guān fán kuài guān shù shì guān hé guān zé pèi dāo yìn huáng chì shòu chì shòu lǜ shòu zǐ shòu qīng shòu hēi shòu huáng shòu qīng gàn lún hòu fū rén fú

冕冠长冠委貌冠皮弁冠爵弁冠通天冠远湤冠高山冠进贤冠法冠武冠建华冠方山冠巧士冠却非冠却敌冠樊哙冠术氏冠鹖冠帻佩刀印黄赤绶赤绶绿绶紫绶青绶黑绶黄绶青绀纶后夫人服

shàng gǔ xué jū ér yě chǔ yī máo ér mào pí wèi yǒu zhì dù

上古穴居而野处,衣毛而冒皮,未有制度。

hòu shì shèng rén yì zhī yǐ sī má guān huī dí zhī wén róng huá zhī sè nǎi rǎn bó yǐ xiào zhī shǐ zuò wǔ cǎi chéng yǐ wéi fú

后世圣人易之以丝麻,观翚翟之文,荣华之色,乃染帛以效之,始作五采,成以为服。

jiàn niǎo shòu yǒu guān jiǎo rán hú zhī zhì suì zuò guān miǎn yīng ruí yǐ wéi shǒu shì

见鸟兽有冠角髯胡之制,遂作冠冕缨蕤,以为首饰。

fán shí èr zhāng

凡十二章。

gù yì yuē páo xī shì zhī wàng tiān xià yě yǎng guān xiàng yú tiān fǔ guān fǎ yú de guān niǎo shòu zhī wén yǔ dì zhī yi jìn qǔ zhū shēn yuǎn qǔ zhū wù yú shì shǐ zuò bā guà yǐ tōng shén míng zhī dé yǐ lèi wàn wù zhī qíng

故《易》曰:“庖牺氏之王天下也,仰观象于天,俯观法于地,观鸟兽之文,与地之宜,近取诸身,远取诸物,于是始作八卦,以通神明之德,以类万物之情。

huáng dì yáo shùn chuí yī shang ér tiān xià zhì gài qǔ zhū qián chuān

”黄帝、尧、舜垂衣裳而天下治,盖取诸干巛。

qián chuān yǒu wén gù shàng yī xuán xià cháng huáng

干巛有文,故上衣玄,下裳黄。

rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng zuò huì zōng yí zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú chī xiù yǐ wǔ cǎi zhāng shī yú wǔ sè zuò fú

日月星辰,山龙华虫,作缋宗彝,藻火粉米,黼黻𫄨绣,以五采章施于五色作服。

tiān zǐ bèi zhāng gōng zì shān yǐ xià hòu bó zì huá chóng yǐ xià zǐ nán zì zǎo huǒ yǐ xià qīng dài fū zì fěn mǐ yǐ xià

天子备章,公自山以下,侯伯自华虫以下,子男自藻火以下,卿大夫自粉米以下。

zhì zhōu ér biàn zhī yǐ sān chén wèi qí qí

至周而变之,以三辰为旗旗。

wáng jì shàng dì zé dà qiú ér miǎn

王祭上帝,则大裘而冕;

gōng hóu qīng dài fū zhī fú yòng jiǔ zhāng yǐ xià

公侯卿大夫之服用九章以下。

qín yǐ zhàn guó jí tiān zǐ wèi miè qù lǐ xué jiāo sì zhī fú jiē yǐ jūn xuán

秦以战国即天子位,灭去礼学,郊祀之服皆以袀玄。

hàn chéng qín gù

汉承秦故。

zhì shì zǔ jiàn zuò dōu yú tǔ zhōng shǐ xiū sān yōng zhèng zhào qī jiāo

至世祖践祚,都于土中,始修三雍,正兆七郊。

xiǎn zōng suì jiù dà yè chū fú liú miǎn yī shang wén zhāng chì què qú jù yǐ cí tiān dì yǎng sān lǎo wǔ gēng yú sān yōng yú shí zhì zhì píng yǐ

显宗遂就大业,初服旒冕,衣裳文章,赤舄絇屦,以祠天地,养三老五更于三雍,于时致治平矣。

tiān zǐ sān gōng jiǔ qīng tè jìn hóu shì cí hóu sì tiān de míng táng jiē guān liú miǎn yī shang xuán shàng xūn xià

天子、三公、九卿、特进侯、侍祠侯,祀天地明堂,皆冠旒冕,衣裳玄上𫄸下。

shèng yú bèi wén rì yuè xīng chén shí èr zhāng sān gōng zhū hóu yòng shān lóng jiǔ zhāng jiǔ qīng yǐ xià yòng huá chóng qī zhāng jiē bèi wǔ cǎi dà pèi chì què qú lǚ yǐ chéng dà jì

乘舆备文,日月星辰十二章,三公、诸侯用山龙九章,九卿以下用华虫七章,皆备五采,大佩,赤舄絇履,以承大祭。

bǎi guān zhí shì zhě guān cháng guān jiē zhī fú

百官执事者,冠长冠,皆祗服。

wǔ yuè sì dú shān chuān zōng miào shè jì zhū zhān zhì cí jiē jūn xuán cháng guān wǔ jiāo gè rú fāng sè yún

