明史 · 佚名 · Chapter 176 of 333

列传·卷六十四

PinyinModern Translation
Size

li xián lǚ yuán zi cháng yuè zhèng péng shí shāng lù liú dìng zhī

李贤吕原(子常) 岳正彭时商辂刘定之

li xián zì yuán dé shān rén

李贤,字原德,邓人。

jǔ xiāng shì dì yī xuān dé bā nián chéng jìn shì

举乡试第一,宣德八年成进士。

fèng mìng chá huáng zāi yú hé jīn shòu yàn fēng zhǔ shì shǎo shī yáng shì qí yù yī jiàn xián jìng bù wǎng

奉命察蝗灾于河津,授验封主事,少师杨士奇欲一见,贤竟不往。

zhèng tǒng chū yán sài wài xiáng rén jū jīng shī zhě yíng wàn zhǐ huī shǐ yuè fèng sān shí wǔ dàn shí zhī jǐn yī shí xiáng rén fǎn shí zhī shí qī shí wǔ dǒu shì yī xiáng rén dāng jīng guān shí qī yuán bàn yǐ

正统初,言:“塞外降人居京师者盈万,指挥使月俸三十五石,实支仅一石,降人反实支十七石五斗,是一降人当京官十七员半矣。

yi jiàn chū zhī wài shěng rǒng fèi qiě xiāo huàn wèi méng

宜渐出之外,省冗费,且消患未萌。

dì bù néng yòng

”帝不能用。

shí zhào wén wǔ chén gào chì fēi jiǔ nián bù gěi

时诏文武臣诰敕,非九年不给。

xián yán xiàn yǐ jiǔ nián huò guān bù néng mǎn zhì huò qīn lǎo bù dài bù dé zhě shí bā jiǔ wú yǐ quàn chén xià

贤言:“限以九年,或官不能满秩,或亲老不待,不得者十八九,无以劝臣下。

qǐng réng sān nián biàn

请仍三年便。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

qiān kǎo gōng láng zhōng gǎi wén xuǎn

迁考功郎中,改文选。

hù cóng běi zhēng shī fù tuō hái

扈从北征,师覆脱还。

jǐng tài èr nián èr yuè shàng zhèng běn shí cè yuē qín shèng xué gù zhēn jǐng jiè shì yù jué wán hǎo shèn jǔ cuò chóng jié jiǎn wèi tiān biàn miǎn guì jìn zhèn shì fēng jié mín xīn

景泰二年二月上正本十策,曰勤圣学,顾箴警,戒嗜欲,绝玩好,慎举措,崇节俭,畏天变,勉贵近,振士风,结民心。

dì shàn zhī mìng hàn lín xiě zhì zuǒ yòu bèi xǐng lǎn

帝善之,命翰林写置左右,备省览。

xún yòu chén chē zhàn huǒ qì zhī lì dì pō cǎi nà

寻又陈车战火器之利,帝颇采纳。

shì dōng zhuó bīng bù yòu shì láng zhuǎn hù bù

是冬,擢兵部右侍郎,转户部。

yě xiān shù gòng mǎ xián wèi niǎn jīn bó yǐ qiáng kòu zì bì fēi cè

也先数贡马,贤谓辇金帛以强寇自弊,非策。

yīn chén biān bèi fèi chí zhuàng yú qiān qǐng xià qí zhāng lì zhū jiāng

因陈边备废驰状,于谦请下其章厉诸将。

zhuǎn lì bù cǎi gǔ èr shí èr jūn xíng shì kě fǎ zhě

转吏部,采古二十二君行事可法者。

yuē jiàn gǔ lù shàng zhī

曰《鉴古录》,上之。

yīng zōng fù wèi mìng jiān hàn lín xué shì rù zhí wén yuān gé yǔ xú yǒu zhēn tóng yù jī wù

英宗复位,命兼翰林学士,入直文渊阁,与徐有贞同预机务。

wèi jǐ jìn shàng shū

未几,进尚书。

xián qì dù duān níng zòu duì jiē zhōng jī yí dì shēn juàn zhī

贤气度端凝,奏对皆中机宜,帝深眷之。

shān dōng jī fā tǎng zhèn bù zú zhào yǒu zhēn jí xián yì yǒu zhēn wèi bān zhèn duō zhōng bǎo

山东饥,发帑振不足,召有贞及贤议,有贞谓颁振多中饱。

xián yuē lǜ zhōng bǎo ér bù dài zuò shì mín sǐ shì yīn yē fèi shí yě

贤曰:“虑中饱而不贷,坐视民死,是因噎废食也。

suì mìng zēng yín

”遂命增银。

shí hēng cáo jí xiáng yǔ yǒu zhēn zhēng quán bìng jì xián

石亨、曹吉祥与有贞争权,并忌贤。

zhū yù shǐ lùn hēng jí xiáng hēng jí xiáng yí chū yǒu zhēn xián yì su zhī dì xià èr rén yù

诸御史论亨、吉祥,亨、吉祥疑出有贞、贤意,诉之帝,下二人狱。

huì yǒu fēng léi biàn de shì zhé xián fú jiàn cān zhèng

会有风雷变,得释,谪贤福建参政。

wèi xíng wáng áo zòu xián kě dà yòng suì liú wèi lì bù zuǒ shì láng

未行,王翱奏贤可大用,遂留为吏部左侍郎。

yú yuè fù shàng shū zhí nèi gé rú gù

逾月,复尚书,直内阁如故。

hēng zhī dì xiàng xián nù rán wú kě rú hé nǎi yáng yǔ jiāo huān

亨知帝向贤,怒,然无可如何,乃佯与交欢。

xián yì shēn zì nì fēi xuān zhào bù rù ér dì yì qīn xián gù wèn wú xū rì

贤亦深自匿,非宣召不入,而帝益亲贤,顾问无虚日。

bèi lái jìn sāi liè

孛来近塞猎。

hēng yán chuán guó xǐ zài bǐ kě yǎn ér qǔ dì sè dòng

亨言传国玺在彼,可掩而取,帝色动。

xián yán xìn bù kě qǐ xǐ bù zú bǎo shì suì qǐn

贤言衅不可启,玺不足宝,事遂寝。

hēng yì è xián

亨益恶贤。

shí dì yì yàn hēng jí xiáng jiāo hèng píng rén yǔ xián yuē cǐ bèi gàn zhèng sì fāng zòu shì zhě xiān zhì qí mén wèi zhī nài hé

时帝亦厌亨、吉祥骄横,屏人语贤曰:“此辈干政,四方奏事者先至其门,为之奈何?

xián yuē bì xià wéi dú duàn zé qū fù zì xi

”贤曰:“陛下惟独断,则趋附自息。

dì yuē xiàng cháng bù yòng qí yán nǎi fú rán jiàn cí sè

”帝曰:“向尝不用其言,乃怫然见辞色。

xián yuē yuàn zhì zhī yǐ jiàn

”贤曰:“愿制之以渐。

dāng hēng jí xiáng yòng shì xián gù jì bù gǎn jìn yán rán měi cóng róng lùn duì suǒ yǐ cái yì zhī zhě shèn zhì

”当亨、吉祥用事,贤顾忌不敢尽言,然每从容论对,所以裁抑之者甚至。

jí hēng dé zuì dì fù wèn xián duó mén shì

及亨得罪,帝复问贤“夺门”事。

xián yuē yíng jià zé kě duó mén qǐ kě shì hòu

贤曰:“‘迎驾’则可,‘夺门’岂可示后?

tiān wèi nǎi bì xià gù yǒu duó jí fēi shùn

天位乃陛下固有,‘夺’即非顺。

qiě ěr shí xìng ér chéng gōng wàn yī shì jī xiān lù hēng děng bù zú xī bù shěn zhì bì xià hé de

且尔时幸而成功,万一事机先露,亨等不足惜,不审置陛下何地!

dì wù yuē rán

”帝悟曰:“然。

xián yuē ruò chéng wáng guǒ bù qǐ qún chén biǎo qǐng bì xià fù wèi ān yòng rǎo rǎng wèi

”贤曰:“若郕王果不起,群臣表请陛下复位,安用扰攘为?

cǐ bèi yòu ān suǒ de yāo shēng shǎng zhāo quán nà huì ān zì qǐ

此辈又安所得邀升赏,招权纳贿安自起?

lǎo chéng qí jiù yī rán zài zhí hé zhì yǒu shā lù jiàng chù zhī shì zhì gàn tiān xiàng

老成耆旧依然在职,何至有杀戮降黜之事致干天象?

yì yuē kāi guó chéng jiā xiǎo rén wù yòng zhèng wèi cǐ yě

《易》曰‘开国承家,小人勿用’,正谓此也。

dì yuē rán

皇帝说:“是的。

zhào zì jīn zhāng zòu wù yòng duó mén zì bìng yì gé mào gōng zhě sì qiān yú rén

”诏自今章奏勿用“夺门”字,并议革冒功者四千余人。

zhì chéng huà chū zhū bèi gé zhě su qǐng

至成化初,诸被革者诉请。

fù yǐ xián yán bìng duó tài píng hóu zhāng jǐn xìng jì bó yáng zōng jué shí lùn yì dà kuài zhī

复以贤言,并夺太平侯张瑾、兴济伯杨宗爵,时论益大快之。

dì jì rèn xián suǒ yán jiē jiàn tīng

帝既任贤,所言皆见听。

yú qiān cháng fēn qiǎn xiáng rén nán zhēng chén rǔ yán xī huàn guān zhǐ jǐn zhào zhī hái

于谦尝分遣降人南征,陈汝言希宦官指,尽召之还。

xián lì yán bù kě

贤力言不可。

dì yuē wú yì huǐ zhī

帝曰:“吾亦悔之。

jīn yǐ jiù dào hòu dāng tīng qí yuàn qù zhě

今已就道,后当听其愿去者。

dì yōu jūn guān zhī fèng duō suì rù bù gěi

”帝忧军官支俸多,岁入不给。

xián qǐng tài lǎo ruò yú wài zé fèi shěng ér rén bù jué

贤请汰老弱于外,则费省而人不觉。

dì shēn nà yān

帝深纳焉。

shí suì yǒu biān jǐng tiān xià dà shuǐ jiāng nán běi yóu shén

时岁有边警,天下大水,江南北尤甚。

xián wài chóu biān jì nèi qǐng kuān bǎi xìng ba yī qiè zhēng qiú

贤外筹边计,内请宽百姓,罢一切征求。

dì yòng qí yán sì fāng de sū xī

帝用其言,四方得苏息。

qī nián èr yuè kōng zhōng yǒu shēng dì yù ráng zhī mìng xián zhuàn qīng cí

七年二月,空中有声,帝欲禳之,命贤撰青词。

xián yán jūn bù xù mín tiān xià yuàn pàn jué yǒu gǔ yāo

贤言君不恤民,天下怨叛,厥有鼓妖。

yīn qǐng xíng kuān xù zhī zhèng yòu qǐng ba jiāng nán zhī zào qīng jǐn yī yù zhǐ biān chén gòng xiàn tíng nèi wài cǎi mǎi

因请行宽恤之政,又请罢江南织造,清锦衣狱,止边臣贡献,停内外采买。

dì nán zhī

帝难之。

xián zhí zhēng shù sì tóng liè jiē jù

贤执争数四,同列皆惧。

xián tuì yuē dà chén dāng zhī wú bù yán kě juǎn shé tōu wèi yé

贤退曰:“大臣当知无不言,可卷舌偷位耶?

zhōng tiān shùn zhī shì xián wéi shǒu fǔ lǚ yuán péng shí zuǒ zhī rán xián wěi rèn zuì zhuān

”终天顺之世,贤为首辅,吕原、彭时佐之,然贤委任最专。

chū yù shǐ liú jùn hé liǔ pǔ bài jūn zuì chù dì nù

初,御史刘濬劾柳溥败军罪,触帝怒。

xián yán yù shǐ ěr mù guān bù yí qiǎn

贤言御史耳目官,不宜谴。

shí hēng zèn xián qǔ hù

石亨谮贤曲护。

dì jìn shū xián xún wù dài zhī rú chū

帝浸疏贤,寻悟,待之如初。

měi dú duì liáng jiǔ fāng chū

每独对,良久方出。

yù shì bì zhào wèn kě fǒu huò qiǎn zhōng guān jiù wèn

遇事必召问可否,或遣中官就问。

xián wu chí dà tǐ yóu yǐ xī rén cái kāi yán lù wèi jí

贤务持大体,尤以惜人才、开言路为急。

suǒ jiàn yǐn nián fù xuān ní gěng jiǔ chóu wáng hóng li bǐng chéng xìn yáo kuí cuī gōng li shào děng jiē wèi míng chén

所荐引年富、轩𫐐、耿九畴、王竑、李秉、程信、姚夔、崔恭、李绍等,皆为名臣。

shí quàn dì yán jiàn dà chén yǒu suǒ jiàn bì xiān yǔ lì bīng èr bù lùn dìng zhī

时劝帝延见大臣,有所荐,必先与吏、兵二部论定之。

jí rù duì dì fǎng wén chén qǐng wèn wáng áo

及入对,帝访文臣,请问王翱;

wǔ chén qǐng wèn mǎ áng

武臣,请问马昂。

liǎng rén xiāng zuǒ yòu gù yán wú bù xíng ér rén bù bìng qí zhuān wéi qún xiǎo yǔ wéi nán

