rèn guāng zì bó qīng nán yáng wǎn rén yě
任光字伯卿，南阳宛人也。
shǎo zhōng hòu wèi xiāng lǐ suǒ ài
少忠厚，为乡里所爱。
chū wèi xiāng sè fū jùn xiàn lì
初为乡啬夫、郡县吏。
hàn bīng zhì wǎn jūn rén jiàn guāng guān fú xiān míng lìng jiě yī jiāng shā ér duó zhī
汉兵至宛，军人见光冠服鲜明，令解衣，将杀而夺之。
huì guāng lù xūn liú cì shì zhì shì guāng róng mào zhǎng zhě nǎi jiù quán zhī
会光禄勋刘赐适至，视光容貌长者，乃救全之。
guāng yīn lǜ dǎng yǔ cóng cì wèi ān jí yuàn bài piān jiàng jūn yǔ shì zǔ pò wáng xún wáng yì
光因率党与从赐，为安集掾，拜偏将军，与世祖破王寻、王邑。
gēng shǐ zhì luò yáng yǐ guāng wèi xìn dōu tài shǒu
更始至洛阳，以光为信都太守。
jí wáng láng qǐ jùn guó jiē jiàng zhī guāng dú bù kěn suì yǔ dū wèi li zhōng lìng wàn xiū gōng cáo yuán kuàng wǔ guān yuàn guō táng děng tóng xīn gù shǒu
及王郎起，郡国皆降之，光独不肯，遂与都尉李忠、令万修、功曹阮况、五官掾郭唐等同心固守。
tíng yuàn chí wáng láng xí yì fǔ bái guāng guāng zhǎn zhī yú shì yǐ xùn bǎi xìng fā jīng bīng sì qiān rén chéng shǒu
廷掾持王郎檄诣府白光，光斩之于市，以徇百姓，发精兵四千人城守。
gēng shǐ èr nián chūn shì zǔ zì jì hái láng bèi bù zhī suǒ xiàng chuán wén xìn dōu dú wèi hàn jù hán dān jí chí fù zhī
更始二年春，世祖自蓟还，狼狈不知所向，传闻信都独为汉拒邯郸，即驰赴之。
guāng děng gū chéng dú shǒu kǒng bù néng quán wén shì zǔ zhì dà xǐ lì mín jiē chēng wàn suì jí shí kāi mén yǔ li zhōng wàn xiū lǜ guān shǔ yíng yè
光等孤城独守，恐不能全，闻世祖至，大喜，吏民皆称万岁，即时开门，与李忠、万修率官属迎谒。
shì zǔ rù chuán shè wèi guāng yuē bó qīng jīn shì lì xū ruò yù jù rù chéng tóu zi lù lì zǐ dōu bīng zhōng hé rú yá
世祖入传舍，谓光曰："伯卿，今势力虚弱，欲俱入城头子路、力子都兵中，何如邪？
guāng yuē bù kě
"光曰："不可。
shì zǔ yuē qīng bīng shǎo rú hé
"世祖曰："卿兵少，如何？
guāng yuē kě mù fā bèn mìng chū gōng bàng xiàn ruò bù jiàng zhě zì tīng lüè zhī
"光曰："可募发奔命，出攻傍县，若不降者，恣听掠之。
rén tān cái wù zé bīng kě zhāo ér zhì yě
人贪财物，则兵可招而致也。
shì zǔ cóng zhī
"世祖从之。
bài guāng wèi zuǒ dà jiàng jūn fēng wǔ chéng hóu liú nán yáng zōng guǎng lǐng xìn dōu tài shǒu shì shǐ guāng jiàng bīng cóng
拜光为左大将军，封武成侯，留南阳宗广领信都太守事，使光将兵从。
guāng nǎi duō zuò xí wén yuē dà sī mǎ liú gōng jiāng chéng tóu zi lù lì zǐ dōu bīng bǎi wàn zhòng cóng dōng fāng lái jī zhū fǎn lǔ
光乃多作檄文曰："大司马刘公将城头子路、力子都兵百万众从东方来，击诸反虏。
qiǎn qí chí zhì jù lù jiè zhōng
"遣骑驰至巨鹿界中。
lì mín de xí chuán xiāng gào yǔ
吏民得檄，传相告语。
shì zǔ suì yǔ guāng děng tóu mù rù táng yáng jiè shǐ qí gè chí jù huǒ mí mǎn zé zhōng guāng yán zhú tiān de jǔ chéng mò bù zhèn jīng huáng bù qí yè jí jiàng
世祖遂与光等投暮入堂阳界，使骑各持炬火，弥满泽中，光炎烛天地，举城莫不震惊惶怖，其夜即降。
xún rì zhī jiān bīng zhòng dà shèng yīn gōng chéng yì suì tú hán dān nǎi qiǎn guāng guī jùn
旬日之间，兵众大盛，因攻城邑，遂屠邯郸，乃遣光归郡。
chéng tóu zi lù zhě dōng píng rén xìng yuán míng céng zì zǐ lù yǔ féi chéng liú xǔ qǐ bīng lú chéng tóu gù hào qí bīng wèi chéng tóu zi lù
城头子路者，东平人，姓爰，名曾，字子路，与肥城刘诩起兵卢城头，故号其兵为"城头子路"。
céng zì chēng dōu cóng shì xǔ chēng xiào sān lǎo kòu lüě hé jì jiān zhòng zhì èr shí yú wàn
曾自称"都从事"，诩称"校三老"，寇掠河、济间，众至二十余万。
gēng shǐ lì céng qiǎn shǐ jiàng bài céng dōng lái jùn tài shǒu xǔ jǐ nán tài shǒu jiē xíng dà jiàng jūn shì