五岳、四渎、山川、宗庙、社稷诸沾秩祠,皆袀玄长冠,五郊各如方色云。

bǎi guān bù zhí shì gè fú cháng guān jūn xuán yǐ cóng

百官不执事,各服常冠袀玄以从。

miǎn guān chuí liú qián hòu suì yán yù zǎo

冕冠,垂旒,前后邃延,玉藻。

xiào míng huáng dì yǒng píng èr nián chū zhào yǒu sī cǎi zhōu guān lǐ jì shàng shū gāo yáo piān shèng yú fú cóng ōu yáng shì shuō gōng qīng yǐ xià cóng dà xiǎo xià hóu shì shuō

孝明皇帝永平二年,初诏有司采《周官》、《礼记》、《尚书·皋陶篇》,乘舆服从欧阳氏说,公卿以下从大小夏侯氏说。

miǎn jiē guǎng qī cùn zhǎng chǐ èr cùn qián yuán hòu fāng zhū lǜ lǐ xuán shàng qián chuí sì cùn hòu chuí sān cùn xì bái yù zhū wèi shí èr liú yǐ qí shòu cǎi sè wèi zǔ yīng

冕皆广七寸,长尺二寸,前圆后方,朱绿里,玄上,前垂四寸,后垂三寸,系白玉珠为十二旒,以其绶采色为组缨。

sān gōng zhū hóu qī liú qīng yù wèi zhū

三公诸侯七旒,青玉为珠;

qīng dài fū wǔ liú hēi yù wèi zhū

卿大夫五旒,黑玉为珠。

jiē yǒu qián wú hòu gè yǐ qí shòu cǎi sè wèi zǔ yīng páng chuí tǒu kuàng

皆有前无后,各以其绶采色为组缨,旁垂黈纩。

jiāo tiān de zōng sì míng táng zé guān zhī

郊天地,宗祀,明堂,则冠之。

yī shang yù pèi bèi zhāng cǎi shèng yú cì xiù gōng hóu jiǔ qīng yǐ xià jiē zhī chéng chén liú xiāng yì xiàn zhī yún

衣裳玉佩备章采,乘舆刺绣,公侯九卿以下皆织成,陈留襄邑献之云。

cháng guān yī yuē zhāi guān gāo qī cùn guǎng sān cùn cù qī xǐ wèi zhī zhì rú bǎn yǐ zhú wèi lǐ

长冠,一曰斋冠,高七寸,广三寸,促漆𫄥为之,制如板,以竹为里。

chū gāo zǔ wēi shí yǐ zhú pí wèi zhī wèi zhī liú shì guān chu guān zhì yě

初,高祖微时,以竹皮为之,谓之刘氏冠,楚冠制也。

mín wèi zhī què wěi guān fēi yě

民谓之鹊尾冠,非也。

sì zōng miào zhū sì zé guān zhī

祀宗庙诸祀则冠之。

jiē fú jūn xuán jiàng yuán lǐng xiù wèi zhōng yī jiàng kù wà shì qí chì xīn fèng shén yě

皆服袀玄,绛缘领袖为中衣,绛裤袜,示其赤心奉神也。

wǔ jiāo yī zé kù wà gè rú qí sè

五郊,衣帻裤袜各如其色。

cǐ guān gāo zǔ suǒ zào gù yǐ wéi jì fú zūn jìng zhī zhì yě

此冠高祖所造,故以为祭服,尊敬之至也。

wěi mào guān pí biàn guān tóng zhì zhǎng qī cùn gāo sì cùn zhì rú fù bēi qián gāo guǎng hòu bēi ruì suǒ wèi xià zhī wú zhuī yīn zhī zhāng fǔ zhě yě

委貌冠、皮弁冠同制,长七寸,高四寸,制如复杯,前高广,后卑锐,所谓夏之毋追,殷之章甫者也。

wěi mào yǐ zào juàn wèi zhī pí biàn yǐ lù pí wèi zhī

委貌以皂绢为之,皮弁以鹿皮为之。

xíng dà shè lǐ yú pì yōng gōng qīng zhū hóu dài fū xíng lǐ zhě guān wěi mào yī xuán duān sù cháng

行大射礼于辟雍,公卿诸侯大夫行礼者,冠委貌,衣玄端素裳。

zhí shì zhě guān pí biàn yī zī má yī zào lǐng xiù xià sù cháng suǒ wèi pí biàn sù jī zhě yě

执事者冠皮弁,衣缁麻衣,皂领袖,下素裳,所谓皮弁素积者也。

jué biàn yī míng miǎn

爵弁,一名冕。

guǎng bā cùn zhǎng chǐ èr cùn rú jué xíng qián xiǎo hòu dà zēng qí shàng shì jué tóu sè yǒu shōu chí jī suǒ wèi xià shōu yīn yuē xū zhě yě

