明史 · 佚名 · Chapter 135 of 333

列传·卷二十三

PinyinModern Translation
Size

chén yù qín cóng lóng yè duì fàn cháng pān tíng jiān sòng sī yán xià yù guō jǐng xiáng li mèng gēng wáng lián máo qí yáng yuán gǎo yuán hóng dào wāng hé kǒng kè rén

陈遇(秦从龙) 叶兑范常(潘庭坚) 宋思颜(夏煜) 郭景祥(李梦庚) 王濂 (毛骐) 杨元杲(阮弘道汪河) 孔克仁

chén yù zì zhōng xíng xiān shì cáo rén

陈遇,字中行,先世曹人。

gāo zǔ yì fu sòng hàn lín xué shì xǐ jū jiàn kāng zǐ sūn yīn jiā yān

高祖义甫,宋翰林学士,徙居建康,子孙因家焉。

yù tiān zī chén cuì dǔ xué bó lǎn jīng xiàng shù zhī xué

遇天资沉粹,笃学博览,精象数之学。

yuán mò wèi wēn zhōu jiào shòu yǐ ér qì guān guī yǐn

元末为温州教授,已而弃官归隐。

xué zhě chēng wéi jìng chéng xiān shēng

学者称为静诚先生。

tài zǔ dù jiāng yǐ qín cóng lóng jiàn fā shū pìn zhī yǐn yī lǚ zhū gě wèi yù

太祖渡江,以秦从龙荐,发书聘之,引伊、吕、诸葛为喻。

yù zhì yǔ yǔ dà yuè suì liú cān mì yì rì jiàn qīn xìn

遇至,与语,大悦,遂留参密议,日见亲信。

tài zǔ wèi wú wáng shòu gòng fèng sī chéng cí

太祖为吴王,授供奉司丞,辞。

jí huáng dì wèi sān shòu hàn lín xué shì jiē cí

即皇帝位,三授翰林学士,皆辞。

nǎi cì jiān yú yī chéng wèi shì shí rén hù chū rù yǐ shì róng chǒng

乃赐肩舆一乘,卫士十人护出入,以示荣宠。

hóng wǔ sān nián fèng mìng zhì zhè jiāng lián chá mín yǐn hái cì jīn bó

洪武三年,奉命至浙江廉察民隐,还赐金帛。

chú zhōng shū zuǒ chéng yòu cí

除中书左丞,又辞。

míng nián zhào duì huá gài diàn cì zuò mìng cǎo píng xī zhào

明年召对华盖殿,赐坐,命草《平西诏》。

shòu lǐ bù shì láng jiān hóng wén guǎn dà xué shì fù cí

授礼部侍郎,兼弘文馆大学士,复辞。

xī yù jìn liáng mǎ yù yǐn hàn gù shì yǐ jiàn

西域进良马,遇引汉故事以谏。

chú tài cháng shǎo qīng gù cí

除太常少卿,固辞。

qiáng zhī bù kě

强之,不可。

zuì hòu chú lǐ bù shàng shū yòu gù cí

最后除礼部尚书,又固辞。

dì chén yín liáng jiǔ cóng zhī

帝沉吟良久,从之。

zì shì bù fù qiáng yǐ guān

自是不复强以官。

dì cháng cóng róng yán yù guān qí zi yù yuē chén sān zi jiē yòu xué wèi chéng qǐng sì yì rì

帝尝从容言欲官其子,遇曰:“臣三子皆幼,学未成,请俟异日。

dì yì fú qiáng yě

”帝亦弗强也。

yù zì kāi jī zhī shǐ jí shì wéi wò

遇自开基之始,即侍帷幄。

dì cháng wèn bǎo guó ān mín zhì jì yù duì yǐ bù shì shā rén báo liǎn rèn xián fù xiān wáng lǐ yuè wéi shǒu wu

帝尝问保国安民至计,遇对:“以不嗜杀人,薄敛,任贤,复先王礼乐为首务。

tíng chén huò yǒu guò bèi qiǎn zé yù lì wèi jiě duō de quán shì

”廷臣或有过被谴责,遇力为解,多得全释。

qí jì huà duō mì bù chuán ér chǒng lǐ zhī lóng xūn qī dà chén wú yǔ bǐ zhě

其计画多秘不传,而宠礼之隆,勋戚大臣无与比者。

shù jiān xìng qí dì yǔ bì chēng xiān shēng huò hū wèi jūn zǐ

数监幸其第,语必称“先生”,或呼为“君子”。

mìng jué zhé cí zhōng chéng qí gāo

命爵辄辞,终成其高。

shí qī nián zú cì zàng zhōng shān

十七年卒,赐葬钟山。

zi gōng jǔ rén lèi guān gōng bù shàng shū yǒu néng shēng

子恭,举人,累官工部尚书,有能声。

yù dì yuǎn zì zhōng fù cháng suí yù shì dì

遇弟远,字中复,尝随遇侍帝。

yǒng lè chū wèi hàn lín dài zhào jīng huì shì

永乐初,为翰林待诏,精绘事。

yuǎn zi mèng yóng shàn shū

远子孟颙,善书。

qín cóng lóng zì yuán zhī luò yáng rén

秦从龙,字元之,洛阳人。

shì yuán guān jiāng nán xíng tái shì yù shǐ

仕元,官江南行台侍御史。

bīng luàn bì jū zhèn jiāng

兵乱,避居镇江。

xú dá zhī gōng zhèn jiāng yě tài zǔ wèi zhī yuē wén yǒu qín yuán zhī zhě cái qì lǎo chéng rǔ dāng xún fǎng zhì wú yù jiàn yì