两人相左右,故言无不行,而人不病其专,惟群小与为难。

cáo qīn zhī fǎn yě jī xián dōng cháo fáng zhí jiāng shā zhī bī cǎo zòu shì jǐ zuì

曹钦之反也,击贤东朝房,执将杀之,逼草奏释己罪。

lài wáng áo jiù nǎi miǎn

赖王翱救,乃免。

xián mì shū qǐng qín zéi dǎng

贤密疏请擒贼党。

shí fāng rǎo rǎng bù zhī xián suǒ zài

时方扰攘,不知贤所在。

de shū dì dà xǐ

得疏,帝大喜。

guǒ shāng rù jiàn wèi láo zhī tè jiā tài zǐ tài bǎo

裹伤入见,慰劳之,特加太子太保。

xián yīn yán zéi jì zhū jí yi zhào tiān xià tíng bù jí wu ér qiú zhí yán yǐ tōng bì sè

贤因言,贼既诛,急宜诏天下停不急务,而求直言以通闭塞。

dì cóng zhī

帝从之。

mén dá fāng yòng shì jǐn yī guān xiào zì héng wèi jù huàn

门达方用事,锦衣官校恣横为剧患。

xián lèi qǐng jìn zhǐ dì zhào dá jiè yù zhī

贤累请禁止,帝召达诫谕之。

dá hù chǒng yì jiāo xián chéng jiàn fù jù chén dá zuì dì fù zhào jiè dá

达怙宠益骄,贤乘间复具陈达罪,帝复召戒达。

dá xián cì gǔ yīn yuán bīn yù xiàn xián xián jǐ bù miǎn yǔ zài dá chuán

达衔次骨,因袁彬狱陷贤,贤几不免,语载达传。

dì bù yù wò wén huá diàn

帝不豫,卧文华殿。

huì yǒu jiàn dōng gōng yú dì zhě dì pō huò zhī mì gào xián

会有间东宫于帝者,帝颇惑之,密告贤。

xián dùn shǒu fú dì yuē cǐ dà shì yuàn bì xià sān sī

贤顿首伏地曰:“此大事,愿陛下三思。

dì yuē rán zé bì chuán wèi tài zǐ hu

”帝曰:“然则必传位太子乎?

xián yòu dùn shǒu yuē zōng shè xìng shèn

”贤又顿首曰:“宗社幸甚。

dì qǐ lì zhào tài zǐ zhì

”帝起,立召太子至。

xián fú tài zǐ lìng xiè

贤扶太子令谢。

tài zǐ xiè bào dì zú qì dì yì qì chán jìng bù xíng

太子谢,抱帝足泣,帝亦泣,谗竟不行。

xiàn zōng jí wèi jìn shǎo bǎo huá gài diàn dà xué shì zhī jīng yán shì

宪宗即位,进少保、华盖殿大学士,知经筵事。

shì nián chūn rì àn wú guāng xián xié tóng guān shàng yán rì jūn xiàng

是年春,日黯无光,贤偕同官上言:“日,君象。

jūn dé míng zé rì guāng shèng

君德明,则日光盛。

wéi bì xià jìng yǐ xiū shēn zhèng yǐ yù xià gāng yǐ duàn shì míng yǐ chá wēi chí zhī bù dài zé tiān biàn zì mǐ hé qì zì zhì

惟陛下敬以修身,正以御下,刚以断事,明以察微,持之不怠,则天变自弭,和气自至。

yì rì yòu yán tiān shí wèi hé yóu yīn qì tài shèng

”翌日又言:“天时未和,由阴气太盛。

zì xuān dé zhì tiān shùn jiān xuǎn gōng rén tài duō huàn yī jú méi guān fù nǚ chóu yuàn yóu shén yi fàng hái qí jiā

自宣德至天顺间,选宫人太多,浣衣局没官妇女愁怨尤甚,宜放还其家。

dì cóng zhī zhōng wài xīn yuè

”帝从之,中外欣悦。

wǔ yuè dà yǔ báo dà fēng piāo wǎ bá jiāo tán shù

五月大雨雹,大风飘瓦,拔郊坛树。

xián yán tiān wēi kě wèi bì xià dāng lǐn rán jiā shěng wú xiá zuǒ yòu jìn xìng

贤言:“天威可畏,陛下当凛然加省,无狎左右近幸。

chóng xìn lǎo chéng gòng tú guó shì

崇信老成,共图国是。

yǒu sī qǐng zào lǔ bù

”有司请造卤簿。

xián yán nèi kù shàng yǒu wèi jīng yù zhě jīn ēn zhào fu bān fāng jié cái yòng nài hé fù wèi cǐ

贤言:“内库尚有未经御者,今恩诏甫颁,方节财用,奈何复为此。

dì jí rì qǐn zhī

”帝即日寝之。

měi yù zāi biàn bì yǔ tóng guān jí chén wú yǐn ér yú dì chū zhèng shēn jiè yóu qiè

每遇灾变,必与同官极陈无隐,而于帝初政,申诫尤切。

mén dá jì cuàn qí dǎng duō tóu nì míng shū gòu xián

门达既窜,其党多投匿名书构贤。

xián qǐ ba yǒu zhào wèi liú

贤乞罢,有诏慰留。

wú hòu fèi yán guān qǐng zhū niú yù yǔ qīn xián yòu yǒu zào fēi yǔ gòu xián zhě

吴后废,言官请诛牛玉,语侵贤,又有造蜚语构贤者。

dì mìng wèi shì sù xián jiā hù chū rù

帝命卫士宿贤家,护出入。

chéng huà èr nián sān yuè zāo fù sāng zhào qǐ fù

成化二年三月遭父丧,诏起复。

sān cí bù xǔ qiǎn zhōng guān hù xíng yíng zàng

三辞不许,遣中官护行营葬。

hái zhì jīng yòu cí

还至京,又辞。

qiǎn shǐ xuān yì suì shì shì

遣使宣意,遂视事。

qí nián dōng zú nián wǔ shí jiǔ

其年冬卒,年五十九。

dì zhèn dào zèng tài shī shì wén dá

帝震悼,赠太师,谥文达。

xián zì yǐ shòu zhī rén zhǔ suǒ yán wú bù jìn

贤自以受知人主,所言无不尽。

jǐng dì bēng jiāng yǐ wāng hòu xùn zàng yòng xián yán ér zhǐ

景帝崩,将以汪后殉葬,用贤言而止。

huì dì shǎo zǐ yōu jìn yǐ liù shí nián yīng zōng lián yù shè zhī yǐ wèn xián

惠帝少子幽禁已六十年,英宗怜欲赦之,以问贤。

xián dùn shǒu yuē cǐ yáo shùn yòng xīn yě

贤顿首曰:“此尧、舜用心也!

tiān dì zǔ zōng shí shì píng zhī

天地祖宗实式凭之。

dì yì nǎi jué

”帝意乃决。

dì cháng jì shān chuān tán yǐ yè chū wèi biàn yù qiǎn guān dài sì

帝尝祭山川坛,以夜出未便,欲遣官代祀。

xián yǐn zǔ xùn zhēng zhī zú chéng lǐ ér hái

贤引祖训争之,卒成礼而还。

cháng yán nèi tǎng yú cái bù yǐ xù huāng jì jūn zé rén zhǔ bì shēng chǐ xīn ér yí zhī yú tǔ mù dǎo cí shēng sè zhī yòng

尝言内帑余财,不以恤荒济军,则人主必生侈心,而移之于土木祷祠声色之用。

qián hòu pín qǐng fā tǎng zhèn dài xù biān bù kě shèng jì

前后频请发帑振贷恤边,不可胜计。

gù shì fāng miàn guān chì sān pǐn jīng guān bǎo jǔ

故事,方面官敕三品京官保举。

xián huàn qí yíng jìng lìng lì bù měi quē jǔ èr rén qǐng dì jiǎn yòng

贤患其营竞,令吏部每缺举二人,请帝简用。

bìng tuī zhī lì shǐ cǐ

并推之例始此。

zì sān yáng yǐ lái de jūn wú rú xián zhě

自三杨以来,得君无如贤者。

rán zì láng shǔ jié zhī jǐng dì chāo zhuó shì láng ér suǒ zhù shū gù wèi jǐng dì wèi huāng yín

然自郎署结知景帝,超擢侍郎,而所著书顾谓景帝为荒淫。

qí yì yè shèng jǐ yuè zhèng bù jiù luō lún yóu wéi shì suǒ xī yún

其抑叶盛,挤岳正,不救罗伦,尤为世所惜云。

lǚ yuán zì féng yuán xiù shuǐ rén

吕原,字逢原,秀水人。

fù sì fāng wàn quán jiào yù

父嗣芳,万泉教谕。

xiōng běn jǐng zhōu xùn dǎo

兄本,景州训导。

sì fāng lǎo jiù yǎng jǐng zhōu yǔ běn xiàng jì zú

嗣芳老,就养景州,与本相继卒。

pín bù néng guī zàng cuò yú jǐng yuán shí zhì mù tòng kū

贫不能归葬,厝于景,原时至墓恸哭。

jiǔ zhī fèng mǔ nán guī jiā yì pín

久之,奉母南归,家益贫。

zhī fǔ huáng mào qí yuán wén bǔ zhū shēng qiǎn rù xué jǔ xiāng shì dì yī

知府黄懋奇原文,补诸生,遣入学,举乡试第一。

zhèng tǒng qī nián jìn shì jí dì shòu biān xiū

正统七年,进士及第,授编修。

shí èr nián yǔ shì jiǎng péi lún děng shí rén tóng xuǎn rù dōng gé yì yè zhí jīng yán

十二年,与侍讲裴纶等十人同选入东阁肄业,直经筵。

jǐng tài chū jìn shì jiǎng yǔ tóng guān ní qiān shòu xiǎo nèi shì shū yú wén huá diàn dōng wǔ

景泰初,进侍讲,与同官倪谦授小内侍书于文华殿东庑。

dì zhì mìng qiān jiǎng guó fēng

帝至,命谦讲《国风》。

yuán jiǎng yáo diǎn jiē chēng zhǐ

原讲《尧典》,皆称旨。

wèn hé guān bìng yǐ zhōng yǔn jiān shì jiǎng duì

问何官,并以中允兼侍讲对。

dì yuē pǐn tóng ěr hé xiāng jiān wèi

帝曰:“品同耳,何相兼为?

jìn èr rén shì jiǎng xué shì jiān zhōng yǔn

”进二人侍讲学士,兼中允。

xún jìn zuǒ chūn fāng dà xué shì

寻进左春坊大学士。

tiān shùn chū gǎi tōng zhèng sī yòu cān yì jiān shì jiǎng

天顺初,改通政司右参议,兼侍讲。

xú yǒu zhēn li xián xià yù zhī míng rì mìng rù nèi gé yù jī wù

徐有贞、李贤下狱之明日,命入内阁预机务。

shí xiǎng cáo jí xiáng yòng shì guì jù dú jìng yuán

石享、曹吉祥用事,贵倨,独敬原。

yuán cháo huì yī qīng páo hēng xiào yuē xíng wéi xiān shēng yì zhī

原朝会衣青袍,亨笑曰:“行为先生易之。

yuán bù dá

”原不答。

xún yǔ yuè zhèng liè hēng jí xiáng zuì zhuàng shū liú zhōng

寻与岳正列亨、吉祥罪状,疏留中。

èr rén nù zhāi chì yù zhōng yǔ wèi gé chén bàng shàn

二人怒,摘敕谕中语,谓阁臣谤讪。

dì dà nù zuò biàn diàn zhào duì lì shēng yuē zhèng dà dǎn gǎn ěr

帝大怒,坐便殿,召对,厉声曰:“正大胆敢尔!

yuán sù gōng jǐn ā zhèng hé yě

原素恭谨,阿正何也?

zhèng bà qù yuán de liú

”正罢去,原得留。

li xián jì fù guān rù gé bǐng zhèng yuán zuǒ zhī

李贤既复官入阁柄政,原佐之。

wèi jǐ péng shí yì rù sān rén xiāng de shén huan

未几,彭时亦入,三人相得甚欢。

xián tōng dá yù shì lì duàn

贤通达,遇事立断。

yuán jì yǐ chí zhòng shù zhèng chēng lǐ

原济以持重,庶政称理。

qí nián dōng jìn hàn lín yuàn xué shì

其年冬,进翰林院学士。

liù nián zāo mǔ sāng shuǐ jiāng bù rù kǒu sān rì

六年,遭母丧,水浆不入口三日。

zhào zàng bì jí qǐ shì shì

诏葬毕即起视事。

yuán qǐ zhōng zhì

原乞终制。

bù yǔn

不允。

nǎi zhī jǐng zhōu qǐ fù xiōng bìn guī zàng zhōu zhōng qǐn shàn āi huǐ

乃之景州,启父兄殡归葬,舟中寝苫哀毁。

tǐ sù fēng zhì shì léi jí

体素丰,至是羸瘠。

dǐ jiā fu xiāng shì ér zú nián sì shí wǔ

抵家甫襄事而卒,年四十五。

zèng lǐ bù zuǒ shì láng shì wén yì

赠礼部左侍郎,谥文懿。

yuán nèi gāng wài hé yǔ wù wú jìng

原内刚外和,与物无竞。

xìng jiǎn yuē shēn wú wán qǐ

性俭约,身无纨绮。

guī zhuāng wéi cì yī shù xí fēn lù xù zōng yīn

归装惟赐衣数袭,分禄恤宗姻。

zi cháng zì bǐng zhī

子常,字秉之。

yǐ yīn bǔ guó zǐ shēng gòng shì hàn lín qiān zhōng shū shè rén

以荫补国子生,供事翰林,迁中书舍人。

shū qǐ yìng shì suǒ sī zhí gù shì bù xǔ

疏乞应试,所司执故事不许。

xiàn zōng tè xǔ zhī suì jǔ shùn tiān xiāng shì

宪宗特许之,遂举顺天乡试。

shè rén de fù shì zì cháng shǐ

舍人得赴试自常始。

lèi qiān lǐ bù láng zhōng hào xué néng wén ān zhǎng gù

累迁礼部郎中,好学能文,谙掌故。

liú qiú qǐng suì yī rù gòng huí huí gòng shǐ qǐ dào guǎng dōng guī guó jiē yǐ fēi zhì gé zhī