广八寸,长尺二寸,如爵形,前小后大,缯其上似爵头色,有收持笄,所谓夏收殷{曰吁}者也。

cí tiān dì wǔ jiāo míng táng yún qiào wǔ lè rén fú zhī

祠天地五郊明堂,《云翘舞》乐人服之。

lǐ yuē zhū gān yù jīn qi miǎn ér wǔ dà xià

《礼》曰:“朱干玉钅戚,冕而舞《大夏》。

cǐ zhī wèi yě

”说的就是这种情况。

tōng tiān guān gāo jiǔ cùn zhèng shù dǐng shǎo xié què nǎi zhí xià wèi tiě juǎn liáng qián yǒu shān zhǎn wèi shù shèng yú suǒ cháng fú

通天冠,高九寸,正竖,顶少邪却,乃直下为铁卷梁,前有山,展D12F为述,乘舆所常服。

fú yī shēn yī zhì yǒu páo suí wǔ shí sè

服衣,深衣制,有袍,随五时色。

páo zhě huò yuē zhōu gōng bào chéng wáng yàn jū gù shī páo

袍者,或曰周公抱成王宴居,故施袍。

lǐ jì kǒng zǐ yī féng yè zhī yī

《礼记》“孔子衣逢掖之衣。

fèng yè qí xiù hé ér fèng dà zhī jìn jīn páo zhě yě

”缝掖其袖,合而缝大之,近今袍者也。

jīn xià zhì jiàn gēng xiǎo lì jiē tōng zhì páo dān yī zào yuán lǐng xiù zhōng yī wèi cháo fú yún

今下至贱更小吏,皆通制袍,单衣,皂缘领袖中衣,为朝服云。

yuǎn yóu guān zhì rú tōng tiān yǒu zhǎn héng zhī yú qián wú shān shù zhū wáng suǒ fú yě

远游冠,制如通天,有展D12F横之于前,无山述,诸王所服也。

gāo shān guān yī yuē cè zhù

高山冠,一曰侧注。

zhì rú tōng tiān dǐng bù xié què zhí shù wú shān shù zhǎn zhōng wài guān yè zhě pú yè suǒ fú

制如通天,顶不邪却,直竖,无山述展D12F,中外官、谒者、仆射所服。

tài fù hú guǎng shuō yuē gāo shān guān gài qí wáng guān yě

太傅胡广说曰:“高山冠,盖齐王冠也。

qín miè qí yǐ qí jūn guān cì jìn chén yè zhě fú zhī

秦灭齐,以其君冠赐近臣谒者服之。

jìn xián guān gǔ zī bù guān yě wén rú zhě zhī fú yě

进贤冠,古缁布冠也,文儒者之服也。

qián gāo qī cùn hòu gāo sān cùn zhǎng bā cùn

前高七寸,后高三寸,长八寸。

gōng hóu sān liáng zhōng èr qiān dàn yǐ xià zhì bó shì liǎng liáng zì bó shì yǐ xià zhì xiǎo shǐ sī xué dì zǐ jiē yī liáng

公侯三梁,中二千石以下至博士两梁,自博士以下至小史私学弟子,皆一梁。

zōng shì liú shì yì liǎng liáng guān shì jiā fú yě

宗室刘氏亦两梁冠,示加服也。

fǎ guān yī yuē zhù hòu

法冠,一曰柱后。

gāo wǔ cùn yǐ xǐ wèi zhǎn tiě zhù juǎn zhí fǎ zhě fú zhī shì yù shǐ tíng wèi zhèng jiān píng yě

高五寸,以𫄥为展D12F,铁柱卷,执法者服之,侍御史,廷尉正监平也。

huò wèi zhī xiè zhì guān

或谓之獬豸冠。

xiè zhì shén yáng néng bié qǔ zhí chǔ wáng cháng huò zhī gù yǐ wéi guān

獬豸神羊,能别曲直,楚王尝获之,故以为冠。

hú guǎng shuō yuē chūn qiū zuǒ shì zhuàn yǒu nán guān ér zhí zhě zé chu guān yě

胡广说曰:“《春秋左氏传》有南冠而絷者,则楚冠也。

qín miè chu yǐ qí jūn fú cì zhí fǎ jìn chén yù shǐ fú zhī

秦灭楚,以其君服赐执法近臣御史服之。

wǔ guān yī yuē wǔ biàn dà guān zhū wǔ guān guān zhī

武冠,一曰武弁大冠,诸武官冠之。

shì zhōng zhōng cháng shì jiā huáng jīn dāng fù chán wéi wén diāo wěi wèi shì wèi zhī zhào huì wén guān

侍中、中常侍加黄金珰,附蝉为文,貂尾为饰,谓之“赵惠文冠”。

hú guǎng shuō yuē zhào wǔ líng wáng xiào hú fú yǐ jīn dāng shì shǒu qián chā diāo wěi wèi guì zhí

胡广说曰:“赵武灵王效胡服,以金珰饰首,前插貂尾,为贵职。

qín miè zhào yǐ qí jūn guān cì jìn chén

秦灭赵,以其君冠赐近臣。

jiàn wǔ shí xiōng nú nèi shǔ shì zǔ cì nán chán yú yī fú yǐ zhōng cháng shì huì wén guān zhōng huáng mén tóng zǐ pèi dāo yún

