luō lún tu fěi zhāng mào cóng zǐ zhěng huáng zhòng zhāo zhuāng chǎng zōu zhì shū fēn cuī tóng mǎ rǔ jì
罗伦(涂棐) 章懋(从子拯) 黄仲昭庄昶邹智舒芬(崔桐马汝骥)
luō lún zì yí zhèng jí ān yǒng fēng rén
罗伦,字彝正,吉安永丰人。
wǔ suì cháng suí mǔ rù yuán guǒ luò zhòng jìng qǔ lún dú cì ér hòu shòu
五岁尝随母入园,果落,众竞取,伦独赐而后受。
jiā pín qiáo mù jiā shū sòng bù chuò
家贫樵牧,挟书诵不辍。
jí wèi zhū shēng zhì shèng xián xué cháng yuē jǔ yè fēi néng huài rén rén zì huài zhī ěr
及为诸生,志圣贤学,尝曰:“举业非能坏人,人自坏之耳。
zhī fǔ zhāng xuān mǐn qí pín zhōu zhī sù xiè bù shòu
”知府张瑄悯其贫,周之粟,谢不受。
jū fù mǔ sàng yú dà xiáng shǐ shí yán lào
居父母丧,逾大祥,始食盐酪。
chéng huà èr nián tíng shì duì cè wàn yú yán
成化二年,廷试,对策万余言。
zhí chì shí bì míng zhèn dū xià
直斥时弊,名震都下。
zhuó jìn shì dì yī shòu hàn lín xiū zhuàn
擢进士第一,授翰林修撰。
yú èr yuè dà xué shì li xián bēn sāng bì fèng zhào hái cháo
逾二月,大学士李贤奔丧毕,奉诏还朝。
lún yì xián jū zhī bù tīng
伦诣贤沮之,不听。
nǎi shàng shū yuē
乃上疏曰:
chén wén cháo tíng yuán yáng pǔ gù shì qǐ fù dà xué shì li xián
臣闻朝廷援杨溥故事,起复大学士李贤。
chén qiè wèi xián dà chén qǐ fù dà shì gāng cháng fēng huà xì yān bù kě bù shèn
臣窃谓贤大臣,起复大事,纲常风化系焉,不可不慎。
nǎng bì xià zhì cè yǒu yuē zhèn sù yè quán quán yù zhèng dà gāng jǔ wàn mù shǐ rén lún míng yú shàng fēng sú hòu yú xià
曩陛下制策有曰:“朕夙夜拳拳,欲正大纲,举万目,使人伦明于上,风俗厚于下。
qiè wèi míng rén lún hòu fēng sú mò xiān yú xiào
”窃谓明人伦,厚风俗,莫先于孝。
zài lǐ zi yǒu fù mǔ zhī sàng jūn sān nián bù hū qí mén
在礼,子有父母之丧,君三年不呼其门。
zi xià wèn sān nián zhī sàng jīn gé wú bì lǐ yú
子夏问:“三年之丧,金革无避,礼欤?
kǒng zǐ yuē lǔ gōng bó qín yǒu wéi wèi zhī yě
”孔子曰:“鲁公伯禽有为为之也。
jīn yǐ sān nián zhī sàng cóng qí lì zhě wú fú zhī yě
今以三年之丧从其利者,吾弗知也。
bì xià yú xián yǐ wéi jīn gé zhī shì qǐ fù zhī yú
”陛下于贤,以为金革之事起复之欤?
zé wèi zhī yǒu yě
则未之有也。
yǐ dà chén qǐ fù zhī yú
以大臣起复之欤?
zé lǐ suǒ wèi jiàn yě
则礼所未见也。
fu wéi rén jūn dāng jǔ xiān wáng zhī lǐ jiào qí chén
夫为人君,当举先王之礼教其臣;
wéi rén chén dāng shǒu xiān wáng zhī lǐ shì qí jūn
为人臣,当守先王之礼事其君。
xī sòng rén zōng cháng qǐ fù fù bì yǐ bì cí yuē bù gǎn zūn gù shì yǐ suì qián dài zhī fēi dàn dāng jù lǐ jīng yǐ xíng jīn rì zhī shì
昔宋仁宗尝起复富弼矣,弼辞曰:“不敢遵故事以遂前代之非,但当据《礼经》以行今日之是。
rén zōng zú cóng qí qǐng
”仁宗卒从其请。
xiào zōng cháng qǐ fù liú gǒng yǐ gǒng cí yuē shēn zài cǎo tǔ zhī zhōng guó wú mén tíng zhī kòu nán mào jīn gé zhī míng sī qiè lì lù zhī shí
孝宗尝起复刘珙矣,珙辞曰:“身在草土之中,国无门庭之寇,难冒金革之名,私窃利禄之实。
xiào zōng bù yì qí qíng
”孝宗不抑其情。
cǐ èr jūn zhě wèi cháng yǐ gù shì qiáng qí chén
此二君者,未尝以故事强其臣。
èr chén zhě
二臣者。
wèi cháng yǐ gù shì xùn qí jūn
未尝以故事徇其君。
gù shǐ cè shū zhī wèi shèng shì shì dà fū chuán zhī wèi měi tán
故史册书之为盛事,士大夫传之为美谈。
wú tā jūn néng jiào chén yǐ xiào chén yǒu xiào kě yí yú jūn yě
无他,君能教臣以孝,臣有孝可移于君也。
zì shì ér hòu wú fù lǐ yì
自是而后,无复礼义。
wáng fǔ shǐ sōng zhī chén yi zhōng jiǎ sì dào zhī tú jiē yuán gù shì qǐ fù
王黼、史嵩之、陈宜中、贾似道之徒,皆援故事起复。
rán tiān xià huài luàn shè jì qīng wēi liú huò dāng shí yí jī hòu dài
然天下坏乱,社稷倾危,流祸当时,遗讥后代。
wú tā jūn bù jiào chén yǐ xiào chén wú xiào kě yí yú jūn yě
无他,君不教臣以孝,臣无孝可移于君也。
bì xià bì yù xián shēn rèn tiān xià zhī shì zé xián shēn bù kě liú kǒu shí kě yán
陛下必欲贤身任天下之事,则贤身不可留,口实可言。
yi jiàng wēn zhào bǐ rú liú gǒng dé yǐ yán shì
宜降温诏,俾如刘珙得以言事。
shǐ xián yú tiān xià zhī shì zhī bì yán yán bì jǐn
使贤于天下之事知必言,言必尽。
bì xià yú xián zhī yán wén bì xíng xíng bì lì
陛下于贤之言闻必行,行必力。
xián suī bù qǐ fù yóu qǐ fù yě
贤虽不起复,犹起复也。
gǒu zhī zhī ér bù néng jìn yán yán zhī ér bù néng lì xíng xián suī qǐ fù wú yì yě
苟知之而不能尽言,言之而不能力行,贤虽起复无益也。
qiě bì xià wú wèi miào táng wú xián chén shù guān wú xián shì
且陛下无谓庙堂无贤臣,庶官无贤士。
jūn yú yě
君,盂也;
chén shuǐ yě
臣,水也。
shuǐ zhī fāng yuán yú shí zhǔ zhī
水之方圆,盂实主之。
chén zhī zhí nìng jūn shí zhào zhī
臣之直佞,君实召之。
bì xià chéng yú tuì cháo zhī xiá qīn zhí liàng bó qià zhī chén jiǎng shèng xué jūn dé zhī yào xún zhèng shì dé shī chá mín shēng lì bìng fǎng rén cái xián fǒu kǎo gǔ jīn shèng shuāi
陛下诚于退朝之暇,亲直谅博洽之臣,讲圣学君德之要,询政事得失,察民生利病,访人才贤否,考古今盛衰。
shě dú xìn zhī piān jiàn nà nì ěr zhī kǔ yán
舍独信之偏见,纳逆耳之苦言。
zé zhòng xián qún cè bì cuì yú cháo yòu hé dài wéi xiān wáng zhī lǐ jīng sǔn dà chén zhī míng jié rán hòu tiān xià kě zhì zāi
则众贤群策毕萃于朝,又何待违先王之《礼经》,损大臣之名节,然后天下可治哉。
chén fú jiàn bǐ nián yǐ lái cháo tíng yǐ duó qíng wèi cháng diǎn jìn shēn yǐ qǐ fù wèi měi míng shí dào yì jǐn zhī tú jiē zhǒng miào táng bù zhī cǐ rén yú tiān xià zhī zhòng hé guān yé
臣伏见比年以来,朝廷以夺情为常典,缙绅以起复为美名,食稻衣锦之徒,接踵庙堂,不知此人于天下之重何关耶?
