后汉书 · 范晔 · Chapter 83 of 130

列传·循吏列传

PinyinModern Translation
Size

wèi sà rèn yán wáng jǐng qín péng wáng huàn xǔ jīng mèng cháng dì wǔ fǎng liú ju liú chǒng chóu lǎn tóng huī

卫飒任延王景秦彭王涣许荆孟尝第五访刘矩刘宠仇览童恢

chū guāng wǔ cháng yú mín jiān pō dá qíng wěi jiàn jià sè jiān nán bǎi xìng bìng hài zhì tiān xià yǐ dìng wu yòng ān jìng jiě wáng mǎng zhī fán mì hái hàn shì zhī qīng fǎ

初,光武长于民间,颇达情伪,见稼穑艰难,百姓病害,至天下已定,务用安静,解王莽之繁密,还汉世之轻法。

shēn yī dà liàn sè wú chóng cǎi ěr bù tīng zhèng wèi zhī yīn shǒu bù chí zhū yù zhī wán gōng fáng wú sī ài zuǒ yòu wú piān ēn

身衣大练,色无重采,耳不听郑、卫之音,手不持珠玉之玩,宫房无私爱,左右无偏恩。

jiàn wǔ shí sān nián yì guó yǒu xiàn míng mǎ zhě rì xíng qiān lǐ yòu jìn bǎo jiàn gǔ jiān bǎi jīn zhào yǐ mǎ jià gǔ chē jiàn cì qí shì

建武十三年,异国有献名马者,日行千里,又进宝剑,贾兼百金,诏以马驾鼓车,剑赐骑士。

sǔn shàng lín chí zhī guān fèi chěng wàng yì liè zhī shì

损上林池B36C之官,废骋望弋猎之事。

qí yǐ shǒu jì cì fāng guó zhě jiē yī zhá shí háng xì shū chéng wén

其以手迹赐方国者,皆一札十行,细书成文。

qín yuē zhī fēng xíng yú shàng xià

勤约之风,行于上下。

shù yǐn gōng qīng láng jiàng liè yú jìn zuò

数引公卿郎将,列于禁坐。

guǎng qiú mín mò guān nà fēng yáo

广求民瘼,观纳风谣。

gù néng nèi wài fěi xiè bǎi xìng kuān xī

故能内外匪懈,百姓宽息。

zì lín zǎi bāng yì zhě jìng néng qí guān

自临宰邦邑者,竞能其官。

ruò dù shī shǒu nán yáng hào wèi dù mǔ rèn yán xī guāng yí biàn biān sú sī qí jì yòng zhī zuì zhāng zhāng zhě yě

若杜诗守南阳,号为“杜母”,任延、锡光移变边俗,斯其绩用之最章章者也。

yòu dì wǔ lún sòng jūn zhī tú yì zú yǒu kě chēng tán

又第五伦、宋均之徒,亦足有可称谈。

rán jiàn wǔ yǒng píng zhī jiān lì shì kè shēn jí yǐ yáo yán dān cí zhuǎn yì shǒu cháng

然建武、永平之间,吏事刻深,亟以谣言单辞,转易守长。

gù zhū fú shù shàng jiàn shū zhēn qiē jùn zhèng zhōng lí yì děng yì guī fěng yīn qín yǐ zhǎng zhě wéi yán ér bù néng de yě

故朱浮数上谏书,箴切峻政,钟离意等亦规讽殷勤,以长者为言,而不能得也。

suǒ yǐ zhōng xīng zhī měi gài wèi jǐn yān

所以中兴之美,盖未尽焉。

zì zhāng hé yǐ hòu qí yǒu shàn jī zhě wǎng wǎng bù jué

自章、和以后,其有善绩者,往往不绝。

rú lǔ gōng wú yòu liú kuān jí yǐng chuān sì cháng bìng yǐ rén xìn dǔ chéng shǐ rén bù qī

如鲁恭、吴祐、刘宽及颍川四长,并以仁信笃诚,使人不欺;

wáng táng chén chǒng wěi rèn xián liáng ér zhí shì zì lǐ sī jiē kě yǐ gǎn wù ér xíng huà yě

王堂、陈宠委任贤良,而职事自理:斯皆可以感物而行化也。

biān fèng yán dǔ xiān hòu wèi jīng zhào yǐn shí rén yǐ bèi qián shì zhào zhāng

边凤、延笃先后为京兆尹,时人以辈前世赵、张。

yòu wáng huàn rèn jùn zhī wèi luò yáng lìng míng fā jiān fú lì duān jìn zhǐ rán dǎo dé qí lǐ yǒu suǒ wèi chōng yì yī shí zhī liáng néng yě

又王涣、任峻之为洛阳令,明发奸伏,吏端禁止,然导德齐礼,有所未充,亦一时之良能也。

jīn zhuì jí shū wén xiǎn jì yǐ wéi xún lì piān yún

今缀集殊闻显迹,以为《循吏篇》云。

wèi sà zì zǐ chǎn hé nèi xiū wǔ rén yě

卫飒字子产,河内修武人也。

jiā pín hào xué wèn suí shī wú liáng cháng yòng yǐ zì jǐ

家贫好学问,随师无粮,常佣以自给。

wáng mǎng shí shì jùn lì zhōu zǎi

王莽时,仕郡历州宰。

jiàn wǔ èr nián pì dà sī tú dèng yǔ fǔ

建武二年,辟大司徒邓禹府。

jǔ néng àn jù chú shì yù shǐ xiāng chéng lìng

举能案剧,除侍御史,襄城令。

zhèng yǒu míng jī qiān guì yáng tài shǒu

政有名迹,迁桂阳太守。

jùn yǔ jiāo zhōu jiē jìng pō rǎn qí sú bù zhī lǐ zé

郡与交州接境,颇染其俗,不知礼则。

sà xià chē xiū xiáng xù zhī jiào shè hūn yīn zhī lǐ

飒下车,修庠序之教,设婚姻之礼。

jī nián jiān bāng sú cóng huà

期年间,邦俗从化。

xiān shì hán kuāng zhēn yáng qǔ jiāng sān xiàn yuè zhī gù dì wǔ dì píng zhī nèi shǔ guì yáng

先是,含洭、浈阳,曲江三县,越之故地,武帝平之,内属桂阳。

mín jū shēn shān bīn xī gǔ xí qí fēng tǔ bù chū tián zū

民居深山,滨溪谷,习其风土,不出田租。

qù jùn yuǎn zhě huò qiě qiān lǐ

去郡远者,或且千里。

lì shì wǎng lái zhé fā mín chéng chuán míng yuē chuán yì

吏事往来,辄发民乘船,名曰“传役”。

měi yī lì chū yáo jí shù jiā bǎi xìng kǔ zhī

每一吏出,徭及数家,百姓苦之。

sà nǎi záo shān tōng dào wǔ bǎi yú lǐ liè tíng chuán zhì yóu yì

飒乃凿山通道五百余里,列亭传,置邮驿。

yú shì yì shěng láo xi jiān lì dù jué

于是役省劳息,奸吏杜绝。

liú mín shāo hái jiàn chéng jù yì shǐ shū zū fù tóng zhī píng mín

流民稍还,渐成聚邑,使输租赋,同之平民。

yòu lěi yáng xiàn chū tiě shí tuó jùn mín shù cháng yī yīn jù huì sī wéi yě zhù suì zhāo lái wáng mìng duō zhì jiān dào

又耒阳县出铁石,佗郡民庶常依因聚会,私为冶铸,遂招来亡命,多致奸盗。

sà nǎi shàng qǐ tiě guān bà chì sī zhù suì suǒ zēng rù wǔ bǎi yú wàn

飒乃上起铁官,罢斥私铸,岁所增入五百余万。

sà lǐ xù mín shì jū guān rú jiā qí suǒ shī zhèng mò bù hé yú wù yí

飒理恤民事,居官如家,其所施政,莫不合于物宜。

shì shì shí nián jùn nèi qīng lǐ

视事十年,郡内清理。

èr shí wǔ nián zhēng hái

二十五年,征还。

guāng wǔ yù yǐ wèi shào fǔ huì sà bèi jí bù néng bài qǐ chì yǐ guì yáng tài shǒu guī jiā xū hòu zhào shū

光武欲以为少府,会飒被疾,不能拜起,敕以桂阳太守归家,须后诏书。

jū èr suì zài bìng yì què zì chén kùn dǔ nǎi shōu yìn shòu cì qián shí wàn hòu zú yú jiā

居二岁,载病诣阙,自陈困笃,乃收印绶,赐钱十万,后卒于家。

nán yáng cí chōng dài sà wèi guì yáng

南阳茨充代飒为桂阳。

yì shàn qí zhèng jiào mín zhǒng zhí sāng zhè má zhī shǔ quàn lìng yǎng cán zhī lǚ mín de lì yì yān

亦善其政,教民种殖桑柘麻B076之属,劝令养蚕织履,民得利益焉。

rèn yán zì zhǎng sūn nán yáng wǎn rén yě

任延字长孙,南阳宛人也。

nián shí èr wèi zhū shēng xué yú cháng ān míng shī yì chūn qiū xiǎn míng tài xué xué zhōng hào wèi rèn shèng tóng

