zhèng zhòng cài lún sūn chéng cáo téng dān chāo hóu lǎn cáo jié lǚ qiáng zhāng ràng
郑众蔡伦孙程曹腾单超侯览曹节吕强张让
yì yuē tiān chuí xiàng shèng rén zé zhī
《易》曰：“天垂象，圣人则之。
huàn zhě sì xīng zài huáng wèi zhī cè gù zhōu lǐ zhì guān yì bèi qí shù
”宦者四星，在皇位之侧，故《周礼》置官，亦备其数。
hūn zhě shǒu zhōng mén zhī jìn sì rén zhǎng nǚ gōng zhī jiè
阍者守中门之禁，寺人掌女宫之戒。
yòu yún wáng zhī zhèng nèi zhě wǔ rén
又云“王之正内者五人”。
yuè lìng zhòng dōng mìng yān yǐn shěn mén lǘ jǐn fáng shì
《月令》：“仲冬，命阉尹审门闾，谨房室。
shī zhī xiǎo yǎ yì yǒu xiàng bó cì chán zhī piān
”《诗》之《小雅》，亦有《巷伯》刺谗之篇。
rán huàn rén zhī zài wáng cháo zhě qí lái jiù yǐ
然宦人之在王朝者，其来旧矣。
jiāng yǐ qí tǐ fēi quán qì qíng zhì zhuān liáng tōng guān zhōng rén yì yǐ yì yǎng hu
将以其体非全气，情志专良，通关中人，易以役养乎？
rán ér hòu shì yīn zhī cái rèn shāo guǎng qí néng zhě zé bó diāo guǎn sū yǒu gōng yú chu jìn jǐng jiān miào xián zhe yōng yú qín zhào
然而后世因之，才任稍广，其能者，则勃貂、管苏有功于楚、晋，景监、缪贤著庸于秦、赵。
jí qí bì yě zé shù diāo luàn qí yī lì huò sòng
及其敝也，则竖刁乱齐，伊戾祸宋。
hàn xìng réng xí qín zhì zhì zhōng cháng shì guān
汉兴，仍袭秦制，置中常侍官。
rán yì yǐn yòng shì rén yǐ cān qí xuǎn jiē yín dāng zuǒ diāo jǐ shì diàn shěng
然亦引用士人，以参其选，皆银珰左貂，给事殿省。
jí gāo hòu chēng zhì nǎi yǐ zhāng qīng wèi dà yè zhě chū rù wò nèi shòu xuān zhào mìng
及高后称制，乃以张卿为大谒者，出入卧内，受宣诏命。
wén dì shí yǒu zhào tán běi gōng bǎi zǐ pō jiàn qīn xìng
文帝时，有赵谈、北宫伯子，颇见亲幸。
zhì yú xiào wǔ yì ài li yán nián
至于孝武，亦爱李延年。
dì shù yàn hòu tíng huò qián yóu lí guǎn gù qǐng zòu jī shì duō yǐ huàn rén zhǔ zhī
帝数宴后庭，或潜游离馆，故请奏机事，多以宦人主之。
zhì yuán dì zhī shì shǐ yóu wèi huáng mén lìng qín xīn nà zhōng yǒu suǒ bǔ yì
至元帝之世，史游为黄门令，勤心纳忠，有所补益。
qí hòu hóng gōng shí xiǎn yǐ nìng xiǎn zì jìn zú yǒu xiāo zhōu zhī huò sǔn huì dì dé yān
其后弘恭、石显以佞险自进，卒有萧、周之祸，损秽帝德焉。
zhōng xīng zhī chū huàn guān xī yòng yān rén bù fù zá diào tā shì
中兴之初，宦官悉用阉人，不复杂调他士。
zhì yǒng píng zhōng shǐ zhì yuán shù zhōng cháng shì sì rén xiǎo huáng mén shí rén
至永平中，始置员数，中常侍四人，小黄门十人。
hé dì jí zuò yòu ruò ér dòu xiàn xiōng dì zhuān zǒng quán wēi nèi wài chén liáo mò yóu qīn jiē suǒ yǔ jū zhě wéi ān huàn ér yǐ
和帝即祚幼弱，而窦宪兄弟专总权威，内外臣僚，莫由亲接，所与居者，唯庵宦而已。
gù zhèng zhòng de zhuān móu jìn zhōng zhōng chú dà duì suì xiǎng fēn tǔ zhī fēng chāo dēng gōng qīng zhī wèi
故郑众得专谋禁中，终除大憝，遂享分土之封，超登宫卿之位。
yú shì zhōng guān shǐ shèng yān
于是中官始盛焉。
zì míng dì yǐ hòu qì hu yán píng wěi yòng jiàn dà ér qí yuán shāo zēng zhōng cháng shì zhì yǒu shí rén xiǎo huáng mén èr shí rén gǎi yǐ jīn dāng yòu diāo jiān lǐng qīng shǔ zhī zhí
自明帝以后，迄乎延平，委用渐大，而其员稍增，中常侍至有十人，小黄门二十人，改以金珰右貂，兼领卿署之职。
shān hòu yǐ nǚ zhǔ lín zhèng ér wàn jī yīn yuǎn cháo chén guó yì wú yóu cān duàn wéi wò chēng zhì xià lìng bù chū fáng wéi zhī jiān bù dé bù wěi yòng xíng rén jì zhī guó mìng
邓后以女主临政，而万机殷远，朝臣国议，无由参断帷幄，称制下令，不出房闱之间，不得不委用刑人，寄之国命。
shǒu wò wáng jué kǒu hán tiān xiàn fēi fù yè tíng yǒng xiàng zhī zhí guī yǒu fáng tà zhī rèn yě
手握王爵，口含天宪，非复掖廷永巷之职，闺牖房闼之任也。
qí hòu sūn chéng dìng lì shùn zhī gōng cáo téng cān jiàn huán zhī cè xù yǐ wǔ hòu hé móu liáng jì shòu yuè jī yīn gōng zhèng ēn gù zhǔ xīn gù zhōng wài fú cóng shàng xià bǐng qì
其后孙程定立顺之功，曹腾参建桓之策，续以五侯合谋，梁冀受钺，迹因公正，恩固主心，故中外服从，上下屏气。
huò chēng yī huò zhī xūn wú xiè yú wǎng zǎi
或称伊、霍之勋，无谢于往载；
huò wèi liáng píng zhī huà fù xīng yú dāng jīn
或谓良、平之画，复兴于当今。
suī shí yǒu zhōng gōng ér jìng jiàn pái chì
虽时有忠公，而竟见排斥。
jǔ dòng huí shān hǎi hū xī biàn shuāng lù
举动回山海，呼吸变霜露。
ā zhǐ qū qiú zé guāng chǒng sān zú
阿旨曲求，则光宠三族；
zhí qíng wǔ yì zé cān yí wǔ zōng
直情忤意，则参夷五宗。
hàn zhī gāng jì dà luàn yǐ
汉之纲纪大乱矣。
ruò fú gāo guān cháng jiàn yū zhū huái jīn zhě bù mǎn gōng wéi
若夫高冠长剑，纡朱怀金者，布满宫闱；
jū máo fēn hǔ nán miàn chén rén zhě gài yǐ shí shù
苴茅分虎，南面臣人者，盖以十数。
fǔ shǔ dì guǎn qí liè yú dū bǐ
府署第馆，棋列于都鄙；
zǐ dì zhī fù guò bàn yú zhōu guó
子弟支附，过半于州国。
nán jīn hé bǎo bīng wán wù zhī jī yíng rèn zhēn cáng
南金、和宝、冰纨、雾E067之积，盈仞珍藏；
qiáng yuàn shì r gē dān wǔ nǚ zhī wán chōng bèi qǐ shì
嫱媛、侍儿、歌单、舞女之玩，充备绮室。
gǒu mǎ shì diāo wén tǔ mù bèi tí xiù
狗马饰雕文，土木被缇绣。
jiē bāo gē méng lí jìng zì shē yù
皆剥割萌黎，竞恣奢欲。
gòu hài míng xián zhuān shù dǎng lèi
构害明贤，专树党类。
qí yǒu gēng xiāng yuán yǐn xī fù quán qiáng zhě jiē fǔ shēn xūn zǐ yǐ zì dá
其有更相援引，希附权强者，皆腐身熏子，以自C674达。
tóng bì xiāng jì gù qí tú yǒu fán bài guó dù bài zhī shì bù kě dān shū
同敝相济，故其徒有繁，败国蠹败之事，不可单书。
suǒ yǐ hǎi nèi jiē dú zhì shì qióng qī kòu jù yuán jiān yáo luàn qū xià
所以海内嗟毒，志士穷栖，寇剧缘间，摇乱区夏。
suī zhōng liáng huái fèn shí huò fèn fā ér yán chū huò cóng xuán jiàn nú lù
虽忠良怀愤，时或奋发，而言出祸从，旋见孥戮。
yīn fù dà kǎo gōu dǎng zhuǎn xiāng wū rǎn
因复大考钩党，转相诬染。
fán chēng shàn shì mò bù lí bèi zāi dú
凡称善士，莫不离被灾毒。
dòu wǔ hé jìn wèi chóng qi jìn chéng jiǔ fù zhī áo yuàn xié qún yīng zhī shì lì ér yǐ yí liú bù duàn zhì yú tiǎn bài
窦武、何进，位崇戚近，乘九服之嚣怨，协群英之势力，而以疑留不断，至于殄败。
sī yì yùn zhī jí hu
斯亦运之极乎！
suī yuán shào gōng xíng shān yí wú yú rán yǐ bào yì luàn yì hé yún jí
虽袁绍龚行，芟夷无余，然以暴易乱，亦何云及！
zì cáo téng shuō liáng jì jìng lì hūn ruò
自曹腾说梁冀，竟立昏弱。
wèi wǔ yīn zhī suì qiān guī dǐng
魏武因之，遂迁龟鼎。
suǒ wèi jūn yǐ cǐ shǐ bì yǐ cǐ zhōng xìn hu qí rán yǐ
所谓“君以此始，必以此终”，信乎其然矣！
zhèng zhòng zì jì chǎn nán yáng rén yě
郑众字季产，南阳ED77人也。
wéi rén jǐn mǐn yǒu xīn jǐ
为人谨敏有心几。
yǒng píng zhōng chū jǐ shì tài zǐ jiā
永平中，初给事太子家。
sù zōng jí wèi bài xiǎo huáng mén qiān zhōng cháng shì
肃宗即位，拜小黄门，迁中常侍。
hé dì chū jiā wèi gōu dùn lìng
和帝初，加位钩盾令。
shí dòu tài hòu bǐng zhèng hòu xiōng dà jiàng jūn xiàn děng bìng qiè wēi quán cháo chén shàng xià mò bù fù zhī ér zhòng dú yī xīn wáng shì bù shì háo dǎng dì qīn xìn yān
时窦太后秉政，后兄大将军宪等并窃威权，朝臣上下莫不附之，而众独一心王室，不事豪党，帝亲信焉。
jí xiàn xiōng dì tú zuò bù guǐ zhòng suì shǒu móu zhū zhī yǐ gōng qiān dà cháng qiū
及宪兄弟图作不轨，众遂首谋诛之，以功迁大长秋。
cè xūn bān shǎng měi cí duō shòu shǎo
策勋班赏，每辞多受少。
yóu shì cháng yǔ yì shì
由是常与议事。
zhōng guān yòng quán zì zhòng shǐ yān
中官用权，自众始焉。
shí sì nián dì niàn zhòng gōng měi fēng wèi cháo xiāng hòu shí yì qiān wǔ bǎi hù
十四年，帝念众功美，封为鄛乡侯，食邑千五百户。
yǒng chū yuán nián hé xī huáng hòu yì fēng sān bǎi hù
永初元年，和熹皇后益封三百户。
yuán chū yuán nián zú yǎng zǐ hóng sì
元初元年卒，养子闳嗣。
hóng zú zǐ ān sì
闳卒，子安嗣。
hòu guó jué
后国绝。
huán dì yán xī èr nián shào fēng zhòng zēng sūn shí chóu wèi guān nèi hóu