徐达之攻镇江也,太祖谓之曰:“闻有秦元之者,才器老成,汝当询访,致吾欲见意。

dá xià zhèn jiāng fǎng de zhī

”达下镇江,访得之。

tài zǔ mìng cóng zǐ wén zhèng shēng li wén zhōng fèng jīn qǐ zào qí lú pìn yān

太祖命从子文正、甥李文忠奉金绮造其庐聘焉。

cóng lóng yǔ qī chén xié lái tài zǔ zì yíng zhī yú lóng jiāng

从龙与妻陈偕来,太祖自迎之于龙江。

shí tài zǔ jū fù mín jiā yīn yāo cóng lóng yǔ tóng chù zhāo xī fǎng yǐ shí shì

时太祖居富民家,因邀从龙与同处,朝夕访以时事。

yǐ jí yuán yù shǐ tái wèi fǔ jū cóng lóng xī huá mén wài shì wú dà xiǎo xī yǔ zhī móu

已,即元御史台为府,居从龙西华门外,事无大小悉与之谋。

cháng yǐ bǐ shū qī jiǎn wèn dá shén mì zuǒ yòu jiē bù néng zhī

尝以笔书漆简,问答甚密,左右皆不能知。

cóng lóng shēng rì tài zǔ yǔ shì zǐ hòu yǒu zèng yí huò qīn zhì qí jiā yàn yǐn

从龙生日,太祖与世子厚有赠遗,或亲至其家燕饮。

zhì zhèng èr shí wǔ nián dōng cóng lóng zi zé sǐ qǐng gào guī

至正二十五年冬,从龙子泽死,请告归。

tài zǔ chū jiāo wò shǒu sòng zhī

太祖出郊握手送之。

xún bìng zú nián qī shí tài zǔ jīng dào

寻病卒,年七十,太祖惊悼。

shí fāng dū jūn zhì zhèn jiāng qīn lín kū zhī hòu xù qí jiā mìng yǒu sī yíng zàng

时方督军至镇江,亲临哭之,厚恤其家,命有司营葬。

yè duì zì liáng zhòng níng hǎi rén

叶兑,字良仲,宁海人。

yǐ jīng jì zì fù yóu jīng tiān wén dì lǐ bǔ shì zhī shū

以经济自负,尤精天文、地理、卜筮之书。

yuán mò zhī tiān yùn yǒu guī yǐ bù yī xiàn shū tài zǔ

元末,知天运有归,以布衣献书太祖。

liè yī gāng sān mù yán tiān xià dà jì

列一纲三目,言天下大计。

shí tài zǔ yǐ dìng níng yuè guī qǔ zhāng shì chéng fāng guó zhēn

时太祖已定宁越,规取张士诚、方国珍。

ér chá hǎn bīng shì shén shèng qiǎn shǐ zhì jīn líng zhāo tài zǔ gù duì shū yú sān zhě chóu zhī wèi xiáng

而察罕兵势甚盛,遣使至金陵招太祖,故兑书于三者筹之为详。

qí lüè yuē

其略曰:

yú wén qǔ tiān xià zhě bì yǒu yī dìng zhī guī mó

愚闻:取天下者,必有一定之规模。

hán xìn chū jiàn gāo zǔ huà chu hàn chéng bài

韩信初见高祖,画楚、汉成败;

kǒng míng wò cǎo lú yǔ xiān zhǔ lùn sān fēn xíng shì zhě shì yě

孔明卧草庐,与先主论三分形势者是也。

jīn zhī guī mó yi běi jué li chá hǎn nán bìng zhāng jiǔ sì

今之规模,宜北绝李察罕,南并张九四。

fǔ wēn tái qǔ mǐn yuè dìng dū jiàn kāng tuò dì jiāng guǎng

抚温、台,取闽、越,定都建康,拓地江、广。

jìn zé yuè liǎng huái yǐ běi zhēng tuì zé huà cháng jiāng ér zì shǒu

进则越两淮以北征,退则画长江而自守。

fu jīn líng gǔ chēng lóng pán hǔ jù dì wáng zhī dōu

夫金陵,古称龙蟠虎踞帝王之都。

jiè qí bīng lì zī cái yǐ gōng zé kè yǐ shǒu zé gù bǎi chá hǎn néng rú wú hé zāi

藉其兵力资财,以攻则克,以守则固,百察罕能如吾何哉?

jiāng zhī suǒ bèi mò jí shàng liú

江之所备,莫急上流。

jīn yì shī yǐ kè jiāng zhōu zú bì quán wú

今义师已克江州,足蔽全吴。

kuàng zì chú hé zhì guǎng líng jiē wú suǒ yǒu

况自滁、和至广陵,皆吾所有。

fēi zhí shǒu jiāng jiān kě shǒu huái yǐ

非直守江,兼可守淮矣。

zhāng shì qīng fù kě zuò ér dài huái dōng zhū jùn yì jiāng lái guī

张氏倾覆可坐而待,淮东诸郡亦将来归。

běi lüè zhōng yuán lǐ shì kě bìng yě

北略中原,李氏可并也。

jīn wén chá hǎn wàng zì zūn dà zhì shū míng gōng rú cáo cāo zhī zhāo sūn quán

今闻察罕妄自尊大,致书明公,如曹操之招孙权。

qiè yǐ yuán yùn jiāng zhōng rén xīn bù shǔ ér chá hǎn yù xiào cāo suǒ wéi shì shì bù móu

窃以元运将终,人心不属,而察罕欲效操所为,事势不侔。

yi rú lǔ sù jì dǐng zú jiāng dōng yǐ guān tiān xià zhī xìn cǐ qí dà gāng yě

宜如鲁肃计,鼎足江东,以观天下之衅,此其大纲也。

zhì qí mù yǒu sān

目标有三个。

zhāng jiǔ sì zhī de nán bāo kàng shào běi kuà tōng tài ér yǐ píng jiāng wèi cháo xué

张九四之地,南包杭、绍,北跨通、泰,而以平江为巢穴。

jīn yù gōng zhī mò ruò shēng yán yǎn qǔ kàng shào hú xiù ér dà bīng zhí dǎo píng jiāng