”建武时,匈奴内属,世祖赐南单于衣服,以中常侍惠文冠,中黄门童子佩刀云。

jiàn huá guān yǐ tiě wèi zhù juàn guàn dà tóng zhū jiǔ méi zhì yǐ lǚ lù

建华冠,以铁为柱卷,贯大铜珠九枚,制以缕鹿。

jì yuē zhī tiān zhě guān shù zhī de zhě lǚ qú

记曰:“知天者冠述,知地者履絇。

chūn qiū zuǒ zhuàn yuē zhèng zi zāng hǎo yù guān

”《春秋左传》曰:“郑子臧好鹬冠。

qián yuán yǐ wéi cǐ zé shì yě

”前圆,以为此则是也。

tiān dì wǔ jiāo míng táng yù mìng wǔ lè rén fú zhī

天地、五郊、明堂,《育命舞》乐人服之。

fāng shān guān shì jìn xián yǐ wǔ cǎi wèi zhī

方山冠,似进贤,以五采E067为之。

cí zōng miào dà yǔ bā yì sì shí wǔ xíng lè rén fú zhī guān yī gè rú qí xíng fāng zhī sè ér wǔ yān

祠宗庙《大予》、《八佾》、《四时》、《五行》乐人服之,冠衣各如其行方之色而舞焉。

qiǎo shì guān qián gāo qī cùn yào hòu xiāng tōng zhí shù

巧士冠,前高七寸,要后相通,直竖。

bù cháng fú wéi jiāo tiān huáng mén cóng guān sì rén guān zhī zài lǔ bù zhōng cì chéng yú chē qián yǐ bèi huàn zhě sì xīng yún

不常服,唯郊天,黄门从官四人冠之,在卤簿中,次乘舆车前,以备宦者四星云。

què fēi guān zhì shì cháng guān xià cù

却非冠,制似长冠,下促。

gōng diàn mén lì pú yè guān zhī

宫殿门吏仆射冠之。

fù chì fān qīng chì yàn wěi zhū pú yè fān jiē rú zhī

负赤幡,青翅燕尾,诸仆射幡皆如之。

què dí guān qián gāo sì cùn tōng cháng sì cùn hòu gāo sān cùn zhì shì jìn xián wèi shì fú zhī

却敌冠,前高四寸,通长四寸,后高三寸,制似进贤,卫士服之。

fán kuài guān hàn jiāng fán kuài zào cì suǒ guān yǐ rù xiàng yǔ jūn

樊哙冠,汉将樊哙造次所冠,以入项羽军。

guǎng jiǔ cùn gāo qī cùn qián hòu chū gè sì cùn zhì shì miǎn

广九寸,高七寸,前后出各四寸,制似冕。

sī mǎ diàn mén dà nàn wèi shì fú zhī

司马殿门大难,卫士服之。

huò yuē fán kuài cháng chí tiě wén xiàng yǔ yǒu yì shā hàn wáng kuài liè cháng yǐ guǒ guān zhī rù jūn mén lì hàn wáng páng shì xiàng yǔ

或曰,樊哙常持铁CF48,闻项羽有意杀汉王,哙裂裳以裹CF48,冠之入军门,立汉王旁,视项羽。

shù shì guān qián yuán wú zhì chā chí lǐ yǐ sì zhòng zhào wǔ líng wáng hǎo fú zhī

术氏冠,前圆,吴制,差池逦迤四重,赵武灵王好服之。

jīn bù shī yòng guān yǒu qí tú zhù

今不施用,官有其图注。

zhū guān jiē yǒu yīng ruí zhí shì jí wǔ lì jiē suō yīng chuí wǔ cùn

诸冠皆有缨蕤,执事及武吏皆缩缨,垂五寸。

wǔ guān sú wèi zhī dà guān huán yīng wú ruí yǐ qīng xì wèi gǔn jiā shuāng hé wěi shù zuǒ yòu wèi hé guān yún

武冠,俗谓之大冠,环缨无蕤,以青系为绲,加双鹖尾,竖左右,为鹖冠云。

wǔ guān zuǒ yòu hǔ bēn yǔ lín wǔ zhōng láng jiàng yǔ lín zuǒ yòu jiān jiē guān hé guān shā dān yī

五官、左右虎贲、羽林、五中郎将、羽林左右监皆冠鹖冠,纱E067单衣。

hǔ bēn jiāng hǔ wén kù bái hǔ wén jiàn pèi dāo

虎贲将虎文裤,白虎文剑佩刀。

hǔ bēn wǔ qí hé guān hǔ wén dān yī

虎贲武骑鹖冠,虎文单衣。

xiāng yì suì xiàn zhī chéng hǔ wén yún

襄邑岁献织成虎文云。

hé zhě yǒng zhì yě qí dòu duì yī sǐ nǎi zhǐ gù zhào wǔ líng wáng yǐ biǎo wǔ shì qín shī zhī yān