桓帝延熹二年，绍封众曾孙石雠为关内侯。
cài lún zì jìng zhòng guì yáng rén yě
蔡伦字敬仲，桂阳人也。
yǐ yǒng píng mò shǐ jǐ shì gōng yè jiàn chū zhōng wèi xiǎo huáng mén
以永平末始给事宫掖，建初中，为小黄门。
jí hé dì jí wèi zhuǎn zhōng cháng shì yù cān wéi wò
及和帝即位，转中常侍，豫参帷幄。
lún yǒu cái xué jìn xīn dūn shèn shù fàn yán yán kuāng bì dé shī
伦有才学，尽心敦慎，数犯严颜，匡弼得失。
měi zhì xiū mù zhé bì mén jué bīn bào tǐ tián yě
每至休沐，辄闭门绝宾，暴体田野。
hòu jiā wèi shàng fāng lìng
后加位尚方令。
yǒng yuán jiǔ nián jiān zuò mì jiàn jí zhū qì xiè mò bù jīng gōng jiān mì wèi hòu shì fǎ
永元九年，监作秘剑及诸器械，莫不精工坚密，为后世法。
zì gǔ shū qì duō biān yǐ zhú jiǎn qí yòng jiān bó zhě wèi zhī wèi zhǐ
自古书契多编以竹简，其用缣帛者谓之为纸。
jiān guì ér jiǎn zhòng bìng bù biàn yú rén
缣贵而简重，并不便于人。
lún nǎi zào yì yòng shù fū má tóu jí bì bù yú wǎng yǐ wéi zhǐ
伦乃造意，用树肤、麻头及敝布、鱼网以为纸。
yuán xìng yuán nián zòu shàng zhī dì shàn qí néng zì shì mò bù cóng yòng yān gù tiān xià xián chēng cài hóu zhǐ
元兴元年奏上之，帝善其能，自是莫不从用焉，故天下咸称“蔡侯纸”。
yuán chū yuán nián shān tài hòu yǐ lún jiǔ sù wèi fēng wèi lóng tíng hóu yì sān bǎi hù
元初元年，邓太后以伦久宿卫，封为龙亭侯，邑三百户。
hòu wèi cháng lè tài pú
后为长乐太仆。
sì nián dì yǐ jīng zhuàn zhī wén duō bù zhèng dìng nǎi xuǎn tōng rú yè zhě liú zhēn jí bó shì liáng shǐ yì dōng guān gè xiào jiā fǎ lìng lún jiān diǎn qí shì
四年，帝以经传之文多不正定，乃选通儒谒者刘珍及博士良史诣东观，各F6C5校家法，令伦监典其事。
lún chū shòu dòu hòu fěng zhǐ wū xiàn ān dì zǔ mǔ sòng guì rén
伦初受窦后讽旨，诬陷安帝祖母宋贵人。
jí tài hòu bēng ān dì shǐ qīn wàn jī chì shǐ zì zhì tíng wèi
及太后崩，安帝始亲万机，敕使自致廷尉。
lún chǐ shòu rǔ nǎi mù yù zhěng yī guān yǐn yào ér sǐ
伦耻受辱，乃沐浴整衣冠，饮药而死。
guó chú
封国被废除。
sūn chéng zì zhì qīng zhuō jùn xīn chéng rén yě
孙程字稚卿，涿郡新城人也。
ān dì shí wèi zhōng huáng mén jǐ shì cháng lè gōng
安帝时，为中黄门，给事长乐宫。
shí shān tài hòu lín cháo dì bù qīn zhèng shì
时邓太后临朝，帝不亲政事。
xiǎo huáng mén li rùn yǔ dì rǔ mǔ wáng shèng cháng gòng zèn tài hòu xiōng zhí jīn wú kuī děng yán yù fèi dì lì píng yuán wáng yì dì měi fèn jù
小黄门李闰与帝乳母王圣常共谮太后兄执金吾悝等，言欲废帝，立平原王翼，帝每忿惧。
jí tài hòu bēng suì zhū shān shì ér fèi píng yuán wáng fēng rùn yōng xiāng hòu
及太后崩，遂诛邓氏而废平原王，封闰雍乡侯；
yòu xiǎo huáng mén jiāng jīng yǐ chán chǎn jìn chū yíng dì yú dǐ yǐ gōng fēng dōu xiāng hòu shí yì gè sān bǎi hù
又小黄门江京以谗谄进，初迎帝于邸，以功封都乡侯，食邑各三百户。
rùn jīng bìng qiān zhōng cháng shì jiāng jīng jiān dà cháng qiū yǔ zhōng cháng shì fán fēng huáng mén lìng liú ān gōu dùn lìng chén dá jí wáng shèng shèng nǚ bó róng shān dòng nèi wài jìng wèi chǐ nüè
闰、京并迁中常侍，江京兼大长秋，与中常侍樊丰、黄门令刘安、钩盾令陈达及王圣、圣女伯荣扇动内外，竞为侈虐。
yòu dì jiù dà jiàng jūn gěng bǎo huáng hòu xiōng dà hóng lú yán xiǎn gēng xiāng ē dǎng suì wǎng shā tài wèi yáng zhèn fèi huáng tài zǐ wèi jì yīn wáng
又帝舅大将军耿宝、皇后兄大鸿胪阎显更相阿党，遂枉杀太尉杨震，废皇太子为济阴王。
míng nián dì bēng lì běi xiāng hóu wèi tiān zǐ
明年帝崩，立北乡侯为天子。
xiǎn děng suì zhuān cháo zhēng quán nǎi fěng yǒu sī zòu zhū fán fēng fèi gěng bǎo wáng shèng jí dǎng yǔ jiē jiàn sǐ xǐ
显等遂专朝争权，乃讽有司奏诛樊丰，废耿宝、王圣，及党与皆见死徙。
shí yuè běi xiāng hóu bìng dǔ
十月，北乡侯病笃。
chéng wèi jì yīn wáng yè zhě cháng xīng qú yuē wáng yǐ dí tǒng běn wú shī dé xiān dì yòng chán suì zhì fèi chù
程谓济阴王谒者长兴渠曰：“王以嫡统，本无失德，先帝用谗，遂至废黜。
ruò běi xiāng jí bù qǐ gòng duàn jiāng jīng yán xiǎn shì nǎi kě chéng
若北乡疾不起，共断江京、阎显，事乃可成。
qú děng rán zhī
”渠等然之。
yòu zhōng huáng mén nán yáng wáng kāng xiān wèi tài zǐ fǔ shǐ zì tài zǐ zhī fèi
又中黄门南阳王康，先为太子府史，自太子之废；
cháng huái tàn fèn
常怀叹愤。
yòu cháng lè tài guān chéng jīng zhào wáng guó bìng fù tóng yú chéng
又长乐太官丞京兆王国，并附同于程。
zhì èr shí qī rì běi xiāng hóu hōng
至二十七日，北乡侯薨。
yán xiǎn bái tài hòu zhēng zhū wǔ zǐ jiǎn wèi dì sì
阎显白太后，征诸五子简为帝嗣。
wèi jí zhì shí yī yuè èr rì chéng suì yǔ wáng kāng děng shí bā rén jù móu yú xi zhōng xià jiē dài dān yī wèi shì
未及至，十一月二日，程遂与王康等十八人，聚谋于西钟下，皆戴单衣为誓。
sì rì yè chéng děng gòng huì chóng dé diàn shàng yīn rù zhāng tái mén
四日夜，程等共会崇德殿上，因入章台门。
shí jiāng jīng liú ān jí li rùn chén dá děng jù zuò shěng mén xià chéng yǔ wáng kāng gòng jiù zhǎn jīng ān dá yǐ li rùn quán shì jī wèi shěng nèi suǒ fú yù yǐn wéi zhǔ yīn jǔ rèn xié rùn yuē jīn dāng lì jì yīn wáng wú de yáo dòng
时，江京、刘安及李闰、陈达等俱坐省门下，程与王康共就斩京、安、达，以李闰权势积为省内所服，欲引为主，因举刃胁闰曰：“今当立济阴王，无得摇动。
rùn yuē nuò
”闰曰：“诺。
yú shì fú rùn qǐ jù yú xi zhōng xià yíng jì yīn wáng lì zhī shì wèi shùn dì
”于是扶闰起，俱于西钟下迎济阴王立之，是为顺帝。
zhào shàng shū lìng pú yè yǐ xià cóng niǎn xìng nán gōng yún tái chéng děng liú shǒu shěng mén zhē gǎn nèi wài
召尚书令、仆射以下，从辇幸南宫云台，程等留守省门，遮扞内外。
yán xiǎn shí zài jìn zhōng yōu pò bù zhī suǒ wéi xiǎo huáng mén fán dēng quàn xiǎn fā bīng yǐ tài hòu zhào zhào yuè qí xiào wèi féng shī hǔ bēn zhōng láng jiàng yán chóng zhūn shuò píng mén yǐ yù chéng děng
阎显时在禁中，忧迫不知所为，小黄门樊登劝显发兵，以太后诏召越骑校尉冯诗、虎贲中郎将阎崇，屯朔平门，以御程等。
yòu shī rù shěng tài hòu shǐ shòu zhī yìn yuē néng dé jì yīn wáng zhě fēng wàn hù hòu de li rùn zhě wǔ qiān hù hòu
诱诗入省，太后使授之印，曰：“能得济阴王者封万户侯，得李闰者五千户侯。
xiǎn yǐ shī suǒ jiāng zhòng shǎo shǐ yǔ dēng yíng lì shì yú zuǒ yè mén wài
”显以诗所将众少，使与登迎吏士于左掖门外。
shī yīn gé shā dēng guī yíng tún shǒu
诗因格杀登，归营屯守。
xiǎn dì wèi wèi jǐng jù cóng shěng zhōng hái wài fǔ shōu bīng zhì shèng dé mén
显弟卫尉景遽从省中还外府，收兵至盛德门。
chéng chuán zhào zhū shàng shū shǐ shōu jǐng
程传召诸尚书使收景。
shàng shū guō zhèn shí wò bìng wén zhī jí shuài zhí sù yǔ lín chū nán zhǐ chē mén féng yǐng cóng lì shì bá bái rèn hū bái wú gān bīng
尚书郭镇时卧病，闻之，即率直宿羽林出南止车门，逢景从吏士，拔白刃，呼白：“无干兵。
zhèn jí xià chē chí jié zhào zhī
”镇即下车，持节诏之。
jǐng yuē hé děng zhào
景曰：“何等诏？
yīn tīng zhèn bù zhōng
”因听镇，不中。
zhèn yǐn jiàn jī jǐng duò chē zuǒ yòu yǐ jǐ chā qí xiōng suì qín zhī sòng tíng wèi yù jí yè sǐ
镇引剑击景墯车，左右以戟叉其匈，遂禽之，送廷尉狱，即夜死。
dàn rì lìng shì yù shǐ shōu xiǎn děng sòng yù yú shì suì dìng
旦日，令侍御史收显等送狱，于是遂定。
xià zhào yuē
下诏曰：
fu biǎo gōng lù shàn gǔ jīn zhī tōng yì yě
夫表功录善，古今之通义也。
gù zhōng cháng shì cháng lè tài pú jiāng jīng huáng mén lìng liú ān gōu dùn lìng chén dá yǔ gù chē qí jiāng jūn yán xiǎn xiōng dì móu yì è nì qīng luàn tiān xià
故中常侍长乐太仆江京、黄门令刘安、钩盾令陈达与故车骑将军阎显兄弟谋议恶逆，倾乱天下。
zhōng huáng mén sūn chéng wáng kāng cháng lè tài guān chéng wáng guó zhōng huáng mén huáng lóng péng kǎi mèng shū li jiàn wáng chéng zhāng xián shǐ fàn mǎ guó wáng dào li yuán yáng tuó chén yǔ zhào fēng li gāng wèi měng miáo guāng děng