今欲攻之,莫若声言掩取杭、绍、湖、秀,而大兵直捣平江。

chéng gù nán yǐ zhòu bá zé yǐ suǒ chéng fǎ kùn zhī

城固难以骤拔,则以锁城法困之。

yú chéng wài shǐ shí bú dào zhī de bié zhù cháng wéi fēn mìng jiāng zú sì miàn lì yíng tún tián gù shǒu duàn qí chū rù zhī lù

于城外矢石不到之地别筑长围,分命将卒四面立营,屯田固守,断其出入之路。

fēn bīng lüè dìng shǔ yì shōu qí shuì liáng yǐ shàn jūn zhōng

分兵略定属邑,收其税粮以赡军中。

bǐ zuò shǒu kōng chéng ān dé bù kùn

彼坐守空城,安得不困?

píng jiāng jì xià cháo xué yǐ qīng kàng yuè bì guī yú jùn jiě tǐ

平江既下,巢穴已倾,杭、越必归,余郡解体。

cǐ shàng jì yě

此上计也。

zhāng shì zhòng zhèn zài shào xīng

张氏重镇在绍兴。

shào xīng xuán gé jiāng hǎi suǒ yǐ shù gōng ér bù kè zhě yǐ bǐ liáng dào zài sān jiāng dǒu mén yě

绍兴悬隔江海,所以数攻而不克者,以彼粮道在三江斗门也。

ruò yī jūn gōng píng jiāng duàn qí liáng dào

若一军攻平江,断其粮道;

yī jūn gōng háng zhōu jué qí yuán bīng shào xīng bì bá

一军攻杭州,绝其援兵,绍兴必拔。

suǒ gōng zài sū kàng suǒ qǔ zài shào xīng suǒ wèi duō fāng yǐ wù zhī zhě yě

所攻在苏、杭,所取在绍兴,所谓多方以误之者也。

shào xīng jì bá kàng chéng shì gū hú xiù fēng mǐ rán hòu jìn gōng píng jiāng lí qí xīn fù jiāng běi yú niè suí ér wǎ jiě

绍兴既拔,杭城势孤,湖、秀风靡,然后进攻平江,犁其心腹,江北余孽随而瓦解。

cǐ cì jì yě

此次计也。

fāng guó zhēn láng zǐ yě xīn bù kě xùn xiá

方国珍狼子野心,不可驯狎。

wǎng nián dà bīng qǔ wù zhōu bǐ jí fèng shū nà kuǎn

往年大兵取婺州,彼即奉书纳款。

hòu qiǎn xià yù chén xiǎn dào zhāo yù bǐ fù hú yí bù cóng

后遣夏煜、陈显道招谕,彼复狐疑不从。

gù qiǎn shǐ cóng hǎi dào bào yuán wèi jiāng dōng wěi zhī nà kuǎn yòu lìng zhāng chǎng jī zhào ér lái

顾遣使从海道报元,谓江东委之纳款,诱令张昶赍诏而来。

qiě qiǎn hán shū yì wèi shuō kè yù shuō míng gōng fèng zhào

且遣韩叔义为说客,欲说明公奉诏。

bǐ jì jiàng wǒ ér fǎn yù zhāo wǒ jiàng yuán

彼既降我,而反欲招我降元。

qí fǎn fù jiǎo kuài rú shì yí xīng shī wèn zuì

其反复狡狯如是,宜兴师问罪。

rán bǐ yǐ shuǐ wéi mìng yī wén bīng zhì qiè jiā háng hǎi zhōng yuán bù qí wú rú zhī hé

然彼以水为命,一闻兵至,挈家航海,中原步骑无如之何。

fu shàng bīng gōng xīn bǐ yán kàng zhào yī píng jí dāng nà tǔ bù guò yù kuǎn wǒ shī ěr

夫上兵攻心,彼言杭、赵一平,即当纳土,不过欲款我师耳。

gōng zhī zhī shù yi xiàn yǐ rì qī zé qí guī shùn

攻之之术,宜限以日期,责其归顺。

bǐ zì fāng guó zhāng zhī méi zì zhī bīng bù kě yòng

彼自方国璋之没,自知兵不可用。

yòu shū yì hái chēng yì shī zhī shèng qì yǐ xiān cuò

又叔义还称义师之盛,气已先挫。

jīn yīn chén xiǎn dào yǐ zì tōng zhèng kě xié zhī ér cóng yě

今因陈显道以自通,正可胁之而从也。

shì yí sù bù yí huǎn

事宜速不宜缓。

xuān yù zhī hòu gēng zhì guān lì jū jí zhōu jiàn qián shōu qí bīng quán yǐ xiāo wèi rán zhī biàn

宣谕之后,更置官吏,拘集舟舰,潜收其兵权,以消未然之变。

sān jùn kě bù láo ér dìng

三郡可不劳而定。

fú jiàn běn zhè jiāng yī dào bīng cuì chéng lòu

福建本浙江一道,兵脃城陋。

liǎng zhè jì píng bì tú guī fù

两浙既平,必图归附。

xià zhī yī biàn shì lì ěr

下之一辩士力耳。

rú fù jī chí zé dà bīng zì wēn chù rù qí bīng zì hǎi dào rù fú zhōu bì bù zhī

如复稽迟,则大兵自温、处入,奇兵自海道入,福州必不支。

fú zhōu xià páng jùn yíng rèn jiě yǐ

福州下,旁郡迎刃解矣。

wēi shēng yǐ zhèn rán hòu jìn qǔ liǎng guǎng yóu fǎn zhǎng yě

威声已震,然后进取两广,犹反掌也。

tài zǔ qí qí yán yù liú yòng zhī lì cí qù

太祖奇其言,欲留用之,力辞去。

cì yín bì xí yī

赐银币袭衣。

hòu shù suì xuē píng tiān xià guī mó cì dì lüè rú duì yán

后数岁,削平天下,规模次第,略如兑言。

fàn cháng zì zi quán chú rén

范常,字子权,滁人。

tài zǔ jūn chú zhàng cè yè jūn mén

太祖军滁,杖策谒军门。

tài zǔ sù zhī qí míng yǔ yǔ yì hé liú zhì mù xià

太祖夙知其名,与语意合,留置幕下。

yǒu yí zhé wèn cháng xī yǐ shí duì

有疑辄问,常悉以实对。

zhū jiāng kè hé zhōu bīng bù jí

诸将克和州,兵不戢。

cháng yán yú tài zǔ yuē dé yī chéng ér shǐ rén gān nǎo tú dì hé yǐ chéng dà shì

常言于太祖曰:“得一城而使人肝脑涂地,何以成大事?