qiě fù yú jiù gū sàng yì sān nián
且妇于舅姑,丧亦三年;
sūn yú zǔ fù mǔ fú zé qí shuāi
孙于祖父母,服则齐衰。
duó qíng yú fu chū wú yù qí qī
夺情于夫,初无预其妻;
duó qíng yú fù chū wú gān qí zi
夺情于父,初无干其子。
jīn huò shè guǎn rú gù qī nú bù hái nǎi hào yú tiān xià yuē běn yù zhōng sàng cháo mìng bù xǔ suī sān chǐ tóng zǐ chén zhī qí bù xìn yě
今或舍馆如故,妻孥不还,乃号于天下曰:“本欲终丧,朝命不许”,虽三尺童子,臣知其不信也。
wéi rén fù zhě suǒ yǐ wàng qí zi zhī bào qǐ nǐ zhì yú cǐ zāi
为人父者所以望其子之报,岂拟至于此哉。
wéi rén zi zhě suǒ yǐ bào qí qīn zhī xīn qǐ rěn zhì yú cǐ zāi
为人子者所以报其亲之心,岂忍至于此哉。
wang jǐ zhě bù néng zhí rén wàng qīn zhě bù néng zhōng jūn
枉己者不能直人,忘亲者不能忠君。
bì xià hé qǔ yú ruò rén ér qǐ fù zhī yě
陛下何取于若人而起复之也。
jīn dà chén qǐ fù qún chén bù yǐ wèi fēi qiě cóng ér zàn zhī
今大臣起复,群臣不以为非,且从而赞之;
qún chén qǐ fù dà chén bù yǐ wèi fēi qiě cóng ér chéng zhī
群臣起复,大臣不以为非,且从而成之。
shàng xià chéng sú hùn rán tóng liú lǜ tiān xià zhī rén wéi wú fù zhī guī
上下成俗,混然同流,率天下之人为无父之归。
chén bù rěn shèng míng zhī cháo zhì gāng cháng zhī huài fēng sú zhī bì yī zhì cǐ jí yě
臣不忍圣明之朝致纲常之坏、风俗之弊一至此极也。
yuàn bì xià duàn zì shèng zhōng xǔ xián guī jiā chí fú
愿陛下断自圣衷,许贤归家持服。
qí tā yǐ qǐ fù zhě réng lìng bēn sāng wèi qǐ fù zhě xī xǔ zhōng zhì
其他已起复者,仍令奔丧,未起复者,悉许终制。
tuō yǒu jīn gé zhī biàn yì cóng mò shuāi zhī quán shǐ rèn jūn shì yú wài jìn xīn sàng yú nèi
脱有金革之变,亦从墨衰之权,使任军事于外,尽心丧于内。
jiāng cháo tíng duān zé tiān xià yī dà chén fǎ zé qún chén xiào rén lún yóu shì míng fēng sú yóu shì hòu yǐ
将朝廷端则天下一,大臣法则群臣效,人伦由是明,风俗由是厚矣。
shū rù zhé fú jiàn shì bó sī fù tí jǔ
疏入,谪福建市舶司副提举。
yù shǐ chén xuǎn shū jiù bù bào
御史陈选疏救,不报。
yù shǐ yáng láng fù shēn jiù dì qiè zé zhī
御史杨琅复申救,帝切责之。
shàng shū wáng áo yǐ wén yàn bó jiù táng jiè shì fěng xián xián yuē lù gōng shì ēn guī yuàn cháo tíng wú bù kě yǐ xiào zhī
尚书王翱以文彦博救唐介事讽贤,贤曰:“潞公市恩,归怨朝廷,吾不可以效之。
wáng hé xián zú
”亡何,贤卒。
míng nián yǐ xué shì shāng lù yán zhào fù yuán zhí gǎi nán jīng
明年以学士商辂言召复原职,改南京。
jū èr nián yǐn jí guī suì bù fù chū
居二年,引疾归,遂不复出。
lún wéi rén gāng zhèng yán yú lǜ jǐ
伦为人刚正,严于律己。
yì suǒ zài yì rán bì wèi yú fù guì míng lì bó rú yě
义所在,毅然必为,于富贵名利泊如也。
lǐ jū chàng xíng xiāng yuē xiāng shuài wú gǎn fàn
里居倡行乡约,相率无敢犯。
yī shí cū è
衣食粗恶。
huò yí zhī yī jiàn dào jìn jiě yǐ fù zhī
或遗之衣,见道殣,解以覆之。
chen liú kè yǐn qī zǐ dài sù lín jiā jí wǔ fāng chuī bù wéi yì
晨留客饮,妻子贷粟邻家,及午方炊,不为意。
yǐ jīn niú shān rén jī bù zhì zhù shì zhù shū qí zhōng sì fāng cóng xué zhě shén zhòng
以金牛山人迹不至,筑室著书其中,四方从学者甚众。
shí sì nián zú nián sì shí bā
十四年卒,年四十八。
jiā jìng chū cóng yù shǐ táng lóng qǐng zhuī zèng zuǒ chūn fāng yù dé shì wén yì
嘉靖初,从御史唐龙请,追赠左春坊谕德,谥文毅。
xué zhě chēng yī fēng xiān shēng
学者称一峰先生。
fāng lún wèi tí jǔ shí yù shǐ fēng chéng tu fěi xún àn fú jiàn
方伦为提举时,御史丰城涂棐巡按福建。
sī lǐ zhōng guān huáng cì yán píng rén yě qǐng jiàn fěi bù kě
司礼中官黄赐,延平人也,请见,棐不可。
quán zhōu zhī fǔ li zōng xué yǐ shòu qiú wèi fěi suǒ àn jié fěi zì jiě cì cóng zhōng zhǔ qí zòu
泉州知府李宗学以受赇为棐所按,讦棐自解,赐从中主其奏。
fěi zōng xué jù bèi zhēng cí lián lún dāng bìng dǎi
棐、宗学俱被征,词连伦,当并逮。
zhèn fǔ sī mǒu yuē luō xiān shēng kě zhì cǐ hu
镇抚司某曰:“罗先生可至此乎?
jí rì jū chéng shàng zhī
”即日鞫成上之。
lún de miǎn fěi yì fù guān
伦得免,棐亦复官。
tu fěi tiān shùn sì nián jìn shì
涂棐,天顺四年进士。
chéng huà zhōng cháng yán zǔ zōng cháo zhèng shì bì yǔ dà chén miàn yì
成化中尝言:“祖宗朝,政事必与大臣面议。
zì xiān dì yòu chōng wèi néng cái jué bǐng guó zhě lǜ qí quē yí jiǎ jiǎn yì zhī cí yǐ biàn xuān bù
自先帝幼冲,未能裁决,柄国者虑其缺遗,假简易之辞,以便宣布。
fán shì cháo zòu shì yù zhǐ zhé yuē suǒ sī zhī zhī
凡视朝奏事,谕旨辄曰:“所司知之”。
cǐ yī shí quán yí fēi kě xún wèi dìng zhì
此一时权宜,非可循为定制。
kuàng pī dá duō cān yǐ zhōng guān nèi gé huò bù yǔ yóu guāi zǔ zhì
况批答多参以中官,内阁或不与,尤乖祖制。
qǐ fù miàn yì dù bì yōng zhī bì
乞复面议,杜蔽壅之弊。
xiàn zōng bù néng yòng
”宪宗不能用。
zhōng guǎng dōng fù shǐ
终广东副使。
zhāng mào zì dé mào lán xī rén
章懋,字德懋,兰溪人。
chéng huà èr nián huì shì dì yī chéng jìn shì gǎi zhù jí wáng
成化二年会试第一,成进士,改庶吉王。
míng nián dōng shòu biān xiū
明年冬,授编修。
xiàn zōng jiāng yǐ yuán xī zhāng dēng mìng cí chén zhuàn shī cí jìn fèng
宪宗将以元夕张灯,命词臣撰诗词进奉。
mào yǔ tóng guān huáng zhòng zhāo jiǎn tǎo zhuāng chǎng shū jiàn yuē qǐng yù chén děng zhuàn áo shān yān huǒ shī cí chén děng qiè yì cǐ bì fēi bì xià běn huái huò yǐ liǎng gōng shèng mǔ zài shàng yù bèi jí xiào yǎng fèng qí huān xīn ěr
懋与同官黄仲昭、检讨庄昶疏谏曰:“顷谕臣等撰鳌山烟火诗词,臣等窃议,此必非陛下本怀,或以两宫圣母在上,欲备极孝养奉其欢心耳。
rán dà xiào zài hu yǎng zhì bù kě tú chén ěr mù zhī wán yǐ wéi yǎng yě
然大孝在乎养志,不可徒陈耳目之玩以为养也。
jīn chuān dōng wèi jìng liáo zuǒ duō yú jiāng xī hú guǎng chì dì shù qiān lǐ wàn xìng áo áo zhāng kǒu dài bǔ cǐ zhèng bì xià xiāo gàn jiāo láo liǎng gōng mǔ hòu tóng yōu tiān xià zhī rì
今川东未靖,辽左多虞,江西、湖广赤地数千里,万姓嗷嗷,张口待哺,此正陛下宵旰焦劳,两宫母后同忧天下之日。
zhì hàn lín guān yǐ lùn sī wèi zhí bǐ lǐ zhī yán qǐ yi jìn yú jūn shàng
至翰林官以论思为职,鄙俚之言岂宜进于君上。
fú dú xuān zōng huáng dì yù zhì hàn lín zhēn yǒu yuē qǐ wò zhī yán wéi yì yǔ rén
伏读宣宗皇帝御制《翰林箴》有曰‘启沃之言,唯义与仁。
yáo shùn zhī dào zōu lǔ yǐ chén
尧、舜之道,邹、鲁以陈。
zhāng dēng qǐ yáo shùn zhī dào shī cí qǐ rén yì zhī yán
’张灯岂尧、舜之道,诗词岂仁义之言?
