shēn shí xíng zi yòng mào yòng jiā sūn shào fāng wáng xī jué dì dǐng jué zi héng chén yī guàn fāng cóng zhé chén shui hú dì yǎn
申时行(子用懋用嘉孙绍芳) 王锡爵(弟鼎爵子衡) 沈一贯方从哲沈氵隺(弟演)
shēn shí xíng zì rǔ mò cháng zhōu rén
申时行,字汝默,长洲人。
jiā jìng sì shí yī nián jìn shì dì yī
嘉靖四十一年进士第一。
shòu xiū zhuàn
授修撰。
lì zuǒ shù zǐ zhǎng hàn lín yuàn shì
历左庶子,掌翰林院事。
wàn lì wǔ nián yóu lǐ bù yòu shì láng gǎi lì bù
万厉五年,由礼部右侍郎改吏部。
shí xíng yǐ wén zì shòu zhī zhāng jū zhèng yùn jiè bù lì yá yì jū zhèng ān zhī
时行以文字受知张居正,蕴藉不立崖异,居正安之。
liù nián sān yuè jū zhèng jiāng guī zàng fù qǐng guǎng gé chén suì yǐ zuǒ shì láng jiān dōng gé dà xué shì rù yù jī wù
六年三月,居正将归葬父,请广阁臣,遂以左侍郎兼东阁大学士入预机务。
yǐ jìn lǐ bù shàng shū jiān wén yuān gé lěi jìn shǎo fù jiān tài zǐ tài fù lì bù shàng shū jiàn jí diàn
已,进礼部尚书兼文渊阁,累进少傅兼太子太傅、吏部尚书、建极殿。
zhāng jū zhèng lǎn quán jiǔ cāo qún xià rú shù shī yì jǐ zhě lǜ zhú qù zhī
张居正揽权久,操群下如束湿,异己者率逐去之。
jí jū zhèng zú zhāng sì wéi shí xíng xiāng jì bǐng zhèng wu wèi kuān dà
及居正卒,张四维、时行相继柄政,务为宽大。
yǐ cì shōu zhào lǎo chéng bù liè shù wèi cháo lùn duō chēng zhī
以次收召老成,布列庶位,朝论多称之。
rán shì shí nèi gé quán jī zhòng liù qīng dà dǐ xùn gé chén zhǐ
然是时内阁权积重,六卿大抵徇阁臣指。
zhū dà chén yóu sì wéi shí xíng qǐ lè qí kuān duō yǔ xiāng hòu shàn
诸大臣由四维、时行起,乐其宽,多与相厚善。
sì wéi yōu guī shí xíng wéi shǒu fǔ
四维忧归,时行为首辅。
yú yǒu dīng xǔ guó wáng xī jué wáng jiā píng xiān hòu tóng jū zhèng fǔ wú xián cāi
余有丁、许国、王锡爵、王家屏先后同居政府,无嫌猜。
ér yán lù wèi jū zhèng suǒ è zhì shì fāng fā shū
而言路为居正所遏,至是方发舒。
yǐ jū zhèng sù nì shí xíng bù néng wú fěng cì
以居正素昵时行,不能无讽刺。
shí xíng wài shì bó dà néng róng rén xīn gù fú shàn yě
时行外示博大能容人,心故弗善也。
dì suī lè yán zhě jié jū zhèng duǎn ér pō è rén lùn shí shì yán shì zhě jiān zhé guān
帝虽乐言者讦居正短,而颇恶人论时事,言事者间谪官。
zhòng yǐ cǐ wàng shí xíng kǒu yǔ xiāng dǐ qī
众以此望时行,口语相诋諆。
zhū dà chén yòu jiē yòu shí xíng zhǔ yán zhě kǒu yán zhě yì fèn shí xíng yǐ cǐ sǔn wù wàng
诸大臣又皆右时行拄言者口,言者益愤,时行以此损物望。
shí èr nián sān yuè yù shǐ zhāng wén xī cháng yán qián gé chén zhuān zì zhě sì shì qǐng dì yǒng jìn gé zhī
十二年三月,御史张文熙尝言前阁臣专恣者四事,请帝永禁革之。
shí xíng shū zhēng yuē wén xī wèi bù yuàn bǎi zhí shì bù dàng zhì kǎo chéng bù sòng gé chá kǎo
时行疏争曰:“文熙谓部院百执事不当置考成簿,送阁察考;
lì bīng èr bù chú shòu bù dàng yī yī qǔ cái
吏、兵二部除授,不当一一取裁;
dū fǔ xún àn xíng shì bù dàng mì jiē qǐng jiào
督抚巡按行事,不当密揭请教;
gé zhōng piào nǐ dāng shǐ tóng guān zhī
阁中票拟,当使同官知。
fu gé chén bù zhí dāng bà chù ruò bìng qí zhí zhǎng jǐn xuē zhī shì yīn yē fèi shí yě
夫阁臣不职当罢黜,若并其执掌尽削之,是因噎废食也。
zhì piào nǐ wú bù yǔ tóng guān yì zhě
至票拟,无不与同官议者。
dì shēn yǐ wéi rán chù wén xī yì bù yòng
”帝深以为然,绌文熙议不用。
yù shǐ dīng cǐ lǚ yán shì láng gāo qǐ yú yǐ shì tí quàn jìn jū zhèng dì shǒu shū shì shí xíng
御史丁此吕言侍郎高启愚以试题劝进居正,帝手疏示时行。
shí xíng yuē cǐ lǚ yǐ ài mèi xiàn rén dà pì kǒng chán yán jiē zhǒng zhì fēi qīng míng zhī cháo suǒ yí yǒu
时行曰:“此吕以暧昧陷人大辟,恐谗言接踵至,非清明之朝所宜有。
shàng shū yáng wēi yīn qǐng chū cǐ lǚ yú wài dì cóng wēi yán
”尚书杨巍因请出此吕于外,帝从巍言。
ér jǐ shì yù shǐ wáng shì xìng li zhí děng jiāo zhāng hé wēi ē shí xíng yì bì sāi yán lù
而给事御史王士性、李植等交章劾巍阿时行意,蔽塞言路。
dì xún yì huǐ zhī mìng ba qǐ yú liú cǐ lǚ
帝寻亦悔之,命罢启愚,留此吕。
shí xíng wēi qiú qù
时行、巍求去。
yǒu dīng guó yán dà chén guó tǐ suǒ xì jīn yǐ qún yán liú cǐ lǚ kǒng wú yǐ ān shí xíng wēi xīn
有丁、国言:“大臣国体所系,今以群言留此吕,恐无以安时行、巍心。
guó yóu bù shèng fèn zhuān shū qiú qù dǐ zhū yán lù
”国尤不胜愤,专疏求去,诋诸言路。
fù dōu yù shǐ shí xīng shì láng lù guāng zǔ yì yǐ wéi yán
副都御史石星、侍郎陆光祖亦以为言。
dì nǎi tīng wēi chū cǐ lǚ yú wài wèi liú shí xíng guó ér yán lù qún qǐ gōng guó
帝乃听巍,出此吕于外,慰留时行、国,而言路群起攻国。
shí xíng qǐng liàng fá yán zhě yán zhě yì xīn hàn
时行请量罚言者,言者益心憾。
jì ér li zhí jiāng dōng zhī yǐ dà yù shān shòu gōng shì hàn shí xíng bù shèng biǎn qù gé chén yǔ yán lù rì xiāng shuǐ huǒ yǐ
既而李植、江东之以大峪山寿宫事撼时行不胜,贬去,阁臣与言路日相水火矣。
chū yù shǐ wèi yǔn zhēn láng zhōng li sān cái yǐ kē chǎng shì lùn jí shí xíng zi yòng mào biǎn guān
初,御史魏允贞、郎中李三才以科场事论及时行子用懋,贬官。
jǐ shì zhōng zōu yuán biāo hé ba shí xíng yīn xú xué mó shí xíng jiǎ tā shū zhú zhī qù
给事中邹元标劾罢时行姻徐学谟,时行假他疏逐之去。
yǐ ér zhàn wù qíng shāo shāo zhuó sān rén guān sān rén de wú fèi
已而占物情,稍稍擢三人官,三人得毋废。
shì yǐ cǐ chēng shí háng zhǎng zhě
世以此称时行长者。
shí xíng yù shōu rén xīn ba jū zhèng shí suǒ xíng kǎo chéng fǎ
时行欲收人心,罢居正时所行考成法;
yī qiè wèi jiǎn yì yì shù yǒu xiàn nà
一切为简易,亦数有献纳。
cháng yīn zāi yì lì yán cuī kē jí pò zhēng pài jiā zēng xíng yù fán duō yòng dù chǐ mí zhī hài
尝因灾异,力言催科急迫,征派加增,刑狱繁多,用度侈靡之害。
yòu cháng qǐng zhǐ fǔ àn guān zhù gōng zāng fá yín qǐng jiǎn zhī zào shù qù fā zhū sī zhāng zòu
又尝请止抚按官助工赃罚银,请减织造数,趣发诸司章奏。
yuán shàng bǎo qīng xú zhēn míng yì qǐng kāi jī nèi shuǐ tián
缘尚宝卿徐贞明议,请开畿内水田。
yòng shān zi lóng liú tīng píng lǒng chuān jiàn zhèng luò wèi jīng lüè qù shùn yì wáng dōng guī qǐn yè mèng xióng zòu yǐ mǐ yáng yìng lóng zhī biàn
用邓子龙、刘𬘩平陇川,荐郑洛为经略,趣顺义王东归,寝叶梦熊奏以弭杨应龙之变。
rán shì shí tiān xià chéng píng shàng xià tián xī fǎ jì jiàn bù zhèn
然是时天下承平,上下恬熙,法纪渐不振。
shí xíng wu chéng dì zhǐ bù néng dà yǒu jiàn lì
时行务承帝指,不能大有建立。
dì měi yù jiǎng qī duō chuán miǎn
帝每遇讲期,多传免。
shí xíng qǐng suī miǎn jiǎng réng jìn jiǎng zhāng
时行请虽免讲,仍进讲章。
zì hòu wèi gù shì jiǎng yán suì yǒng ba
自后为故事,讲筵遂永罢。
píng shì luò yú rén jìn jiǔ sè cái qì sì zhēn dì dà nù zhào shí xíng děng tiáo fēn xī zhī jiāng zhòng qiǎn
评事雒于仁进《酒色财气四箴》,帝大怒,召时行等条分析之,将重谴。
shí xíng qǐng wú xià qí zhāng ér fěng yú rén zì yǐn qù yú rén lài yǐ miǎn
时行请毋下其章,而讽于仁自引去,于仁赖以免。
rán zhāng zòu liú zhōng zì cǐ shǐ
然章奏留中自此始。
shí sì nián zhēng yuè guāng zōng nián wǔ suì ér zhèng guì fēi yǒu chǒng shēng huáng sān zi cháng xún pō méng duó dí yì
十四年正月,光宗年五岁,而郑贵妃有宠,生皇三子常洵,颇萌夺嫡意。
shí xíng lǜ tóng liè zài qǐng jiàn chǔ bù tīng
时行率同列再请建储,不听。
tíng chén yǐ guì fēi gù duō zhǐ chì gōng wéi chù dì nù bèi yán qiǎn
廷臣以贵妃故,多指斥宫闱,触帝怒,被严谴。
dì cháng zhào qiú zhí yán
帝尝诏求直言。
láng guān liú fù chū li mào guì děng xiǎn qīn guì fēi
郎官刘复初、李懋桧等显侵贵妃。
shí xíng qǐng dì xià zhào lìng zhū cáo jiàn yán zhǐ jí suǒ sī zhí zhǎng tīng qí zhǎng zé ér xiàn zhī bù dé zhuān dá
时行请帝下诏,令诸曹建言止及所司职掌,听其长择而献之,不得专达。
dì shén yuè zhòng duō jiù shí xíng zhě
帝甚悦,众多咎时行者。
shí xíng lián qǐng jiàn chǔ
时行连请建储。
shí bā nián dì zhào huáng zhǎng zǐ huáng sān zi lìng shí xíng rù jiàn yù dé gōng
十八年,帝召皇长子、皇三子,令时行入见毓德宫。
shí xíng bài hè qǐng jí dìng dà jì
时行拜贺,请亟定大计。
dì yóu yù jiǔ zhī xià zhào yuē zhèn bù xǐ jī guō
帝犹豫久之,下诏曰:“朕不喜激聒。
jìn zhū chén zhāng zòu gài liú zhōng è qí lí jiàn zhèn fù zǐ
近诸臣章奏概留中,恶其离间朕父子。
ruò míng suì tíng chén bù fù dú rǎo dāng yǐ hòu nián cè lì fǒu zé sì huáng zhǎng zǐ shí wǔ suì jǔ xíng