琉球请岁一入贡,回回贡使乞道广东归国,皆以非制格之。

yǐ jiàn jìn nán jīng tài pú sì shǎo qīng

以荐进南京太仆寺少卿。

gù shì tài pú mǎ shù bù lìng tā guān zhī

故事,太仆马数,不令他官知。

yǐ shì wén jí mó miè dēng hào wú jī

以是文籍磨灭,登耗无稽。

cháng yuē tā guān bù yǔ wén shì yě

常曰:“他官不与闻,是也;

dāng zhí zhě kě mào mào yé

当职者,可贸贸耶?

yì qǐng sān nián yī jiào kān zhe wéi lì

”议请三年一校勘,著为例。

lèi qiān nán jīng tài cháng qīng ji diǎn gù yīn gé ruò gān juǎn

累迁南京太常卿,辑《典故因革》若干卷。

zhèng dé chū zhì shì guī

正德初,致仕归。

yuè zhèng zì jì fāng kuò xiàn rén

岳正,字季方,漷县人。

zhèng tǒng shí sān nián huì shì dì yī cì jìn shì jí dì shòu biān xiū jìn zuǒ zàn shàn

正统十三年会试第一,赐进士及第,授编修,进左赞善。

tiān shùn chū gǎi xiū zhuàn jiào xiǎo nèi shì shū

天顺初,改修撰,教小内侍书。

gé chén xú yǒu zhēn li xián xià yù dì jì yòng lǚ yuán yù zhèng qǐng zhī xuē xuān yòu zhì shì dì móu dài zhě

阁臣徐有贞、李贤下狱,帝既用吕原预政,顷之,薛瑄又致仕,帝谋代者。

wáng áo yǐ zhèng jiàn suì zhào jiàn wén huá diàn

王翱以正荐,遂召见文华殿。

zhèng cháng shēn měi xū rán dì yáo jiàn sè xǐ

正长身美须髯,帝遥见,色喜。

jì dēng bì lián chēng shàn

既登陛,连称善。

wèn nián jǐ hé jiā ān zài hé nián jìn shì zhèng jù yǐ duì

问年几何,家安在,何年进士,正具以对。

fù dà xǐ yuē ěr nián zhèng qiáng shì wú běi rén yòu wú suǒ qǔ shì jīn yòng ěr nèi gé qí jìn lì fǔ zhèn

复大喜曰:“尔年正强仕,吾北人,又吾所取士,今用尔内阁,其尽力辅朕。

zhèng dùn shǒu shòu mìng

”正顿首受命。

qū chū shí hēng zhāng yuè yù zhī zuǒ shùn mén è rán yuē hé zì zhì cǐ

趋出,石亨、张𫐄遇之左顺门,愕然曰:“何自至此?

bǐ rù dì yuē zhèn jīn rì zì zé yī gé chén

”比入,帝曰:“朕今日自择一阁臣。

wèn wèi shuí dì yuē yuè zhèng

”问为谁,帝曰:“岳正。

liǎng rén yáng hè

”两人阳贺。

dì yuē dàn guān xiǎo ěr dāng yǔ lì bù zuǒ shì láng jiān xué shì

帝曰:“但官小耳,当与吏部左侍郎兼学士。

liǎng rén yuē bì xià jì dé rén sì chèn zhí jiā zhì wèi wǎn

”两人曰:“陛下既得人,俟称职,加秩未晚。

dì mò rán suì mìng yǐ yuán guān rù gé

”帝默然,遂命以原官入阁。

zhèng sù háo mài fù qì gǎn yán

正素豪迈,负气敢言。

jí wèi dì suǒ bá zhuó yì gǎn jī sī zì xiào

及为帝所拔擢,益感激思自效。

zhǎng qīn tiān jiàn shì láng tāng xù zhě hēng dǎng yě cháng zòu zāi yì qǐng jǐn qù jiān chén

掌钦天监侍郎汤序者,亨党也,尝奏灾异,请尽去奸臣。

dì wèn zhèng zhèng yán jiān chén wú zhǐ míng

帝问正,正言:“奸臣无指名。

jí qiú zhī rén rén zì wēi

即求之,人人自危。

qiě xù shù qiǎn hé zú xìn yě

且序术浅,何足信也。

nǎi zhǐ

于是成子留了下来。

yǒu sēng wèi yāo yán jǐn yī xiào luó de zhī zuò yǐ móu fǎn

有僧为妖言,锦衣校逻得之,坐以谋反。

zhōng guān niú yù qǐng guān luó zhě zhèng yán shì zòng de shí bù guò zuò yāo yán lǜ luó zhě gěi shǎng ér yǐ bù yí yǔ guān

中官牛玉请官逻者,正言:“事纵得实,不过坐妖言律,逻者给赏而已,不宜与官。

sēng dǎng shù shí rén jiē de miǎn

”僧党数十人皆得免。

huò wèi nì míng shū liè cáo jí xiáng zuì zhuàng jí xiáng nù qǐng chū bǎng gòu zhī

或为匿名书列曹吉祥罪状,吉祥怒,请出榜购之。

dì shǐ zhèng zhuàn bǎng gé zhèng yǔ lǚ yuán rù jiàn yuē wéi zhèng yǒu tǐ dào zéi zé bīng bù jiān guǐ zé fǎ sī qǐ yǒu tiān zǐ chū bǎng gòu mù zhě

帝使正撰榜格,正与吕原入见曰:“为政有体,盗贼责兵部,奸宄责法司,岂有天子出榜购募者?

qiě shì huǎn zhī zé zì lù jí zhī zé yù nì cǐ rén qíng yě

且事缓之则自露,急之则愈匿,此人情也。

dì shì qí yán bù wèn

”帝是其言,不问。

hēng cóng zǐ biāo zhèn dà tóng xiàn jié xià nèi gé wèn zhuàng

亨从子彪镇大同,献捷,下内阁问状。

shǐ zhě yán bǔ zhǎn wú suàn bù néng xī zhì jiē xiāo zhì lín mù jiān

使者言捕斩无算,不能悉致,皆枭置林木间。

zhèng àn dì tú zhǐ jí zhī yuē mǒu dì zhì mǒu dì jiē shā mò rǔ xiāo zhì hé suǒ

正按地图指诘之,曰:“某地至某地,皆沙漠,汝枭置何所?

qí rén yǔ sè

”其人语塞。

shí hēng jí xiáng zì shén dì pō yàn zhī

时亨、吉祥恣甚,帝颇厌之。

zhèng cóng róng yán èr rén quán tài zhòng chén qǐng yǐ jì jiān zhī

正从容言:“二人权太重,臣请以计间之。

dì xǔ yān

”帝许焉。

zhèng chū jiàn jí xiáng yuē zhōng guó gōng cháng lìng dù qīng lái cǐ hé wéi zhě

正出见吉祥曰:“忠国公常令杜清来此何为者?

jí xiáng yuē rǔ shí gōng ài zhì chéng kuǎn ěr

”吉祥曰:“辱石公爱,致诚款耳。

zhèng yuē bù rán bǐ shǐ cì gōng suǒ wèi ěr

”正曰:“不然,彼使伺公所为耳。

yīn quàn jí xiáng cí bīng bǐng

”因劝吉祥辞兵柄。

fù yì hēng yù lìng zì jí

复诣亨,谕令自戢。

hēng jí xiáng chuāi zhī zhèng yì nù

亨、吉祥揣知正意,怒。

jí xiáng jiàn dì miǎn guān qì qǐng sǐ

吉祥见帝,免冠,泣请死。

dì nèi kuì wèi yù zhī zhào zhèng zé lòu yán

帝内愧,慰谕之,召正责漏言。

huì chéng tiān mén zāi zhèng jí yán hēng jiāng wèi bù guǐ qiě yán chén rǔ yán xiǎo rén

会承天门灾,正极言亨将为不轨,且言:“陈汝言,小人。

jīn jì wèi shàng shū kě yòng lú bīn wèi shì láng

今既为尚书,可用卢彬为侍郎。

èr rén zhě jù jué hàn ruò tóng shì bì xiāng yǐ hé chéng qí xì kě bìng qù zhī

二人者俱谲悍,若同事必相𬺈龁,乘其隙可并去之。

xú yǒu zhēn zài xià yù fù yún yòng yǒu zhēn zé tiān biàn kě mǐ

”徐有贞再下狱,复云:“用有贞则天变可弭。

dì jiē bù nà

”帝皆不纳。

jí chì yù tíng chén mìng zhèng shì cǎo

及敕谕廷臣,命正视草。

zhèng cǎo chì yuē nǎi zhě chéng tiān mén zāi zhèn xīn zhèn jīng wǎng zhī suǒ cuò

正草敕曰:“乃者承天门灾,朕心震惊,罔知所措。

yì jìng tiān shì shén yǒu wèi jǐn yú

意敬天事神,有未尽欤?

zǔ zōng chéng xiàn yǒu bù zūn yú

祖宗成宪有不遵欤?

shàn è bù fēn yòng shè guāi yú

善恶不分,用舍乖欤?

qū zhí bù biàn xíng yù yuān yú

曲直不辨,刑狱冤欤?

zhēng diào duō fāng jūn lǚ láo yú

征调多方,军旅劳欤?

shǎng lài wú dù fǔ kù xū yú

赏赉无度,府库虚欤?

qǐng yè bù xī guān jué làn yú

请谒不息,官爵滥欤?

huì lù gōng xíng zhèng shì fèi yú

贿赂公行,政事废欤?

péng jiān qī wǎng fù quán shì yú

朋奸欺罔,附权势欤?

qún lì nòng fǎ shàn wēi fú yú

群吏弄法,擅威福欤?

zhēng liǎn yáo yì tài zhòng ér lǘ yán mǐ níng yú

征敛徭役太重,而闾阎靡宁欤?

chán chǎn bēn jìng zhī tú xìng jìn ér zhōng yán zhèng shì bù yòng yú

谗谄奔竞之徒幸进,而忠言正士不用欤?

yì yǒu sī tà róng kù bào tān mào wú yàn ér zhì jūn mín bù dé qí suǒ yú

抑有司阘茸酷暴,贪冒无厌,而致军民不得其所欤?

cǐ jiē shāng hé zhì zāi zhī yóu ér zhèn yǒu suǒ wèi míng yě

此皆伤和致灾之由,而朕有所未明也。

jīn zhèn shěng qiān sī jiù chù tì shì cún

今朕省愆思咎,怵惕是存。

ěr qún chén xiū qī wéi jūn qí xǐ xīn gǎi guò wú dǎo qián fēi dāng háng zhě zhí yán wú yǐn

尔群臣休戚惟均,其洗心改过,无蹈前非,当行者直言无隐。

chì xià jǔ cháo chuán sòng

”敕下,举朝传诵。

ér hēng jí xiáng gòu fēi yǔ wèi zhèng mài zhí bàng shàn

而亨、吉祥构蜚语,谓正卖直谤讪。

dì nù mìng réng shòu nèi shì shū

帝怒,命仍授内侍书。

míng rì zhé qīn zhōu tóng zhī

明日,谪钦州同知。

dào kuò yǐ mǔ lǎo liú xún rì

道漷,以母老留旬日。

chén rǔ yán lìng xún xiào yán zhuàng qiě yán zhèng cháng duó gōng zhǔ tián

陈汝言令巡校言状,且言正尝夺公主田。

suì dǎi xì zhào yù zhàng bǎi shù sù zhōu

遂逮系诏狱,杖百,戍肃州。

xíng zhì zhuō yè sù chuán shè

行至涿,夜宿传舍。

shǒu gǒng jí qì bēn qiě sǐ

手拲急,气奔且死。

zhuō rén yáng sì zuì zú jiǔ tuō zhèng gǒng kū qí zhōng qiě hòu lù zú nǎi de zhì shù suǒ

