明史 · 佚名 · Chapter 137 of 333

列传·卷二十五

PinyinModern Translation
Size

liú sān wú wāng ruì zhū shàn ān rán wáng běn děng wú bó zōng bào xún rèn hēng tài wú chén guì yàn liáng li xī yán xú zōng shí chén nán bīn liú chún dǒng zi zhuāng zhào jì tōng yáng fǔ jīn shí děng sòng nè xǔ cún rén zhāng měi hé niè xuàn bèi qióng zhào chù qián zǎi xiāo zhí li shū zhèng liú sōng luō fù rén sūn rǔ jìng

刘三吾(汪睿朱善) 安然(王本等) 吴伯宗(鲍恂任亨泰) 吴沉桂彦良(李希颜徐宗实陈南宾刘淳董子庄赵季通杨黼金实等)宋讷(许存仁张美和聂铉贝琼) 赵俶(钱宰萧执) 李叔正刘崧罗复仁(孙汝敬)

liú sān wú chá líng rén

刘三吾,茶陵人。

chū míng rú sūn yǐ zì xíng

初名如孙,以字行。

xiōng gēng sūn dào sūn jiē shì yuán

兄耕孙、焘孙皆仕元。

gēng sūn níng guó lù tuī guān sǐ cháng qiāng zéi nán

耕孙,宁国路推官,死长枪贼难。

dào sūn cháng níng zhōu xué zhèng sǐ liáo kòu

焘孙,常宁州学正,死僚寇。

sān wú bì bīng guǎng xī xíng shěng chéng zhì shòu jìng jiāng lù rú xué fù tí jǔ

三吾避兵广西,行省承制授静江路儒学副提举。

míng bīng xià guǎng xī nǎi guī chá líng

明兵下广西,乃归茶陵。

hóng wǔ shí bā nián yǐ rú cháng jiàn zhào zhì nián qī shí sān yǐ zòu duì chēng zhǐ shòu zuǒ zàn shàn lèi qiān hàn lín xué shì

洪武十八年,以茹瑺荐召至,年七十三矣,奏对称旨,授左赞善,累迁翰林学士。

shí tiān xià chū píng diǎn zhāng quē lüè

时天下初平,典章阙略。

dì ruì yì zhì zuò sù rú diāo xiè de sān wú wǎn yuè zhī

帝锐意制作,宿儒凋谢,得三吾晚,悦之。

yī qiè lǐ zhì jí sān chǎng qǔ shì fǎ duō suǒ kān dìng

一切礼制及三场取士法多所刊定。

sān wú bó xué shàn zhǔ wén

三吾博学,善属文。

dì zhì dà gào jí hóng fàn zhù chéng jiē mìng wèi xù

帝制《大诰》及《洪范注》成,皆命为序。

chì xiū shěng gōng lù shū chuán huì xuǎn huán yǔ tōng zhì lǐ zhì jí yào zhū shū jiē zǒng qí shì cì lài shén hòu

敕修《省躬录》、《书传会选》、《寰宇通志》、《礼制集要》诸书,皆总其事,赐赉甚厚。

dì cháng yuē zhèn guān kuí bì jiān cháng yǒu hēi qì jīn xiāo yǐ wén yùn qí xìng hu

帝尝曰:“朕观奎壁间尝有黑气,今消矣,文运其兴乎。

qīng děng yí yǒu suǒ shù zuò yǐ chēng zhèn yì

卿等宜有所述作,以称朕意。

dì zhì shī shí lìng zhǔ hé

”帝制诗,时令属和。

cháng cì yǐ cháo xiǎn dài mào bǐ

尝赐以朝鲜玳瑁笔。

zhāo cān mìng liè shì wèi qián

朝参,命列侍卫前;

yàn xiǎng cì zuò diàn zhōng

燕享,赐坐殿中。

yǔ wāng ruì zhū shàn chēng sān lǎo

与汪睿、朱善称“三老。

jì ér sān wú nián rì yì lǎo cái lì rì yì jiǎn wǎng wǎng wǔ yì lǐ yù yì jiàn qīng

”既而三吾年日益老,才力日益减,往往忤意,礼遇亦渐轻。

èr shí sān nián shòu jìn shì zǐ jīng lì bù shì láng hóu yōng hé qí dài zhí

二十三年,授晋世子经,吏部侍郎侯庸劾其怠职。

jiàng guó zǐ bó shì xún hái zhí

降国子博士,寻还职。

sān wú wéi rén kāng kǎi bù shè chéng fǔ zì hào tǎn tǎn wēng

三吾为人慷慨,不设城府,自号“坦坦翁”。

zhì lín dà jié yì hu bù kě duó

至临大节,屹乎不可夺。

yì wén tài zǐ hōng dì yù dōng gé mén zhào duì qún chén tòng kū

懿文太子薨,帝御东阁门,召对群臣,恸哭。

sān wú jìn yuē huáng sūn shì dí chéng tǒng lǐ yě

三吾进曰:“皇孙世嫡承统,礼也。

tài sūn zhī lì yóu cǐ

”太孙之立由此。

hù bù shàng shū zhào miǎn zhě sān wú xù yě zuò zāng sǐ

户部尚书赵勉者,三吾婿也,坐赃死。

sān wú yǐn tuì

三吾引退。

xǔ zhī

许之。

wèi jǐ fù wéi xué shì

未几,复为学士。

sān shí nián xié jì shàn bái xìn dǎo děng zhǔ kǎo huì shì

三十年偕纪善白信蹈等主考会试。

bǎng fā tài hé sòng cóng dì yī běi shì wú yù zhě

榜发,泰和宋琮第一,北士无预者。

yú shì zhū shēng yán sān wú děng nán rén sī qí xiāng

于是诸生言三吾等南人,私其乡。

dì nù mìng shì jiǎng zhāng xìn děng fù yuè bù chēng zhǐ

帝怒,命侍讲张信等覆阅,不称旨。

huò yán xìn děng gù yǐ lòu juǎn chéng sān wú děng shí shǔ zhī

或言信等故以陋卷呈,三吾等实属之。

dì yì nù xìn dǎo děng lùn sǐ sān wú yǐ lǎo shù biān cóng yì qiǎn shù

帝益怒,信蹈等论死,三吾以老戍边,琮亦遣戍。

dì qīn cì cè wèn gèng zhuó liù shí yī rén jiē běi shì

帝亲赐策问,更擢六十一人,皆北士。

shí wèi zhī nán běi bǎng yòu yuē chūn xià bǎng yún

时谓之“南北榜”,又曰“春夏榜”云。

jiàn wén chū sān wú zhào hái jiǔ zhī zú

建文初,三吾召还,久之,卒。

cóng qǐ xíng bù jiǎn jiào

琮起刑部检校。

xiāng rén yáng shì qí bèi guì xiǎn cóng wú suǒ pān yuán

乡人杨士奇辈贵显,琮无所攀援。

xuān dé zhōng yóu yǐ jiǎn tǎo zhǎng zhù jiào shì zú guān

宣德中犹以检讨掌助教事,卒官。

wāng ruì zì zhòng lǔ wù yuán rén

汪睿,字仲鲁,婺源人。

yuán mò yǔ dì tóng jí zhòng bǎo xiāng yì zhù fù ráo zhōu

元末与弟同集众保乡邑,助复饶州。

shòu fú liáng zhōu tóng zhī bù jiù

授浮梁州同知,不就。

hú dà hǎi kè xiū níng ruì xiōng dì lái fù shè xīng yuán yì fēn yuàn yú wù yuán yǐ tóng wèi yuàn pàn

胡大海克休宁,睿兄弟来附,设星源翼分院于婺源,以同为院判。

ruì guī tián lǐ

睿归田里。

gēng zǐ qiū tóng jiàng bīng zhēng pó yáng bù kè qì qī nú wáng zhī zhè xi

庚子秋,同将兵争鄱阳,不克,弃妻孥,亡之浙西。

mù fǔ yí zhī xí ruì rù yìng tiān wèi zhì

幕府疑之,檄睿入应天为质。

yǐ wén tóng wèi zhāng shì chéng suǒ shā nǎi shòu ruì ān qìng shuì lìng

已,闻同为张士诚所杀,乃授睿安庆税令。

wèi jǐ zhēng cān zàn chuān shǔ jūn shì

未几,征参赞川蜀军事。

yǐ jí cí qù

以疾辞去。

hóng wǔ shí qī nián fù zhào jiàn mìng jiǎng xī bó kān lí piān shòu zuǒ chūn fāng zuǒ sī zhí

洪武十七年,复召见,命讲《西伯戡黎》篇,授左春坊左司直。

cháng mìng xù xūn fēng zì nán lái shī jí tā yìng zhì jiē chēng zhǐ

常命续《薰风自南来》诗及他应制,皆称旨。

qǐng chūn xià tíng jué sǐ zuì tǐ tiān de shēng wù zhī rén cóng zhī

请春夏停决死罪,体天地生物之仁,从之。

yú nián jí zuò qǐng jià guī

逾年,疾作,请假归。

ruì dūn shí xián jìng bù wàng yán xiào jí jìn jiǎng yù shì zhé yán

睿敦实闲静,不妄言笑,及进讲,遇事辄言。

dì cháng yǐ shàn rén hū zhī

帝尝以“善人”呼之。

zhū shàn zì bèi wàn fēng chéng rén

朱善,字备万,丰城人。

jiǔ suì tōng jīng shǐ dà yì néng zhǔ wén

九岁通经史大义,能属文。

yuán mò bīng luàn yǐn shān zhōng shì jì mǔ yǐ xiào wén

元末兵乱,隐山中,事继母以孝闻。

hóng wǔ chū wèi nán chāng jiào shòu

洪武初,为南昌教授。

bā nián tíng duì dì yī shòu xiū zhuàn

八年,廷对第一,授修撰。

yú nián zòu duì shī zhǐ gǎi diǎn jí fàng hái xiāng

逾年,奏对失旨,改典籍,放还乡。

fù zhào wèi hàn lín dài zhào

复召为翰林待诏。

shàng shū lùn hūn yīn lǜ yuē mín jiān gū jiù jí liǎng yí zǐ nǚ fǎ bù dé wèi hūn

上疏论婚姻律曰:“民间姑舅及两姨子女,法不得为婚。

chóu jiā dǐ sòng huò yǐ pìn jiàn jué huò jì hūn fù lí shèn zhì ér nǚ chéng háng yǒu sī bī duó

仇家诋讼,或已聘见绝,或既婚复离,甚至儿女成行,有司逼夺。

àn jiù lǜ zūn zhǎng bēi yòu xiāng yǔ wèi hūn zhě yǒu jìn

按旧律:尊长卑幼相与为婚者有禁。

gài wèi mǔ zhī zǐ mèi yǔ jǐ zhī shēn shì wèi gū jiù liǎng yí bù kě yǐ bēi yòu shàng pǐ zūn shǔ