tài zǔ nǎi qiè zé zhū jiāng

”太祖乃切责诸将。

sōu jūn zhōng suǒ lüè fù nǚ hái qí jiā mín dà yuè

搜军中所掠妇女,还其家,民大悦。

tài zǔ yǐ sì fāng gē jù zhàn zhēng wú xū rì mìng cháng wéi wén dǎo yú shàng dì

太祖以四方割据,战争无虚日,命常为文,祷于上帝。

qí cí yuē jīn tiān xià fēn yún shēng mín tú tàn bù yǒu suǒ shǔ wù lèi jǐn yǐ

其辞曰:“今天下纷纭,生民涂炭,不有所属,物类尽矣。

tǎng yuán zuò wèi zhōng zé qún xióng dāng zǎo fú qí gū

倘元祚未终,则群雄当早伏其辜。

mǒu yì zài qún xióng zhōng qǐng zì mǒu shǐ

某亦在群雄中,请自某始。

ruò yǐ yàn yuán dé yǒu tiān mìng zhě yi guī zhī wú shǐ sī mín jiǔ diàn wēi kǔ

若已厌元德,有天命者宜归之,无使斯民久阽危苦。

cún wáng zhī jī yàn yú sān yuè

存亡之机,验于三月。

tài zǔ jiā qí néng dá jǐ yì mìng diǎn wén dú shòu yuán shuài fǔ dōu shì

”太祖嘉其能达己意,命典文牍,授元帅府都事。

qǔ tài píng mìng wèi zhī fǔ yù zhī yuē tài píng wú gǔ gōng jùn qí mín shù kùn yú bīng dāng lìng de suǒ

取太平,命为知府,谕之曰:“太平,吾股肱郡,其民数困于兵,当令得所。

cháng yǐ jiǎn yì wèi zhì xīng xué xù mín

”常以简易为治,兴学恤民。

guān lǐn yǒu gǔ shù qiān dàn qǐng gěi mín fá zhǒng zhě qiū rěn shū guān gōng sī jiē zú

官廪有谷数千石,请给民乏种者,秋稔输官,公私皆足。

jū sān nián mín qīn ài zhī zhào rù wèi shì yí

居三年,民亲爱之,召入为侍仪。

hóng wǔ yuán nián zhuó hàn lín zhí xué shì jiān tài cháng qīng

洪武元年,擢翰林直学士兼太常卿。

dì ruì yì jī gǔ lǐ wén

帝锐意稽古礼文。

qún chén jí yì jiān yǒu yì tóng

群臣集议,间有异同。

cháng néng cān hé zhòng yán wěi qū dāng shàng yì

常能参合众言,委曲当上意。

xún yǐ bìng miǎn guī

寻以病免归。

suì yú shǒu zhào zhēng yì quē réng gù guān

岁余,手诏征诣阙,仍故官。

dì yàn xián zhé mìng rú chén liè zuò fù shī wéi lè

帝宴闲,辄命儒臣列坐,赋诗为乐。

cháng měi xiān chéng yǔ duō lǜ

常每先成,语多率。

dì xiào yuē lǎo fàn shī zhì piáo shū shì qí wéi rén yě

帝笑曰:“老范诗质朴,殊似其为人也。

qiān qǐ jū zhù

”迁起居注。

cháng yǒu zú jí shù zài gào cì yǐ ān chē

常有足疾,数在告,赐以安车。

xún qǐ guī dì fù shī sì zhāng sòng zhī

寻乞归,帝赋诗四章送之。

cì zhái yú tài píng

赐宅于太平。

zi zǔ lì guān yún nán zuǒ cān zhèng yǒu xiū jié chēng

子祖,历官云南左参政,有修洁称。

pān tíng jiān zì shū wén dāng tú rén

潘庭坚,字叔闻,当涂人。

yuán mò wèi fù yáng jiào yù xiè qù

元末为富阳教谕,谢去。

tài zǔ zhù tài píng yǐ táo ān jiàn zhēng tíng jiān wèi shuài fǔ jiào shòu

太祖驻太平,以陶安荐,征庭坚为帅府教授。

shèn mì qiān yuē wèi tài zǔ suǒ chēng

慎密谦约,为太祖所称。

xià jí qìng zhuó zhōng shū shěng bó shì

下集庆,擢中书省博士。

wù zhōu xià gǎi wéi jīn huá fǔ yǐ tíng jiān tóng zhī fǔ shì

婺州下,改为金华府,以庭坚同知府事。

shí shàng yóu zhū jùn cì dì píng dìng zé rú chén fǔ suí zhī

时上游诸郡次第平定,择儒臣抚绥之。

xiān hòu yòng táo ān wāng guǎng yáng yú jiāng xī ér tíng jiān yǔ wáng kǎi shǒu zhè dōng