涿人杨四醉卒酒,脱正拲,刳其中,且厚赂卒,乃得至戍所。

hēng jí xiáng jì zhū dì wèi li xián yuē yuè zhèng gù cháng yán zhī

亨、吉祥既诛,帝谓李贤曰:“岳正固尝言之。

xián yuē zhèng yǒu lǎo mǔ de fàng guī tián lǐ xìng shèn

”贤曰:“正有老母,得放归田里,幸甚。

nǎi shì wèi mín

”乃释为民。

xiàn zōng lì yù shǐ lǚ hóng děng qǐng fù zhèng yǔ yáng xuān guān zhào zhèng yǐ yuán guān zhí jīng yán zuǎn xiū yīng zōng shí lù

宪宗立,御史吕洪等请复正与杨瑄官,诏正以原官直经筵,纂修《英宗实录》。

chū zhèng dé zuì dū du qiān shì jì duó qǐ de qí zhái zhì shì chì hái zhèng

初,正得罪,都督佥事季铎乞得其宅,至是敕还正。

zhèng hái cháo zì wèi dāng dà yòng ér xián yù yòng wèi nán jīng jì jiǔ zhèng bú yuè

正还朝,自谓当大用,而贤欲用为南京祭酒,正不悦。

jì zhě wěi wèi zhèng hé xián shū cǎo xián xián zhī

忌者伪为正劾贤疏草,贤嗛之。

chéng huà yuán nián sì yuè tíng tuī bīng bù shì láng qīng lǐ tiē huáng yǐ zhèng yǔ jǐ shì zhōng zhāng níng míng bìng shàng

成化元年四月,廷推兵部侍郎清理贴黄,以正与给事中张宁名并上。

zhào yǐ wéi sī chū zhèng wèi xīng huà zhī fǔ ér níng yì bǔ wài

诏以为私,出正为兴化知府,而宁亦补外。

zhèng zhì guān zhù dī gài tián shù qiān qǐng jié suō fú fèi jīng lǐ yù bèi cāng yù yǒu suǒ xīng gé

正至官,筑堤溉田数千顷,节缩浮费,经理预备仓,欲有所兴革。

xiāng shì dài fū bù lì qí suǒ wèi téng bàng yán

乡士大夫不利其所为,腾谤言。

zhèng yì yàn lì zhí wǔ nián rù jìn suì zhì shì

正亦厌吏职,五年入觐,遂致仕。

yòu wǔ nián zú nián wǔ shí wǔ

又五年卒,年五十五。

wú zi dà xué shì li dōng yáng yù shǐ li jīng qí xù yě

无子,大学士李东阳、御史李经,其婿也。

zhèng bó xué néng wén zhāng gāo zì qī xǔ qì yì yì bù néng xià rén

正博学能文章,高自期许,气屹屹不能下人。

zài nèi gé cái èr shí bā rì yǒng shì gǎn yán biàn diàn lùn zòu zhì tuò jiàn dì yī

在内阁才二十八日,勇事敢言,便殿论奏,至唾溅帝衣。

yǒu guī yǐ xìn ér hòu jiàn zhě kǎi rán yuē shàng gù wǒ hòu jù wú yǐ bào chēng zi nǎi yǐ jiàn guān chù wǒ yé

有规以信而后谏者,慨然曰:“上顾我厚,惧无以报称,子乃以谏官处我耶?

yīng zōng yì xī qí zhōng qí zài shù suǒ cháng niàn zhī yuē yuè zhèng dǎo hǎo zhǐ shì dà dǎn

”英宗亦悉其忠,其在戍所,尝念之曰:“岳正倒好,只是大胆。

zhèng wén zì wèi xiàng zàn shù dì qián yǔ mò yán chén cháng wén gǔ rén zhī yán gài jiāng zhī sǐ ér mǐ hàn yě

”正闻自为像赞,述帝前语,末言:“臣尝闻古人之言,盖将之死而靡憾也。

qí zì xìn bù huí rú cǐ

”其自信不回如此。

rán yì guǎng cái shū yù yǐ zòng héng zhī shù lí sàn quán dǎng fǎn wèi suǒ shì rén jiē yū ér xī zhī

然意广才疏,欲以纵横之术离散权党,反为所噬,人皆迂而惜之。

jiā jìng zhōng zhuī zèng tài cháng sì qīng shì wén sù

嘉靖中,追赠太常寺卿,谥文肃。

péng shí zì chún dào ān fú rén

彭时,字纯道,安福人。

zhèng tǒng shí sān nián jìn shì dì yī shòu xiū zhuàn

正统十三年进士第一,授修撰。

míng nián chéng wáng jiān guó lìng tóng shāng lù rù gé yù jī wù

明年,郕王监国,令同商辂入阁预机务。

wén jì mǔ yōu lì cí bù yǔn nǎi bài mìng

闻继母忧,力辞,不允,乃拜命。

shì hè yú nián cān dà zhèng qián cǐ wèi yǒu yě

释褐逾年参大政,前此未有也。

xún jìn shì dú

寻进侍读。

jǐng tài yuán nián yǐ bīng shì shào xī de qǐng zhōng zhì

景泰元年,以兵事稍息,得请终制。

rán yóu cǐ wǔ zhǐ

然由此忤旨。

fú chú mìng gòng shì hàn lín yuàn bù fù yǔ gé shì

服除,命供事翰林院,不复与阁事。

yì chǔ qiān zuǒ chūn fāng dà xué shì

易储,迁左春坊大学士。

huán yǔ tōng zhì chéng qiān tài cháng sì shǎo qīng

《寰宇通志》成,迁太常寺少卿。

jù jiān shì dú

俱兼侍读。

tiān shùn yuán nián xú yǒu zhēn jì dé zuì yuè zhèng xǔ bīn xiāng jì ba

天顺元年,徐有贞既得罪,岳正、许彬相继罢。

dì zuò wén huá diàn zhào jiàn shí yuē rǔ fēi zhèn suǒ zhuó zhuàng yuán hu

帝坐文华殿召见时,曰:“汝非朕所擢状元乎?

shí dùn shǒu

”时顿首。

míng rì réng mìng rù gé jiān hàn lín yuàn xué shì

明日仍命入阁,兼翰林院学士。

gé chén zì sān yáng hòu jìn tuì lǐ shén qīng

阁臣自三杨后,进退礼甚轻。

wèi dì suǒ qīn zhuó zhě wéi shí yǔ zhèng èr rén

为帝所亲擢者,唯时与正二人。

ér dì fāng xiàng yòng li xián shù zhào xián dú duì

而帝方向用李贤,数召贤独对。

xián yǎ zhòng shí tuì bì zī zhī

贤雅重时,退必咨之。

shí yǐn yì zhēng kě fǒu huò zhì shī sè

时引义争可否,或至失色。

xián chū xiǎo wǔ jiǔ yì fú qí liàng zhí yuē péng gōng zhēn jūn zi yě

贤初小忤,久亦服其谅直,曰:“彭公,真君子也。

cí shòu huáng tài hòu shàng zūn hào zhào gào tiān xià

”慈寿皇太后上尊号,诏告天下。

shí yù tuī ēn xián wèi yī nián bù yí zài shè

时欲推恩,贤谓一年不宜再赦。

shí yuē fēi shè yě yi xíng yōu lǎo diǎn

时曰:“非赦也,宜行优老典。

cháo chén fù mǔ qī shí yǔ gào chì bǎi xìng bā shí gěi guàn dài shì lǎo wú lǎo yǐ jí rén zhī lǎo yě

朝臣父母七十与诰敕,百姓八十给冠带,是‘老吾老以及人之老’也。

xián chēng shàn jí zòu xíng zhī

”贤称善,即奏行之。

dì ài shí fēng dù xuǎn shù jí shì

帝爱时风度,选庶吉士。

mìng xián jǐn yòng běi rén nán rén bì ruò shí zhě fāng kě

命贤尽用北人,南人必若时者方可。

xián yǐ yǔ shí

贤以语时。

é zhōng guān niú yù xuān zhǐ shí wèi yù yuē nán shì chū shí shàng zhě bù shǎo hé kě yì zhī

俄中官牛玉宣旨,时谓玉曰:“南士出时上者不少,何可抑之?

yǐ xuǎn shí wǔ rén nán liù rén yǔ yān

”已,选十五人,南六人与焉。

mén dá gòu xián dì huò zhī yuē qù xián xíng zhuān yòng shí yǐ

门达构贤,帝惑之,曰:“去贤,行专用时矣。

huò chuán qí yǔ shí jué rán yuē li gōng yǒu jīng jì cái hé kě qù

”或传其语,时矍然曰:“李公有经济才,何可去?

yīn lì zhí zhī

”因力直之。

qiě yuē xián qù shí bù dé dú liú

且曰:“贤去,时不得独留。

yǔ wén dì yì nǎi jiě

”语闻,帝意乃解。

dì dà jiàn kǒu zhàn yí mìng dìng hòu fēi míng fēn wù yǐ pín yù xùn zàng fán sì shì fù gé chén rùn sè

帝大渐,口占遗命,定后妃名分,勿以嫔御殉葬,凡四事,付阁臣润色。

shí dú jìng tì xià bēi chuàng bù zì shèng

时读竟,涕下,悲怆不自胜。

zhōng guān fù mìng dì yì wèi yǔn tì

中官复命,帝亦为陨涕。

xiàn zōng jí wèi yì shàng liǎng gōng zūn hào

宪宗即位,议上两宫尊号。

zhōng guān xià shí xī zhōu guì fēi zhǐ yán qián hòu jiǔ bìng bù dàng chēng tài hòu

中官夏时希周贵妃旨,言钱后久病,不当称太后。

ér guì fēi dì suǒ shēng mǔ yi dú shàng zūn hào

而贵妃,帝所生母,宜独上尊号。

xián yuē yí zhào yǐ dìng hé shì duō yán

贤曰:“遗诏已定,何事多言。

shí yuē li gōng yán shì yě

”时曰:“李公言是也。

cháo tíng suǒ yǐ fú tiān xià zài zhèng gāng cháng

朝廷所以服天下,在正纲常。

ruò bù ěr sǔn shèng dé fēi xiǎo

若不尔,损圣德非小。

qǐng zhī zhōng guān fù chuán guì fēi zhǐ zi wèi huáng dì mǔ dāng wèi tài hòu qǐ yǒu wú zi ér chēng tài hòu zhě

”顷之,中官复传贵妃旨:“子为皇帝,母当为太后,岂有无子而称太后者?

xuān dé jiān yǒu gù shì

宣德间有故事。

xián sè biàn mù shí

”贤色变,目时。

shí yuē jīn rì shì yǔ xuān dé jiān bù tóng

时曰:“今日事与宣德间不同。

hú hòu biǎo ràng wèi tuì jū bié gōng gù zài zhèng tǒng chū bù jiā zūn

胡后表让位,退居别宫,故在正统初不加尊。

jīn míng fēn gù zài ān dé wéi bǐ

今名分固在,安得为比?

zhōng guān yuē rú shì hé bù cǎo ràng biǎo

”中官曰:“如是何不草让表?

shí yuē xiān dì cún rì wèi cháng xíng jīn shuí gǎn cǎo

”时曰:“先帝存日未尝行,今谁敢草?

ruò rén chén ē yì shùn cóng shì wàn shì zuì rén yě

若人臣阿意顺从,是万世罪人也。

zhōng guān lì shēng chù yǐ wēi yǔ

”中官厉声怵以危语。

shí gǒng shǒu xiàng tiān yuē tài zǔ tài zōng shén líng zài shàng shú gǎn yǒu èr xīn

时拱手向天曰:“太祖、太宗神灵在上,孰敢有二心!

qián huáng hòu wú zi hé suǒ guī lì ér wèi zhī zhēng

钱皇后无子,何所规利而为之争?

chén yì bù rěn mò zhě yù quán zhǔ shàng shèng dé ěr

臣义不忍默者,欲全主上圣德耳。

ruò tuī dà xiào zhī xīn zé liǎng gōng bìng zūn wèi yi

若推大孝之心,则两宫并尊为宜。

xián yì jí yán zhī yì suì dìng

”贤亦极言之,议遂定。

jí jiāng shàng bǎo cè shí yuē liǎng gōng tóng chēng zé wú bié qián tài hòu yi jiā liǎng zì yǐ biàn chēng wèi

及将上宝册,时曰:“两宫同称则无别,钱太后宜加两字,以便称谓。

nǎi zūn wèi cí yì huáng tài hòu guì fēi wèi huáng tài hòu

”乃尊为慈懿皇太后,贵妃为皇太后。

yuè shù rì zhōng guān tán bāo zhì nèi gé yuē shàng yì gù rú shì

越数日,中官覃包至内阁曰:“上意固如是。

dàn pò yú tài hòu bù gǎn zì zhǔ fēi èr gōng lì jí jǐ wù dà shì

但迫于太后,不敢自主,非二公力急,几误大事。

shí gé chén chén wén mò wú yǔ wén bāo yán shén kuì

”时阁臣陈文默无语,闻包言,甚愧。

lǐ chéng jìn lì bù yòu shì láng jiān xué shì tóng zhī jīng yán

礼成,进吏部右侍郎,兼学士,同知经筵。

chéng huà gǎi yuán jìn bīng bù shàng shū jiān guān rú gù

成化改元,进兵部尚书,兼官如故。

míng nián qiū qǐ guī shěng

明年秋,乞归省。

sān nián èr yuè zhào qù hái cháo yīng zōng shí lù chéng jiā tài zǐ shǎo bǎo

三年二月诏趣还朝,《英宗实录》成,加太子少保。

jiān wén yuān gé dà xué shì

兼文渊阁大学士。

sì nián cí yì tài hòu bēng zhào yì shān líng

四年,慈懿太后崩,诏议山陵。

shí jí shāng lù liú dìng zhī yán tài hòu zuò pèi xiān dì zhèng wèi zhōng gōng bì xià zūn wèi tài hòu zhào shì tiān xià