鹖者,勇雉也,其斗对一死乃止,故赵武灵王以表武士,秦施之焉。

ān dì lì huáng tài zǐ tài zǐ yè gāo zǔ miào shì zǔ miào mén dài fū cóng guān liǎng liáng jìn gòng

安帝立皇太子,太子谒高祖庙、世祖庙,门大夫从,冠两梁进贡;

xiǎn mǎ guān gāo shān

洗马冠高山。

ba miào shì yù shǐ rèn fāng zòu qǐng fēi chéng cóng shí jiē guān yī liáng bù yí yǐ wéi cháng fú

罢庙,侍御史任方奏请非乘从时,皆冠一梁,不宜以为常服。

shì xià yǒu sī

事下有司。

shàng shū chén zhōng zòu mén dài fū zhí rú jiàn dài fū xiǎn mǎ zhí rú yè zhě gù jiē fú qí fú xiān dì zhī jiù yě

尚书陈忠奏:“门大夫职如谏大夫,洗马职如谒者,故皆服其服,先帝之旧也。

fāng yán kě qǐn

方言可寝。

zòu kě

”奏请得到批准。

yè zhě gǔ zhě yī míng xiǎn mǎ

谒者,古者一名洗马。

gǔ zhě yǒu guān wú zé qí dài yě jiā shǒu yǒu zhī yè suǒ yǐ ān wù

古者有冠无帻,其戴也,加首有<支页>,所以安物。

gù shī yuē yǒu zhī yè zhě biàn cǐ zhī wèi yě

故《诗》曰:“有< 支页>者弁”,此之谓也。

sān dài zhī shì fǎ zhì zī zhāng xià zhì zhàn guó wén wǔ bìng yòng

三代之世,法制滋彰,下至战国,文武并用。

qín xióng zhū hóu nǎi jiā qí wǔ jiàng shǒu shì wèi jiàng pà yǐ biǎo guì jiàn qí hòu shāo shāo zuò yán tí

秦雄诸侯,乃加其武将首饰为绛袙,以表贵贱,其后稍稍作颜题。

hàn xìng xù qí yán què luò zhī shī jīn lián tí què fù zhī jīn sàng zé shì qí zhì yě

汉兴,续其颜,却摞之,施巾连题,却覆之,今丧帻是其制也。

míng zhī yuē zé

名之曰帻。

zé zhě zé yě tóu shǒu yán zé yě

帻者,赜也,头首严赜也。

zhì xiào wén nǎi gāo yán tí xù zhī wèi ěr chóng qí jīn wèi wū hé hòu shī shōu shàng xià qún chén guì jiàn jiē fú zhī

至孝文乃高颜题,续之为耳,崇其巾为屋,合后施收,上下群臣贵贱皆服之。

wén zhě cháng ěr wǔ zhě duǎn ěr chēng qí guān yě

文者长耳,武者短耳,称其冠也。

shàng shū zé shōu fāng sān cùn míng yuē nà yán shì yǐ zhōng zhèng xiǎn jìn zhí yě

尚书帻收,方三寸,名曰纳言,示以忠正,显近职也。

yíng qì wǔ jiāo gè rú qí sè cóng zhāng fú yě

迎气五郊,各如其色,从章服也。

zào yī qún lì chūn fú qīng zé lì xià nǎi zhǐ zhù wēi shùn qì zūn qí fāng yě

皂衣群吏春服青帻,立夏乃止,助微顺气,尊其方也。

wǔ lì cháng chì zé chéng qí wēi yě

武吏常赤帻,成其威也。

wèi guàn tóng zǐ zé wú wū zhě shì wèi chéng rén yě

未冠童子帻无屋者,示未成人也。

rù xué xiǎo tóng zé yě jù juǎn wū zhě shì shàng yòu shǎo wèi yuǎn mào yě

入学小童帻也句卷屋者,示尚幼少,未远冒也。

sàng zé què luò fǎn běn lǐ yě shēng shù rú guān yǔ guān xié yě

丧帻却摞反本,礼也,升数如冠,与冠偕也。

qī sàng qǐ ěr yǒu shōu sù zé yì rú zhī lǐ qīng zhòng yǒu zhì biàn chú cóng jiàn wén yě

期丧起耳有收,素帻亦如之,礼轻重有制,变除从渐,文也。

gǔ zhě jūn chén pèi yù zūn bēi yǒu dù

古者君臣佩玉,尊卑有度;

shàng yǒu fú guì jiàn yǒu shū

上有韨,贵贱有殊。

pèi suǒ yǐ zhāng dé fú zhī zhōng yě

佩,所以章德,服之衷也。

fú suǒ yǐ zhí shì lǐ zhī gòng yě

韨,所以执事,礼之共也。

gù lǐ yǒu qí dù wēi yí zhī zhì sān dài tóng zhī

故礼有其度,威仪之制,三代同之。

wǔ bà dié xīng zhàn bīng bù xī pèi fēi zhàn qì fú fēi bīng qí yú shì jiě qù fú pèi liú qí xì suì yǐ wéi zhāng biǎo