更始立，曾遣使降，拜曾东莱郡太守，诩济南太守，皆行大将军事。
shì suì céng wèi qí jiāng suǒ shā zhòng tuī xǔ wéi zhǔ gēng shǐ fēng xǔ zhù guó hóu lìng bà bīng guī běn jùn
是岁，曾为其将所杀，众推诩为主，更始封诩助国侯，令罢兵归本郡。
lì zǐ dōu zhě dōng hǎi rén yě
力子都者，东海人也。
qǐ bīng xiāng lǐ chāo jī xú yǎn jiè zhòng yǒu liù qī wàn
起兵乡里，抄击徐、兖界，众有六七万。
gēng shǐ lì qiǎn shǐ jiàng bài zǐ dōu xú zhōu mù
更始立，遣使降，拜子都徐州牧。
wèi qí bù qǔ suǒ shā yú dǎng fù xiāng jù yǔ zhū zéi huì yú tán xiāng yīn hào wèi tán xiāng
为其部曲所杀，余党复相聚，与诸贼会于檀乡，因号为檀乡。
tán xiāng qú shuài dǒng cì zhòng shǐ qǐ chí píng suì dù hé rù wèi jùn qīng hé yǔ wǔ xiào hé zhòng shí yú wàn
檀乡渠帅董次仲始起茌平，遂渡河入魏郡清河，与五校合，众十余万。
jiàn wǔ yuán nián shì zǔ rù luò yáng qiǎn dà sī mǎ wú hàn děng jī tán xiāng míng nián chūn dà pò jiàng zhī
建武元年，世祖入洛阳，遣大司马吴汉等击檀乡，明年春，大破降之。
shì suì gèng fēng guāng ā líng hóu shí yì wàn hù
是岁，更封光阿陵侯，食邑万户。
wǔ nián zhēng yì jīng shī fèng cháo qǐng
五年，征诣京师，奉朝请。
qí dōng zú
其冬卒。
zi wěi sì
子隗嗣。
hòu yuán kuàng wèi nán yáng tài shǒu guō táng zhì hé nán yǐn jiē yǒu néng míng
后阮况为南阳太守，郭唐至河南尹，皆有能名。
wěi zì zhòng hé shǎo hǎo huáng lǎo qīng jìng guǎ yù suǒ de fèng zhì cháng yǐ zhèn xù zōng zú shōu yǎng gū guǎ
隗字仲和，少好黄、老，清静寡欲，所得奉秩，常以赈恤宗族，收养孤寡。
xiǎn zōng wén zhī zhuó fèng cháo qǐng qiān yǔ lín zuǒ jiān hǔ bēn zhōng láng jiàng yòu qiān zhǎng shuǐ xiào wèi
显宗闻之，擢奉朝请，迁羽林左监、虎贲中郎将，又迁长水校尉。
sù zōng jí wèi yǎ xiàng jìng ài shù chēng qí xíng yǐ wéi jiāng zuò dà jiàng
肃宗即位，雅相敬爱，数称其行，以为将作大匠。
jiāng zuò dà jiàng zì jiàn wǔ yǐ lái cháng yè zhě jiān zhī zhì wěi nǎi zhì zhēn yān
将作大匠自建武以来常谒者兼之，至隗乃置真焉。
jiàn chū wǔ nián qiān tài pú bā nián dài dòu gù wèi guāng lù xūn suǒ lì jiē yǒu chēng
建初五年，迁太仆，八年，代窦固为光禄勋，所历皆有称。
zhāng hé yuán nián bài sī kōng
章和元年，拜司空。
wěi yì xíng nèi xiū bù qiú míng yù ér yǐ shěn zhèng jiàn zhòng yú shì
隗义行内修，不求名誉，而以沈正见重于世。
hé dì jí wèi dà jiàng jūn dòu xiàn bǐng quán zhuān zuò wēi fú nèi wài cháo chén mò bù zhèn shè
和帝即位，大将军窦宪秉权，专作威福，内外朝臣莫不震慑。
shí xiàn jī xiōng nú guó yòng láo fèi wěi zòu yì zhēng xiàn hái qián hòu shí shàng
时，宪击匈奴，国用劳费，隗奏议征宪还，前后十上。
dú yǔ sī tú yuán ān tóng xīn bì lì chí zhòng chǔ zhèng gěng yán zhí yì wú suǒ huí yǐn yǔ zài yuán ān chuán
独与司徒袁安同心毕力，持重处正，鲠言直议，无所回隐，语在《袁安传》。
yǒng yuán sì nián hōng zi zhūn sì
永元四年薨，子屯嗣。
dì zhuī sī wěi zhōng zhuó zhūn wèi bù bīng xiào wèi xǐ fēng xī yáng hóu
帝追思隗忠，擢屯为步兵校尉，徙封西阳侯。
zhūn zú zi shèng sì
屯卒，子胜嗣。
shèng zú zi shì sì xǐ fēng běi xiāng hóu
胜卒，子世嗣，徙封北乡侯。
li zhōng zì zhòng dōu dōng lái huáng rén yě
李忠字仲都，东莱黄人也。
fù wèi gāo mì dū wèi
父为高密都尉。
zhōng yuán shǐ zhōng yǐ fù rèn wèi láng shǔ zhōng shù shí rén ér zhōng dú yǐ hǎo lǐ xiū zhěng chēng
忠元始中以父任为郎，署中数十人，而忠独以好礼修整称。
wáng mǎng shí wéi xīn bó shǔ zhǎng jùn zhōng xián jìng xìn zhī
王莽时为新博属长，郡中咸敬信之。
gēng shǐ lì shǐ shǐ zhě xíng jùn guó jí bài zhōng dū wèi guān
更始立，使使者行郡国，即拜忠都尉官。