年十二,为诸生,学于长安,明《诗》、《易》、《春秋》,显名太学,学中号为“任圣童”。

zhí cāng cù bì bīng zhī lǒng xī

值仓卒,避兵之陇西。

shí wěi áo yǐ jù sì jùn qiǎn shǐ qǐng yán yán bù yīng

时隗嚣已据四郡,遣使请延,延不应。

gēng shǐ yuán nián yǐ yán wèi dà sī mǎ shǔ bài huì jī dū wèi

更始元年,以延为大司马属,拜会稽都尉。

shí nián shí jiǔ yíng guān jīng qí zhuàng

时年十九,迎官惊其壮。

jí dào jìng bó wú wéi wéi xiān qiǎn kuì lǐ cí yán líng jì zǐ

及到,静泊无为,唯先遣馈礼祠延陵季子。

shí tiān xià xīn dìng dào lù wèi tōng bì luàn jiāng nán zhě jiē wèi hái zhōng tǔ kuài jī pō chèn duō shì

时,天下新定,道路未通,避乱江南者皆未还中土,会稽颇称多士。

yán dào jiē pìn qǐng gāo xíng rú dǒng zi yí yán zǐ líng děng jìng dài yǐ shī yǒu zhī lǐ

延到,皆聘请高行如董子仪、严子陵等,敬待以师友之礼。

yuàn lì pín zhě zhé fēn fèng lù yǐ zhèn gěi zhī

掾吏贫者,辄分奉禄以赈给之。

shěng zhū zú lìng gēng gōng tián yǐ zhōu qióng jí

省诸卒,令耕公田,以周穷急。

měi shí xíng xiàn zhé shǐ wèi miǎn xiào zǐ jiù cān fàn zhī

每时行县,辄使慰勉孝子,就餐饭之。

wú yǒu lóng qiū cháng zhě yǐn jū tài mò zhì bù jiàng rǔ

吴有龙丘苌者,隐居太末,志不降辱。

wáng mǎng shí sì fǔ sān gōng lián pì bú dào

王莽时,四辅三公连辟,不到。

yuàn shǐ bái qǐng zhào zhī

掾史白请召之。

yán yuē lóng qiū xiān shēng gōng dé lǚ yì yǒu yuán xiàn bó yí zhī jié

延曰:“龙丘先生躬德履义,有原宪、伯夷之节。

dū wèi sǎo sǎ qí mén yóu jù rǔ yān zhào zhī bù kě

都尉埽洒其门,犹惧辱焉,召之不可。

qiǎn gōng cáo fèng yè xiū shū jì zhì yī yào lì shǐ xiāng wàng yú dào

”遣功曹奉谒,修书记,致医药,吏使相望于道。

jī yī suì cháng nǎi chéng yì fǔ mén yuàn de xiān sǐ bèi lù

积一岁,苌乃乘B36D诣府门,愿得先死备录。

yán cí ràng zài sān suì shǔ yì cáo jì jiǔ

延辞让再三,遂署议曹祭酒。

cháng xún bìng zú yán zì lín bìn bù cháo sān rì

苌寻病卒,延自临殡,不朝三日。

shì yǐ jùn zhōng xián shì dà fū zhēng wǎng huàn yān

是以郡中贤士大夫争往宦焉。

jiàn wǔ chū yán shàng shū yuàn qǐ hái gǔ guī bài wáng tíng

建武初,延上书愿乞骸骨,归拜王庭。

zhào zhēng wèi jiǔ zhēn tài shǒu

诏征为九真太守。

guāng wǔ yǐn jiàn cì mǎ zá zēng lìng qī zi liú luò yáng

光武引见,赐马杂缯,令妻子留洛阳。

jiǔ zhēn sú yǐ xiè liè wèi yè bù zhī niú gēng mín cháng gào dí jiāo zhǐ měi zhì kùn fá

九真以打猎为业,不知道耕地种粮,老百姓经常到交趾去买粮,往往弄得穷困不足。

yán nǎi lìng zhù zuò tián qì jiào zhī kěn pì

延乃令铸作田器,教之垦辟。

tián chóu suì suì kāi guǎng bǎi xìng chōng gěi

田畴岁岁开广,百姓充给。

yòu luò yuè zhī mín wú jià qǔ lǐ fǎ gè yīn yín hǎo wú duì pǐ bù shí fù zǐ zhī xìng fū fù zhī dào

又骆越之民无嫁娶礼法,各因淫好,无CACA对匹,不识父子之性,夫妇之道。

yán nǎi yí shū shǔ xiàn gè shǐ nán nián èr shí zhì wǔ shí nǚ nián shí wǔ zhì sì shí jiē yǐ nián chǐ xiāng pèi

延乃移书属县,各使男年二十至五十,女年十五至四十,皆以年齿相配。

qí pín wú lǐ pìn lìng zhǎng lì yǐ xià gè shěng fèng lù yǐ zhèn zhù zhī

其贫无礼娉,令长吏以下各省奉禄以赈助之。

tóng shí xiāng qǔ zhě èr qiān yú rén

同时相娶者二千余人。

shì suì fēng yǔ shùn jié gǔ jià fēng yǎn

是岁风雨顺节,谷稼丰衍。

qí chǎn zǐ zhě shǐ zhī zhǒng xìng

其产子者,始知种姓。

xián yuē shǐ wǒ yǒu shì zi zhě rèn jūn yě

咸曰:“使我有是子者,任君也。

duō míng zǐ wèi rèn

”多名子为“任”。

yú shì jiǎo wài mán yí yè láng děng mù yì bǎo sāi yán suì zhǐ ba zhēn hòu shù zú

于是徼外蛮夷夜郎等慕义保塞,延遂止罢侦候戍卒。

chū píng dì shí hàn zhōng xī guāng wèi jiāo zhǐ tài shǒu jiào dǎo mín yí jiàn yǐ lǐ yì huà shēng móu yú yán

初,平帝时,汉中锡光为交阯太守,教导民夷,渐以礼义,化声侔于延。

wáng mǎng mò bì jìng jù shǒu

王莽末,闭境拒守。

jiàn wǔ chū qiǎn shǐ gòng xiàn fēng yán shuǐ hóu

建武初,遣使贡献,封盐水侯。

lǐng nán huá fēng shǐ yú èr shǒu yān

领南华风,始于二守焉。

yán shì shì sì nián zhēng yì luò yáng yǐ bìng jī liú zuǒ zhuǎn suī yáng lìng jiǔ zhēn lì rén shēng wèi lì cí

延视事四年,征诣洛阳,以病稽留,左转睢阳令,九真吏人生为立祠。

bài wǔ wēi tài shǒu dì qīn jiàn jiè zhī yuē shàn shì shàng guān wú shī míng yù

拜武威太守,帝亲见,戒之曰:“善事上官,无失名誉。

yán duì yuē chén wén zhōng chén bù sī sī chén bù zhōng

”延对曰:“臣闻忠臣不私,私臣不忠。

lǚ zhèng fèng gōng chén zǐ zhī jié

履正奉公,臣子之节。

shàng xià léi tóng fēi bì xià zhī fú

上下雷同,非陛下之福。

shàn shì shàng guān chén bù gǎn fèng zhào

善事上官,臣不敢奉诏。

dì tàn xī yuē qīng yán shì yě

”帝叹息曰:“卿言是也。

jì zhī wǔ wēi shí jiàng bīng zhǎng shǐ tián gàn jùn zhī dà xìng qí zǐ dì bīn kè wéi rén bào hài

既之武威,时将兵长史田绀,郡之大姓,其子弟宾客为人暴害。

yán shōu gàn xì zhī fù zǐ bīn kè fú fǎ zhě wǔ liù rén

延收绀系之,父子宾客伏法者五六人。

gàn shǎo zǐ shàng nǎi jù huì qīng bó shù bǎi rén zì hào jiāng jūn yè lái gōng jùn

绀少子尚乃聚会轻薄数百人,自号将军,夜来攻郡。

yán jí fā bīng pò zhī

延即发兵破之。

zì shì wēi xíng jìng nèi lì mín lèi xī

自是威行境内,吏民累息。

jùn běi dāng xiōng nú nán jiē zhòng qiāng mín wèi kòu chāo duō fèi tián yè

郡北当匈奴,南接种羌,民畏寇抄,多废田业。

yán dào xuǎn jí wǔ lüè zhī shì qiān rén míng qí shǎng fá lìng jiāng zá zhǒng hú jì xiū tú huáng shí tún jù yào hài qí yǒu jǐng jí nì jī zhuī tǎo