先后用陶安、汪广洋于江西,而庭坚与王恺守浙东。

tài zǔ wèi wú wáng shè hàn lín yuàn yǔ ān tóng zhào wéi xué shì

太祖为吴王,设翰林院,与安同召为学士。

ér tíng jiān yǐ lǎo suì gào guī

而庭坚已老,遂告归。

hóng wǔ sì nián fù zhào zhì zhǔ huì shì

洪武四年复召至,主会试。

zi fǔ zì zhāng fǔ

子黼,字章甫。

yǒu wén míng guān zhì jiāng xī àn chá shǐ

有文名,官至江西按察使。

huì xiū lǜ lìng liú wèi yì lǜ guān

会修律令,留为议律官。

shū chéng zú

书成,卒。

fǔ jǐn chì lèi fù ér wén cǎi qīng yǎ guò zhī

黼谨饬类父,而文采清雅过之。

fù zǐ jiē yǐ xiāng xiào xiǎn shí yǐ wéi róng

父子皆以乡校显,时以为荣。

sòng sī yán bù zhī hé xǔ rén

宋思颜,不知何许人。

tài zǔ kè tài píng yǐ sī yán jū mù fǔ

太祖克太平,以思颜居幕府。

jí dìng jí qìng zhì jiāng nán xíng zhōng shū shěng tài zǔ zǒng shěng shì yǐ li shàn zhǎng jí sī yán wèi cān yì

及定集庆,置江南行中书省,太祖总省事,以李善长及思颜为参议。

tóng shí suǒ shè shěng zhōng guān li mèng gēng guō jǐng xiáng hóu yuán shàn yáng yuán gǎo táo ān yuán hóng dào kǒng kè rén wáng kǎi luán fèng xià yù děng shù shí rén

同时所设省中官李梦庚、郭景祥、侯元善、杨元杲、陶安、阮弘道、孔克仁、王恺、栾凤、夏煜等数十人。

ér sī yán dú yǔ shàn zhǎng bìng shòu cān yì qí rèn jiào zhū rén wéi zhòng

而思颜独与善长并授参议,其任较诸人为重。

yǐ jiàn dà dū dū fǔ yǐ sī yán jiān cān jūn shì

已,建大都督府,以思颜兼参军事。

tài zǔ cháng shì shì dōng gé tiān shǔ hàn zhān yī

太祖尝视事东阁,天暑,汗沾衣。

zuǒ yòu gèng yǐ yī jìn jiē shù jīng huàn zhuó zhě

左右更以衣进,皆数经浣濯者。

sī yán yuē zhǔ gōng gōng xíng jié jiǎn zhēn kě shì fǎ zǐ sūn wéi yuàn zhōng shǐ rú yī

思颜曰:“主公躬行节俭,真可示法子孙,惟愿终始如一。

tài zǔ jiā qí zhí cì zhī bì

”太祖嘉其直,赐之币。

tā rì yòu jìn yuē jù róng hǔ wéi hài jì bǔ huò yi chú zhī jīn huàn yǎng mín jiān hé yì

他日又进曰:“句容虎为害,既捕获,宜除之,今豢养民间何益?

tài zǔ xīn rán jí mìng shā hǔ

”太祖欣然,即命杀虎。

qí suí shì nà zhōng lèi rú cǐ

其随事纳忠类如此。

hòu chū wèi hé nán dào àn chá qiān shì zuò shì sǐ

后出为河南道按察佥事,坐事死。

xià yù zì yǔn zhōng jiāng níng rén

夏煜,字允中,江宁人。

yǒu jùn cái gōng shī pì wèi zhōng shū shěng bó shì

有俊才,工诗,辟为中书省博士。

wù zhōu píng diào zhè dōng fēn shěng liǎng shǐ fāng guó zhēn xián chēng zhǐ

婺州平,调浙东分省,两使方国珍,咸称旨。

tài zǔ zhēng chén you liàng rú chén wéi liú jī yǔ yù shì

太祖征陈友谅,儒臣惟刘基与煜侍。

pó yáng zhàn shèng tài zǔ suǒ yǔ cǎo xí fù shī zhě yù qí yī yě

鄱阳战胜,太祖所与草檄赋诗者,煜其一也。

hóng wǔ yuán nián shǐ zǒng zhì zhè dōng zhū fǔ yǔ gāo jiàn xián yáng xiàn lìng shuō sì rén yǐ sì chá bó jī wéi shì hòu jù yǐ bù liáng sǐ

洪武元年使总制浙东诸府,与高见贤、杨宪、凌说四人以伺察搏击为事,后俱以不良死。

guō jǐng xiáng háo rén

郭景祥,濠人。

yǔ fèng yáng li mèng gēng jiē cóng dù jiāng diǎn wén shū zuǒ móu yì fēn rèn xíng zhōng shū shěng zuǒ yòu sī láng zhōng

与凤阳李梦庚皆从渡江,典文书,佐谋议,分任行中书省左右司郎中。

jì tóng diào zhè dōng fēn shěng xún fù tóng rù wèi dà dū dū fǔ cān jūn

既同调浙东分省,寻复同入为大都督府参军。

jǐng xiáng xìng liàng zhí bó shè shū shǐ yù shì gǎn yán tài zǔ qīn xìn zhī

景祥性谅直,博涉书史,遇事敢言,太祖亲信之。

cháng yuē jǐng xiáng wén lì ér yǒu zhé chōng yù wǔ cái néng jìn zhōng yú wǒ kě dà rèn yě

尝曰:“景祥文吏,而有折冲御侮才,能尽忠于我,可大任也。

xiān shì kè chú zhōu tài píng lì yáng

”先是,克滁州、太平、溧阳。

yǐ chéng guō bù wán zhé mìng jǐng xiáng dǒng zhì zhī

以城郭不完,辄命景祥董治之。

jì ér hé zhōu shǒu chén yán zhōu chéng jiǔ fèi mìng jǐng xiáng xiāng dù jí gù zhǐ chéng zhī jiǔ xún ér gōng bì

既而和州守臣言,州城久废,命景祥相度,即故址城之,九旬而工毕。

tài zǔ yǐ wéi néng shòu hé zhōu zǒng zhì

太祖以为能,授和州总制。

jǐng xiáng yì zhì chéng huáng lóu lǔ guǎng tún tián liàn shì zú wēi wàng sù rán

景祥益治城隍楼橹,广屯田,练士卒,威望肃然。

hé suì wéi zhòng zhèn

和遂为重镇。

xǐ shū bāo láo

玺书褒劳。

shì zhōng zhè jiāng xíng shěng cān zhèng

仕终浙江行省参政。

xiè zài xīng zhī shǒu zhū quán yě bù jiàng sī fàn yì wú jìng

谢再兴之守诸全也,部将私贩易吴境。

tài zǔ nù shā bù jiàng zhào yù zài xīng mìng mèng gēng wǎng zhū quán zǒng zhì jūn shì