zhōng suì yǔ rèn guāng tóng fèng shì zǔ yǐ wéi yòu dà jiàng jūn fēng wǔ gù hóu
忠遂与任光同奉世祖，以为右大将军，封武固侯。
shí shì zǔ zì jiě suǒ pèi shòu yǐ dài zhōng yīn cóng gōng xià shǔ xiàn
时，世祖自解所佩绶以带忠，因从攻下属县。
zhì kǔ xíng shì zǔ huì zhū jiāng wèn suǒ de cái wù wéi zhōng dú wú suǒ lüè
至苦陉，世祖会诸将，问所得财物，唯忠独无所掠。
shì zǔ yuē wǒ yù tè cì li zhōng zhū qīng dé wú wàng hu
世祖曰："我欲特赐，李忠，诸卿得无望乎？
jí yǐ suǒ chéng dà lí mǎ jí xiù bèi yī wù cì zhī
"即以所乘大骊马及绣被衣物赐之。
jìn wéi jù lù wèi xià wáng láng qiǎn jiàng gōng xìn dōu xìn dōu dà xìng mǎ chǒng děng kāi chéng nèi zhī shōu tài shǒu zōng guǎng jí zhōng mǔ qī ér lìng qīn shǔ zhāo hū zhōng
进围巨鹿，未下，王郎遣将攻信都，信都大姓马宠等开城内之，收太守宗广及忠母、妻，而令亲属招呼忠。
shí chǒng dì cóng zhōng wèi xiào wèi zhōng jí shí zhào jiàn zé shù yǐ bèi ēn fǎn chéng yīn gé shā zhī
时，宠弟从忠为校尉，忠即时召见，责数以背恩反城，因格杀之。
zhū jiāng jiē jīng yuē jiā shǔ zài rén shǒu zhōng shā qí dì hé měng yě
诸将皆惊曰："家属在人手中，杀其弟，何猛也！
zhōng yuē ruò zòng zéi bù zhū zé èr xīn yě
"忠曰："若纵贼不诛，则二心也。
shì zǔ wén ér měi zhī wèi zhōng yuē jīn wú bīng yǐ chéng yǐ jiāng jūn kě guī jiù lǎo mǔ qī zi yi zì mù lì mín néng de jiā shǔ zhě cì qián qiān wàn lái cóng wǒ qǔ
"世祖闻而美之，谓忠曰："今吾兵已成矣，将军可归救老母、妻、子，宜自募吏民能得家属者，赐钱千万，来从我取。
zhōng yuē méng míng gōng dà ēn sī de xiào mìng chéng bù gǎn nèi gù zōng qīn
"忠曰："蒙明公大恩，思得效命，诚不敢内顾宗亲。
shì zǔ nǎi shǐ rèn guāng jiàng bīng jiù xìn dōu guāng bīng yú dào sàn jiàng wáng láng wú gōng ér hái
"世祖乃使任光将兵救信都，光兵于道散降王郎，无功而还。
huì gēng shǐ qiǎn jiàng gōng pò xìn dōu zhōng jiā shǔ de quán
会更始遣将攻破信都，忠家属得全。
shì zǔ yīn shǐ zhōng hái xíng tài shǒu shì shōu jùn zhōng dà xìng fù hán dān zhě zhū shā shù bǎi rén
世祖因使忠还，行太守事，收郡中大姓附邯郸者，诛杀数百人。
jí rèn guāng guī jùn zhōng nǎi hái fù wèi dū wèi
及任光归郡，忠乃还复为都尉。
jiàn wǔ èr nián gèng fēng zhōng shuǐ hóu shí yì sān qiān hù
建武二年，更封中水侯，食邑三千户。
qí nián zhēng bài wǔ guān zhōng láng jiàng cóng píng chǒng méng dǒng xiàn děng
其年，征拜五官中郎将，从平宠萌，董宪等。
liù nián qiān dān yáng tài shǒu
六年，迁丹阳太守。
shì shí hǎi nèi xīn dìng nán fāng hǎi bīn jiāng huái duō yōng bīng jù tǔ
是时，海内新定，南方海滨江淮，多拥兵据土。
zhōng dào jùn zhāo huái jiàng fù qí bù fú zhě xī zhū zhī xún yuè jiē píng
忠到郡，招怀降附，其不服者悉诛之，旬月皆平。
zhōng yǐ dān yáng yuè sú bù hào xué jià qǔ lǐ yí shuāi yú zhōng guó nǎi wèi qǐ xué xiào xí lǐ róng chūn qiū xiāng yǐn xuǎn yòng míng jīng jùn zhōng xiàng mù zhī
忠以丹阳越俗不好学，嫁娶礼仪，衰于中国，乃为起学校，习礼容，春秋乡饮，选用明经，郡中向慕之。
kěn tián zēng duō sān suì jiān liú mín zhàn zhù zhě wǔ wàn yú kǒu
垦田增多，三岁间流民占著者五万余口。
shí sì nián sān gōng zòu kè wèi tiān xià dì yī qiān yù zhāng tài shǒu
十四年，三公奏课为天下第一，迁豫章太守。
bìng qù guān zhēng yì jīng shī
病去官，征诣京师。
shí jiǔ nián zú
十九年，卒。
zi wēi sì
子威嗣。
wēi zú zi chún sì yǒng píng jiǔ nián zuò mǔ shā chún shū fù
威卒，子纯嗣，永平九年，坐母杀纯叔父。
guó chú
封国被废除。
yǒng chū qī nián shān tài hòu fù fēng chún qín tíng hòu
永初七年，邓太后复封纯琴亭侯。
chún zú zi guǎng sì
纯卒，子广嗣。