延到,选集武略之士千人,明其赏罚,令将杂种胡骑休屠黄石屯据要害,其有警急,逆击追讨。

lǔ héng duō cán shāng suì jué bù gǎn chū

虏恒多残伤,遂绝不敢出。

hé xī jiù shǎo yǔ zé nǎi wèi zhì shuǐ guān lì xiū lǐ gōu qú jiē méng qí lì

河西旧少雨泽,乃为置水官吏,修理沟渠,皆蒙其利。

yòu zào lì xiào guān zì yuàn shǐ zǐ sūn jiē lìng yì xué shòu yè fù qí yáo yì

又造立校官,自掾史子孙,皆令诣学受业,复其徭役。

zhāng jù jì tōng

章句既通。

xī xiǎn bá róng jìn zhī

悉显拔荣进之。

jùn suì yǒu rú yǎ zhī shì

郡遂有儒雅之士。

hòu zuò shàn zhū qiāng bù xiān shàng zuǒ zhuǎn shào líng lìng

后坐擅诛羌不先上,左转召陵令。

xiǎn zōng jí wèi bài yǐng chuān tài shǒu

显宗即位,拜颍川太守。

yǒng píng èr nián zhēng huì pì yōng yīn yǐ wéi hé nèi tài shǒu

永平二年,征会辟雍,因以为河内太守。

shì shì jiǔ nián bìng zú

视事九年,病卒。

shǎo zǐ kǎi guān zhì tài cháng

少子恺,官至太常。

wáng jǐng zì zhòng tōng lè làng jiǎng hán rén yě

王景字仲通,乐浪讲邯人也。

bā shì zǔ zhòng běn láng yá bù qí rén

八世祖仲,本琅邪不其人。

hǎo dào shù míng tiān wén

好道术,明天文。

zhū lǚ zuò luàn qí āi wáng xiāng móu fā bīng ér shù wèn yú zhòng

诸吕作乱,齐哀王襄谋发兵,而数问于仲。

jí jì běi wáng xīng jū fǎn yù wěi bīng shī zhòng zhòng jù huò jí nǎi fú hǎi dōng bēn lè làng shān zhōng yīn ér jiā yān

及济北王兴居反,欲委兵师仲,仲惧祸及,乃浮海东奔乐浪山中,因而家焉。

fù hóng wèi jùn sān lǎo

父闳,为郡三老。

gēng shǐ bài tǔ rén wáng diào shā jùn shǒu liú xiàn zì chēng dà jiàng jūn lè làng tài shǒu

更始败,土人王调杀郡守刘宪,自称大将军、乐浪太守。

jiàn wǔ liù nián guāng wǔ qiǎn tài shǒu wáng zūn jiàng bīng jī zhī

建武六年,光武遣太守王遵将兵击之。

zhì liáo dōng hóng yǔ jùn jué cáo shǐ yáng yì děng gòng shā diào yíng zūn jiē fēng wèi liè hóu hóng dú ràng jué

至辽东,闳与郡决曹史杨邑等共杀调迎遵,皆封为列侯,闳独让爵。

dì qí ér zhēng zhī dào bìng zuò

帝奇而征之,道病座。

jǐng shǎo xué yì suì guǎng kuī zhòng shū yòu hǎo tiān wén shù shù zhī shì shěn shēn duō jì yì

景少学《易》,遂广窥众书,又好天文术数之事,沈深多伎艺。

pì sī kōng fú gōng fǔ

辟司空伏恭府。

shí yǒu jiàn jǐng néng lǐ shuǐ zhě xiǎn zōng zhào yǔ jiāng zuò yè zhě wáng wú gòng xiū zuò jùn yí qú

时有荐景能理水者,显宗诏与将作谒者王吴共修作浚仪渠。

wú yòng jǐng yàn liú fǎ shuǐ nǎi bù fù wéi hài

吴用景墕流法,水乃不复为害。

chū píng dì shí hé biàn jué huài wèi jí de xiū

初,平帝时,河、汴决坏,未及得修。

jiàn wǔ shí nián yáng wǔ lìng zhāng sì shàng yán hé jué jī jiǔ rì yuè qīn huǐ jì qú suǒ piào shù shí xǔ xiàn

建武十年,阳武令张汜上言:“河决积久,日月侵毁,济渠所漂数十许县。

xiū lǐ zhī fèi qí gōng bù nán

修理之费,其功不难。

yi gǎi xiū dī fáng yǐ ān bǎi xìng

宜改修堤防,以安百姓。

shū zòu guāng wǔ jí wéi fā zú

”书奏,光武即为发卒。

fāng yíng hé gōng ér qūn yí lìng lè jùn fù shàng yán xī yuán guāng zhī jiān rén shù chì shèng yuán dī kěn zhí ér hù zǐ hé jué shàng èr shí yú nián bù jí yōng sè

方营河功,而逡仪令乐俊复上言:“昔元光之间,人庶炽盛,缘堤垦殖,而瓠子河决,尚二十余年,不即拥塞。

jīn jū jiā xī shǎo tián dì ráo guǎng suī wèi xiū lǐ qí huàn yóu kě

今居家稀少,田地饶广,虽未修理,其患犹可。

qiě xīn bèi bīng gé fāng xìng yì lì láo yuàn jì duō mín bù kān mìng

且新被兵革,方兴役力,劳怨既多,民不堪命。

yi xū píng jìng gēng yì qí shì

宜须平静,更议其事。

guāng wǔ de cǐ suì zhǐ

”光武得此遂止。

hòu biàn qú dōng qīn rì yuè mí guǎng ér shuǐ mén gù chǔ jiē zài hé zhōng yǎn yù bǎi xìng yuàn tàn yǐ wéi xiàn guān héng xìng tuó yì bù xiān mín jí

后汴渠东侵,日月弥广,而水门故处,皆在河中,兖、豫百姓怨叹,以为县官恒兴佗役,不先民急。

yǒng píng shí èr nián yì xiū biàn qú nǎi yǐn jiàn jǐng wèn yǐ lǐ shuǐ xíng biàn

永平十二年,议修汴渠,乃引见景,问以理水形便。

jǐng chén qí lì hài yìng duì mǐn gěi dì shàn zhī

景陈其利害,应对敏给,帝善之。

yòu yǐ cháng xiū jùn yí gōng yè yǒu chéng nǎi cì jǐng shān hǎi jīng hé qú shū yǔ gòng tú jí qián bó yī wù

又以尝修浚仪,功业有成,乃赐景《山海经》、《河渠书》、《禹贡图》及钱帛衣物。

xià suì fā zú shù shí wàn qiǎn jǐng yǔ wáng wú xiū qú zhù dī zì xíng yáng dōng zhì qiān shèng hǎi kǒu qiān yú lǐ

夏,遂发卒数十万,遣景与王吴修渠筑堤,自荥阳东至千乘海口千余里。

jǐng nǎi shāng dù dì shì záo shān fù pò dǐ jì zhí jié gōu jiàn fáng è chōng yào shū jué yōng jī shí lǐ lì yī shuǐ mén lìng gēng xiāng huí zhù wú fù kuì lòu zhī huàn

景乃商度地势,凿山阜,破砥绩,直截沟涧,防遏冲要,疏决壅积,十里立一水门,令更相洄注,无复溃漏之患。

jǐng suī jiǎn shěng yì fèi rán yóu yǐ bǎi yì jì

景虽简省役费,然犹以百亿计。

míng nián xià qú chéng

明年夏,渠成。

dì qīn zì xún xíng zhào bīn hé jùn guó zhì hé dī yuán lì rú xī jīng jiù zhì

帝亲自巡行,诏滨河郡国置河堤员吏,如西京旧制。

jǐng yóu shì zhī míng

景由是知名。

wáng wú jí zhū cóng shì yuàn shǐ jiē zēng zhì yī děng

王吴及诸从事掾史皆增秩一等。

jǐng sān qiān wèi shì yù shǐ

景三迁为侍御史。

shí wǔ nián cóng jià chē xún shòu zhì wú yán dì měi qí gōng jì bài hé dī yè zhě cì chē mǎ jiān qián

十五年,从驾车巡狩,至无盐,帝美其功绩,拜河堤谒者,赐车马缣钱。

jiàn chū qī nián qiān xú zhōu cì shǐ

建初七年,迁徐州刺史。

xiān shì dù líng dù dǔ zòu shàng lùn dōu fù yù lìng chē jià qiān hái cháng ān

先是杜陵杜笃奏上《论都赋》,欲令车驾迁还长安。

qí lǎo wén zhě jiē dòng huái tǔ zhī xīn mò bù juàn rán zhù lì xi wàng

耆老闻者,皆动怀土之心,莫不眷然伫立西望。

jǐng yǐ gōng miào yǐ lì kǒng rén qíng yí huò huì shí yǒu shén què zhū ruì nǎi zuò jīn rén lùn sòng luò yì zhī měi tiān rén zhī fú wén yǒu kě cǎi

景以宫庙已立,恐人情疑惑,会时有神雀诸瑞,乃作《金人论》,颂洛邑之美,天人之符,文有可采。

míng nián qiān lú jiāng tài shǒu

明年,迁庐江太守。

xiān shì bǎi xìng bù zhī niú gēng zhì dì lì yǒu yú ér shí cháng bù zú

先是,百姓不知牛耕,致地力有余而食常不足。

jùn jiè yǒu chu xiāng sūn shū áo suǒ qǐ què pí dào tián

郡界有楚相孙叔敖所起芍陂稻田。

jǐng nǎi qū lǜ lì mín xiū qǐ wú fèi jiào yòng lí gēng yóu shì kěn pì bèi duō jìng nèi fēng gěi