太祖怒杀部将,召谕再兴,命梦庚往诸全总制军事。

zài xīng hái zhèn fèn mèng gēng chū jǐ shàng suì pàn

再兴还镇,忿梦庚出己上,遂叛。

zhí mèng gēng jiàng yú wú mèng gēng sǐ zhī

执梦庚降于吴,梦庚死之。

qí shí cān zuǒ xíng shěng zhě yòu yǒu máo qí wáng lián

其时,参佐行省者,又有毛骐、王濂。

lián zì xí gǔ dìng yuǎn rén li shàn zhǎng fù xiōng yě

濂,字习古,定远人,李善长妇兄也。

cái shì xué shì qīn xiào

才嗜学,事亲孝。

chū cóng rǔ yǐng zéi tài zǔ kè jí qìng nǎi dù jiāng lái guī

初从汝、颍贼,太祖克集庆,乃渡江来归。

shàn zhǎng wéi yán de zhào jiàn chú zhí fǎ guān yàn yù píng yǔn

善长为言,得召见,除执法官,谳狱平允。

qiān zhōng shū shěng yuán wài láng chū wèi zhè jiāng àn chá qiān shì zhì xíng zhe wén

迁中书省员外郎,出为浙江按察佥事,治行著闻。

dà fēng zhòu huì lián yìng zhào yán mín mò qǐng huǎn zhēng

大风昼晦,濂应诏言民瘼,请缓征。

tài zǔ nà zhī

太祖纳之。

hóng wǔ sān nián zú

洪武三年卒。

dì wèi shàn zhǎng yuē lián yǒu wáng zuǒ cái jīn sǐ zhèn shī yī bì

帝谓善长曰:“濂有王佐才,今死,朕失一臂。

hòu shàn zhǎng zuò shì dì tàn yuē shǐ wáng lián zài bì bù zhì shì

”后善长坐事,帝叹曰:“使王濂在,必不至是。

qí zì guó xiáng yǔ lián tóng lǐ

骐,字国祥,与濂同里。

tài zǔ zì háo yǐn bīng qū dìng yuǎn qí fú xiàn lìng chū jiàng

太祖自濠引兵趋定远,骐扶县令出降。

tài zǔ xǐ liú yǔ yǐn shí chóu bīng shì xī dāng yì

太祖喜,留与饮食,筹兵事,悉当意。

qǔ chú zhōu zhuó zǒng guǎn fǔ jīng lì

取滁州,擢总管府经历。

diǎn cāng lǐn jiān zhǎng chén hūn lì jī jiàng shuài zhī shī wǔ zhě

典仓廪,兼掌晨昏历,稽将帅之失伍者。

cóng dù jiāng zhuó bīng shěng láng zhōng

从渡江,擢兵省郎中。

shì shí tài zǔ zuǒ yòu wéi shàn zhǎng jí qí wén shū jī mì jiē liǎng rén xié zàn

是时太祖左右惟善长及骐,文书机密,皆两人协赞。

xún shòu cān yì guān

寻授参议官。

zhēng wù zhōu mìng quán lǐ zhōng shū shěng shì wěi yǐ xīn lǚ

征婺州,命权理中书省事,委以心膂。

é bìng zú tài zǔ qīn wéi wén kū zhī lín shì qí zàng

俄病卒,太祖亲为文哭之,临视其葬。

zi xiāng guǎn jūn qiān hù jī gōng zhuó qīn jūn zhǐ huī qiān shì

子骧,管军千户,积功擢亲军指挥佥事。

cóng dìng zhōng yuán jìn zhǐ huī shǐ

从定中原,进指挥使。

téng zhōu duàn shì xióng fǎn xiāng tǎo píng zhī

滕州段士雄反,骧讨平之。

bǔ wēi zhè dōng zhǎn huò duō zhuó dū du qiān shì jiàn qīn rèn cháng zhǎng jǐn yī wèi shì diǎn zhào yù

捕倭浙东,斩获多,擢都督佥事,见亲任,尝掌锦衣卫事,典诏狱。

hòu zuò hú wéi yōng dǎng sǐ

后坐胡惟庸党死。

yáng yuán gǎo yuán hóng dào jiē chú rén jiā shì jiē rú zhě

杨元杲、阮弘道,皆滁人,家世皆儒者。

cóng dù jiāng tóng wéi xíng shěng zuǒ yòu sī yuán wài láng yǔ táo ān děng gēng fān zhǎng xíng jī yí wén zì

从渡江,同为行省左右司员外郎,与陶安等更番掌行机宜文字。

yuán gǎo yǐ láng zhōng zhuó lǐ jūn chǔ yú jīn huá ér hóng dào yì yú shì suì yǐ láng zhōng cóng dà dū dū wén zhèng shǒu nán chāng jiē yǒu gōng

元杲以郎中擢理军储于金华,而弘道亦于是岁以郎中从大都督文正守南昌,皆有功。

èr rén jiē yú tài zǔ zuì gù yòu jiē rú yǎ shì wén xué liàn dá zhèng tǐ ér yuán gǎo zhī lǜ yóu zhōu mì

二人皆于太祖最故,又皆儒雅,嗜文学,练达政体,而元杲知虑尤周密。

dì cháng yuē wén chén cóng dù jiāng zhǎng bù shū wén zì qín láo shí yú nián wú rú yáng yuán gǎo yuán hóng dào li mèng gēng hóu yuán shàn fán jǐng zhāo zhě