ruò wèi yān huǒ xì gù bù zú wèi shèng dé lèi zé shùn hé bì bù zào qī qì yǔ hé bì bù shì zhǐ jiǔ hàn wén hé bì bù zuò lù tái
若谓烟火细故不足为圣德累,则舜何必不造漆器,禹何必不嗜旨酒,汉文何必不作露台?
gǔ dì wáng shèn xiǎo jǐn wēi bì qín xì xíng zhě zhèng yǐ yù bù kě zòng jiàn bù kě zhǎng yě
古帝王慎小谨微必矜细行者,正以欲不可纵,渐不可长也。
fú qǐ jiāng yān huǒ tíng zhǐ yí cǐ shì tīng yǐ míng mù dá cōng shěng cǐ zī cái yǐ zhèn jī xù kùn zé zāi jìn kě xiāo tài píng kě zhì
伏乞将烟火停止,移此视听以明目达聪,省此资财以振饥恤困,则灾祲可销,太平可致。
dì yǐ yuán xī zhāng dēng zǔ zōng gù shì è mào děng wàng yán bìng zhàng zhī què xià zuǒ qiān qí guān
”帝以元夕张灯,祖宗故事,恶懋等妄言,并杖之阙下,左迁其官。
xiū zhuàn luō lún xiān yǐ yán shì bèi chù shí chēng hàn lín sì jiàn
修撰罗伦先以言事被黜,时称“翰林四谏”。
mào jì biǎn lín wǔ zhī xiàn wèi xíng yǐ jǐ shì zhōng máo hóng děng lùn jiù gǎi nán jīng dà lǐ zuǒ píng shì
懋既贬临武知县,未行,以给事中毛弘等论救,改南京大理左评事。
yú sān nián qiān fú jiàn qiān shì
逾三年,迁福建佥事。
píng tài níng shā yóu zéi tīng fú ān mín cǎi kuàng yǐ dù dào yuán jiàn yì fān huò hù tōng mào yì yǐ yù shāng mín zhèng jì shén zhe
平泰宁、沙、尤贼,听福安民采矿以杜盗源,建议番货互通贸易以裕商民,政绩甚著。
mǎn kǎo rù dōu nián zhǐ sì shí yī lì qiú zhì shì
满考入都,年止四十一,力求致仕。
lì bù shàng shū yǐn mín gù liú zhī bù kě
吏部尚书尹旻固留之,不可。
jì guī píng jì bù rù chéng fǔ
既归,屏迹不入城府。
fèng qīn zhī xiá zhuān yǐ dú shū jiǎng xué wéi shì dì zǐ zhí jīng zhě rì yì jìn
奉亲之暇,专以读书讲学为事,弟子执经者日益进。
pín wú gòng jù wéi tuō sù cài gēng ér yǐ
贫无供具,惟脱粟菜羹而已。
sì fāng xué shì dài fū gāo qí fēng chēng wéi fēng shān xiān shēng
四方学士大夫高其风,称为“枫山先生”。
jiā jū èr shí yú nián zhōng wài jiāo jiàn bù xí lǚ qǐ zhī yǐ qīn lǎo jiān bù fù
家居二十余年,中外交荐,部檄屡起之,以亲老坚不赴。
hóng zhì zhōng xiào zōng dēng yòng qún xián
弘治中,孝宗登用群贤。
zhòng yì liǎng jīng guó xué dāng yòng míng rú qǐ xiè duó yú běi jiān
众议两京国学当用名儒,起谢铎于北监。
jí nán jiān quē jì jiǔ suì yǐ mào bǔ zhī
及南监缺祭酒,遂以懋补之。
mào fāng zāo fù yōu bù jiù
懋方遭父忧不就。
shí nán jiān quē sī yè qiě èr shí nián zhào tè yǐ luō qīn shùn wèi zhī ér xū wèi yǐ dài mào
时南监缺司业且二十年,诏特以罗钦顺为之,而虚位以待懋。
shí liù nián fú què mào fù gù cí
十六年,服阕,懋复固辞。
bù yǔn shǐ lì rèn
不允,始莅任。
liù guǎn shì rén rén zì yǐ wéi de shī
六馆士人人自以为得师。
jiàn shēng yóu yuè mǔ bìng lì bù dé guī xǐng zhòu yè qì
监生尤樾母病,例不得归省,昼夜泣。
mào qiǎn zhī guī yuē wú níng yǐ wéi zhì huò zuì
懋遣之归,曰:“吾宁以违制获罪。
wǔ zōng lì chén qín shèng xué lóng jì shù jǐn dà hūn zhòng zhào lìng jìng tiān jiè wǔ shì
”武宗立,陈勤圣学、隆继述、谨大婚、重诏令、敬天戒五事。
zhèng dé yuán nián qǐ xiū wǔ shū bù yǔn
正德元年乞休,五疏不允。
fù yǐn jí kěn cí míng nián sān yuè shǐ de qǐng
复引疾恳辞,明年三月始得请。
wǔ nián qǐ nán jīng tài cháng qīng míng nián yòu qǐ wèi nán jīng lǐ bù yòu shì láng jiē lì cí bù jiù
五年起南京太常卿,明年又起为南京礼部右侍郎,皆力辞不就。
yán zhě lǚ chén mào dé wàng qǐng jiā yōu lǐ zhào yǒu sī suì shí cún wèn
言者屡陈懋德望,请加优礼,诏有司岁时存问。
shì zōng sì wèi jí jiā jìn nán jīng lǐ bù shàng shū zhì shì
世宗嗣位,即家进南京礼部尚书,致仕。
qí dōng qiǎn xíng rén cún wèn ér mào yǐ zú nián bā shí liù
其冬,遣行人存问,而懋已卒,年八十六。
zèng tài zǐ shǎo bǎo shì wén yì
赠太子少保,谥文懿。
mào wéi xué kè shǒu xiān rú xun
懋为学,恪守先儒训。
huò fěng wéi wén zhāng yuē xiǎo jì ěr yǔ fú xiá
或讽为文章,曰:“小技耳,予弗暇。
yǒu quàn yǐ zhù shù zhě yuē xiān rú zhī yán zhì yǐ shān qí fán kě yě
”有劝以著述者,曰:“先儒之言至矣,芟其繁可也。
tōng jí wǔ shí yú nián lì fèng jǐn mǎn sān kǎo
”通籍五十余年,历俸仅满三考。
nan jin yi tui shì jiē gāo zhī
难进易退,世皆高之。
shēng sān zi jiān lìng yè nóng
生三子,兼令业农。
xiàn lìng guò zhī zhū zǐ shì lěi guì yíng rén bù zhī qí guì gōng zi yě
县令过之,诸子释耒跪迎,人不知其贵公子也。
zi shěng mào yú nán jiān tú bù wǎng dào wèi xún jiǎn suǒ chī yǐ zhī ér qǐng zuì mào wèi qiǎn zhī
子省懋于南监,徒步往,道为巡检所笞,已知而请罪,懋慰遣之。
wǎn nián sān zi yī sūn jìn sǐ
晚年,三子一孙尽死。
nián bā shí èr shēng shǎo zǐ jiē hòu yǐ yīn wèi guó zi shēng
年八十二生少子接,后以荫为国子生。
cóng zǐ zhěng zì yǐ dào
从子拯,字以道。
yòu cóng mào xué dēng hóng zhì shí wǔ nián jìn shì wèi xíng bù zhǔ shì
幼从懋学,登弘治十五年进士,为刑部主事。
zhèng dé chū wǔ liú jǐn xià zhào yù zhé wú zhōu fǔ tōng pàn
正德初,忤刘瑾,下诏狱,谪梧州府通判。
jǐn zhū zhuó nán jīng bīng bù láng zhōng
谨诛,擢南京兵部郎中。
jiā jìng zhōng lèi guān gōng bù shàng shū
嘉靖中,累官工部尚书。
guì è yù fù hǎi yùn yán gōng qīng yì dé shī zhěng yuē hǎi yùn suī yǒu gù shì ér fēng tāo bǎi bèi yú hé
桂萼欲复海运,延公卿议得失,拯曰:“海运虽有故事,而风涛百倍于河。
qiě tiān jīn hǎi kǒu duō yū zì gǔ bù wén yǒu jùn hǎi zhě
且天津海口多淤,自古不闻有浚海者。
yì suì qǐn
”议遂寝。
nán běi jiāo yì qǐ zhěng yán bù kě shī dì yì
南北郊议起,拯言不可,失帝意。
xún zuò jiāo tán jì qì quē gōng luò zhí guī
寻坐郊坛祭器缺供,落职归。