五霸迭兴,战兵不息,佩非战器,韨非兵旗,于是解去韨佩,留其系璲,以为章表。

gù shī yuē xuàn pèi suì cǐ zhī wèi yě

故《诗》曰“鞙々佩璲”,此之谓也。

fú pèi jì fèi qín nǎi yǐ cǎi zǔ lián jié yú suì guāng míng zhāng biǎo zhuǎn xiāng jié shòu gù wèi zhī shòu

韨佩既废,秦乃以采组连结于璲,光明章表,转相结受,故谓之绶。

hàn chéng qín zhì yòng ér fú gǎi gù jiā zhī yǐ shuāng yìn pèi dāo zhī shì

汉承秦制,用而弗改,故加之以双印佩刀之饰。

zhì xiào míng huáng dì nǎi wèi dà pèi chōng yá shuāng yǔ huáng jiē yǐ bái yù

至孝明皇帝,乃为大佩,冲牙双瑀璜,皆以白玉。

shèng yú luò yǐ bái zhū gōng qīng zhū hóu yǐ cǎi sī qí yù shì miǎn liú wèi jì fú yún

乘舆落以白珠,公卿诸侯以采丝,其玉视冕旒,为祭服云。

pèi dāo shèng yú huáng jīn tōng shēn diāo cuò bàn jiāo yú lín jīn qī cuò cí huáng shì wǔ sè jì yǐn shì huá

佩刀,乘舆黄金通身貂错,半鲛鱼鳞,金漆错,雌黄室,五色罽隐室华。

zhū hóu wáng huáng jīn cuò huán xié bàn jiāo hēi shì

诸侯王黄金错,环挟半鲛,黑室。

gōng qīng bǎi guān jiē chún hēi bù bàn jiāo

公卿百官皆纯黑,不半鲛。

xiǎo huáng mén cí huáng shì zhōng huáng mén zhū shì tóng zǐ jiē hǔ zhǎo wén hǔ bēn huáng shì hǔ wén qí jiāng bái hǔ wén jiē yǐ bái zhū jiāo wèi jīn piào kǒu zhī shì

小黄门雌黄室,中黄门朱室,童子皆虎爪文,虎贲黄室虎文,其将白虎文,皆以白珠鲛为钅剽口之饰。

shèng yú zhě jiā fěi cuì shān yū yīng qí cè

乘舆者,加翡翠山,纡婴其侧。

pèi shuāng yìn zhǎng cùn èr fēn fāng liù fēn

佩双印,长寸二分,方六分。

shèng yú zhū hóu wáng gōng liè hóu yǐ bái yù zhōng èr qiān dàn yǐ xià zhì sì bǎi shí jiē yǐ hēi xī èr bǎi shí yǐ zhì sī xué dì zǐ jiē yǐ xiàng yá

乘舆、诸侯王、公、列侯以白玉,中二千石以下至四百石皆以黑犀,二百石以至私学弟子皆以象牙。

shàng hé sī shèng yú yǐ téng guàn bái zhū chì jì ruí zhū hóu wáng yǐ xià yǐ hù chì sī ruí téng hù gè rú qí yìn zhì

上合丝,乘舆以縢贯白珠,赤罽蕤,诸侯王以下以綔赤丝蕤,縢綔各如其印质。

kè shū wén yuē zhēng yuè gāng mǎo jì jué líng shū sì fāng chì qīng bái huáng sì sè shì dāng

刻书文曰:“正月刚卯既决,灵殳四方,赤青白黄,四色是当。

dì lìng zhù róng yǐ jiào kuí lóng zhù yì gāng dān mò wǒ gǎn dāng

帝令祝融,以教夔龙,庶疫刚瘅,莫我敢当。

jí rì yán mǎo dì lìng kuí huà shèn ěr zhōu fú huà cí líng shū

疾日严卯,帝令夔化,慎尔周伏,化兹灵殳。

jì zhèng jì zhí jì gū jì fāng zhù yì gāng dān mò wǒ gǎn dāng

既正既直,既觚既方,庶疫刚瘅,莫我敢当。

fán liù shí liù zì

”凡六十六字。

shèng yú huáng chì shòu sì cǎi huáng chì piāo gàn chún huáng guī zhǎng èr zhàng jiǔ chǐ jiǔ cùn wǔ bǎi shǒu

乘舆黄赤绶,四采,黄赤缥绀,淳黄圭,长二丈九尺九寸,五百首。

zhū hóu wáng chì shòu sì cǎi chì huáng piāo gàn chún chì guī zhǎng èr zhàng yī chǐ sān bǎi shǒu

诸侯王赤绶,四采,赤黄缥绀,淳赤圭,长二丈一尺,三百首。

tài huáng tài hòu huáng tài hòu qí shòu jiē yǔ shèng yú tóng huáng hòu yì rú zhī

太皇太后、皇太后,其绶皆与乘舆同,皇后亦如之。

cháng gōng zhǔ tiān zǐ guì rén yǔ zhū hóu wáng tóng shòu zhě jiā tè yě

长公主、天子贵人与诸侯王同绶者,加特也。

zhū guó guì rén xiàng guó jiē lǜ shòu sān cǎi lǜ zǐ gàn chún lǜ guī zhǎng èr zhàng yī chǐ èr bǎi sì shí shǒu