wàn xiū zì jūn yóu fú fēng mào líng rén yě
万修字君游，扶风茂陵人也。
gēng shǐ shí wèi xìn dōu lìng yǔ tài shǒu rèn guāng dū wèi li zhōng gòng chéng shǒu yíng shì zǔ bài wèi piān jiàng jūn fēng zào yì hóu
更始时，为信都令，与太守任光、都尉李忠共城守，迎世祖，拜为偏将军，封造义侯。
jí pò hán dān bài yòu jiāng jūn cóng píng hé běi
及破邯郸，拜右将军，从平河北。
jiàn wǔ èr nián gèng fēng huái lǐ hóu
建武二年，更封槐里侯。
yǔ yáng huà jiāng jūn jiān chán jù jī nán yáng wèi kè ér bìng zú yú jūn
与扬化将军坚镡俱击南阳，未克而病，卒于军。
zi pǔ sì xǐ fēng xuàn shì hóu
子普嗣，徙封泫氏侯。
pǔ zú zi qīn sì xǐ fēng fú liǔ hóu
普卒，子亲嗣，徙封扶柳侯。
qīn zú wú zi guó chú
亲卒，无子，国除。
yǒng chū qī nián shān tài hòu shào fēng xiū zēng sūn fēng wèi qǔ píng tíng hòu
永初七年，邓太后绍封修曾孙丰为曲平亭侯。
fēng zú zi chì sì
丰卒，子炽嗣。
yǒng jiàn yuán nián chì zú wú zi guó chú
永建元年，炽卒，无子，国除。
yán xī èr nián huán dì shào fēng xiū xuán sūn gōng wèi mén dé tíng hòu
延熹二年，桓帝绍封修玄孙恭为门德亭侯。
pī tóng zì wěi jūn xìn dōu rén yě
邳彤字伟君，信都人也。
fù jí wèi liáo xī tài shǒu
父吉，为辽西太守。
tóng chū wèi wáng mǎng hé chéng zú zhèng
彤初为王莽和成卒正。
shì zǔ xùn hé běi zhì xià qǔ yáng tóng jǔ chéng jiàng fù yǐ wéi tài shǒu liú zhǐ shù rì
世祖徇河北，至下曲阳，彤举城降，复以为太守，留止数日。
shì zǔ běi zhì jì huì wáng láng bīng qǐ shǐ qí jiāng xùn dì suǒ dào xiàn mò bù fèng yíng wéi hé chéng xìn dōu jiān shǒu bù xià
世祖北至蓟，会王郎兵起，使其将徇地，所到县莫不奉迎，唯和成、信都坚守不下。
tóng wén shì zǔ cóng jì hái shī jūn yù zhì xìn dōu nǎi xiān shǐ wǔ guān yuàn zhāng wàn dū yóu yǐn suí xuǎn jīng qí èr qiān yú pǐ yuán lù yíng shì zǔ jūn
彤闻世祖从蓟还，失军，欲至信都，乃先使五官掾张万、督邮尹绥，选精骑二千余匹，缘路迎世祖军。
tóng xún yǔ shì zǔ huì xìn dōu
彤寻与世祖会信都。
shì zǔ suī dé èr jùn zhī zhù ér bīng zhòng wèi hé yì zhě duō yán kě yīn xìn dōu bīng zì sòng xi hái cháng ān
世祖虽得二郡之助，而兵众未合，议者多言可因信都兵自送，西还长安。
tóng tíng duì yuē
彤廷对曰：
yì zhě zhī yán jiē fēi yě
议者之言皆非也。
lì mín gē yín sī hàn jiǔ yǐ gù gēng shǐ jǔ zūn hào ér tiān xià xiǎng yìng sān fǔ qīng gōng chú dào yǐ yíng zhī
吏民歌吟思汉久矣，故更始举尊号而天下响应，三辅清宫除道以迎之。
yī fū hè jǐ dà hū zé qiān lǐ zhī jiāng wú bù juān chéng dùn táo lǔ fú qǐng xiáng
一夫荷戟大呼，则千里之将无不捐城遁逃，虏伏请降。
zì shàng gǔ yǐ lái yì wèi yǒu gǎn wù dòng mín qí rú cǐ zhě yě
自上古以来，亦未有感物动民其如此者也。
yòu bǔ zhě wáng láng jiǎ míng yīn shì qū jí wū hé zhī zhòng suì zhèn yàn zhào zhī de
又卜者王郎，假名因势，驱集乌合之众，遂震燕、赵之地；
kuàng míng gōng fèn èr jùn zhī bīng yáng xiǎng yìng zhī wēi yǐ gōng zé hé chéng bù kè yǐ zhàn zé hé jūn bù fú
况明公奋二郡之兵，扬响应之威，以攻则何城不克，以战则何军不服！
jīn shì cǐ ér guī qǐ tú kōng shī hé běi bì yào jīng dòng sān fǔ duò sǔn wēi zhòng fēi jì zhī de zhě yě
今释此而归，岂徒空失河北，必要惊动三辅，堕损威重，非计之得者也。
ruò míng gōng wú fù zhēng fá zhī yì zé suī xìn dōu zhī bīng yóu nán huì yě
若明公无复征伐之意，则虽信都之兵犹难会也。
hé zhě
为什么呢？
míng gōng jì xi zé hán dān chéng mín bù kěn juān fù mǔ bèi chéng zhǔ ér qiān lǐ sòng gōng qí lí sàn wáng táo kě bì yě
明公既西，则邯郸城民不肯捐父母、背城主，而千里送公，其离散亡逃可必也。
shì zǔ shàn qí yán ér zhǐ
世祖善其言而止。
jí rì bài tóng wèi hòu dà jiàng jūn hé chéng tài shǒu rú gù shǐ jiàng bīng jū qián
