后汉书 · 范晔 · Chapter 89 of 130

列传·文苑列传下

PinyinModern Translation
Size

zhāng shēng zhào yī liú liáng biān ràng lì yán hóu jǐn gāo biāo zhāng chāo mí héng

张升赵壹刘梁边让郦炎侯瑾高彪张超祢衡

zhāng shēng zì yàn zhēn chén liú wèi shì rén fù píng hòu fàng zhī sūn yě

张升字彦真,陈留尉氏人,富平侯放之孙也。

shēng shǎo hào xué duō guān lǎn ér rèn qíng bù jī

升少好学,多关览,而任情不羁。

qí yì xiāng hé zhě zé qīng shēn jiāo jié bù wèn qióng jiàn

其意相合者,则倾身交结,不问穷贱;

rú guāi zhēn zhì hǎo zhě suī wáng gōng dà rén zhōng bù qū cóng

如乖真志好者,虽王公大人,终不屈从。

cháng tàn yuē sǐ shēng yǒu mìng fù guì zài tiān

常叹曰:“死生有命,富贵在天。

qí yǒu zhī wǒ suī hú yuè kě qīn

其有知我,虽胡越可亲;

gǒu bù xiāng shí cóng wù hé yì

苟不相识,从物何益?

shì jùn wèi gāng jì yǐ néng chū shǒu wài huáng lìng

仕郡为纲纪,以能出守外黄令。

lì yǒu shòu qiú zhě jí lùn shā zhī

吏有受赇者,即论杀之。

huò jī shēng shǒu lǐng yī shí hé zú qū míng wēi lù hu

或讥:“升守领一时,何足趋明威戮乎?

duì yuē xī zhòng ní zàn xiāng zhū qí zhī zhū rú shǒu zú yì mén ér chū gù néng wēi zhèn qiáng guó fǎn qí qīn dì

”对曰:“昔仲尼暂相,诛齐之侏儒,手足异门而出,故能威震强国,反其侵地。

jūn zǐ shì bù wéi jǐ zhí sī qí yōu qǐ yǐ jiǔ jìn ér yì qí dù zāi

君子仕不为己,职思其忧,岂以久近而异其度哉?

yù dǎng gù qù guān hòu jìng jiàn zhū nián sì shí jiǔ

”遇党锢去官,后竟见诛,年四十九。

zhe zéi lěi sòng bēi shū fán liù shí piān

著贼、诔、颂、碑、书,凡六十篇。

zhào yī zì yuán shū hàn yáng xi xiàn rén yě

赵壹字元叔,汉阳西县人也。

tǐ mào kuí wú shēn cháng jiǔ chǐ měi xū háo méi wàng zhī shén wěi

体貌魁梧,身长九尺,美须豪眉,望之甚伟。

ér shì cái jù ào wèi xiāng dǎng suǒ bìn nǎi zuò jiě bìn

而恃才倨傲,为乡党所摈,乃作《解摈》。

hòu lǚ dǐ zuì jī zhì sǐ yǒu rén jiù de miǎn

后屡抵罪,几至死,友人救,得免。

yī nǎi yí shū xiè ēn yuē

壹乃贻书谢恩曰:

xī yuán dài fū shú sāng xià jué qì chuán chēng qí rén

昔原大夫赎桑下绝气,传称其仁;

qín yuè rén hái guó tài zǐ jié mài shì zhe qí shén

秦越人还虢太子结脉,世著其神。

shè nǎng zhī èr rén bù zāo rén yù shén zé jié jué zhī qì jié yǐ

设曩之二人不遭仁遇神,则结绝之气竭矣。

rán ér pú chū hū chē líng zhēn shí yùn hu shǒu zhǎo

然而E05F脯出乎车𫐉,针石运乎手爪。

jīn suǒ lài zhě fēi zhí chē líng zhī pú shǒu zhǎo zhī zhēn shí yě

今所赖者,非直车𫐉之E05F脯,手爪之针石也。

nǎi shōu zhī yú dòu jí hái zhī yú sī mìng shǐ gàn pí fù hán xuè kū gǔ fù bèi ròu yǔn suǒ wèi zāo rén yù shén zhēn suǒ yí chuán ér zhe zhī

乃收之于斗极,还之于司命,使干皮复含血,枯骨复被肉,允所谓遭仁遇神,真所宜传而著之。

yú wèi jìn bù gǎn bān bān xiǎn yán qiè wèi qióng niǎo fù yī piān

余畏禁,不敢班班显言,窃为《穷鸟赋》一篇。

qí cí yuē

原文写道:

yǒu yī qióng niǎo jí yì yuán yě

有一穷鸟,戢翼原野。

bì wǎng jiā shàng jī zài xià qián jiàn cāng sǔn hòu jiàn qū zhě jiǎo dàn zhāng yòu yì zi gòu zuǒ fēi wán jī shǐ jiāo jí yú wǒ

毕网加上,机F737在下,前见苍隼,后见驱者,缴弹张右,羿子彀左,飞丸激矢,交集于我。

sī fēi bù dé yù míng bù kě jǔ tóu wèi chù yáo zú kǒng duò

思飞不得,欲鸣不可,举头畏触,摇足恐堕。

nèi dú bù jí zhà bīng zhà huǒ

内独怖急,乍冰乍火。

xìng lài dà xián wǒ qín wǒ lián xī jì wǒ nán jīn zhèn wǒ xi

幸赖大贤,我矜我怜,昔济我南,今振我西。

niǎo yě suī wán yóu shi mì sī

鸟也虽顽,犹识密思。

nèi yǐ shū xīn wài yòng gào tiān

内以书心,外用告天。

tiān hu zuò xián guī xián yǒng nián qiě gōng qiě hóu zi le sūn sūn

天乎祚贤,归贤永年,且公且侯,子了孙孙。

yòu zuò cì shì jí yá fù yǐ shū qí yuàn fèn

又作《刺世疾邪赋》,以舒其怨愤。

yuē

曰:

yī wǔ dì zhī bù tóng lǐ sān wáng yì yòu bù tóng lè shù jí zì rán biàn huà fēi shì gù xiāng fǎn bó

伊五帝之不同礼,三王亦又不同乐,数极自然变化,非是故相反驳。

dé zhèng bù néng jiù shì hùn luàn shǎng fá qǐ zú chéng shí qīng zhuó

德政不能救世混乱,赏罚岂足惩时清浊?

chūn qiū shí huò bài zhī shǐ zhàn guó yù fù zēng qí tú dú

春秋时祸败之始,战国愈复增其荼毒。

qín hàn wú yǐ xiāng yú yuè nǎi gèng jiā qí yuàn kù

秦、汉无以相逾越,乃更加其怨酷。

níng jì shēng mín zhī mìng wéi lì jǐ ér zì zú

宁计生民之命,唯利己而自足。

yú zī qì jīn qíng wěi wàn fāng

于兹迄今,情伪万方。

nìng chǎn rì chì gang ke xiao wang

佞谄日炽,刚克消亡。

shì zhì jié sì zhèng sè tú xíng

舐痔结驷,正色徒行。

yù yǔ míng shì fǔ pāi háo qiáng

妪禹名势,抚拍豪强。

yǎn jiǎn fǎn sú lì zhì jiù yāng

偃蹇反俗,立致咎殃。

jié shè zhú wù rì fù yuè chāng

捷慑逐物,日富月昌。

hún rán tóng huò shú wēn shú liáng

浑然同惑,孰温孰凉?

yá fu xiǎn jìn zhí shì yōu cáng

邪夫显进,直士幽藏。

yuán sī mò zhī yōu xìng shí zhí zhèng zhī fěi xián

原斯瘼之攸兴,实执政之匪贤。

nǚ yè yǎn qí shì tīng xī jìn xí bǐng qí wēi quán

女谒掩其视听兮,近习秉其威权。

suǒ hǎo zé zuàn pí chū qí máo yǔ suǒ è zé xǐ gòu qiú qí bān hén

所好则钻皮出其毛羽,所恶则洗垢求其瘢痕。

suī yù yè chéng ér jìn zhōng lù jué yǎn ér mǐ yuán

虽欲谒诚而尽忠,路绝崄而靡缘。

jiǔ zhòng jì bù kě qǐ yòu qún fèi zhī yín yín

九重既不可启,又群吠之狺狺。

ān wēi yú yú dàn xī sì shì yù yú mù qián

安危于于旦夕,肆嗜欲于目前。

xī yì shè hǎi zhī shī duò jī xīn ér dài rán

奚异涉海之失舵,积薪而待燃?