中黄门孙程、王康、长乐太官丞王国、、中黄门黄龙、彭恺、孟叔、李建、王成、张贤、史泛、马国、王道、李元、杨佗、陈予、赵封、李刚、魏猛、苗光等，
huái zhōng fèn fā
怀忠愤发，
lù lì xié móu
戮力协谋，
suì sào miè yuán è
遂埽灭元恶，
yǐ dìng wáng shì
以定王室。
shī bù yún hū wú yán bù yuán dé bù bào
《诗》不云乎：“无言不F6C5，元德不报。
chéng wèi móu shǒu kāng guó xié tóng
”程为谋首，康、国协同。
qí fēng chéng wèi fú yáng hóu shí yì wǔ hù
其封程为浮阳侯，食邑五户；
kāng wèi huá róng hóu guó wèi lì hóu gè jiǔ qiān hù
康为华容侯，国为郦侯，各九千户；
huáng lóng wèi xiāng nán hóu wǔ qiān hù
黄龙为湘南侯，五千户；
péng kǎi wèi xī píng chāng hòu mèng shū wèi zhōng lú hóu li jiàn wéi fù yáng hòu gè sì qiān èr bǎi hù
彭恺为西平昌侯，孟叔为中庐侯，李建为复阳侯，各四千二百户；
wáng chéng wéi guǎng zōng hóu zhāng xián wèi zhù ā hòu shǐ fàn wèi lín jū hóu mǎ guó wéi wén píng hóu wáng dào wèi fàn xiàn hóu li yuán wèi bāo xìn hóu yáng tuó wéi shān dōu hóu chén yǔ wéi xià hóu zhào fēng wèi xī xiàn hòu li gāng wèi zhī jiāng hóu gè sì qiān hù
王成为广宗侯，张贤为祝阿侯，史泛为临沮侯，马国为文平侯，王道为范县侯，李元为褒信侯，杨佗为山都侯，陈予为下B36F侯，赵封为析县侯，李刚为枝江侯，各四千户；
wèi měng wèi yí líng hóu èr qiān hù
魏猛为夷陵侯，二千户；
miáo guāng wèi dōng ē hóu qiān hù
苗光为东阿侯，千户。
shì wèi shí jiǔ hóu
是为十九侯。
jiā cì chē mǎ jīn yín qián bó gè yǒu chà
加赐车、马、金、银、钱、帛，各有差。
li rùn yǐ xiān bù yù móu gù bù fēng
李闰以先不豫谋，故不封。
suì zhuó bài chéng qí dū wèi
遂擢拜程骑都尉。
yǒng jiàn yuán nián chéng yǔ zhāng xián mèng shū mǎ guó děng wéi sī lì xiào wèi yú xǔ sòng zuì huái biǎo shàng diàn hē chì zuǒ yòu
永建元年，程与张贤、孟叔、马国等为司隶校尉虞诩讼罪，怀表上殿，呵叱左右。
dì nù suì miǎn chéng guān yīn xī qiǎn shí jiǔ hóu jiù guó hòu xǐ fēng chéng wèi yí chéng hóu
帝怒，遂免程官，因悉遣十九侯就国，后徙封程为宜城侯。
chéng jì dào guó yuàn hèn huì duì fēng hái yìn shòu fú cè wáng guī jīng shī wǎng lái shān zhōng
程既到国，怨恨恚怼，封还印绶、符策，亡归京师，往来山中。
zhào shū zhuī qiú fù gù jué shì cì chē mǎ yī wù qiǎn hái guó
诏书追求，复故爵士，赐车马衣物，遣还国。
sān nián dì niàn chéng děng gōng xūn xī zhēng hái jīng shī
三年，帝念程等功勋，悉征还京师。
chéng yǔ wáng dào li yuán jiē bài qí dū wèi yú xī fèng cháo qǐng
程与王道、李元皆拜骑都尉，余悉奉朝请。
yáng jiā yuán nián chéng bìng shén jí bài fèng chē dū wèi wèi tè jìn
阳嘉元年，程病甚，即拜奉车都尉，位特进。
jí zú shǐ wǔ guān zhōng láng jiàng zhuī zèng chē qí jiāng jūn yìn shòu cì shì gāng hóu
及卒，使五官中郎将追赠车骑将军印绶，赐谥刚侯。
shì yù shǐ chí jié jiān hù sāng shì shèng yú xìng běi bù wèi chuán zhān wàng chē qí
侍御史持节监护丧事，乘舆幸北部尉传，瞻望车骑。
chéng lín zhōng yí yán shàng shū yǐ guó chuán dì měi
程临终，遗言上书，以国传弟美。
dì xǔ zhī ér fēn chéng bàn fēng chéng yǎng zǐ shòu wèi fú yáng hóu
帝许之，而分程半，封程养子寿为浮阳侯。
hòu zhào shū lù wēi gōng fēng xìng qú wèi gāo wàng tíng hòu
后诏书录微功，封兴渠为高望亭侯。
sì nián zhào huàn guān yǎng zǐ xī tīng de wèi hòu xí fēng jué dìng zhe hu lìng
四年，诏宦官养子悉听得为后，袭封爵，定著乎令。
wáng kāng wáng guó péng kǎi wáng chéng zhào fēng wèi měng liù rén jiē zǎo zú
王康、王国、彭恺、王成、赵封、魏猛六人皆早卒。
huáng lóng yáng tuó mèng shū li jiàn zhāng xián shǐ fàn wáng dào li yuán li gāng jiǔ rén yǔ ā mǔ shān yáng jūn sòng é gēng xiāng huò lù qiú gāo guān zēng yì yòu wū wǎng zhōng cháng shì cáo téng mèng bēn děng
黄龙、杨佗、孟叔、李建、张贤、史泛、王道、李元，李刚九人与阿母山阳君宋娥更相货赂，求高官增邑，又诬罔中常侍曹腾、孟贲等。
yǒng hé èr nián fā jué bìng qiǎn jiù guó jiǎn zǔ sì fēn zhī yī
永和二年，发觉，并遣就国，减祖四分之一。
sòng é duó jué guī tián shě
宋娥夺爵归田舍。
wéi mǎ guó chén yǔ miáo guāng bǎo quán fēng yì
唯马国、陈予、苗光保全封邑。
chū dì jiàn fèi jiān tài zǐ jiā xiǎo huáng mén jí jiàn fu gāo fàn cháng qiū zhǎng zhào xī chéng liáng hè yào cháng xià zhēn jiē yǐ wú guò huò zuì jiàn děng zuò xǐ shuò fāng
初，帝见废，监太子家小黄门籍建、傅高梵、长秋长赵熹、丞良贺、药长夏珍皆以无过获罪，建等坐徙朔方。
jí dì jí wèi bìng zhuó wèi zhōng cháng shì
及帝即位，并擢为中常侍。
fàn zuò zāng zuì jiǎn sǐ yī děng
梵坐臧罪，减死一等。
jiàn hòu fēng dōng xiāng hóu sān bǎi hù
建后封东乡侯，三百户。
hè qīng jiǎn tuì hòu wèi zhì dà cháng qiū
贺清俭退厚，位至大长秋。
yáng jiā zhōng zhào jiǔ qīng jǔ wǔ měng hè dú wú suǒ jiàn
阳嘉中，诏九卿举武猛，贺独无所荐。
dì yǐn wèn qí gù duì yuē chén shēng zì cǎo máo cháng yú gōng yè jì wú zhī rén zhī míng yòu wèi cháng jiāo zhī shì lèi
帝引问其故，对曰：“臣生自草茅，长于宫掖，既无知人之明，又未尝交知士类。
xī wèi yāng yīn jǐng jiān yǐ jiàn yǒu shí zhī qí bù zhōng
昔卫鞅因景监以见，有识知其不终。
jīn de chén jǔ zhě fěi róng yī rǔ
今得臣举者，匪荣伊辱。
gù cí zhī
”固辞之。
jí zú dì sī hè zhōng fēng qí yǎng zǐ wèi dōu xiāng hòu sān bǎi hù
及卒，帝思贺忠，封其养子为都乡侯，三百户。
cáo téng zì jì xīng pèi guó qiáo rén yě
曹腾字季兴，沛国谯人也。
ān dì shí chú huáng mén cóng guān
安帝时，除黄门从官。
shùn dì zài dōng guān shān tài hòu yǐ téng nián shào jǐn hòu shǐ shì huáng tài zǐ shū tè jiàn qīn ài
顺帝在东官，邓太后以腾年少谨厚，使侍皇太子书，特见亲爱。
jí dì jí wèi téng wèi xiǎo huáng mén qiān zhōng cháng shì
及帝即位，腾为小黄门，迁中常侍。
huán dì de lì téng yǔ cháng lè tài pú zhōu fǔ děng qī rén yǐ dìng cè gōng jiē fēng tíng hòu téng wèi fèi tíng hòu qiān dà cháng qiū jiā wèi tè jìn
桓帝得立，腾与长乐太仆州辅等七人，以定策功，皆封亭侯，腾为费亭侯，迁大长秋，加位特进。
téng yòng shì shěng tà sān shí yú nián fèng shì sì dì wèi cháng yǒu guò
腾用事省闼三十余年，奉事四帝，未尝有过。
qí suǒ jìn dá jiē hǎi nèi míng rén chén liú yú fàng biān sháo nán yáng yán gù zhāng wēn hóng nóng zhāng huàn yǐng chuān táng xī diǎn děng
其所进达，皆海内名人，陈留虞放、边韶、南阳延固、张温、弘农张奂、颍川堂谿典等。
shí shǔ jùn tài shǒu yīn jì lì lù yí yú téng yì zhōu cì shǐ zhǒng gǎo yú xié gǔ guān sōu de qí shū shàng zòu tài shǒu bìng yǐ hé téng qǐng xià tíng wèi àn zuì
时蜀郡太守因计吏赂遗于腾，益州刺史种暠于斜谷关搜得其书，上奏太守，并以劾腾，请下廷尉案罪。
dì yuē shū zì wài lái fēi téng zhī guò
帝曰：“书自外来，非腾之过。
suì qǐn gǎo zòu
”遂寝暠奏。
téng bù wéi xiān jiè cháng chēng gǎo wèi néng lì shí rén jiē měi zhī
腾不为纤介，常称暠为能吏，时人嗟美之。
téng zú yǎng zǐ sōng sì
腾卒，养子嵩嗣。
zhǒng gǎo hòu wèi sī tú gào bīn kè yuē jīn shēn wéi gōng nǎi cáo cháng shì lì yān
种暠后为司徒，告宾客曰：“今身为公，乃曹常侍力焉。
sōng líng dì shí huò lù zhōng guān jí shū xī yuán qián yī yì wàn gù wèi zhì tài wèi
嵩灵帝时货赂中官及输西园钱一亿万，故位至太尉。
jí zi cāo qǐ bīng bù kěn xiāng suí nǎi yǔ shǎo zǐ jí bì luàn láng yá wèi xú zhōu cì shǐ táo qiān suǒ shā
及子操起兵，不肯相随，乃与少子疾避乱琅邪，为徐州刺史陶谦所杀。
dān chāo hé nán rén
单超，河南人；
xú huáng xià pī liáng chéng rén
徐璜，下邳良城人；
jù yuàn wèi jùn yuán chéng rén
具瑗，魏郡元城人；
zuǒ guàn hé nán píng yīn rén
左悺，河南平阴人；
táng héng yǐng chuān yǎn rén yě
唐衡，颍川郾人也。
huán dì chū chāo huáng yuàn wèi zhōng cháng shì guàn héng wèi xiǎo huáng mén shǐ
桓帝初，超、璜、瑗为中常侍，悺、衡为小黄门史。
chū liáng jì liǎng mèi wèi shùn huán èr dì huáng hòu jì dài fù shāng wèi dà jiàng jūn zài shì quán wēi wēi zhèn tiān xià