即日拜彤为后大将军，和成太守如故，使将兵居前。
bǐ zhì táng yáng táng yáng yǐ fǎn shǔ wáng láng tóng shǐ zhāng wàn yǐn suí xiān xiǎo pì lì mín shì zǔ yè zhì jí kāi mén chū yíng
比至堂阳，堂阳已反属王郎，彤使张万、尹绥先晓譬吏民，世祖夜至，即开门出迎。
yǐn bīng jī pò bái shē zéi yú zhōng shān
引兵击破白奢贼于中山。
zì cǐ cháng cóng zhàn gōng
自此常从战攻。
xìn dōu fù fǎn wèi wáng láng láng suǒ zhì xìn dōu wáng bǔ xì tóng fù dì jí qī zǐ shǐ wèi shǒu shū hū tóng yuē jiàng zhě fēng jué bù jiàng zú miè
信都复反为王郎，郎所置信都王捕系彤父弟及妻子，使为手书呼彤曰："降者封爵，不降族灭。
tóng tì qì bào yuē shì jūn zhě bù dé gù jiā
"彤涕泣报曰："事君者不得顾家。
tóng qīn shǔ suǒ yǐ zhì jīn de ān yú xìn dōu zhě liú gōng zhī ēn yě
彤亲属所以至今得安于信都者，刘公之恩也。
gōng fāng zhēng guó shì tóng bù dé fù niàn sī yě
公方争国事，彤不得复念私也。
huì gēng shǐ suǒ qiǎn jiàng gōng bá xìn dōu láng bīng bài zǒu tóng jiā shǔ de miǎn
"会更始所遣将攻拔信都，郎兵败走，彤家属得免。
jí bá hán dān fēng wǔ yì hóu
及拔邯郸，封武义侯。
jiàn wǔ yuán nián gèng fēng líng shòu hóu xíng dà sī kōng shì
建武元年，更封灵寿侯，行大司空事。
dì rù luò yáng bài tóng tài cháng yuè yú rì zhuǎn shào fǔ shì nián miǎn
帝入洛阳，拜彤太常，月余日转少府，是年免。
fù wèi zuǒ cáo shì zhōng cháng cóng zhēng fá
复为左曹侍中，常从征伐。
liù nián jiù guó
六年，就国。
tóng zú zi tāng sì jiǔ nián xǐ fēng lè líng hóu
彤卒，子汤嗣，九年，徙封乐陵侯。
shí jiǔ nián tāng zú zi mǒu sì
十九年，汤卒，子某嗣；
wú zi guó chú
无子，国除。
yuán chū yuán nián shān tài hòu shào fēng tóng sūn yīn wèi píng tíng hóu
元初元年，邓太后绍封彤孙音为平亭侯。
yīn zú zi chái sì
音卒、子柴嗣。
chū zhāng wàn yǐn suí yǔ tóng jù yíng shì zǔ jiē bài piān jiàng jūn yì cóng zhēng fá
初，张万，尹绥与彤俱迎世祖，皆拜偏将军，亦从征伐。
wàn fēng zhòng píng hóu suí fēng píng tái hóu
万封重平侯，绥封平台侯。
lùn yuē fán yán chéng shì zhě yǐ gōng zhe yì xiǎn
论曰：凡言成事者，以功著易显；
móu jǐ chū zhě yǐ lǐ yǐn nán zhāo
谋几初者，以理隐难昭。
sī gù yuán qíng bǐ jì suǒ yí tuī chá zhě yě
斯固原情比迹，所宜推察者也。
ruò nǎi yì zhě yù yīn èr jùn zhī zhòng jiàn rù guān zhī cè wěi chéng yè lín bù cè ér shì zhǔ wèi wù móu fū jǐng tóng pī tóng zhī tíng duì qí wèi jī hū
若乃议者欲因二郡之众，建入关之策，委成业，临不测，而世主未悟，谋夫景同，邳彤之廷对，其为几乎！
yǔ yuē yī yán kě yǐ xīng bāng sī jìn zhī yǐ
语曰"一言可以兴邦"，斯近之矣。
liú zhí zì bó xiān jù lù chāng chéng rén yě
刘植字伯先，巨鹿昌城人也。
wáng láng qǐ zhí yǔ dì xǐ cóng xiōng xīn lǜ zōng zú bīn kè jù bīng shù qiān rén jù chāng chéng
王郎起，植与弟喜、从兄歆率宗族宾客，聚兵数千人据昌城。
wén shì zǔ cóng jì hái nǎi kāi mén yíng shì zǔ yǐ zhí wèi xiāo qí jiāng jūn xǐ xīn piān jiàng jūn jiē wèi liè hóu
闻世祖从蓟还，乃开门迎世祖，以植为骁骑将军，喜、歆偏将军，皆为列侯。
shí zhēn dìng wáng liú yáng qǐ bīng yǐ fù wáng láng zhòng shí yú wàn shì zǔ qiǎn zhí shuō yáng yáng nǎi jiàng
时真定王刘扬起兵以附王郎，众十余万，世祖遣植说扬，扬乃降。
shì zǔ yīn liú zhēn dìng nà guō hòu hòu jí yáng zhī shēng yě gù yǐ cǐ jié zhī
世祖因留真定，纳郭后，后即扬之甥也，故以此结之。
nǎi yǔ yáng jí zhū jiāng zhì jiǔ guō shì qī lǐ shè yáng jī zhù wèi huan yīn de jìn bīng bá hán dān cóng píng hé běi
乃与扬及诸将置酒郭氏漆里舍，扬击筑为欢，因得进兵拔邯郸，从平河北。
jiàn wǔ èr nián gèng fēng zhí wèi chāng chéng hóu
建武二年，更封植为昌城侯。