景乃驱率吏民,修起芜废,教用犁耕,由是垦辟倍多,境内丰给。

suì míng shí kè shì lìng mín zhī cháng jìn

遂铭石刻誓,令民知常禁。

yòu xùn lìng cán zhī wéi zuò fǎ zhì jiē zhe yú xiāng tíng lú jiāng chuán qí wén cí

又训令蚕织,为作法制,皆著于乡亭,庐江传其文辞。

zú yú guān

卒于官。

chū jǐng yǐ wéi liù jīng suǒ zài jiē yǒu bǔ shì zuò shì jǔ zhǐ zhì yú shī guī ér zhòng shū cuò róu jí xiōng xiāng fǎn nǎi cān jì zhòng jiā shù shù wén shū zhǒng zhái jìn jì kān yú rì xiāng zhī shǔ shì yú shì yòng zhě jí wèi dà yǎn xuán jī yún

初,景以为《六经》所载,皆有卜筮,作事举止,质于蓍龟,而众书错糅,吉凶相反,乃参纪众家数术文书,冢宅禁忌,堪舆日相之属,适于事用者,集为《大衍玄基》云。

qín yuán zì bó píng fú fēng mào líng rén yě

秦袁字伯平,扶风茂陵人也。

zì hàn xìng zhī hòu shì wèi xiāng chéng

自汉兴之后,世位相承。

liù shì zǔ xí wèi yǐng chuān tài shǒu yǔ qún cóng tóng shí wèi èr qiān dàn zhě wǔ rén gù sān fǔ hào yuē wàn dàn qín shì

六世祖袭,为颍川太守,与群从同时为二千石者五人,故三辅号曰“万石秦氏”。

péng tóng chǎn nǚ dì xiǎn zōng shí rù yè tíng wèi guì rén yǒu chǒng

彭同产女弟,显宗时入掖庭为贵人,有宠。

yǒng píng qī nián yǐ péng guì rén xiōng suí sì xìng xiǎo hòu zhuó wèi kāi yáng chéng mén hou

永平七年,以彭贵人兄,随四姓小侯擢为开阳城门候。

shí wǔ nián bài qí dū wèi fù fù mǎ dū wèi gěng bǐng běi zhēng xiōng nú

十五年,拜骑都尉,副驸马都尉耿秉北征匈奴。

jiàn chū yuán nián qiān shān yáng tài shǒu

建初元年,迁山阳太守。

yǐ lǐ xùn rén bù rèn xíng fá

以礼训人,不任刑罚。

chóng hǎo rú yǎ dūn míng xiáng xù

崇好儒雅,敦明庠序。

měi chūn qiū xiǎng shè zhé xiū shēng jiàng yī ràng zhī yí

每春秋飨射,辄修升降揖让之仪。

nǎi wéi rén shè sì jiè yǐ dìng liù qīn zhǎng yòu zhī lǐ

乃为人设四诫,以定六亲长幼之礼。

yǒu zūn fèng jiào huà zhě zhuó wèi xiāng sān lǎo cháng yǐ bā yuè zhì jiǔ ròu yǐ quàn miǎn zhī

有遵奉教化者,擢为乡三老,常以八月致酒肉以劝勉之。

lì yǒu guò jiù bà qiǎn ér yǐ bù jiā chǐ rǔ

吏有过咎,罢遣而已,不加耻辱。

bǎi xìng huái ài mò yǒu qī fàn

百姓怀爱,莫有欺犯。

xīng qǐ dào tián shù qiān qǐng měi yú nóng yuè qīn dù qǐng mǔ fēn bié féi chà wèi sān pǐn gè lì wén bù cáng zhī xiāng xiàn

兴起稻田数千顷,每于农月,亲度顷亩,分别肥CE2C,差为三品,各立文簿,藏之乡县。

yú shì jiān lì wú suǒ róng zhà

于是奸吏B23FE575,无所容诈。

péng nǎi shàng yán yi lìng tiān xià qí tóng qí zhì

彭乃上言,宜令天下齐同其制。

zhào shū yǐ qí suǒ lì tiáo shì bān lìng sān fǔ bìng xià zhōu jùn

诏书以其所立条式,班令三府,并下州郡。

zài zhí liù nián zhuǎn yǐng chuān tài shǒu réng yǒu fèng huáng qí lín jiā hé gān lù zhī ruì jí qí jùn jìng

在职六年,转颍川太守,仍有凤皇、麒麟、嘉禾、甘露之瑞,集其郡境。

sù zōng xún xíng zài xìng yǐng chuān zhé shǎng cì qián gǔ ēn chǒng shén yì

肃宗巡行,再幸颍川,辄赏赐钱谷,恩宠甚异。

zhāng hé èr nián zú

章和二年卒。

gǔ dì xin xiǎng bāo bìng wèi shè shēng xiào wèi

鼓弟忄享、褒,并为射声校尉。

wáng huàn zì zhì zǐ guǎng hàn qī rén yě

王涣字稚子,广汉郪人也。

fù shùn ān dìng tài shǒu

父顺,安定太守。

huàn shǎo hǎo xiá shàng qì lì shù tōng piāo qīng shào nián

涣少好侠,尚气力,数通剽轻少年。

wǎn ér gǎi jié dūn rú xué xí shàng shū dú lǜ lìng lüè jǔ dà yì

晚而改节,敦儒学,习《尚书》,读律令,略举大义。

wèi tài shǒu chén chǒng gōng cáo dāng zhí gē duàn bù bì háo yòu

为太守陈宠功曹,当职割断,不避豪右。

chǒng fēng shēng dà xíng rù wèi dà sī nóng

宠风声大行,入为大司农。

hé dì wèn yuē zài jùn hé yǐ wéi lǐ

和帝问曰:“在郡何以为理?

chǒng dùn shǒu xiè yuē chén rèn gōng cáo wáng huàn yǐ jiǎn xián xuǎn néng zhǔ bù chán xiǎn shí yí bǔ quē chén fèng xuān zhào shū ér yǐ

”宠顿首谢曰:“臣任功曹王涣以简贤选能,主簿镡显拾遗补阙,臣奉宣诏书而已。

dì dà yuè huàn yóu cǐ xiǎn míng

”帝大悦,涣由此显名。

zhōu jǔ mào cái chú wēn lìng

州举茂才,除温令。

xiàn duō jiān huá jī wéi rén huàn

县多奸猾,积为人患。

huàn yǐ fāng lüè tǎo jī xī zhū zhī

涣以方略讨击,悉诛之。

jìng nèi qīng yí shāng rén lù sù yú dào

境内清夷,商人露宿于道。

qí yǒu fàng niú zhě zhé yún yǐ shǔ zhì zǐ zhōng wú qīn fàn

其有放牛者,辄云以属稚子,终无侵犯。

zài wēn sān nián qiān yǎn zhōu cì shǐ shéng zhèng bù jùn fēng wēi dà xíng

在温三年,迁兖州刺史,绳正部郡,风威大行。

hòu zuò kǎo yāo yán bù shí lùn

后坐考妖言不实论。

suì yú zhēng bài shì yù shǐ

岁余,征拜侍御史。

yǒng yuán shí wǔ nián cóng jià nán xún hái wèi luò yáng lìng

永元十五年,从驾南巡,还为洛阳令。

yǐ píng zhèng jū shēn de kuān měng zhī yi

以平正居身,得宽猛之宜。

qí yuān xián jiǔ sòng lì zhèng suǒ bù duàn fǎ lǐ suǒ nán píng zhě mò bù qǔ jìn qíng zhà yā sāi qún yí

其冤嫌久讼,历政所不断,法理所难平者,莫不曲尽情诈,压塞群疑。

yòu néng yǐ jué shù fā jiān fú

又能以谲数发E74E奸伏。

jīng shī chēng tàn yǐ wéi huàn yǒu shén suàn

京师称叹,以为涣有神算。

yuán xìng yuán nián bìng zú

元兴元年,病卒。

bǎi xìng shì dào mò bù zī jiē

百姓市道莫不咨嗟。

nán nǚ lǎo zhuàng jiē xiāng yǔ fù liǎn zhì diàn yǐ qiān shù

男女老壮皆相与赋敛,致奠DD3C以千数。

huàn sàng xī guī dào jīng hóng nóng mín shù jiē shè ān yú lù

涣丧西归,道经弘农,民庶皆设B231桉于路。

lì wèn qí gù xián yán píng cháng chí mǐ dào luò wèi zú sī suǒ chāo héng wáng qí bàn

吏问其故,咸言平常持米到洛,为卒司所抄,恒亡其半。

zì wáng jūn zài shì bú jiàn qīn wǎng gù lái bào ēn

自王君在事,不见侵枉,故来报恩。

qí zhèng huà huái wù rú cǐ

其政化怀物如此。

mín sī qí dé wèi lì cí ān yáng tíng xi měi shí zhé xián gē ér jiàn zhī

民思其德,为立祠安阳亭西,每食辄弦歌而荐之。

yǒng chū èr nián shān tài hòu zhào yuē fu zhōng liáng zhī lì guó jiā suǒ yǐ wéi lǐ yě