若明岁廷臣不复渎扰,当以后年册立,否则俟皇长子十五岁举行。
shí xíng yīn jiè tíng chén wú jī rǎo
”时行因戒廷臣毋激扰。
míng nián bā yuè gōng bù zhǔ shì zhāng yǒu dé qǐng jù cè lì yí zhù
明年八月,工部主事张有德请具册立仪注。
dì nù mìng zhǎn qī yī nián
帝怒,命展期一年。
ér nèi gé zhōng yì yǒu shū rù
而内阁中亦有疏入。
shí xíng fāng zài gào cì fǔ guó shǒu liè shí xíng míng
时行方在告,次辅国首列时行名。
shí xíng mì shàng fēng shì yán chén fāng zài gào chū bù yù zhī
时行密上封事,言:“臣方在告,初不预知。
cè lì zhī shì shèng yì yǐ dìng
册立之事,圣意已定。
yǒu dé bù ān dà jì wéi chén duàn qīn cái wù yīn xiǎo chén fáng dà diǎn
有德不谙大计,惟宸断亲裁,勿因小臣妨大典。
yú shì jǐ shì zhōng luō dà hóng hé shí xíng wèi yáng fù qún chén zhī yì yǐ qǐng lì ér yīn huǎn qí shì yǐ nèi jiāo
”于是给事中罗大纮劾时行,谓阳附群臣之议以请立,而阴缓其事以内交。
zhōng shū huáng zhèng bīn fù lùn shí xíng pái xiàn tóng guān qiǎo bì shǒu shì zhī zuì
中书黄正宾复论时行排陷同官,巧避首事之罪。
èr rén jiē bèi chù zé
二人皆被黜责。
yù shǐ zōu dé yǒng shū fù shàng shí xíng lì qiú ba
御史邹德泳疏复上,时行力求罢。
zhào chí yì guī
诏驰驿归。
guī sān nián guāng zōng shǐ chū gé jiǎng xué shí nián shǐ lì wèi huáng tài zǐ
归三年,光宗始出阁讲学,十年始立为皇太子。
sì shí èr nián shí xíng nián bā shí dì qiǎn xíng rén cún wèn
四十二年,时行年八十,帝遣行人存问。
zhào shū zhì mén ér zú
诏书至门而卒。
xiān yǐ yún nán yuè fèng píng jiā shǎo shī jiān tài zǐ tài shī zhōng jí diàn dà xué shì zhào zèng tài shī shì wén dìng
先以云南岳凤平,加少师兼太子太师、中极殿大学士,诏赠太师,谥文定。
zi yòng mào yòng jiā
子用懋、用嘉。
yòng mào zì jìng zhōng jǔ jìn shì
用懋,字敬中,举进士。
lèi guān bīng bù zhí fāng láng zhōng
累官兵部职方郎中。
shén zōng zhuó tài pú shǎo qīng réng shì zhí fāng shì
神宗擢太仆少卿,仍视职方事。
zài qiān yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ shùn tiān
再迁右佥都御史,巡抚顺天。
chóng zhēn chū lì bīng bù zuǒ yòu shì láng bài shàng shū zhì shì guī
崇祯初,历兵部左、右侍郎,拜尚书,致仕归。
zú zèng tài zǐ tài bǎo
卒,赠太子太保。
yòng jiā jǔ rén
用嘉,举人。
lì guān guǎng xī cān zhèng
历官广西参政。
sūn shào fāng jìn shì hù bù zuǒ shì láng
孙绍芳,进士,户部左侍郎。
wáng xī jué zì yuán yù tài cāng rén
王锡爵,字元驭,太仓人。
jiā jìng sì shí yī nián jǔ huì shì dì yī tíng shì dì èr shòu biān xiū
嘉靖四十一年举会试第一,廷试第二,授编修。
lèi qiān zhì jì jiǔ
累迁至祭酒。
wàn lì wǔ nián yǐ zhān shì zhǎng hàn lín yuàn
万历五年,以詹事掌翰林院。
zhāng jū zhèng duó qíng jiāng tíng zhàng wú zhōng xíng zhào yòng xián děng
张居正夺情,将廷杖吴中行、赵用贤等。
xī jué yào tóng guǎn shí yú rén yì jū zhèng qiú jiě jū zhèng bù nà
锡爵要同馆十余人诣居正求解,居正不纳。
xī jué dú zào sàng cì qiē yán zhī jū zhèng jìng rù bù gù
锡爵独造丧次,切言之,居正径入不顾。
zhōng xíng děng jì shòu zhàng xī jué chí zhī dà tòng
中行等既受杖,锡爵持之大恸。
míng nián jìn lǐ bù yòu shì láng
第二年他晋升礼部右侍郎。
jū zhèng fu guī zhì sāng jiǔ qīng jí qǐng zhào hái xī jué dú bù shǔ míng
居正甫归治丧,九卿急请召还,锡爵独不署名。
xuán qǐ xǐng qīn qù
旋乞省亲去。
jū zhèng yǐ xī jué xíng jǐ duǎn yì xián zhī xī jué suì bù chū
居正以锡爵形己短,益衔之,锡爵遂不出。
shí èr nián dōng jí jiā bài lǐ bù shàng shū jiān wén yuān gé dà xué shì cān jī wù
十二年冬,即家拜礼部尚书兼文渊阁大学士,参机务。
hái cháo qǐng jìn chǎn yú yì bēn jìng jiè xū fú jié chǐ mí pì hèng yì jiǎn gōng zuò
还朝,请禁谄谀、抑奔竞、戒虚浮、节侈靡、辟横议、简工作。
dì xián bāo nà
帝咸褒纳。
chū li zhí jiāng dōng zhī yǔ dà chén shēn shí xíng yáng wēi děng xiāng gòu yǐ xī jué fù shí wàng qiě yǔ jū zhèng èr lì tuī zhī
初,李植、江东之与大臣申时行、杨巍等相构,以锡爵负时望,且与居正贰,力推之。
bǐ xī jué zhì yǔ shí xíng hé fǎn chū shū lì pái zhí děng zhí děng suì qù
比锡爵至,与时行合,反出疏力排植等,植等遂去。
shí shí xíng wéi shǒu fǔ xǔ guó cì zhī sān rén jiē nán jī rén ér xī jué yǔ shí xíng tóng jǔ huì shì qiě tóng jùn zhèng fǔ xiāng de shén
时时行为首辅,许国次之,三人皆南畿人,而锡爵与时行同举会试,且同郡,政府相得甚。
rán shí xíng róu hé ér xī jué xìng gāng fù qì
然时行柔和,而锡爵性刚负气。
shí liù nián zi héng jǔ shùn tiān shì dì yī láng guān gāo guì ráo shēn lùn zhī
十六年,子衡举顺天试第一,郎官高桂、饶伸论之。
xī jué lián zhāng biàn jié yǔ guò fèn shēn zuò xia zhào yù chú míng guì zhé biān fāng
锡爵连章辨讦,语过忿,伸坐下诏狱除名,桂谪边方。
yù shǐ qiáo bì xīng qǐng dì jiè yù xī jué wu kuò qí liàng wèi xiū xiū yǒu róng zhī chén xī jué shū biàn
御史乔璧星请帝戒谕锡爵,务扩其量,为休休有容之臣,锡爵疏辨。
yǐ shì jī yǔ tíng lùn wǔ
以是积与廷论忤。
shí qún chén qǐng jiàn chǔ zhě zhòng dì jiē bù tīng
时群臣请建储者众,帝皆不听。
shí bā nián xī jué shū qǐng yù jiào yuán zǐ lù yòng yán guān jiāng yīng lín děng qiě qiú yòu gù xún fǔ li cái bù bào
十八年,锡爵疏请豫教元子,录用言官姜应麟等,且求宥故巡抚李材,不报。
cháng yīn hàn zāi zì chén qǐ ba
尝因旱灾,自陈乞罢。
dì yōu zhào liú zhī
帝优诏留之。
huǒ luò chì zhēn xiàng fàn xī chuí yì zhě zhēng qǐng yòng bīng xī jué zhǔ kuǎn yǔ shí xíng hé
火落赤、真相犯西陲,议者争请用兵,锡爵主款,与时行合。
wèi jǐ xié tóng liè zhēng cè lì bù dé dù mén qǐ guī
未几,偕同列争册立不得,杜门乞归。
xún yǐ mǔ lǎo lián qǐ guī shěng
寻以母老,连乞归省。
nǎi cì dào lǐ fèi qiǎn guān hù xíng
乃赐道里费,遣官护行。
guī èr nián shí xíng guó jí wáng jiā píng xiāng jì qù wèi yǒu zhào qù zhào xī jué
归二年,时行、国及王家屏相继去位,有诏趣召锡爵。
èr shí yī nián zhēng yuè hái cháo suì wéi shǒu fǔ
二十一年正月,还朝,遂为首辅。
xiān shì yǒu zhǐ shì nián chūn jǔ cè lì dà diǎn jiè tíng chén wú dú chén
先是有旨,是年春举册立大典,戒廷臣毋渎陈。
tíng chén jiàn zhāng yǒu dé shì xián mò mò
廷臣鉴张有德事,咸默默。
jí shì xī jué mì qǐng dì jué dà jì
及是,锡爵密请帝决大计。
dì qiǎn nèi shì yǐ shǒu zhào shì xī jué yù dài dí zǐ lìng yuán zǐ yǔ liǎng dì qiě bìng fēng wèi wáng
帝遣内侍以手诏示锡爵,欲待嫡子,令元子与两弟且并封为王。
xī jué jù shī shàng zhǐ lì fèng zhào nǐ yù zhǐ
锡爵惧失上指,立奉诏拟谕旨。
ér yòu wài lǜ gōng lùn yīn yán hàn míng dì mǎ hòu táng míng huáng wáng hòu sòng zhēn zōng liú hòu jiē yǎng zhū fēi zǐ wèi zi qǐng lìng huáng hòu fǔ yù yuán zǐ zé yuán zǐ jí dí zǐ ér shēng mǔ bù bì chóng wèi hào yǐ shàng yā huáng guì fēi yì nǐ yù yǐ jìn
而又外虑公论,因言“汉明帝马后、唐明皇王后、宋真宗刘后皆养诸妃子为子,请令皇后抚育元子,则元子即嫡子,而生母不必崇位号以上压皇贵妃”,亦拟谕以进。
tóng liè zhào zhì gāo zhāng wèi xián bù yù wén
同列赵志皋、张位咸不预闻。
dì jìng yǐ qián yù xià lǐ guān lìng jí jù yí
帝竟以前谕下礼官,令即具仪。
yú shì jǔ cháo dà huá
于是举朝大哗。
jǐ shì zhōng shǐ mèng lín lǐ bù shàng shū luō wàn huà děng qún yì xī jué dì lì zhēng
给事中史孟麟、礼部尚书罗万化等,群诣锡爵第,力争。
tíng chén jiàn zhě zhāng rì shù shàng
廷臣谏者,章日数上。
xī jué xié zhì gāo wèi lì qǐng zhuī huán qián zhào dì bù cóng
锡爵偕志皋、位力请追还前诏,帝不从。
yǐ ér jiàn zhě yì duō ér yuè yuán shēng gù yǔn chéng zhāng nà bì chén tài lái yú kǒng jiān li qǐ měi céng fèng yí zhōng huà mín xiàng dé zhēn děng zhē xī jué yú cháo fáng miàn zhēng zhī
已而谏者益多,而岳元声、顾允成、张纳陛、陈泰来、于孔兼、李启美、曾凤仪、钟化民、项德祯等遮锡爵于朝房,面争之。
li téng fāng yì shàng shū xī jué
李腾芳亦上书锡爵。
xī jué qǐng xià tíng yì bù xǔ
锡爵请下廷议,不许。
qǐng miàn duì bù bào
请面对,不报。
nǎi zì hé sān wù qǐ bà chì
乃自劾三误,乞罢斥。
dì yì pò gōng yì zhuī qǐn qián mìng mìng shǎo sì èr sān nián yì xíng
帝亦迫公议,追寝前命,命少俟二三年议行。
xī jué xuán qǐng sù jué qiě yuē nǎng yuán zǐ chū shēng yè wèi bān zhào sì shè zhào shū chēng zhī chéng zōng shè míng yǐ huáng tài zǐ dài zhī yǐ
锡爵旋请速决,且曰:“曩元子初生,业为颁诏肆赦,诏书称‘祗承宗社’,明以皇太子待之矣。
jīn fù hé yí ér fú jué zāi
今复何疑而弗决哉?