róng nà yóu yú shǎn yú shú zhī biàn qí chī yán

荣纳由于闪揄,孰知辩其蚩妍?

gù fǎ jìn qū náo gàn shì zú ēn zé bù dǎi yú dān mén

故法禁屈挠干势族,恩泽不逮于单门。

níng jī hán yú yáo shùn zhī huāng suì xī bù bǎo nuǎn yú dāng jīn zhī fēng nián

宁饥寒于尧、舜之荒岁兮,不饱暖于当今之丰年。

chéng lǐ suī sǐ ér fēi wáng wéi yì suī shēng ér fěi cún

乘理虽死而非亡,违义虽生而匪存。

yǒu qín kè zhě nǎi wèi shī yuē hé qīng bù kě sì rén mìng bù kě yán

有秦客者,乃为诗曰:“河清不可俟,人命不可延。

shùn fēng jī mí cǎo fù guì zhě chēng xián

顺风激靡草,富贵者称贤。

wén jí suī mǎn fù bù rú yī náng qián

文籍虽满腹,不如一囊钱。

yī yōu běi táng shàng kàng zāng yǐ mén biān

伊优北堂上,抗脏倚门边。

lǔ shēng wén cǐ cí xì ér zuò gē yuē shì jiā duō suǒ yí ké tuò zì chéng zhū

鲁生闻此辞,系而作歌曰:势家多所宜,咳唾自成珠。

bèi hè huái jīn yù lán huì huà wèi chú

被褐怀金玉,兰蕙化为刍。

xián zhě suī dú wù suǒ kùn zài qún yú

贤者虽独悟,所困在群愚。

qiě gè shǒu ěr fēn wù fù kōng chí qū

且各守尔分,勿复空驰驱。

āi zāi fù āi zāi cǐ shì mìng yǐ fu

哀哉复哀哉,此是命矣夫!

guāng hé yuán nián jǔ jùn shàng jì dào jīng shī

光和元年,举郡上计,到京师。

shì shí sī tú yuán féng shòu jì jì lì shù bǎi rén jiē bài fú tíng zhōng mò gǎn yǎng shì

是时,司徒袁逢受计,计吏数百人,皆拜伏庭中,莫敢仰视。

yī dú cháng yī ér yǐ

壹独长揖而已。

féng wàng ér yì zhī lìng zuǒ yòu wǎng ràng zhī yuē xià jùn jì lì ér yī sān gōng hé yě

逢望而异之,令左右往让之,曰:“下郡计吏而揖三公,何也?

duì yuē xī lì yì jī cháng yī hàn wáng jīn yī sān gōng hé jù guài zāi

”对曰:“昔郦食其长揖汉王,今揖三公,何遽怪哉?

féng zé liǎn rèn xià táng zhí qí shǒu yán zhì shàng zuò yīn wèn xī fāng shì dà yuè gù wèi zuò zhōng yuē cǐ rén hàn yáng zhào yuán shū yě

”逢则敛衽下堂,执其手,延置上坐,因问西方事,大悦,顾谓坐中曰:“此人汉阳赵元叔也。

cháo chén mò yǒu guò zhī zhě wú qǐng wèi zhū jūn fēn zuò

朝臣莫有过之者,吾请为诸君分坐。

zuò zhě jiē shǔ guān

”坐者皆属观。

jì chū wǎng zào hé nán yǐn yáng zhì bù dé jiàn

既出,往造河南尹羊陟,不得见。

yī yǐ gōng qīng zhōng fēi zhì wú zú yǐ tuō míng zhě nǎi rì wǎng dào mén zhì zì qiáng xǔ tōng shàng wò wèi qǐ

壹以公卿中非陟无足以托名者,乃日往到门,陟自强许通,尚卧未起。

yī jìng rù shàng táng suì qián lín zhī yuē qiè fú xī zhōu chéng gāo fēng jiù yǐ

壹径入上堂,遂前临之,曰:“窃伏西州,承高风旧矣。

nǎi jīn fāng yù ér hū rán nài hé mìng yě

乃今方遇而忽然,奈何命也!

yīn jǔ shēng kū mén xià jīng jiē bēn rù mǎn cè

”因举声哭,门下惊,皆奔入满侧。

zhì zhī qí fēi cháng rén nǎi qǐ yán yǔ yǔ dà qí zhī

陟知其非常人,乃起,延与语,大奇之。

wèi yuē zi chū yǐ

谓曰:“子出矣。

zhì míng dàn dà cóng chē qí fèng yè zào yī

”陟明旦大从车骑,奉谒造壹。

shí zhū jì lì duō shèng chì chē mǎ wéi mù ér yī dú chái chē cǎo píng lù sù qí bàng yán zhì qián zuò yú chē xià zuǒ yòu mò bù tàn è

时,诸计吏多盛饬车马帷幕,而壹独柴车草屏,露宿其傍,延陟前坐于车下,左右莫不叹愕。

zhì suì yǔ yán tán zhì xūn xī jí huān ér qù zhí qí shǒu yuē liáng pú bù pōu bì yǒu qì xuè yǐ xiāng míng zhě yǐ

陟遂与言谈,至熏夕,极欢而去,执其手曰:“良璞不剖,必有泣血以相明者矣!

zhì nǎi yǔ yuán féng gòng chēng jiàn zhī

”陟乃与袁逢共称荐之。

míng dòng jīng shī shì dà fū xiǎng wàng qí fēng cǎi

名动京师,士大夫想望其风采。

jí xi hái dào jīng hóng nóng guò hóu tài shǒu huáng fǔ guī mén zhě bù jí tōng yī suì dùn qù

及西还,道经弘农,过侯太守皇甫规,门者不即通,壹遂遁去。

mén lì jù yǐ bái zhī guī wén yī míng dà jīng nǎi zhuī shū xiè yuē cuō diē bù miàn qǐ dé huái fēng xū xīn wěi zhì wèi rì jiǔ yǐ

门吏惧,以白之,规闻壹名大惊,乃追书谢曰:“蹉跌不面,企德怀风,虚心委质,为日久矣。

cè wén rén zhě mǐn qí qū qū jì chéng qīng huì yǐ shì yáo sǒng

侧闻仁者愍其区区,冀承清诲,以释遥悚。

jīn dàn wài bái yǒu yī wèi liǎng jì lì bù dào qū zūn mén xià gèng qǐ nǎi zhī yǐ qù

今旦,外白有一尉两计吏,不道屈尊门下,更启乃知已去。

rú yìn shòu kě tóu yè qǐ dài dàn

如印绶可投,夜岂待旦。

wéi jūn míng ruì píng qí sù xīn

惟君明睿,平其夙心。

níng dāng màn ào jiā yú suǒ tiān

宁当慢慠,加于所天。

shì zài bèi huò bù zú jù zé

事在悖惑,不足具责。

tǎng kě yuán chá zhuī xiū qián hǎo zé hé fú rú zhī

倘可原察,追修前好,则何福如之!

jǐn qiǎn zhǔ bù fèng shū

谨遣主簿奉书。

xià bǐ qì jié hàn liú jìng zhǐ

下笔气结,汗流竟趾。

yī bào yuē jūn xué chéng shī fàn jìn shēn guī mù yǎng gāo xī jì lì nián zī duō

”壹报曰:“君学成师范,缙绅归慕,仰高希骥,历年滋多。

xuán yuán jiān dào kě yú yán shì mù yù chén xīng mèi dàn shǒu mén shí wàng rén jūn zhāo qí xuán chí

旋辕兼道,渴于言侍,沐浴晨兴,昧旦守门,实望仁君,昭其悬迟。

yǐ guì xià jiàn wò fà chuí jiē

以贵下贱,握发垂接。

gāo kě fū wán fén diǎn qǐ fā shèng yì

高可敷玩坟典,起发圣意;

xià zé kàng lùn dāng shì xiāo mǐ shí zāi

下则抗论当世,消弭时灾。

qǐ wù jūn zǐ zì shēng dài juàn shī xún xún shàn yòu zhī dé tóng wáng guó jiāo duò zhī zhì

岂悟君子,自生怠倦,失恂恂善诱之德,同亡国骄惰之志!

gài jiàn jī ér zuò bù sì zhōng rì shì yǐ sù tuì zì yǐn wèi shǐ jūn láo

盖见机而作,不俟终日,是以夙退自引,畏使君劳。

xī rén huò lì shuō ér bù yù huò sī shì ér wú cóng jiē guī zhī yú tiān bù yóu yú wù

昔人或历说而不遇,或思士而无从,皆归之于天,不尤于物。

jīn yī zì qiǎn ér yǐ qǐ gǎn yǒu cāi

今壹自谴而已,岂敢有猜!

rén jūn hū yì pǐ fu yú dé hé sǔn

仁君忽一匹夫,于德何损?