盖谓母之姊妹,与己之身,是为姑舅两姨,不可以卑幼上匹尊属。

ruò gū jiù liǎng yí zǐ nǚ wú zūn bēi zhī xián

若姑舅两姨子女,无尊卑之嫌。

chéng zhōu shí wáng cháo xiāng yǔ wèi hūn zhě bù guò qí sòng chén qǐ

成周时,王朝相与为婚者,不过齐、宋、陈、杞。

gù chēng yì xìng dà guó yuē bó jiù xiǎo guó yuē shū jiù

故称异姓大国曰“伯舅”,小国曰“叔舅”。

liè guó qí sòng lǔ qín jìn yì gè zì wèi shēng jiù zhī guó

列国齐、宋、鲁、秦、晋,亦各自为甥舅之国。

hòu shì jìn wáng xiè táng cuī lú pān yáng zhī mù zhū chén zhī hǎo jiē shì wèi hūn gòu

后世,晋王、谢,唐崔、卢,潘、杨之睦,朱、陈之好,皆世为婚媾。

wēn jiào yǐ jiù zǐ qǔ gū nǚ lǚ xíng gōng fū rén zhāng shì jí qí mǔ shēn guó fū rén zǐ nǚ

温峤以舅子娶姑女,吕荥公夫人张氏即其母申国夫人姊女。

gǔ rén rú cǐ shén duō yuàn xià qún chén yì chí qí jìn

古人如此甚多,愿下群臣议,驰其禁。

dì xǔ zhī

”帝许之。

shí bā nián zhuó wén yuān gé dà xué shì

十八年擢文渊阁大学士。

cháng jiǎng jiā rén guà xīn zhēn dì dà yuè

尝讲《家人卦》、《心箴》,帝大悦。

wèi jǐ qǐng gào guī

未几,请告归。

zú nián qī shí èr

卒年七十二。

zhe yǒu shī jīng jiě yí shǐ ji chuán yú shì

著有《诗经解颐》、《史辑》传于世。

zhèng dé zhōng shì wén kè

正德中,谥文恪。

ān rán xiáng fú rén xǐ jū yǐng zhōu

安然,祥符人,徙居颍州。

yuán jì yǐ zuǒ chéng shǒu lái zhōu

元季以左丞守莱州。

míng bīng xià shān dōng lǜ zhòng guī fù

明兵下山东,率众归附。

lèi guān shān dōng cān zhèng

累官山东参政。

fǔ suí liú yí fèng yú xī gěi gōng yòng dì wén ér jiā zhī

抚绥流移,俸余悉给公用,帝闻而嘉之。

hóng wǔ èr nián zhào wèi gōng bù shàng shū chū wèi hé nán cān zhèng lì zhè jiāng bù zhèng shǐ rù wèi yù shǐ tái yòu dài fū

洪武二年,召为工部尚书,出为河南参政,历浙江布政使,入为御史台右大夫。

shí sān nián gǎi zuǒ zhōng chéng zuò shì miǎn

十三年改左中丞,坐事免。

wèi jǐ zhào wèi sì fǔ guān

未几,召为四辅官。

xiān shì hú wéi yōng móu fǎn fú zhū dì yǐ lì dài chéng xiàng duō shàn quán suì ba zhōng shū shěng fēn qí zhí yú liù bù

先是,胡惟庸谋反伏诛,帝以历代丞相多擅权,遂罢中书省,分其职于六部。

jì yòu niàn mì wù lùn sī bù kě wú rén nǎi jiàn sì fǔ guān yǐ sì shí wèi hào zhào tiān xià jǔ xián cái

既又念密勿论思不可无人,乃建四辅官,以四时为号,诏天下举贤才。

hù bù shàng shū fàn mǐn jiàn qí rú wáng běn dù yòu gōng xiào dù xiào zhào mín wàng wú yuán děng

户部尚书范敏荐耆儒王本、杜佑、龚𢽾,杜𢽾、赵民望、吴源等。

zhào zhì gào yú tài miào yǐ běn yòu gōng xiào wèi chūn guān

召至,告于太庙,以本、佑、龚𢽾为春官;

dù xiào mín wàng yuán wèi xià guān

杜𢽾、民望、源为夏官。

qiū dōng quē mìng běn děng shè zhī

秋、冬阙,命本等摄之。

wèi dū du cì lǚ cì chì yù lóng yǐ zuò lùn zhī lǐ mìng xié zàn zhèng shì jūn diào sì shí

位都督次,屡赐敕谕,隆以坐论之礼,命协赞政事,均调四时。

huì lì dōng shuò fēng niàng hán

会立冬,朔风酿寒。

dì yǐ wéi shùn dōng lìng nǎi běn děng gōng cì chì jiā miǎn

帝以为顺冬令,乃本等功,赐敕嘉勉。

yòu yuè fēn sān xún rén gè sī zhī yǐ yǔ yáng shí ruò yàn qí chèn zhí yǔ fǒu

又月分三旬,人各司之,以雨昜时若,验其称职与否。

xíng guān yì yù sì fǔ jí jiàn yuàn fù hé zòu xíng yǒu yí yàn sì fǔ guān fēng bó

刑官议狱,四辅及谏院覆核奏行,有疑谳,四辅官封驳。

jū wú hé xiào děng sì rén xiāng jì zhì shì zhào rán dài zhī

居无何,𢽾等四人相继致仕,召然代之。

běn hòu zuò shì zhū

本后坐事诛。

zhū rén jiē lǎo rú qǐ tián jiā dūn piáo wú tā zhǎng

诸人皆老儒,起田家,惇朴无他长。

dú rán jiǔ lì zhōng wài liàn dá shù wù juàn zhù tè lóng

独然久历中外,练达庶务,眷注特隆。

shí sì nián bā yuè zú

十四年八月卒。

dì niàn rán lái guī zhī chéng qīn zhì wén jì zhī

帝念然来归之诚,亲制文祭之。

jì rán wèi sì fǔ zhě li gàn hé xiǎn zhōu

继然为四辅者,李干、何显周。

gàn chū wèi zhī fǔ yòu xiǎn zhōu jù bà qù shì guān suì fèi bù fù shè

干出为知府,佑、显周俱罢去,是官遂废不复设。

běn bù xiáng qí jí lǐ

本,不详其籍里。

yòu ān yì rén

佑,安邑人。

cháng sān zhǔ běn bù zhèng sī xiāng shì chēng dé rén

尝三主本布政司乡试,称得人。

gōng xiào qiān chū rén

龚𢽾,铅出人。

yǐ xíng yì zhòng yú xiāng

以行谊重于乡。

zhì shì hòu fù qǐ wèi guó zǐ sī yè lì jì jiǔ

致仕后,复起为国子司业,历祭酒。

zuò fàng zhū shēng jiǎ bù zòu wén miǎn

坐放诸生假不奏闻,免。

dù xiào zì zhì dào hú guān rén

杜𢽾,字致道,壶关人。

jǔ yuán xiāng shì dì yī lì guān tāi zhōu xué zhèng

举元乡试第一,历官台州学正。

guī jiā jiào shòu

归家教授。

tōng yì shī shū sān jīng

通《易》、《诗》、《书》三经。

yuán pú tián rén

源,莆田人。

yì zài zhēng wèi guó zǐ sī yè zú yú guān

亦再征为国子司业,卒于官。

mín wàng gǎo chéng rén

民望,藁城人。

gàn jiàng zhōu rén

干,绛州人。

xiǎn zhōu nèi huáng rén

显周,内黄人。

wú bó zōng míng yòu yǐ zì xíng jīn xī rén

吴伯宗,名祐,以字行,金谿人。

hóng wǔ sì nián tíng shì dì yī

洪武四年,廷试第一。

shí kāi kē zhī shǐ dì qīn zhì cè wèn

时开科之始,帝亲制策问。

de bó zōng shén xǐ cì guàn dài páo hù shòu lǐ bù yuán wài láng yǔ xiū dà míng rì lì

得伯宗甚喜,赐冠带袍笏,授礼部员外郎,与修《大明日历》。

hú wéi yōng yòng shì yù rén fù jǐ bó zōng bù wéi qū

胡惟庸用事,欲人附己,伯宗不为屈。

wéi yōng xián zhī zuò shì zhé jū fèng yáng

惟庸衔之,坐事谪居凤阳。

shàng shū lùn shí zhèng yīn yán wéi yōng zhuān zì bù fǎ bù yí dú rèn jiǔ zhī bì wèi guó huàn

上书论时政,因言惟庸专恣不法,不宜独任,久之必为国患。

cí shén kǎi qiè

辞甚恺切。

dì de zòu zhào hái cì yī chāo

帝得奏,召还,赐衣钞。

fèng shǐ ān nán chēng zhǐ

奉使安南,称旨。

chú guó zǐ zhù jiào mìng jìn jiǎng dōng gōng

除国子助教,命进讲东宫。

shǒu chén zhèng xīn chéng yì zhī shuō

首陈正心诚意之说。

gǎi hàn lín diǎn jí

改翰林典籍。

dì zhì shí tí mìng fù yuán bǐ lì jiù cí zhǐ yǎ jié

帝制十题命赋,援笔立就,词旨雅洁。

cì zhī jīn jǐn yī

赐织金锦衣。

chú tài cháng sī chéng cí

除太常司丞,辞。

gǎi guó zǐ sī yè yòu cí

改国子司业,又辞。

wǔ zhǐ biǎn jīn xiàn jiào yù

忤旨,贬金县教谕。

wèi zhì zhào hái wèi hàn lín jiǎn tǎo

未至,诏还为翰林检讨。

shí wǔ nián jìn wǔ yīng diàn dà xué shì

十五年进武英殿大学士。

míng nián dōng zuò dì zhòng shí wèi sān hé zhī xiàn jiàn jǔ bù shí cí lián bó zōng jiàng jiǎn tǎo