帝尝曰:“文臣从渡江,掌簿书文字,勤劳十余年,无如杨元杲、阮弘道、李梦庚、侯元善、樊景昭者。

qí hòu yuán gǎo lì yìng tiān fǔ yǐn hóng dào lì fú jiàn jiāng xī xíng shěng cān zhèng jiē zú guān

”其后,元杲历应天府尹,弘道历福建、江西行省参政,皆卒官。

yuán gǎo zi bēn bó xué qiáng jì yǐ cí hàn zhī míng jiàn shòu dà míng zhī xiàn shì zhì zhōu fǔ jì shàn

元杲子贲,博学强记,以词翰知名,荐授大名知县,仕至周府纪善。

yuán shàn quán jiāo rén lì guān cān zhī zhèng shì yǔ fán jǐng zhāo jù wú suǒ biǎo jiàn

元善,全椒人,历官参知政事,与樊景昭俱无所表见。

yòu wāng hé zhě shū chéng rén

又汪河者,舒城人。

cháng shī yú quē yǐ wén zhāng míng

尝师余阙,以文章名。

cóng dù jiāng wéi xíng zhōng shū shěng yuàn shù chén shí wù

从渡江,为行中书省掾,数陈时务。

tài zǔ gāo qí cái jìn dà dū dū fǔ dōu shì

太祖高其才,进大都督府都事。

shǐ chá hǎn yì lùn chēng zhǐ

使察罕,议论称旨。

hòu fèng mìng xié qián zhēn zhì hé nán bào kuò kuò pìn wèi suǒ liú

后奉命偕钱桢至河南,报扩廓聘,为所留。

tài zǔ qián hòu qī zhì kuò kuò shū zhōng bù bào

太祖前后七致扩廓书,终不报。

hóng wǔ yuán nián dà jūn xià hé luò kuò kuò zǒu dìng xī hé shǐ de guī bèi jū fán liù nián

洪武元年,大军下河、洛,扩廓走定西,河始得归,被拘凡六年。

dì shén jiā zhī jìn lì bù shì láng bèi chén xī zhēng fāng lüè

帝甚嘉之,进吏部侍郎,备陈西征方略。

èr nián gǎi yù shǐ tái shì yù shǐ

二年改御史台侍御史。

jiǔ nián bài jìn wáng zuǒ xiāng qīn yù biàn diàn yù qiǎn zhī

九年,拜晋王左相,亲御便殿谕遣之。

jū shù suì zú yú guān

居数岁,卒于官。

kǒng kè rén jù róng rén

孔克仁,句容人。

yóu xíng shěng dōu shì jìn láng zhōng

由行省都事进郎中。

cháng xié sòng lián shì tài zǔ tài zǔ shù yǔ lùn tiān xià xíng shì jí qián dài xīng wáng shì

尝偕宋濂侍太祖,太祖数与论天下形势及前代兴亡事。

chén you liàng jì miè tài zǔ zhì tú zhōng yuán wèi kè rén yuē yuán yùn jì huī háo jié hù zhēng qí xìn kě chéng

陈友谅既灭,太祖志图中原,谓克仁曰:“元运既隳,豪杰互争,其衅可乘。

wú yù dū liǎng huái jiāng nán zhū jùn zhī mín jí shí gēng zhòng jiā yǐ xùn liàn

吾欲督两淮、江南诸郡之民,及时耕种,加以训练。

bīng nóng jiān zī jìn qǔ tuì shǒu

兵农兼资,进取退守。

réng yú liǎng huái jiān kuì yùn kě tōng zhī chù chǔ liáng yǐ sì

仍于两淮间馈运可通之处,储粮以俟。

bīng shí jì zú zhōng yuán kě tú

兵食既足,中原可图。

qīng yǐ wéi hé rú

卿以为何如?

kè rén duì yuē jī liáng xùn bīng guān xìn dài shí cǐ cháng cè yě

”克仁对曰:“积粮训兵,观衅待时,此长策也。

dàng shì shí jiāng zuǒ bīng shì rì shèng tài zǔ yǐ hàn gāo zì qī cháng wèi kè rén yuē qín zhèng bào nüè hàn gāo dì qǐ bù yī yǐ kuān dà yù qún xióng suì wèi tiān xià zhǔ

”当是时,江左兵势日盛,太祖以汉高自期,尝谓克仁曰:“秦政暴虐,汉高帝起布衣,以宽大驭群雄,遂为天下主。

jīn qún xióng fēng qǐ jiē bù zhī xiū fǎ dù yǐ míng jūn zhèng cǐ qí suǒ yǐ wú chéng yě

今群雄蜂起,皆不知修法度以明军政,此其所以无成也。

yīn gǎn tàn jiǔ zhī

”因感叹久之。

yòu yuē tiān xià yòng bīng hé běi yǒu bó luó tiē mù ér hé nán yǒu kuò kuò tiē mù ér guān zhōng yǒu li sī qí zhāng liáng bì

又曰:“天下用兵,河北有孛罗帖木儿,河南有扩廓帖木儿,关中有李思齐、张良弼。

rán yǒu bīng ér wú jì lǜ zhě hé běi yě

然有兵而无纪律者河北也;

shāo yǒu jì lǜ ér bīng bù zhèn zhě hé nán yě

稍有纪律而兵不振者河南也;

dào tú bù tōng kuì xiǎng bù jì zhě guān zhōng yě

道途不通、馈饷不继者关中也。

jiāng nán zé wéi wǒ yǔ zhāng shì chéng ěr

江南则惟我与张士诚耳。

shì chéng duō jiān móu shàng jiàn dié yù zhòng wú jì lǜ

士诚多奸谋,尚间谍,御众无纪律。

wǒ yǐ shù shí wàn zhòng xiū jūn zhèng rèn jiàng shuài xiàng shí ér dòng qí shì yǒu bù zú píng zhě