bù bào
”不报。
qī yuè huì xīng jiàn yǒu zhào xiū xǐng
七月,彗星见,有诏修省。
xī jué yīn qǐng yán jiàn dà chén
锡爵因请延见大臣。
yòu yán huì jiàn jìn zǐ wēi yi shèn qǐ jū zhī jié kuān zuǒ yòu zhī xíng guǎ shì yù yǐ fáng jí sàn jī jù yǐ guǎng ēn
又言:“彗渐近紫微,宜慎起居之节,宽左右之刑,寡嗜欲以防疾,散积聚以广恩。
yú yuè fù yán huì yǐ rù zǐ wēi fēi qū qū yòng rén xíng zhèng suǒ néng xiāo mǐ wéi jiàn chǔ yī shì kě yǐ ráng zhī
”逾月,复言:“慧已入紫微,非区区用人行政所能消弭,惟建储一事可以禳之。
gài tiān wáng zhī xiàng yuē dì xīng tài zǐ zhī xiàng yuē qián xīng
盖天王之象曰帝星,太子之象曰前星。
jīn qián xīng jì yào ér bù zǎo dìng gù zhì cǐ zāi
今前星既耀而不早定,故致此灾。
chéng sù xíng cè lì tiān biàn zì mǐ
诚速行册立,天变自弭。
dì jiē bào wén réng chí shǒu chūn dài qī zhī shuō
”帝皆报闻,仍持首春待期之说。
xī jué dá zòu fù lì yán zhī yòu lián zhāng kěn qǐng
锡爵答奏复力言之,又连章恳请。
shí yī yuè huáng tài hòu shēng chén dì yù mén shòu hè bì dú zhào xī jué nuǎn gé láo zhī yuē qīng fú mǔ lái jīng chéng zhōng xiào liǎng quán
十一月,皇太后生辰,帝御门受贺毕,独召锡爵暖阁,劳之曰:“卿扶母来京,诚忠孝两全。
xī jué kòu tóu xiè yīn lì qǐng zǎo dìng guó běn
”锡爵叩头谢,因力请早定国本。
dì yuē zhōng gōng yǒu chū nài hé
帝曰:“中宫有出,奈何?
duì yuē cǐ shuō zài shí nián qián yóu kě jīn yuán zǐ yǐ shí sān shàng hé dài
”对曰:“此说在十年前犹可,今元子已十三,尚何待?
kuàng zì gǔ zhì jīn qǐ yǒu zǐ dì shí sān suì yóu bù dú shū zhě
况自古至今,岂有子弟十三岁犹不读书者?
dì pō gǎn dòng
”帝颇感动。
xī jué yīn qǐng pín zhào duì bǎo shèng gōng
锡爵因请频召对,保圣躬。
tuì fù shàng shū lì qǐng qiě yuē wài tíng yǐ gù chǒng yīn móu guī zhī huáng guì fēi kǒng zhèng shì jǔ zú bù dé ān
退复上疏力请,且曰:“外廷以固宠阴谋归之皇贵妃,恐郑氏举族不得安。
wéi bì xià shēn xǐng
惟陛下深省。
dì de shū xīn yì dòng shǒu zhào yù xī jué qīng měi zòu bì jí huáng guì fēi hé yě
”帝得疏,心益动,手诏谕锡爵:“卿每奏必及皇贵妃,何也?
bǐ shù quàn zhèn zhèn yǐ zǔ xùn hòu fēi bù dé yǔ wài shì ān gǎn zhé cóng
彼数劝朕,朕以祖训后妃不得与外事,安敢辄从。
xī jué shàng yán jīn yǔ huáng zhǎng zǐ xiāng xíng zhě wéi huáng guì fēi zi tiān xià bù yí huáng guì fēi ér shuí yí
”锡爵上言:“今与皇长子相形者,惟皇贵妃子,天下不疑皇贵妃而谁疑?
huáng guì fēi bù yǐn wèi jǐ zé ér shuí zé
皇贵妃不引为己责而谁责?
zǔ xùn bù yǔ wài shì zhě bù yǔ wài tíng yòng rén xíng zhèng zhī shì yě
祖训不与外事者,不与外廷用人行政之事也。
ruò cè lì nǎi bì xià jiā shì ér huáng sān zi yòu huáng guì fēi qīn zǐ bì xià dé bù yǔ huáng guì fēi móu hu
若册立,乃陛下家事,而皇三子又皇贵妃亲子,陛下得不与皇贵妃谋乎?
qiě huáng guì fēi jiǔ shì shèng gōng zhì qīn qiě xián wài tíng fēn fēn mò bù guī yuàn chén suǒ bù rěn wén
且皇贵妃久侍圣躬,至亲且贤,外廷纷纷,莫不归怨,臣所不忍闻。
chén liù shí lǎo rén lì hàn tiān xià zhī kǒu guī gōng huáng guì fēi bì xià shàng yǐ wéi yí
臣六十老人,力捍天下之口,归功皇贵妃,陛下尚以为疑。
rán zé bì rú qún shào nián shèng qì yǐ gōng huáng guì fēi ér bì xià fǎn kuài yú xīn hu
然则必如群少年盛气以攻皇贵妃,而陛下反快于心乎?
shū rù dì hàn zhī
”疏入,帝颔之。
zhì gāo wèi yì lì qǐng
志皋、位亦力请。
jū shù rì suì yǒu chū gé zhī mìng
居数日,遂有出阁之命。
ér dì lìng guǎng shì zhū yù zhēn bǎo gōng chū gé yí wù jì zhí sān shí yú wàn
而帝令广市珠玉珍宝,供出阁仪物,计直三十余万。
hù bù shàng shū yáng jùn mín děng yǐ gù shì zhēng jǐ shì zhōng wáng dé wán děng yòu lì jiàn
户部尚书杨俊民等以故事争,给事中王德完等又力谏。
dì suì shǒu zhào yù jué yù yì qī
帝遂手诏谕爵,欲易期。
xī jué wǎn qǐng nǎi bù guǒ yì
锡爵婉请,乃不果易。
míng nián èr yuè chū gé lǐ chéng jù rú dōng gōng yí zhōng wài wèi wèi
明年二月,出阁礼成,俱如东宫仪,中外为慰。
xī jué zài gé shí cháng qǐng ba jiāng nán zhī zào tíng jiāng xī táo qì jiǎn yún nán gòng jīn chū nèi tǎng zhèn hé nán jī dì jiē wú wǔ juàn lǐ yú qián hòu zhū fǔ chén
锡爵在阁时,尝请罢江南织造,停江西陶器,减云南贡金,出内帑振河南饥,帝皆无忤,眷礼逾前后诸辅臣。
qí jiù li yí lì zhēng bù yí yòng tíng zhàng yóu wéi shì suǒ chēng
其救李沂,力争不宜用廷杖,尤为世所称。
tè yǐ ā bìng fēng zhǐ bèi wù yì
特以阿并封指被物议。
jì ér láng zhōng zhào nán xīng chì shì láng zhào yòng xián fàng guī lùn jiù zhě xián zāo qiǎn zhé zhòng zhǐ xī jué wèi zhī
既而郎中赵南星斥,侍郎赵用贤放归,论救者咸遭谴谪,众指锡爵为之。
suī lián zhāng zì míng qiě shēn jiù rén zú mò néng liàng yě
虽连章自明,且申救,人卒莫能谅也。
xī jué suì lǚ shū yǐn jí qǐ xiū
锡爵遂屡疏引疾乞休。
dì bù yù qí qù wèi chū nèi tǎng qián jiàn jiào qí yù
帝不欲其去,为出内帑钱建醮祈愈。
xī jué lì cí shū bā shàng nǎi yǔn
锡爵力辞,疏八上乃允。
xiān lèi jiā tài zǐ tài bǎo zhì shì mìng gǎi lì bù shàng shū jìn jiàn jí diàn cì dào lǐ fèi chéng chuán xíng rén hù guī
先累加太子太保,至是命改吏部尚书,进建极殿,赐道里费,乘传,行人护归。
guī qī nián dōng gōng jiàn qiǎn guān cì chì cún wèn lài yín bì yáng jiǔ
归七年,东宫建,遣官赐敕存问,赉银币羊酒。
sān shí wǔ nián tíng tuī gé chén
三十五年,廷推阁臣。
dì jì yòng yú shèn xíng yè xiàng gāo li tíng jī hái niàn xī jué tè jiā shǎo bǎo yí guān zhào zhī
帝既用于慎行、叶向高、李廷机,还念锡爵,特加少保,遗官召之。
sān cí bù yǔn
三辞,不允。
shí yán guān fāng lì fēng qì xī jué jìn mì jiē lì dǐ zhōng yǒu shàng yú zhāng zòu yī gài liú zhōng tè bǐ yí zhī rú qín niǎo zhī yīn děng yǔ
时言官方厉锋气,锡爵进密揭力诋,中有“上于章奏一概留中,特鄙夷之如禽鸟之音”等语。
yán guān wén zhī dà fèn
言官闻之大愤。
jǐ shì zhōng duàn rán shǒu hé zhī qí tóng guān hú jiā dòng děng lùn bù yǐ
给事中段然首劾之,其同官胡嘉栋等论不已。
xī jué yì zì hé mén yǎng zhòng jìng cí bù fù
锡爵亦自阖门养重,竟辞不赴。
yòu sān nián zú yú jiā nián qī shí qī
又三年,卒于家,年七十七。
zèng tài bǎo shì wén sù
赠太保,谥文肃。
zi héng zì chén yù shǎo yǒu wén míng
子衡,字辰玉,少有文名。
wèi jǔ shǒu cái zì chēng yīn bèi lùn suì bù fù huì shì
为举首才,自称因被论,遂不复会试。
zhì èr shí jiǔ nián xī jué bà xiāng yǐ jiǔ shǐ jǔ huì shì dì èr rén tíng shì yì dì èr
至二十九年,锡爵罢相已久,始举会试第二人,廷试亦第二。
shòu biān xiū xiān fù zú
授编修,先父卒。
xī jué dì dǐng jué jìn shì
锡爵弟鼎爵,进士。
lèi guān hé nán tí xué fù shǐ
累官河南提学副使。
chén yī guàn zì jiān wú yín rén
沈一贯,字肩吾,鄞人。
lóng qìng èr nián jìn shì
隆庆二年进士。
xuǎn shù jí shì shòu jiǎn tǎo chōng rì jiǎng guān
选庶吉士,授检讨,充日讲官。
jìn jiǎng gāo zōng liàng yīn gǒng shǒu yuē tuō gū jì mìng bì zhōng zhēn bù èr xīn zhī chén nǎi kě shǐ bǎi guān zǒng jǐ yǐ tīng
进讲高宗谅阴,拱手曰:“托孤寄命,必忠贞不二心之臣,乃可使百官总己以听。
gǒu fēi qí rén bù ruò gōng qīn tīng lǎn zhī wèi xiào yě
苟非其人,不若躬亲听览之为孝也。
zhāng jū zhèng yǐ wéi cì jǐ pō hàn yī guàn
”张居正以为刺己,颇憾一贯。
jū zhèng zú shǐ qiān zuǒ zhōng yǔn
居正卒,始迁左中允。
lì guān lì bù zuǒ shì láng jiān shì dú xué shì jiā tài zǐ bīn kè
历官吏部左侍郎兼侍读学士,加太子宾客。
jiǎ guī
假归。
èr shí èr nián qǐ nán jīng lǐ bù shàng shū fù zhào wèi zhèng shǐ fù zǒng cái xié lǐ zhān shì fǔ wèi shàng
二十二年起南京礼部尚书,复召为正史副总裁,协理詹事府,未上。
wáng xī jué zhào zhì gāo zhāng wèi tóng jū nèi gé fù yǒu zhǐ tuī jǔ gé chén
王锡爵、赵志皋、张位同居内阁,复有旨推举阁臣。