明年冬,坐弟仲实为三河知县荐举不实,词连伯宗,降检讨。

bó zōng wéi rén wēn hòu rán nèi gāng bù gǒu ān ā gù lǚ zhì

伯宗为人温厚,然内刚,不苟媕阿,故屡踬。

yú nián zú yú guān

逾年,卒于官。

bó zōng chéng jìn shì kǎo shì guān zé sòng lián bào xún yě

伯宗成进士,考试官则宋濂、鲍恂也。

xún zì zhòng fú chóng dé rén

恂,字仲孚,崇德人。

shòu yì yú lín chuān wú chéng

受《易》于临川吴澄。

hào gǔ lì xíng zhe dà yì chuán yì xué zhě chēng zhī

好古力行,著《大易传义》,学者称之。

yuán zhì zhèng zhōng yǐ jiàn shòu wēn zhōu lù xué zhèng

元至正中,以荐授温州路学正。

xún zhào rù hàn lín bù jiù

寻召入翰林,不就。

hóng wǔ sì nián chū kē jǔ qǔ shì zhào wèi tóng kǎo guān

洪武四年,初科举取士,召为同考官。

shì yǐ cí qù

试已,辞去。

shí wǔ nián yǔ jí ān yú quán gāo yóu zhāng cháng nián dēng zhōu zhāng shēn jiē yǐ míng jīng lǎo chéng wèi lǐ bù zhǔ shì liú yōng suǒ jiàn zhào zhì jīng

十五年与吉安余诠、高邮张长年、登州张绅,皆以明经老成为礼部主事刘庸所荐,召至京。

xún nián bā shí yú cháng nián quán yì jiē yú qī shí yǐ

恂年八十余,长年、诠亦皆逾七十矣。

cì zuò gù wèn

赐坐顾问。

yì rì bìng mìng wéi wén huá diàn dà xué shì jiē yǐ lǎo jí gù cí suì fàng hái

翌日并命为文华殿大学士,皆以老疾固辞,遂放还。

shēn hòu zhì yǐ wéi hù xiàn jiào yù xún zhào wèi yòu qiān dū yù shǐ zhōng zhè jiāng zuǒ bù zhèng shǐ

绅后至,以为鄠县教谕,寻召为右佥都御史,终浙江左布政使。

qí míng nián yǐ qí rú zhēng zhě yuē quán sī chéng zì xī xián shàng hǎi rén yì shòu wén huá diàn dà xué shì

其明年以耆儒征者,曰全思诚,字希贤,上海人,亦授文华殿大学士。

yòu míng nián qǐng lǎo cì chì zhì shì

又明年请老,赐敕致仕。

bó zōng zhī shǐ ān nán yě yǐ míng dé wèi jiāo rén suǒ zhòng

伯宗之使安南也,以名德为交人所重。

qí hòu xiāng yáng rèn hēng tài yì jǔ hóng wǔ èr shí yī nián jìn shì dì yī yǐ lǐ bù shàng shū shǐ ān nán jiāo rén yǐ wéi róng

其后,襄阳任亨泰亦举洪武二十一年进士第一,以礼部尚书使安南,交人以为荣。

qián hòu shǐ ān nán zhě bìng chēng wú rèn yún

前后使安南者,并称吴、任云。

hēng tài wèi lǐ bù shàng shū shí rì zhào mín jiāng bó r yǐ mǔ bìng shā qí sān suì zi sì dài yuè

亨泰为礼部尚书时,日照民江伯儿以母病杀其三岁子祀岱岳。

yǒu sī yǐ wén

主管官员将此事上报朝廷。

dì nù qí miè jué lún lǐ zhàng bǎi shù hǎi nán

帝怒其灭绝伦理,杖百,戍海南。

yīn mìng hēng tài dìng jīng biǎo xiào xíng shì lì

因命亨泰定旌表孝行事例。

hēng tài yì yuē rén zǐ shì qīn jū zé zhì qí jìng yǎng zé zhì qí lè yǒu jí zé jǐn qí yī yào

亨泰议曰:“人子事亲,居则致其敬,养则致其乐,有疾则谨其医药。

wò bīng gē gǔ shì fēi héng jīng

卧冰割股,事非恒经。

gē gǔ bù yǐ zhì yú gē gān gē gān bù yǐ zhì yú shā zi

割股不已,致于割肝,割肝不已,至于杀子。

wéi dào shāng shēng mò cǐ wéi shèn

违道伤生,莫此为甚。

duò zōng jué sì yóu bù xiào zhī dà zhě yi yán xíng jiè yù

堕宗绝祀,尤不孝之大者,宜严行戒谕。

tǎng yú mèi wú zhī yì tīng qí suǒ wèi bù zài jīng biǎo zhī lì

倘愚昧无知,亦听其所为,不在旌表之例。

zhào yuē kě

”诏曰“可”。

míng nián yì qín wáng sāng lǐ yīn dìng fán shì zi xí jué zhī lǐ

明年,议秦王丧礼,因定凡世子袭爵之礼。

huì tǎo lóng zhōu zhào zōng shòu mìng xié yù shǐ yán zhèn zhí shǐ ān nán yù yǐ jǐn biān fāng wú nà bū táo

会讨龙州赵宗寿,命偕御史严震直使安南,谕以谨边方,无纳逋逃。

shí dì yǐ ān nán cuàn shì jué qí gòng shǐ

时帝以安南篡弑,绝其贡使。

zhì shì wén zhào shǐ zhì zhèn kǒng

至是闻诏使至,震恐。

hēng tài wéi shū shù cháo tíng yòng bīng zhī gù yǐ ān wèi zhī jiāo rén dà yuè

亨泰为书,述朝廷用兵之故以安慰之,交人大悦。

shǐ hái yǐ sī shì mán rén wèi pū jiàng yù shǐ

使还,以私市蛮人为仆,降御史。

wèi jǐ sī míng tǔ guān yǔ ān nán zhēng jiè cí fù lián hēng tài zuò miǎn guān

未几,思明土官与安南争界,词复连亨泰,坐免官。

wú chén zì jùn zhòng lán xī rén

吴沉,字浚仲,兰溪人。

yuán guó zǐ bó shì shī dào zi yě yǐ xué xíng wén

元国子博士师道子也,以学行闻。

tài zǔ xià wù zhōu zhào chén jí tóng jùn xǔ yuán yè zàn yù hú hàn wāng zhòng shān li gōng cháng jīn xìn xú zī tóng jì dài liáng wú lǚ sūn lǚ zhāng qǐ jìng huì shí shěng zhōng rì lìng èr rén jìn jiǎng jīng shǐ

太祖下婺州,召沉及同郡许元、叶瓒玉、胡翰、汪仲山、李公常、金信、徐孳、童冀、戴良、吴履、孙履、张起敬会食省中,日令二人进讲经史。

yǐ mìng chén wèi jùn xué xùn dǎo

已,命沉为郡学训导。

hóng wǔ chū jùn yǐ rú shì jǔ wù shàng qí míng yuē xìn zhòng shòu hàn lín yuàn dài zhì

洪武初,郡以儒士举,误上其名曰信仲,授翰林院待制。

chén wèi xiū zhuàn wáng lí yuē míng wù bù gēng shì qī wǎng yě

沉谓修撰王厘曰:“名误不更,是欺罔也。

jiāng bái yú cháo

”将白于朝。

lí yán kǒng chù shàng nù

厘言:“恐触上怒”。

chén bù cóng dié qǐng gǎi zhèng

沉不从,牒请改正。

dì xǐ yuē chéng què rén yě

帝喜曰:“诚悫人也。

suì juàn yù zhī zhào shì zuǒ yòu

”遂眷遇之,召侍左右。

yǐ shì jiàng biān xiū

以事降编修。

jǐ shì zhōng zhèng xiāng tóng yán gù shì qǐ shì dōng gōng wéi dōng gōng guān shǔ chēng chén cháo chén zé fǒu

给事中郑相同言:“故事启事东宫,惟东宫官属称臣,朝臣则否。

jīn yī tǐ chēng chén yú lǐ wèi ān

今一体称臣,于礼未安。

chén bó zhī yuē dōng gōng guó zhī dà běn

”沉驳之曰:“东宫,国之大本。

zūn dōng gōng suǒ yǐ zūn zhǔ shàng yě

尊东宫,所以尊主上也。

xiāng tóng yán fēi shì

相同言非是。

dì cóng zhī

”帝从之。

xún yǐ zòu duì shī zhǐ jiàng hàn lín yuàn diǎn jí

寻以奏对失旨,降翰林院典籍。

yǐ zhuó dōng gé dà xué shì

已,擢东阁大学士。

chū dì wèi chén yuē shèng xián lì jiào yǒu sān yuē jìng tiān yuē zhōng jūn yuē xiào qīn

初,帝谓沉曰:“圣贤立教有三:曰敬天,曰忠君,曰孝亲。

sàn zài jīng juàn wèi yì huì qí yào lǐng

散在经卷,未易会其要领。

ěr děng yǐ sān shì biān jí

尔等以三事编辑。

zhì shì shū chéng cì míng jīng chéng lù mìng chén zhuàn xù

”至是书成,赐名《精诚录》,命沉撰序。

jū yī nián jiàng hàn lín shì shū gǎi guó zǐ bó shì yǐ lǎo guī

居一年,降翰林侍书,改国子博士,以老归。

chén cháng zhe biàn yán kǒng zǐ fēng wáng wèi fēi lǐ

沉尝著辩,言“孔子封王为非礼”。

hòu bù zhèng shǐ xià yín jì jiǔ qiū jùn jiē yán qí shuō

后布政使夏寅、祭酒丘浚皆沿其说。

zhì jiā jìng jiǔ nián gēng dìng sì diǎn gǎi chēng zhì shèng xiān shī shí zì chén fā zhī yě

至嘉靖九年,更定祀典,改称“至圣先师”,实自沉发之也。

guì yàn liáng míng dé chēng yǐ zì xíng cí xī rén

桂彦良,名德偁,以字行,慈谿人。

yuán xiāng gòng jìn shì wèi píng jiāng lù xué jiào shòu bà guī

元乡贡进士,为平江路学教授,罢归。

zhāng shì chéng fāng guó zhēn jiāo pì bù jiù

张士诚、方国珍交辟,不就。

hóng wǔ liù nián zhēng yì gōng chē shòu tài zǐ zhèng zì

洪武六年,征诣公车,授太子正字。

dì cháng chū yù zhì shī wén yàn liáng jiù yù zuò qián lǎng sòng shēng chè diàn wài zuǒ yòu jīng è dì jiā qí pǔ zhí

帝尝出御制诗文,彦良就御座前朗诵,声彻殿外,左右惊愕,帝嘉其朴直。

shí xuǎn guó zǐ shēng jiǎng xué děng wèi jǐ shì zhōng jǔ rén zhāng wéi děng wéi biān xiū yì yè wén huá táng