tǎo mì xiàn zéi zhàn mò
讨密县贼，战殁。
zi xiàng sì
子向嗣。
dì shǐ xǐ dài jiāng zhí yíng fù wèi xiāo qí jiāng jūn fēng guān jīn hóu
帝使喜代将植营，复为骁骑将军，封观津侯。
xǐ zú fù yǐ xīn wèi xiāo qí jiāng jūn fēng fú yáng hóu
喜卒，复以歆为骁骑将军，封浮阳侯。
xǐ xīn cóng zhēng fá jiē chuán guó yú hòu
喜、歆从征伐，皆传国于后。
xiàng xǐ fēng dōng wǔ yáng hòu zú zi shù sì yǒng píng shí wǔ nián zuò yǔ chǔ wáng yīng móu fǎn guó chú
向徙封东武阳侯，卒，子述嗣，永平十五年，坐与楚王英谋反，国除。
gěng chún zì bó shān jù lù sòng zǐ rén yě
耿纯字伯山，巨鹿宋子人也。
fù ài wèi wáng mǎng jì píng yǐn
父艾，为王莽济平尹。
chún xué yú cháng ān yīn chú wèi nà yán shì
纯学于长安，因除为纳言士。
wáng mǎng bài gēng shǐ lì shǐ wǔ yīn wáng li yì jiàng zhū jùn guó chún fù ài jiàng hái wèi jǐ nán tài shǒu
王莽败，更始立，使舞阴王李轶降诸郡国，纯父艾降，还为济南太守。
shí li yì xiōng dì yòng shì zhuān zhì fāng miàn bīn kè yóu shuì zhě shén zhòng
时李轶兄弟用事，专制方面，宾客游说者甚众。
chún lián qiú yè bù dé tōng jiǔ zhī nǎi de jiàn yīn shuō yì yuē dài wáng yǐ lóng hǔ zhī zī zāo fēng yún zhī shí fèn xùn bá qǐ jī yuè zhī jiān xiōng dì chēng wáng ér dé xìn bù wén yú shì mín gōng láo wèi shī yú bǎi xìng chǒng lù bào xìng cǐ zhì zhě zhī suǒ jì yě
纯连求谒不得通，久之乃得见，因说轶曰："大王以龙虎之姿，遭风云之时，奋迅拔起，期月之间兄弟称王，而德信不闻于士民，功劳未施于百姓，宠禄暴兴，此智者之所忌也。
jīng jīng zì wēi yóu jù bù zhōng ér kuàng pèi rán zì zú kě yǐ chéng gōng zhě hu
兢兢自危，犹惧不终，而况沛然自足，可以成功者乎？
yì qí zhī qiě yǐ qí jù lù dà xìng nǎi chéng zhì bài wèi qí dū wèi shòu yǐ jié lìng ān jí zhào wèi
"轶奇之，且以其巨鹿大姓，乃承制拜为骑都尉，授以节，令安集赵、魏。
huì shì zǔ dù hé zhì hán dān chún jí yè jiàn shì zǔ shēn jiē zhī
会世祖度河至邯郸，纯即谒见，世祖深接之。
chún tuì jiàn guān shǔ jiàng bīng fǎ dù bù yǔ tā jiāng tóng suì qiú zì jié nà xiàn mǎ jí jiān bó shù bǎi pǐ
纯退，见官属将兵法度不与它将同，遂求自结纳，献马及缣帛数百匹。
shì zǔ běi zhì zhōng shān liú chún hán dān
世祖北至中山，留纯邯郸。
huì wáng láng fǎn shì zǔ zì jì dōng nán chí chún yǔ cóng kūn dì sù zhí gòng lǜ zōng zú bīn kè èr qiān yú rén lǎo bìng zhě jiē zài mù zì suí fèng yíng yú yù
会王郎反，世祖自蓟东南驰，纯与从昆弟、宿、植共率宗族宾客二千余人，老病者皆载木自随，奉迎于育。
bài chún wèi qián jiāng jūn fēng gěng xiāng hòu sù zhí jiē piān jiàng jūn shǐ yǔ chún jū qián jiàng sòng zǐ cóng gōng xià qǔ yáng jí zhōng shān
拜纯为前将军，封耿乡侯，、宿、植皆偏将军，使与纯居前，降宋子，从攻下曲阳及中山。
shì shí jùn guó duō jiàng hán dān zhě chún kǒng zōng jiā huái yì xīn nǎi shǐ sù guī shāo qí lú shè
是时，郡国多降邯郸者，纯恐宗家怀异心，乃使、宿归烧其庐舍。
shì zǔ wèn chún gù duì yuē qiè jiàn míng gōng dān chē lín hé běi fēi yǒu fǔ zāng zhī xù zhòng shǎng gān ěr kě yǐ jù rén zhě yě tú yǐ ēn dé huái zhī shì gù shì zhòng lè fù
世祖问纯故，对曰："窃见明公单车临河北，非有府臧之蓄，重赏甘饵，可以聚人者也，徒以恩德怀之，是故士众乐附。
jīn hán dān zì lì běi zhōu yí huò chún suī jǔ zú guī mìng lǎo ruò zài háng yóu kǒng zōng rén bīn kè bàn yǒu bù tóng xīn zhě gù fán shāo wū shì jué qí fǎn gù zhī wàng
今邯郸自立，北州疑惑，纯虽举族归命，老弱在行，犹恐宗人宾客半有不同心者，故燔烧屋室，绝其反顾之望。
shì zǔ hàn xi
"世祖汉息。
jí zhì hào shì zǔ zhǐ chuán shè hào dà xìng sū gōng fǎn chéng kāi mén nèi wáng láng jiàng li yùn