lì bù jǔ jiù fǔ wáng jiā píng jí yī guàn děng qī rén míng yǐ shàng
吏部举旧辅王家屏及一贯等七人名以上。
ér dì fāng nù jiā píng qiáo zé shàng shū chén yǒu nián
而帝方怒家屏,谯责尚书陈有年。
yǒu nián yǐn jí qù
有年引疾去。
yī guàn jiā jū jiǔ gù yǒu qīng wàng gé chén yòu lì jiàn zhī
一贯家居久,故有清望,阁臣又力荐之。
nǎi zhào yǐ shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yǔ chén yú bì tóng rù gé yù jī wù mìng xíng rén jí jiā qǐ yān
乃诏以尚书兼东阁大学士,与陈于陛同入阁预机务,命行人即家起焉。
huì cháo yì xǔ rì běn fēng gòng
会朝议许日本封贡。
yī guàn lǜ gòng dào chū níng bō wèi xiāng jùn huàn jí chén qí hài gòng yì nǎi zhǐ
一贯虑贡道出宁波,为乡郡患,极陈其害,贡议乃止。
wèi jǐ xī jué qù yú bì wèi dì sān měi dú xíng jǐ yì
未几,锡爵去,于陛位第三,每独行己意。
yī guàn róu ér shēn zhōng shì zhì gāo děng wéi jǐn
一贯柔而深中,事志皋等惟谨。
qí hòu yú bì zú guān zhì gāo bìng bì jiǔ zài gào wèi yǐ jiàn yáng gǎo jí yōu wēi hóng yì shì dé zuì qù yī guàn yǔ wèi cháng sī zhì gǎo shū wèi zàn huà zhǔ shì dīng yīng tài suǒ hé
其后于陛卒官,志皋病痹久在告,位以荐杨镐及《忧危竑议》事得罪去,一贯与位尝私致镐书,为赞画主事丁应泰所劾。
wèi shū biàn jī shàng nù ba
位疏辨,激上怒罢。
yī guàn wéi yǐn jiù dì nǎi wèi liú zhī
一贯惟引咎,帝乃慰留之。
shí guó běn wèi dìng tíng chén zhēng shí yú nián bù jué
时国本未定,廷臣争十余年不决。
huáng zhǎng zǐ nián shí bā zhū qǐng cè lì guān hūn zhě yì pò
皇长子年十八,诸请册立冠婚者益迫。
dì zé hù bù jìn yín èr qiān sì bǎi wàn wèi cè lì fēn fēng zhū diǎn lǐ fèi yǐ kùn zhī
帝责户部进银二千四百万,为册立、分封诸典礼费以困之。
yī guàn zài shū zhēng bù tīng
一贯再疏争,不听。
èr shí bā nián mìng yíng cí qìng gōng jū huáng zhǎng zǐ
二十八年,命营慈庆宫居皇长子。
gōng jùn yù yī guàn cǎo chì chuán shì lǐ guān shàng cè lì guān hūn jí zhū wáng fēn fēng yí
工竣,谕一贯草敕传示礼官,上册立、冠婚及诸王分封仪。
chì jì shàng dì fù liú bù xià
敕既上,帝复留不下。
yī guàn shū qù zé yán zhèn yīn xiǎo chén xiè tíng zàn chéng jī yāo gōng gù zhōng chuò
一贯疏趣,则言:“朕因小臣谢廷讃乘机邀功,故中辍。
sì huáng zhǎng zǐ yí jū hòu xíng zhī
俟皇长子移居后行之。
jì ér bù jǔ xíng
”既而不举行。
míng nián guì fēi dì zhèng guó tài pò qún yì qǐng cè lì guān hūn bìng xíng
明年,贵妃弟郑国泰迫群议,请册立、冠婚并行。
yī guàn yīn zài cǎo chì qǐng xià lǐ guān jù yí bù bào
一贯因再草敕请下礼官具仪,不报。
tíng yì yǒu yù xiān guān hūn hòu cè lì zhě yī guàn bù kě yuē bù zhèng míng ér gǒu chéng shì shì jiàng chǔ jūn wèi zhū wáng yě
廷议有欲先冠婚后册立者,一贯不可,曰:“不正名而苟成事,是降储君为诸王也。
huì dì yì yì pō wù mìng jí rì jǔ xíng
”会帝意亦颇悟,命即日举行。
jiǔ yuè shí yǒu bā rì lòu xià èr gǔ zhào xià
九月十有八日漏下二鼓,诏下。
jì ér dì fù huǐ lìng gǎi qī
既而帝复悔,令改期。
yī guàn fēng hái zhào shū yán wàn sǐ bù gǎn fèng zhào dì nǎi zhǐ
一贯封还诏书,言“万死不敢奉诏”,帝乃止。
shí yuè wàng cè lì lǐ chéng shí lùn pō chēng zhī
十月望,册立礼成,时论颇称之。
huì zhì gāo yú jiǔ yuè zú yī guàn suì dāng guó
会志皋于九月卒,一贯遂当国。
chū zhì gāo bìng jiǔ yī guàn lǚ qǐng zēng gé chén
初,志皋病久,一贯屡请增阁臣。
jí shì nǎi jiǎn yòng chén lǐ zhū gēng ér shì jiē qǔ jué yú yī guàn
及是乃简用沈鲤、朱赓,而事皆取决于一贯。
xún jìn tài zǐ tài bǎo hù bù shàng shū wǔ yīng diàn dà xué shì
寻进太子太保、户部尚书、武英殿大学士。
zì yī guàn rù nèi gé cháo zhèng yǐ dà fēi
自一贯入内阁,朝政已大非。
shù nián zhī jiān kuàng shuì shǐ sì chū wèi mín hài
数年之间,矿税使四出成为百姓的祸害。
qí suǒ wū hé dǎi xì zhě xī zhì yù zhōng
其所诬劾逮系者,悉滞狱中。
lì bù shū qǐng qǐ yòng jiàn yán fèi chù zhū chén bìng kǎo xuǎn kē dào guān jiǔ yì bù xià zhōng wài duō yǐ wàng gé chén
吏部疏请起用建言废黜诸臣,并考选科道官,久抑不下,中外多以望阁臣。
yī guàn děng shù jiàn bù xǐng
一贯等数谏,不省。
ér dì jiǔ bù shì cháo gé chén lǚ qǐng jiē bù bào
而帝久不视朝,阁臣屡请,皆不报。
yī guàn chū fǔ zhèng miàn ēn yī jiàn dì ér yǐ
一贯初辅政面恩,一见帝而已。
dōng zhēng jí yáng yìng lóng píng dì zài yù wǔ mén lóu shòu fú
东征及杨应龙平,帝再御午门楼受俘。
yī guàn qǐng péi shì cì miàn duì jiē bù xǔ
一贯请陪侍,赐面对,皆不许。
shàng xià pǐ gé shén yī guàn suī xiǎo yǒu jiù zhèng dà shuài yī wéi qí jiān wù wàng jiàn jiǎn
上下否隔甚,一贯虽小有救正,大率依违其间,物望渐减。
dài sān shí nián èr yuè huáng tài zǐ hūn lǐ fu chéng dì hū yǒu jí
迨三十年二月,皇太子婚礼甫成,帝忽有疾。
jí zhào zhū dà chén zhì rén dé mén é dú mìng yī guàn rù qǐ xiáng gōng hòu diàn nuǎn xi gé
急召诸大臣至仁德门,俄独命一贯入启祥宫后殿暖西阁。
huáng hòu guì fēi yǐ jí bù shì cè huáng tài hòu nán miàn lì shāo běi dì shāo dōng guān fú xí dì zuò yì nán miàn tài zǐ zhū wáng guì yú qián
皇后、贵妃以疾不侍侧,皇太后南面立稍北,帝稍东,冠服席地坐,亦南面,太子、诸王跪于前。
yī guàn kòu tóu qǐ jū qì dì yuē xiān shēng qián
一贯叩头起居讫,帝曰:“先生前。
zhèn bìng rì dǔ yǐ xiǎng guó yǐ jiǔ hé hàn
朕病日笃矣,享国已久,何憾。
jiā ér jiā fù fù yǔ xiān shēng wéi fǔ zhī wèi xián jūn
佳儿佳妇付与先生,惟辅之为贤君。
kuàng shuì shì zhèn yīn diàn gōng wèi jùn quán yí cǎi qǔ jīn kě yǔ jiāng nán zhī zào jiāng xī táo qì jù zhǐ wù xíng suǒ qiǎn nèi jiān jiē lìng hái jīng
矿税事,朕因殿工未竣,权宜采取,今可与江南织造、江西陶器俱止勿行,所遣内监皆令还京。
fǎ sī shì jiǔ xì zuì qiú jiàn yán dé zuì zhū chén xián fù qí guān jǐ shì zhōng yù shǐ jí rú suǒ qǐng bǔ yòng
法司释久系罪囚,建言得罪诸臣咸复其官,给事中、御史即如所请补用。
zhèn jiàn xiān shēng zhǐ cǐ yǐ
朕见先生止此矣。
yán yǐ jiù wò
”言已就卧。
yī guàn kū tài hòu tài zǐ zhū wáng jiē kū
一贯哭,太后、太子、诸王皆哭。
yī guàn fù zòu jīn shàng shū qiú qù zhě sān qǐng dìng qù liú
一贯复奏:“今尚书求去者三,请定去留。
dì liú hù bù chén qú bīng bù tián lè ér yǐ zǔ líng chōng jué xuē gōng bù yáng yī kuí jí
”帝留户部陈渠、兵部田乐,而以祖陵冲决,削工部杨一魁籍。
yī guàn fù kòu shǒu chū nǐ zhǐ yǐ jìn
一贯复叩首,出拟旨以进。
shì xī gé chén jiǔ qīng jù zhí sù cháo fáng
是夕,阁臣九卿俱直宿朝房。
lòu sān gǔ zhōng shǐ pěng yù zhì jù rú dì yǔ yī guàn zhě
漏三鼓,中使捧谕至,具如帝语一贯者。
zhū dà chén xián xǐ
诸大臣咸喜。
yì rì dì jí liáo huǐ zhī
翼日,帝疾,廖悔之。
zhōng shǐ èr shí bèi zhì gé zhōng qǔ qián yù yán kuàng shuì bù kě ba shì qiú lù zhí chén wéi qīng suǒ cái
中使二十辈至阁中取前谕,言矿税不可罢,释囚、录直臣惟卿所裁。
yī guàn yù bù yú zhōng shǐ zhé bó sǎng jǐ liú xiě yī guàn huáng jù jiǎo rù
一贯欲不予,中使辄搏颡几流血,一贯惶遽缴入。
shí lì bù shàng shū li dài zuǒ dōu yù shǐ wēn chún qī jí rì fèng xíng bān shì tiān xià xíng bù shàng shū xiāo dà hēng zé wèi chí yù xū zài qǐng
时吏部尚书李戴、左都御史温纯期即日奉行,颁示天下,刑部尚书萧大亨则谓弛狱须再请。
wú hé shì biàn
无何,事变。
tài pú qīng nán qǐ zhòng hé dài dà hēng bù jí fèng dì yù qǐ fèi shì qiú
太仆卿南企仲劾戴、大亨不即奉帝谕,起废释囚。
dì nù bìng èr shì qǐn bù xíng
帝怒,并二事寝不行。
dāng dì yù zhuī huán chéng mìng sī lǐ tài jiàn tián yì lì zhēng
当帝欲追还成命,司礼太监田义力争。
dì nù yù shǒu rèn zhī
帝怒,欲手刃之。
yì yán yù lì ér zhōng shǐ yǐ chí yī guàn suǒ jiǎo qián yù zhì
义言愈力,而中使已持一贯所缴前谕至。
hòu yì jiàn yī guàn tuò yuē xiàng gōng shāo chí zhī kuàng shuì chè yǐ hé qiè yě
后义见一贯唾曰:“相公稍持之,矿税撤矣,何怯也!