时选国子生蒋学等为给事中,举人张唯等为编修,肄业文华堂。

mìng yàn liáng jí sòng lián kǒng kè biǎo wèi zhī shī

命彦良及宋濂、孔克表为之师。

cháng cóng róng yǒu suǒ zī wèn yàn liáng duì bì yǐ zhèng

尝从容有所咨问,彦良对必以正。

dì měi chēng shàn shū qí yǔ jiē biàn diàn

帝每称善,书其语揭便殿。

qī nián dōng zhì cí chén zhuàn nán jiāo zhù wén yòng yǔ wǒ zì

七年冬至,词臣撰南郊祝文用“予”、“我”字。

dì yǐ wéi bù jìng

帝以为不敬。

yàn liáng yuē chéng tāng jì shàng dì yuē yǔ xiǎo zi lǚ

彦良曰:“成汤祭上帝曰‘予小子履’;

wǔ wáng sì wén wáng zhī shī yuē wǒ jiāng wǒ xiǎng

武王祀文王之诗曰“‘我将我享’。

gǔ yǒu cǐ yán

古有此言。

dì sè jì yuē zhèng zì yán shì yě

”帝色霁曰:“正字言是也。

shí yù shǐ tái jù yù lìng cí chén fù yàn

”时御史台具狱,令词臣覆谳。

yàn liáng suǒ lùn shì zhě shù shí rén

彦良所论释者数十人。

qiān jìn wáng fǔ yòu fu

迁晋王府右傅。

dì qīn wéi wén cì zhī

帝亲为文赐之。

yàn liáng rù xiè

彦良入谢。

dì yuē jiāng nán dà rú wéi qīng yī rén

帝曰:“江南大儒,惟卿一人。

duì yuē chén bù rú sòng lián liú jī

”对曰:“臣不如宋濂、刘基。

dì yuē lián wén rén ěr

”帝曰“濂,文人耳;

jī jùn ài bù rú qīng yě

基,峻隘,不如卿也。

yàn liáng zhì jìn zhì gé xīn tú xiàn wáng

”彦良至晋,制《格心图》献王。

hòu gēng wáng fǔ guān zhì gǎi zuǒ zhǎng shǐ

后更王府官制,改左长史。

cháo jīng shī shàng tài píng shí èr cè

朝京师,上太平十二策。

dì yuē yàn liáng suǒ chén tōng dá shì tǐ yǒu bì zhì dào

帝曰:“彦良所陈,通达事体,有裨治道。

shì wèi rú zhě nì gǔ bù tōng jīn ruò yàn liáng kě wèi tōng rú yǐ

世谓儒者泥古不通今,若彦良可谓通儒矣。

shí bā nián qǐng gào guī yuè èr nián zú

”十八年请告归,越二年卒。

míng chū tè zhòng shī fū

明初,特重师傅。

jì mìng sòng lián jiào tài zǐ ér zhū wáng fu yì shèn qí xuǎn

既命宋濂教太子,而诸王傅亦慎其选。

yàn liáng yǔ chén nán bīn děng jiē sù rú lǎo shēng ér li xī yán yǔ fù mǎ dū wèi hú guān fu xú zōng shí yóu yǐ yán jiàn dàn

彦良与陈南宾等皆宿儒老生,而李希颜与驸马都尉胡观傅徐宗实,尤以严见惮。

li xī yán zì yú ān jiá rén

李希颜,字愚庵,郏人。

yǐn jū bù shì

隐居不仕。

tài zǔ shǒu shū zhēng zhī zhì jīng wèi zhū wáng shī

太祖手书征之,至京,为诸王师。

guī fàn yán jùn zhū wáng yǒu bù lǜ jiào zhě huò jī qí é

规范严峻,诸王有不率教者,或击其额。

dì fǔ ér nù

帝抚而怒。

gāo huáng hòu yuē wū yǒu yǐ shèng rén zhī dào xùn wú zǐ gù nù zhī yé

高皇后曰:“乌有以圣人之道训吾子,顾怒之耶?

tài zǔ yì jiě shòu zuǒ chūn fāng yòu zàn shàn

”太祖意解,授左春坊右赞善。

zhū wáng jiù fān xī yán guī jiù yǐn

诸王就藩,希颜归旧隐。

lǘ lǐ yàn jí cháng zhe fēi páo dài lì wǎng

闾里宴集,常著绯袍戴笠往。

kè wèn gù xiào yuē lì běn zhì fēi jūn cì yě

客问故,笑曰:“笠本质,绯,君赐也。

xú zōng shí míng hòu yǐ zì xíng huáng yán rén

徐宗实,名垕,以字行,黄岩人。

shǎo yǐng wù

少颖悟。

dǔ yú xué

笃于学。

hóng wǔ zhōng bèi jiàn chú tóng líng bù

洪武中,被荐,除铜陵簿。

qǐng gào yíng yǎng wǔ dì yì zhé shù huái yīn yì

请告迎养,忤帝意,谪戍淮阴驿。

huì dōng chuān hóu hú hǎi zǐ guān xuǎn shàng zhǔ dì wèi guān zé shī nán qí rén yǐ mìng zōng shí

会东川侯胡海子观选尚主,帝为观择师,难其人,以命宗实。

zhōng shǐ yuán tā fǔ lì zhì fù mǎ wèi zhōng táng nán xiàng ér bù shī xí yú xī jiē shàng dōng xiàng

中使援他府例,置驸马位中堂南向,而布师席于西阶上东向。

zōng shí shǒu yǐn fù mǎ wèi shǐ xià rán hòu wèi shuō shū

宗实手引驸马位使下,然后为说书。

zuǒ yòu dà jīng xiāng gù yǐ mù

左右大惊,相顾以目。

dì wén ér jiā zhī zhào zōng shí wèi láo shù sì

帝闻而嘉之,召宗实慰劳数四。

hóng wǔ mò shòu sū zhōu tōng pàn

洪武末,授苏州通判。

zòu fā guān sù èr shí wàn dàn yǐ huó jī mín

奏发官粟二十万石以活饥民。

chūn shuǐ bào niè dī chàng yì xiū zhù wú rén jiē yǐ wéi biàn

春水暴,啮堤,倡议修筑,吴人皆以为便。

qǐng jīng yuán jié fù wáng shì lǐ bù yǐ qián cháo shì bù dàng yǔn

请旌元节妇王氏,礼部以前朝事,不当允。

zōng shí yán wǔ wáng fēng bǐ gàn mù dú fēi qián cháo shì hu

宗实言:“武王封比干墓,独非前朝事乎!

suì de jīng

”遂得旌。

jiàn wén èr nián chāo zhuó bīng bù yòu shì láng

建文二年,超擢兵部右侍郎。

zuò shì biǎn guān xún fù zhí

坐事贬官,寻复职。

yàn shì jí shǐ liǎng zhè zhāo yì yǒng

燕事急,使两浙招义勇。

chéng zǔ jí wèi shū qǐ guī

成祖即位,疏乞归。

yú èr nián yǐ shì bèi dǎi dào zú

逾二年,以事被逮,道卒。

chén nán bīn míng guāng yù yǐ zì xíng chá líng rén

陈南宾,名光裕,以字行,茶陵人。

yuán mò wèi quán zhōu xué zhèng

元末为全州学正。

hóng wǔ sān nián pìn zhì dōu chú wú dì chéng lì jiāo zhōu tóng zhī suǒ zhì yǐ jīng shù wèi zhì

洪武三年,聘至都,除无棣丞,历胶州同知,所至以经术为治。

zhào wèi guó zi zhù jiào

召为国子助教。

cháng rù jiàn jiǎng hóng fàn jiǔ chóu

尝入见,讲《洪范》九畴。

dì dà xǐ shū xìng míng diàn zhù

帝大喜,书姓名殿柱。

hòu yù zhù hóng fàn duō cǎi qí shuō

后御注《洪范》,多采其说。

zhuó shǔ fǔ zhǎng shǐ

擢蜀府长史。

shǔ xiàn wáng hào xué jìng lǐ yóu zhì zào ān chē yǐ cì wèi gòu dì míng ān lǎo táng

蜀献王好学,敬礼尤至,造安车以赐,为构第,名“安老堂。

èr shí jiǔ nián yǔ fāng xiào rú tóng wèi sì chuān kǎo shì guān

”二十九年,与方孝孺同为四川考试官。

shī wén qīng jìn yǒu fǎ

诗文清劲有法。

zú nián bā shí

卒年八十。

qí hòu zhū wáng fǔ zhǎng shǐ liú chún dǒng zi zhuāng zhào jì tōng yáng fǔ jīn shí xiāo yòng dào sòng zǐ huán zhī shǔ jiē yǒu míng

其后诸王府长史刘淳、董子庄、赵季通、杨黼、金实、萧用道、宋子环之属,皆有名。

liú chún nán yáng rén

刘淳,南阳人。

hóng wǔ mò wèi yuán wǔ xùn dǎo

洪武末为原武训导。

zhōu wáng pìn wèi shì zǐ shī

周王聘为世子师。

xún yán yú cháo bǔ yòu zhǎng shǐ yǐ zhèng fǔ wáng

寻言于朝,补右长史,以正辅王。

duān lǐ mén huái shèng xià ér kū

端礼门槐盛夏而枯。

chún chén jiù zhēng jìn jiè

淳陈咎征进戒。

wáng yòng qí yán xiū xǐng kū zhī fù róng

王用其言修省,枯枝复荣。

wáng jīng qí huái yuē shū zhōng

王旌其槐曰“摅忠”。

zhì shì shí yú nián ér zú nián jiǔ shí yǒu qī

致仕十余年而卒,年九十有七。

dǒng zi zhuāng míng yǎn yǐ zì xíng jiāng xī lè ān rén

董子庄,名琰,以字行,江西乐安人。

yǒu xué xíng

有学行。

hóng wǔ zhōng yǐ xué guān qiān zhī mào míng xiàn

洪武中,以学官迁知茂名县。

yǒng lè shí yóu guó zǐ sī yè chū wèi zhào wáng fǔ yòu zhǎng shǐ suí shì kuāng zhèng

永乐时,由国子司业出为赵王府右长史,随事匡正。

wáng duō guò dì zhé yǐ zé zhǎng shǐ

王多过,帝辄以责长史。

zi zhuāng yǐ néng jiàn dé wú guò

子庄以能谏,得无过。

shí bā nián chūn dāng péi sì guó shè sù qǐ yì guān duān zuò ér zú

十八年春当陪祀国社,夙起,衣冠端坐而卒。

zhào jì tōng zì shī dào tiān tāi rén

赵季通,字师道,天台人。

yì yóu jiào guān lì zhī yǒng fēng lóng xī yǔ xiū tài zǔ shí lù lěi jìn sī yè

亦由教官历知永丰、龙溪,与修《太祖实录》,累进司业。

chū wèi zhào wáng fǔ zuǒ zhǎng shǐ yǔ zi zhuāng tóng xīn fǔ dǎo fān fǔ xián liáo shǒu chēng zhào dǒng yún