时及商辂、刘定之言:“太后作配先帝,正位中宫,陛下尊为太后,诏示天下。

xiān dì quán fū fù zhī lún bì xià jǐn mǔ zǐ zhī ài yú yì jù de

先帝全夫妇之伦,陛下尽母子之爱,于义俱得。

jīn zǐ gōng dāng hé zàng yù líng zhǔ dāng fù miào cǐ bù yì zhī lǐ

今梓宫当合葬裕陵,主当祔庙,此不易之礼。

bǐ wén yù bié bǔ zàng de chén děng shí huái yí jù

比闻欲别卜葬地,臣等实怀疑惧。

qiè wèi huáng shàng suǒ yǐ chí yí zhě bì yǐ jīn huáng tài hòu wàn shòu hòu dāng yǔ xiān dì tóng zūn zì xián èr hòu bìng pèi fēi zǔ zōng zhì

窃谓皇上所以迟疑者,必以今皇太后万寿后,当与先帝同尊,自嫌二后并配,非祖宗制。

kǎo zhī yú gǔ hàn wén dì zūn suǒ shēng mǔ báo tài hòu ér lǚ hòu réng fù cháng líng

考之于古,汉文帝尊所生母薄太后,而吕后仍祔长陵。

sòng rén zōng zhuī zūn shēng mǔ li chén fēi ér liú hòu réng fù tài miào

宋仁宗追尊生母李宸妃,而刘后仍祔太庙。

jīn ruò líng miào zhī zhì shāo yǒu wèi hé zé yǒu guāi qián měi yí jī lái yè

今若陵庙之制稍有未合,则有乖前美,贻讥来叶。

yú shì zhū dà chén xiāng jì yán zhī

”于是诸大臣相继言之。

dì yóu zhòng wéi tài hòu yì shí xié cháo chén fú wén huá mén qì qǐng

帝犹重违太后意,时偕朝臣伏文华门泣请。

dì yǔ tài hòu jiē gǎn dòng shǐ cóng shí yì

帝与太后皆感动,始从时议。

huì jiàn sān tái shí děng yán wài tíng dà zhèng gù suǒ dāng xiān gōng zhōng gēn běn yóu wéi zhì jí

彗见三台,时等言:“外廷大政固所当先,宫中根本尤为至急。

yàn yún zi chū duō mǔ

谚云‘子出多母’。

jīn pín qiáng zhòng duō wéi xióng wú zhào

今嫔嫱众多,维熊无兆。

bì bì xià ài yǒu suǒ zhuān ér zhuān chǒng zhě yǐ guò shēng yù zhī qī gù yě

必陛下爱有所专,而专宠者已过生育之期故也。

wàng jūn ēn ài wèi zōng shè dà jì

望均恩爱,为宗社大计。

shí dì zhuān chǒng wàn guì fēi fēi nián yǐ jìn sì shí shí gù yún rán

”时帝专宠万贵妃,妃年已近四十,时故云然。

yòu yán dà chén chù zhì yi duàn zì chén zhōng huò jí qún chén qiān yì

又言:“大臣黜陟,宜断自宸衷,或集群臣佥议。

bù kě xī wěi chén xià shǐ dà quán páng luò

不可悉委臣下,使大权旁落。

dì suī bù néng cóng ér xīn jiā qí zhōng

”帝虽不能从,而心嘉其忠。

dōu yù shǐ xiàng zhōng tǎo mǎn sì bù lì

都御史项忠讨满四不利。

cháo yì mìng fǔ níng hóu zhū yǒng jiāng jīng jūn wǎng fù

朝议命抚宁侯朱永将京军往赴。

yǒng gù nán qí xíng duō suǒ yāo qǐng

永故难其行,多所邀请。

shí è qí zhāng dà qiě dù jūn kě wú xíng dì lìng zhěng zhuāng dài

时恶其张大,且度军可无行,第令整装待。

huì zhōng chí zòu yǐ wéi zéi shí chéng

会忠驰奏,已围贼石城。

dì qiǎn zhōng guān huái ēn huáng cì xié bīng bù shàng shū bái guī chéng xìn děng zhì gé yì

帝遣中官怀恩、黄赐偕兵部尚书白圭、程信等至阁议。

shí yuē zéi sì chū gōng piāo fēng chéng bù kě dāng

时曰:“贼四出攻剽,锋诚不可当。

jīn rù shí chéng zì bǎo wǒ jūn wéi shén gù cǐ kùn shòu yì qín ěr

今入石城自保,我军围甚固,此困兽易擒耳。

xìn yuē ān zhī zhōng bù tuì shī

”信曰:“安知忠不退师?

shí yuē bǐ bù fèn yǐ dìng hé gù zì tuì

”时曰:“彼部分已定,何故自退?

qiě jīn chū shī dù hé shí dào

且今出师,度何时到?

xìn yuē lái chūn

”信曰:“来春。

shí yuē rú cǐ yì huǎn bù jí shì

”时曰:“如此,益缓不及事。

shì chéng bài dōng yuè jué yǐ

事成败,冬月决矣。

xìn fèn chū wēi yán yuē zhōng ruò bài bì zhǎn yī èr rén rán hòu chū shī

”信忿,出危言曰:“忠若败,必斩一二人,然后出师。

zhòng wēi zhī wèn shí hé jiàn

”众危之,问时何见。

yuē guān zhōng shū qū zhé zhī qí néng

曰:“观忠疏曲折,知其能。

ruò wén bié qiǎn jìn jūn jiāng tuì bì bù gǎn rèn zéi bù kě zhī yǐ

若闻别遣禁军,将退避不敢任,贼不可知矣。

shí wéi shāng lù rán qí yán

”时惟商辂然其言。

zhì dōng zéi guǒ píng rén nǎi dà fú

至冬,贼果平,人乃大服。

gǎi lì bù shàng shū

改吏部尚书。

wǔ nián de jí zài gào

五年得疾在告。

yú sān yuè dì qù fù gé shì shì miǎn zhāo cān

逾三月,帝趣赴阁视事,免朝参。

shì dōng wú xuě

这年冬,无雪。

shū yán guāng lù sì cǎi bàn gè chéng mén chōu fēn póu kè bù kān

疏言:“光禄寺采办,各城门抽分,掊克不堪。

ér xiàn zhēn zhū bǎo shí zhě bèi gū zēng zhí yú jié tǎng cáng

而献珍珠宝石者,倍估增直,渔竭帑藏。

qǐ gé qí bì yǐ huì xiǎo mín

乞革其弊,以惠小民。

dì yōu zhào bāo nà

”帝优诏褒纳。

jī fǔ shān dōng hé nán hàn qǐng miǎn xià shuì yán chāo jí tài pú sì péi kè mǎ

畿辅、山东、河南旱,请免夏税盐钞,及太仆寺赔课马。

jīng shī mǐ guì qǐng fā cāng chǔ wǔ shí wàn dàn píng tiào

京师米贵,请发仓储五十万石平粜。

bìng cóng zhī

并从之。

shí yǐ jiù chén jiàn yǐ zhòng yù shì zhēng zhí wú suǒ bì

时以旧臣见倚重,遇事争执无所避。

ér shì shí dì dài yú zhèng dà chén xī de jiàn

而是时帝怠于政,大臣希得见。

wàn ān tóng zài gé jié zhōng guì qī wǎn shàng xià yōng gé shí pō huái yōu

万安同在阁,结中贵戚畹,上下壅隔,时颇怀忧。

qī nián jí fù zuò qǐ zhì shì

七年,疾复作,乞致仕。

dì wèi liú zhī bù dé qù

帝慰留之,不得去。

dōng huì fù jiàn shí yán zhèng běn qī shì yī wú huò fó shì mí jīn qián

冬,彗复见,时言政本七事:一,毋惑佛事,糜金钱;

èr chuán zhǐ zhuān wěi sī lǐ jiān wú lìng tā rén yǐ fáng zhà wěi

二,传旨专委司礼监,毋令他人,以防诈伪;

sān yán jiàn dà chén yì zhèng shì

三,延见大臣议政事;

sì jìn xìng cì yǔ tài duō gōng jiàng mào guān wú jì ér zhòng qiú sǐ xǐ zhě fǎ bù bì zuì

四,近幸赐予太多,工匠冒官无纪,而重囚死徙者,法不蔽罪。

yi jiè yín xíng tiě shǎng

宜戒淫刑僣赏;

wǔ xū huái shòu jiàn wù è qiē zhí

五,虚怀受谏,勿恶切直;

liù jiè tíng chén wú yī wéi fán zhèng lìng shī dàng zhí yán lùn zòu

六,戒廷臣毋依违,凡政令失当,直言论奏;

qī qīng lǐ mù mǎ cǎo dì jiǎn tuì shì yào zhuāng tián

七,清理牧马草地,减退势要庄田。

jiē qiè zhòng shí bì

皆切中时弊。

níng jìn bó liú jù wéi cóng fù tài jiàn yǒng chéng qǐng fēng shì qiě qǐ cí é lǐ bù zhí gù shì què zhī

宁晋伯刘聚为从父太监永诚请封谥,且乞祠额,礼部执故事却之。

dì tè cì é yuē bāo gōng mìng nèi gé nǐ fēng shì

帝特赐额曰“褒功”,命内阁拟封谥。

shí děng yán jí yǔ yǒng chéng jiāng lái shǒu biān nèi chén jiē yuán cǐ chén qǐ shì biàn zǔ zōng fǎ zì jīn rì shǐ

时等言:“即予永诚,将来守边内臣皆援此陈乞,是变祖宗法自今日始。

huò yán sòng tóng guàn fēng wáng shí yuē guàn fēng wáng zài huī zōng mò nián qǐ shèng shì shì yé

”或言宋童贯封王,时曰:“贯封王在徽宗末年,岂盛世事耶?

nǎi qǐn

”乃寝。

shí měi yīn zāi biàn shàng yán huò liú zhōng huò xià suǒ sī duō zǔ gé yì yì bù dé zhì

时每因灾变上言,或留中,或下所司,多阻隔,悒悒不得志。

wǔ nián yǐ hòu fán qī zài gào dì zhé mìng yī jiù shì shù qiǎn nèi chén cì lài

五年以后,凡七在告,帝辄命医就视,数遣内臣赐赉。

shí yī nián zhēng yuè yǐ zhì mǎn jìn shǎo bǎo

十一年正月,以秩满进少保。

yú yuè zú nián liù shí

逾月卒,年六十。

zèng tài shī shì wén xiàn

赠太师,谥文宪。

shí lì cháo sān shí nián zī zī fèng guó chí zhèng cún dà tǐ gōng tuì wèi cháng yǐ zhèng yǔ zǐ dì

时立朝三十年,孜孜奉国,持正存大体,公退未尝以政语子弟。

yǒu suǒ lùn jiàn bù shǐ qí rén zhī

有所论荐,不使其人知。

yàn jū wú duò róng fú yù jiǎn yuē wú shēng yuè zhī fèng fēi qí yì bù qǔ yǒu gǔ dà chén fēng

燕居无惰容,服御俭约,无声乐之奉,非其义不取,有古大臣风。

shāng lù zì hóng zài chún ān rén

商辂,字弘载,淳安人。

jǔ xiāng shì dì yī

举乡试第一。

zhèng tǒng shí nián huì shì diàn shì jiē dì yī

正统十年,会试、殿试皆第一。

zhōng míng zhī shì sān shì dì yī zhě lù yī rén ér yǐ

终明之世,三试第一者,辂一人而已。

chú xiū zhuàn xún yǔ liú yǎn děng shí rén jìn xué dōng gé

除修撰,寻与刘俨等十人进学东阁。

lù fēng zī guī wěi dì qīn jiǎn wèi zhǎn shū guān

辂丰姿瑰伟,帝亲简为展书官。

chéng wáng jiān guó yǐ chén xún gāo gǔ jiàn rù nèi gé cān jī wù

郕王监国,以陈循、高谷荐入内阁,参机务。

xú chéng chàng nán qiān yì lù lì jū zhī

徐珵倡南迁议,辂力沮之。

qí dōng jìn shì dú

其冬,进侍读。

jǐng tài yuán nián qiǎn yíng shàng huáng yú jū yōng jìn xué shì

景泰元年遣迎上皇于居庸,进学士。

sān nián jǐn yī zhǐ huī lú zhōng lìng xiào wèi shàng biàn gào shàng huáng yǔ shǎo jiān yuán làng nèi shǐ wáng yáo tú fù wèi

三年,锦衣指挥卢忠令校尉上变,告上皇与少监阮浪、内使王瑶图复位。

dì zhèn nù bǔ èr rén xià zhào yù qióng zhì zhī

帝震怒,捕二人下诏狱,穷治之。

zhōng shì yú shù zhě tóng yín yín yǐ dà yì zhé zhī qiě yuē cǐ dà xiōng zhào sǐ bù zú shú