初，梁冀两妹为顺、桓二帝皇后，冀代父商为大将军，再世权威，威振天下。
jì zì zhū tài wèi li gù dù qiáo děng jiāo hèng yì shén huáng hòu chéng shì jì zì duō suǒ zhèn dú shàng xià qián kǒu mò yǒu yán zhě
冀自诛太尉李固、杜乔等，骄横益甚，皇后乘势忌恣，多所鸩毒，上下钳口，莫有言者。
dì bī wèi jiǔ héng huái bù píng kǒng yán xiè bù gǎn móu zhī
帝逼畏久，恒怀不平，恐言泄，不敢谋之。
yán xī èr nián huáng hòu bēng dì yīn rú cè dú hū héng wèn zuǒ yòu yǔ wài shè bù xiāng de zhě jiē shuí hu
延熹二年，皇后崩，帝因如厕，独呼衡问：“左右与外舍不相得者皆谁乎？
héng duì yuē dān chāo zuǒ guàn qián yì hé nán yǐn bù yí lǐ jìng xiǎo jiǎn bù yí shōu qí xiōng dì sòng luò yáng yù èr rén yì mén xiè nǎi de jiě
”衡对曰：“单超、左悺前诣河南尹不疑，礼敬小简，不疑收其兄弟送洛阳狱，二人诣门谢，乃得解。
xú huáng jù yuàn cháng sī fèn jí wài shè fàng héng kǒu bù gǎn dào
徐璜、具瑗常私忿疾外舍放横，口不敢道。
yú shì dì hū chāo guàn rù shì wèi yuē liáng jiāng jūn xiōng dì zhuān gù guó cháo pò xié wài nèi gōng qīng yǐ xià cóng qí fēng zhǐ
”于是帝呼超、悺入室，谓曰：“梁将军兄弟专固国朝，迫胁外内，公卿以下从其风旨。
jīn yù zhū zhī yú cháng shì yì hé rú
今欲诛之，于常侍意何如？
chāo děng duì yuē chéng guó jiān zéi dāng zhū rì jiǔ
”超等对曰：“诚国奸贼，当诛日久。
chén děng ruò liè wèi zhī shèng yì hé rú ěr
臣等弱劣，未知圣意何如耳。
dì yuē shěn rán zhě cháng shì mì tú zhī
”帝曰：“审然者，常侍密图之。
duì yuē tú zhī bù nán dàn kǒng bì xià fù zhōng hú yí
”对曰：“图之不难，但恐陛下复中狐疑。
dì yuē jiān chén xié guó dāng fú qí zuì hé yí hu
”帝曰：“奸臣胁国，当伏其罪，何疑乎！
yú shì gèng zhào huáng yuàn děng wǔ rén suì dìng qí yì dì niè chāo bì chū xuè wèi méng yú shì chāo shōu jì jí zōng qīn dǎng yǔ xī zhū zhī
”于是更召璜、瑗等五人，遂定其议，帝啮超臂出血为盟，于是超收冀及宗亲党与悉诛之。
guàn héng qiān zhōng cháng shì
悺、衡迁中常侍。
fēng chāo xīn fēng hóu èr wàn hù huáng wǔ yuán hóu yuàn dōng wǔ yáng hòu gè wàn wǔ qiān hù cì qián gè qiān wǔ bǎi wàn
封超新丰侯，二万户，璜武原侯，瑗东武阳侯，各万五千户，赐钱各千五百万；
guàn shàng cài hóu héng rǔ yáng hóu gè wàn sān qiān hù cì qián gè qiān sān bǎi wàn
悺上蔡侯，衡汝阳侯，各万三千户，赐钱各千三百万。
wǔ rén tóng rì fēng gù shì wèi zhī wǔ hòu
五人同日封，故世谓之“五侯”。
yòu fēng xiǎo huáng mén liú pǔ zhào zhōng děng bā rén wéi xiāng hòu
又封小黄门刘普、赵忠等八人为乡侯。
zì shì quán guī huàn guān cháo tíng rì luàn yǐ
自是权归宦官，朝廷日乱矣。
chāo bìng dì qiǎn shǐ zhě jiù bài chē qí jiāng jūn
超病，帝遣使者就拜车骑将军。
míng nián hōng cì dōng yuán mì qì guān zhōng yù jù zèng hóu jiāng jūn yìn shòu shǐ zhě lǐ sàng
明年薨，赐东园秘器，棺中玉具，赠侯将军印绶，使者理丧。
jí zàng fā wǔ yíng qí shì shì yù shǐ hù sàng jiāng zuò dà jiàng qǐ zhǒng yíng
及葬，发五营骑士，侍御史护丧，将作大匠起冢茔。
qí hòu sì hóu zhuǎn héng tiān xià wèi zhī yǔ yuē zuǒ huí tiān jù dú zuò xú wò hǔ táng liǎng duò
其后四侯转横，天下为之语曰：“左回天，具独坐，徐卧虎，唐两墯。
jiē jìng qǐ dì zhái lóu guàn zhuàng lì qióng jí jì qiǎo
”皆竞起第宅，楼观壮丽，穷极伎巧。
jīn yín jì ěr máo shī yú quǎn mǎ
金银罽<耳毛>，施于犬马。
duō qǔ liáng rén měi nǚ yǐ wéi jī qiè jiē zhēn shì huá chǐ nǐ zé gōng rén qí pú cóng jiē chéng niú chē ér cóng liè qí
多取良人美女以为姬妾，皆珍饰华侈，拟则宫人，其仆从皆乘牛车而从列骑。
yòu yǎng qí shū shǔ huò qǐ sì yì xìng huò mǎi cāng tóu wèi zi bìng yǐ chuán guó xí fēng
又养其疏属，或乞嗣异姓，或买苍头为子，并以传国袭封。
xiōng dì yīn qī jiē zǎi zhōu lín jùn gū jiào bǎi xìng yǔ dào zéi wú yì
兄弟姻戚皆宰州临郡，辜较百姓，与盗贼无异。
chāo dì ān wèi hé dōng tài shǒu dì zǐ kuāng wèi jì yīn tài shǒu huáng dì shèng wèi hé nèi tài shǒu guàn dì mǐn wèi chén liú tài shǒu yuàn xiōng gōng wèi pèi xiāng jiē wèi suǒ zài dù hài
超弟安为河东太守，弟子匡为济阴太守，璜弟盛为河内太守，悺弟敏为陈留太守，瑗兄恭为沛相，皆为所在蠹害。
huáng xiōng zi xuān wéi xià pī lìng bào nüè yóu shén
璜兄子宣为下邳令，暴虐尤甚。
xiān shì qiú gù rǔ nán tài shǒu xià pī li gǎo nǚ bù néng de jí dào xiàn suì jiāng lì zú zhì gǎo jiā zài qí nǚ guī xì shè shā zhī mái zhe sì nèi
先是，求故汝南太守下邳李暠女不能得，及到县，遂将吏卒至暠家，载其女归，戏射杀之，埋著寺内。
shí xià pī xiàn shǔ dōng hǎi rǔ nán huáng fú wèi dōng hǎi xiāng yǒu gào yán xuān zhě fú nǎi shōu xuān jiā shǔ wú shào zhǎng xī kǎo zhī
时，下邳县属东海，汝南黄浮为东海相，有告言宣者，浮乃收宣家属，无少长悉考之。
yuàn shǐ yǐ xià gù jiàn zhēng
掾史以下固谏争。
fú yuē xú xuān guó zéi jīn rì shā zhī míng rì zuò sǐ zú yǐ míng mù yǐ
浮曰：“徐宣国贼，今日杀之，明日坐死，足以瞑目矣。
jí àn xuān zuì qì shì bào qí shī yǐ shì bǎi xìng jùn zhōng zhèn lì
”即案宣罪弃市，暴其尸以示百姓，郡中震栗。
huáng yú shì sù yuàn yú dì dì dà nù fú zuò kūn qián shū zuò yòu xiào
璜于是诉怨于帝，帝大怒，浮坐髡钳，输作右校。
wǔ hòu zōng zú bīn kè nüè biàn tiān xià mín bù kān mìng qǐ wèi kòu zéi
五侯宗族宾客虐遍天下，民不堪命，起为寇贼。
qī nián héng zú yì zèng chē qí jiāng jūn rú chāo gù shì
七年，衡卒，亦赠车骑将军，如超故事。
huáng zú fù zèng qián bù cì zhǒng yíng de
璜卒，赙赠钱布，赐冢茔地。
míng nián sī lì xiào wèi hán yǎn yīn zòu guàn zuì è jí qí xiōng tài pú nán xiāng hóu chēng qǐng tuō zhōu jùn jù liǎn wèi jiān bīn kè fàng zòng qīn fàn lì mín
明年，司隶校尉韩演因奏悺罪恶，及其兄太仆南乡侯称请托州郡，聚敛为奸，宾客放纵，侵犯吏民。
guàn chēng jiē zì shā
悺、称皆自杀。
yǎn yòu zòu yuàn xiōng pèi xiāng gōng zāng zuì zhēng yì tíng wèi
演又奏瑗兄沛相恭臧罪，征诣廷尉。
yuàn yì yù xiè shàng huán dōng wǔ hòu yìn shòu zhào biǎn wèi dōu xiāng hòu zú yú jiā
瑗诣狱谢，上还东武侯印绶，诏贬为都乡侯，卒于家。
chāo jí huáng héng xí fēng zhě bìng jiàng wèi xiāng hòu zū rù suì jiē sān bǎi wàn zǐ dì fēn fēng zhě xī duó jué tǔ
超及璜、衡袭封者，并降为乡侯，租入岁皆三百万，子弟分封者，悉夺爵土。
liú pǔ děng biǎn wèi guān nèi hóu
刘普等贬为关内侯。
hóu lǎn zhě shān yáng fáng dōng rén
侯览者，山阳防东人。
huán dì chū wèi zhōng cháng shì yǐ nìng huá jìn yǐ shì tān fàng shòu nà huò yí yǐ jù wàn jì
桓帝初为中常侍，以佞猾进，倚势贪放，受纳货遗以巨万计。
yán xī zhōng lián suì zhēng fá fǔ tǎng kōng xū nǎi jiǎ bǎi guān fèng lù wáng hóu zū ruì
延熹中，连岁征伐，府帑空虚，乃假百官奉禄，王侯租锐。
lǎn yì shàng jiān wǔ qiān pǐ cì jué guān nèi hóu
览亦上缣五千匹，赐爵关内侯。
yòu tuō yǐ yǔ yì zhū liáng jì gōng jìn fēng gāo xiāng hòu
又托以与议诛梁冀功，进封高乡侯。
xiǎo huáng mén duàn guī jiā zài jì yīn yǔ lǎn bìng lì tián yè jìn jì běi jiè pú cóng bīn kè qīn fàn bǎi xìng jié lüè xíng lǚ
小黄门段珪家在济阴，与览并立田业，近济北界，仆从宾客侵犯百姓，劫掠行旅。
jì běi xiāng téng yán yī qiè shōu bǔ shā shù shí rén chén shī lù qú
济北相滕延一切收捕，杀数十人，陈尸路衢。
lǎn guī dà yuàn yǐ shì su dì yán zuò duō shā wú gū zhēng yì tíng wèi miǎn
览、珪大怨，以事诉帝，延坐多杀无辜，征诣廷尉，免。
yán zì bó xíng běi hǎi rén hòu wèi jīng zhào yǐn yǒu lǐ míng shì chēng wéi zhǎng zhě
延字伯行，北海人，后为京兆尹，有理名，世称为长者。
lǎn děng de cǐ yù fàng zòng
览等得此愈放纵。
lǎn xiōng cān wèi yì zhōu cì shǐ mín yǒu fēng fù zhě zhé wū yǐ dà nì jiē zhū miè zhī mò rù cái wù qián hòu lèi yì jì
览兄参为益州刺史，民有丰富者，辄诬以大逆，皆诛灭之，没入财物，前后累亿计。
tài wèi yáng bǐng zòu cān jiàn chē zhēng yú dào zì shā
太尉杨秉奏参，槛车征，于道自杀。