zì shì dà chén yán guān shū qǐng zhě rì xiāng jì jiē bù fù tīng
”自是大臣言官疏请者日相继,皆不复听。
kuàng shuì zhī hài suì zhōng shén zōng shì
矿税之害,遂终神宗世。
dì zì jí chōu yǐ hòu zhèng yì fèi chí
帝自疾瘳以后,政益废弛。
shuì jiān wáng cháo liáng yǒng gāo huái děng suǒ zhì hèng bào jiān rén chéng jī nüè mín zhě yù zhòng
税监王朝、梁永、高淮等所至横暴,奸人乘机虐民者愈众。
yī guàn yǔ lǐ gēng gòng zhe lùn yǐ fēng yòu cháng yīn shì lǚ zhēng qiě jiē chén yòng rén xíng zhèng zhū shì
一贯与鲤、赓共著论以风,又尝因事屡争,且揭陈用人行政诸事。
dì bù xǐng
帝不省。
gù yù yī guàn hòu cháng tè cì chì jiǎng zhī
顾遇一贯厚,尝特赐敕奖之。
yī guàn sù jì lǐ lǐ yì zì yǐ jiǎng yán shòu zhǔ juàn fēi yóu yī guàn jìn bù wéi xià èr rén jiàn bù xiāng néng
一贯素忌鲤,鲤亦自以讲筵受主眷,非由一贯进,不为下,二人渐不相能。
lǐ bù shì láng guō zhèng yù yǐ wén zhāng qì jié zhe lǐ shén zhòng zhī
礼部侍郎郭正域以文章气节著,鲤甚重之。
dōu yù shǐ wēn chún lì bù shì láng yáng shí qiáo jiē yǐ qīng yán zì chí xiāng biāo zhì yī guàn bù shàn yě
都御史温纯、吏部侍郎杨时乔皆以清严自持相标置,一贯不善也。
huì zhèng yù yì duó lǚ běn shì yī guàn gēng yǔ běn tóng xiāng qǐn qí yì
会正域议夺吕本谥,一贯、赓与本同乡,寝其议。
yóu shì yì è zhèng yù bìng è lǐ jí chún shí qiáo děng ér dǎng lùn jiàn xìng
由是益恶正域,并恶鲤及纯、时乔等,而党论渐兴。
zhè rén yǔ gōng lùn wǔ yóu yī guàn shǐ
浙人与公论忤,由一贯始。
sān shí yī nián chu fǔ zhèn guó jiāng jūn huá jī jié chǔ wáng huá kuí wèi jiǎ wáng
三十一年,楚府镇国将军华𪟝讦楚王华奎为假王。
yī guàn nà wáng zhòng huì lìng tōng zhèng sī gé qí shū yuè yú xiān shàng huá kuí hé huá jī qī wǎng sì zuì shū
一贯纳王重贿,令通政司格其疏月余,先上华奎劾华𪟝欺罔四罪疏。
zhèng yù chu rén pō wén jiǎ wáng shì yǒu zhuàng qǐng xíng kān xū shí yǐ dìng zuì àn
正域,楚人,颇闻假王事有状,请行勘虚实以定罪案。
yī guàn chí zhī
一贯持之。
zhèng yù yǐ chǔ wáng kuì yí shū shàng dì bù xǐng
正域以楚王馈遗书上,帝不省。
jí fǔ àn chén huì kān bìng tíng chén jí yì shū rù yī guàn lì yòu wáng sǒu jǐ shì zhōng qián mèng gāo yáng yīng wén hé zhèng yù lēi guī tīng kān huá jī děng jiē dé zuì
及抚按臣会勘并廷臣集议疏入,一贯力右王,嗾给事中钱梦皋、杨应文劾正域,勒归听勘,华𪟝等皆得罪。
zhèng yù fu dēng zhōu wèi xíng ér yāo shū shì qǐ
正域甫登舟,未行,而“妖书”事起。
yī guàn fāng xián zhèng yù yǔ lǐ qí dǎng kāng pī yáng qián mèng gāo děng suì bǔ sēng dá guān yī shēng chén lìng yù děng xià yù qióng zhì zhī
一贯方衔正域与鲤,其党康丕扬、钱梦皋等遂捕僧达观、医生沈令誉等下狱,穷治之。
yī guàn cóng zhōng zhǔ qí shì lìng jǐn yī shuài wáng zhī zhēn yǔ pī yáng dà suǒ lǐ sī dì sān rì fā zú wéi zhèng yù zhōu zhí lüè qí bì pú rǔ ǎo jiē wú suǒ de
一贯从中主其事,令锦衣帅王之祯与丕扬大索鲤私第三日,发卒围正域舟,执掠其婢仆乳媪,皆无所得。
nǎi yǐ jiǎo shēng guāng jù yù
乃以皦生光具狱。
èr shì cuò jiàn zhèng yù jí chǔ wáng chuán zhōng
二事错见正域及楚王传中。
shǐ dōu yù shǐ chún hé yù shǐ yú yǒng qīng jí jǐ shì zhōng yáo wén wèi yǔ shāo shè yī guàn
始,都御史纯劾御史于永清及给事中姚文蔚,语稍涉一贯。
jǐ shì zhōng zhōng zhào dòu wèi yī guàn lùn chún yù shǐ tāng zhào jīng fù hé zhào dòu ér zhí chún
给事中钟兆斗为一贯论纯,御史汤兆京复劾兆斗而直纯。
chún shí qī shū qiú qù yī guàn yáng jiē liú chún
纯十七疏求去,一贯佯揭留纯。
zhì suì yǐ sì dà chá jīng cháo guān
至岁乙巳,大察京朝官。
chún yǔ shí qiáo zhǔ qí shì mèng gāo zhào dòu jiē zài chù zhōng
纯与时乔主其事,梦皋、兆斗皆在黜中。
yī guàn nù yán yú dì yǐ jīng chá shū liú
一贯怒,言于帝,以京察疏留。
jiǔ zhī nǎi jǐn liú gěi shì yù shǐ zhī bèi chá zhě qiě xǔ chún zhì shì qù
久之,乃尽留给事、御史之被察者,且许纯致仕去。
yú shì zhǔ shì liú yuán zhēn páng shí yōng nán jīng yù shǐ zhū wú bì lì zhēng zhī wèi èr bǎi yú nián jì diǎn wú tè liú zhě
于是主事刘元珍、庞时雍、南京御史朱吾弼力争之,谓二百余年计典无特留者。
shí nán chá shū yì liú zhōng hòu pò zhòng yì shǐ xià
时南察疏亦留中,后迫众议始下。
yī guàn zì shì jī bù wéi gōng lùn suǒ yǔ tán hé rì zhòng yīn xiè bìng bù chū
一贯自是积不为公论所与,弹劾日众,因谢病不出。
sān shí shàng sì nián qī yuè jǐ shì zhōng chén jiā xun yù shǐ sūn jū xiāng fù lián zhāng hé qí jiān
三十上四年七月,给事中陈嘉训、御史孙居相复连章劾其奸。
yī guàn fèn yì qiú qù
一贯愤,益求去。
dì wèi chù jiā xun duó jū xiāng fèng yǔn yī guàn guī lǐ yì tóng shí ba
帝为黜嘉训,夺居相俸,允一贯归,鲤亦同时罢。
ér yī guàn dú de wēn zhǐ suī gēng yòu zhī lùn zhě yì zǐ qí yǒu nèi yuán yān
而一贯独得温旨,虽赓右之,论者益訾其有内援焉。
yī guàn zhī rù gé yě wèi xī jué zhì gāo suǒ jiàn
一贯之入阁也,为锡爵、志皋所荐。
fǔ zhèng shí yǒu sān nián dāng guó zhě sì nián
辅政十有三年,当国者四年。
zhī zhǔ qīng yì hǎo tóng wù yì yǔ qián hòu zhū chén tóng
枝拄清议,好同恶异,与前后诸臣同。
zhì chu zōng yāo shū jīng chá sān shì dú fàn bù wěi lùn zhě chǒu zhī suī qí dǎng bù néng jiě miǎn yě
至楚宗、妖书、京察三事,独犯不韪,论者丑之,虽其党不能解免也。
yī guàn guī yán zhě zhuī hé zhī bù yǐ qí xiāng rén yì duō shòu shì dǐ qī yún
一贯归,言者追劾之不已,其乡人亦多受世诋諆云。
yī guàn zài wèi lèi jiā shǎo fù jiān tài zǐ tài fù lì bù shàng shū jiàn jí diàn dà xué shì
一贯在位,累加少傅兼太子太傅、吏部尚书、建极殿大学士。
jiā jū shí nián zú
家居十年卒。
zèng tài fù shì wén gōng
赠太傅,谥文恭。
fāng cóng zhé zì zhōng hán qí xiān dé qīng rén
方从哲,字中涵,其先德清人。
lì jí jǐn yī wèi jiā jīng shī
隶籍锦衣卫,家京师。
cóng zhé dēng wàn lì shí yī nián jìn shì shòu shù jí shì lǚ qiān guó zǐ jì jiǔ
从哲登万历十一年进士,授庶吉士,屡迁国子祭酒。
qǐng gào jiā jū jiǔ bù chū shí pō chēng qí tián yǎ
请告家居,久不出,时颇称其恬雅。
dà xué shì yè xiàng gāo qǐng yòng wèi lǐ bù yòu shì láng bù bào
大学士叶向高请用为礼部右侍郎,不报。
zhōng zhǐ qǐ lì bù zuǒ shì láng
中旨起吏部左侍郎。
wèi jǐ shì zhōng li chéng míng suǒ hé qiú ba bù yǔn
为给事中李成名所劾,求罢,不允。
sì shí yī nián bài lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yǔ wú dào nán bìng mìng
四十一年,拜礼部尚书兼东阁大学士,与吴道南并命。
shí dào nán zài jí xiàng gāo wéi shǒu fǔ zhèng shì duō jué yú xiàng gāo
时道南在籍,向高为首辅,政事多决于向高。
xiàng gāo qù guó cóng zhé suì dú xiāng
向高去国,从哲遂独相。
qǐng zhào hái jiù fǔ chén lǐ bù yǔn
请召还旧辅沈鲤,不允。
yù shǐ qián chūn hé qí róng yuè cóng zhé qǐ ba
御史钱春劾其容悦,从哲乞罢。
dì yōu zhǐ wèi liú
帝优旨慰留。
wèi jǐ dào nán zhì
未几,道南至。
huì zhāng chà tǐng jī shì qǐ xíng bù yǐ fēng diān bì yù
会张差梃击事起,刑部以疯癫蔽狱。
wáng zhī cǎi gōu de qí qíng páng bǎo liú chéng děng jì shǐ lù
王之采钩得其情,庞保、刘成等迹始露。
cóng zhé xié dào nán chì zhī cǎi yán miù wàng dì nà zhī
从哲偕道南斥之采言谬妄,帝纳之。
dào nán wéi yán lù suǒ dǐ qiú qù zhě jīng suì yǐ mǔ yōu guī
道南为言路所诋,求去者经岁,以母忧归。
cóng zhé fù dú xiāng jí shū qǐng tuī bǔ gé chén
从哲复独相,即疏请推补阁臣。
zì hòu měi yuè bì qǐng
自后每月必请。
dì yǐ yī rén zú bàn qì bù zēng zhì
帝以一人足办,迄不增置。
cóng zhé xìng róu nuò bù néng rèn dà shì
从哲性柔懦,不能任大事。
shí dōng gōng jiǔ chuò jiǎng
时东宫久辍讲,
ruì wáng hūn lǐ yú qī
瑞王婚礼逾期,
huì wáng guì wáng wèi zé pèi
惠王、桂王未择配,
fú fǔ zhuāng tián qiǎn zhōng shǐ dū fù
福府庄田遣中使督赋,
yòu yì lìng zhōu yán
又议令鬻盐,
zhōng zhǐ mìng lǚ guì dū zhī zào
中旨命吕贵督织造,
fù mǎ wáng bǐng yǐ jiù liú guāng fù chǐ guàn dài
驸马王昺以救刘光复褫冠带,
shān dōng dào qǐ
山东盗起,
zāi yì shù jiàn
灾异数见,
yán guān dí fèng chōng guō shàng bīn yǐ zhí yán biǎn
言官翟凤翀、郭尚宾以直言贬,
dì qiǎn zhōng shǐ lìng gōng bù shì láng lín rú chu shàn xiū xián ān yíng
帝遣中使令工部侍郎林如楚缮修咸安营,
xuān fǔ quē xiǎng shù yuè
宣府缺饷数月,
cóng zhé jiē shàng shū lì yán
从哲皆上疏力言,
dì duō bù tīng
帝多不听。
ér cóng zhé yǒu nèi yuán yǐ míng zhēng ér yǐ shí jiāng shùn dì yì wú suǒ kuāng zhèng
而从哲有内援,以名争而已,实将顺帝意,无所匡正。
xiàng gāo bǐng zhèng shí dǎng lùn dǐng fèi
向高秉政时,党论鼎沸。
yán lù jiāo tōng quán bù zhǐ qīng liú wèi dōng lín zhú zhī dài jìn
言路交通铨部,指清流为东林,逐之殆尽。
jí cóng zhé bǐng zhèng yán lù yǐ wú zhèng rén dǎng lùn jiàn xi
及从哲秉政,言路已无正人,党论渐息。
dīng sì jīng chá jǐn chì dōng lín qiě jí lín jū zhě
丁巳京察,尽斥东林,且及林居者。
qí chu zhè sān dǎng dǐng lì wu bó jī qīng liú
齐、楚、浙三党鼎立,务搏击清流。
qí rén qí shī jiào cóng zhé mén shēng shì yóu zhāng
齐人亓诗教,从哲门生,势尤张。