忠筮于术者同寅,寅以大义折之,且曰:“此大凶兆,死不足赎。

zhōng jù yáng kuáng yǐ jì miǎn

”忠惧,佯狂以冀免。

lù jí zhōng guān wáng chéng yán yú dì yuē zhōng bìng fēng wú zú xìn bù yí tīng wàng yán shāng dà lún

辂及中官王诚言于帝曰:“忠病风,无足信,不宜听妄言,伤大伦。

dì yì shǎo jiě

”帝意少解。

nǎi bìng xià zhōng yù zuò yǐ tā zuì jiàng wéi shì guān lì gōng

乃并下忠狱,坐以他罪,降为事官立功。

shā yáo gù làng yú yù shì dé bù jìng

杀瑶,锢浪于狱,事得不竟。

tài zǐ jì yì jìn bīng bù zuǒ shì láng jiān zuǒ chūn fāng dà xué shì rú gù cì dì nán xūn lǐ

太子既易,进兵部左侍郎,兼左春坊大学士如故,赐第南薰里。

sāi shàng yú tián lǜ wèi shì háo qīn jù lù qǐng hé hái zhī jūn

塞上腴田率为势豪侵据,辂请核还之军。

kāi fēng fèng yáng zhū fǔ jī mín liú jǐ níng lín qīng jiān wèi yǒu sī qū zhú

开封、凤阳诸府饥民流济宁、临清间,为有司驱逐。

lù yōu qí wèi biàn qǐng zhāo kěn jī nèi bā fǔ xián tián gěi liáng zhǒng mín jiē yǒu suǒ guī

辂忧其为变,请招垦畿内八府闲田,给粮种,民皆有所归。

zhōng tóng zhāng lún xià yù lù lì jiù dé wú sǐ

钟同、章纶下狱,辂力救得无死。

huán yǔ tōng zhì chéng jiā jiān tài cháng qīng

《寰宇通志》成,加兼太常卿。

jǐng dì bù yù qún chén qǐng jiàn dōng gōng bù xǔ

景帝不豫,群臣请建东宫,不许。

jiāng jì zòu lù yuán bǐ yuē bì xià xuān zōng zhāng huáng dì zhī zǐ dāng lì zhāng huáng dì zǐ sūn

将继奏,辂援笔曰:“陛下宣宗章皇帝之子,当立章皇帝子孙。

wén zhě gǎn dòng

”闻者感动。

yǐ rì mù zòu wèi rù ér shì yè shí hēng bèi yǐ yíng fù shàng huáng

以日暮,奏未入,而是夜石亨辈已迎复上皇。

míng rì wáng wén yú qiān děng bèi shōu zhào lù yǔ gāo gǔ rù biàn diàn wēn zhǐ yù zhī mìng cǎo fù wèi zhào

明日,王文、于谦等被收,召辂与高谷入便殿,温旨谕之,命草复位诏。

hēng mì yǔ lù shè wén wú bié jù tiáo kuǎn

亨密语辂,赦文毋别具条款。

lù yuē jiù zhì yě bù gǎn yì

辂曰:“旧制也,不敢易。

hēng bèi bú yuè fěng yán guān hé lù péng jiān xià zhī yù

”亨辈不悦,讽言官劾辂朋奸,下之狱。

lù shàng shū zì sù fù chǔ shū zài lǐ bù kě fù yàn bù xǐng

辂上书自诉《复储疏》在礼部,可覆验,不省。

zhōng guān xīng ān shāo jiě zhī dì yù nù

中官兴安稍解之,帝愈怒。

ān yuē xiàng zhě cǐ bèi chuàng yì nán qiān bù shěn zhì bì xià hé de

安曰:“向者此辈创议南迁,不审置陛下何地。

dì yì jiàn shì nǎi chì wèi mín

”帝意渐释,乃斥为民。

rán dì měi dú niàn lù zhèn suǒ qǔ shì cháng yǔ yáo kuí shì dōng gōng bù rěn qì zhī

然帝每独念“辂,朕所取士,尝与姚夔侍东宫”,不忍弃之。

yǐ jì zhě jìng bù fù yòng

以忌者,竟不复用。

chéng huà sān nián èr yuè zhào zhì jīng mìng yǐ gù guān rù gé

成化三年二月召至京,命以故官入阁。

lù shū cí dì yuē xiān dì yǐ zhī qīng wang qí wù cí

辂疏辞,帝曰:“先帝已知卿枉,其勿辞。

shǒu chén qín xué nà jiàn chǔ jiāng fáng biān shěng rǒng guān shè shè cāng chóng xiān shèng hào guǎng zào shì fǎ fán bā shì

”首陈勤学、纳谏、储将、防边、省冗官、设社仓、崇先圣号、广造士法凡八事。

dì jiā nà zhī

皇帝嘉许、采纳了这个意见。

qí yán nà jiàn yě qǐng zhào fù yuán nián yǐ hòu jiàn yán bèi chì zhě

其言纳谏也,请召复元年以后建言被斥者。

yú shì luō lún kǒng gōng xún děng xī fù guān

于是罗伦、孔公恂等悉复官。

míng nián huì xīng jiàn jǐ shì zhōng dǒng mín yù shǐ hú shēn děng hé bù zhí dà chén bìng jí lù

明年,彗星见,给事中董旻、御史胡深等劾不职大臣,并及辂。

yù shǐ lín chéng dǐ lù céng yǔ yì chǔ bù yí yòng dì bù tīng

御史林诚诋辂曾与易储,不宜用,帝不听。

lù yīn qiú ba

辂因求罢。

dì nù mìng tíng jū zhū yán zhě yù jiā zhòng qiǎn

帝怒,命廷鞫诸言者,欲加重谴。

lù yuē chén cháng qǐng yōu róng yán zhě jīn lùn chén fǎn zé zhī rú gōng lùn hé

辂曰:“臣尝请优容言者,今论臣反责之,如公论何?

dì yuè mín děng gè yǔ zhàng fù zhí

”帝悦,旻等各予杖复职。

xún jìn bīng bù shàng shū

寻进兵部尚书。

jiǔ zhī jìn hù bù

久之,进户部。

sòng yuán tōng jiàn gāng mù chéng gǎi jiān wén yuān gé dà xué shì

《宋元通鉴纲目》成,改兼文渊阁大学士。

huáng tài zǐ lì jiā tài zǐ shǎo bǎo jìn lì bù shàng shū

皇太子立,加太子少保,进吏部尚书。

shí sān nián jìn jǐn shēn diàn dà xué shì

十三年进谨身殿大学士。

lù wéi rén píng cuì jiǎn zhòng kuān hòu yǒu róng zhì lín dà shì jué dà yì yì rán mò néng duó

辂为人,平粹简重,宽厚有容,至临大事,决大议,毅然莫能夺。

rén shòu tài hòu zhuāng hù yǔ mín zhēng tián dì yù xǐ mín sài wài

仁寿太后庄户与民争田,帝欲徙民塞外。

lù yuē tiān zǐ yǐ tiān xià wéi jiā ān yòng huáng zhuāng wèi

辂曰:“天子以天下为家,安用皇庄为?

shì suì qǐn

”事遂寝。

qián qīng gōng mén zāi gōng bù qǐng cǎi mù chuān hú

干清宫门灾,工部请采木川、湖。

lù yán yi shǎo huǎn yǐ cún jǐng wèi cóng zhī

辂言宜少缓,以存警畏,从之。

dào gōng tài zǐ hōng dì yǐ jì sì wèi yōu

悼恭太子薨,帝以继嗣为忧。

jì fēi shēng huáng zǐ liù suì yǐ zuǒ yòu wèi wàn guì fēi mò gǎn yán

纪妃生皇子,六岁矣,左右畏万贵妃,莫敢言。

jiǔ zhī nǎi wén yú dì

久之,乃闻于帝。

dì dà xǐ yù xuān shì wài tíng qiǎn zhōng guān zhì nèi gé yù yì

帝大喜,欲宣示外廷,遣中官至内阁谕意。

lù qǐng chì lǐ bù nǐ shàng huáng zi míng yú shì tíng chén xiāng shuài chēng hè

辂请敕礼部拟上皇子名,于是廷臣相率称贺。

dì jí mìng huáng zǐ chū jiàn tíng chén

帝即命皇子出见廷臣。

yuè shù rì dì fù yù wén huá diàn huáng zǐ shì zhào jiàn lù jí zhū gé chén

越数日,帝复御文华殿,皇子侍,召见辂及诸阁臣。

lù dùn shǒu yuē bì xià jiàn zuò shí nián chǔ fù wèi lì tiān xià yǐn lǐng wàng jiǔ yǐ

辂顿首曰:“陛下践祚十年,储副未立,天下引领望久矣。

dāng jí lì wèi huáng tài zǐ ān zhōng wài xīn

当即立为皇太子,安中外心。

dì hàn zhī

”帝颔之。

shì dōng suì lì huáng zǐ wèi huáng tài zǐ

是冬,遂立皇子为皇太子。

chū dì zhào jiàn huáng zǐ liú gōng zhōng ér jì fēi réng jū xī nèi

初,帝召见皇子留宫中,而纪妃仍居西内。

lù kǒng yǒu tā huàn nán xiǎn yán xié tóng guān shàng shū yuē huáng zǐ cōng míng qí nì guó běn yōu xì

辂恐有他患,难显言,偕同官上疏曰:“皇子聪明岐嶷,国本攸系。

zhòng yǐ guì fēi bǎo hù ēn yú jǐ chū

重以贵妃保护,恩逾己出。

dàn wài yì wèi huáng zǐ mǔ yīn bìng bié jū jiǔ bù dé jiàn

但外议谓皇子母因病别居,久不得见。

yi yí jiù jìn suǒ bǐ mǔ zǐ zhāo xī xiāng jiē ér huáng zǐ réng jiè fǔ yù yú guì fēi zōng shè xìng shèn

宜移就近所,俾母子朝夕相接,而皇子仍藉抚育于贵妃,宗社幸甚。

yóu shì jì fēi qiān yǒng shòu gōng

”由是纪妃迁永寿宫。

yú yuè fēi bìng dǔ

逾月,妃病笃。

lù qǐng yuē rú yǒu bù huì lǐ yi cóng hòu

辂请曰:“如有不讳,礼宜从厚。

qiě qǐng mìng sī lǐ jiān fèng huáng zǐ guò fēi gōng wèn shì jí zhì shuāi fú xíng lǐ

”且请命司礼监奉皇子,过妃宫问视,及制衰服行礼。

dì jiē shì zhī

帝皆是之。

dì jiāng fù chéng wáng wèi hào xià tíng yì

帝将复郕王位号,下廷议。

lù jí yán wáng yǒu shè jì gōng wèi hào dāng fù dì yì suì jué

辂极言王有社稷功,位号当复,帝意遂决。

dì jiàn yù huáng gé yú gōng běi mìng nèi chén zhí shì lǐ yǔ jiāo sì děng lù děng zhēng ba zhī

帝建玉皇阁于宫北,命内臣执事,礼与郊祀等,辂等争罢之。

hēi shěng jiàn shū mǐ zāi bā shì yuē fān sēng guó shī fǎ wáng wú làn cì yìn zhāng

黑眚见,疏弭灾八事,曰:番僧国师法王,毋滥赐印章;

sì fāng cháng gòng wài wù shòu wán hǎo

四方常贡外,勿受玩好;

xǔ zhū chén zhí yán

许诸臣直言;

fēn qiǎn bù shǐ lǜ qiú shěng yuān yù

分遣部使虑囚,省冤狱;

tíng bù jí yíng zào shí sān biān jūn chǔ

停不急营造,实三边军储;

shǒu yán biān guān ài

守沿边关隘;

shè yún nán xún fǔ

设云南巡抚。

dì yōu zhào bāo nà

帝优诏褒纳。

zhōng guān wāng zhí zhī dū xī chǎng yě shù xìng dà yù

中官汪直之督西厂也,数兴大狱。

lù lǜ tóng guān tiáo zhí shí yī zuì yán bì xià wěi tīng duàn yú zhí zhí yòu jì ěr mù yú qún xiǎo rú wéi yīng bèi

辂率同官条直十一罪,言:“陛下委听断于直,直又寄耳目于群小如韦瑛辈。

jiē zì yán chéng mì zhǐ de zhuān xíng shā shàn zuò wēi fú zéi nüè shàn liáng

皆自言承密旨,得颛刑杀,擅作威福,贼虐善良。

bì xià ruò wèi zhì jiān jìn luàn fǎ bù dé yǐ zé qián cǐ shù nián hé yǐ tiè rán wú shì

陛下若谓擿奸禁乱,法不得已,则前此数年,何以帖然无事?

qiě cáo qīn zhī biàn yóu lù gǎo cì shì jī chéng kě wèi chéng jiàn

且曹钦之变,由逯杲刺事激成,可为惩鉴。

zì zhí yòng shì shì dà fū bù ān qí zhí shāng gǔ bù ān yú tú shù mín bù ān yú yè ruò bù jí qù tiān xià ān wēi wèi kě zhī yě