ér yuǎn rǔ shǒu bǐ zhuī lù xiāng xún chéng zú kuì yě

而远辱手笔,追路相寻,诚足愧也。

yī zhī qū qū hé yún liàng jǐ

壹之区区,曷云量己?

qí jiē kě qù xiè yě kě shí chéng zé wán báo shí shi qí qù

其嗟可去,谢也可食,诚则顽薄,实识其趣。

dàn guān jié dòng xī zhì huài kuì qǐng sì tā rì nǎi fèng qí qíng

但关节B05A动,膝炙坏溃,请俟他日,乃奉其情。

zhé sòng lái kuàng yǒng yǐ zì wèi

辄诵来贶,永以自慰。

suì qù bù gù

”遂去不顾。

zhōu jùn zhēng zhì lǐ mìng shí pì gōng fǔ bìng bù jiù zhōng yú jiā

州郡争致礼命,十辟公府,并不就,终于家。

chū yuán féng shǐ shàn xiāng zhě xiāng yī yún shì bù guò jùn lì jìng rú qí yán

初袁逢使善相者相壹,云“仕不过郡吏”,竟如其言。

zhe fù sòng zhēn lěi shū lùn jí zá wén shí liù piān

著赋、颂、箴、诔、书、论及杂文十六篇。

liú liáng zì màn shān yī míng cén dōng píng níng yáng rén yě

刘梁字曼山,一名岑,东平宁阳人也。

liáng zōng shì zǐ sūn ér shǎo gū pín mài shū yú shì yǐ zì zī

梁宗室子孙,而少孤贫,卖书于市以自资。

cháng jí shì duō lì jiāo yǐ xié qǔ xiāng dǎng nǎi zhe pò qún lùn

常疾世多利交,以邪曲相党,乃著《破群论》。

shí zhī lǎn zhě yǐ wéi zhòng ní zuò chūn qiū luàn chén zhī jù

时之览者以为:“仲尼作《春秋》,乱臣知惧。

jīn cǐ lùn zhī zuò sú shì qǐ bù kuì xīn

今此论之作,俗士岂不愧心!

qí wén bù cún

”其文不存。

yòu zhe biàn hé tóng zhī lùn

又著《辩和同之论》。

qí cí yuē

原文写道:

fu shì yǒu wéi ér dé dào yǒu shùn ér shī yì yǒu ài ér wéi hài yǒu è ér wèi měi

夫事有违而得道,有顺而失义,有爱而为害,有恶而为美。

qí gù hé hu

其故何乎?

gài míng zhì zhī suǒ de àn wěi zhī suǒ shī yě

盖明智之所得,暗伪之所失也。

shì yǐ jūn zǐ zhī yú shì yě wú shì wú mò bì kǎo zhī yǐ yì yān

是以君子之于事也,无适无莫,必考之以义焉。

de yóu hé xìng shī yóu tóng qǐ gù yǐ kě jì fǒu wèi zhī hé hào wù bù shū wèi zhī tóng

得由和兴,失由同起,故以可济否谓之和,好恶不殊谓之同。

chūn qiū chuán yuē hé rú gēng yān suān kǔ yǐ jì qí wèi jūn zǐ shí zhī yǐ píng qí xīn

《春秋传》曰:“和如羹焉,酸苦以剂其味,君子食之以平其心。

tóng rú shuǐ yān ruò yǐ shuǐ jǐ shuǐ shuí néng shí zhī

同如水焉,若以水济水,谁能食之?

qín sè zhī zhuān yī shuí néng tīng zhī

琴瑟之专一,谁能听之?

shì yǐ jūn zǐ zhī xíng zhōu ér bù bǐ hé ér bù tóng

”是以君子之行,周而不比,和而不同;

yǐ jiù guò wèi zhèng yǐ kuāng è wèi zhōng

以救过为正,以匡恶为忠。

jīng yuē jiāng shùn qí měi kuāng jiù qí è zé shàng xià hé mù néng xiāng qīn yě

经曰:“将顺其美,匡救其恶,则上下和睦能相亲也。

xī chu gōng wáng yǒu jí zhào qí dài fū yuē bù gǔ bù dé shǎo zhǔ shè jì

昔楚恭王有疾,召其大夫曰:“不谷不德,少主社稷。

shī xiān jūn zhī xù fù chǔ guó zhī shī bù gǔ zhī zuì yě

失先君之绪,覆楚国之师,不谷之罪也。

ruò yǐ zōng miào zhī líng de bǎo shǒu lǐng yǐ mò qǐng wèi líng ruò lì

若以宗庙之灵,得保首领以殁,请为灵若厉。

dài fū xǔ zhū

”大夫许诸。

jí qí zú yě zǐ náng yuē bù rán

及其卒也,子囊曰:“不然。

fu shì jūn zhě cóng qí shàn bù cóng qí guò

夫事君者,从其善,不从其过。

hè hè chǔ guó ér jūn lín zhī fǔ zhèng nán hǎi xun jí zhū xià qí chǒng dà yǐ

赫赫楚国,而君临之,抚正南海,训及诸夏,其宠大矣。

yǒu shì chǒng yě ér zhī qí guò kě bù wèi gōng hu

有是宠也,而知其过,可不谓恭乎!

dài fū zhòng zhī

”大夫众之。

cǐ huì ér dé dào zhě yě

此讳而得道者也。

jí líng wáng jiāo yín bào nüè wú dù yù yǐn shēn hài cóng wáng zhī yù yǐ bìn yú qián xī xùn zhī èr nǚ

及灵王骄淫,暴虐无度,芋尹申亥从王之欲,以殡于干溪,殉之二女。

cǐ shùn ér shī yì zhě yě

此顺而失义者也。

yān líng zhī yì jìn chu duì zhàn yáng gǔ xiàn jiǔ zi fǎn yǐ bì

鄢陵之役,晋楚对战,阳谷献酒,子反以毙。

cǐ ài ér hài zhī zhě yě

此爱而害之者也。

zāng wǔ zhòng yuē mèng sūn zhī è wǒ yào shí yě

臧武仲曰:“孟孙之恶我,药石也;

jì sūn zhī ài wǒ měi yě

季孙之爱我,美B05A也。

dú zī hòu shí yóu shēng wǒ

B05A毒滋厚,石犹生我。

cǐ è ér wèi měi zhě yě

”此恶而为美者也。

kǒng zǐ yuē zhì zhī nán yě

孔子曰:“智之难也!

yǒu zāng wǔ zhòng zhī zhì ér bù róng yú lǔ guó yì yǒu yóu yě

有臧武仲之智,而不容于鲁国,抑有由也。

zuò bù shùn ér shī bù shù yě

作不顺而施不恕也。

gài shàn qí zhī yì jī qí wéi dào yě

”盖善其知义,讥其违道也。

fu zhī ér wéi zhī wěi yě

夫知而违之,伪也;

bù zhī ér shī zhī àn yě

不知而失之,暗也。

àn wèi wěi yān qí huàn yī yě

暗为伪焉,其患一也。

huàn zhī suǒ zài fēi tú zài zhì zhī bù jí yòu zài jí ér wéi zhè zhě yǐ

患之所在,非徒在智之不及,又在及而违这者矣。

gù yuē zhì jí zhī rén bù néng shǒu zhī suī de zhī bì shī zhī yě

故曰“智及之,仁不能守之,虽得之,必失之”也。

xià shū yuē niàn zī zài zī zhù shì shù shī

《夏书》曰:“念兹在兹,庶事恕施。

zhōng zhì zhī wèi yǐ

”忠智之谓矣。

gù jūn zi zhī xíng dòng zé sī yì bù wéi lì huí bù wéi yì jiù jìn tuì zhōu xuán wéi dào shì wu