出为赵王府左长史,与子庄同心辅导,藩府贤僚首称赵、董云。

yáng fǔ jí shuǐ rén

杨黼,吉水人。

guān yù shǐ

官御史。

rén zōng jí wèi shàng shū yán shí shì

仁宗即位,上疏言十事。

zhuó wèi wáng fǔ yòu zhǎng shǐ

擢卫王府右长史。

jìn xīn xiàn tì wèi cháng gǒu qǔ yī qián

尽心献替,未尝苟取一钱。

xuān dé chū zú

宣德初,卒。

jīn shí kāi huà rén

金实,开化人。

yǒng lè chū shàng shū yán zhì dào

永乐初,上书言治道。

dì jiā zhī

帝嘉之。

fù duì cè chēng zhǐ chú hàn lín diǎn jí

复对策,称旨,除翰林典籍。

yǔ xiū tài zǔ shí lù yǒng lè dà diǎn xuǎn wèi dōng gōng jiǎng guān

与修《太祖实录》、《永乐大典》,选为东宫讲官。

lì zuǒ chūn fāng zuǒ sī zhí

历左春坊左司直。

rén zōng lì chú wèi fǔ zuǒ zhǎng shǐ

仁宗立,除卫府左长史。

zhèng tǒng chū zú

正统初,卒。

wéi rén xiào yǒu dūn xíng yì

为人孝友,敦行谊。

yuè jīng shǐ rì yǒu chéng xiàn zhì lǎo bù chuò

阅经史,日有程限,至老不辍。

xiāo yòng dào tài hé rén

萧用道,泰和人。

jiàn wén zhōng jǔ huái cái bào dé yì què shì wén zhāng

建文中,举怀才抱德,诣阙试文章。

zhuó jìng jiāng wáng fǔ zhǎng shǐ zhào rù hàn lín xiū lèi yào

擢靖江王府长史,召入翰林,修《类要》。

yàn shī dù huái yǔ zhōu shì xiū tóng shàng shū zhǐ chì yòng shì zhě

燕师渡淮,与周是修同上书,指斥用事者。

yǒng lè shí yù xiū tài zǔ shí lù gǎi yòu zhǎng shǐ cóng wáng zhī fān guì lín

永乐时,预修《太祖实录》,改右长史,从王之藩桂林。

cháng wèi wáng chén bā shì yuē shèn qǐ jū guǎ shì yù qín xué wèn yǎng dé xìng jiǎn biān pū zhī xíng wú qīn xià rén lì cháng jiē fǔ liáo yǐ tōng qún qíng jiǎn zé jǐn hòu rén yǐ bèi chāi qiǎn

尝为王陈八事,曰:慎起居、寡嗜欲、勤学问、养德性、简鞭扑之刑、无侵下人利、常接府僚以通群情、简择谨厚人以备差遣。

yòu zuò duān lǐ tǐ rén zūn yì guǎng zhì sì mén zhēn xiàn wáng

又作《端礼》、《体仁》、《遵义》、《广智》四门箴献王。

jiǔ zhī yǐ jí qǐ guī

久之,以疾乞归。

chéng zǔ nù biǎn xuān fǔ yào r lǐng xún jiǎn zú

成祖怒,贬宣府鹞儿岭巡检,卒。

zi xuān yóu jìn shì guān hú guǎng zuǒ bù zhèng shǐ

子晅,由进士官湖广左布政使。

tiān shùn sì nián jǔ zhì xíng zhuó yì bài lǐ bù shàng shū

天顺四年,举治行卓异,拜礼部尚书。

chū liǎng jīng shàng shū quē duō yòng bù zhèng shǐ wèi zhī

初,两京尚书缺,多用布政使为之。

zì xuān hòu suì wú bài shàng shū zhě

自晅后,遂无拜尚书者。

xuān zhòng hòu lián jìng ér bù shàn zòu duì

晅重厚廉静,而不善奏对。

diào nán jīng zú

调南京,卒。

sòng zǐ huán lú líng rén

宋子环,庐陵人。

yóu shù jí shì lì kǎo gōng láng zhōng

由庶吉士历考功郎中。

cóng shī kuǐ cǎi mù hú guǎng yǐ kuān hòu de zhòng xīn

从师逵采木湖广,以宽厚得众心。

rén zōng jí wèi shòu liáng fǔ yòu zhǎng shǐ gǎi yuè fǔ

仁宗即位,授梁府右长史,改越府。

hé yì dàn bó suǒ zhì yǒu xián shēng

和易澹泊,所至有贤声。

xuān dé zhōng zú guān

宣德中,卒官。

zì shì yǐ hòu wáng fǔ guān bù wéi qīng liú suì wú zú jì zhě yǐ

自是以后,王府官不为清流,遂无足纪者矣。

sòng nè zì zhòng mǐn huá rén

宋讷,字仲敏,滑人。

fù shòu qīng yuán shì yù shǐ

父寿卿,元侍御史。

nè xìng chí zhòng xué wèn gāi bó

讷性持重,学问该博。

zhì zhèng zhōng jǔ jìn shì rèn yán shān yǐn qì guān guī

至正中,举进士,任盐山尹,弃官归。

hóng wǔ èr nián zhēng rú shì shí bā rén biān lǐ lè zhū shū nè yǔ yān

洪武二年,征儒士十八人编《礼》、《乐》诸书,讷与焉。

shì jùn bù shì guī

事竣,不仕归。

jiǔ zhī yòng sì fǔ guān dù xiào jiàn shòu guó zǐ zhù jiào

久之,用四辅官杜𢽾荐,授国子助教。

yǐ shuō jīng wéi xué zhě suǒ zōng

以说经为学者所宗。

shí wǔ nián chāo qiān hàn lín xué shì mìng zhuàn xuān shèng miào bēi chēng zhǐ shǎng lài shén hòu

十五年超迁翰林学士,命撰《宣圣庙碑》,称旨,赏赉甚厚。

gǎi wén yuān gé dà xué shì

改文渊阁大学士。

cháng hán fù huǒ liǎo xié xià yī zhì fū shǐ jué

尝寒附火,燎胁下衣,至肤始觉。

dì zhì wén jǐng zhī

帝制文警之。

wèi jǐ qiān jì jiǔ

未几,迁祭酒。

shí gōng chén zǐ dì jiē jiù xué jí suì gòng shì cháng shù qiān rén

时功臣子弟皆就学,及岁贡士尝数千人。

nè wèi yán lì xué guī zhōng rì duān zuò jiǎng jiě wú xū guǐ yè héng zhǐ xué shè

讷为严立学规,终日端坐讲解无虚晷,夜恒止学舍。

shí bā nián fù kāi jìn shì kē qǔ shì sì bǎi qī shí yǒu jī yóu tài xué zhě sān zhī èr

十八年复开进士科,取士四百七十有奇,由太学者三之二。

zài cè shì yì rú zhī

再策士,亦如之。

dì dà yuè

帝大悦。

zhì cí bāo měi

制词褒美。

zhù jiào jīn wén zhēng děng jí nè gòu zhī lì bù shàng shū yú xì dié lìng zhì shì

助教金文征等疾讷,构之吏部尚书余𪸕,牒令致仕。

nè bì cí dì jīng wèn dà nù zhū xì wén zhēng děng liú nè rú gù

讷陛辞,帝惊问,大怒,诛𪸕、文征等,留讷如故。

nè cháng bìng dì yuē nè yǒu shòu gǔ wú yōu yě

讷尝病,帝曰:“讷有寿骨,无忧也。

xún yù

”寻愈。

dì shǐ huà gōng xián nè tú qí xiàng wēi zuò yǒu nù sè

帝使画工瞷讷,图其像,危坐,有怒色。

míng rì rù duì dì wèn zuó hé nù

明日入对,帝问:“昨何怒?

nè jīng duì yuē zhū shēng yǒu qū bó zhě suì chá qì

”讷惊对曰:“诸生有趋踣者,碎茶器。

chén kuì shī jiào gù zì sòng ěr

臣愧失教,故自讼耳。

qiě bì xià hé zì zhī zhī

且陛下何自知之?

dì chū tú

”帝出图。

nè dùn shǒu xiè

讷顿首谢。

zhǎng zǐ lín jǔ jìn shì zhuó yù shǐ chū wèi wàng jiāng zhǔ bù

长子麟,举进士,擢御史,出为望江主簿。

dì niàn nè lǎo zhào hái shì

帝念讷老,召还侍。

èr shí sān nián chūn nè bìng shén nǎi zhǐ xué shè

二十三年春,讷病甚,乃止学舍。

lín qǐng guī sī dì huà yuē shí dāng dīng jì gǎn bù jìng yé

麟请归私第,叱曰:“时当丁祭,敢不敬耶!

jì bì yú guī shě ér zú nián bā shí

”祭毕,舁归舍而卒,年八十。

dì dào xī zì wèi wén jì zhī

帝悼惜,自为文祭之。

yòu qiǎn guān jì yú jiā wèi zhì zàng de

又遣官祭于家,为治葬地。

wén chén sì pǐn gěi jì zàng zhě zì nè shǐ

文臣四品给祭葬者,自讷始。

zhèng dé zhōng

正德中。

shì wén kè

谥文恪。

nè cháng yìng zhào chén biān shì yán hǎi nèi yì ān wéi shā mò shàng fán shèng lǜ

讷尝应诏陈边事,言:“海内乂安,惟沙漠尚烦圣虑。

ruò qióng zhuī yuǎn jī wèi miǎn láo fèi

若穷追远击,未免劳费。

bì xià wèi shèng zǐ shén sūn jì bù guò jǐn biān bèi ér yǐ

陛下为圣子神孙计,不过谨边备而已。

bèi biān zài hu shí bīng shí bīng zài hu tún tián

备边在乎实兵,实兵在乎屯田。

hàn zhào chōng guó jiāng sì wàn qí fēn tún yuán biān jiǔ jùn ér chán yú yǐn què

汉赵充国将四万骑,分屯缘边九郡,而单于引却。

bì xià yí yú zhū jiāng zhòng xuǎn móu yǒng shù rén yǐ dōng xi wǔ bǎi lǐ wèi zhì lì fǎ fēn tún bù liè yào hài yuǎn jìn xiāng yìng