自直用事,士大夫不安其职,商贾不安于途,庶民不安于业,若不亟去,天下安危未可知也。

dì yùn yuē yòng yī nèi shù hé jù wēi tiān xià shuí zhǔ cǐ zòu zhě

”帝愠曰:“用一内竖,何遽危天下,谁主此奏者?

mìng tài jiàn huái ēn chuán zhǐ jié zé lì shén

”命太监怀恩传旨,诘责厉甚。

lù zhèng sè yuē cháo chén wú dà xiǎo yǒu zuì jiē qǐng zhǐ dǎi wèn zhí shàn chāo méi sān pǐn yǐ shàng jīng guān

辂正色曰:“朝臣无大小,有罪皆请旨逮问,直擅抄没三品以上京官。

dà tóng xuān fǔ biān chéng yào hài shǒu bèi é qǐng bù kě quē

大同、宣府,边城要害,守备俄顷不可缺。

zhí yī rì xiè shù rén

直一日械数人。

nán jīng zǔ zōng gēn běn de liú shǒu dà chén zhí shàn shōu bǔ

南京,祖宗根本地,留守大臣,直擅收捕。

zhū jìn shì zài dì zuǒ yòu zhí zhé yì zhì

诸近侍在帝左右,直辄易置。

zhí bù qù tiān xià ān dé wú wēi

直不去,天下安得无危?

wàn ān liú xǔ liú jí yì jù duì yǐn yì kāng kǎi ēn děng qū fú

”万安、刘珝、刘吉亦俱对,引义慷慨,恩等屈服。

lù gù tóng liè xiè yuē zhū gōng jiē wèi guó rú cǐ lù fù hé yōu

辂顾同列谢曰:“诸公皆为国如此,辂复何忧。

huì jiǔ qīng xiàng zhōng děng yì hé zhí shì rì suì ba xī chǎng

”会九卿项忠等亦劾直,是日遂罢西厂。

zhí suī bù shì chǎng shì chǒng xìng rú gù

直虽不视厂事,宠幸如故。

zèn lù cháng nà zhǐ huī yáng yè huì yù tuō qí zuì

谮辂尝纳指挥杨晔贿,欲脱其罪。

lù bù zì ān ér yù shǐ dài jìn fù sòng zhí gōng qǐng fù xī chǎng lù suì lì qiú qù

辂不自安,而御史戴缙复颂直功,请复西厂,辂遂力求去。

zhào jiā shǎo bǎo cì chì chí chuán guī

诏加少保,赐敕驰传归。

lù jì qù shì dà fū yì fǔ shǒu shì zhí wú gǎn yǔ kàng zhě yǐ

辂既去,士大夫益俯首事直,无敢与抗者矣。

qián pǔ cháng yǐ bù qiān guān zuò tū fù chuán yǐ jī lù

钱溥尝以不迁官,作《秃妇传》以讥辂。

gāo yáo qǐng fù jǐng dì wèi hào lí chún shū bó jí dǐ lù

高瑶请复景帝位号,黎淳疏驳,极诋辂。

lù jiē bù wéi jiào dài zhī rú píng shí

辂皆不为较,待之如平时。

wàn guì fēi zhòng lù míng chū fù xiàng shǔ wèi zàn wèi jīn bó shén hòu

万贵妃重辂名,出父像,属为赞,遗金帛甚厚。

lù lì cí shǐ zhě gào yǐ fēi yì

辂力辞,使者告以妃意。

lù yuē fēi shàng mìng bù gǎn chéng yě

辂曰:“非上命,不敢承也。

guì fēi bú yuè lù zhōng bù gù

”贵妃不悦,辂终不顾。

qí hé ér yǒu zhí rú cǐ

其和而有执如此。

jí xiè zhèng liú jí guò zhī jiàn qí zǐ sūn lín lì tàn yuē jí yǔ gōng tóng shì lì nián wèi cháng jiàn gōng bǐ xià wàng shā yī rén yi tiān zhī bào gōng hòu

及谢政,刘吉过之,见其子孙林立,叹曰:“吉与公同事历年,未尝见公笔下妄杀一人,宜天之报公厚。

lù yuē zhèng bù gǎn shǐ cháo tíng wàng shā yī rén ěr

”辂曰:“正不敢使朝廷妄杀一人耳。

jū shí nián zú nián qī shí sān

”居十年卒,年七十三。

zèng tài fù shì wén yì

赠太傅,谥文毅。

zi liáng chén chéng huà chū jìn shì guān hàn lín shì jiǎng

子良臣,成化初进士,官翰林侍讲。

liú dìng zhī zì zhǔ jìng yǒng xīn rén

刘定之,字主静,永新人。

yòu yǒu yì bǐng

幼有异禀。

fù shòu zhī shū rì sòng shù qiān yán

父授之书,日诵数千言。

bù lìng zuò wén yī rì ǒu jiàn suǒ wéi sì zào wén

不令作文,一日偶见所为《祀灶文》。

dà yì zhī

大异之。

jǔ zhèng tǒng yuán nián huì shì dì yī diàn shì jí dì shòu biān xiū

举正统元年会试第一,殿试及第,授编修。

jīng chéng dà shuǐ yìng zhào chén shí shì yán hào lìng yi chū dà gōng cái yǐ zhì zhèng bù kě gǒu qiě shù yì

京城大水,应诏陈十事,言:“号令宜出大公,裁以至正,不可苟且数易。

gōng qīng shì cóng dāng shù zhào jiàn chá qí cái néng xīn shù ér jìn tuì zhī

公卿侍从,当数召见,察其才能心术而进退之。

xiáng rén sàn chǔ jīng jī zhě yi jiàn yí zhī nán fāng

降人散处京畿者,宜渐移之南方。

jùn xiàn zhí yǐ jīng cháo guān bǔ shǐ dié xiāng chū rù nèi wài wú jī zhòng

郡县职以京朝官补,使迭相出入,内外无畸重。

jiàn jǔ zhī fǎ bù dàng jū wǔ pǐn yǐ shàng

荐举之法,不当拘五品以上。

kě fǎng táng zhì cháo chén qiān zhì jǔ yī rén zì dài lì bù jí qí míng ér jiǎn yòng zhī

可仿唐制,朝臣迁秩,举一人自代,吏部籍其名而简用之。

wǔ chén zǐ sūn jiào yǐ tāo lüè

武臣子孙,教以韬略。

shǒu lìng mù yǎng wèi xiān wù wú tú qǔ gàn bàn

守令牧养为先务,毋徒取干办。

qún chén zāo sàng qǐ yǒng ba qǐ fù yǐ jiào xiào

群臣遭丧,乞永罢起复以教孝。

sēng ní dù guó dāng yán jué

僧尼蠹国当严绝。

fù mín shū sù shòu guān zhě yǒu fàn yi zhuī duó

富民输粟授官者,有犯宜追夺。

shū rù liú zhōng

”疏入留中。

shí sān nián dì yín zhī yǔ xiāng rén xiāng jié cí lián dìng zhī

十三年,弟寅之与乡人相讦,辞连定之。

xià yù de bái

下狱,得白。

zhì mǎn jìn shì jiǎng

秩满,进侍讲。

jǐng dì jí wèi fù shàng yán shí shì yuē

景帝即位,复上言十事,曰:

zì gǔ rú jìn huái mǐn sòng huī qīn jiē yīn biān sài wài pò fān zhèn nèi kuì jiù yuán bù jí xùn zhì bō qiān

自古如晋怀、愍、宋徽、钦,皆因边塞外破,藩镇内溃,救援不集,驯致播迁。

wèi yǒu ruò jīn rì yǐ tiān xià zhī dà shù shí wàn zhī shī fèng shàng huáng yú mò běi wěi yǐ yǔ kòu zhě yě

未有若今日以天下之大,数十万之师,奉上皇于漠北,委以与寇者也。

jìn sòng zāo huò luàn qì gù tǔ piān ān yī yú shàng néng fèn yú jì shuāi yǐ yù fāng zhāng zhī dí

晋、宋遭祸乱,弃故土,偏安一隅,尚能奋于既衰,以御方张之敌。

wèi yǒu ruò jīn rì yě xiān chéng shèng zhí dǐ dū chéng

未有若今日也先乘胜直抵都城。

yǐ shī wǔ chén zhī zhòng jì bù néng fèn wǔ yǐ pò zéi yòu bù néng yuē hé yǐ yíng jià

以师武臣之众,既不能奋武以破贼,又不能约和以迎驾。

tīng qí zì lái ér zì qù zhě yě

听其自来而自去者也。

guó shì zhī ruò suī fēi dàn xī suǒ néng qiáng qǐ kě bù sī zì qiáng zhī shù ér lì xíng zhī

国势之弱,虽非旦夕所能强,岂可不思自强之术而力行之。

chén yú gǎn lüè chén suǒ jiàn

臣愚敢略陈所见。

jìn rì jīng jūn zhī zhàn dàn zhī jiān bì chí zhòng ér bù néng yòng qí zhì shèng

近日京军之战,但知坚壁持重,而不能用奇制胜。

zhì qián bài ér hòu bù jiù zuǒ chū ér yòu bù suí

至前败而后不救,左出而右不随。

wèi yi fǎng sòng wú jiè wú lín sān dié zhèn fǎ hù xiāng yǐ shì dié wèi jiù hù

谓宜仿宋吴玠、吴璘三叠阵法,互相倚恃,迭为救护。

zhì tiě qí chōng tū bì zī dāo fǔ yǐ zhì zhī

至铁骑冲突,必资刀斧以制之。

guō zi yí pò ān lù shān bā wàn qí yòng qiān rén zhí zhǎng dāo rú qiáng ér jìn

郭子仪破安禄山八万骑,用千人执长刀如墙而进。

hán shì zhōng pò wù shù guǎi zǐ mǎ yòng wǔ bǎi rén zhí cháng fǔ shàng zhèn rén xiōng xià zhuó mǎ zú

韩世忠破兀术拐子马,用五百人执长斧,上揕人胸,下斫马足。

shì dāo fǔ huī huò biàn jié yōu yú huǒ qiāng yě

是刀斧挥霍便捷,优于火枪也。

zǐ jīng jū yōng èr guān míng wéi guān sài shí zé tǎn tú

紫荆、居庸二关,名为关塞,实则坦途。

jīn yi zēng bīng shì shàn tíng zhàng sāi qī suì

今宜增兵士,缮亭障,塞蹊隧。

lù zé zòng héng jué qiàn míng yuē dì wǎng

陆则纵横掘堑,名曰“地网”。

shuǐ zé shui zhū quán lìng shēn míng yuē shuǐ guì

水则氵猪泉令深,名曰“水柜”。

huò duō zhí yú liǔ yǐ zhì bēn tū huò duō zhāo xiāng yǒng yǐ zhù guān jūn

或多植榆柳,以制奔突,或多招乡勇,以助官军。

cǐ jiē gǔ suǒ cháng wèi yǐ yǒu míng xiào

此皆古所尝为,已有明效。

wǎng zhě fèng shǐ zhī chén chōng yǐ yì rén zǎng fu zhāo xìn qǐ róng zhí cǐ zhī gù

往者奉使之臣,充以驿人驵夫,招衅启戎,职此之故。

jīn yi zé nèi yùn zhōng kǔn wài gōng zhuān duì ruò lù gǔ fù bì qí rén zhě shǐ bèi zhèng jiè zhī xuǎn zhù bù shī cí rǔ guó

今宜择内蕴忠悃,外工专对,若陆贾、富弼其人者,使备正介之选,庶不失辞辱国。

chén yú shàng huáng cháo qǐ xǐ mò běi xiáng rén zhī móu duǎn qiǎn wèi méng cǎi nà

臣于上皇朝,乞徙漠北降人,知谋短浅,未蒙采纳。

bǐ chéng guó xìn bēn guī gù tǔ kòu lüě jī diàn zhě lǚ jiàn gào yǐ

比乘国衅,奔归故土,寇掠畿甸者屡见告矣。

yí chéng dà bīng jù jí shí qiān zhī nán fāng

宜乘大兵聚集时,迁之南方。

shǐ yǔ zhōng guó bīng mín xiāng cuò zá yǐ qiān zhì ér biàn huà zhī

使与中国兵民相错杂,以牵制而变化之。

qiě kě shěng fèng gěi jiǎn cáo wǎn qí shì shén biàn

且可省俸给,减漕挽,其事甚便。

tiān xià nóng chū sù nǚ chū bù yǐ yǎng bīng yě

天下农出粟,女出布,以养兵也。

bīng shòu sù yú cāng shòu bù yú kù yǐ wèi guó yě

兵受粟于仓,受布于库,以卫国也。

xiàng zhě bīng shì shòu sù bù yú gōng mén nà yuè qián yú sī shì

向者兵士受粟布于公门,纳月钱于私室。

yú shì shǒu bù xí jī cì zhī fǎ zú bù xí jìn tuì zhī yi

于是手不习击刺之法,足不习进退之宜。

dì zhuǎn huò wèi shāng zhí jì wèi gōng ér yǐ gōng shāng suǒ de bǔ nà yuè qián

第转货为商,执技为工,而以工商所得,补纳月钱。

mín zhī gāo xuè bīng zhī qì lì jiē biàn wéi jīn yín yǐ huì jiān guǐ

民之膏血,兵之气力,皆变为金银以惠奸宄。

yī dàn lǜ yǐ lín dí rú qū yáng jù láng jǐ hé qí bù bài yě

一旦率以临敌,如驱羊拒狼,几何其不败也!