故君子之行,动则思义,不为利回,不为义疚,进退周旋,唯道是务。

gǒu shī qí dào zé xiōng dì bù ē

苟失其道,则兄弟不阿;

gǒu de qí yì suī chóu chóu bù fèi

苟得其义,虽仇雠不废。

gù jiě hú méng qí xī zhī jiàn èr shū bèi zhōu gōng zhī hài bó yǐ nì wén wèi chéng fu xiá yǐ shùn lì wèi bài guǎn sū yǐ zēng wǔ qǔ jìn shēn hóu yǐ ài cóng jiàn tuì kǎo zhī yǐ yì yě

故解狐蒙祁奚之荐,二叔被周公之害,勃E96F以逆文为成,傅瑕以顺厉为败,管苏以憎忤取进,申侯以爱从见退:考之以义也。

gù yuē bù zài nì shùn yǐ yì wèi duàn

故曰:“不在逆顺,以义为断;

bù zài zēng ài yǐ dào wèi guì

不在憎爱,以道为贵。

lǐ jì yuē ài ér zhī qí è zēng ér zhī qí shàn

”《礼记》曰:“爱而知其恶,憎而知其善。

kǎo yì zhī wèi yě

”考义之谓也。

huán dì shí jǔ xiào lián chú běi xīn chéng zhǎng

桓帝时,举孝廉,除北新城长。

gào xiàn rén yuē xī wén wēng zài shǔ dào zhe bā hàn

告县人曰:“昔文翁在蜀,道著巴汉;

gēng sāng suǒ lì fēng yí

庚桑琐隶,风移D632E042。

wú suī xiǎo zǎi yóu yǒu shè jì gǒu fù qī huì lǐ wén mò qǐ běn zhì hu

吾虽小宰,犹有社稷,苟赴期会,理文墨,岂本志乎!

nǎi gèng dà zuò jiǎng shè yán jù shēng xǐ shù bǎi rén zhāo xī zì wǎng quàn jiè shēn zhí jīng juǎn shì cè diàn zuì rú huà dà xíng

”乃更大作讲舍,延聚生徙数百人,朝夕自往劝诫,身执经卷,试策殿最,儒化大行。

cǐ yì zhì hòu yóu chēng qí jiào yān

此邑至后犹称其教焉。

tè zhào rù bài shàng shū láng

特召入拜尚书郎。

lèi qiān hòu wèi yě wáng lìng wèi xíng

累迁,后为野王令,未行。

guāng hé zhōng bìng zú

光和中,病卒。

sūn zhēn yì yǐ wén cái zhī míng

孙桢,亦以文才知名。

biān ràng zì wén lǐ chú liú jùn yí rén yě

边让字文礼,除留浚仪人也。

shǎo biàn bó néng zhǔ wén

少辩博,能属文。

zuò zhāng huá fù suī duō yín lì zhī cí ér zhōng zhī yǐ zhèng yì rú xiàng rú zhī fěng yě

作《章华赋》,虽多淫丽之辞,而终之以正,亦如相如之讽也。

qí cí yuē

原文写道:

chu líng wáng jì yóu yún mèng zhī zé xi yú jīng tái zhī shàng

楚灵王既游云梦之泽,息于荆台之上。

qián fāng huái zhī shuǐ zuǒ dòng tíng zhī bō yòu gù péng lǐ zhī nán tiào wū shān zhī ā

前方淮之水,左洞庭之波,右顾彭蠡之E257,南眺巫山之阿。

yán mù guǎng wàng pìn guān zhōng rì

延目广望,聘观终日。

gù wèi zuǒ shǐ yǐ xiāng yuē shèng zāi sī lè kě yǐ yí lǎo ér wàng sǐ yě

顾谓左史倚相曰:“盛哉斯乐,可以遗老而忘死也!

yú shì suì zuò zhāng huá zhī tái zhù qián xī zhī shì qióng mù tǔ zhī jì dān zhēn fǔ zhī shí

”于是遂作章华之台,筑干谿之室,穷木土之技,单珍府之实。

jǔ guó yíng zhī shù nián nǎi chéng

举国营之,数年乃成。

shè cháng yè zhī yín yàn zuò běi lǐ zhī xīn shēng

设长夜之淫宴,作北里之新声。

yú shì wu jǔ zhī fu chén cài zhī jiāng shēng móu yě

于是伍举知夫陈、蔡之将生谋也。

nǎi zuò sī fù yǐ fěng zhī

乃作斯赋以讽之:

zhòu gāo yáng zhī miáo yìn xī chéng shèng zǔ zhī hóng zé

胄高阳之苗胤兮,承圣祖之洪泽。

jiàn liè fān yú nán chǔ xī děng wēi líng yú èr bó

建列籓于南楚兮,等威灵于二伯。

chāo yǒu shāng zhī dà péng xī yuè lóng zhōu zhī liǎng guó

超有商之大彭兮,越隆周之两虢。

dá huáng zuǒ zhī gāo xūn xī chí rén shēng zhī xiǎn hè

达皇佐之高勋兮,驰仁声之显赫。

huì fēng chūn shī shén wǔ diàn duàn huá xià sù qīng wǔ fú yōu luàn

惠风春施,神武电断,华夏肃清,五服攸乱。

dàn chuí jīng yú wàn jī xī xī huí niǎn yú mén guǎn

旦垂精于万机兮,夕回辇于门馆。

shè cháng yè zhī huān yǐn xī zhǎn zhōng qíng zhī wǎn

设长夜之欢饮兮,展中情之EA5F婉。

jié sì hǎi zhī miào zhēn xī jǐn shēng rén zhī mì wán

竭四海之妙珍兮,尽生人之秘玩。

ěr nǎi xié yǎo tiǎo cóng hào qiú jìng ròu lín dēng zāo qiū lán yáo shān sǒng jiāo jiǔ yuān liú

尔乃携窈窕,从好仇,径肉林,登糟丘,兰肴山竦,椒酒渊流。

jī xuán lǐ yú qīng chí xī mǐ wēi fēng ér xíng zhōu

激玄醴于清池兮,靡微风而行舟。

dēng yáo tái yǐ huí wàng xī jì mí rì ér xiāo yōu

登瑶台以回望兮,冀弥日而消忧。

yú shì zhāo fú fēi mìng xiāng é qí chàng liè zhèng nǚ luō

于是招宓妃,命湘娥,齐倡列,郑女罗。

yáng jī chu zhī qīng gōng xī zhǎn xīn shēng ér cháng gē

扬《激楚》之清宫兮,展新声而长歌。

fán shǒu chāo yú běi lǐ miào wǔ lì yú yáng ā

繁手超于北里,妙舞丽于《阳阿》。

jīn shí lèi jù sī zhú qún fēn

金石类聚,丝竹群分。

shén qīng yè huá wén luó yī piāo zǔ qǐ bīn fēn

神轻F95C,曳华文,罗衣飘B444,组绮缤纷。

zòng qīng qū yǐ xùn fù ruò gū gǔ zhī shī qún

纵轻躯以迅赴,若孤鹄之失群;

zhèn huá mèi yǐ wēi yí ruò yóu lóng zhī dēng yún

振华袂以逶迤,若游龙之登云。

yú shì huan jì qià cháng yè xiàng bàn qín sè yì diào fán shǒu gǎi dàn

于是欢EA5F既洽,长夜向半,琴瑟易调,繁手改弹。

qīng shēng fā ér xiǎng jī wēi yīn shì ér liú sàn

清声发而响激,微音逝而流散。

zhèn ruò zhī ér yū rào xī ruò lǜ fán zhī chuí gàn

振弱支而纡绕兮,若绿繁之垂干;

hū piāo yǐ qīng shì xī shì luán fēi yú tiān hàn

忽飘B444以轻逝兮,似鸾飞于天汉。

wǔ wú cháng tài gǔ wú dìng jié xún shēng xiǎng yìng xiū duǎn mí diē

舞无常态,鼓无定节,寻声响应,修短靡跌。

cháng xiù fèn ér shēng fēng qīng qì jī ér rào jié

长袖奋而生风,清气激而绕结。

ěr nǎi yán mèi dì jìn qiǎo nòng xiāng jiā fǔ yǎng yì róng hū xī shén huà

尔乃妍媚递进,巧弄相加,俯仰异容,忽兮神化。

tǐ xùn qīng hóng róng yào chūn huā jìn rú fú yún tuì rú jī bō

体迅轻鸿,荣曜春华,进如浮云,退如激波。

suī fù liǔ huì néng bù zī jiē

虽复柳惠,能不咨嗟!