jīng zhào yǐn yuán féng yú lǚ shè yuè cān chē sān bǎi yú liǎng jiē jīn yín jǐn bó zhēn wán bù kě shèng shǔ
京兆尹袁逢于旅舍，阅参车三百余两，皆金银锦帛珍玩，不可胜数。
lǎn zuò miǎn xuán fù fù guān
览坐免，旋复复官。
jiàn níng èr nián sàng mǔ huán jiā dà qǐ yíng zhǒng
建宁二年，丧母还家，大起茔冢。
dū yóu zhāng jiǎn yīn jǔ zòu lǎn tān chǐ shē zòng qián hòu qǐng duó rén zhái sān bǎi bā shí yī suǒ tián bǎi yī shí bā qǐng
督邮张俭因举奏览贪侈奢纵，前后请夺人宅三百八十一所，田百一十八顷。
qǐ lì dì zhái shí yǒu liù qū jiē yǒu gāo lóu chí yuàn táng gé xiāng wàng shì yǐ qǐ huà dān qī zhī shǔ zhì dù zhòng shēn jiàn lèi gōng shěng
起立第宅十有六区，皆有高楼池苑，堂阁相望，饰以绮画丹漆之属，制度重深，僭类宫省。
yòu yù zuò shòu zhǒng shí guǒ shuāng quē gāo wǔ bǎi chǐ pò rén jū shì fā jué fén mù
又豫作寿冢，石椁双阙，高庑百尺，破人居室，发掘坟墓。
lǔ duó liáng rén qì lüè fù zǐ jí zhū zuì xìn qǐng zhū zhī
虏夺良人，妻略妇子，及诸罪衅，请诛之。
ér lǎn cì hou zhē jié zhāng jìng bù shàng
而览伺候遮截，章竟不上。
jiǎn suì pò lǎn zhǒng zhái jiè méi zī cái jù yán zuì zhuàng
俭遂破览冢宅，藉没资财，具言罪状。
yòu zòu lǎn mǔ shēng shí jiāo tōng bīn kè gān luàn jùn guó
又奏览母生时交通宾客，干乱郡国。
fù bù dé yù
复不得御。
lǎn suì wū jiǎn wèi gōu dǎng jí gù cháng lè shào fǔ li yīng tài pú dù mì děng jiē yí miè zhī
览遂诬俭为钩党，及故长乐少府李膺、太仆杜密等，皆夷灭之。
suì dài cáo jié lǐng cháng lè tài pú
遂代曹节领长乐太仆。
xī píng yuán nián yǒu sī jǔ zòu lǎn zhuān quán jiāo shē cè shōu yìn shòu zì shā
熹平元年，有司举奏览专权骄奢，策收印绶，自杀。
ē dǎng zhě jiē miǎn
阿党者皆免。
cáo jié zì hàn fēng nán yáng xīn yě rén yě
曹节字汉丰，南阳新野人也。
qí běn wèi jùn rén shì lì èr qiān dàn
其本魏郡人，世吏二千石。
shùn dì chū yǐ xī yuán qí qiān xiǎo huáng mén
顺帝初，以西园骑迁小黄门。
huán dì shí qiān zhōng cháng shì fèng chē dū wèi
桓帝时，迁中常侍，奉车都尉。
jiàn níng yuán nián chí jié jiāng zhōng huáng mén hǔ bēn yǔ lín qiān rén běi yíng líng dì péi chéng rù gōng
建宁元年，持节将中黄门虎贲羽林千人，北迎灵帝，陪乘入宫。
jí jí wèi yǐ dìng cè fēng cháng ān xiāng hòu liù bǎi hù
及即位，以定策封长安乡侯，六百户。
shí
时，
dòu tài hòu lín cháo
窦太后临朝，
hòu fù dà jiàng jūn wǔ yǔ tài fù chén fán móu zhū zhōng guān
后父大将军武与太傅陈蕃谋诛中官，
jié yǔ cháng lè wǔ guān shǐ zhū yǔ cóng guān shǐ gòng pǔ zhāng liàng zhōng huáng mén wáng zūn cháng lè yè zhě téng shì děng shí qī rén
节与长乐五官史朱瑀、从官史共普、张亮、中黄门王尊、长乐谒者腾是等十七人，
gòng jiǎo zhào yǐ cháng lè sì jiān wáng fu wèi huáng mén lìng
共矫诏以长乐食监王甫为黄门令，
jiàng bīng zhū wǔ fán děng
将兵诛武、蕃等，
shì yǐ jù fán wǔ chuán
事已具《蕃》、《武传》。
jié qiān cháng lè wèi wèi fēng yù yáng hòu zēng yì sān qiān hù
节迁长乐卫尉，封育阳侯，增邑三千户；
fu qiān zhōng cháng shì huáng mén lìng rú gù
甫迁中常侍，黄门令如故；
yǔ fēng dōu xiāng hòu qiān wǔ bǎi hù
瑀封都乡侯，千五百户；
pǔ liàng děng wǔ rén gè sān bǎi hù
普、亮等五人各三百户；
yú shí yī rén jiē wèi guān nèi hóu suì shí zū èr qiān hú
余十一人皆为关内侯，岁食租二千斛。
xiān shì yǔ děng yīn yú míng táng zhōng dǎo huáng tiān yuē dòu shì wú dào qǐng huáng tiān fǔ huáng dì zhū zhī lìng shì bì chéng tiān xià de níng
先是，瑀等阴于明堂中祷皇天曰：“窦氏无道，请皇天辅皇帝诛之，令事必成，天下得宁。
jì zhū wǔ děng zhào lìng tài guān gěi sāi jù cì yǔ qián wǔ qiān wàn yú gè yǒu chà hòu gèng fēng huá róng hóu
”既诛武等，诏令太官给塞具，赐瑀钱五千万，余各有差，后更封华容侯。
èr nián jié bìng kùn zhào bài wèi chē qí jiāng jūn
二年，节病困，诏拜为车骑将军。
yǒu qǐng jí chōu shàng yìn shòu ba fù wèi zhōng cháng shì wèi tè jìn zhì zhōng èr qiān dàn xún zhuǎn dà cháng qiū
有顷疾瘳，上印绶，罢，复为中常侍，位特进，秩中二千石，寻转大长秋。
xī píng yuán nián dòu tài hòu bēng yǒu hé rén shū zhū què quē yán tiān xià dà luàn cáo jié wáng fu yōu shā tài hòu cháng shì hóu lǎn duō shā dǎng rén gōng qīng jiē shī lù wú yǒu zhōng yán zhě
熹平元年，窦太后崩，有何人书朱雀阙，言“天下大乱，曹节、王甫幽杀太后，常侍侯览多杀党人，公卿皆尸禄，无有忠言者。
yú shì zhào sī lì xiào wèi liú měng zhú bǔ shí rì yī huì
”于是诏司隶校尉刘猛逐捕，十日一会。
měng yǐ fěi shū yán zhí bù kěn jí bǔ yuè yú zhǔ míng bù lì
猛以诽书言直，不肯急捕，月余，主名不立。
měng zuò zuǒ zhuǎn jiàn yì dài fū yǐ yù shǐ zhōng chéng duàn dài měng nǎi sì chū zhú bǔ jí tài xué yóu shēng xì zhě qiān yú rén
猛坐左转谏议大夫，以御史中丞段DA5E代猛，乃四出逐捕，及太学游生，系者千余人。
jié děng shù měng bù yǐ shǐ jiǒng yǐ tā shì zòu měng dǐ zuì shū zuǒ xiào
节等恕猛不已，使颎以他事奏猛，抵罪输左校。
cháo chén duō yǐ wéi yán nǎi miǎn xíng fù gōng chē zhēng zhī
朝臣多以为言，乃免刑，复公车征之。
jié suì yǔ wáng fu děng wū zòu huán dì dì bó hǎi wáng kuī móu fǎn zhū zhī
节遂与王甫等诬奏桓帝弟勃海王悝谋反，诛之。
yǐ gōng fēng zhě shí èr rén
以功封者十二人。
fu fēng guàn jūn hóu
甫封冠军侯。
jié yì zēng yì sì qiān liù bǎi hù bìng qián qī qiān liù bǎi hù
节亦增邑四千六百户，并前七千六百户。
fù xiōng zǐ dì jiē wèi gōng qīng liè xiào mù shǒu lìng zhǎng bù mǎn tiān xià
父兄子弟皆为公卿列校、牧守令长，布满天下。
jié dì pò shí wèi yuè qí xiào wèi yuè qí yíng wǔ bǎi qī yǒu měi sè pò shí cóng qiú zhī wǔ bǎi bù gǎn wéi qī zhí yì bù kěn xíng suì zì shā
节弟破石为越骑校尉，越骑营五百妻有美色，破石从求之，五百不敢违，妻执意不肯行，遂自杀。
qí yín bào wú dào duō cǐ lèi yě
其淫暴无道，多此类也。
guāng hé èr nián sī lì xiào wèi yáng qiú zòu zhū wáng fu jí zǐ cháng lè shào fǔ méng pèi xiāng jí jiē sǐ yù zhōng
光和二年，司隶校尉阳球奏诛王甫及子长乐少府萌、沛相吉，皆死狱中。
shí lián yǒu zāi yì láng zhōng liáng rén shěn zhōng yǐ wéi zhū yǔ děng zuì è suǒ gǎn nǎi shàng shū yuē
时连有灾异，郎中梁人审忠以为朱瑀等罪恶所感，乃上书曰：
chén wén lǐ guó de xián zé ān shī xián zé wēi gù shùn yǒu chén wǔ rén ér tiān xià lǐ tāng jǔ yī yǐn bù rén zhě yuǎn
臣闻理国得贤则安，失贤则危，故舜有臣五人而天下理，汤举伊尹不仁者远。
bì xià jí wèi zhī chū wèi néng wàn jī huáng tài hòu niàn zài fǔ yù quán shí shè zhèng gù zhōng cháng shì sū kāng guǎn bà yìng shí zhū tiǎn
陛下即位之初，未能万机，皇太后念在抚育，权时摄政，故中常侍苏康、管霸应时诛殄。
tài fù chén fán dà jiàng jūn dòu wǔ kǎo qí dǎng yǔ zhì qīng cháo zhèng
太傅陈蕃、大将军窦武考其党与，志清朝政。
huá róng hóu zhū yǔ zhī shì jué lù huò jí qí shēn suì xīng zào nì móu zuò luàn wáng shì zhuàng tà shěng tà zhí duó xǐ shòu pò xié bì xià jù huì qún chén lí jiàn gǔ ròu mǔ zǐ zhī ēn suì zhū fán wǔ jí yǐn xūn děng
华容侯朱瑀知事觉露，祸及其身，遂兴造逆谋，作乱王室，撞蹋省闼，执夺玺绶，迫胁陛下，聚会群臣，离间骨肉母子之恩，遂诛蕃、武及尹勋等。
yīn gòng gē liè chéng shè zì xiāng fēng shǎng
因共割裂城社，自相封赏。
fù zǐ xiōng dì bèi méng zūn róng sù suǒ qīn hòu bù zài zhōu jùn huò dēng jiǔ liè huò jù sān sī
父子兄弟被蒙尊荣，素所亲厚布在州郡，或登九列，或据三司。
bù wéi lù zhòng wèi zūn zhī zé ér gǒu yíng sī mén duō xù cái huò shàn xiū dì shè lián lǐ jìng xiàng
不惟禄重位尊之责，而苟营私门，多蓄财货，缮修第舍，连里竟巷。
dào qǔ yù shuǐ yǐ zuò yú diào chē mǎ fú wán nǐ yú tiān jie
盗取御水以作鱼钓，车马服玩拟于天家。
qún gōng qīng shì dù kǒu tūn shēng mò gǎn yǒu yán
群公卿士杜口吞声，莫敢有言。
zhōu mù jùn shǒu chéng shùn fēng zhǐ bì zhào xuǎn jǔ shì xián qǔ yú
州牧郡守承顺风旨，辟召选举，释贤取愚。
gù chóng huáng wèi zhī shēng yí kòu wèi zhī qǐ