我以数十万众,修军政,任将帅,相时而动,其势有不足平者。

kè rén dùn shǒu yuē zhǔ shàng shén wǔ dāng dìng tiān xià yú yī yǐ

”克仁顿首曰:“主上神武,当定天下于一矣。

cháng yuè hàn shū lián yǔ kè rén shì

尝阅《汉书》,濂与克仁侍。

tài zǔ yuē hàn zhì dào bù chún zhě hé

太祖曰:“汉治道不纯者何?

kè rén duì yuē wáng bà zá gù yě

”克仁对曰:“王霸杂故也。

tài zǔ yuē shuí zhí qí jiù

”太祖曰:“谁执其咎?

kè rén yuē zé zài gāo zǔ

”克仁曰:“责在高祖。

tài zǔ yuē gāo zǔ chuàng yè zāo qín miè xué mín qiáo cuì fu sū lǐ yuè zhī shì gù suǒ wèi jiǎng

”太祖曰:“高祖创业,遭秦灭学,民憔悴甫苏,礼乐之事固所未讲。

xiào wén wèi lìng zhǔ zhèng dāng zhì lǐ zuò yuè yǐ fù sān dài zhī jiù

孝文为令主,正当制礼作乐,以复三代之旧。

nǎi qūn xún wèi huáng shǐ hàn yè zhōng yú rú shì

乃逡巡未遑,使汉业终于如是。

dì wáng zhī dào guì bù wéi shí

帝王之道,贵不违时。

sān dài zhī wáng yǒu qí shí ér néng wéi zhī hàn wén yǒu qí shí ér bù wéi zhōu shì zōng zé wú qí shí ér wèi zhī zhě yě

三代之王有其时而能为之,汉文有其时而不为,周世宗则无其时而为之者也。

yòu cháng wèn kè rén hàn gāo qǐ tú bù wèi wàn shèng zhǔ suǒ cāo hé dào

”又尝问克仁:“汉高起徒步为万乘主,所操何道?

kè rén duì yuē zhī rén shàn rèn shǐ

”克仁对曰:“知人善任使。

tài zǔ yuē xiàng yǔ nán miàn chēng gū rén yì bù shī ér zì jīn gōng fá

”太祖曰:“项羽南面称孤,仁义不施,而自矜功伐。

gāo zǔ zhī qí rán chéng yǐ róu xùn jì yǐ kuān rén zú yǐ shèng zhī

高祖知其然,承以柔逊,济以宽仁,卒以胜之。

jīn háo jié fēi yī wǒ shǒu jiāng zuǒ rèn xián fǔ mín yǐ guān tiān xià zhī biàn

今豪杰非一,我守江左,任贤抚民,以观天下之变。

ruò tú yǔ jué lì zé cù nán dìng yě

若徒与角力,则猝难定也。

jí xú dá děng xià huái dōng xi yòu wèi kè rén yuē rén chén zhī luàn shēng mín tú tàn

”及徐达等下淮东、西,又谓克仁曰:“壬辰之乱,生民涂炭。

zhōng yuán zhū jiāng bó luó yōng bīng fàn quē luàn lún gàn jì xíng yǐ yí miè

中原诸将,孛罗拥兵犯阙,乱伦干纪,行已夷灭。

kuò kuò xié tài zǐ yǐ chēng gē jí sī chóu wú dí qì zhī zhì

扩廓挟太子以称戈,急私仇,无敌忾之志。

sī qí bèi lù lù qiè jù yī fāng mín shòu qí hài

思齐辈碌碌,窃据一方,民受其害。

shì chéng wài jiǎ yuán míng fǎn fù liǎng duān

士诚外假元名,反复两端。

míng yù zhēn fù zǐ jù shǔ tiě hào xǐ yú zì yòng ér wú yuǎn móu

明玉珍父子据蜀僣号,喜于自用而无远谋。

guān qí suǒ wèi jiē bù néng yǒu chéng

观其所为,皆不能有成。

yǔ kuí tiān shí shěn rén shì yǒu kě dìng zhī jī

予揆天时,审人事,有可定之机。

jīn shī xi chū xiāng fán dōng yú huái sì shǒu wěi xiāng yìng jī zhī bì shèng

今师西出襄、樊,东逾淮、泗,首尾相应,击之必胜。

dà shì kě chéng tiān xià bù nán dìng

大事可成,天下不难定。

jì dìng zhī hòu shēng xī yóu nán fāng láo sī lǜ ěr

既定之后,生息犹难,方劳思虑耳。

kè rén shì wéi wò zuì jiǔ gù huò wén tài zǔ móu lüè jū duō

克仁侍帷幄最久,故获闻太祖谋略居多。

hóng wǔ èr nián sì yuè mìng kè rén děng shòu zhū zǐ jīng gōng chén zǐ dì yì lìng rù xué

洪武二年四月,命克仁等授诸子经,功臣子弟亦令入学。

yǐ chū zhī jiāng zhōu rù wèi cān yì zuò shì sǐ

已,出知江州,入为参议,坐事死。

zàn yuē tài zǔ qǐ bù yī jīng yíng tiān xià

赞曰:太祖起布衣,经营天下。

dù jiāng yǐ lái guī mó hóng yuǎn shēng jiào fēng chí

渡江以来,规模宏远,声教风驰。

suī yuē tiān shòu yì yì zuǒ yòu chéng bì duō guó shì zhī zhù yú

虽曰天授,抑亦左右丞弼多国士之助欤。

chén yù jiàn lǐ bù xià liú jī ér chāo rán lì lù zhī wài

陈遇见礼不下刘基,而超然利禄之外。

yè duì yú tiān xià dà jì chóu zhī shěn yǐ yì néng kàng jié féi dùn qí gāo zhì jūn fēi rén suǒ yì jí

叶兑于天下大计,筹之审矣,亦能抗节肥遯,其高致均非人所易及。

kǒng kè rén wú kě chēng shù yǐ tài zǔ zhī xióng móu dà lüè jù qí shì zhōng gù xù liè yú piān

孔克仁无可称述,以太祖之雄谋大略具其事中,故叙列于篇。

✦ You read 列传·卷二十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.