yú shì tiān hé jì huí yín lè wèi zhōng qīng fā zhēng jī chu yáng fēng

于是天河既回,淫乐未终,清B36E发征,《激楚》扬风。

yú shì yīn qì fā yú sī zhú xī fēi xiǎng yì yú yún zhōng

于是音气发于丝竹兮,飞响轶于云中。

bǐ mù yīng jié ér shuāng yuè xī gū cí gǎn shēng ér míng xióng

比目应节而双跃兮,孤雌感声而鸣雄。

měi fán shǒu zhī qīng miào xī jiā xīn shēng zhī mí lóng

美繁手之轻妙兮,嘉新声之弥隆。

yú shì zhòng biàn yǐ jǐn qún lè jì kǎo

于是众变已尽,群乐既考。

guī hu shēng fēng zhī guǎng xià xī xiū huáng xuān zhī yào dào

归乎生风之广夏兮,修黄轩之要道。

xié xī zǐ zhī ruò wàn xī yuán máo pín zhī sù zhǒu

携西子之弱腕兮,援毛嫔之素肘。

xíng biàn juān yǐ chán yuán xī ruò liú fēng zhī mí cǎo

形便娟以婵媛兮,若流风之靡草。

měi yí cāo zhī jiāo lì xī hū yí shēng ér wàng lǎo

美仪操之姣丽兮,忽遗生而忘老。

ěr nǎi qīng yè chen miào jì dān shōu zūn zǔ chè gǔ pán

尔乃清夜晨,妙技单,收尊俎,彻鼓盘。

wǎng yān ruò chéng fǔ jiàn ér tàn

惘焉若酲,抚剑而叹。

lǜ lǐ guó zhī xū cái wù jià sè zhī jiān nán

虑理国之须才,悟稼穑之艰难。

měi lǚ shàng zhī zuǒ zhōu shàn guǎn zhòng zhī fǔ huán

美吕尚之佐周,善管仲之辅桓。

jiāng chāo shì ér zuò lǐ yān shěn miǎn yú cǐ huan

将超世而作理,焉沈湎于此欢!

yú shì bà nǚ lè duò yáo tái

于是罢女乐,堕瑶台。

sī xià yǔ zhī bēi guān mù yǒu yú zhī tǔ jiē

思夏禹之卑官,慕有虞之土阶。

jǔ yīng qí yú zè lòu bá máo xiù yú péng lái

举英奇于仄陋,拔髦秀于蓬莱。

jūn míng zhé yǐ zhī rén guān suí rèn ér chù néng

君明哲以知人,官随任而处能。

bǎi kuí shí xù shù jì xián xī

百揆时叙,庶绩咸熙。

zhū hóu mù yì bù zhào tóng qī

诸侯慕义,不召同期。

jì gāo yáng zhī jué guǐ chóng chéng zhuāng zhī hóng jī

继高阳之绝轨,崇成、庄之洪基。

suī qí xǐng zhī yī kuāng qǐ zú fāng yú dà chí

虽齐醒之一匡,岂足方于大持?

ěr nǎi yù zhī yǐ rén lín zhī yǐ míng

尔乃育之以仁,临之以明。

zhì qián bào yú guǐ shén jǐn sù gōng hu shàng jīng

致虔报于鬼神,尽肃恭乎上京。

chí chún huà yú lí yuán yǒng lì shì ér tài píng

驰淳化于黎元,永历世而太平。

dà jiàng jūn hé jìn wén ràng cái míng yù pì mìng zhī

大将军何进闻让才名,欲辟命之。

kǒng bù zhì guǐ yǐ jūn shì zhēng zhào

恐不至,诡以军事征召。

jì dào shǔ lìng shǐ jìn yǐ lǐ jiàn zhī

既到,署令史,进以礼见之。

ràng shàn zhàn shè néng cí duì

让善占射,能辞对。

shí bīn kè mǎn táng mò bù xiàn qí fēng

时,宾客满堂,莫不羡其风。

fǔ yuàn kǒng róng wáng lǎng bìng xiū cì hou yān

府掾孔融、王朗并修刺候焉。

yì láng cài yōng shēn jìng zhī yǐ wéi ràng yi chù gāo rèn nǎi jiàn yú hé jìn yuē

议郎蔡邕深敬之,以为让宜处高任,乃荐于何进曰:

fú wéi mù fǔ chū kāi bó xuǎn qīng yīng huá fà jiù dé bìng wèi yuán guǐ

伏惟幕府初开,博选清英,华发旧德,并为元鬼。

suī zhèn lù zhī jí xi yōng jì jì zhī zài zhōu tíng wú yǐ huò jiā

虽振鹭之集西雍,济济之在周庭,无以或加。

qiè jiàn lìng shǐ chén liú biān ràng tiān shòu yì cái cōng míng xián zhì

窃见令史陈留边让,天授逸才,聪明贤智。

tiáo sù gū bù jìn jiā xùn

髫B368夙孤,不尽家训。

jí jiù xué lú biàn shòu dà diǎn

及就学庐,便受大典。

chū shè zhū jīng jiàn běn zhī yì

初涉诸经,见本知义。

shòu zhě bù néng duì qí wèn zhāng jù bù néng dǎi qí yì

授者不能对其问,章句不能逮其意。

xīn tōng xìng dá kǒu biàn cí zhǎng

心通性达,口辩辞长。

fēi lǐ bù dòng fēi fǎ bù yán

非礼不动,非法不言。

ruò chù hú yí zhī lùn dìng xián shěn zhī fēn jīng diǎn jiāo zhì jiǎn kuò cān hé zhòng fū jì yān mò zhī néng duó yě

若处狐疑之论,定嫌审之分,经典交至,捡括参合,众夫寂焉,莫之能夺也。

shǐ ràng shēng zài táng yú zé yuán kǎi zhī cì yùn zhí zhòng ní zé yán rǎn zhī yà qǐ tú sú zhī fán ǒu jìn qì ér yǐ zhě zāi

使让生在唐、虞,则元、凯之次,运值仲尼,则颜、冉之亚,岂徒俗之凡偶近器而已者哉!

jiē jí míng wèi yì yi chāo rán

阶级名位,亦宜超然。

ruò fù suí bèi ér jìn fēi suǒ yǐ zhāng guī wěi zhī gāo jià zhāo zhī rén zhī jué míng yě

若复随辈而进,非所以章瑰伟之高价,昭知人之绝明也。

chuán yuē hán niú zhī dǐng yǐ hēng jī duō zhī zé dàn ér bù kě shí shǎo jì zé áo ér bù kě shú

传曰:“函牛之鼎以亨鸡,多汁则淡而不可食,少计则熬而不可熟。

cǐ yán dà qì zhī yú xiǎo yòng gù yǒu suǒ bù yí yě

”此言大器之于小用,固有所不宜也。

yōng qiè yì guài cǐ bǎo dǐng wèi shòu xī niú dà gēng zhī hé jiǔ zài jiān áo luán gē zhī jiān

邕窃BE7B邑,怪此宝鼎未受牺牛大羹之和,久在煎熬脔割之间。

yuàn míng jiāng jūn huí móu chuí lǜ cái jiā shǎo nà gòng zhī jī mì zhǎn zhī lì yòng

愿明将军回谋垂虑,裁加少纳,贡之机密,展之力用。

ruò yǐ nián chǐ wèi xián zé yán huí bù dé guàn dé xíng zhī shǒu zǐ qí zhōng wú lǐ ā zhī gōng

若以年齿为嫌,则颜回不得贯德行之首,子奇终无理阿之功。

gǒu kān qí shì gǔ jīn yī yě

苟堪其事,古今一也。

ràng hòu yǐ gāo cái zhuó jìn lǚ qiān chū wèi jiǔ jiāng tài shǒu bù yǐ wèi néng yě