陛下宜于诸将中选谋勇数人,以东西五百里为制,立法分屯,布列要害,远近相应。

yù dí zé zhàn kòu qù zé gēng

遇敌则战,寇去则耕。

cǐ cháng cè yě

此长策也。

dì pō cǎi yòng qí yán

”帝颇采用其言。

nè jì zú dì sī zhī

讷既卒,帝思之。

guān qí cì zi fù zǔ wèi sī yè jiè zhū shēng shǒu nè xué guī wéi zhě zuì zhì sǐ

官其次子复祖为司业,诫诸生守讷学规,违者罪至死。

míng kāi guó shí jí zhòng shī rú guān

明开国时即重师儒官。

xǔ cún rén wèi guān wèi jì jiǔ lǎo chéng duān jǐn

许存仁、魏观为祭酒,老成端谨;

nè shāo wǎn jìn zuì méng yù

讷稍晚进,最蒙遇。

yǔ nè dìng xué guī zhě sī yè wáng jiā huì gōng xiào

与讷定学规者,司业王嘉会、龚𢽾。

sān rén nián jù gāo xū fà hào bái zhōng rì wēi zuò táng shàng sù rán

三人年俱高,须发皓白,终日危坐,堂上肃然。

ér zhāng měi hé niè xuàn bèi qióng děng jiē míng rú dāng hóng wǔ shí xiān hòu wèi bó shì zhù jiào xué lù yǐ gù zhū shēng duō suǒ chéng jiù

而张美和、聂铉、贝琼等皆名儒,当洪武时,先后为博士、助教、学录,以故诸生多所成就。

wèi guān shì bié zài

魏观事别载。

jiā huì zì yuán lǐ jiā xīng rén

嘉会,字原礼,嘉兴人。

yǐ jiàn zhēng lèi guān guó zǐ jiàn sī yè

以荐征,累官国子监司业。

shí liù nián yì yǐ lǎo qǐng guī yōu zhào liú zhī

十六年,亦以老请归,优诏留之。

nián bā shí zú fù xù shén hòu

年八十卒,赙恤甚厚。

xǔ cún rén

许存仁。

míng yuán yǐ zì xíng jīn huá xǔ qiān zi yě

名元,以字行,金华许谦子也。

tài zǔ sù wén qiān míng kè jīn huá fǎng de cún rén

太祖素闻谦名,克金华,访得存仁。

yǔ yǔ dà yuè mìng fu zhū zǐ

与语大悦,命傅诸子。

zhuó guó zǐ bó shì

擢国子博士。

cháng mìng jiǎng shàng shū hóng fàn xiū jiù zhēng zhī shuō

尝命讲《尚书·洪范》休咎征之说。

yòu cháng wèn mèng zǐ hé shuō wèi yào

又尝问《孟子》何说为要。

cún rén yǐ xíng wáng dào shěng xíng báo fù duì

存仁以行王道、省刑、薄赋对。

wú yuán nián zhuó jì jiǔ

吴元年擢祭酒。

cún rén chū rù zuǒ yòu chuí shí nián zì jī gǔ lǐ wén shì zhì jìn tuì rén cái wú bù yǔ lùn yì

存仁出入左右垂十年,自稽古礼文事,至进退人才,无不与论议。

jì jiāng yì jí dà wèi ér cún rén gào guī

既将议即大位,而存仁告归。

sī yè liú chéng zhí yuē zhǔ shàng fāng yìng tiān shùn rén gōng yi shāo dài

司业刘丞直曰:“主上方应天顺人,公宜稍待。

cún rén bù tīng guǒ wǔ zhǐ

”存仁不听,果忤旨。

qiān shì chéng kǒng zhāo hé qí yǐn shì suì dǎi sǐ yù zhōng

佥事程孔昭劾其隐事,遂逮死狱中。

zhāng měi hé míng jiǔ sháo yǐ zì xíng qīng jiāng rén

张美和,名九韶,以字行,清江人。

néng cí fù

能词赋。

yuán mò lèi jǔ bù shì

元末,累举不仕。

hóng wǔ sān nián yǐ jiàn wèi xiàn xué jiào yù

洪武三年,以荐为县学教谕。

hòu qiān guó zi zhù jiào gǎi hàn lín yuàn biān xiū

后迁国子助教,改翰林院编修。

zhì shì guī dì qīn wéi wén cì zhī

致仕归,帝亲为文赐之。

fù yǔ qián zǎi děng bìng zhēng xiū shū chuán jì chéng qiǎn hái

复与钱宰等并征,修《书》传,既成,遣还。

niè xuàn zì qì zhī měi hé tóng yì rén

聂铉,字器之,美和同邑人。

hóng wǔ sì nián jìn shì

洪武四年进士。

wèi guǎng zōng chéng shū miǎn hàn zāi shuì

为广宗丞,疏免旱灾税。

zhì mǎn rù jìn xiàn nán dōu fù jí hóng wǔ shèng dé shī

秩满入觐,献《南都赋》及《洪武圣德诗》。

shòu hàn lín yuàn dài zhì gǎi guó zǐ zhù jiào qiān diǎn jí

授翰林院待制,改国子助教,迁典籍。

yǔ měi hé tóng cì guī

与美和同赐归。

shí bā nián fù zhào diǎn huì shì yù liú yòng zhī

十八年复召典会试,欲留用之。

qǐ biàn dì zì yǎng

乞便地自养。

lìng shí lú líng jiào yù fèng zhōng qí shēn

令食庐陵教谕俸,终其身。

bèi qióng zì tíng jū chóng dé rén

贝琼,字廷琚,崇德人。

xìng tǎn shuài dǔ zhì hào xué nián sì shí bā shǐ lǐng xiāng jiàn

性坦率,笃志好学,年四十八,始领乡荐。

zhāng shì chéng lǚ pì bù jiù

张士诚屡辟不就。

hóng wǔ chū pìn xiū yuán shǐ

洪武初,聘修《元史》。

jì chéng shòu cì guī

既成,受赐归。

liù nián yǐ rú shì jǔ chú guó zǐ zhù jiào

六年以儒士举,除国子助教。

qióng cháng kǎi gǔ lè bù zuò wèi dà sháo fù yǐ jiàn zhì

琼尝慨古乐不作,为《大韶赋》以见志。

sòng lián zhī wèi sī yè yě jiàn yì lì sì xué bìng sì shùn yǔ tāng wén wèi xiān shèng

宋濂之为司业也,建议立四学,并祀舜、禹、汤、文为先圣。

tài zǔ jì chù qí shuō qióng fù wèi shì diàn jiě bó zhī shí zhě duō shì qióng yì

太祖既绌其说,琼复为《释奠解》驳之,识者多是琼议。

yǔ měi hé xuàn qí míng shí chēng chéng jūn sān zhù

与美和、铉齐名,时称“成均三助”。

jiǔ nián gǎi guān zhōng dōu guó zǐ jiàn jiào xūn chén zǐ dì

九年改官中都国子监,教勋臣子弟。

qióng xué xíng sù yōu jiàng xiào wǔ chén jiē zhī lǐ zhòng

琼学行素优,将校武臣皆知礼重。

shí yī nián zhì shì zú

十一年致仕,卒。

zhào chù zì běn chū shān yīn rén

赵俶,字本初,山阴人。

yuán jìn shì

元进士。

hóng wǔ liù nián zhēng shòu guó zǐ bó shì

洪武六年,征授国子博士。

dì cháng yù fèng tiān diàn zhào chù jí qián zǎi bèi qióng děng yuē rǔ děng yī yǐ kǒng zǐ suǒ dìng jīng shū wèi jiào shèn wù zá sū qín zhāng yí zòng héng zhī yán

帝尝御奉天殿,召俶及钱宰、贝琼等曰:“汝等一以孔子所定经书为教,慎勿杂苏秦、张仪纵横之言。

zhū chén dùn shǒu shòu mìng

”诸臣顿首受命。

chù yīn qǐng bān zhèng dìng shí sān jīng yú tiān xià píng zhàn guó cè jí yīn yáng chèn bo zhū shū wù liè xué gōng

俶因请颁正定《十三经》于天下,屏《战国策》及阴阳谶卜诸书,勿列学宫。

míng nián zé zhū shēng yǐng yì zhě sān shí wǔ rén mìng chù zhuān lǐng zhī jiào yǐ gǔ wén

明年择诸生颖异者三十五人,命俶专领之,教以古文。

xún zhuó li kuò huáng yì děng rù wén huá wǔ yīng èr táng shuō shū jiē jiàn yòng

寻擢李扩、黄义等入文华、武英二堂说书,皆见用。

jiǔ nián yù shǐ tái yán bó shì chù yǐ shī jīng jiào chéng jūn sì nián qí dì zǐ duō wèi fāng yuè zhòng chén jí chí jié gè bù zhě

九年,御史台言:“博士俶以《诗经》教成均四年,其弟子多为方岳重臣及持节各部者。

jīn nián yú xuán chē qǐng cì hái gǔ

今年逾悬车,请赐骸骨。

yú shì yǐ hàn lín yuàn dài zhì zhì shì cì nèi tǎng qián zhì zhuāng

”于是以翰林院待制致仕,赐内帑钱治装。

sòng lián lǜ tóng guān jì zhū shēng qiān yú rén sòng zhī

宋濂率同官暨诸生千余人送之。

zú nián bā shí yī

卒年八十一。

zi guī yù bīng bù shì láng chū zhī lái zhōu yǒu shēng

子圭玉,兵部侍郎,出知莱州,有声。

qián zǎi zì zi yǔ kuài jī rén

钱宰,字子予,会稽人。

wú yuè wǔ sù wáng shí sì shì sūn

吴越武肃王十四世孙。

zhì zhèng jiān zhōng jiǎ kē qīn lǎo bù shì

至正间中甲科,亲老不仕。

hóng wǔ èr nián zhēng wèi guó zi zhù jiào

洪武二年,征为国子助教。

zuò jīn líng xíng shèng lùn lì dài dì wáng yuè zhāng jiē chēng zhǐ

作《金陵形胜论》、《历代帝王乐章》,皆称旨。

shí nián qǐ xiū

十年乞休。

jìn bó shì cì chì qiǎn guī

进博士,赐敕遣归。

zhì èr shí qī nián dì guān cài shì shū chuán xiàng wěi yùn xíng yǔ zhū zǐ shī chuán xiāng bèi qí tā zhù yǔ pó yáng zōu jì you suǒ lùn yǒu wèi ān zhě

至二十七年,帝观蔡氏《书传》,象纬运行,与朱子《诗传》相悖,其他注与鄱阳邹季友所论有未安者。

zhēng tiān xià sù rú dìng zhèng zhī

征天下宿儒订正之。

bīng bù shàng shū táng duó jǔ zǎi jí zhì shì biān xiū zhāng měi hé zhù jiào jìn quán děng