cóng zhé nì qún xiǎo ér dì dài huāng yì yì shén
从哲昵群小,而帝怠荒亦益甚。
jī fǔ shān dōng shān xī hé nán jiāng xī jí dà jiāng nán běi xiāng jì gào zāi shū jiē bù fā
畿辅、山东、山西、河南、江西及大江南北相继告灾,疏皆不发。
jiù zhì jǐ shì zhōng wǔ shí yú yuán yù shǐ bǎi yú yuán
旧制,给事中五十余员,御史百余员。
zhì shì liù kē zhǐ sì rén ér wǔ kē yìn wú suǒ shǔ
至是六科止四人,而五科印无所属;
shí sān dào zhǐ wǔ rén yī rén lǐng shù zhí
十三道止五人,一人领数职。
zài wài xún àn lǜ bù dé dài
在外巡按率不得代。
liù bù táng shàng guān jǐn sì wǔ rén dōu yù shǐ shù nián kōng shǔ dū fǔ jiān sī yì lǚ quē bù bǔ
六部堂上官仅四五人,都御史数年空署,督抚监司亦屡缺不补。
wén wǔ dà xuǎn jí xuǎn guān jí sì fāng jiào zhí jī shù qiān rén yǐ lì bīng èr kē quē zhǎng yìn bù huà píng jiǔ zhì dū xià shí pān zhí zhèng yú āi sù
文武大选、急选官及四方教职,积数千人,以吏、兵二科缺掌印不画凭,久滞都下,时攀执政舆哀诉。
zhào yù qiú yǐ lǐ xíng wú rén bù jué qiǎn jiā shǔ jù hào cháng ān mén
诏狱囚以理刑无人不决遣,家属聚号长安门。
zhí yè jǐn chí shàng xià jiě tǐ
职业尽弛,上下解体。
sì shí liù nián sì yuè dà qīng bīng kè fǔ shùn cháo yě zhèn jīng
四十六年四月,大清兵克抚顺,朝野震惊。
dì chū pō yōu jù zhāng zòu shí xià bù shù yuè yì yì rú gù
帝初颇忧惧,章奏时下,不数月泄泄如故。
cóng zhé zǐ shì hóng shā rén xún chéng yù shǐ hé zhī
从哲子世鸿杀人,巡城御史劾之。
cóng zhé qǐ ba bù yǔn
从哲乞罢,不允。
cháng xīng jiàn dōng nán zhǎng èr zhàng guǎng chǐ yú shí yǒu jiǔ rì ér miè
长星见东南,长二丈,广尺余,十有九日而灭。
shì rì jīng shī dì zhèn
是日京师地震。
cóng zhé yán yāo xiàng guài zhēng céng xiàn dié chū chú chén fèng zhí wú zhuàng tòng zì xiū shěng wài wàng bì xià dà fèn qián gāng yǔ tiān xià gēng shǐ
从哲言:“妖象怪征,层见叠出,除臣奉职无状痛自修省外,望陛下大奋干纲,与天下更始。
cháo shì zá rán xiào zhī
”朝士杂然笑之。
dì yì bù xǐng
帝亦不省。
yù shǐ xióng huà yǐ shí shì duō jiān zuǒ lǐ wú xiào hé cóng zhé qǐ yòng zāi yì cè miǎn
御史熊化以时事多艰、佐理无效劾从哲,乞用灾异策免。
cóng zhé kěn qiú ba jiān wò sì shí yú rì gé zhōng xū wú rén
从哲恳求罢,坚卧四十余日,阁中虚无人。
dì wèi liú zài sān nǎi qǐ shì shì
帝慰留再三,乃起视事。
míng nián èr yuè yáng gǎo sì lù chū shī bīng kē jǐ shì zhōng zhào xīng bāng yòng hóng qí dū zhàn shī dà bài
明年二月,杨镐四路出师,兵科给事中赵兴邦用红旗督战,师大败。
lǐ bù zhǔ shì xià jiā yù wèi liáo shì zhī huài yóu xīng bāng jí cóng zhé bì lǐ wéi hàn suǒ zhì liǎng shū hé zhī
礼部主事夏嘉遇谓辽事之坏,由兴邦及从哲庇李维翰所致,两疏劾之。
zhòng zhé qiú ba bù gǎn rù gé shì shì yú cháo fáng
众哲求罢,不敢入阁,视事于朝房。
dì yōu zhǐ kěn liú nǎi fù gù ér fǎn zhuó xīng bāng wèi tài cháng shǎo qīng
帝优旨恳留,乃复故,而反擢兴邦为太常少卿。
wèi jǐ dà qīng bīng lián kè kāi yuán tiě lǐng
未几,大清兵连克开原、铁岭。
tíng chén yú wén huá mén bài shū lì qǐng pī fā yòu hou zhǐ sī shàn mén jiē bù bào
廷臣于文华门拜疏,立请批发,又候旨思善门,皆不报。
cóng zhé nǎi kòu shǒu rén dé mén guì sì yú zhǐ dì zhōng bù bào
从哲乃叩首仁德门跪俟俞旨,帝终不报。
é qǐng dì chū yù wén huá diàn zhào jiàn qún chén miàn shāng zhàn shǒu fāng lüè
俄请帝出御文华殿,召见群臣,面商战守方略。
yì bù bào
亦不报。
qǐng bǔ gé chén shū shí shàng qíng jí āi shǐ mìng tíng tuī
请补阁臣疏十上,情极哀,始命廷推。
jí tuī shàng yòu bù yòng
及推上,又不用。
cóng zhé fù lián qǐng nǎi jiǎn yòng shǐ jì xié chén hóng shū réng liú zhōng zhōng dì shì qǐn bù xià
从哲复连请,乃简用史继偕、沈纮,疏仍留中,终帝世寝不下。
yù shǐ zhāng xīn zhào hé cóng zhé zhū suǒ shū jiē wěi zuì qún fù kuáng yán qī rén zǔ zōng èr bǎi nián jīn ōu huài cóng zhé shǒu
御史张新诏劾从哲诸所疏揭,委罪群父,诳言欺人,祖宗二百年金瓯坏从哲手。
yù shǐ xiāo yì zhōng liú wèi zhōu fāng jiàn yáng chūn mào wáng zūn dé zuǒ guāng dòu shān xī cān zhèng xú rú hàn yì jiāo zhāng jī zhī
御史萧毅中、刘蔚、周方鉴、杨春茂、王尊德、左光斗,山西参政徐如翰亦交章击之。
cóng zhé lián shū zì míng qiě qǐ ba
从哲连疏自明,且乞罢。
dì jiē bù wèn
帝皆不问。
zì liú guāng fù xì yù cóng zhé lùn jiù shù shí shū
自刘光复系狱,从哲论救数十疏。
dì tè shì wèi mín ér yòng rén xíng zhèng zhū zhāng zòu zhōng bù fā
帝特释为民,而用人行政诸章奏终不发。
dì yǒu jí shù yuè
帝有疾数月。
huì huáng hòu bēng cóng zhé kū lín bì qǐng zhì tà qián qǐ jū
会皇后崩,从哲哭临毕,请至榻前起居。
zhào jiàn hóng dé diàn guì yǔ liáng jiǔ yīn qǐng bǔ gé chén yòng dà liáo xià tái jiàn mìng
召见弘德殿,跪语良久,因请补阁臣,用大僚,下台谏命。
dì xǔ zhī nǎi kòu tóu chū
帝许之,乃叩头出。
dì sù è yán guān qián cǐ kǎo xuǎn chú shòu zhě lǜ hòu mìng èr sān nián jí shì hou bā nián
帝素恶言官,前此考选除授者,率候命二三年,及是候八年。
cóng zhé qǐng zhì shù shí shū jìng bù xià
从哲请至数十疏,竟不下。
dì zì yǐ hǎi yǔ chéng píng guān bù bì bèi yǒu yì sǔn zhī
帝自以海宇承平,官不必备,有意损之。
jí liáo zuǒ jūn xīng yòu bù yù jiáo qián shī xíng zhī rú jiù
及辽左军兴,又不欲矫前失,行之如旧。
cóng zhé dú bǐng guó chéng zú wú suǒ kuāng jiù
从哲独秉国成,卒无所匡救。
yòu yòng yáo zōng wén yuè liáo dōng yǐ jīng lüè xióng tíng bì qù liáo yáng suì shī
又用姚宗文阅辽东,𬺈经略熊廷弼去,辽阳遂失。
lùn zhě wèi míng zhī wáng shén zōng shí jī zhī ér cóng zhé qí zuì shǒu yě
论者谓明之亡,神宗实基之,而从哲其罪首也。
sì shí bā nián qī yuè bǐng zǐ shuò dì bù yù shí yǒu qī rì dà jiàn
四十八年七月丙子朔,帝不豫,十有七日大渐。
wài tíng yōu wēi cóng zhé xié jiǔ qīng tái jiàn yì sī shàn mén wèn ān
外廷忧危,从哲偕九卿台谏诣思善门问安。
yuè èr rì zhào cóng zhé jí shàng shū zhōu jiā mó li rǔ huá huáng jiā shàn huáng kè zuǎn děng shòu gù mìng
越二日,召从哲及尚书周嘉谟、李汝华、黄嘉善、黄克缵等受顾命。
yòu èr rì nǎi bēng
又二日,乃崩。
bā yuè bǐng wǔ shuò guāng zōng sì wèi
八月丙午朔,光宗嗣位。
zhèng guì fēi yǐ qián fú wáng gù jù dì xián zhī jìn zhū yù jí shì jī bā rén dàn dì
郑贵妃以前福王故,惧帝衔之,进珠玉及侍姬八人啖帝。
xuǎn shì lǐ shì zuì de dì chǒng guì fēi yīn qǐng lì xuǎn shì wèi huáng hòu xuǎn shì yì wèi guì fēi qiú fēng tài hòu
选侍李氏最得帝宠,贵妃因请立选侍为皇后,选侍亦为贵妃求封太后。
dì yǐ yú yǐ mǎo de jí dīng sì lì jí yù mén mìng cóng zhé fēng guì fēi wèi huáng tài hòu cóng zhé jù yǐ mìng lǐ bù
帝已于乙卯得疾,丁巳力疾御门,命从哲封贵妃为皇太后,从哲遽以命礼部。
shì láng sūn rú yóu lì zhēng shì nǎi zhǐ
侍郎孙如游力争,事乃止。
xīn yǒu dì bù shì cháo cóng zhé xié tíng chén yì gōng mén wèn ān
辛酉,帝不视朝,从哲偕廷臣诣宫门问安。
shí dū xià fēn yán zhōng guān cuī wén shēng jìn xiè yào dì yóu cǐ wěi dùn ér dì chuán yù yǒu tóu mù xuàn yūn shēn tǐ ruǎn ruò bù néng dòng lǚ yǔ qún qíng yì yí hài
时都下纷言中官崔文升进泄药,帝由此委顿,而帝传谕有“头目眩晕,身体软弱,不能动履”语,群情益疑骇。
jǐ shì zhōng yáng lián hé wén shēng bìng jí cóng zhé
给事中杨涟劾文升,并及从哲。
xíng bù zhǔ shì sūn cháo sù xú yí shì yù shǐ zhèng zōng zhōu bìng shàng shū cóng zhé qǐng bǎo hù shèng tǐ sù jiàn chǔ èr
刑部主事孙朝肃、徐仪世、御史郑宗周并上书从哲,请保护圣体,速建储贰。
cóng zhé hou ān yīn yán jìn yào yi shèn
从哲候安,因言进药宜慎。
dì bāo dá zhī
帝褒答之。
wù chén xīn gé chén liú yī jing hán kuàng rù zhí dì jí yǐ dài
戊辰,新阁臣刘一燝、韩爌入直,帝疾已殆。
xīn wèi
辛未,
zhào cóng zhé yī jing kuàng
召从哲、一燝、爌,
yīng guó gōng zhāng wéi xián
英国公张惟贤,
lì bù shàng shū zhōu jiā mó
吏部尚书周嘉谟,
hù bù shàng shū li rǔ huá
户部尚书李汝华,
lǐ bù shì láng shǔ bù shì sūn rú yóu
礼部侍郎署部事孙如游,
xíng bù shàng shū huáng kè zuǎn
刑部尚书黄克缵,
zuǒ dōu yù shǐ zhāng wèn dá
左都御史张问达,
jǐ shì zhōng fàn jì shì yáng lián
给事中范济世、杨涟,
yù shǐ gù zào děng zhì qián qīng gōng
御史顾慥等至干清宫。
dì yù dōng nuǎn gé píng jī huáng zhǎng zǐ huáng wǔ zǐ děng jiē shì
帝御东暖阁凭几,皇长子、皇五子等皆侍。
dì mìng zhū chén qián cóng zhé děng yīn qǐng shèn yī yào
帝命诸臣前,从哲等因请慎医药。
dì yuē shí yú rì bù jìn yǐ
帝曰:“十余日不进矣。
suì yù cè fēng xuǎn shì wèi huáng guì fēi
”遂谕册封选侍为皇贵妃。
jiǎ xū fù zhào zhū chén yù cè fēng shì
甲戌,复召诸臣,谕册封事。
cóng zhé děng qǐng sù jiàn chǔ èr
从哲等请速建储贰。
dì gù huáng zhǎng zǐ yuē qīng děng qí fǔ wèi yáo shùn
帝顾皇长子曰:“卿等其辅为尧、舜。
yòu yǔ jí shòu gōng cóng zhé děng yǐ xiān dì shān líng duì
”又语及寿宫,从哲等以先帝山陵对。
dì zì zhǐ yuē
帝自指曰;
zhèn shòu gōng yě
“朕寿宫也。
zhū chén jiē qì
”诸臣皆泣。
dì fù wèn yǒu hóng lú guān jìn yào zhě ān zài
帝复问:“有鸿胪官进药者安在?