永初二年,邓太后诏曰:“夫忠良之吏,国家所以为理也。

qiú zhī shén qín de zhī zhì guǎ

求之甚勤,得之至寡。

gù kǒng zǐ yuē cái nán bù qí rán hu

故孔子曰:‘才难不其然乎!

mò dà sī nóng zhū yì yòu fú fēng yǐn wēng guī zhèng jì mào yì lìng míng xiǎn wén xiào xuān huáng dì jiā tàn mǐn xī ér yǐ huáng jīn bǎi jīn cè cì qí zi

’莫大司农朱邑、右扶风尹翁归,政迹茂异,令名显闻,孝宣皇帝嘉叹悯惜,而以黄金百斤策赐其子。

gù luò yáng lìng wáng huàn bǐng qīng xiū zhī jié dǎo gāo yáng zhī yì jìn xīn fèng gōng wu zài huì mín gōng yè wèi suì bù xìng zǎo shì bǎi xìng zhuī sī wèi zhī lì cí

故洛阳令王涣,秉清修之节,蹈羔羊之义,尽心奉公,务在惠民,功业未遂,不幸早世,百姓追思,为之立祠。

zì fēi zhōng ài zhī zhì shú néng ruò sī zhě hu

自非忠爱之至,孰能若斯者乎!

jīn yǐ huàn zǐ shí wèi láng zhōng yǐ quàn láo qín

今以涣子石为郎中,以劝劳勤。

yán xī zhōng huán dì shì huáng lǎo dào xī huǐ zhū fáng sì wéi tè zhào mì xiàn cún gù tài fù zhuō mào miào luò yáng liú wáng huàn cí yān

”延熹中,桓帝事黄、老道,悉毁诸房祀,唯特诏密县存故太傅卓茂庙,洛阳留王涣祠焉。

chán xiǎn hòu yì zhī míng ān dì shí wéi yù zhōu cì shǐ

镡显后亦知名,安帝时为豫州刺史。

shí tiān xià jī huāng jìng wèi dào zéi zhōu jiè shōu bǔ qiě wàn yú rén

时,天下肌荒,竞为盗贼,州界收捕且万余人。

xiǎn mǐn qí kùn qióng zì xiàn xíng pì zhé shàn shè zhī yīn zì hé zòu

显愍其困穷,自陷刑辟,辄擅赦之,因自劾奏。

yǒu zhào wù lǐ

有诏勿理。

hòu wèi zhì cháng lè wèi wèi

后位至长乐卫尉。

zì huàn zú hòu lián zhào sān gōng tè xuǎn luò yáng lìng jiē bù chēng zhí

自涣卒后,连诏三公特选洛阳令,皆不称职。

yǒng hé zhōng yǐ jù lìng bó hǎi rèn jùn bǔ zhī

永和中,以剧令勃海任峻补之。

jùn zhuó yòng wén wǔ lì jiē jǐn qí néng jiū tī jiān dào bù dé xuán zhǒng yī suì duàn yù bù guò shù shí wēi fēng měng yú huàn ér wén lǐ bù jí zhī

峻擢用文武吏,皆尽其能,纠剔奸盗,不得旋踵,一岁断狱,不过数十,威风猛于涣,而文理不及之。

jùn zì shū gāo zhōng yú tài shān tài shǒu

峻字叔高,终于太山太守。

xǔ jīng zì shǎo zhāng kuài jī yáng xiàn rén yě

许荆字少张,会稽阳羡人也。

zǔ fù wǔ tài shǒu dì wǔ lún jǔ wèi xiào lián

祖父武,太守第五伦举为孝廉。

wǔ yǐ èr dì yàn pǔ wèi xiǎn yù lìng chéng míng nǎi qǐng zhī yuē lǐ yǒu fèn yì zhī yì jiā yǒu bié jū zhī dào

武以二弟晏、普未显,欲令成名,乃请之曰:“礼有分异之义,家有别居之道。

yú shì gòng gē cái chǎn yǐ wéi sān fēn wǔ zì qǔ féi tián guǎng zhái nú bì qiáng zhě èr dì suǒ de bìng xī liè shǎo

”于是共割财产以为三分,武自取肥田广宅奴婢强者,二弟所得并悉劣少。

xiāng rén jiē chēng dì kè ràng ér bǐ wǔ tān lán yàn děng yǐ cǐ bìng de xuǎn jǔ wǔ nǎi huì zōng qīn qì yuē wú wèi xiōng bù xiào dào shēng qiè wèi èr dì cháng nián wèi yù róng lù suǒ yǐ qiú dé fēn cái zì qǔ dà jī

乡人皆称弟克让而鄙武贪婪,晏等以此并得选举,武乃会宗亲,泣曰:“吾为兄不肖,盗声窃位,二弟长年,未豫荣禄,所以求得分财,自取大讥。

jīn lǐ chǎn suǒ zēng sān bèi yú qián xī yǐ tuī èr dì yī wú suǒ liú

今理产所增,三倍于前,悉以推二弟,一无所留。

yú shì jùn zhōng xī rán yuǎn jìn chēng zhī

”于是郡中翕然,远近称之。

wèi zhì cháng lè shào fǔ

位至长乐少府。

jīng shǎo wèi jùn lì xiōng zi shì cháng bào chóu shā rén yuàn zhě cāo bīng gōng zhī

荆少为郡吏,兄子世尝报仇杀人,怨者操兵攻之。

jīng wén nǎi chū mén nì yuàn zhě guì ér yán yuē shì qián wú zhuàng xiāng fàn jiù jiē zài jīng bù néng xùn dǎo

荆闻,乃出门逆怨者,跪而言曰:“世前无状相犯,咎皆在荆不能训导。

xiōng jì zǎo méi yī zi wèi sì rú lìng sǐ zhě shāng qí miè jué yuàn shā shēn dài zhī

兄既早没,一子为嗣,如令死者伤其灭绝,愿杀身代之。

yuàn jiā fú jīng qǐ yuē xǔ yuàn jùn zhōng chēng xián wú hé gǎn xiāng qīn

”怨家扶荆起,曰:“许掾郡中称贤,吾何敢相侵?

yīn suì wěi qù

”因遂委去。

jīng míng yù yì zhe

荆名誉益著。

tài shǒu huáng jīng jǔ xiào lián

太守黄兢举孝廉。

hé dì shí shāo qiān guì yáng tài shǒu

和帝时,稍迁桂阳太守。

jùn bīn nán zhōu fēng sú cuì báo bù shí xué yì

郡滨南州,风俗脆薄,不识学义。

jīng wèi shè sàng jì hūn yīn zhì dù shǐ zhī lǐ jìn

荆为设丧纪婚姻制度,使知礼禁。

cháng xíng chūn dào lěi yáng xiàn rén yǒu jiǎng jūn zhě xiōng dì zhēng cái hù xiāng yán sòng

尝行春到耒阳县,人有蒋均者,兄弟争财,互相言讼。

jīng duì zhī tàn yuē wú hé guó zhòng rèn ér jiào huà bù xíng jiù zài tài shǒu

荆对之叹曰:“吾荷国重任,而教化不行,咎在太守。

nǎi gù shǐ lì shàng shū chén zhuàng qǐ yì tíng wèi

”乃顾使吏上书陈状,乞诣廷尉。

jūn xiōng dì gǎn huǐ gè qiú shòu zuì

均兄弟感悔,各求受罪。

zài shì shí èr nián fù lǎo chēng gē

在事十二年,父老称歌。

yǐ bìng zì shàng zhēng bài jiàn yì dài fū zú yú guān

以病自上,征拜谏议大夫,卒于官。

guì yáng rén wéi lì miào shù bēi

桂阳人为立庙树碑。

jīng sūn yǒu yù líng dì shí wéi tài wèi

荆孙<有彧>,灵帝时为太尉。

mèng cháng zì bó zhōu kuài jī shàng yú shàng yě

孟尝字伯周,会稽上虞上也。

qí xiān sān shì wèi jùn lì bìng fú jié sǐ nàn

其先三世为郡吏,并伏节死难。

cháng shǎo xiū cāo xíng shì jùn wèi hù cáo shǐ

尝少修操行,仕郡为户曹史。

shàng yú yǒu guǎ fù zhì xiào yǎng gū

上虞有寡妇至孝养姑。

gū nián lǎo shòu zhōng fu nǚ dì xiān huái xián jì nǎi wū fù yàn kǔ gōng yǎng jiā zhèn qí mǔ liè sòng xiàn tíng

姑年老寿终,夫女弟先怀嫌忌,乃诬妇厌苦供养,加鸩其母,列讼县庭。

jùn bù jiā xún chá suì jié jìng qí zuì

郡不加寻察,遂结竟其罪。

cháng xiān zhī wǎng zhuàng bèi yán zhī yú tài shǒu tài shǒu bù wéi lǐ

尝先知枉状,备言之于太守,太守不为理。

cháng āi qì wài mén yīn xiè bìng qù fù jìng yuān sǐ

尝哀泣外门,因谢病去,妇竟冤死。

zì shì jùn zhōng lián hàn èr nián dǎo qǐng wú suǒ huò

自是郡中连旱二年,祷请无所获。

hòu tài shǒu yīn dān dào guān fǎng wèn qí gù cháng yì fǔ jù chén guǎ fù yuān wū zhī shì