jiǔ zhī fù guān
久之复官。
zhì shì zú
致仕,卒。
huáng zhòng zhāo míng qián yǐ zì xíng pú tián rén
黄仲昭,名潜,以字行,莆田人。
zǔ shòu shēng hàn lín jiǎn tǎo yǒu xué xíng
祖寿生,翰林检讨,有学行。
fù jiā shù lù zhī xiàn yǐ shàn zhèng wén
父嘉,束鹿知县,以善政闻。
zhòng zhāo xìng duān jǐn nián shí wǔ liù jí yǒu zhì zhèng xué
仲昭性端谨,年十五六即有志正学。
dēng chéng huà èr nián jìn shì gǎi shù jí shì shòu biān xiū
登成化二年进士,改庶吉士,授编修。
yǔ zhāng mào zhuāng chǎng tóng yǐ zhí jiàn bèi zhàng zhé xiāng tán zhī xiàn
与章懋、庄昶同以直谏被杖,谪湘潭知县。
zài dào yòng jiàn guān yán gǎi nán jīng dà lǐ píng shì
在道,用谏官言,改南京大理评事。
liǎng jīng zhū sī lì zú lǜ fàng hái ér qǔ qí yuè qián wèi gù shì wéi zhòng zhāo yǔ luō lún bù gǎn
两京诸司隶卒率放还而取其月钱,为故事,惟仲昭与罗伦不敢。
yù shǐ zòng zǐ dì qǔ lù xíng bù qū wéi dì zhòng zhāo bó zhèng zhī
御史纵子弟取赂,刑部曲为地,仲昭驳正之。
yǒu qún lüè mín fù zhuǎn yù zhě bù zuò shǒu è yī rén zhòng zhāo qǐng jiē zuò
有群掠民妇转鬻者,部坐首恶一人,仲昭请皆坐。
lián zāo fù mǔ sàng bù lí shān kuài zhě sì nián
连遭父母丧,不离苫块者四年。
fú chú yǐ qīn bù dǎi yǎng suì bù chū
服除,以亲不逮养,遂不出。
hóng zhì gǎi yuán yù shǐ jiāng hóng shū jiàn lì bù shàng shū wáng shù xí yǒu sī dūn qù
弘治改元,御史姜洪疏荐,吏部尚书王恕檄有司敦趣。
bǐ zhì shù yà zhī dà mén wài yī ràng shēng táng xiāng xiàng zài bài shì liǎng gāo zhī
比至,恕迓之大门外,揖让升堂,相向再拜,世两高之。
chú jiāng xī tí xué qiān shì huì shì yǐ zhèng xué
除江西提学佥事,诲士以正学。
jiǔ zhī zài shū qǐ xiū rì shì zhù shù
久之再疏乞休,日事著述。
xué zhě chēng wèi xuān xiān shēng
学者称“未轩先生”。
zú nián qī shí sì
卒年七十四。
zhòng zhāo xiōng shēn yù shǐ
仲昭兄深,御史。
shēn zi qián hēng xíng rén
深子干亨,行人。
shǐ mǎn là jiā mò yú hǎi
使满剌加,殁于海。
qián hēng zi rú jīn guǎng xī tí xué fù shǐ xī yōng sū zhōu tóng zhī
干亨子如金,广西提学副使,希雍,苏州同知。
zhòng zhāo sūn mào nán jīng hù bù shì láng
仲昭孙懋,南京户部侍郎。
zhuāng chǎng zì kǒng biàn jiāng pǔ rén
庄昶,字孔抃,江浦人。
zì yòu háo mài bù qún shì gǔ bó xué
自幼豪迈不群,嗜古博学。
jǔ chéng huà èr nián jìn shì gǎi shù jí shì shòu hàn lín jiǎn tǎo
举成化二年进士,改庶吉士,授翰林检讨。
yǔ biān xiū zhāng mào huáng zhòng zhāo shū jiàn nèi tíng zhāng dēng wǔ zhǐ tíng zhàng èr shí zhé guì yáng zhōu pàn guān
与编修章懋、黄仲昭疏谏内廷张灯,忤旨廷杖二十,谪桂阳州判官。
xún yǐ yán guān lùn jiù gǎi nán jīng xíng rén sī fù
寻以言官论救,改南京行人司副。
jū sān nián mǔ yōu qù
居三年,母忧去。
jì dīng fù yōu āi huǐ sàng chú bù fù chū
继丁父忧,哀毁,丧除不复出。
bǔ jū dìng shān èr shí yú nián xué zhě chēng dìng shān xiān shēng
卜居定山二十余年,学者称“定山先生”。
xún fǔ wáng shù cháng yù qì qí lú cí zhī
巡抚王恕尝欲葺其庐,辞之。
chǎng shēng píng bù shàng zhù shù yǒu zì de zhé jiàn zhī yú shī
昶生平不尚著述,有自得,辄见之于诗。
jiàn zhāng shí yú shàng bù xí lǚ qù jù bù fù
荐章十余上,部檄屡趣,俱不赴。
dà xué shì qiū jùn sù è chǎng yǔ rén yuē lǜ tiān xià shì bèi cháo tíng zhě chǎng yě
大学士邱濬素恶昶,语人曰:“率天下士背朝廷者,昶也。
hóng zhì qī nián yǒu jiàn chǎng zhě fèng zhào qǐ yòng
”弘治七年有荐昶者,奉诏起用。
chǎng niàn jùn dāng guó bù chū qiě dé zuì qiáng qǐ rù dōu
昶念濬当国,不出且得罪,强起入都。
dà xué shì xú pǔ yǔ láng zhōng shào bǎo yuē dìng shān gù hàn lín fù zhī
大学士徐溥语郎中邵宝曰:“定山故翰林,复之。
jùn wén yuē wǒ bù shí suǒ wèi dìng shān yě
”濬闻曰:“我不识所谓定山也。
nǎi fù yǐ wéi xíng rén sī fù
”乃复以为行人司副。
é qiān nán jīng lì bù láng zhōng
俄迁南京吏部郎中。
de fēng jí
得风疾。
míng nián qǐ shēn guī bù chén bù wéi zòu
明年乞身归,部臣不为奏。
yòu míng nián jīng jì shàng shū ní yuè yǐ lǎo jí ba zhī
又明年京祭,尚书倪岳以老疾罢之。
jū èr nián zú nián liù shí sān
居二年卒,年六十三。
tiān qǐ chū zhuī shì wén jié
天启初,追谥文节。
zōu zhì zì rǔ yú hé zhōu rén
邹智,字汝愚,合州人。
nián shí èr néng wén
年十二能文。
jiā pín dú shū fén mù yè jì guǐ zhě sān nián
家贫,读书焚木叶继晷者三年。
jǔ chéng huà èr shí èr nián xiāng shì dì yī
举成化二十二年乡试第一。
shí dì yì juàn yú zhèng ér wàn ān liú jí yǐn zhí jū zhèng fǔ zhì fèn zhī
时帝益倦于政,而万安、刘吉、尹直居政府,智愤之。
dào chū sān yuán yè zhì shì shàng shū wáng shù kǎi rán yuē zhì tiān xià zài jìn jūn zǐ tuì xiǎo rén
道出三原,谒致仕尚书王恕,慨然曰:“治天下,在进君子退小人。
fāng jīn xiǎo rén zài wèi dú pū sì hǎi ér gōng gù bǐng qì tián lǐ
方今小人在位,毒痡四海,而公顾屏弃田里。
zhì cǐ xíng fēi wéi kē míng yù shàng shū tiān zǐ bié bái xián jiān zhěng sī mín yú tú tàn ěr
智此行非为科名,欲上书天子,别白贤奸,拯斯民于涂炭耳。
shù qí qí yán xiào ér bù dá
”恕奇其言,笑而不答。
míng nián dēng jìn shì
明年登进士。
gǎi shù jí shì
改庶吉士。
suì shàng shū yuē
遂上疏曰:
bì xià yú fǔ chén yù shì bì zī shū ēn yì shù bì jí yì yún rèn yǐ
陛下于辅臣,遇事必咨,殊恩异数必及,亦云任矣。
rán huò jìn tuì yī rén chǔ fèn yī shì wǎng wǎng jiàng zhōng zhǐ shǐ yī èr xiǎo rén yīn zhí qí bǐng shì jì rèn zhī ér yòu yí zhī yě
然或进退一人,处分一事,往往降中旨,使一二小人阴执其柄,是既任之而又疑之也。
bì xià qǐ bù yù tuī chéng dài wù zāi
陛下岂不欲推诚待物哉?