cóng zhé yuē hóng lú sì chéng li kě zhuó zì yún xiān fāng chén děng wèi gǎn xìn
”从哲曰:“鸿胪寺丞李可灼自云仙方,臣等未敢信。
dì mìng xuān kě zhuó zhì qù huò yào jìn suǒ wèi hóng wán zhě yě
”帝命宣可灼至,趣和药进,所谓红丸者也。
dì fú qì chēng zhōng chén zhě zài
帝服讫,称“忠臣”者再。
zhū chén chū sì gōng mén wài
诸臣出俟宫门外。
qǐng zhī zhōng shǐ chuán shàng tǐ píng shàn
顷之,中使传上体平善。
rì bū kě zhuó chū yán fù jìn yī wán
日晡,可灼出,言复进一丸。
cóng zhé děng wèn zhuàng yuē píng shàn rú qián
从哲等问状,曰:“平善如前。
míng rì jiǔ yuè yǐ hài shuò mǎo kè dì bēng
”明日九月乙亥朔卯刻,帝崩。
zhōng wài jiē hèn kě zhuó shén ér cóng zhé nǐ yí zhǐ lài kě zhuó yín bì
中外皆恨可灼甚,而从哲拟遗旨赉可灼银币。
shí li xuǎn shì jū qián qīng gōng qún chén rù lín zhū yān bì gōng mén bù xǔ rù
时李选侍居干清宫,群臣入临,诸阉闭宫门不许入。
liú yī jing yáng lián lì zhǔ zhī de kū lín rú lǐ yōng huáng zhǎng zǐ chū jū cí qìng gōng
刘一燝、杨涟力拄之,得哭临如礼,拥皇长子出居慈庆宫。
cóng zhé wēi yí ér yǐ
从哲委蛇而已。
chū zhèng guì fēi jū qián qīng gōng shì shén zōng jí guāng zōng jí wèi yóu wèi qiān
初,郑贵妃居干清宫侍神宗疾,光宗即位犹未迁。
shàng shū jiā mó zé guì fēi cóng zǐ yǎng xìng nǎi qiān cí níng gōng
尚书嘉谟责贵妃从子养性,乃迁慈宁宫。
jí guāng zōng bēng ér li xuǎn shì jū qián qīng gōng
及光宗崩,而李选侍居干清宫。
jǐ shì zhōng lián jí yù shǐ zuǒ guāng dòu niàn xuǎn shì cháng yāo fēng hòu fēi kě lìng jū qián qīng yǐ chōng zhǔ fù tuō yě
给事中涟及御史左光斗念选侍尝邀封后,非可令居干清,以冲主付托也。
yú shì yì yí gōng zhēng shù rì bù jué
于是议移宫,争数日不决。
cóng zhé yù xú zhī
从哲欲徐之。
zhì dēng jí qián yī rì yī jing kuàng yāo cóng zhé lì gōng mén qǐng xuǎn shì nǎi yí huì luán gōng
至登极前一日,一燝、爌邀从哲立宫门请,选侍乃移哕鸾宫。
míng rì gēng chén xī zōng jí wèi
明日庚辰,熹宗即位。
xiān shì yù shǐ wáng ān shùn hé cóng zhé qīng jiàn kuáng yī yòu shǎng zhī yǐ zì yǎn
先是,御史王安舜劾从哲轻荐狂医,又赏之以自掩。
cóng zhé nǐ tài zǐ lìng zhǐ fá kě zhuó fèng yī nián
从哲拟太子令旨,罚可灼俸一年。
yù shǐ zhèng zōng zhōu hé wén shēng zuì qǐng xià fǎ sī cóng zhé nǐ lìng zhǐ sī lǐ chá chù
御史郑宗周劾文升罪,请下法司,从哲拟令旨司礼察处。
jí yù shǐ guō rú chu féng sān yuán jiāo yuán pǔ jǐ shì zhōng wèi yīng jiā tài cháng qīng cáo guāng guāng lù shǎo qīng gāo pān lóng zhǔ shì lǚ wéi qí xiān hòu shàng shū yán kě zhuó zuì bù róng zhū cóng zhé bì zhī guó fǎ ān zài
及御史郭如楚、冯三元、焦源溥,给事中魏应嘉,太常卿曹珖,光禄少卿高攀龙,主事吕维祺,先后上疏言:“可灼罪不容诛,从哲庇之,国法安在!
ér jǐ shì zhōng huì shì yáng zhí jiū cóng zhé shí zuì sān kě shā
”而给事中惠世扬直纠从哲十罪、三可杀。
yán cóng zhé dú xiāng qī nián fáng xián bìng guó zuì yī
言:“从哲独相七年,妨贤病国,罪一。
jiāo jiǎn wú lǐ shī wù kū lín zuì èr
骄蹇无礼,失误哭临,罪二。
tǐng jī qīng gōng bì hù jiān dǎng zuì sān
梃击青宫,庇护奸党,罪三。
zì xíng xiōng yì pò huài sī lún zuì sì
恣行胸臆,破坏丝纶,罪四。
zòng zi shā rén miè shì xiàn diǎn zuì wǔ
纵子杀人,蔑视宪典,罪五。
zǔ yì yán guān bì yōng ěr mù zuì liù
阻抑言官,蔽壅耳目,罪六。
xiàn chéng shī lǜ kuān yì fǔ chén zuì qī
陷城失律,宽议抚臣,罪七。
mǎ shàng cuī zhàn fù mò quán shī zuì bā
马上催战,覆没全师,罪八。
xùn sī wǎng shàng dǐng xuàn yí xiū zuì jiǔ
徇私罔上,鼎铉贻羞,罪九。
dài yíng què shuì dù guó yāng mín zuì shí
代营榷税,蠹国殃民,罪十。
guì fēi qiú fēng hòu jǔ cháo lì zhēng cóng zhé yī wéi liǎng kě dāng zhū zhě yī
贵妃求封后,举朝力争,从哲依违两可,当诛者一。
li xuǎn shì nǎi zhèng shì sī rén kàng lìng shèng mǔ yǐn hèn ér méi
李选侍乃郑氏私人,抗凌圣母,饮恨而没。
cóng zhé shòu liú xùn li jìn zhōng suǒ dào měi zhū yù fēng xuǎn shì wèi guì fēi yòu tīng qí jiǔ jù qián qīng dāng zhū zhě èr
从哲受刘逊、李进忠所盗美珠,欲封选侍为贵妃,又听其久据干清,当诛者二。
cuī wén shēng yòng xiè yào shāng sǔn xiān dì zhū chén lùn zhī cóng zhé nǐ tuō zuì li kě zhuó jìn jié yào cóng zhé nǐ shǎng lài dāng zhū zhě sān
崔文升用泄药伤损先帝,诸臣论之,从哲拟脱罪,李可灼进劫药,从哲拟赏赉,当诛者三。
shū rù zé shì yáng qīng dǐ
”疏入,责世杨轻诋。
cóng zhé lèi qiú qù jiē wèi liú
从哲累求去,皆慰留。
yǐ ér zhāng po yuán huà zhōng wáng yǔn chéng děng lián hé zhī jiē bù tīng
已而张泼、袁化中、王允成等连劾之,皆不听。
qí dōng jǐ shì zhōng chéng zhù fù hé zhī cóng zhé lì qiú qù shū liù shàng
其冬,给事中程注复劾之,从哲力求去,疏六上。
mìng jìn zhōng jí diàn dà xué shì lài yín bì mǎng yī qiǎn xíng rén hù guī
命进中极殿大学士,赉银币、蟒衣,遣行人护归。
tiān qǐ èr nián sì yuè lǐ bù shàng shū sūn shèn xíng zhuī lùn kě zhuó jìn hóng wán chì cóng zhé wèi shì nì
天启二年四月,礼部尚书孙慎行追论可灼进红丸,斥从哲为弑逆。
zhào tíng chén yì
诏廷臣议。
dōu yù shǐ zōu yuán biāo zhǔ shèn xíng shū
都御史邹元标赞同孙慎行的奏疏。
cóng zhé shū biàn zì qǐng xuē guān jiē tóu sì yì
从哲疏辨,自请削官阶,投四裔。
dì wèi yù zhī
帝慰谕之。
jǐ shì zhōng wèi dà zhōng yǐ jiǔ qīng yì jiǔ jī qù zhī shàng
给事中魏大中以九卿议久稽,趣之上。
tíng chén duō zhǔ shèn xíng zuì cóng zhé wéi xíng bù shàng shū huáng kè zuǎn yù shǐ wáng zhì dào xú jǐng lián jǐ shì zhōng wāng qìng bǎi yòu cóng zhé ér zhān shì gōng nài chí liǎng duān
廷臣多主慎行,罪从哲,惟刑部尚书黄克缵,御史王志道、徐景濂,给事中汪庆百右从哲,而詹事公鼐持两端。
shí dà xué shì kuàng shù jìn yào shǐ mò wéi cóng zhé jiě
时大学士爌述进药始末,为从哲解。
yú shì lì bù shàng shū zhāng wèn dá huì hù bù shàng shū wāng yīng jiāo hé zòu yán jìn yào shǐ mò chén děng gòng wén jiàn
于是吏部尚书张问达会户部尚书汪应蛟合奏言:“进药始末,臣等共闻见。
fǔ chén shì huáng kǎo jí jí pò cāng huáng shì nì èr zì hé rěn yán
辅臣视皇考疾,急迫仓皇,弑逆二字何忍言。
dàn kě zhuó fēi yī guān qiě fēi zhī mài zhī yī zhě
但可灼非医官,且非知脉知医者。
yǐ yào cháng shì xiān dì lóng yù jí shàng shēng
以药尝试,先帝龙驭即上升。
cóng zhé yǔ chén děng jiǔ qīng wèi néng zhǐ jūn yǒu zuì nǎi fǎn lài kě zhuó
从哲与臣等九卿未能止,均有罪,乃反赉可灼。
jí yù shǐ ān shùn yǒu yán zhǐ lìng yǎng bìng qù fá tài qīng hé yǐ wèi huáng kǎo fú zhōng wài
及御史安舜有言,止令养病去,罚太轻,何以慰皇考,服中外。
yi rú cóng zhé qǐng xuē qí guān jiē wéi fǎ rèn jiù
宜如从哲请,削其官阶,为法任咎。
zhì kě zhuó zuì bù kě shèng zhū ér wén shēng dāng huáng kǎo āi gǎn shāng hán shí jìn dài huáng liáng yào zuì yòu zài kě zhuó shàng
至可灼罪不可胜诛,而文升当皇考哀感伤寒时,进大黄凉药,罪又在可灼上。
fǎ jiē yi xiǎn lù yǐ xiè gōng fèn
法皆宜显僇,以泄公愤。
yì shàng kě zhuó qiǎn shù wén shēng fàng nán jīng ér cóng zhé bù zuì
