wáng rǔ xun yú mào xué zhāng yǎng méng mèng yī mài hé shì jìn lù dà shòu zhāng tíng li fèng wáng dé wán jiǎng yǔn yí zōu wéi liǎn wú yǔ wén
王汝训余懋学张养蒙孟一脉何士晋(陆大受张庭李俸) 王德完蒋允仪邹维琏(吴羽文)
wáng rǔ xun zì gǔ shī liáo chéng rén
王汝训,字古师,聊城人。
lóng qìng wǔ nián jìn shì
隆庆五年进士。
chú yuán chéng zhī xiàn
除元城知县。
wàn lì chū rù wèi xíng bù zhǔ shì
万历初,入为刑部主事。
gǎi bīng bù lèi qiān guāng lù shǎo qīng
改兵部,累迁光禄少卿。
lì kē dū jǐ shì zhōng hǎi níng chén yǔ jiāo zhě dà xué shì wáng xī jué mén shēng yòu fù shēn shí xíng zì shén
吏科都给事中海宁陈与郊者,大学士王锡爵门生,又附申时行,恣甚。
rǔ xun kàng shū shù qí zuì yán yǔ jiāo jīn rì jiàn xún fǔ míng rì jiàn jiān sī
汝训抗疏数其罪,言:“与郊今日荐巡抚,明日荐监司。
měi shū yī chū shòu huì láng jí
每疏一出,受贿狼籍。
bù cáo wú zhèng zhì yī fà qí jiān shēn tóu huāng jiào
部曹吴正志一发其奸,身投荒徼。
lì bù shàng shū yáng wēi yì cháng yǔ shì láng zhào huàn wèi wéi xiǎo rén
吏部尚书杨巍亦尝语侍郎赵焕,谓为小人。
qǐ sù ba qiǎn
乞速罢谴。
qiě kē dào yǐ yán wèi zhí nǎi mò mò zhě xiǎn è è zhě chù
且科道以言为职,乃默默者显,谔谔者绌。
zhí fàn shèng yú lǚ hé yōu róng
直犯乘舆,屡荷优容。
shāo shè dāng tú xuán zāo bìn chì
稍涉当途,旋遭摈斥。
yán guān bù nán yú pī lín ér nán yú jiè jiàn cǐ hé wéi yě
言官不难于批鳞,而难于借剑,此何为也?
tiān xià wéi gōng zú yǐ fú rén
天下惟公足以服人。
jīn yán zhě bù lùn shì fēi bèi yán zhě bù lùn xié zhèng mó léng liǎng kě qǔ shì tiáo tíng ér yuē wu cún dà tǐ
今言者不论是非,被言者不论邪正,模棱两可,曲事调停,而曰务存大体。
shì chéng yì lùn zhī fēn yún ér fǎn zhì zhèng tǐ zhī jué liè yě
是惩议论之纷纭,而反致政体之决裂也。
qǐ tè chì lì bù zì hòu qiān zhuǎn kē dào wú è yì xǐ tóng wú hǎo yú chǒu zhèng
乞特敕吏部,自后迁转科道,毋恶异喜同,毋好谀丑正。
shì shí wēi yǐ zhèng fǔ gù fāng hòu yǔ jiāo
”是时,巍以政府故,方厚与郊。
wén rǔ xùn yán yǐn jǐ qiě cì zhī dà huì yán chén wèi cháng dǐ yǔ jiāo
闻汝训言引己且刺之,大恚,言:“臣未尝诋与郊。
rǔ xun yǐ sì chén gōng yán lù zhèng jué liè zhèng tǐ zhī dà zhě
汝训以寺臣攻言路,正决裂政体之大者。
nǎi diào rǔ xun nán jīng
”乃调汝训南京。
qǐng zhī yù shǐ wáng míng fù hé yǔ jiāo bìng jí wēi zhào duó míng fèng zhuó yǔ jiāo tài cháng shǎo qīng
顷之,御史王明复劾与郊,并及巍,诏夺明俸,擢与郊太常少卿。
dōu rén wèi zhī yǔ yuē yù jīng táng xū dàn zhāng
都人为之语曰:“欲京堂,须弹章。
yǔ jiāo xún yǐ yōu qù
”与郊寻以忧去。
hòu yù shǐ zhāng yīng yáng zhuī hé qí jiāo tōng wén xuǎn láng liú xī mèng kǎo xuǎn nà huì bìng miǎn guān
后御史张应扬追劾其交通文选郎刘希孟,考选纳贿,并免官。
wèi jǐ qí zi shā rén lùn sǐ yǔ jiāo yì yì zú
未几,其子杀人论死,与郊悒悒卒。
rǔ xun rù wèi tài cháng shǎo qīng
汝训入为太常少卿。
mèng qiū xiǎng miào dì bù qīn xíng
孟秋飨庙,帝不亲行。
rǔ xun jí jiàn
汝训极谏。
dì yùn shén yǐ qí yán zhí bù zuì yě
帝愠甚,以其言直,不罪也。