让后以高才擢进,屡迁,出为九江太守,不以为能也。

chū píng zhōng wáng shì dà luàn ràng qù guān huán jiā

初平中,王室大乱,让去官还家。

shì cái qì bù qū cáo cāo duō qīng wǔ zhī yán

恃才气,不屈曹操,多轻侮之言。

jiàn ān zhōng qí xiāng rén yǒu gòu ràng yú cāo cāo gào jùn jiù shā zhī

建安中,其乡人有构让于操,操告郡就杀之。

wén duō yí shī

文多遗失。

lì yán zì wén shèng fàn yáng rén lì yì jī zhī hòu yě

郦炎字文胜,范阳人,郦食其之后也。

yán yǒu wén cái jiě yīn lǜ yán lùn gěi jié duō fú qí néng lǐ

炎有文才,解音律,言论给捷,多服其能理。

líng dì shí zhōu jùn pì mìng jiē bù jiù yǒu zhì qì

灵帝时,州郡辟命,皆不就,有志气。

zuò shī èr piān yuē

作诗二篇曰:

dà dào yí qiě zhǎng jiǒng lù xiá qiě cù

大道夷且长,窘路狭且促。

xiū jì wú bēi qī yuǎn zhǐ bù bù jú

修冀无卑栖,远趾不步局。

shū wú líng xiāo yǔ fèn cǐ qiān lǐ zú

舒吾陵霄羽,奋此千里足。

chāo mài jué chén qū hū shuí néng zhú

超迈绝尘驱,B370忽谁能逐。

xián yú qǐ cháng lèi bǐng xìng zài qīng zhuó

贤愚岂常类,禀性在清浊。

fù guì yǒu rén jí pín jiàn wú tiān lù

富贵有人籍,贫贱无天录。

tōng sāi gǒu yóu yǐ zhì shì bù xiāng bo

通塞苟由已,志士不相卜。

chén píng áo lǐ shè hán xìn diào hé qū

陈平敖里社,韩信钓河曲。

zhōng jū tiān xià zǎi shí cǐ wàn zhōng lù

终居天下宰,食此万钟禄。

dé yīn liú qiān zǎi gōng míng chóng shān yuè

德音流千载,功名重山岳。

líng zhī shēng hé zhōu dòng yáo yīn hóng bō

灵芝生河洲,动摇因洪波。

lán róng yī hé wǎn yán shuāng cuì qí kē

兰荣一何晚,严霜瘁其柯。

āi zāi èr fāng cǎo bù zhí tài shān ā

哀哉二芳草,不植太山阿。

wén zhì dào suǒ guì zāo shí yòng yǒu jiā

文质道所贵,遭时用有嘉。

jiàng guàn lín héng zǎi wèi yì chóng fú huá

绛、灌临衡宰,谓谊崇浮华。

xián cái yì bù yòng yuǎn tóu jīng nán shā

贤才抑不用,远投荆南沙。

bào yù chéng lóng jì bù féng lè yǔ hé

抱玉乘龙骥,不逢乐与和。

ān dé kǒng zhòng ní wèi shì chén sì kē

安得孔仲尼,为世陈四科。

yán hòu fēng bìng huāng hū

炎后风病慌忽。

xìng zhì xiào zāo mǔ yōu bìng shén fā dòng

性至孝,遭母忧,病甚发动。

qī shǐ chǎn ér jīng sǐ qī jiā sòng zhī shōu xì yù

妻始产而惊死,妻家讼之,收系狱。

yán bìng bù néng lǐ duì jiā píng liù nián suì sǐ yù zhōng shí nián èr shí bā

炎病不能理对,嘉平六年,遂死狱中,时年二十八。

shàng shū lú zhí wèi zhī lěi zàn yǐ zhāo qí yì dé

尚书卢植为之诔赞,以昭其懿德。

hóu jǐn zì zi yú dūn huáng rén yě

侯瑾字子瑜,敦煌人也。

shǎo gū pín yī zōng rén jū

少孤贫,依宗人居。

xìng dǔ xué héng yōng zuò wèi zī mù hái zhé rán chái yǐ dú shū

性笃学,恒佣作为资,暮还辄燃柴以读书。

cháng yǐ lǐ zì mù dú chǔ yī fáng rú duì yán bīn yān

常以礼自牧,独处一房,如对严宾焉。

zhōu jùn lèi zhào gōng chē yǒu dào zhēng bìng chēng jí bú dào

州郡累召,公车有道征,并称疾不到。

zuò jiǎo shì lùn yǐ jī qiē dāng shí ér xǐ rù shān zhōng tán sī zhù shù

作《矫世论》以讥切当时,而徙入山中,覃思著述。

yǐ mò zhī yú shì gù zuò yīng bīn nán yǐ zì jì

以莫知于世,故作《应宾难》以自寄。

yòu àn hàn jì zhuàn zhōng xīng yǐ hòu xíng shì wèi huáng dé chuán sān shí piān xíng yú shì

又案《汉记》撰中兴以后行事,为《皇德传》三十篇,行于世。

yú suǒ zuò zá wén shù shí piān duō wáng shī

余所作杂文数十篇,多亡失。

hé xī rén jìng qí cái ér bù gǎn míng zhī jiē chēng wéi hóu jūn yún

河西人敬其才而不敢名之,皆称为侯君云。

gāo biāo zì yì fāng wú jùn wú xī rén yě

高彪字义方,吴郡无锡人也。

jiā běn dān hán zhì biāo wèi zhū shēng yóu tài xué

家本单寒,至彪为诸生,游太学。

yǒu yǎ cái ér nè yú yán

有雅才而讷于言。

cháng cóng mǎ róng yù fǎng dà yì róng jí bù huò jiàn nǎi fù là yí róng shū yuē chéng fú fēng wèn cóng lái yǒu nián gù bù dài jiè zhě ér yè dà jūn zǐ zhī mén jì yī jiàn lóng guāng yǐ xù fù xīn zhī yuàn

尝从马融欲访大义,融疾,不获见,乃复剌遗融书曰:“承服风问,从来有年,故不待介者而谒大君子之门,冀一见龙光,以叙腹心之愿。

bù tú zāo jí yōu bì mò qǐ

不图遭疾,幽闭莫启。

xī zhōu gōng dàn fù wén xiōng wǔ jiǔ mìng zuò bó yǐ yǐn huá xià yóu huī mù tǔ cān chuí jiē bái wū gù zhōu dào yǐ lóng tiān xià guī dé

昔周公旦父文兄武,九命作伯,以尹华夏,犹挥沐吐餐,垂接白屋,故周道以隆,天下归德。

gōng jīn yǎng kē ào shì gù qí yi yě

公今养疴傲士,故其宜也。

róng shěng shū cán zhuī xiè hái zhī biāo shì ér bù gù

”融省书惭,追谢还之,彪逝而不顾。

hòu jùn jǔ xiào lián shì jīng dì yī

后郡举孝廉,试经第一。

chú láng zhōng jiào shū dōng guān

除郎中,校书东观。

shù zòu fù sòng qí wén yīn shì fěng jiàn líng dì yì zhī

数奏赋、颂、奇文,因事讽谏,灵帝异之。

shí jīng zhào dì wǔ yǒng wèi dū jūn yù shǐ shǐ dū yōu zhōu

时,京兆第五永为督军御史,使督幽州。

bǎi guān dà huì zǔ jiàn yú cháng lè guān

百官大会,祖饯于长乐观。

yì láng kuí yì děng jiē fù shī biāo nǎi dú zuò zhēn yuē wén wǔ jiāng zhuì nǎi bǐ jùn chén