”议上,可灼遣戍,文升放南京,而从哲不罪。
wú hé shèn xíng yǐn jí qù
无何,慎行引疾去。
wǔ nián wèi zhōng xián ji tǐng jī hóng wán yí gōng sān shì wèi sān cháo yào diǎn yǐ qīng zhèng rén suì miǎn kě zhuó shù mìng wén shēng dū cáo yùn
五年,魏忠贤辑“梃击”、“红丸”、“移宫”三事为《三朝要典》,以倾正人,遂免可灼戍,命文升督漕运。
qí dǎng xú dà huà qǐng qǐ cóng zhé cóng zhé bù chū
其党徐大化请起从哲,从哲不出。
rán yī shí qǐng zhū cóng zhé zhě biǎn shā lüè jìn yǐ
然一时请诛从哲者贬杀略尽矣。
chóng zhēn yuán nián èr yuè cóng zhé zú
崇祯元年二月,从哲卒。
zèng tài fù shì wén duān
赠太傅,谥文端。
sān yuè xià wén shēng yù shù nán jīng
三月,下文升狱,戍南京。
chén hóng zì míng zhěn wū chéng rén
沈纮,字铭缜,乌程人。
fù jié fu zì yǐ ān
父节甫,字以安。
jiā jìng sān shí bā nián jìn shì
嘉靖三十八年进士。
shòu lǐ bù yí zhì zhǔ shì lì cí jì láng zhōng
授礼部仪制主事,厉祠祭郎中。
zhào jiàn cí jìn nèi lìng huáng guān zhù lí jié fu chí bù kě
诏建祠禁内,令黄冠祝厘,节甫持不可。
shàng shū gāo gǒng huì shén suì yí jí guī
尚书高拱恚甚,遂移疾归。
qǐ guāng lù chéng
起光禄丞。
huì gǒng zhǎng lì bù fù yí jí bì zhī
会拱掌吏部,复移疾避之。
wàn lì chū lǚ qiān zhì nán jīng xíng bù yòu shì láng
万历初,屡迁至南京刑部右侍郎。
zhào wèi gōng bù zuǒ shì láng shè bù shì
召为工部左侍郎,摄部事。
yù shǐ gāo jǔ yán jié fu sù fù nán jìn zhī jié bù yí yī suì sān qiān
御史高举言节甫素负难进之节,不宜一岁三迁。
lì bù yǐ jié fu yǒu wù wàng chù qí yì
吏部以节甫有物望,绌其议。
jié fu lián shàng shū qǐng shěng fú fèi hé xū mào shàng xīng zuò jiǎn jiāng zhè zhī zào tíng jiāng xī cí qì dì wèi shāo jiǎn zhī zào shù
节甫连上疏请省浮费,核虚冒,上兴作,减江、浙织造,停江西瓷器,帝为稍减织造数。
zhōng guān chuán fèng jié fu chí bù kě qiě shàng shū yán zhī
中官传奉,节甫持不可,且上疏言之。
yòu cháng xiàn zhì hé zhī cè yǔ záo záo kě yòng
又尝献治河之策,语凿凿可用。
fù yōu guī zú
父忧归,卒。
zèng yòu fù dōu yù shǐ
赠右副都御史。
tiān qǐ chū hóng fāng bǐng yòng de cì shì duān qīng
天启初,纮方柄用,得赐谥端清。
hóng yǔ dì yǎn tóng dēng wàn lì èr nián jìn shì
纮与弟演同登万历二年进士。
hóng gǎi shù jí shì shòu jiǎn tǎo
纮改庶吉士,授检讨。
lèi guān nán jīng lǐ bù shì láng zhǎng bù shì
累官南京礼部侍郎,掌部事。
xī yáng rén lì mǎ dòu rù gòng yīn jū nán jīng yǔ qí tú wáng fēng sù děng chàng tiān zhǔ jiào shì dà fū duō zōng zhī
西洋人利玛窦入贡,因居南京,与其徒王丰肃等倡天主教,士大夫多宗之。
hóng zòu péi jīng dōu huì bù yí lìng yì jiào chù cǐ
纮奏:“陪京都会,不宜令异教处此。
shí zhě wěi qí yán
”识者韪其言。
rán hóng sù fá shí yù
然纮素乏时誉。
yǔ dà xué shì cóng zhé tóng lǐ hàn xiāng shàn yě
与大学士从哲同里闬,相善也。
shén zōng mò cóng zhé dú dāng guó qǐng bǔ gé chén zhào huì tuī
神宗末,从哲独当国,请补阁臣,诏会推。
qí shī jiào děng yuán cóng zhé yì bìn hé zōng yàn liú yī jing bèi dú yǐ hóng jí shǐ jì xié míng shàng
亓诗教等缘从哲意,摈何宗彦、刘一燝辈,独以纮及史继偕名上。
dì suì yòng zhī
帝遂用之。
huò yuē yóu cóng zhé jiàn yě
或曰由从哲荐也。
shū wèi fā míng nián shén zōng bēng guāng zōng lì nǎi zhào hóng wèi lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì
疏未发,明年,神宗崩,光宗立,乃召纮为礼部尚书兼东阁大学士。
wèi zhì guāng zōng fù bēng
未至,光宗复崩。
tiān qǐ yuán nián liù yuè hóng shǐ zhì
天启元年六月,纮始至。
gù shì cí chén jiào xí nèi shū táng suǒ jiào nèi shù zhí dì zǐ lǐ
故事,词臣教习内书堂,所教内竖执弟子礼。
li jìn zhōng liú cháo jiē hóng dì zǐ
李进忠、刘朝皆纮弟子。
li jìn zhōng zhě wèi zhōng xián shǐ míng yě
李进忠者,魏忠贤始名也。
hóng jì zhì mì jié èr rén nǎi zòu yán liáo zuǒ yòng bīng jí chén jǐn yú dōng yáng yì wū zhū yì jí yáng zhōu hóng ān mù cái guān yǒng shì èr bǎi yú qǐng yǐ yǒng shì lì jǐn yī wèi ér liàng shòu cái guān zhí
纮既至,密结二人,乃奏言:“辽左用兵亟,臣谨于东阳、义乌诸邑及扬州、纮安募材官勇士二百余,请以勇士隶锦衣卫,而量授材官职。
jìn zhōng cháo fāng jǔ nèi cāo de huái zòu dà xǐ
”进忠、朝方举内操,得淮奏大喜。
zhào jǐn yī guān xùn liàn mù shì shòu cái guān wáng yīng dòu děng yóu jī yǐ xià guān yǒu chà
诏锦衣官训练募士,授材官王应斗等游击以下官有差。
hóng yòu zòu mù bīng hòu zhì zhě fù èr bǎi yú rén qǐng fā liáo dōng sì chuān jūn qián
纮又奏募兵后至者复二百余人,请发辽东、四川军前。
zhào cóng zhī
诏从之。
xún jiā tài zǐ tài bǎo jìn wén yuān gé zài jìn shǎo bǎo jiān tài zǐ tài bǎo hù bù shàng shū wǔ yīng diàn dà xué shì
寻加太子太保,进文渊阁,再进少保兼太子太保、户部尚书、武英殿大学士。
jìn zhōng nèi cāo rì shèng fù mǎ dū wèi wáng bǐng yì fèng zhào mù bīng yuàn de wéi wò zhòng chén zhǔ qí shì
禁中内操日盛,驸马都尉王昺亦奉诏募兵,愿得帷幄重臣主其事。
tíng chén jiē yán hóng yǔ cháo yīn xiāng jié yú shì jǐ shì zhōng huì shì yáng zhōu cháo ruì děng hé hóng yáng tuō mù bīng yīn jiè tōng nèi
廷臣皆言纮与朝阴相结,于是给事中惠世扬、周朝瑞等劾纮阳托募兵,阴藉通内。
liú cháo nèi cāo hóng shǐ mén kè yòu zhī
刘朝内操,纮使门客诱之。
wáng bǐng shū yí chū hóng jiào
王昺疏,疑出纮教。
yān rén qī wǎn jiān fǔ nèi wài nòng bīng cháng ān piàn tǔ chéng zhàn chǎng yǐ
阉人、戚畹、奸辅内外弄兵,长安片土,成战场矣。
hóng shū biàn yīn qǐng jí qiú ba
纮疏辨,因请疾求罢。
dì wèi liú zhī
帝慰留之。
shì yáng děng suì jǐn fā hóng tōng nèi zhuàng xíng bù shàng shū wáng jì zài shū hé hóng bǐ zhī cài jīng
世扬等遂尽发纮通内状,刑部尚书王纪再疏劾纮,比之蔡京。
hóng yì hé jì bǎo hù xióng tíng bì tóng bǔ nián liú yī yǎn děng
纮亦劾纪保护熊廷弼、佟卜年、刘一𪩘等。
zhào liǎng jiě zhī
诏两解之。
wèi jǐ jì yǐ bǔ nián yù xuē jí yì zhě yì cè mù hóng
未几,纪以卜年狱削籍,议者益侧目纮。
dà xué shì yè xiàng gāo yán jì hóng jiāo gōng jūn shī dà chén tǐ
大学士叶向高言“纪、纮交攻,均失大臣体。
jīn yǐ yàn yù chì jì rú gōng lùn hé
今以谳狱斥纪,如公论何?
zhū guó zuò zhì yǐ qù jiù zhēng dì jiē fú tīng
”朱国祚至以去就争,帝皆弗听。
hóng bù zì ān nǎi lì qiú qù
纮不自安,乃力求去。
mìng chéng chuán guī
命乘传归。
yú nián zú
逾年卒。
zèng tài bǎo shì wén zì
赠太保,谥文字。
huái dì yǎn yóu gōng bù zhǔ shì lì guān nán jīng xíng bù shàng shū
淮弟演,由工部主事历官南京刑部尚书。
zàn yuē shén zōng zhī cháo yú shí wèi yù yú xiàng wéi gǔ
+赞曰:神宗之朝,于时为豫,于象为蛊。
shí xíng zhū rén yǒu míng yù zhī xiōng ér wú wò gǔ zhī lüè
时行诸人有鸣豫之凶, 而无斡蛊之略。
wài wèi qīng yì nèi gù ēn chǒng yī ē zì shǒu yǎn shì qǔ míng bì xié wú wén xún mò bì shì
外畏清议,内固恩宠,依阿自守,掩饰取名,弼谐无闻,循默避事。
shū yuē gǔ gōng duò zāi wàn shì huī zāi cǐ kǒng zǐ suǒ wéi zhì tàn yú yān yòng bǐ xiāng yě
《书》曰“股肱惰哉,万事隳哉”,此孔子所为致叹于“焉用彼相”也。