yóu qí jìn shēn zhī chū duō chū sī mén xiān yǒu yǐ zhì bì xià zhī yàn bó
由其进身之初,多出私门,先有以致陛下之厌薄。
jí yǔ yì shì yòu wéi nuò wéi jǐn xǐn xǐn qiàn qiàn ruò yǒu suǒ bù gǎn fǎn bù rú yī èr sú lì zú yǐ rèn shì
及与议事,又唯诺惟谨,伈伈伣伣,若有所不敢,反不如一二俗吏足以任事。
cǐ bì xià suǒ wéi yí yě chén qiè yǐ wéi guò yǐ
此陛下所为疑也,臣窃以为过矣。
xī sòng rén zōng zhī xià sǒng huái zhà zé chù zhī zhī lǚ yí jiǎn néng gǎi guò zé róng zhī
昔宋仁宗知夏竦怀诈则黜之,知吕夷简能改过则容之;
zhī dù yǎn hán qí fàn zhòng yān fù bì kě rèn zé bù cì zhuó zhī
知杜衍、韩琦、范仲淹、富弼可任则不次擢之。
gù néng běi jù qì dān xi chén yuán hào
故能北拒契丹,西臣元昊。
wèi wén yī rèn yī yí kě yǐ chéng tiān xià shì yě
未闻一任一疑,可以成天下事也。
yuàn bì xià chá shú wèi sǒng shú wèi yí jiǎn ér chù zhī róng zhī shú wèi yǎn qí zhòng yān bì ér zhuó zhī rì yǔ jiǎng lùn zhì dào bù shǐ xiǎo rén de cān qí jiān zé tiān gōng liàng yǐ
愿陛下察孰为竦,孰为夷简,而黜之容之,孰为衍、琦、仲淹、弼而擢之,日与讲论治道,不使小人得参其间,则天工亮矣。
chén yòu wén tiān xià shì wéi fǔ chén de yì wéi jiàn guān de yán
臣又闻天下事惟辅臣得议,惟谏官得言。
jiàn guān suī bēi yǔ fǔ chén děng
谏官虽卑,与辅臣等。
nǎi jīn zhī jiàn guān yǐ qū tǐ kuí wú wèi měi yǐ yìng duì jié jǐ wèi xián yǐ bù shū xíng yù wèi zhí yè
乃今之谏官以躯体魁梧为美,以应对捷给为贤,以簿书刑狱为职业。
bù wèi tiān biàn bù xù rén qióng
不畏天变,不恤人穷。
huò yǐ zhōng yì jī zhī zé yuē wú fēi bù yù yán yán chū zé huò suí qí shuí wú tīng
或以忠义激之,则曰:“吾非不欲言,言出则祸随,其谁吾听?
wū hū
”呜呼!
jì bù néng jìn yán xiào zhí ér fù yǐn guò yǐ guī yú shàng
既不能尽言效职,而复引过以归于上。
yǒu rén xīn zhě gù rú shì hu
有人心者固如是乎?
chén yuàn bà chù fú rǒng guǎng qiú fēng jié zhī chén
臣愿罢黜浮冗,广求风节之臣。
lìng zhàng xià jiū dàn rù gé cān yì
令仗下纠弹,入阁参议。
huò qǐng duì huò lún duì huò fēi shí zhào duì jì sè jiē zhī wēn yán dǎo zhī shǐ de bì chéng jǐn yùn zé tiān tīng kāi yǐ
或请对,或轮对,或非时召对,霁色接之,温言导之,使得毕诚尽蕴,则天听开矣。
chén yòu wén jí àn zài cháo huái nán qǐn móu jūn zǐ zhī yǒu yì rén guó yě dà yǐ
臣又闻汲黯在朝,淮南寝谋,君子之有益人国也大矣。
yǐ bì xià zhī cōng míng níng bù zhī jūn zǐ kě rèn ér gù qū yì zhī zāi
以陛下之聪明,宁不知君子可任而故屈抑之哉?
nǎi xiǎo rén qiǎo chán jiān yǐ zhòng shāng zhī ěr
乃小人巧谗间以中伤之耳。
jīn shuò dé rú wáng shù zhōng gěng rú qiáng zhēn liàng zhí gāng fāng rú zhāng mào lín jùn zhāng jí jiē yī shí rén wàng bù yí biǎn gù fù shàng tiān shēng cái zhī yì
今硕德如王恕,忠鲠如强珍,亮直刚方如章懋、林俊、张吉,皆一时人望,不宜贬锢,负上天生才之意。
bì xià chéng zhào cǐ shù rén zhì yào jìn zhī de shǐ gè jǐn qí píng shēng zé tiān xīn xié yǐ
陛下诚召此数人,置要近之地,使各尽其平生,则天心协矣。
chén yòu wén gāo huáng dì zhì hūn sì wéi gěi sǎo chú bù jí yǐ zhèng
臣又闻高皇帝制阍寺,惟给扫除,不及以政。
jìn zhě jiù zhāng rì huài xié jìng rì kāi rén zhǔ dà quán jǐn chū qí shǒu
近者旧章日坏,邪径日开,人主大权尽出其手。
nèi yǐ zhī wèi xiāng wài yǐ zhī wèi jiāng fān fāng yǐ zhī wèi zhèn fǔ líng rén jiàn gōng yǐ zhī yǐ zuò qí jì yín qiǎo fǎ wáng fó zǐ yǐ zhī yǐ zì chū rù gōng jìn cǐ qǐ gāo huáng dì suǒ xǔ zāi
内倚之为相,外倚之为将,藩方倚之为镇抚,伶人贱工倚之以作奇技淫巧,法王佛子倚之以恣出入宫禁,此岂高皇帝所许哉!
yuàn bì xià yǐ zǎi xiàng wèi gǔ gōng yǐ jiàn guān wèi ěr mù yǐ zhèng rén jūn zǐ wèi fù xīn shēn sī jí lǜ dìng zōng shè cháng jiǔ zhī jì zé dà gāng zhèng yǐ
愿陛下以宰相为股肱,以谏官为耳目,以正人君子为腹心,深思极虑,定宗社长久之计,则大纲正矣。
rán qí běn zé zài bì xià míng lǐ hé rú ěr
然其本则在陛下明理何如耳。
qiè wén shì chén jìn jiǎng wú fǎn fù lùn biàn zhī gōng bì xià tīng jiǎng yì wú cóng róng wò xīn zhī yì
窃闻侍臣进讲无反复论辨之功,陛下听讲亦无从容沃心之益。
rú cǐ ér yù míng lǐ yǐ yìng shì chén bù xìn yě
如此而欲明理以应事,臣不信也。
yuàn bì xià niàn yì lǐ zhī nán qióng xī rì yuè zhī yì mài kǎo zhī jīng shǐ yàn zhī shēn xīn shǐ zhōng suì wú jiàn zé shèng xué míng ér wàn shì bì zhì qǐ tè sì shì zhī jǔ cuò de qí dāng yǐ yé
愿陛下念义理之难穷,惜日月之易迈,考之经史,验之身心,使终岁无间,则圣学明而万事毕治,岂特四事之举措得其当已耶。
shū rù bù bào
疏入,不报。
zhì jì kāng kǎi fù qí qí shí yù shǐ tāng nài zhōng shū shè rén jí rén jìn shì li wén xiáng yì bìng fù yì qì zhì jiē yǔ zhī shàn
智既慷慨负奇,其时御史汤鼐、中书舍人吉人、进士李文祥亦并负意气,智皆与之善。
yīn xiāng yǔ pǐn hé gōng qīng cái liàng rén wù
因相与品核公卿,裁量人物。
wèi jǐ xiào zōng sì wèi bì zhèng duō suǒ gèng
未几,孝宗嗣位,弊政多所更。
zhì xǐ yǐ wéi qí zhì qiě de xíng nǎi fù yīn xīng biàn shàng shū yuē
智喜,以为其志且得行,乃复因星变上书曰:
fú dú míng zhào yún tiān xià lì bì suǒ dāng xīng gé suǒ zài guān yuán rén děng tiáo jù yǐ wén
伏读明诏云“天下利弊所当兴革,所在官员人等条具以闻”。
cǐ dài bì xià zhī qián rì dēng jí zhào shū wèi jiān chén suǒ wù jìn yán guān wú fēng wén xié sī yán shì wù lùn áo rán gù fù xià cǐ tiáo zì jiě ěr
此殆陛下知前日登极诏书为奸臣所误,禁言官毋风闻挟私言事,物论嚣然,故复下此条自解耳。
fū bù yuē zhèn gōng yǒu guò cháo zhèng yǒu quē ér yuē lì bì dāng xīng gé
夫不曰“朕躬有过,朝政有阙”,而曰“利弊当兴革”;
bù yuē xǔ zhū rén zhí yán wú yǐn ér yuē guān yuán rén děng tiáo jù yǐ wén
不曰“许诸人直言无隐”,而曰“官员人等条具以闻”。
bì xià suǒ yǐ qiú yán zhě yǐ bù guǎng yǐ
陛下所以求言者,已不广矣。
jīn yù xìng tiān xià zhī lì gé tiān xià zhī bì dāng qiú lì bì zhī běn yuán ér xìng qiě gé zhī bù dàng máo jǔ xì gù yǐ wéi lì bì zài shì yě
今欲兴天下之利,革天下之弊,当求利弊之本原而兴且革之,不当毛举细故,以为利弊在是也。
běn yuán hé zài
本原何在?