兵部尚书唐铎举宰及致仕编修张美和、助教靳权等。

xíng rén chí chuán zhēng zhì mìng liú sān wú zǒng qí shì

行人驰传征至,命刘三吾总其事。

jiāng dōng zhū mén jiǔ lóu chéng cì bǎi guān chāo yàn qí shàng

江东诸门酒楼成,赐百官钞,宴其上。

zǎi děng fù shī xiè

宰等赋诗谢。

dì dà yuè

帝大悦。

yù zhū rú nián lǎo yuàn guī zhě xiān qiǎn zhī

谕诸儒年老愿归者,先遣之。

zǎi nián zuì gāo qǐng liú

宰年最高,请留。

dì xǐ

帝喜。

shū chéng cì míng shū chuán huì xuǎn bān xíng tiān xià

书成,赐名《书传会选》,颁行天下。

hòu cì lìng chí yì guī

厚赐,令驰驿归。

zú nián jiǔ shí liù

卒年九十六。

yòu xiāo zhí zhě zì zi suǒ tài hé rén

又萧执者,字子所,泰和人。

hóng wǔ sì nián xiāng jǔ wèi guó zǐ xué lù

洪武四年乡举,为国子学录。

míng nián xià zhì dì yǒu shì běi jiāo zhào shàng shū wú lín zhǔ shì sòng lián lǜ wén xué shì yǐ cóng

明年夏至,帝有事北郊,召尚书吴琳、主事宋濂率文学士以从。

zhí xié táo kǎi děng shí èr rén rù jiàn zhāi suǒ

执偕陶凯等十二人入见斋所。

lìng fù shī fù lìng fù shān zhī huā

令赋诗,复令赋山栀花。

dú xǐ zhí zuò biàn shì zhū chén chǒng juàn qīng yī shí

独喜执作,遍示诸臣,宠眷倾一时。

shí dì liú yì wén xué wǎng wǎng qīn shì tíng chén zhí yǔ chén guān zhī yù yóu yì

时帝留意文学,往往亲试廷臣,执与陈观知遇尤异。

guān yǐ xùn dǎo rù jìn shì wáng měng mén lùn lì zhuó shǎn xī cān zhèng

观以训导入觐,试《王猛扪CB论》,立擢陕西参政。

xún zhào hái shì zuǒ yòu

寻召还侍左右。

yìng zhì zuò zhōng shān fù cì jīn bì

应制作《钟山赋》,赐金币。

zài shǎn yǐ lián jǐn chēng

在陕以廉谨称。

huò wèn shǎn chǎn jīn hé zhuàng

或问陕产金何状。

guān dà jīng yuē wú bèi wèi fān liáo hé jīn zhī wèn

观大惊曰:“吾备位藩寮,何金之问!

qí zú yě qī zǐ jǐ wú yǐ zì cún

”其卒也,妻子几无以自存。

ér zhí yǐ qīn lǎo qǐ guī qīn méi lú mù cè

而执以亲老乞归,亲没庐墓侧。

shēn guó gōng shān zhèn jiǎo lóng quán kòu bù jí xià

申国公邓镇剿龙泉寇,不戢下。

zhí wǎng zé zhī zhèn wèi jìn zhǐ yì rén yǐ ān

执往责之,镇为禁止,邑人以安。

liǎng rén jiē dǔ xíng jūn zǐ yě

两人皆笃行君子也。

li shū zhèng zì kè zhèng chū míng zōng yí jìng ān rén

李叔正,字克正,初名宗颐,靖安人。

nián shí èr néng shī cháng yì yān bó

年十二能诗,长益淹博。

shí jiāng xī yǒu shí cái zǐ shū zhèng qí yī yě

时江西有十才子,叔正其一也。

yǐ jiàn shòu guó zǐ xué zhèng

以荐授国子学正。

hóng wǔ chū gào guī

洪武初,告归。

wèi jǐ fù yǐ jiàn wéi xué zhèng qiān wèi nán chéng

未几,复以荐为学正,迁渭南丞。

tóng zhōu pú chéng rén zhēng dì jiè lěi nián bù jué

同州蒲城人争地界,累年不决。

xíng shěng yǐ wěi shū zhèng dān qí zhì pōu shù yǔ lì jué

行省以委叔正,单骑至,剖数语立决。

wèi nán suì shū liáng èr wàn háo yòu yǔ huá lì wèi jiān tián wú dìng é shū zhèng lǚ mǔ zhàng liáng

渭南岁输粮二万,豪右与猾吏为奸,田无定额,叔正履亩丈量。

lì fǎ jīng mì zhū bì jǐn tī

立法精密,诸弊尽剔。

qiān xīng huà zhī xiàn

迁兴化知县。

xún zhào wèi lǐ bù yuán wài láng

寻召为礼部员外郎。

yǐ nián lǎo qǐ guī bù xǔ gǎi guó zǐ zhù jiào

以年老乞归,不许,改国子助教。

yú shì shū zhèng sān zhì tài xué yǐ

于是叔正三至太学矣。

dì fāng ruì yì wén zhì yú guó xué rén cái yóu jiā yì

帝方锐意文治,于国学人材尤加意。

rán zhū shēng duō guì zhòu bù lǜ jiào

然诸生多贵胄,不率教。

shū zhèng yán lì guī tiáo dàn xī duān zuò dū kè wú juàn sè

叔正严立规条,旦夕端坐,督课无倦色。

cháo lùn xián zhī

朝论贤之。

zhuó jiān chá yù shǐ fèng mìng xún lǐng biǎo

擢监察御史,奉命巡岭表。

qióng zhōu fǔ lì jié qí shǒu jù gōng zuò qiān biǎo wén shū zhèng jū zhī shǒu de bái dǐ lì zuì

琼州府吏讦其守踞公座签表文,叔正鞫之,守得白,抵吏罪。

tài zǔ jiā zhī yuē rén yán lǎo yù shǐ nuò nǎi míng duàn rú shì yé

太祖嘉之曰:“人言老御史懦,乃明断如是耶。

lèi guān lǐ bù shì láng

”累官礼部侍郎。

shí sì nián jìn shàng shū zú yú guān

十四年进尚书,卒于官。

shū zhèng qī xià shì chén you liàng xiàn nán chāng shí tóu jǐng sǐ

叔正妻夏氏,陈友谅陷南昌时,投井死。

shū zhèng gǎn qí yì zhōng shēn bù fù qǔ

叔正感其义,终身不复娶。

liú sōng zì zi gāo tài hé rén jiù míng chu

刘崧,字子高,泰和人,旧名楚。

jiā pín lì xué hán wú lú huǒ shǒu jūn liè ér chāo lù bù chuò

家贫力学,寒无垆火,手皲裂而钞录不辍。

yuán mò jǔ yú xiāng

元末举于乡。

hóng wǔ sān nián jǔ jīng míng xíng xiū gǎi jīn míng

洪武三年举经明行修,改今名。

zhào jiàn fèng tiān diàn shòu bīng bù zhí fāng sī láng zhōng

召见奉天殿,授兵部职方司郎中。

fèng mìng zhēng liáng zhèn jiāng

奉命征粮镇江。

zhèn jiāng duō xūn chén tián zū fù wèi mín lèi sōng lì qǐng de shǎo jiǎn

镇江多勋臣田,租赋为民累,崧力请得少减。

qiān běi píng àn chá sī fù shǐ qīng xíng shěng shì

迁北平按察司副使,轻刑省事。

zhāo jí liú wáng mín xián fù yè

招集流亡,民咸复业。

lì wén tiān xiáng cí yú xué gōng zhī cè

立文天祥祠于学宫之侧。

lè shí xué mén shì fǔ xiàn wù yǐ yáo yì lèi zhū shēng

勒石学门,示府县勿以徭役累诸生。

cháng qǐng jiǎn pì dì yì mǎ yǐ yì wǎn píng

尝请减僻地驿马,以益宛平。

dì kě qí zòu gù wèi shì chén yuē yì chuán láo yì bù jūn jiǔ yǐ sōng néng yán zhī

帝可其奏,顾谓侍臣曰:“驿传劳逸不均久矣,崧能言之。

mù mín bù dàng rú shì yé

牧民不当如是耶?

wèi hú wéi yōng suǒ è zuò shì zhé shū zuò

”为胡惟庸所恶,坐事谪输作。

xún fàng guī

寻放归。

shí sān nián wéi yōng zhū zhēng bài lǐ bù shì láng

十三年,惟庸诛,征拜礼部侍郎。

wèi jǐ zhuó lì bù shàng shū

未几,擢吏部尚书。

léi zhèn jǐn shēn diàn dì tíng yù qún chén chén dé shī

雷震谨身殿,帝廷谕群臣陈得失。

sōng dùn shǒu yǐ xiū dé xíng rén duì

崧顿首,以修德行仁对。

xún zhì shì

寻致仕。

míng nián sān yuè yǔ qián xíng bù shàng shū li jìng bìng zhēng

明年三月,与前刑部尚书李敬并征。

bài jìng guó zǐ jì jiǔ ér sōng wèi sī yè

拜敬国子祭酒,而崧为司业。

cì ān mǎ lìng zhāo xī jiàn jiàn zhé yàn yǔ yí shí

赐鞍马,令朝夕见,见辄燕语移时。

wèi xún rì zú

未旬日卒。

jí zuò yóu qiáng zuò xun zhū shēng

疾作,犹强坐训诸生。

jí gé jìng wèn suǒ yù yán

及革,敬问所欲言。

yuē tiān zǐ qiǎn sōng jiào guó zǐ jiāng zé yǐ chéng gōng ér jù sǐ hu

曰:“天子遣崧教国子,将责以成功,而遽死乎!

wú yī yǔ jí jiā shì

”无一语及家事。

dì mìng yǒu sī zhì bìn liàn qīn wéi wén jì zhī

帝命有司治殡殓,亲为文祭之。

sōng yòu bó xué tiān xìng lián shèn

崧幼博学,天性廉慎。

xiōng dì sān rén gòng jū yī mǎo wū yǒu tián wǔ shí mǔ

兄弟三人共居一茆屋,有田五十亩。

jí guì wú suǒ zēng yì

及贵,无所增益。

shí nián yī bù bèi shǔ shāng shǐ yì zhī réng qì yǐ yī qí zi

十年一布被,鼠伤,始易之,仍葺以衣其子。

jū guān wèi cháng yǐ jiā lěi zì suí

居官未尝以家累自随。

zhī rèn běi píng xié yī tóng wǎng zhì zé qiǎn hái

之任北平,携一童往,至则遣还。

bū shí shǐ tuì gū dēng dú shū wǎng wǎng dá dàn

晡时史退,孤灯读书,往往达旦。

shàn wèi shī yù zhāng rén zōng zhī wèi xī jiāng pài yún

善为诗,豫章人宗之为《西江派》云。

luō fù rén jí shuǐ rén

罗复仁,吉水人。

shǎo shì xué chén you liàng pì wèi biān xiū

少嗜学,陈友谅辟为编修。

yǐ zhī qí wú chéng dùn qù

已,知其无成,遁去。

yè tài zǔ yú jiǔ jiāng liú zhì zuǒ yòu

谒太祖于九江,留置左右。

cóng zhàn pó yáng jī là shū yù jiàng jiāng xī wèi xià zhū jùn shòu zhōng shū zī yì