后太守殷丹到官,访问其故,尝诣府具陈寡妇冤诬之事。

yīn yuē xī dōng hǎi xiào fù gǎn tiān zhì hàn yú gōng yī yán gān zé shí jiàng

因曰:“昔东海孝妇,感天致旱,于公一言,甘泽时降。

yi lù sòng zhě yǐ xiè yuān hún zhù yōu wǎng huò shēn shí yǔ kě qī

宜戮讼者,以谢冤魂,庶幽枉获申,时雨可期。

dān cóng zhī jí xíng sòng nǚ ér jì fù mù tiān yìng shù yǔ gǔ jià yǐ dēng

”丹从之,即刑讼女而祭妇墓,天应澍雨,谷稼以登。

cháng hòu cè xiào lián jǔ mào cái bài xú lìng

尝后策孝廉,举茂才,拜徐令。

zhōu jùn biǎo qí néng qiān hé pǔ tài shǒu

州郡表其能,迁合浦太守。

jùn bù chǎn gǔ shí ér hǎi chū zhū bǎo yǔ jiāo zhǐ bǐ jìng cháng tōng shāng fàn liú dí liáng shí

郡不产谷实,而海出珠宝,与交阯比境,常通商贩,留籴粮食。

xiān shí zǎi shǒu bìng duō tān huì guǐ rén cǎi qiú bù zhī jì jí zhū suì jiàn xǐ yú jiāo zhǐ jùn jiè

先时宰守并多贪秽,诡人采求,不知纪极,珠遂渐徙于交阯郡界。

yú shì xíng lǚ bù zhì rén wù wú zī pín zhě è sǐ yú dào

于是行旅不至,人物无资,贫者饿死于道。

cháng dào guān gé yì qián bì qiú mín bìng lì

尝到官,革易前敝,求民病利。

céng wèi yú suì qù zhū fù huán bǎi xìng jiē fǎn qí yè shāng huò liú tōng chēng wéi shén míng

曾未逾岁,去珠复还,百姓皆反其业,商货流通,称为神明。

yǐ bìng zì shàng bèi zhēng dāng hái lì mín pān chē qǐng zhī

以病自上,被征当还,吏民攀车请之。

cháng jì bù dé jìn nǎi zài xiāng mín chuán yè dùn qù

尝既不得进,乃载乡民船夜遁去。

yǐn chǔ qióng zé shēn zì gēng yōng

隐处穷泽,身自耕佣。

lín xiàn shì mín mù qí dé jiù jū zhǐ zhě bǎi yú jiā

邻县士民慕其德,就居止者百余家。

huán dì shí shàng shū tóng jùn yáng qiáo shàng shū jiàn cháng yuē

桓帝时、尚书同郡杨乔上书荐尝曰:

chén qián hòu qī biǎo yán gù hé pǔ tài shǒu mèng cháng ér shēn qīng yán wēi zhōng bù méng chá

臣前后七表言故合浦太守孟尝,而身轻言微,终不蒙察。

qū qū pò xīn tú rán ér yǐ

区区破心,徒然而已。

cháng ān rén hóng yì dān lè dào dé qīng xíng chū sú néng gàn jué qún

尝安仁弘义,耽乐道德,清行出俗,能干绝群。

qián gèng shǒu zǎi yí fēng gǎi zhèng qù zhū fù huán jī mín méng huó

前更守宰,移风改政,去珠复还,饥民蒙活。

qiě nán hǎi duō zhēn cái chǎn yì jī zhǎng wò zhī nèi jià yíng jiān jīn ér cháng dān shēn xiè bìng gōng gēng lǒng cì nì jǐng cáng cǎi bù yáng huá zǎo

且南海多珍,财产易积,掌握之内,价盈兼金,而尝单身谢病,躬耕垄次,匿景藏采,不扬华藻。

shí yǔ hé zhī měi yòng fēi tú fù bèi zhī máo yě

实羽翮之美用,非徒腹背之毛也。

ér chén lún cǎo mǎng hǎo jué mò jí láng miào zhī bǎo qì yú gōu qú

而沉沦草莽,好爵莫及,廊庙之宝,弃于沟渠。

qiě nián suì yǒu qì sāng yú xíng jǐn ér zhōng zhēn zhī jié yǒng xiè shèng shí

且年岁有讫,桑榆行尽,而忠贞之节,永谢圣时。

chén chéng shāng xīn sī yòng liú tì

臣诚伤心,私用流涕。

fu wù yǐ yuǎn zhì wéi zhēn shì yǐ xī jiàn wèi guì

夫物以远至为珍,士以稀见为贵。

mù xiǔ zhū wèi wàn shèng yòng zhě zuǒ yòu wèi zhī róng ěr

B231木朽珠,为万乘用者,左右为之容耳。

wáng zhě qǔ shì yi bá zhòng zhī suǒ guì

王者取士,宜拔众之所贵。

chén yǐ dǒu shāo zhī zī qū zǒu rì yuè zhī cè

臣以斗筲之姿,趋走日月之侧。

sī lì wēi jié bù gǎn gǒu sī xiāng qū

思立微节,不敢苟私乡曲。

qiè gǎn qín xi wáng shēn jìn xián

窃感禽息,亡身进贤。

cháng jìng bú jiàn yòng

尝竟不见用。

nián qī shí zú yú jiā

年七十,卒于家。

dì wǔ fǎng zì zhòng móu jīng zhào cháng líng rén sī kōng lún zhī zú sūn yě

第五访字仲谋,京兆长陵人,司空伦之族孙也。

shǎo gū pín cháng yōng gēng yǐ yǎng xiōng sǎo

少孤贫,常佣耕以养兄嫂。

yǒu xián xiá zé yǐ xué wén

有闲暇,则以学文。

shì jùn wèi gōng cáo chá xiào lián bǔ xīn dū lìng

仕郡为功曹,察孝廉,补新都令。

zhèng píng huà xíng sān nián zhī jiān lín xiàn guī zhī hù kǒu shí bèi

政平化行,三年之间,邻县归之,户口十倍。

qiān zhāng yè tài shǒu

迁张掖太守。

suì jī sù shí shù qiān fǎng nǎi kāi cāng zhèn gěi yǐ jiù qí bì

岁饥,粟石数千,访乃开仓赈给以救其敝。

gèng jù qiǎn zhēng yù shàng yán

更惧谴,争欲上言。

fǎng yuē ruò shàng xū bào shì qì mín yě

访曰:“若上须报,是弃民也。

tài shǒu lè yǐ yī shēn jiù bǎi xìng

太守乐以一身救百姓!

suì chū gǔ fù rén

”遂出谷赋人。

shùn dì xǐ shū jiā zhī

顺帝玺书嘉之。

yóu shì yī jùn de quán

由是一郡得全。

suì yú guān mín bìng fēng jiè wú jiān dào

岁余,官民并丰,界无奸盗。

qiān nán yáng tài shǒu qù guān

迁南阳太守,去官。

bài hù qiāng xiào wèi biān jìng fú qí wēi xìn

拜护羌校尉,边境服其威信。

zú yú guān

卒于官。

liú ju zì shū fāng pèi guó xiāo rén yě

刘矩字叔方,沛国萧人也。

shū fù guāng shùn dì shí wéi sī tú

叔父光,顺帝时为司徒。

ju shǎo yǒu gāo jié yǐ fù shū liáo wèi de shì jìn suì jué zhōu jùn zhī mìng

矩少有高节,以父叔辽未得仕进,遂绝州郡之命。

tài wèi zhū chǒng tài fù huán yān jiā qí zhì yì gù shū liáo yǐ cǐ wéi zhū gōng suǒ pì bài yì láng ju nǎi jǔ xiào lián

太尉朱宠、太傅桓焉嘉其志义,故叔辽以此为诸公所辟,拜议郎,矩乃举孝廉。

shāo qiān yōng qiū lìng yǐ lǐ ràng huà zhī qí wú xiào yì zhě jiē gǎn wù zì gé

稍迁雍丘令,以礼让化之,其无孝义者,皆感悟自革。

mín yǒu zhēng sòng ju cháng yǐn zhī yú qián tí ěr xùn gào yǐ wéi fèn huì kě rěn xiàn guān bù kě rù shǐ guī gèng xún sī

民有争讼,矩常引之于前,提耳训告,以为忿恚可忍,县官不可入,使归更寻思。

sòng zhě gǎn zhī zhé gè bà qù

讼者感之,辄各罢去。

qí yǒu lù dé yí zhě jiē tuī xún qí zhǔ

其有路得遗者,皆推寻其主。

zài xiàn sì nián yǐ mǔ yōu qù guān

在县四年,以母忧去官。

hòu tài wèi hú guǎng jǔ ju xián liáng fāng zhèng sì qiān wèi shàng shū lìng

后太尉胡广举矩贤良方正,四迁为尚书令。

ju xìng liàng zhí bù néng xié fù guì shì yǐ shì shī dà jiàng jūn liáng jì yì chū wèi cháng shān xiāng yǐ jí qù guān