gé chén shì yǐ
阁臣是已。
shǎo shī ān chí lù hù chǒng shǎo bǎo jí fù xià wǎng shàng tài zǐ shǎo bǎo zhí xié zhà huái jiān shì zhī xiǎo rén yě
少师安持禄怙宠,少保吉附下罔上,太子少保直挟诈怀奸,世之小人也。
bì xià liú zhī zé jūn dé bì bù jiù cháo zhèng bì bù xiū cǐ bì suǒ dāng gé zhě yě
陛下留之,则君德必不就,朝政必不修,此弊所当革者也。
zhì shì shàng shū wáng shù zhōng liàng kě rèn dà shì shàng shū wáng hóng gāng yì kě qǐn dà jiān dōu yù shǐ péng sháo fāng zhèng kě jué dà yí shì zhī jūn zǐ yě
致仕尚书王恕忠亮可任大事,尚书王竑刚毅可寝大奸,都御史彭韶方正可决大疑,世之君子也。
bì shàng yòng zhī zé jūn dé kāi míng cháo zhèng qīng sù cǐ lì suǒ dāng xìng yě
陛上用之,则君德开明,朝政清肃,此利所当兴也。
rán jūn zǐ suǒ yǐ bù jìn xiǎo rén suǒ yǐ bù tuì dà dǐ yóu huàn guān quán zhòng ér yǐ
然君子所以不进,小人所以不退,大抵由宦官权重而已。
hàn yuán dì cháng rèn xiāo wàng zhī zhōu kān yǐ zú zhì yú hóng gōng shí xiǎn
汉元帝曾任用萧望之、周堪,最终被弘恭、石显所控制。
sòng xiào zōng cháng rèn liú jùn qīng liú gǒng yǐ zú jiān yú chén yuán gān shēng
宋孝宗尝任刘俊卿、刘珙矣,卒间于陈源、甘升。
lǐ lín fǔ niú xiān kè yǔ gāo lì shì xiāng fù hé ér táng zhèng bù gāng
李林甫、牛仙客与高力士相附和,而唐政不纲。
jiǎ sì dào dīng dà quán yǔ dǒng sòng chén xiāng biǎo lǐ ér sòng shì bù zhèn
贾似道、丁大全与董宋臣相表里,而宋室不振。
jūn zǐ xiǎo rén jìn tuì zhī jī wèi cháng bù xì cǐ cáo zhī shèng shuāi
君子小人进退之机,未尝不系此曹之盛衰。
yuàn bì xià jiàn jì wǎng jǐn jiāng lái lǎn tiān gāng zhāng yīng duàn
愿陛下鉴既往,谨将来,揽天纲,张英断。
fán suǒ yǐ dài huàn guān zhě yī yǐ gāo huáng dì wéi fǎ zé jūn zǐ kě jìn xiǎo rén kě tuì ér tiān xià zhī zhì chū yú yī yǐ
凡所以待宦官者,一以高皇帝为法,则君子可进,小人可退,而天下之治出于一矣。
yǐ bì xià cōng míng guān shì qǐ bù zhī xíng chén bù kě wěi xìn rán ér bù miǎn wù yòng zhě dài zhèng xīn zhī xué wèi jiǎng yě
以陛下聪明冠世,岂不知刑臣不可委信,然而不免误用者,殆正心之学未讲也。
xīn fā yú tiān lǐ zé ěr mù cōng míng yán dòng zhōng jié hé huàn guān zhī néng huò
心发于天理,则耳目聪明,言动中节,何宦官之能惑。
fā yú rén yù zé yī shēn wú zhǔ wàn shì shī gāng tóu jiān dǐ xì méng bì de shī
发于人欲,则一身无主,万事失纲,投间抵隙,蒙蔽得施。
suī yǒu shén wǔ zhī zī yì jiāng rì gǎi yuè huà ér jìn shī qí chū
虽有神武之资,亦将日改月化而浸失其初。
yù jìn jūn zǐ tuì xiǎo rén xìng tiān xià zhī lì gé tiān xià zhī bì qǐ kě de zāi
欲进君子退小人,兴天下之利,革天下之弊,岂可得哉?
dì de shū hàn zhī
帝得疏,颔之。
jū wú hé ān zhí xiāng jì bà chì
居无何,安、直相继罢斥。
ér jí rèn jì rú gù xián zhì cì gǔ
而吉任寄如故,衔智刺骨。
nài cháng cháo dāng shì bān zhì gào zhī yuē zǔ zōng shèng shí yù shǐ shì bān de miàn chén zhèng wù dé shī lì qǔ jìn zhǐ
鼐常朝当侍班,智告之曰:“祖宗盛时,御史侍班,得面陈政务得失,立取进止。
zì hòu wéi tuì ér jù shū cǐ jūn chén qíng yì suǒ yóu gé yě
自后惟退而具疏,此君臣情意所由隔也。
jūn xìng zhí wéi xīn zhī rì hé fǎng xiān cháo gù shì xíng zhī
君幸值维新之日,盍仿先朝故事行之。
jí shù fù zhào zhì jīng zhì wǎng yè yuē hòu shì rén chén bù huò shí jiàn tiān zǐ gù shì duō gǒu qiě
”及恕赴召至京,智往谒曰:“后世人臣不获时见天子,故事多苟且。
yuàn gōng qiě wù shòu guān xiān qǐng cháo jiàn qǔ shí zhèng bù shàn zhě lì chén zhī lì qǐng chú gé ér hòu bài mìng zhù qí yǒu jì
愿公且勿受官,先请朝见,取时政不善者历陈之,力请除革,而后拜命,庶其有济。
ruò xiān shòu guān wú fù jiàn tiān zi zhī rì yǐ
若先受官,无复见天子之日矣。
nài yǔ shù yì wèi néng yòng qí yán
”鼐与恕亦未能用其言。
huì liú gài yù qǐ jí shǐ qí dǎng wèi zhāng rù zhì míng suì xià zhào yù
会刘概狱起,吉使其党魏璋入智名,遂下诏狱。
zhì shēn qīn sān mù jǐn shǔ chuǎn xī kāng kǎi duì bù yuē zhì jiàn jīng yán yǐ hán shǔ chuò jiǎng wǔ cháo yǐ xì shì sè zé jì gāng fèi chí fēng sú fú bó shēng mín qiáo cuì biān bèi kōng xū sī qiè yǐ wéi yōu
智身亲三木,仅属喘息,慷慨对簿曰:“智见经筵以寒暑辍讲,午朝以细事塞责,纪纲废驰,风俗浮薄,生民憔悴,边备空虚,私窃以为忧。
yǔ nài děng wǎng lái lùn yì chéng yǒu zhī bù zhī qí tā
与鼐等往来论议诚有之,不知其他。
yàn zhě chéng jí yì jìng zhé guǎng dōng shí chéng suǒ lì mù shì jù tāng nài chuán
”谳者承吉意,竟谪广东石城所吏目,事具《汤鼐传》。
zhì zhì guǎng dōng zǒng dū qín hóng xí zhào xiū shū nǎi jū huì chéng
智至广东,总督秦纮檄召修书,乃居会城。
wén chén xiàn zhāng jiǎng dào xīn huì wǎng shòu yè zì shì xué yì cuì
闻陈献章讲道新会,往受业,自是学益粹。
hóng zhì sì nián shí yuè de jí jù zú nián èr shí yǒu liù
弘治四年十月得疾遽卒,年二十有六。
tóng nián shēng wú tíng jǔ wèi shùn dé zhī xiàn liàn ér guī qí sàng
同年生吴廷举为顺德知县,殓而归其丧。
tiān qǐ chū zhuī shì zhōng jiè
天启初,追谥忠介。
shū fēn zì guó shang jìn xián rén
舒芬,字国裳,进贤人。
nián shí èr xiàn xún yàn fù yú zhī fǔ zhù hàn suì zhī míng
年十二,献《驯雁赋》于知府祝瀚,遂知名。
zhèng dé shí èr nián jǔ jìn shì dì yī shòu xiū zhuàn
正德十二年举进士第一,授修撰。