jīn yi tòng gé qí bì yī xīn jiǎn liàn zhī zhèng jiàng shuài zhǒng jiù xí zhě zhū wú shè

今宜痛革其弊,一新简练之政,将帅踵旧习者诛毋赦。

rú shì ér bīng wēi bù zhèn zhě wèi zhī yǒu yě

如是而兵威不振者,未之有也。

shǒu lìng zuī mín yóu jiàng shuài zhī bō bīng yě

守令朘民,犹将帅之剥兵也。

yi yán jiū kǎo shèn chù zhì

宜严纠考,慎黜陟。

fàn zāng zhě jǔ zhǔ yǔ qí fá rán hòu tān mò zhě guǎ jiàn jǔ zhě shèn mín ān ér bāng běn gù yǐ

犯赃者举主与其罚,然后贪墨者寡,荐举者慎,民安而邦本固矣。

gǔ fàn zēng tú gǒu zhī fu jù zú zhù chéng dì yè

古贩缯屠狗之夫,俱足助成帝业。

jīn yú qiān yáng shàn yì fēi chū zì jiàng mén

今于谦、杨善亦非出自将门。

rán jiāng néng zhī jiāng yi lìng gè jǔ suǒ zhī bù xiàn mén fá

然将能知将,宜令各举所知,不限门阀。

gōng qīng shì cóng yì lìng jǔ yǒng lì zhī móu zhī shì yǐ bèi jiāng cái

公卿侍从,亦令举勇力知谋之士,以备将材。

zhù sōu luó jì guǎng yù wǔ yǒu rén

庶搜罗既广,御侮有人。

xī zhě hàn tú huī fù suǒ shì zhě zhū gě liàng

昔者汉图恢复,所恃者诸葛亮。

nán sòng yù jīn suǒ shì zhě zhāng jùn

南宋御金,所恃者张浚。

bǐ jiē zhōng yì sù zhe gōng yè jiǔ lì

彼皆忠义夙著,功业久立。

jí jiē tíng yī bài liàng cí chéng xiàng

及街亭一败,亮辞丞相。

fú lí wèi jié jùn jiě dū du hé zé

符离未捷,浚解都督,何则?

shǎng fá míng zé jiàng shì fèn yě

赏罚明则将士奋也。

zuó dé shèng mén xià zhī zhàn wèi wén cuī xiàn qiáng kòu dàn dié wèi shèng fù hù shā shāng ér yǐ

昨德胜门下之战,未闻摧陷强寇,但迭为胜负,互杀伤而已。

suī bù zú fá yì bù zú shǎng

虽不足罚,亦不足赏。

nǎi shí hēng zé zì bó jìn hòu yú qiān zé zì èr pǐn qiān yī pǐn

乃石亨则自伯进侯,于谦则自二品迁一品。

tiān xià wèi wén qí gōng dàn jiàn qí shǎng qǐ bù dài zhōng chén yì shì zhī xīn hu

天下未闻其功,但见其赏,岂不怠忠臣义士之心乎?

kě lìng réng xún jiù zhì wù liè xīn jiē tā rì xūn míng zhe ér jué shǎng jiā zhèng wèi wèi wǎn

可令仍循旧秩,勿躐新阶,他日勋名著而爵赏加,正未为晚。

fu jì yǔ bù rěn duó zhě gū xī zhī zhèng

夫既与不忍夺者,姑息之政;

jì jìn bù kěn tuì zhě huàn shī zhī xīn

既进不肯退者,患失之心。

shàng bù xíng gū xī zhī zhèng xià bù huái huàn shī zhī xīn zé zhì píng kě jì rì ér wàng yě

上不行姑息之政,下不怀患失之心,则治平可计日而望也。

xiàng zhě yù shǐ jiàn bái yù lìng dà chén rù nèi yì zhèng shū qǐn bù xíng

向者御史建白,欲令大臣入内议政,疏寝不行。

fū rén zhǔ dāng zǒng lǎn wēi quán qīn jué jī wu

夫人主当总揽威权,亲决机务。

zhèng shì zǎo cháo wèi jué zhě rì yù biàn diàn shǐ dà chén fū zòu

政事早朝未决者,日御便殿,使大臣敷奏。

yán guān chá qí xié zhèng ér jiū hé zhī shǐ guān zhí shū jiǎn cè yǐ shì chéng quàn

言官察其邪正而纠劾之,史官直书简册,以示惩劝。

cǐ qián dài gù shì zǔ zōng chéng fǎ yě yuàn bì xià zūn ér xíng zhī

此前代故事,祖宗成法也,愿陛下遵而行之。

ruò jǐn fēng zhāng rù zòu zhōng zhǐ wài zhuàn kǒng piān tīng dú rèn zhì shēng jiān luàn yù zhì huà zhī chéng nán yǐ

若仅封章入奏,中旨外传,恐偏听独任,致生奸乱,欲治化之成难矣。

rén zhǔ zhī dé yù qí míng rú rì yuè yǐ chá zhí wang rén rú tiān dì yǐ fù qún shēng yǒng rú léi tíng yǐ shōu wēi bǐng

人主之德,欲其明如日月以察直枉,仁如天地以覆群生,勇如雷霆以收威柄。

gù sī mǎ guāng zhī gào jūn yǐ rén míng wǔ wéi yán jí zhōng yōng suǒ wèi zhī rén yǒng yě

故司马光之告君,以仁明武为言,即《中庸》所谓知仁勇也。

zhī rén yǒng fēi xué ér néng zhī zāi

知仁勇非学而能之哉?

fu jīng mò yào yú shàng shū chūn qiū shǐ mò zhèng yú tōng jiàn gāng mù

夫经莫要于《尚书》、《春秋》,史莫正于《通鉴纲目》。

bì xià liú xīn chuí lǎn

陛下留心垂览。

qí yú jūn yě jì zhī yǔ tāng wén wǔ zhī suǒ yǐ xìng yòu zhī jié zhòu yōu lì zhī suǒ yǐ tì ér qū bì shěn yǐ

其于君也,既知禹、汤、文、武之所以兴,又知桀、纣、幽、厉之所以替,而趋避审矣。

yú yù nèi chén yě jì zhī yǒu lǚ qiáng zhāng chéng yè zhī zhōng yòu zhī yǒu chóu shì liáng chén hóng zhì zhī è

于驭内臣也,既知有吕强、张承业之忠,又知有仇士良、陈弘志之恶;

yú yù tíng chén yě jì zhī yǒu xiāo cáo fáng dù zhī liáng yòu zhī yǒu lǐ lín fǔ yáng guó zhōng zhī jiān ér yòng shè dāng yǐ

于驭廷臣也,既知有萧、曹、房、杜之良,又知有李林甫、杨国忠之奸,而用舍当矣。

rú shì zé yú zhī rén yǒng zhī dé qǐ bù dà yǒu zhù zāi

如是则于知仁勇之德,岂不大有助哉。

gǒu tú rú xiàng zhě rú chén jìn jiǎng sòng shù qí shàn huì bì qí è shì yóu kǒng dào lù zhī yǒu xiàn jǐng bì mù ér guò zhī qí bù zhì yú míng xíng diān pú zhě jǐ hé

苟徒如向者儒臣进讲,诵述其善,讳避其恶,是犹恐道路之有陷阱,闭目而过之,其不至于冥行颠仆者几何。

jīn tiān xià suī zāo dà chuàng shàng rú jīn ōu zhī wèi quē

今天下虽遭大创,尚如金瓯之未缺。

chéng néng běn shèng xué yǐ jiàn zhī zhèng zhì chén jiàn guó shì kě qiáng chóu chǐ kě xuě xiōng dì zhī ēn kě quán zǔ zōng zhī zhì kě fù yì hé dàn ér bù wéi cǐ

诚能本圣学以见之政治,臣见国势可强,仇耻可雪,兄弟之恩可全,祖宗之制可复,亦何惮而不为此。

shū zòu dì yōu zhào dá zhī

书奏,帝优诏答之。

sān nián qiān xiǎn mǎ

三年迁洗马。

yě xiān shǐ zhě qǐ qiǎn bào shǐ dì jiān bù xǔ

也先使者乞遣报使,帝坚不许。

dìng zhī shū yǐn gù shì yǐ qǐng dì xià tíng yì jìng bù guǒ qiǎn

定之疏引故事以请,帝下廷议,竟不果遣。

jiǔ zhī qiān yòu shù zǐ

久之,迁右庶子。

tiān shùn gǎi yuán diào tōng zhèng sī zuǒ cān yì réng jiān shì jiǎng

天顺改元,调通政司左参议,仍兼侍讲。

xún jìn hàn lín xué shì

寻进翰林学士。

xiàn zōng lì jìn tài cháng shǎo qīng jiān shì dú xué shì zhí jīng yán

宪宗立,进太常少卿,兼侍读学士,直经筵。

chéng huà èr nián shí èr yuè yǐ běn guān rù zhí wén yuān gé jìn gōng bù yòu shì láng jiān hàn lín xué shì

成化二年十二月,以本官入直文渊阁,进工部右侍郎,兼翰林学士。

jiāng xī hú guǎng zāi yǒu sī fāng zhēng mín fù

江西、湖广灾,有司方征民赋。

dìng zhī yán guó chǔ chōng jī cāng yǔ zhì bù néng róng

定之言国储充积,仓庾至不能容。

ér cǐ zhāng kǒu dài bǔ zhī máng nǎi zé qí zū kè fēi shèng zhǔ xù xià yì

而此张口待哺之氓,乃责其租课,非圣主恤下意。

dì gǎn qí yán jí mìng tíng zhēng

帝感其言,即命停征。

sì nián jìn lǐ bù zuǒ shì láng

四年进礼部左侍郎。

wàn guì fēi zhuān chǒng huáng hòu xī de jiàn chǔ sì wèi zhào

万贵妃专宠,皇后希得见,储嗣未兆。

chéng wáng nǚ jí jī wèi xià jià

郕王女及笄未下嫁。

dìng zhī yīn jiǔ hàn bìng lùn jí zhī

定之因久旱,并论及之。

qiě qǐng jīng yán jiān jiǎng tài zǔ yù zhì zhū shū chì yì duān xié jiào wù lìng hài zhèng hào cái

且请经筵兼讲太祖御制诸书,斥异端邪教,勿令害政耗财。

dì liú qí shū bù xià

帝留其疏不下。

wǔ nián zú guān

五年卒官。

zèng lǐ bù shàng shū shì wén ān

赠礼部尚书,谥文安。

dìng zhī qiān gōng zhì zhí yǐ wén xué míng yī shí

定之谦恭质直,以文学名一时。

cháng yǒu zhōng zhǐ mìng zhì yuán xiāo shī nèi shǐ què lì yǐ sì

尝有中旨命制元宵诗,内使却立以俟。

jù àn shēn zhǐ lì chéng qī yán jué jù bǎi shǒu

据案伸纸,立成七言绝句百首。

yòu cháng yī rì cǎo jiǔ zhì bǐ bù tíng shū

又尝一日草九制,笔不停书。

yǒu zhì sòng rén míng zì zhě jiù liè qí shì cì ruò pǔ xì rán rén fú qí mǐn bó

有质宋人名字者,就列其世次,若谱系然,人服其敏博。

zàn yuē yīng zōng zhī fù bì yě dāng shī lǚ jī jǐn zhī yú mín qì wèi fù quán jiān nèi hòng zhù shí qīng yí cháo yě duō gù shí shì yì kǒng jí yǐ

赞曰:英宗之复辟也,当师旅饥馑之余,民气未复,权奸内讧,柱石倾移,朝野多故,时事亦孔棘矣。

li xián yǐ yī shēn zhī zhǔ qí jiān pèi rán ruò yǒu yú

李贤以一身搘拄其间,沛然若有余。

jiǎng lì rén cái zhèn chì gāng jì

奖厉人材,振饬纲纪。

dài xiàn xiào zhī shì míng chén xiāng wàng yóu duō xián suǒ shí bá

迨宪、孝之世,名臣相望,犹多贤所识拔。

wěi zāi zǎi xiàng cái yě

伟哉宰相才也。

péng shí shāng lù kǎn kǎn shǒu yì jìn zhōng xiàn nà cuì rán yī chū yú zhèng

彭时、商辂侃侃守义,尽忠献纳,粹然一出于正。

qí yú cí yì diǎn lǐ fēi suǒ wèi shàn chéng jūn dé zhě yú

其于慈懿典礼,非所谓善成君德者欤?

lù kē míng yǔ sòng wáng céng sòng xiáng liè dé wàng yì wú kuì yān

辂科名与宋王曾、宋庠埒,德望亦无愧焉。

lǚ yuán yuè zhèng liú dìng zhī suī xiāng yè wèi yōu ér yuán zhī xíng yì zhèng zhī qì gài dìng zhī zhī jiàn bái xián yǒu kě chēng gù yǐ shí cì bìng liè yú piān

吕原、岳正、刘定之虽相业未优,而原之行谊,正之气概,定之之建白,咸有可称,故以时次,并列于篇。

✦ You read 列传·卷六十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.