及至鄗，世祖止传舍，鄗大姓苏公反城开门内王郎将李恽。
chún xiān jué zhī jiàng bīng nì yǔ yùn zhàn dà pò zhǎn zhī
纯先觉知，将兵逆与恽战，大破斩之。
cóng píng hán dān yòu pò tóng mǎ
从平邯郸，又破铜马。
shí chì méi qīng dú shàng jiāng dà tóng tiě jìng wǔ fān shí yú wàn zhòng bìng zài shè quǎn shì zǔ yǐn bīng jiāng jī zhī
时，赤眉、青犊、上江、大彤、铁胫、五幡十余万众并在射犬，世祖引兵将击之。
chún jūn zài qián qù zhòng yíng shù lǐ zéi hū yè gōng chún yǔ shè yíng zhōng shì duō sǐ shāng
纯军在前，去众营数里，贼忽夜攻纯，雨射营中，士多死伤。
chún lēi bù qǔ jiān shǒu bù dòng
纯勒部曲，坚守不动。
xuǎn gǎn sǐ èr qiān rén jù chí qiáng nǔ gè fu sān shǐ shǐ xián méi jiān xíng rào chū zéi hòu qí shēng hū zào qiáng nǔ bìng fā zéi zhòng jīng zǒu zhuī jī suì pò zhī
选敢死二千人，俱持强弩，各傅三矢，使衔枚间行，绕出贼后，齐声呼噪，强弩并发，贼众惊走，追击，遂破之。
chí qí bái shì zǔ
驰骑白世祖。
shì zǔ míng dàn yǔ zhū jiāng jù zhì yíng láo chún yuē zuó yè kùn hu
世祖明旦与诸将俱至营，劳纯曰："昨夜困乎？
chún yuē lài míng gōng wēi dé xìng ér huò quán
"纯曰："赖明公威德，幸而获全。
shì zǔ yuē dà bīng bù kě yè dòng gù bù xiāng jiù ěr
"世祖曰："大兵不可夜动，故不相救耳。
jūn yíng jìn tuì wú cháng qīng zōng zú bù kě xī jū jūn zhōng
军营进退无常，卿宗族不可悉居军中。
nǎi yǐ chún zú rén gěng jí wèi pú wú zhǎng xī lìng jiāng qīn shǔ jū yān
"乃以纯族人耿伋为蒲吾长，悉令将亲属居焉。
shì zǔ jí wèi fēng chún gāo yáng hóu
世祖即位，封纯高阳侯。
jī liú yǒng yú jì yīn xià dìng táo
击刘永于济阴，下定陶。
chū chún cóng gōng wáng láng duò mǎ zhé jiān shí jí fā nǎi hái yì huái gōng
初，纯从攻王郎，堕马折肩，时疾发，乃还诣怀宫。
dì wèn qīng xiōng dì shuí kě shǐ zhě
帝问："卿兄弟谁可使者？
chún jǔ cóng dì zhí yú shì shǐ zhí jiāng chún yíng chún yóu yǐ qián jiāng jūn cóng
"纯举从弟植，于是使植将纯营，纯犹以前将军从。
shí zhēn dìng wáng liú yáng fù zào zuò chèn jì yún chì jiǔ zhī hòu yǐng yáng wéi zhǔ
时真定王刘扬复造作谶记云："赤九之后，瘿扬为主。
yáng bìng yǐng yù yǐ huò zhòng yǔ mián màn zéi jiāo tōng
"扬病瘿，欲以惑众，与绵曼贼交通。
jiàn wǔ èr nián chūn qiǎn qí dū wèi chén fù yóu jī jiāng jūn shān lóng zhēng yáng yáng bì chéng mén bù nèi fù děng
建武二年春，遣骑都尉陈副、游击将军邓隆征扬，扬闭城门，不内副等。
nǎi fù qiǎn chún chí jié xíng shè lìng yú yōu jì suǒ guò bìng shǐ láo wèi wáng hóu
乃复遣纯持节，行赦令于幽、冀，所过并使劳慰王侯。
mì chì chún yuē liú yáng ruò jiàn yīn ér shōu zhī
密敕纯曰："刘扬若见，因而收之。
chún cóng lì shì bǎi yú qí yǔ fù lóng huì yuán shì jù zhì zhēn dìng zhǐ chuán shè
"纯从吏士百余骑与副、隆会元氏，俱至真定，止传舍。
yáng chēng bìng bù yè yǐ chún zhēn dìng zōng shì zhī chū qiǎn shǐ yǔ chún shū yù xiāng jiàn
扬称病不谒，以纯真定宗室之出，遣使与纯书，欲相见。
chún bào yuē fèng shǐ jiàn wáng hòu mù shǒu bù dé xiān yì rú yù miàn huì yi chū chuán shè
纯报曰："奉使见王侯牧守，不得先诣，如欲面会，宜出传舍。
shí yáng dì lín yì hóu ràng jí cóng xiōng xì gè yōng bīng wàn yú rén yáng zì shì zhòng qiáng ér chún yì ān jìng jí cóng guān shǔ yì zhī xiōng dì bìng jiāng qīng bīng zài mén wài
"时，扬弟临邑侯让及从兄细各拥兵万余人，扬自恃众强而纯意安静，即从官属诣之，兄弟并将轻兵在门外。
yáng rù jiàn chún chún jiē yǐ lǐ jìng yīn yán qǐng qí xiōng dì jiē rù nǎi bì gē xī zhū zhī yīn lè bīng ér chū
扬入见纯，纯接以礼敬，因延请其兄弟，皆入，乃闭合悉诛之，因勒兵而出。
zhēn dìng zhèn bù wú gǎn dòng zhě
真定震怖，无敢动者。