故虫蝗为之生，夷寇为之起。
tiān yì fèn yíng jī shí yú nián
天意愤盈，积十余年。
gù pín suì rì shí yú shàng dì zhèn yú xià suǒ yǐ qiǎn jiè rén zhǔ yù lìng jué wù zhū chú wú zhuàng
故频岁日食于上，地震于下，所以谴戒人主，欲令觉悟，诛鉏无状。
xī gāo zōng yǐ zhì zhī biàn gù huò zhōng xīng zhī gōng
昔高宗以雉B228之变，故获中兴之功。
jìn zhě shén qí qǐ wù bì xià fā hè sī zhī nù gù wáng fu fù zǐ yìng shí guó jié lù rén shì nǚ mò bù chēng shàn ruò chú fù mǔ zhī chóu
近者神祇启悟陛下，发赫斯之怒，故王甫父子应时馘截，路人士女莫不称善，若除父母之仇。
chéng guài bì xià fù rěn niè chén zhī lèi bù xī tiǎn miè
诚怪陛下复忍孽臣之类，不悉殄灭。
xī qín xìn zhào gāo yǐ wēi qí guó
昔秦信赵高，以危其国；
wú shǐ xíng rén shēn qí huò
吴使刑人，身E5DC其祸。
yú gōng bào bǎo qiān mǎ lǔ zhāo jiàn zhú qián hóu yǐ bù yòng gōng zhī qí zi jiā jū yǐ zhì miè rǔ
虞公抱宝牵马，鲁昭见逐干侯，以不用宫之奇、子家驹以至灭辱。
jīn yǐ bù rěn zhī ēn shè yí zú zhī zuì jiān móu yī chéng huǐ yì hé jí
今以不忍之恩，赦夷族之罪，奸谋一成，悔亦何及！
chén wèi láng shí wǔ nián jiē ěr mù wén jiàn yǔ zhī suǒ wéi chéng huáng hòu suǒ bù fù shè
臣为郎十五年，皆耳目闻见，瑀之所为，诚皇后所不复赦。
yuàn bì xià liú lòu kè zhī tīng cái shěng chén biǎo sào miè chǒu lèi yǐ dá tiān nù
愿陛下留漏刻之听，裁省臣表，埽灭丑类，以答天怒。
yǔ yǔ kǎo yàn yǒu bù rú yán yuàn shòu tāng huò zhī zhū qī zǐ bìng xǐ yǐ jué wàng yán zhī lù
与瑀考验，有不如言，愿受汤镬之诛，妻子并徙，以绝妄言之路。
zhāng qǐn bù bào
章寝不报。
jié suì lǐng shàng shū lìng
节遂领尚书令。
sì nián zú zèng chē qí jiāng jūn
四年，卒，赠车骑将军。
hòu yǔ yì bìng zú jiē yǎng zǐ chuán guó
后瑀亦病卒，皆养子传国。
shěn zhōng zì gōng chéng huàn guān zhū hòu pì gōng fǔ
审忠字公诚，宦官诛后，辟公府。
lǚ qiáng zì hàn shèng hé nán chéng gāo rén yě
吕强字汉盛，河南成皋人也。
shǎo yǐ huàn zhě wèi xiǎo huáng mén zài qiān zhōng cháng shì
少以宦者为小黄门，再迁中常侍。
wéi rén qīng zhōng fèng gōng
为人清忠奉公。
líng dì shí lì fēng huàn zhě yǐ qiáng wèi dōu xiāng hòu
灵帝时，例封宦者，以强为都乡侯。
qiáng cí ràng kěn cè gù bù gǎn dāng dì nǎi tīng zhī
强辞让恳恻，固不敢当，帝乃听之。
yīn shàng shū chén shì yuē
因上疏陈事曰：
chén wén zhū hóu shàng xiàng sì qī xià liè wáng tǔ gāo zǔ zhòng yuē fēi gōng chén bù hóu suǒ yǐ zhòng tiān jué míng quàn jiè yě
臣闻诸侯上象四七，下裂王土，高祖重约非功臣不侯，所以重天爵明劝戒也。
fú wén zhōng cháng shì cáo jié wáng fu zhāng ràng děng jí shì zhōng xǔ xiāng bìng wèi liè hóu
伏闻中常侍曹节、王甫、张让等，及侍中许相，并为列侯。
jié děng huàn guān yòu báo pǐn bēi rén jiàn chán chǎn mèi zhǔ nìng xié jiào chǒng fàng dú rén wù jí dù zhōng liáng yǒu zhào gāo zhī huò wèi bèi liè zhī zhū yǎn cháo tíng zhī míng chéng sī shù zhī dǎng
节等宦官祐薄，品卑人贱，谗谄媚主，佞邪徼宠，放毒人物，疾妒忠良，有赵高之祸，未被B450裂之诛，掩朝廷之明，成私树之党。
ér bì xià bù wù wàng shòu máo tǔ kāi guó chéng jiā xiǎo rén shì yòng
而陛下不悟，妄授茅土，开国承家，小人是用。
yòu bìng jí jiā rén chóng jīn jiān zǐ xiāng jì wèi fán fǔ
又并及家人，重金兼紫，相继为蕃辅。
shòu guó zhòng ēn bù niàn ěr zǔ shù xiū jué dé ér jiāo jié xié dǎng xià bǐ qún nìng
受国重恩，不念尔祖，述修厥德，而交结邪党，下比群佞。
bì xià huò qí suǒ cái tè méng ēn zé
陛下或其琐才，特蒙恩泽。
yòu shòu wèi guāi yuè xián cái bù shēng sù cān sī xìng bì jiā róng zhuó
又授位乖越，贤才不升，素餐私幸，必加荣擢。
yīn yáng guāi cì jià sè huāng shū rén yòng bù kāng wǎng bù yóu cí
阴阳乖刺，稼穑荒蔬，人用不康，罔不由兹。
chén chéng zhī fēng shì yǐ xíng yán zhī wú dǎi suǒ yǐ mào sǐ gàn chù chén yú zhōng zhě shí yuàn bì xià sǔn gǎi jì miù cóng cǐ yī zhǐ
臣诚知封事已行，言之无逮，所以冒死干触陈愚忠者，实愿陛下损改既谬，从此一止。
chén yòu wén hòu gōng cǎi nǚ shù qiān yú rén yī shí zhī fèi rì shù bǎi yú bǐ gǔ suī jiàn ér hù yǒu jī sè
臣又闻后宫彩女数千余人，衣食之费，日数百余，比谷虽贱，而户有饥色。
àn fǎ dāng guì ér jīn gèng jiàn zhě yóu fù fā fán shù yǐ jiě xiàn guān hán bù gǎn yī jī bù gǎn shí
案法当贵而今更贱者，由赋发繁数，以解县官，寒不敢衣，饥不敢食。
mín yǒu sī ě ér mò zhī xù
民有斯厄，而莫之恤。
gōng nǚ wú yòng tián jī hòu tíng tiān xià suī fù jìn lì gēng sāng yóu bù néng gōng
宫女无用，填积后庭，天下虽复尽力耕桑，犹不能供。
xī chu nǚ bēi chóu zé xī guān zhì zāi kuàng zhōng nián jī jù qǐ wú yōu yuàn hu
昔楚女悲愁，则西官致灾，况终年积聚，岂无忧怨乎！
fu tiān shēng zhēng mín lì jūn yǐ mù zhī
夫天生蒸民，立君以牧之。
jūn dào de zé mín dài zhī rú fù mǔ yǎng zhī yóu rì yuè suī shí yǒu zhēng shuì yóu wàng qí rén ēn zhī huì
君道得，则民戴之如父母，仰之犹日月，虽时有征税，犹望其仁恩之惠。
yì yuē yuè yǐ shǐ mín mín wàng qí láo
《易》曰：“悦以使民，民忘其劳；
yuè yǐ fàn nán mín wàng qí sǐ
悦以犯难，民忘其死。
chǔ jūn fù zhǔ yi fěng sòng sī yán
”储君副主，宜讽诵斯言；
nán miàn dāng guó yi lǚ xíng qí shì
南面当国，宜履行其事。
yòu chéng zhào shū dāng yú hé jiān gù guó qǐ jiè dú zhī guǎn
又承诏书，当于河间故国起解渎之馆。
bì xià lóng fēi jí wèi suī cóng fān guó rán chù jiǔ tiān zhī gāo qǐ yi yǒu gù liàn zhī yì
陛下龙飞即位，虽从籓国，然处九天之高，岂宜有顾恋之意。
qiě hé jiān shū yuǎn jiě dú miǎo jué ér dāng láo mín dān lì wèi jiàn qí biàn
且河间疏远，解渎邈绝，而当劳民单力，未见其便。
yòu jīn wài qī sì xìng guì xìng zhī jiā jí zhōng guān gōng zú wú gōng dé zhě zào qǐ guǎn shě fán yǒu wàn shù lóu gé lián jiē dān qīng sù è diāo kè zhī shì bù kě dān yán
又今外戚四姓贵幸之家，及中官公族无功德者，造起馆舍，凡有万数，楼阁连接，丹青素垩，雕刻之饰，不可单言。
sāng zàng yú zhì shē lì guò lǐ jìng xiāng fàng xiào mò kěn jiǎo fú
丧葬逾制，奢丽过礼，竞相放效，莫肯矫拂。
gǔ liáng chuán yuē cái jǐn zé yuàn lì jìn zé duì
《谷梁传》曰：“财尽则怨，力尽则怼。
shī zi yuē jūn rú yú mín rú shuǐ yú fāng zé shuǐ fāng yú yuán zé shuǐ yuán
”《尸子》曰：“君如杅，民如水，杅方则水方，杅圆则水圆。
shàng zhī huà xià yóu fēng zhī mí cǎo
”上之化下，犹风之靡草。
jīn shàng wú qù shē zhī jiǎn xià yǒu zòng yù zhī bì zhì shǐ qín shòu shí mín zhī gān mù tǔ yī mín zhī bó
今上无去奢之俭，下有纵欲之敝，至使禽兽食民之甘，木土衣民之帛。
xī shī kuàng jiàn jìn píng gōng yuē liáng zhù yī xiù mín wú hè yī
昔师旷谏晋平公曰：“梁柱衣绣，民无褐衣；
chí yǒu qì jiǔ shì yǒu kě sǐ
池有弃酒，士有渴死；
jiù mǎ mò sù mín yǒu jī sè
厩马秣粟，民有饥色。
jìn chén bù gǎn jiàn yuǎn chén bù dé chàng
近臣不敢谏，远臣不得畅。
cǐ zhī wèi yě
”说的就是这种情况。
yòu wén qián zhào yì láng cài yōng duì wèn yú jīn shāng mén ér lìng zhōng cháng shì cáo jié wáng fu děng yǐ zhào shū yù zhǐ
又闻前召议郎蔡邕对问于金商门，而令中常侍曹节、王甫等以诏书喻旨。
yōng bù gǎn huái dào mí guó ér qiē yán jí duì huǐ cì guì chén jī hē shù huàn
邕不敢怀道迷国，而切言极对，毁刺贵臣，讥呵竖宦。
bì xià bù mì qí yán zhì lìng xuān lù qún yá xiàng lǐng gāo chún shì shé jìng yù jǔ jué zào zuò fēi tiáo
陛下不密其言，至令宣露，群邪项领，膏唇拭舌，竞欲咀嚼，造作飞条。
bì xià huí shòu fěi bàng zhì yōng xíng zuì shì jiā xǐ fàng lǎo yòu liú lí qǐ bù fù zhōng chén zāi
陛下回受诽谤，致邕刑罪，室家徙放，老幼流离，岂不负忠臣哉！
jīn qún chén jiē yǐ yōng wèi jiè shàng wèi bù cè zhī nán xià jù jiàn kè zhī hài chén zhī cháo tíng bù fù de wén zhōng yán yǐ
今群臣皆以邕为戒，上畏不测之难，下惧剑客之害，臣知朝廷不复得闻忠言矣。
gù tài wèi duàn wǔ yǒng guān shì xí yú biān shì chuí fà fú róng gōng chéng hào shǒu lì shì èr zhǔ xūn liè dú zhāo