shí wǔ zōng shù wēi xíng tián yóu wú dù
时武宗数微行,畋游无度。
qí míng nián xiào zhēn huáng hòu bēng fu yú yuè yù xìng xuān fǔ
其明年,孝贞皇后崩甫逾月,欲幸宣府。
tuō yán wǎng shì shān líng ba yán dào bīng wèi
托言往视山陵,罢沿道兵卫。
fēn shàng yán bì xià sān nián zhī nèi dāng shēn jū bù chū suī shì fú zhī hòu gù yǎn rán qióng jiù yě
芬上言:“陛下三年之内当深居不出,虽释服之后,固俨然茕疚也。
qiě zì gǔ wàn shèng zhī zhòng fēi bēn cuàn táo nì wèi yǒu bù yán shì wèi zhě
且自古万乘之重,非奔窜逃匿,未有不严侍卫者。
yòu děng wēi mò dà yú chē fú yǐ tiān zǐ zhī zūn xià tóng shù rén shě dà lù gǔn miǎn ér léi chē xiè fú shì yù fēi suǒ yǐ biàn shàng xià dìng lǐ yí
又等威莫大于车服,以天子之尊下同庶人,舍大辂衮冕而羸车亵服是御,非所以辨上下、定礼仪。
bù tīng
庄公不听。
xiào zhēn shān líng bì yíng zhǔ fù miào zì cháng ān mén rù
孝贞山陵毕,迎主祔庙,自长安门入。
fēn yòu yán xiào zhēn huáng hòu zuò pèi mào líng wèi wén shī dé
芬又言:“孝贞皇后作配茂陵,未闻失德。
zǔ zōng zhī zhì jì zàng yíng zhǔ bì rù zhèng mén
祖宗之制,既葬迎主,必入正门。
zuó xiào zhēn zhī zhǔ gù cóng bì xià jià yóu páng mén rù tā rì shǐ chén shū zhī yuē liù yuè jǐ chǒu chē jià zhì zì shān líng yíng xiào zhēn chún huáng hòu zhǔ rù cháng ān mén jiāng shǐ xiào zhēn yǒu bù dé zhèng zhōng zhī xián qí hé yǐ jiě yú tiān xià hòu shì
昨孝贞之主,顾从陛下驾由旁门入,他日史臣书之曰“六月己丑,车驾至自山陵,迎孝贞纯皇后主入长安门”,将使孝贞有不得正终之嫌,其何以解于天下后世?
zuó fù miào zhī xī jí fēng xùn léi shèn yǔ yì zhě shèng zǔ liè zōng jí xiào zhēn huáng hòu zhī líng jǐng gào bì xià yě
昨祔庙之夕,疾风迅雷甚雨,意者圣祖列宗及孝贞皇后之灵,儆告陛下也。
bì xià yi jí míng zhào zhōng wài yǐ shì gǎi guò
陛下宜即明诏中外,以示改过。
bù bào
”不报。
suì qǐ guī yǎng bù xǔ
遂乞归养,不许。
yòu míng nián sān yuè dì yì nán xún
又明年三月,帝议南巡。
shí níng wáng chén háo jiǔ xù yì móu yǔ jìn xìng xiāng jié rén qíng huáng jù
时宁王宸濠久蓄异谋,与近幸相结,人情惶惧。
yán guān fú què jiàn wǔ zhǐ bèi zé ràng
言官伏阙谏,忤旨被责让。
fēn yōu zhī yǔ lì bù yuán wài láng xià liáng shèng lǐ bù zhǔ shì wàn cháo shù jí shì wāng yīng zhěn yào zhū cáo lián zhāng rù jiàn zhòng xǔ nuò
芬忧之,与吏部员外郎夏良胜、礼部主事万潮、庶吉士汪应轸要诸曹连章入谏,众许诺。
fēn suì xié biān xiū cuī tóng shù jí shì jiāng huī wáng tíng chén mǎ rǔ jì cáo jiā jí yīng zhěn shàng shū yuē
芬遂偕编修崔桐,庶吉士江晖、王廷陈、马汝骥、曹嘉及应轸上疏曰:
gǔ dì wáng suǒ yǐ xún shòu zhě xié lǜ dù tóng liàng héng fǎng yí lǎo wèn jí kǔ chù zhì yōu míng shì xù zài wèi shì yǐ zhū hóu wèi yān bǎi xìng ān yān
“古帝王所以巡狩者,协律度,同量衡,访遗老,问疾苦,黜陟幽明,式序在位,是以诸侯畏焉,百姓安焉。
ruò bì xià zhī chū bù guò rú qín huáng hàn wǔ chǐ xīn wéi lè ér yǐ fēi néng xíng xún shòu zhī lǐ zhě yě
若陛下之出,不过如秦皇、汉武,侈心为乐而已,非能行巡狩之礼者也。
bó làng bǎi gǔ qí huò yì kě jiàn yǐ
博浪、柏谷,其祸亦可鉴矣。
jìn zhě xī běi zài xún liù shī bù shè sì mín gào bìng
近者西北再巡,六师不摄,四民告病。
āi tòng zhī shēng shàng chè cāng hào
哀痛之声,上彻苍昊。
chuán bō sì fāng rén xīn zhèn dòng
传播四方,人心震动。
gù yī wén nán xún zhào shū jiē niǎo jīng shòu sàn
故一闻南巡诏书,皆鸟惊兽散。
ér yǒu sī fāng yǐ yíng fèng wèi míng zhēng fā yán jí jiāng huái zhī jiān xiāo rán fán fèi
而有司方以迎奉为名,征发严急,江、淮之间萧然烦费。
wàn yī bù chěng zhī tú chéng shì chàng luàn wèi huò fēi xì
万一不逞之徒,乘势倡乱,为祸非细。
qiě bì xià yǐ zhèn guó gōng zì mìng gǒu zhì qīn wáng guó jìng huò jù xūn chén zhī lǐ yǐ dài bì xià jiāng běi xiàng cháo zhī hu yì nán miàn shòu qí cháo hu
且陛下以镇国公自命,苟至亲王国境,或据勋臣之礼以待陛下,将北向朝之乎,抑南面受其朝乎?
jiǎ lìng xún míng zé shí shēn qiú bèi miù zhī duān zé zuǒ yòu chǒng xìng wú sǐ suǒ yǐ
假令循名责实,深求悖谬之端,则左右宠幸无死所矣。
shàng yǒu shì kān tòng kū bù rěn yán zhě zōng fān xù liú shui bí zhī xìn dà chén huái féng dào zhī xīn
尚有事堪痛哭不忍言者:宗藩蓄刘氵鼻之衅,大臣怀冯道之心。
yǐ lù wèi wèi gù wù yǐ cháo shǔ wéi shì chán yǐ bì xià wèi yì qí yǐ gé chú nián jiān wèi gù shì
以禄位为故物,以朝署为市廛,以陛下为弈棋,以革除年间为故事。
tè zuǒ yòu chǒng xìng zhī shù duǎn qiǎn wú néng yǐ cǐ yán gào bì xià ěr
特左右宠幸知术短浅,无能以此言告陛下耳。
shǐ bì xià de wén cǐ yán suī jìn mén zhī wài yì jiāng jǐng bì ér chū shàng gǎn qīng jì màn yóu zāi
使陛下得闻此言,虽禁门之外,亦将警跸而出,尚敢轻骑慢游哉?
shū rù lù wán yíng wèi yuē shàng wén yǒu jiàn zhě zhé huì yù zì yǐn jué
疏入,陆完迎谓曰:“上闻有谏者辄恚,欲自引决。
zhū jūn qiě xiū wù guī guò jūn shàng gū zhí míng
诸君且休,勿归过君上,沽直名。
fēn děng bù yīng ér chū
”芬等不应而出。
yǒu qǐng liáng shèng cháo guò fēn è wàn hèn wán
有顷,良胜、潮过芬,扼腕恨完。
fēn yīn yāo bó shì chén jiǔ chuān zhì zhuó zhī jiǔ yuē pǐ fū bù kě duó zhì jūn bèi kě suì yǐ hū
芬因邀博士陈九川至,酌之酒曰:“匹夫不可夺志,君辈可遂已乎?