dì lián yáng ràng móu wèi fā bìng fēng qí zi fù gù guó
帝怜扬、让谋未发，并封其子，复故国。
chún hái jīng shī yīn zì qǐng yuē chén běn lì jiā zǐ sūn xìng zāo dà hàn fù xīng shèng dì shòu mìng bèi wèi liè jiāng jué wèi tōng hóu
纯还京师，因自请曰："臣本吏家子孙，幸遭大汉复兴，圣帝受命，备位列将，爵为通侯。
tiān xià lüè dìng chén wú suǒ yòng zhì yuàn shì zhì yī jùn jìn lì zì xiào
天下略定，臣无所用志，愿试治一郡，尽力自效。
dì xiào yuē qīng jì zhì wǔ fù yù xiū wén yá
"帝笑曰："卿既治武，复欲修文邪？
nǎi bài chún wèi dōng jùn tài shǒu
"乃拜纯为东郡太守。
shí dōng jùn wèi píng chún shì shì shù yuè dào zéi qīng níng
时，东郡未平，纯视事数月，盗贼清宁。
sì nián zhào chún jiàng bīng jī gēng shǐ dōng píng tài shǒu fàn jīng jīng jiàng
四年，诏纯将兵击更始东平太守范荆，荆降。
jìn jī tài shān jǐ nán jí píng yuán zéi jiē píng zhī
进击太山济南及平原贼，皆平之。
jū dōng jùn sì suì shí fā gàn zhǎng yǒu zuì chún àn zòu wéi shǒu zhī zòu wèi xià zhǎng zì shā
居东郡四岁，时发干长有罪，纯案奏，围守之，奏未下，长自杀。
chún zuò miǎn yǐ liè hóu fèng cháo qǐng
纯坐免，以列侯奉朝请。
cóng jī dǒng xiàn dào guò dōng jùn bǎi xìng lǎo xiǎo shù qiān suí dōng jià tì qì yún yuàn fù de gěng jūn
从击董宪，道过东郡，百姓老小数千随东驾涕泣，云"愿复得耿君"。
dì wèi gōng qīng yuē chún nián shào bèi jiǎ zhòu wèi jūn lì ěr zhì jùn nǎi néng jiàn sī ruò shì hu
帝谓公卿曰："纯年少被甲胄为军吏耳，治郡乃能见思若是乎？
liù nián dìng fēng wèi dōng guāng hóu
六年，定封为东光侯。
chún cí jiù guó dì yuē wén dì wèi zhōu bó chéng xiàng wú suǒ zhòng jūn wèi wǒ lǜ zhū hóu jiù guó jīn yì rán yě
纯辞就国，帝曰："文帝谓周勃'丞相吾所重，君为我率诸侯就国'，今亦然也。
chún shòu zhào ér qù
"纯受诏而去。
zhì qiū cì gǔ wàn hú
至邺，赐谷万斛。
dào guó diào sǐ wèn bìng mín ài jìng zhī
到国，吊死问病，民爱敬之。
bā nián dōng jùn jì yīn dào zéi qún qǐ qiǎn dà sī kōng li tōng héng yě dà jiàng jūn wáng cháng jī zhī
八年，东郡、济阴盗贼群起，遣大司空李通、横野大将军王常击之。
dì yǐ chún wēi xìn zhe yú wèi de qiǎn shǐ bài tài zhōng dài fū shǐ yǔ dà bīng huì dōng jùn
帝以纯威信著于卫地，遣使拜太中大夫，使与大兵会东郡。
dōng jùn wén chún rù jiè dào zéi jiǔ qiān yú rén jiē yì chún jiàng dà bīng bù zhàn ér hái
东郡闻纯入界，盗贼九千余人皆诣纯降，大兵不战而还。
xǐ shū fù yǐ wéi dōng jùn tài shǒu lì mín yuè fú
玺书复以为东郡太守，吏民悦服。
shí sān nián zú guān shì yuē chéng hóu
十三年，卒官，谥曰成侯。
zi fù sì
子阜嗣。
zhí hòu wèi fǔ wēi jiāng jūn fēng wēi yì hòu
植后为辅威将军，封威邑侯。
sù zhì dài jùn tài shǒu fēng suì xiāng hòu
宿至代郡太守，封遂乡侯。
wèi chì méi jiāng jūn fēng zhe wǔ hòu cóng dèng yǔ xī zhēng zhàn sǐ yún yáng
为赤眉将军，封著武侯，从邓禹西征，战死云阳。
fán zōng zú fēng liè hóu zhě sì rén guān nèi hòu zhě sān rén wèi èr qiān dàn zhě jiǔ rén
凡宗族封列侯者四人，关内侯者三人，为二千石者九人。
fù xǐ fēng jǔ xiāng hòu yǒng píng shí sì nián zuò tóng zú gěng xī yǔ chu rén yán zhōng cí yǔ xiāng lián guó chú
阜徙封莒乡侯，永平十四年，坐同族耿歙与楚人颜忠辞语相连，国除。
jiàn chū èr nián sù zōng zhuī sī chún gōng shào fēng fù zi xū wèi gāo tíng hòu
建初二年，肃宗追思纯功，绍封阜子盱为高亭侯。
xū zú wú sì dì fù fēng xū dì téng
盱卒，无嗣，帝复封盱弟腾。
zú zi zhōng sì
卒，子忠嗣。
zhōng zú sūn xù sì
忠卒，孙绪嗣。
zàn yuē rèn pī shí jǐ yán chéng jiě fēi
赞曰：任、邳识几，严城解扉。
wěi yí hái lǚ èr shǒu yān yī
委佗还旅，二守焉依。
chún zhí yì fā fèng bīng zuǒ wēi
纯、植义发，奉兵佐威。