故太尉段B451，武勇冠世，习于边事，垂发服戎，功成皓首，历事二主，勋烈独昭。
bì xià jì yǐ shì xù wèi dēng tái sī ér wèi sī lì xiào wèi yáng qiú suǒ jiàn wū xié yī shēn jì bì ér qī zǐ yuǎn bō
陛下既已式序，位登台司，而为司隶校尉阳球所见诬胁，一身既毙，而妻子远播。
tiān xià chóu chàng gōng chén shī wàng
天下惆怅，功臣失望。
yi zhēng yōng gēng shòu rèn fǎn jiā shǔ zé zhōng lú lù kāi zhòng yuàn yǐ mǐ yǐ
宜征邕更授任， 反B451家属，则忠卢路开，众怨以弭矣。
dì zhī qí zhōng ér bù néng yòng
帝知其忠而不能用。
shí dì duō xù sī zāng shōu tiān xià zhī zhēn měi jùn guó gòng xiàn xiān shū zhōng shǔ míng wéi dǎo xíng fèi
时，帝多稸私臧，收天下之珍，每郡国贡献，先输中署，名为“导行费”。
qiáng shàng shū jiàn yuē
强上疏谏曰：
tiān xià zhī cái mò bù shēng zhī yīn yáng guī zhī bì xià
天下之财，莫不生之阴阳，归之陛下。
guī zhī bì xià qǐ yǒu gōng sī
归之陛下，岂有公私？
ér jīn zhōng shàng fāng liǎn zhū jùn zhī bǎo zhōng yù fǔ jī tiān xià zhī zēng xī yuán yǐn sī nóng zhī zāng zhōng jiù jù tài pú zhī mǎ ér suǒ shū zhī fǔ zhé yǒu dǎo xíng zhī cái
而今中尚方敛诸郡之宝，中御府积天下之缯，西园引司农之臧，中厩聚太仆之马，而所输之府，辄有导行之财。
diào guǎng mín kùn fèi duō xiàn shǎo jiān lì yīn qí lì bǎi xìng shòu qí bì
调广民困，费多献少，奸吏因其利，百姓受其敝。
yòu ā mèi zhī chén hǎo xiàn qí sī róng chǎn gū xī zì cǐ ér jìn
又阿媚之臣，好献其私，容谄姑息，自此而进。
jiù diǎn xuǎn jǔ wěi rèn sān fǔ sān fǔ yǒu xuǎn cān yì yuàn shǔ zī qí xíng zhuàng dù qí qì néng shòu shì rèn yòng zé yǐ chéng gōng
旧典选举委任三府，三府有选，参议掾属，咨其行状，度其器能，受试任用，责以成功。
ruò wú kě chá rán hòu fù zhī shàng shū
若无可察，然后付之尚书。
shàng shū jǔ hé qǐng xià tíng wèi fù àn xū shí xíng qí zhū fá
尚书举劾，请下廷尉，覆案虚实，行其诛罚。
jīn dàn rèn shàng shū huò fù chì yòng
今但任尚书，或复敕用。
rú shì sān gōng de miǎn xuǎn jǔ zhī fù shàng shū yì fù bù zuò zé shǎng wú guī qǐ kěn kōng zì kǔ láo hu
如是，三公得免选举之负，尚书亦复不坐，责赏无归，岂肯空自苦劳乎！
fu lì yán wú xiǎn guò zhī jiù míng jìng wú jiàn zhī yóu
夫立言无显过之咎，明镜无见C045之尤。
rú è lì yán yǐ jì guò zé bù dāng xué yě
如恶立言以记过，则不当学也；
bù yù míng jìng zhī jiàn zé bù dāng zhào yě
不欲明镜之见C045，则不当照也。
yuàn bì xià xiáng sī chén yán bù yǐ jì guò jiàn wèi zé
愿陛下详思臣言，不以记过见C045为责。
shū zòu bù xǐng
书奏不省。
zhōng píng yuán nián huáng jīn zéi qǐ dì wèn qiáng suǒ yí shī xíng
中平元年，黄巾贼起，帝问强所宜施行。
qiáng yù xiān zhū zuǒ yòu tān zhuó zhě dà shè dǎng rén liào jiǎn cì shǐ èr qiān dàn néng fǒu
强欲先诛左右贪浊者，大赦党人，料简刺史、二千石能否。
dì nà zhī nǎi xiān shè dǎng rén
帝纳之，乃先赦党人。
yú shì zhū cháng shì rén rén qiú tuì yòu gè zì zhēng hái zōng qīn zǐ dì zài zhōu jùn zhě
于是诸常侍人人求退，又各自征还宗亲子弟在州郡者。
zhōng cháng shì zhào zhōng xià yùn děng suì gòng gòu qiáng yún yǔ dǎng rén gòng yì cháo tíng shù dú huò guāng chuán
中常侍赵忠、夏恽等遂共构强，云“与党人共议朝廷，数读《霍光传》。
qiáng xiōng dì suǒ zài bìng jiē tān huì
强兄弟所在并皆贪秽”。
dì bú yuè shǐ zhōng huáng mén chí bīng zhào qiáng
帝不悦，使中黄门持兵召强。
qiáng wén dì zhào nù yuē wú sǐ luàn qǐ yǐ
强闻帝召，怒曰：“吾死，乱起矣。
zhàng fū yù jìn zhōng guó jiā qǐ néng duì yù lì hu
丈夫欲尽忠国家，岂能对狱吏乎！
suì zì shā
于是自杀了。
zhōng yùn fù zèn yuē qiáng jiàn zhào wèi zhī suǒ wèn ér jiù chù cǎo zì píng yǒu jiān míng shěn
忠、恽复谮曰：“强见召未知所问，而就处草自屏，有奸明审。
suì shōu bǔ zōng qīn mò rù cái chǎn yān
”遂收捕宗亲，没入财产焉。
shí huàn zhě jì yīn dīng sù xià pī xú yǎn nán yáng guō dān rǔ yáng li xún běi hǎi zhào yòu děng wǔ rén chēng wèi qīng zhōng jiē zài lǐ xiàng bù zhēng wēi quán
时，宦者济阴丁肃、下邳徐衍、南阳郭耽、汝阳李巡、北海赵祐等五人称为清忠，皆在里巷，不争威权。
xún yǐ wéi zhū bó shì shì jiǎ yǐ kē zhèng dì gāo xià gēng xiāng gào yán zhì yǒu xíng lù dìng lán tái qī shū jīng zì yǐ hé qí sī wén zhě nǎi bái dì yǔ zhū rú gòng kè wǔ jīng wén yú shí yú shì zhào cài yōng děng zhèng qí wén zì
巡以为诸博士试甲乙科，争弟高下，更相告言，至有行赂定兰台漆书经字，以合其私文者，乃白帝，与诸儒共刻《五经》文于石，于是诏蔡邕等正其文字。
zì hòu wǔ jīng yí dìng zhēng zhě yòng xi
自后《五经》一定，争者用息。
zhào yòu bó xué duō lǎn zhù zuò jiào shū zhū rú chēng zhī
赵祐博学多览，著作校书，诸儒称之。
yòu xiǎo huáng mén gān líng wú kàng shàn wèi fēng jiǎo bó dá yǒu fèng gōng chēng
又小黄门甘陵吴伉，善为风角，博达有奉公称。
zhī bù dé yòng cháng tuō bìng hái sì shè cóng róng yǎng zhì yún
知不得用，常托病还寺舍，从容养志云。
zhāng ràng zhě jiǒng chuān rén
张让者，颎川人；
zhào zhōng zhě ān píng rén yě
赵忠者，安平人也。
shǎo jiē jǐ shì zhě zhōng huán dì shí wéi xiǎo huáng mén
少皆给事者中，桓帝时为小黄门。
zhōng yǐ yǔ zhū liáng jì gōng fēng dōu xiāng hòu
忠以与诛梁冀功封都乡侯。
yán xī bā nián chù wèi guān nèi hóu shí běn xiàn zū qiān hú
延熹八年，黜为关内侯，食本县租千斛。
líng dì shí ràng zhōng bìng qiān zhōng cháng shì fēng liè hóu yǔ cáo jié wáng fu děng xiāng wéi biǎo lǐ
灵帝时，让、忠并迁中常侍，封列侯，与曹节、王甫等相为表里。
jié sǐ hòu zhōng lǐng dà cháng qiū
节死后，忠领大长秋。
ràng yǒu jiān nú diǎn rèn jiā shì jiāo tōng huò lù wēi xíng xuān hè
让有监奴典任家事，交通货赂，威形喧赫。
fú fēng rén mèng tuó zī chǎn ráo shàn yǔ nú péng jié qīng yè kuì wèn wú suǒ yí ài
扶风人孟佗，资产饶赡，与奴朋结，倾谒馈问，无所遗爱。
nú xián dé zhī wèn tuó yuē jūn hé suǒ yù
奴咸德之，问佗曰：“君何所欲？
lì néng bàn yě
力能办也。
yuē wú wàng rǔ cáo wèi wǒ yī bài ěr
”曰：“吾望汝曹为我一拜耳。
shí bīn kè qiú yè ràng zhě chē héng shù bǎi qiān liǎng tuó shí zhǐ ràng hòu zhì bù dé jìn jiān nú nǎi lǜ zhū cāng tóu yíng bài yú lù suì gòng yù chē rù mén
”时宾客求谒让者，车恒数百千两，佗时指让，后至，不得进，监奴乃率诸仓头迎拜于路，遂共轝车入门。
bīn kè xián jīng wèi tuó shàn yú ràng jiē zhēng yǐ zhēn wán lù zhī
宾客咸惊，谓佗善于让，皆争以珍玩赂之。
tuó fēn yǐ yí ràng ràng dà xǐ suì yǐ tuó wèi liáng zhōu cì shǐ
佗分以遗让，让大喜，遂以佗为凉州刺史。
shì shí ràng zhōng jí xià yùn guō shèng sūn zhāng bì lán lì sōng duàn guī gāo wàng zhāng gōng hán kuī sòng diǎn shí èr rén jiē wèi zhōng cháng shì fēng hóu guì chǒng fù xiōng zǐ dì bù liè zhōu jùn suǒ zài tān jiàn wéi rén dù hài
是时，让、忠及夏恽、郭胜、孙璋、毕岚、栗嵩、段珪、高望、张恭、韩悝、宋典十二人，皆为中常侍，封侯贵宠，父兄子弟布列州郡，所在贪贱，为人蠹害。
huáng jīn jì zuò
黄巾既作，
dào zéi mí fèi
盗贼糜沸，
láng zhōng zhōng shān zhāng jūn shàng shū yuē qiè wéi zhāng jué suǒ yǐ néng xīng bīng zuò luàn
郎中中山张钧上书曰：“窃惟张角所以能兴兵作乱，
wàn rén suǒ yǐ lè fù zhī zhě
万人所以乐附之者，
qí yuán jiē yóu shí cháng shì duō fàng fù xiōng zǐ dì hūn qīn bīn kè diǎn jù zhōu jùn
其源皆由十常侍多放父兄、子弟、婚亲、宾客典据州郡，
gū què cái lì
辜榷财利，
qīn lüè bǎi xìng
侵掠百姓，
bǎi xìng zhī yuān wú suǒ gào sù
百姓之冤无所告诉，
gù móu yì bù guǐ
故谋议不轨，
jù wèi dào zéi
聚为盗贼。
yi zhǎn shí cháng shì xiàn tóu nán jiāo yǐ xiè bǎi xìng yòu qiǎn shǐ zhě bù gào tiān xià kě bù xū shī lǚ ér dà kòu zì xiāo
宜斩十常侍，县头南郊，以谢百姓，又遣使者布告天下，可不须师旅，而大寇自消。
tiān zǐ yǐ jūn zhāng shì ràng děng jiē miǎn guān tú xiǎn dùn shǒu qǐ zì zhì luò yáng zhào yù bìng chū jiā cái yǐ zhù jūn fèi
”天子以钧章示让等，皆免冠徒跣顿首，乞自致洛阳诏狱，并出家财以助军费。
yǒu zhào jiē guān lǚ shì shì rú gù