从战鄱阳,赍蜡书谕降江西未下诸郡,授中书谘议。

cóng wéi wǔ chāng tài zǔ yù zhāo chén lǐ jiàng yǐ fù rén gù yǒu liàng chén yě qiǎn rù chéng yù qiě yuē lǐ ruò lái bù shī fù guì

从围武昌,太祖欲招陈理降,以复仁故友谅臣也,遣入城谕,且曰:“理若来,不失富贵。

fù rén dùn shǒu yuē rú chén shì qiǎn gū de bǎo shǒu lǐng bǐ chén bù shí yán yú yì rì chén sǐ bù hàn

”复仁顿首曰:“如陈氏遣孤得保首领,俾臣不食言于异日,臣死不憾。

tài zǔ yuē rǔ xíng wú bù rǔ wù yě

”太祖曰:“汝行,吾不汝误也。

fù rén zhì chéng xià hào tòng zhě jìng rì lǐ zhuì zhī rù

”复仁至城下,号恸者竟日,理缒之入。

jiàn lǐ dà kū chén tài zǔ yì qiě yuē dà bīng suǒ xiàng jiē cuī bù jiàng qiě tú chéng zhōng mín hé zuì

见理大哭,陈太祖意,且曰:“大兵所向皆摧,不降且屠,城中民何罪?

lǐ tīng qí yán suì lǜ guān shǔ chū jiàng

”理听其言,遂率官属出降。

qiān guó zi zhù jiào yǐ lǎo tè cì chéng xiǎo chē chū rù

迁国子助教,以老特赐乘小车出入。

měi yàn jiàn cì zuò yǐn shí

每宴见,赐坐饮食。

yǐ fù shǐ kuò kuò

已,复使扩廓。

qián shǐ duō jū liú fù rén yì lùn kāng kǎi dú de hái

前使多拘留,复仁议论慷慨,独得还。

hóng wǔ yuán nián zhuó biān xiū fù xié zhǔ shì zhāng fú wǎng yù ān nán hái zhàn chéng qīn dì

洪武元年,擢编修,复偕主事张福往谕安南还占城侵地。

ān nán fèng zhào yí fù rén jīn bèi tǔ chǎn shén hòu xī què bù shòu

安南奉诏,遗复仁金、贝、土产甚厚,悉却不受。

dì wén ér xián zhī

帝闻而贤之。

sān nián zhì hóng wén guǎn yǐ fù rén wéi xué shì yǔ liú jī tóng wèi

三年置弘文馆,以复仁为学士,与刘基同位。

zài dì qián shuài yì chén dé shī

在帝前率意陈得失。

cháng cāo nán yīn

尝操南音。

dì gù xǐ qí zhì zhí hū wèi lǎo shí luó ér bù míng

帝顾喜其质直,呼为“老实罗”而不名。

jiān xìng qí shě fù guō qióng xiàng fù rén fāng shèng bì jí hū qí qī bào wù yǐ zuò dì

间幸其舍,负郭穷巷,复仁方垩壁,急呼其妻抱杌以坐帝。

dì yuē xián shì qǐ yí jū cǐ

帝曰:“贤士岂宜居此。

suì cì dì chéng zhōng

”遂赐第城中。

tiān shòu jié zhì shuǐ lóng yín yī què yǐ xiàn

天寿节制《水龙吟》一阕以献。

dì yuè hòu cì zhī

帝悦,厚赐之。

xún qǐ zhì shì

寻乞致仕。

bì cí cì dà bù yī tí shī yī jīn shàng bāo měi zhī

陛辞,赐大布衣,题诗衣襟上褒美之。

yǐ yòu zhào zhì jīng shī

已,又召至京师。

zòu jiǎn jiāng xī qiū liáng

奏减江西秋粮。

bào kě

报可。

liú sān yuè cì yù dài tiě zhǔ zhàng zuò dūn qiú mǎ shí jù qiǎn hái yǐ shòu zhōng

留三月,赐玉带、铁拄杖、坐墩、裘马、食具遣还,以寿终。

sūn rǔ jìng míng jiǎn yǐ zì xíng

孙汝敬,名简,以字行。

yǒng lè èr nián shù jí shì jiù xué wén yuān gé sòng shū bù chēng zhǐ jí rì qiǎn shù jiāng nán

永乐二年庶吉士,就学文渊阁,诵书不称旨,即日遣戍江南。

shù rì fù zhī

数日复之。

zì cǐ kè lì wéi xué lèi qiān shì jiǎng

自此刻厉为学,累迁侍讲。

rén zōng shí shàng yán shí zhèng shí wǔ shì wǔ zhǐ xià yù

仁宗时,上言时政十五事,忤旨下狱。

jì yǔ li shí miǎn tóng gǎi yù shǐ zhí shēng zhèn yī shí

既与李时勉同改御史,直声震一时。

xuān zōng chū shàng shū dà xué shì yáng shì qí yuē tài zǔ gāo huáng dì yǎn yǒu sì hǎi tài zōng wén huáng dì zài zào huán qū

宣宗初,上书大学士杨士奇曰:“太祖高皇帝奄有四海,太宗文皇帝再造寰区。

rán yóu yì yì jīng jīng wú gǎn yù dài

然犹翼翼兢兢,无敢豫怠。

xiān huáng dì sì tǒng wèi jí jī yuè yǎn qì qún chén

先皇帝嗣统未及期月,奄弃群臣。

kuí jué suǒ yóu jiē xiān rén xiǎo fū xiàn jīn shí zhī fāng yǐ zhì jí yě

揆厥所由,皆𪫺壬小夫,献金石之方以致疾也。

qù dōng jiǎn yǐ yú zhuàng yìng zhào shàng shū yán shè bù jìng zuì dāng wàn sǐ

去冬,简以愚戆应诏上书,言涉不敬,罪当万死。

xiān huáng dì lián qí gū zhí kuān léi tíng zhī zhū bǐ jū fāng lù fǔ gōng xún shěng wú kě chēng sāi

先皇帝怜其孤直,宽雷霆之诛,俾居方路,抚躬循省,无可称塞。

fú jiàn jīn nián liù yuè chē jià xìng tiān shòu shān gōng yè èr líng jīng shī zhī rén zhān wàng zī jiē yǐ wéi shèng tiān zǐ dà xiào

伏见今年六月,车驾幸天寿山,躬谒二陵,京师之人瞻望咨嗟,以为圣天子大孝。

jì ér dào lù xuān chuán lǐ bì jí jiào liè jiǎng wǔ hù cóng wéi yě xiān shì gàn yǔ qí tú shù bǎi rén

既而道路喧传,礼毕即较猎讲武,扈从惟也先士干与其徒数百人。

fēng chí diàn chè chí zhú xiān hòu

风驰电掣,驰逐先后。

mǒu wén cǐ yán xīn jì dǎn luò

某闻此言,心悸胆落。

fu sōu miáo mí shòu gù yǒu guó zhī cháng jīng

夫搜苗猕狩,固有国之常经。

rán yǐ yè líng chū ér yǔ xiáng jiàng jiào liè yú shān gǔ jiān chuí táng zhī jiè xián jué zhī yú bù kě bù shēn lǜ yě

然以谒陵出,而与降将较猎于山谷间,垂堂之戒,衔橛之虞,不可不深虑也。

zhí shì sì cháo jiù chén èr shèng yuán fǔ yú cǐ bù yán zé shú de ér yán zhī zhě

执事四朝旧臣,二圣元辅,于此不言,则孰得而言之者?

wéi tè jiā cǎi nà yǐ hóng jìng xiàn zhī sī guāng bì zhí zhī yì

惟特加采纳,以弘靖献之思,光弼直之义。

xún zhuó gōng bù yòu shì láng liǎng shǐ ān nán

寻擢工部右侍郎,两使安南。

shí lí lì yán qí zhǔ chén hào yǐ sǐ ér zhāng yán shè nǚ lè

时黎利言其主陈皓已死,而张筵设女乐。

rǔ jìng huà zhī lì jù xiè

汝敬叱之,利惧谢。

hái dū liǎng zhè cáo yùn lǐ shǎn xī tún tián duō suǒ jiàn zhì

还督两浙漕运,理陕西屯田,多所建置。

zuò shòu kuì chōng wéi shì guān

坐受馈,充为事官。

yīng zōng lì yù shè rǔ jìng wù yǐn zhào fù zhí fù dǎi xì

英宗立,遇赦,汝敬误引诏复职,复逮系。

yǐ zài shǎn cuò zhì láo yòu sǐ shù biān

以在陕措置劳,宥死戍边。

xún fù zhí lì gù rèn

寻复职,莅故任。

sāi shàng yǒu jǐng rǔ jìng wǎng dū xiǎng

塞上有警,汝敬往督饷。

yù dí hóng chéng zi zhōng liú shǐ zhuì mǎ de miǎn

遇敌红城子,中流矢,坠马得免。

yǐ jí gào guī zú

以疾告归,卒。

zàn yuē míng shǐ jiàn guó shǒu yǐ rén cái wèi wu

赞曰:明始建国,首以人材为务。

zhēng bì sì fāng sù rú qún jí què xià suí qí suǒ zhǎng ér yòng zhī

征辟四方,宿儒群集阙下,随其所长而用之。

zì yì lǐ dìng zhì wài huò cān liè fǎ cóng huò yù zhí chéng míng ér chéng jūn zhòu zǐ zhī rèn yóu duō chèn zhí bīn bīn hu chēng dé rén yān

自议礼定制外,或参列法从,或预直承明,而成均胄子之任尤多称职,彬彬乎称得人焉。

fū zhū chén dāng yuán zhī jì shì qióng jīng jì xué zhū shǒu cǎo yě jǐ yú mò chǐ wú wén

夫诸臣当元之季世,穷经绩学,株守草野,几于没齿无闻。

jí hu tài yùn chū píng lián rú lì jiàn nǎi gè zhǎn suǒ yùn yǐ rùn sè hóng yóu fǔ fǔ wén zhì

及乎泰运初平,连茹利见,乃各展所蕴,以润色鸿猷,黼黼文治。

xī rén wèi tiān xià bù huàn wú cái wéi shì shàng zhī wǎng luó hé rú ěr gù bù xìn zāi

昔人谓天下不患无才,惟视上之网罗何如耳,顾不信哉!

✦ You read 列传·卷二十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.