议郎葵邑等皆赋诗,彪乃独作箴曰:“文武将坠,乃俾俊臣。

zhěng wǒ huáng gāng dǒng cǐ bù qián

整我皇纲,董此不虔。

gǔ zhī jūn zǐ jí róng wàng shēn

古之君子,即戎忘身。

míng qí guǒ yì shàng qí huán huán

明其果毅,尚其桓桓。

lǚ shàng qī shí qì guān sān jūn shī rén zuò gē rú yīng rú zhān

吕尚七十,气冠三军,诗人作歌,如鹰如鹯。

tiān yǒu tài yī wǔ jiāng sān mén

天有太一,五将三门;

de yǒu jiǔ biàn qiū líng shān chuān

地有九变,丘陵山川;

rén yǒu jì cè liù qí wǔ jiān

人有计策,六奇五间。

zǒng cí sān shì móu zé zī xún

总兹三事,谋则咨询。

wú yuē jǐ néng wu zài qiú xián huái yīn zhī yǒng guǎng yě shì zūn

无曰己能,务在求贤,淮阴之勇,广野是尊。

zhōu gōng dà shèng shí què chún chén yǐ wēi kè ài yǐ yì miè qīn

周公大圣,石碏纯臣,以威克爱,以义灭亲。

wù wèi shí xiǎn bù zhèng qí shēn

勿谓时险,不正其身。

wù wèi wú rén mò shi jǐ zhēn

勿谓无人,莫识己真。

wàng fù yí guì fú lù nǎi cún

忘富遗贵,福禄乃存。

wǎng dào yī hé fù wú suǒ guān

枉道依合,复无所观。

xiān gōng gāo jié yuè kě yǒng zūn

先公高节,越可永遵。

pèi cáng sī jiè yǐ lì zhōng shēn

佩藏斯戒,以厉终身。

yōng děng shén měi qí wén yǐ wéi mò shàng yě

”邕等甚美其文,以为莫尚也。

hòu qiān wài huáng lìng dì chì tóng liáo lín sòng zǔ yú shàng dōng mén zhào dōng guān huà biāo xiàng yǐ quàn xué zhě

后迁外黄令,帝敕同僚临送,祖于上东门,诏东观画彪像以劝学者。

biāo dào guān yǒu dé zhèng shàng shū jiàn xiàn rén shēn tú pán děng

彪到官,有德政,上书荐县人申徒蟠等。

bìng zú yú guān wén zhāng duō wáng

病卒于官,文章多亡。

zi dài yì zhī míng

子岱,亦知名。

zhāng chāo zì zi hé jiān rén yě liú hòu liáng zhī hòu yě

张超字子B228,河间D821人也,留侯良之后也。

yǒu wén cái

有文才。

líng dì shí cóng chē qí jiāng jūn zhū zhēng huáng jīn wéi bié bù sī mǎ

灵帝时,从车骑将军朱F651征黄巾,为别部司马。

zhe fù sòng bēi wén jiàn xí jiān shū yè wén cháo fán shí jiǔ piān

著赋、颂、碑文、荐、檄、笺、书、谒文、嘲,凡十九篇。

chāo yòu shàn yú cǎo shū miào jué shí rén shì gòng chuán zhī

超又善于草书,妙绝时人,世共传之。

mí héng zì zhèng píng píng yuán bān rén yě

祢衡字正平,平原般人也。

shǎo yǒu cái biàn ér shàng qì gāng ào hǎo jiǎo shí màn wù

少有才辩,而尚气刚傲,好矫时慢物。

xīng píng zhōng bì nàn jīng zhōu

兴平中,避难荆州。

jiàn ān chū lái yóu xǔ xià

建安初,来游许下。

shǐ dá yǐng chuān nǎi yīn huái yī là jì ér wú suǒ zhī shì zhì yú cì zì màn miè

始达颍川,乃阴怀一剌,既而无所之适,至于刺字漫灭。

shì shí xǔ dōu xīn jiàn xián shì dài fū sì fāng lái jí

是时,许都新建,贤士大夫,四方来集。

huò wèn héng yuē hé cóng chén zhǎng wén sī mǎ bó dá hu

或问衡曰:“盍从陈长文、司马伯达乎?

duì yuē wú yān néng cóng tú gū r yé

”对曰:“吾焉能从屠沽儿耶!

yòu wèn xún wén ruò zhào zhì cháng yún hé

”又问:“荀文若、赵稚长云何?

héng yuē wén ruò kě jiè miàn diào sāng zhì zhǎng kě shǐ jiān chú qǐng kè

”衡曰:“文若可借面吊丧,稚长可使监厨请客。

wéi shàn lǔ guó kǒng róng jí hóng nóng yáng xiū

”唯善鲁国孔融及弘农杨修。

cháng chēng yuē dà r kǒng wén jǔ xiǎo r yáng dé zǔ

常称曰:“大儿孔文举,小儿杨德祖。

yú zǐ lù lù mò zú shù yě

余子碌碌,莫足数也。

róng yì shēn ài qí cái

”融亦深爱其才。

héng shǐ ruò guàn ér róng nián sì shí suì yǔ wèi jiāo yǒu

衡始弱冠,而融年四十,遂与为交友。

shàng shū jiàn zhī yuē

上疏荐之曰:

chén wén hóng shuǐ héng liú dì sī bǐ yì páng qiú sì fāng yǐ zhāo xián jùn

臣闻洪水横流,帝思俾乂,旁求四方,以招贤俊。

xī xiào wǔ jì tǒng jiāng hóng zǔ yè chóu zī xī zǎi qún shì xiǎng zhēn

昔孝武继统,将弘祖业,畴咨熙载,群士响臻。

bì xià ruì shèng zuǎn chéng jī xù zāo yù è yùn láo qiān rì zè

陛下睿圣,纂承基绪,遭遇厄运,劳谦日昃。

wéi yuè jiàng shén yì rén bìng chū

惟岳降神,异人并出。

qiè jiàn chǔ shì píng yuán mí héng nián èr shí sì zì zhèng píng shū zhì zhēn liàng yīng cái zhuó lì

窃见处士平原祢衡,年二十四,字正平,淑质贞亮,英才卓砾。

chū shè yì wén shēng táng dǔ ào

初涉艺文,升堂睹奥。

mù suǒ yī jiàn zhé sòng yú kǒu

目所一见,辄诵于口;

ěr suǒ piē wén bù wàng yú xīn

耳所瞥闻,不忘于心。

xìng yǔ dào hé sī ruò yǒu shén

性与道合,思若有神。

hóng yáng qián jì ān shì mò shí yǐ héng zhǔn zhī chéng bù zú guài

弘羊潜计,安世默识,以衡准之,诚不足怪。

zhōng guǒ zhèng zhí zhì huái shuāng xuě

忠果正直,志怀霜雪。

jiàn shàn ruò jīng jí wù ruò chóu

见善若惊,疾恶若仇。

rèn zuò kàng xíng shǐ yú lì jié dài wú yǐ guò yě

任座抗行,史鱼厉节,殆无以过也。

zhì niǎo lèi bó bù rú yī è

鸷鸟累伯,不如一鹗。

shǐ héng lì cháo bì yǒu kě guān

使衡立朝,必有可观。

fēi biàn chěng cí yì qì bèn yǒng jiě yí shì jié lín dí yǒu yú

飞辩骋辞,溢气坌涌,解疑释结,临敌有余。

xī jiǎ yì qiú shì shǔ guó guǐ xì chán yú

昔贾谊求试属国,诡系单于;

zhōng jūn yù yǐ cháng yīng qiān zhì jìn yuè

终军欲以长缨,牵致劲越。

ruò guàn kāng kǎi qián shì měi zhī

弱冠慷慨,前世美之。

jìn rì lù cuì yán xiàng yì yòng yì cái zhuó bài tái láng héng yi yǔ wéi bǐ

近日路粹、严象,亦用异才,擢拜台郎,衡宜与为比。

rú de lóng yuè tiān qú zhèn yì yún hàn yáng shēng zǐ wēi chuí guāng hóng ní zú yǐ zhāo jìn shǔ zhī duō shì zēng sì mén zhī mù mù

如得龙跃天衢,振翼云汉,扬声紫微,垂光虹蜺,足以昭近署之多士,增四门之穆穆。

jūn tiān guǎng yuè bì yǒu jī lì zhī guān

钧天广乐,必有奇丽之观;

dì shì huáng jū bì xù fēi cháng zhī bǎo

帝室皇居,必蓄非常之宝。

ruò héng děng bèi bù kě duō dé

若衡等辈,不可多得。

jī chu yáng ā zhì miào zhī róng tái mù zhě zhī suǒ tān

《激楚》、《杨阿》,至妙之容,台牧者之所贪;

fēi tù yǎo niǎo jué zú bēn fàng liáng lè zhī suǒ jí

飞兔、騕褭,绝足奔放,良、乐之所急。

chén děng qū qū gǎn bù yǐ wén

臣等区区,敢不以闻。

róng jì ài héng cái shù chēng shù yú cáo cāo

融既爱衡才,数称述于曹操。

cāo yù jiàn zhī ér héng sù xiāng qīng jí zì chēng kuáng bìng bù kěn wǎng ér shù yǒu zì yán