有诏皆冠履视事如故。
dì nù jūn yuē cǐ zhēn kuáng zǐ yě
帝怒钧曰：“此真狂子也。
shí cháng shì gù dāng yǒu yī rén shàn zhě bù
十常侍固当有一人善者不？
jūn fù zhòng shàng yóu rú qián zhāng zhé qǐn bù bào
”钧复重上，犹如前章，辄寝不报。
zhào shǐ tíng wèi shì yù shǐ kǎo wèi zhāng jué dào zhě yù shǐ chéng ràng děng zhǐ suì wū zòu jūn xué huáng jīn dào shōu lüě sǐ yù zhōng
诏使廷尉、侍御史考为张角道者，御史承让等旨，遂诬奏钧学黄巾道，收掠死狱中。
ér ràng děng shí duō yǔ zhāng jué jiāo tōng
而让等实多与张角交通。
hòu zhōng cháng shì fēng xū xú fèng shì dú fā jué zuò zhū dì yīn nù jié ràng děng yuē rǔ cáo cháng yán dǎng rén yù wèi bù guǐ jiē lìng jìn gù huò yǒu fú zhū
后中常侍封谞、徐奉事独发觉坐诛，帝因怒诘让等曰：“汝曹常言党人欲为不轨，皆令禁锢，或有伏诛。
jīn dǎng rén gèng wéi guó yòng rǔ cáo fǎn yǔ zhāng jué tōng wèi kě zhǎn wèi
今党人更为国用，汝曹反与张角通，为可斩未？
jiē kòu tóu yún gù zhōng cháng shì wáng fu hóu lǎn suǒ wéi
”皆叩头云：“故中常侍王甫、侯览所为。
dì nǎi zhǐ
”帝乃止。
míng nián nán gōng zāi
明年，南宫灾。
ràng zhōng děng shuō dì lìng liǎn tiān xià tián mǔ shuì shí qián yǐ xiū gōng shì
让、忠等说帝令敛天下田亩税十钱，以修宫室。
fā tài yuán hé dōng dí dào zhū jùn cái mù jí wén shí měi zhōu jùn bù sòng zhì jīng shī huáng mén cháng shì zhé lìng qiǎn hē bù zhōng zhě yīn qiáng shé jiàn mǎi shí fēn gù yī yīn fù huò zhī yú huàn guān fù bù wéi jí shòu cái mù suì zhì fǔ jī gōng shì lián nián bù chéng
发太原、河东、狄道诸郡材木及文石，每州郡部送至京师，黄门常侍辄令谴呵不中者，因强折贱买，十分雇一，因复货之于宦官，复不为即受，材木遂至腐积，宫室连年不成。
cì shǐ tài shǒu fù zēng sī diào bǎi xìng hū jiē
刺史、太守复增私调，百姓呼嗟。
fán zhào suǒ zhēng qiú jiē lìng xī yuán zōu mì yuē chì hào yuē zhōng shǐ kǒng dòng zhōu jùn duō shòu qiú lù
凡诏所征求，皆令西园驺密约敕，号曰“中使”，恐动州郡，多受赇赂。
cì shǐ èr qiān dàn jí mào cái xiào lián qiān chú jiē zé zhù jūn xiū gōng qián dà jùn zhì èr sān qiān wàn yú gè yǒu chà
刺史、二千石及茂才孝廉迁除，皆责助军修宫钱，大郡至二三千万，余各有差。
dāng zhī guān zhě jiē xiān zhì xī yuán xié jià rán hòu de qù
当之官者，皆先至西园谐价，然后得去。
yǒu qián bù bì zhě huò zhì zì shā
有钱不毕者，或至自杀。
qí shǒu qīng zhě qǐ bù zhī guān jiē pò qiǎn zhī
其守清者，乞不之官，皆迫遣之。
shí jù lù tài shǒu hé nèi sī mǎ zhí xīn chú yǐ yǒu qīng míng jiǎn zé sān bǎi wàn
时，钜鹿太守河内司马直新除，以有清名，减责三百万。
zhí bèi zhào zhàng rán yuē wéi mín fù mǔ ér fǎn gē bō bǎi xìng yǐ chēng shí qiú wú bù rěn yě
直被诏，帐然曰：“为民父母，而反割剥百姓，以称时求，吾不忍也。
cí jí bù tīng xíng zhì mèng jīn shàng shū jí chén dāng shì zhī shī gǔ jīn huò bài zhī jiè jí tūn yào zì shā
”辞疾，不听，行至孟津，上书极陈当世之失，古今祸败之戒，即吞药自杀。
shū zòu dì wèi zàn jué xiū gōng qián
书奏，帝为暂绝修宫钱。
yòu zào wàn jīn táng yú xī yuán yǐn sī nóng jīn qián zēng bó rèn jī qí zhōng
又造万金堂于西园，引司农金钱缯帛，仞积其中。
yòu hái hé jiān mǎi tián zhái qǐ dì guān
又还河间买田宅，起第观。
dì běn hòu jiā sù pín měi tàn huán dì bù néng zuò jiā jū gù jù wèi sī zāng fù jì xiǎo huáng mén cháng shì qián gè shù qiān wàn
帝本侯家，宿贫，每叹桓帝不能作家居，故聚为私臧，复寄小黄门常侍钱各数千万。
cháng yún zhāng cháng shì shì wǒ gōng zhào cháng shì shì wǒ
常云：“张常侍是我公，赵常侍是我B227。
huàn zhě dé zhì wú suǒ dàn wèi bìng qǐ dì zhái nǐ zé gōng shì
”宦者得志，无所惮畏，并起第宅，拟则宫室。
dì cháng dēng yǒng ān hòu tái huàn guān kǒng qí wàng jiàn jū wài nǎi shǐ zhōng dà rén shàng dàn jiàn yuē tiān zǐ bù dàng dēng gāo dēng gāo zé bǎi xìng xū sàn
帝常登永安候台，宦官恐其望见居外，乃使中大人尚但谏曰：“天子不当登高，登高则百姓虚散。
zì shì bù gǎn fù shēng tái xiè
”自是不敢复升台榭。
míng nián suì shǐ gōu dùn lìng sòng diǎn shàn xiū nán gōng yù táng
明年，遂使钩盾令宋典缮修南宫玉堂。
yòu shǐ yè tíng lìng bì lán zhù tóng rén sì liè yú cāng lóng xuán wǔ quē yòu zhù sì zhōng jiē shòu èr qiān hú xiàn yú yù táng jí yún tái diàn qián
又使掖庭令毕岚铸铜人四列于仓龙、玄武阙，又铸四钟，皆受二千斛，县于玉堂及云台殿前。
yòu zhù tiān lù há má tǔ shuǐ yú píng mén wài qiáo dōng zhuǎn shuǐ rù gōng
又铸天禄虾蟆，吐水于平门外桥东，转水入宫。
yòu zuò fān chē kě wū xuán yú qiáo xī yòng sǎ nán běi jiāo lù yǐ shěng bǎi xìng sǎ dào zhī fèi
又作翻车渴乌，旋于桥西，用洒南北郊路，以省百姓洒道之费。
yòu zhù sì chū wén qián qián jiē sì dào
又铸四出文钱，钱皆四道。
shí zhě qiè yán chǐ nüè yǐ shèn xíng xiàng zhào jiàn cǐ qián chéng bì sì dào ér qù
识者窃言侈虐已甚，形象兆见，此钱成，必四道而去。
jí jīng shī dà luàn qián guǒ liú bù sì hǎi
及京师大乱，钱果流布四海。
fù yǐ zhōng wèi chē qí jiāng jūn bǎi yú rì ba
复以忠为车骑将军，百余日罢。
liù nián dì bēng
六年，帝崩。
zhōng jūn xiào wèi yuán shào shuō dà jiàng jūn hé jìn lìng zhū zhōng guān yǐ yuè tiān xià
中军校尉袁绍说大将军何进，令诛中官以悦天下。
móu xiè ràng zhōng děng yīn jìn rù shěng suì gòng shā jìn
谋泄，让、忠等因进入省，遂共杀进。
ér shào lè bīng zhǎn zhōng bǔ huàn guān wú shào zhǎng xī zhǎn zhī
而绍勒兵斩忠，捕宦官无少长悉斩之。
ràng děng shù shí rén jié zhì tiān zǐ zǒu hé shàng
让等数十人劫质天子走河上。
zhuī jí ràng děng bēi kū cí yuē chén děng tiǎn miè tiān xià luàn yǐ
追急，让等悲哭辞曰：“臣等殄灭，天下乱矣。
wéi bì xià zì ài
惟陛下自爱！
jiē tóu hé ér sǐ
”皆投河而死。
lùn yuē zì gǔ sàng dà yè jué zōng yīn zhě qí suǒ jiàn yǒu yóu yǐ
论曰：自古丧大业绝宗禋者，其所渐有由矣。
sān dài yǐ bì sè qǔ huò yíng shì yǐ shē nüè zhì zāi xī jīng zì wài qi shī zuò dōng dōu yuán yān yǐn qīng guó
三代以嬖色取祸，嬴氏以奢虐致灾，西京自外戚失祚，东都缘阉尹倾国。
chéng bài zhī lái xiān shǐ shāng zhī jiǔ yǐ
成败之来，先史商之久矣。
zhì yú xìn qǐ huàn fū qí lüè yóu huò kě yán
至于衅起宦夫，其略犹或可言。
hé zhě
为什么呢？
xíng yú zhī chǒu
刑余之丑，
lǐ xiè quán shēng
理谢全生，
shēng róng wú huī yú mén fá
声荣无辉于门阀，
jī fū mò chuán yú lái tǐ
肌肤莫传于来体，
tuī qíng wèi jiàn qí bì
推情未鉴其敝，
jí shì yì yǐ qǔ xìn
即事易以取信，
jiā jiān rǎn cháo shì
加渐染朝事，
pō shi diǎn wù
颇识典物，
gù shǎo zhǔ píng jǐn jiù zhī yōng
故少主凭谨旧之庸，
nǚ jūn zī chū nèi zhī mìng
女君资出内之命，
gù fǎng wú cāi dàn zhī xīn
顾访无猜惮之心，
ēn xiá yǒu kě yuè zhī sè
恩狎有可悦之色。
yì yǒu zhōng hòu píng duān huái shù jiū yá
亦有忠厚平端，怀术纠邪；
huò mǐn cái gěi duì shì qiǎo luàn shí
或敏才给对，饰巧乱实；
huò jiè yù zhēn liáng xiān shí jiàn yù
或借誉贞良，先时荐誉。
fēi zhí gǒu zì xiōng dé zhǐ yú bào héng ér yǐ
非直苟恣凶德，止于暴横而已。
rán mò yé bìng xíng qíng mào xiāng yuè gù néng huí huò hūn yòu mí mào shì tīng gài yì yǒu qí lǐ yān
然莫邪并行，情貌相越，故能回惑昏幼，迷瞀视听，盖亦有其理焉。
zhà lì jì zī péng tú rì guǎng zhí chén kàng yì bì lòu xiān yán zhī jiān zhì qī fā fèn fāng qǐ zhuān duó zhī xì sī zhōng xián suǒ yǐ zhì qū shè jì gù qí wèi xū
诈利既滋，朋徒日广，直臣抗议，必漏先言之间，至戚发愤，方启专夺之隙，斯忠贤所以智屈，社稷故其为墟。
yì yuē lǚ shuāng jiān bīng zhì
《易》曰：“履霜坚冰至。
yún suǒ cóng lái jiǔ yǐ
”云所从来久矣。
jīn jī qí suǒ yǐ yì qǐ yī zhāo yī xī zāi
今迹其所以，亦岂一朝一夕哉！
zàn yuē rèn shī wú xiǎo guò yòng zé wéi
赞曰：“任失无小，过用则违。
kuàng nǎi xiàng zhí yuǎn cān tiān jī
况乃巷职，远参天机。
wǔ wén qiǎo tài zuò huì zuò wēi
舞文巧态，作惠作威。
xiōng jiā hài guó fu qǐ yì guī
凶家害国，夫岂异归！