诸国贵人、相国皆绿绶,三采,绿紫绀,淳绿圭,长二丈一尺,二百四十首。

gōng hóu jiāng jūn zǐ shòu èr cǎi zǐ bái chún zǐ guī zhǎng zhàng qī chǐ bǎi bā shí shǒu

公、侯、将军紫绶,二采,紫白、淳紫圭,长丈七尺,百八十首。

gōng zhǔ fēng jūn fú zǐ shòu

公主封君服紫绶。

jiǔ qīng zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn qīng shòu sān cǎi qīng bái hóng chún qīng guī zhǎng zhàng qī chǐ bǎi èr shí shǒu

九卿、中二千石、二千石青绶,三采,青白红,淳青圭,长丈七尺,百二十首。

zì qīng shòu yǐ shàng nì jiē cháng sān chǐ èr cùn yǔ shòu tóng cǎi ér shǒu bàn zhī

自青绶以上,縌皆长三尺二寸,与绶同采而首半之。

nì zhě gǔ pèi suì yě

縌者,古佩璲也。

pèi shòu xiāng yíng shòu gù yuē nì

佩绶相迎受,故曰縌。

zǐ shòu yǐ shàng nì shòu zhī jiān de shī yù huán jué yún

紫绶以上,縌绶之间得施玉环𫔎云。

qiān dàn liù bǎi shí hēi shòu sān cǎi qīng chì gàn chún qīng guī zhǎng zhàng liù chǐ bā shí shǒu

千石、六百石黑绶,三采,青赤绀,淳青圭,长丈六尺,八十首。

sì bǎi shí sān bǎi shí zhǎng tóng

四百石、三百石长同。

sì bǎi shí sān bǎi shí èr bǎi shí huáng shòu yī cǎi chún huáng guī zhǎng zhàng wǔ chǐ liù shí shǒu

四百石、三百石、二百石黄绶,一采,淳黄圭,长丈五尺,六十首。

zì hēi shòu yǐ xià nì shòu jiē cháng sān chǐ yǔ shòu tóng cǎi ér shǒu bàn zhī

自黑绶以下,縌绶皆长三尺,与绶同采而首半之。

bǎi shí qīng gàn shòu yī cǎi wǎn zhuǎn miào zhī guī zhǎng zhàng èr chǐ

百石青绀绶,一采,宛转缪织圭,长丈二尺。

fán xiān hé dān fǎng wèi yī xì sì xì wèi yī fú wǔ fú wèi yī shǒu wǔ shǒu chéng yī wén wén cǎi chún wèi yī guī

凡先合单纺为一系,四系为一扶,五扶为一首,五首成一文,文采淳为一圭。

shǒu duō zhě xì xì shǎo zhě xì cū jiē guǎng chǐ liù cùn

首多者系细,少者系粗,皆广尺六寸。

tài huáng tài hòu huáng tài hòu rù miào fú gàn shàng zào xià cán qīng shàng piāo xià jiē shēn yī zhì yǐn lǐng xiù yuán yǐ tāo

太皇太后、皇太后入庙服,绀上皂下,蚕,青上缥下,皆深衣制,隐领袖缘以绦。

jiǎn guó zān ěr

剪DA3E蔮,簪珥。

ěr

珥。

ěr dāng chuí zhū yě

耳珰垂珠也。

zān yǐ dài mào wèi zhì zhǎng yī chǐ duān wèi huā shèng shàng wèi fèng huáng jué yǐ fěi cuì wèi máo yǔ xià yǒu bái zhū chuí huáng jīn niè

簪以玳瑁为擿,长一尺,端为华胜,上为凤皇爵,以翡翠为毛羽,下有白珠,垂黄金镊。

zuǒ yòu yī héng zān zhī yǐ ān guó jié

左右一横簪之,以安蔮结。

zhū zān ěr jiē tóng zhì qí zhì yǒu děng jí yān

诸簪珥皆同制,其擿有等级焉。

huáng hòu yè miào fú gàn shàng zào xià cán qīng shàng piāo xià jiē shēn yī zhì yǐn lǐng xiù yuán yǐ tāo

皇后谒庙服,绀上皂下,蚕,青上缥下,皆深衣制,隐领袖缘以绦。

jiǎ jié

假结。

bù yáo zān ěr

步摇,簪珥。

bù yáo yǐ huáng jīn wéi shān tí guàn bái zhū wèi guì zhī xiāng miù yī jué jiǔ huá xióng hǔ chì pí tiān lù bì xié nán shān fēng dà tè liù shòu shī suǒ wèi fù jī liù jiā zhě