操欲见之,而衡素相轻疾,自称狂病,不肯往,而数有恣言。

cāo huái fèn ér yǐ qí cái míng bù yù shā zhī

操怀忿,而以其才名,不欲杀之。

wén héng shàn jī gǔ nǎi zhào wèi gǔ shǐ yīn dà huì bīn kè yuè shì yīn jié

闻衡善击鼓,乃召为鼓史,因大会宾客,阅试音节。

zhū shǐ guò zhě jiē lìng tuō qí gù yī gèng zhe cén mù dān jiǎo zhī fú

诸史过者,皆令脱其故衣,更着岑牟、单绞之服。

cì zhì héng héng fāng wèi yú yáng cān wō dié ér qián róng tài yǒu yì shēng jié bēi zhuàng tīng zhě mò bù kāng kǎi

次至衡,衡方为《渔阳》参挝,蹀B371而前,容态有异,声节悲壮,听者莫不慷慨。

héng jìn zhì cāo qián ér zhǐ lì ā zhī yuē gǔ shǐ hé bù gǎi zhuāng ér qīng gǎn jìn hu

衡进至操前而止,吏呵之曰:“鼓史何不改装,而轻敢进乎?

héng yuē nuò

”衡曰:“诺。

yú shì xiān jiě yì yī cì shì yú fú luǒ shēn ér lì xú qǔ cén mù dān jiǎo ér zhe zhī bì fù cān wō ér qù yán sè bù zuò

”于是先解衵衣,次释余服,裸身而立,徐取岑牟、单绞而着之,毕,复参挝而去,颜色不怍。

cāo xiào yuē běn yù rǔ héng héng fǎn rǔ gū

操笑曰:“本欲辱衡,衡反辱孤。

kǒng róng tuì ér shù zhī yuē zhèng píng dà yá gù dāng ěr yá

孔融退而数之曰:“正平大雅,固当尔邪?

yīn xuān cāo qū qū zhī yì

”因宣操区区之意。

héng xǔ wǎng

衡许往。

róng fù jiàn cāo shuō héng kuáng jí jīn qiú dé zì xiè

融复见操,说衡狂疾,今求得自谢。

cāo xǐ chì mén zhě yǒu kè biàn tōng dài zhī jí yàn

操喜,敕门者有客便通,待之极晏。

héng nǎi zhe bù dān yī shū jīn shǒu chí sān chǐ tuō zhàng zuò dà yíng mén yǐ zhàng chuí de dà mà

衡乃着布单衣、疏巾,手持三尺棁杖,坐大营门,以杖捶地大骂。

lì yuē wài yǒu kuáng shēng zuò yú yíng mén yán yǔ bèi nì qǐng shōu àn zuì

吏曰:“外有狂生,坐于营门,言语悖逆,请收案罪。

cāo nù wèi róng yuē mí héng shù zǐ gū shā zhī yóu què shǔ ěr

”操怒,谓融曰:“祢衡竖子,孤杀之犹雀鼠耳。

gù cǐ rén sù yǒu xū míng yuǎn jìn jiāng wèi gū bù néng róng zhī jīn sòng yǔ liú biǎo shì dāng hé rú

顾此人素有虚名,远近将谓孤不能容之,今送与刘表,视当何如。

yú shì qiǎn rén qí sòng zhī

”于是遣人骑送之。

lín fā zhòng rén wèi zhī zǔ dào xiān gòng shè yú chéng nán nǎi gēng xiāng jiè yuē mí héng bó nüè wú lǐ jīn yīn qí hòu dào xián dāng yǐ bù qǐ zhé zhī yě

临发,众人为之祖道,先供设于城南,乃更相戒曰:“祢衡勃虐无礼,今因其后到,咸当以不起折之也。

jí héng zhì zhòng rén mò kěn xìng héng zuò ér dà hào

”及衡至,众人莫肯兴,衡坐而大号。

zhòng wèn qí gù héng yuē zuò zhě wèi zhǒng wò zhě wèi shī

众问其故,衡曰:“坐者为冢,卧者为尸。

shī zhǒng zhī jiān néng bù bēi hu

尸冢之间,能不悲乎!

liú biǎo jí jīng zhōu shì dà fū xiān fú qí cái míng shén bīn lǐ zhī wén zhāng yán yì fēi héng bù dìng

刘表及荆州士大夫,先服其才名,甚宾礼之,文章言议,非衡不定。

biǎo cháng yǔ zhū wén rén gòng cǎo zhāng zòu bìng jí qí cái sī

表尝与诸文人共草章奏,并极其才思。

shí héng chū hái jiàn zhī kāi shěng wèi zhōu yīn huǐ yǐ dǐ de

时衡出,还见之,开省未周,因毁以抵地。

biǎo wǔ rán wèi hài

表怃然为骇。

héng nǎi cóng qiú bǐ zhá xū yú lì chéng cí yì kě guān

衡乃从求笔札,须臾立成,辞义可观。

biǎo dà yuè yì zhòng zhī

表大悦,益重之。

hòu fù wǔ màn yú biǎo biǎo chǐ bù néng róng yǐ jiāng xià tài shǒu huáng zǔ xìng jí gù sòng héng yǔ zhī zǔ yì shàn dài yān

后复侮慢于表,表耻,不能容,以江夏太守黄祖性急,故送衡与之,祖亦善待焉。

héng wéi zuò shū jì qīng zhòng shū mì gè dé tǐ yi

衡为作书记,轻重疏密,各得体宜。

zǔ chí qí shǒu yuē chǔ shì cǐ zhèng de zǔ yì rú zǔ fù zhōng zhī suǒ yù yán yě

祖持其手曰:“处士,此正得祖意,如祖腹中之所欲言也。

zǔ zhǎng zǐ shè wèi zhāng líng tài shǒu yóu shàn yú héng

祖长子射,为章陵太守,尤善于衡。

cháng yǔ héng jù yóu gòng dú cài yōng suǒ zuò bēi wén shè ài qí cí hái hèn bù shàn xiě

尝与衡俱游,共读蔡邕所作碑文,射爱其辞,还恨不缮写。

héng yuē wú suī yī lǎn yóu néng shi zhī wéi qí zhōng shí quē èr zì wèi bù míng ěr

衡曰:“吾虽一览,犹能识之,唯其中石缺二字,为不明耳。

yīn shū chū zhī gōng chí shǐ xiě bēi hái xiào rú héng suǒ shū mò bù tàn fú

”因书出之,躬驰使写碑,还校,如衡所书,莫不叹伏。

shè shí dà huì bīn kè rén yǒu xiàn yīng wǔ zhě shè jǔ zhī yú héng yuē yuàn xiān shēng fù zhī yǐ yú jiā bīn

射时大会宾客,人有献鹦鹉者,射举卮于衡曰:“愿先生赋之,以娱嘉宾。

héng lǎn bǐ ér zuò wén wú jiā diǎn cí cǎi shén lì

”衡揽笔而作,文无加点,辞采甚丽。

hòu huáng zǔ zài méng chōng chuán shàng dà huì bīn kè ér héng yán bù xùn shùn zǔ cán nǎi ā zhī

后黄祖在蒙冲船上,大会宾客,而衡言不逊顺,祖惭,乃呵之。

héng gèng shú shì yuē sǐ gōng

衡更熟视曰:“死公!

yún děng dào

云等道?

zǔ dà nù lìng wǔ bǎi jiāng chū yù jiā

”祖大怒,令五百将出,欲加B258。

héng fāng dà mà zǔ huì suì lìng shā zhī

衡方大骂,祖恚,遂令杀之。

zǔ zhǔ bù sù jí héng jí shí shā yān

祖主簿素疾衡,即时杀焉。

shè tú xiǎn lái jiù bù jí

射徒跣来救,不及。

zǔ yì huǐ zhī nǎi hòu jiā guān liǎn

祖亦悔之,乃厚加棺敛。

héng shí nián èr shí liù qí wén zhāng duō wáng yún

衡时年二十六,其文章多亡云。

zàn yuē qíng zhì jì dòng piān cí wèi guì

赞曰:情志既动,篇辞为贵。

chōu xīn chéng mào fēi diāo fēi wèi

抽心呈貌,非雕非蔚。

shū zhuàng gòng tǐ tóng shēng yì qì

殊状共体,同声异气。

yán guān lì zé yǒng jiān yín fèi

言观丽则,永监淫费。

✦ You read 列传·文苑列传下

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.