矩性亮直,不能谐附贵势,以是失大将军梁冀意,出为常山相,以疾去官。

shí jì qī xiōng sūn zhǐ wèi pèi xiāng ju jù wèi suǒ hài bù gǎn huán xiāng lǐ nǎi tóu péng chéng yǒu rén jiā

时冀妻兄孙祉为沛相,矩惧为所害,不敢还乡里,乃投彭城友人家。

suì yú jì yì shǎo wù nǎi zhǐ

岁余,冀意少悟,乃止。

bǔ cóng shì zhōng láng fù wèi shàng shū lìng qiān zōng zhèng tài cháng

补从事中郎,复为尚书令,迁宗正、太常。

yán xī sì nián dài huáng qióng wèi tài wèi

延熹四年,代黄琼为太尉。

qióng fù wèi sī kōng ju yǔ qióng jí sī tú zhǒng gǎo tóng xīn fǔ zhèng hào wèi xián xiàng

琼复为司空,矩与琼及司徒种暠同心辅政,号为贤相。

shí lián yǒu zāi yì sī lì xiào wèi yǐ hé sān gōng

时,连有灾异,司隶校尉以劾三公。

shàng shū zhū mù shàng shū chēng ju děng liáng fǔ yǐ yán yīn tāng gāo zōng bù zuì chén xià zhī yì

尚书朱穆上疏,称矩等良辅,以言殷汤、高宗不罪臣下之义。

dì bù xǐng jìng yǐ mán yí fǎn pàn miǎn

帝不省,竟以蛮夷反叛免。

hòu fù bài tài zhōng dài fū

后复拜太中大夫。

líng dì chū dài zhōu jǐng wèi tài wèi

灵帝初,代周景为太尉。

ju zài wéi shàng gōng suǒ bì zhào jiē míng rú sù dé

矩再为上公,所辟召皆名儒宿德。

bù yǔ zhōu jùn jiāo tōng

不与州郡交通。

shùn cí mò jiàn duō jiàn shěng yòng

顺辞默谏,多见省用。

fù yǐ rì shí miǎn

复以日食免。

yīn qǐ hái gǔ zú yú jiā

因乞骸骨,卒于家。

liú chǒng zì zǔ róng dōng lái mù píng rén qí dào huì wáng zhī hòu yě

刘宠字祖荣,东莱牟平人,齐悼惠王之后也。

dào huì wáng zǐ xiào wáng jiāng lǘ jiāng lǘ shǎo zǐ fēng mù píng hóu zǐ sūn jiā yān

悼惠王子孝王将闾,将闾少子封牟平侯,子孙家焉。

fù pī bó xué hào wèi tōng rú

父丕,博学,号为通儒。

chǒng shǎo shòu fù yè yǐ míng jīng jǔ xiào lián chén dōng píng líng lìng yǐ rén huì wèi lì mín suǒ ài

宠少受父业,以明经举孝廉,陈东平陵令,以仁惠为吏民所爱。

mǔ jí qì guān qù

母疾,弃官去。

bǎi xìng jiāng sòng sè dào chē bù dé jìn nǎi qīng fú dùn guī

百姓将送塞道,车不得进,乃轻服遁归。

hòu sì qiān wèi yù zhāng tài shǒu yòu sān qiān bài huì jī tài shǒu

后四迁为豫章太守,又三迁拜会稽太守。

shān mín yuàn piáo nǎi yǒu bái shǒu bù rù shì jǐng zhě pō wéi guān lì suǒ rǎo

山民愿朴,乃有白首不入市井者,颇为官吏所扰。

chǒng jiǎn chú fán kē jìn chá fēi fǎ jùn zhōng dà huà

宠简除烦苛,禁察非法,郡中大化。

zhēng wèi jiāng zuò dà jiàng

征为将作大匠。

shān yīn xiàn yǒu wǔ liù lǎo sōu méi hào fà zì ruò xié shān gǔ jiān chū rén jī bǎi qián yǐ sòng chǒng

山阴县有五六老叟,B36E眉皓发,自若邪山谷间出,人赍百钱以送宠。

chǒng láo zhī yuē fù lǎo hé zì kǔ

宠劳之曰:“父老何自苦?

duì yuē shān gǔ bǐ shēng wèi cháng shi jùn cháo

”对曰:“山谷鄙生,未尝识郡朝。

tā shǒu shí lì fā qiú mín jiān zhì yè bù jué huò gǒu fèi jìng xī mín bù dé ān

它守时吏发求民间,至夜不绝,或狗吠竟夕,民不得安。

zì míng fǔ xià chē yǐ lái gǒu bù yè fèi mín bú jiàn lì

自明府下车以来,狗不夜吠,民不见吏。

nián lǎo zāo zhí shèng míng jīn wén dāng jiàn qì qù gù zì fú fèng sòng

年老遭值圣明,今闻当见弃去,故自扶奉送。

chǒng yuē wú zhèng hé néng jí gōng yán yá

”宠曰:“吾政何能及公言邪?

qín kǔ fù lǎo

勤苦父老!

wéi rén xuǎn yī dà qián shòu zhī

”为人选一大钱受之。

zhuǎn wéi zōng zhèng dà hóng lú

转为宗正、大鸿胪。

yán xī sì nián dài huáng qióng wèi sī kōng yǐ yīn wù qiān yáng miǎn

延熹四年,代黄琼为司空、以阴雾愆阳免。

qǐng zhī bài jiàng zuò dà jiang de wèi zōng zhèng

顷之,拜将作大匠,得为宗正。

jiàn níng yuán nián dài wáng chàng wèi sī kōng pín qiān sī tú tài wèi

建宁元年,代王畅为司空,频迁司徒、太尉。

èr nián yǐ rì shí cè miǎn guī xiāng lǐ

二年,以日食策免,归乡里。

chǒng qián hòu lì zǎi èr jùn lèi dēng qīng xiàng ér qīng yuē shěng sù jiā wú huò jī

宠前后历宰二郡,累登卿相,而清约省素,家无货积。

cháng chū jīng shī yù xi tíng shè tíng lì zhǐ zhī yuē zhěng dùn sǎ sào yǐ dài liú gōng bù kě de zhǐ

尝出京师,欲息亭舍,亭吏止之,曰:“整顿洒埽,以待刘公,不可得止。

chǒng wú yán ér qù shí rén chēng qí zhǎng zhě

”宠无言而去,时人称其长者。

yǐ lǎo bìng zú yú jiā

以老病卒于家。

dì fāng guān zhì shān yáng tài shǒu

弟方,官至山阳太守。

fāng yǒu èr zi dài zì gōng shān yáo zì zhèng lǐ

方有二子:贷字公山,繇字正礼。

xiōng dì qí míng chēng

兄弟齐名称。

dǒng zhuó rù luò yáng dài cóng shì zhōng chū wèi yǎn zhōu cì shǐ

董卓入洛阳,岱从侍中出为兖州刺史。

xū jǐ ài wù wèi shì rén suǒ fù

虚己爱物,为士人所附。

chū píng sān nián qīng zhōu huáng jīn zéi rù yǎn zhōu shā rèn chéng xiāng zhèng suì zhuǎn rù dōng píng

初平三年,青州黄巾贼入兖州,杀任城相郑遂,转入东平。

dài jī zhī zhàn sǐ

岱击之,战死。

xīng píng zhōng yáo wèi yáng zhōu mù zhèn wēi jiāng jūn

兴平中,繇为杨州牧、振威将军。

shí yuán shù jù huái nán yáo nǎi yí jū qǔ ā

时袁术据淮南,繇乃移居曲阿。

zhí zhōng guó sāng luàn shì yǒu duō nán bēn yáo xié jiē shōu yǎng yǔ tóng yōu jù shén dé míng chēng

值中国丧乱,士友多南奔,繇携接收养,与同优剧,甚得名称。

yuán shù qiǎn sūn cè gōng pò yáo yīn bēn yù zhāng bìng zú

袁术遣孙策攻破繇,因奔豫章,病卒。

chóu lǎn zì jì zhì yī míng xiāng chú liú kǎo chéng rén yě

仇览字季智,一名香,除留考城人也。

shǎo wéi shū shēng chún mò xiāng lǐ wú zhī zhě

少为书生淳默,乡里无知者。

nián sì shí xiàn zhào bǔ shǐ xuǎn wèi pú tíng cháng

年四十,县召补史,选为蒲亭长。

quàn rén shēng yè wèi zhì kē lìng zhì yú guǒ cài wéi xiàn jī shǐ yǒu shù nóng shì jì bì nǎi lìng zǐ dì qún jū hái jiù hóng xué