míng rì suì xié zhū cáo lián shū rù
”明日遂偕诸曹连疏入。
dì dà nù mìng guì què xià wǔ rì qī mǎn fù zhàng zhī sān shí
帝大怒,命跪阙下五日,期满复杖之三十。
fēn chuàng shén jǐ bì yú zhì hàn lín yuàn zhōng
芬创甚,几毙,舁至翰林院中。
zhǎng yuàn zhě jù dé zuì mìng piāo chū zhī fēn yuē wú guān cǐ jí sǐ cǐ ěr
掌院者惧得罪,命摽出之,芬曰:“吾官此,即死此耳。
jìng zhé fú jiàn shì bó fù tí jǔ guǒ chuàng jiù dào
”竟谪福建市舶副提举,裹创就道。
shì zōng jí wèi zhào fù gù guān
世宗即位,召复故官。
jiā jìng sān nián chūn zhāo shèng tài hòu shòu dàn zhào miǎn zhū mìng fù cháo hè
嘉靖三年春,昭圣太后寿旦,诏免诸命妇朝贺。
fēn yán qián zhě xīng guó tài hòu lìng dàn mìng fù cháo hè rú yí
芬言:“前者兴国太后令旦,命妇朝贺如仪。
jīn yù huáng tài hòu shòu jié hū xíng chuán miǎn kǒng shī qīng zhòng zhī yi
今遇皇太后寿节,忽行传免,恐失轻重之宜。
qǐ shōu chéng mìng yǐ zhāng shèng xiào
乞收成命,以彰圣孝。
dì nù duó fèng sān yuè
”帝怒,夺俸三月。
shí dì yù zūn chóng běn shēng fēn xié qí liáo lián zhāng jí jiàn
时帝欲尊崇本生,芬偕其僚连章极谏。
jí zhāng cōng guì è fāng xiàn fu zhòu zhuó xué shì fēn jí tóng guān yáng wéi cōng biān xiū wáng sī xiū yǔ tóng liè bài shū qǐ ba
及张璁、桂萼、方献夫骤擢学士,芬及同官杨维聪、编修王思羞与同列,拜疏乞罢。
wèi jǐ fù xié tóng guān yáng shèn děng fú zuǒ shùn mén kū zhēng
未几,复偕同官杨慎等伏左顺门哭争。
dì nù xià yù tíng zhàng duó fèng rú chū
帝怒,下狱廷杖,夺俸如初。
xuán zāo mǔ sāng guī zú yú jiā nián sì shí sì
旋遭母丧归,卒于家,年四十四。
shì chēng zhōng xiào zhuàng yuán
世称“忠孝状元”。
fēn fēng shén yù lì fù qì jùn lì duān jū jìng rì wú juàn róng yè zé jì guò zì sòng
芬丰神玉立,负气峻厉,端居竟日无倦容,夜则计过自讼。
yǐ chàng míng jué xué wéi jǐ rèn
以倡明绝学为己任。
qí xué guàn chuàn zhū jīng jiān tōng tiān wén lǜ lì ér yóu jīng yú zhōu lǐ
其学贯串诸经,兼通天文律历,而尤精于《周礼》。
cháng yuē zhōu lǐ shì yí lǐ lǐ jì yóu shǔ zhī shì wú wèi yě
尝曰:“《周礼》视《仪礼》、《礼记》,犹蜀之视吴、魏也。
gǔ shì wèi yí lǐ wèi běn zhōu lǐ wèi mò wàng yǐ
贾氏谓《仪礼》为本,《周礼》为末,妄矣。
zhū zǐ bù jiā shì zhèng hé yě
朱子不加是正,何也?
jí gé qí zi qǐng suǒ yán wéi yǐ wèi jí biǎo zhāng zhōu lǐ wèi hèn
”疾革,其子请所言,惟以未及表章《周礼》为恨。
xué zhě chēng zǐ xī xiān shēng
学者称“梓溪先生”。
wàn lì zhōng zhuī shì wén jié
万历中,追谥文节。
xiān shì xiū zhuàn luō lún yǐ jiàn zhé fú jiàn tí jǔ yú liù shí nián ér fēn jì zhī
先是,修撰罗伦以谏谪福建提举,逾六十年而芬继之。
yǔ lún tóng xiāng tóng guān suǒ zhé de yǔ guān yòu tóng fú jiàn shì dà fū suì sì fēn pèi lún yún
与伦同乡同官,所谪地与官又同,福建士大夫遂祀芬配伦云。
cuī tóng zì lái fèng hǎi mén rén
崔桐,字来凤,海门人。
xiāng shì dì yī yǔ fēn tóng jìn shì jí dì
乡试第一,与芬同进士及第。
shòu biān xiū
授编修。
jì jiàn nán xún bìng guì què xià shòu zhàng duó fèng
既谏南巡,并跪阙下,受杖夺俸。
jiā jìng zhōng yǐ shì dú chū wèi hú guǎng yòu cān yì lèi zhuó guó zǐ jì jiǔ lǐ bù yòu shì láng
嘉靖中,以侍读出为湖广右参议,累擢国子祭酒,礼部右侍郎。
mǎ rǔ jì zì zhòng fáng suí dé rén
马汝骥,字仲房,绥德人。
zhèng dé shí èr nián jìn shì
正德十二年进士。
gǎi shù jí shì
改庶吉士。
xié fēn děng jiàn nán xún fá guì shòu zhàng
偕芬等谏南巡,罚跪受杖。
jiào xí qī mǎn dāng shòu biān xiū tè tiáo zé zhōu zhī zhōu
教习期满,当授编修,特调泽州知州。
chéng wáng fǔ rén nüè xiǎo mín
惩王府人虐小民。
bǐ wáng yǒu suǒ shǔ zhé tóu qí shū dú zhōng bù shì
比王有所属,辄投其书椟中不视。
líng chuān zhī xiàn tān rǔ jì yù chù zhī
陵川知县贪,汝骥欲黜之。
xún àn yù shǐ wèi qū jiě rǔ jì bù tīng jìng chǐ qí guān
巡按御史为曲解,汝骥不听,竟褫其官。
shì zōng lì zhào fù biān xiū xún lù zhí jiàn gōng zēng zhì yī děng
世宗立,召复编修,寻录直谏功,增秩一等。
yù xiū wǔ zōng shí lù jìn xiū zhuàn
预修《武宗实录》,进修撰。
lì liǎng jīng guó zǐ sī yè zhuó nán jīng yòu tōng zhèng jiù gǎi guó zǐ jì jiǔ zhào bài lǐ bù yòu shì láng
历两京国子司业,擢南京右通政,就改国子祭酒,召拜礼部右侍郎。
shàng shū yán sōng ài zhòng rǔ jì rù gé chēng zhī dì tè jiā shì dú xué shì
尚书严嵩爱重汝骥,入阁称之,帝特加侍读学士。
rǔ jì xíng jǐ qiào lì rán xìng gù hé yì rén wàng guī yān
汝骥行己峭厉,然性故和易,人望归焉。
zú zèng shàng shū shì wén jiǎn
卒赠尚书,谥文简。
yīng zhěn děng zì yǒu chuán
应轸等自有传。
zàn yuē cí chén yǐ wén xué shì cóng wèi zhí fēi yǒu yán zé yě
赞曰:词臣以文学侍从为职,非有言责也。
jī yú míng yì kǎn kǎn tíng zhèng dǐ zuì zhé ér bù huǐ qǐ fēi jiǎo rán zhì jié zhī shì yú
激于名义,侃侃廷诤,抵罪谪而不悔,岂非皎然志节之士欤?
duó qíng zhī diǎn bù shǐ li xián rán zì luō lún shū chuán sòng tiān xià ér cháo chén bù gǎn yǐ qǐ fù wèi gù shì yú lún lǐ suǒ bì qǐ qiǎn xiǎn zāi
夺情之典不始李贤,然自罗伦疏传诵天下,而朝臣不敢以起复为故事,于伦理所裨,岂浅鲜哉。
zhāng mào děng yǐn xuān zōng zhēn míng guó jiā shè guān yì bù wéi zhāng jūn zhī guò
章懋等引宣宗箴,明国家设官意,不为彰君之过。
zōu zhì zhǐ liè xián jiān jiǎo fú tōu mò
邹智指列贤奸,矫拂媮末。
shū fēn wēi yán sǒng qiē yǒu yuán àng lǎn pèi zhī fēng
舒芬危言耸切,有爰盎揽辔之风。
kuàng fu qīng xiū jùn jié xíng wú xiá yóu ruò zhū zǐ zhě xún zú yǐ jiáo wén shì fú kuā zhī xí yǐ
况夫清修峻节,行无瑕尤,若诸子者,洵足以矫文士浮夸之习矣。