步摇以黄金为山题,贯白珠为桂枝相缪,一爵九华,熊、虎、赤罴、天鹿、辟邪、南山丰大特六兽,《诗》所谓“副笄六珈”者。

zhū jué shòu jiē yǐ fěi cuì wèi máo yǔ

诸爵兽皆以翡翠为毛羽。

jīn tí bái zhū dāng rào yǐ fěi cuì wèi huá yún

金题,白珠珰绕,以翡翠为华云。

guì rén zhù cán fú chún piāo shàng xià shēn yī zhì

贵人助蚕服,纯缥上下,深衣制。

dà shǒu jié mò dài mào yòu jiā zān ěr

大手结,墨玳瑁,又加簪珥。

cháng gōng zhǔ jiàn huì yī fú jiā bù yáo gōng zhǔ dà shǒu jié jiē yǒu zān ěr yī fú tóng zhì

长公主见会衣服,加步摇,公主大手结,皆有簪珥,衣服同制。

zì gōng zhǔ fēng jūn yǐ shàng jiē dài shòu yǐ cǎi zǔ wèi gǔn dài gè rú qí shòu sè

自公主封君以上皆带绶,以采组为绲带,各如其绶色。

huáng jīn bì xié shǒu wèi dài jué shì yǐ bái zhū

黄金辟邪,首为带𫔎,饰以白珠。

gōng qīng liè hóu zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn fū rén gàn zēng guó huáng jīn lóng shǒu xián bái zhū yú xū zhì zhǎng yī chǐ wèi zān ěr rù miào zuǒ jì zhě zào juàn shàng xià zhù cán zhě piāo juàn shàng xià jiē shēn yī zhì yuán

公、卿、列侯、中二千石、二千石夫人,绀缯蔮,黄金龙首衔白珠,鱼须擿,长一尺,为簪珥,入庙佐祭者皂绢上下,助蚕者缥绢上下,皆深衣制,缘。

zì èr qiān dàn fū rén yǐ shàng zhì huáng hòu jiē yǐ cán yī wèi cháo fú

自二千石夫人以上至皇后,皆以蚕衣为朝服。

gōng zhǔ guì rén fēi yǐ shàng jià qǔ de fú jǐn qǐ luó hú zēng cǎi shí èr sè zhòng yuán páo

公主、贵人、妃以上,嫁娶得服锦绮罗縠缯,采十二色,重缘袍。

tè jìn liè hóu yǐ shàng jǐn zēng cǎi shí èr sè

特进、列侯以上锦缯,采十二色。

liù bǎi shí yǐ shàng zhòng liàn cǎi jiǔ sè jìn dān zǐ gàn

六百石以上重练,采九色,禁丹紫绀。

sān bǎi shí yǐ shàng wǔ sè cǎi qīng jiàng huáng hóng lǜ

三百石以上五色采,青绛黄红绿。

èr bǎi shí yǐ shàng sì cǎi qīng huáng hóng lǜ

二百石以上四采,青黄红绿。

gǔ rén xiāng piǎo ér yǐ

贾人,缃缥而已。

gōng liè hóu yǐ xià jiē dān yuán zhuàn zhì wén xiù wèi jì fú zì huáng hòu yǐ xià jiē bù dé fú zhū gǔ lì guī shān guī yuán jiā shàng zhī fú

公、列侯以下皆单缘襈,制文绣为祭服,自皇后以下,皆不得服诸古丽圭襂闺缘加上之服。

jiàn wǔ yǒng píng jìn jué zhī jiàn chū yǒng yuán yòu fù zhōng zhòng yú shì shì mò néng yǒu zhì qí cái zhě nǎi suì jué yǐ

建武、永平禁绝之,建初、永元又复中重,于是世莫能有制其裁者,乃遂绝矣。

fán guān yī zhū fú liú miǎn cháng guān wěi mào pí biàn jué biàn jiàn huá fāng shān qiǎo shì yī shang wén xiù chì què fú qú lǚ dà pèi jiē wèi jì fú qí yú xī wèi cháng yòng cháo fú

凡冠衣诸服,旒冕、长冠、委貌、皮弁、爵弁、建华、方山、巧士,衣裳文绣,赤舄,服絇履,大佩,皆为祭服,其余悉为常用朝服。

wéi cháng guān zhū wáng guó yè zhě yǐ wéi cháng cháo fú yún

唯长冠,诸王国谒者以为常朝服云。

zōng miào yǐ xià cí sì jiē guān cháng guān zào zēng páo dān yī jiàng yuán lǐng xiù zhōng yī jiàng kù wà wǔ jiāo gè cóng qí sè yān

宗庙以下,祠祀皆冠长冠,皂缯袍单衣,绛缘领袖中衣,绛裤袜,五郊各从其色焉。

zàn yuē chē lù gè yōng jīng qí yì jú

赞曰:车辂各庸,旌旗异局。

guān fú zhì měi pèi fēn xǐ yù

冠服致美,佩纷玺玉。

jìng jìng bào qíng zūn zūn xià yù

敬敬报情,尊尊下欲。

shú kuā huá wén fěi háo lì rù

孰夸华文,匪豪丽缛。

✦ You read 志·舆服下

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.