劝人生业,为制科令,至于果菜为限,鸡豕有数,农事既毕,乃令子弟群居,还就黉学。

qí piāo qīng yóu zì zhě jiē yì yǐ tián sāng yán shè kē fá

其剽轻游恣者,皆役以田桑,严设科罚。

gōng zhù sāng shì zhèn xù qióng guǎ

躬助丧事,赈恤穷寡。

jī nián chēng dà huà

期年称大化。

lǎn chū dào tíng rén yǒu chén yuán zhě dú yǔ mǔ jū ér mǔ yì lǎn gào yuán bù xiào

览初到亭,人有陈元者,独与母居,而母诣览告元不孝。

lǎn jīng yuē wú jìn rì guò shě lú luò zhěng dùn gēng yún yǐ shí

览惊曰:“吾近日过舍,庐落整顿,耕耘以时。

cǐ fēi è rén dàng shì jiào huà wèi jí zhì chǐ

此非恶人,当是教化未及至耻。

mǔ shǒu guǎ yǎng gū kǔ shēn tóu lǎo nài hé sì fèn yú yī zhāo yù zhì zi yǐ bù yì hu

母守寡养孤,苦身投老,奈何肆忿于一朝,欲致子以不义乎?

mǔ wén gǎn huǐ tì qì ér qù

”母闻感悔,涕泣而去。

lǎn nǎi qīn dào yuán jiā yǔ qí mǔ zǐ yǐn yīn wèi jié rén lún xiào xíng pì yǐ huò fú zhī yán

览乃亲到元家,与其母子饮,因为节人伦孝行,譬以祸福之言。

yuán zú chéng xiào zǐ

元卒成孝子。

xiāng yì wèi zhī yàn yuē fù mǔ hé zài zài wǒ tíng huà wǒ shī xiāo bǔ suǒ shēng

乡邑为之谚曰:“父母何在在我庭,化我鸤枭哺所生。

shí kǎo chéng lìng hé nèi wáng huàn zhèng shàng yán měng wén lǎn yǐ dé huà rén shǔ wéi zhǔ bù

时考城令河内王涣,政尚严猛,闻览以德化人,署为主簿。

wèi lǎn yuē zhǔ bù wén chén yuán zhī guò bù zuì ér huà zhī dé wú shǎo yīng zhān zhī zhì yá

谓览曰:“主簿闻陈元之过,不罪而化之,得无少鹰鹯之志邪?

lǎn yuē yǐ wéi yīng zhān bù ruò luán fèng

”览曰:“以为鹰鹯,不若鸾凤。

huàn xiè qiǎn yuē zhǐ jí fēi luán fèng suǒ qī bǎi lǐ qǐ dà xián zhī lù

”涣谢遣曰:“枳棘非鸾凤所栖,百里岂大贤之路?

jīn rì tài xué yè cháng jū fēi míng yù jiē zhǔ bù hòu ěr

今日太学曳长裾,飞名誉,皆主簿后耳。

yǐ yī yuè fèng wéi zī miǎn zú jǐng xíng

以一月奉为资,勉卒景行。

lǎn rù tài xué

览入太学。

shí zhū shēng tóng jùn fú róng yǒu gāo míng yǔ lǎn bǐ yǔ bīn kè yíng shì

时,诸生同郡符融有高名,与览比宇,宾客盈室。

lǎn cháng zì shǒu bù yǔ róng yán

览常自守,不与融言。

róng guān qí róng zhǐ xīn dú qí zhī nǎi wèi yuē yǔ xiān shēng tóng jùn rǎng lín fáng yǒu

融观其容止,心独奇之,乃谓曰:“与先生同郡壤,邻房牖。

jīn jīng shī yīng xióng sì jí zhì shì jiāo jié zhī qiū suī wu jīng cháng shǒu zhī hé yīn

今京师英雄四集,志士交结之秋,虽务经常,守之何因?

lǎn nǎi zhèng sè yuē tiān zǐ xiū shè tài xué qǐ dàn shǐ rén yóu tán qí zhōng

”览乃正色曰:“天子修设太学,岂但使人游谈其中!

gāo yī ér qù bù fù yǔ yán

”高揖而去,不复与言。

hòu róng yǐ gào guō lín zōng lín zōng yīn yǔ róng jī cì jiù fáng yè zhī suì qǐng liú sù

后融以告郭林宗,林宗因与融赍刺就房谒之,遂请留宿。

lín zōng jiē tàn xià chuáng wèi bài

林宗嗟叹,下床为拜。

lǎn xué bì guī xiāng lǐ zhōu jùn bìng qǐng jiē yǐ jí cí

览学毕归乡里,州郡并请,皆以疾辞。

suī zài yàn jū bì yǐ lǐ zì zhěng

虽在宴居,必以礼自整。

qī zǐ yǒu guò zhé miǎn guān zì zé

妻子有过,辄免冠自责。

qī zǐ tíng xiè hou lǎn guān nǎi gǎn shēng táng

妻子庭谢,候览冠,乃敢升堂。

jiā rén mò jiàn xǐ nù shēng sè zhī yì

家人莫见喜怒声色之异。

hòu zhēng fāng zhèng yù jí ér zú

后征方正,遇疾而卒。

sān zi jiē yǒu wén shǐ cái shǎo zǐ xuán zuì zhī míng

三子皆有文史才,少子玄,最知名。

tóng huī zì hàn zōng láng yá gū mù rén yě

童恢字汉宗,琅邪姑幕人也。

fù zhòng yù zāo yù xiōng huāng qīng jiā zhèn xù jiǔ zú xiāng lǐ lài quán zhě yǐ bǎi shù

父仲玉,遭玉凶荒,倾家赈恤,九族乡里赖全者以百数。

zhòng yù zǎo zú

仲玉早卒。

huī shǎo shì zhōu jùn wèi lì sī tú yáng cì wén qí zhí fǎ lián píng nǎi pì zhī

恢少仕州郡为吏,司徒杨赐闻其执法廉平,乃辟之。

nǎi cì bèi hé dāng miǎn yuàn shǔ xī tóu cì qù huī dú yì quē zhēng zhī

乃赐被劾当免,掾属悉投刺去,恢独诣阙争之。

nǎi de lǐ yuàn shǔ xī guī fǔ huī zhàng cè ér shì

乃得理,掾属悉归府,恢杖策而逝。

yóu shì lùn zhě guī měi

由是论者归美。

fù bì gōng fǔ chú bù qí lìng

复辟公府,除不其令。

lì rén yǒu fàn wéi jìn fǎ zhé suí fāng xiǎo shì

吏人有犯违禁法,辄随方晓示。

ruò lì chēng qí zhí rén xíng shàn shì zhě jiē cì yǐ jiǔ yáo zhī lǐ yǐ quàn lì zhī

若吏称其职,人行善事者,皆赐以酒肴之礼,以劝励之。

gēng zhī zhǒng shōu jiē yǒu tiáo zhāng

耕织种收,皆有条章。

yī jìng qīng jìng láo yù lián nián wú qiú

一境清静,牢狱连年无囚。

bǐ xiàn liú rén guī huà xǐ jū èr wàn yú hù

比县流人归化,徙居二万余户。

mín cháng wèi hǔ suǒ hài nǎi shè kǎn bǔ zhī shēng huò èr hǔ

民尝为虎所害,乃设槛捕之,生获二虎。

huī wén ér chū zhòu hǔ yuē tiān shēng wàn wù wéi rén wéi guì

恢闻而出,咒虎曰:“天生万物,唯人为贵。

hǔ láng dāng shí liù chù ér cán bào yú rén

虎狼当食六畜,而残暴于人。

wáng fǎ shā rén zhě shāng shāng rén zé lùn fǎ

王法杀人者伤,伤人则论法。

rǔ ruò shì shā rén zhě dāng chuí tóu fú zuì

汝若是杀人者,当垂头服罪;

zì zhī fēi zhě dāng hào hū chēng yuān

自知非者,当号呼称冤。

yī hǔ dī tóu bì mù zhuàng rú zhèn jù jí shí shā zhī

”一虎低头闭目,状如震惧,即时杀之。

qí yī shì huī míng hǒu yǒng yuè zì fèn suì lìng fàng shì

其一视恢鸣吼,踊跃自奋,遂令放释。

lì rén wèi zhī gē sòng

吏人为之歌颂。

qīng zhōu jǔ yóu yì qiān dān yáng tài shǒu bào jí ér zú

青州举尤异,迁丹阳太守,暴疾而卒。

dì yì zì hàn wén míng gāo yú huī zǎi fǔ xiān pì zhī

弟翊字汉文,名高于恢,宰府先辟之。

yì yáng yīn bù kěn shì jí huī bèi mìng nǎi jiù xiào lián chú xū chāng zhǎng

翊阳喑不肯仕,及恢被命,乃就孝廉,除须昌长。

huà yǒu yì zhèng lì rén shēng wèi lì bēi

化有异政,吏人生为立碑。

wén jǔ jiāng sàng qì guān guī

闻举将丧,弃官归。

hòu jǔ mào cái bù jiù

后举茂才,不就。

zú yú jiā

他终于被诛杀。

zàn yuē zhèng jiè zhāng jí lǐ shàn hēng xiān

赞曰:“政界张急,理善亨鲜。

tuī zhōng yǐ jí zhòng mò zì juān

推忠以及,众瘼自蠲。

yī fū de qíng qiān shì míng tǒng

一夫得情,千室鸣统。

huái wǒ fēng ài yǒng zài yí xián

怀我风爱,永载遗贤。

✦ You read 列传·循吏列传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.