xún jìn tài pú qīng tiáo guāng lù
寻进太仆卿,调光禄。
rǔ xun xiān wèi shǎo qīng sì zhōng suì fèi èr shí wàn zhì shì làn zēng sì wàn yǒu qí
汝训先为少卿,寺中岁费二十万,至是滥增四万有奇。
rǔ xun jù huì diǎn qǐng jǐn cái nèi fǔ rǒng shí bù xǔ
汝训据《会典》,请尽裁内府冗食,不许。
èr shí èr nián gǎi zuǒ qiān dū yù shǐ
二十二年,改左佥都御史。
xuán jìn yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ zhè jiāng
旋进右副都御史,巡抚浙江。
rǔ xun xìng qīng jiè fāng yán jí wù
汝训性清介,方严疾恶。
xún àn yù shǐ nán chāng péng yīng cān yì yā yǐ qiáng zhí míng xiāng yǔ lì chú háo yòu
巡按御史南昌彭应参亦雅以强直名,相与力锄豪右。
wū chéng gù shàng shū dǒng fèn jì jiǔ fàn yìng qī lǐ jū bù fǎ rǔ xun jiāng shéng zhī
乌程故尚书董份、祭酒范应期里居不法,汝训将绳之。
shì yìng cān xíng bù zhì yìng qī yuàn jiā qiān rén zhē dào chén dié
适应参行部至,应期怨家千人遮道陈牒。
yīng cān chí zhī jí xí wū chéng zhī xiàn zhāng yīng wàng àn zhī
应参持之急,檄乌程知县张应望按之。
yìng qī zì yì sǐ qí qī wú shì yì què sù yuān
应期自缢死,其妻吴氏诣阙诉冤。
dì mìng dǎi yīng cān yīng wàng zhào yù gé rǔ xun zhí jí lì bù dū chá yuàn rèn yòng fēi rén
帝命逮应参、应望诏狱,革汝训职,诘吏部都察院任用非人。
shàng shū sūn pī yáng dōu yù shǐ zhōng zhēn jí děng yǐn zuì qiě lùn jiù
尚书孙丕扬、都御史衷贞吉等引罪,且论救。
dì yì wèi shì zhé jiù yìng cān zhě jǐ shì zhōng qiáo yìn děng yú wài
帝意未释,谪救应参者给事中乔胤等于外。
yán guān sòng rǔ xun yīng cān yì jí yìn dì yù nù
言官讼汝训、应参,亦及胤,帝愈怒。
shū rù zhé zhòng yìn qiǎn zhì chú míng ér zhé yīng wàng shù yān zhàng yīng cān wèi mín
疏入,辄重胤谴,至除名,而谪应望戍烟瘴,应参为民。
rǔ xun jiā jū shí wǔ nián qǐ nán jīng xíng bù yòu shì láng
汝训家居十五年,起南京刑部右侍郎。
zhào gǎi gōng bù shǔ bù shì
召改工部,署部事。
chū kuàng shuì xìng yǐ zhù dà gōng wèi míng
初,矿税兴,以助大工为名。
hòu xī shū nèi tǎng bù yǐ gōng yíng shàn
后悉输内帑,不以供营缮。
ér sì fāng cǎi mù zhī xū duō zhì qiān wàn fèi yì bù zī
而四方采木之需多至千万,费益不訾。
rǔ xun lǚ qǐng fā tǎng zuǒ gōng jiē bù bào
汝训屡请发帑佐工,皆不报。
zài bù suì yú lì qīng sù bì
在部岁余,力清夙弊。
zhōng guān qǐng qǐ zhé zhí zòu bù yú jié rǒng fèi shù wàn
中官请乞,辄执奏不予,节冗费数万。
zú zèng gōng bù shàng shū shì gōng jiè
卒,赠工部尚书,谥恭介。
yú mào xué zì xíng zhī wù yuán rén
余懋学,字行之,婺源人。
lóng qìng èr nián jìn shì
隆庆二年进士。
shòu fǔ zhōu tuī guān zhuó nán jīng hù kē jǐ shì zhōng
授抚州推官,擢南京户科给事中。
wàn lì chū zhāng jū zhèng dāng guó jìn bái yàn bái lián sòng
万历初,张居正当国,进《白燕白莲颂》。
mào xué yǐ dì fāng yōu hàn xià zhào zuì jǐ yǔ bǎi guān tú xiū ráng
懋学以帝方忧旱,下诏罪己,与百官图修禳。
ér jū zhèng gù xiàn ruì fēi dà chén yì kàng shū lùn zhī
而居正顾献瑞,非大臣谊,抗疏论之。
yǐ lùn nán jīng shǒu bèi tài jiàn shēn xìn bù fǎ dì wèi ba xìn
已,论南京守备太监申信不法,帝为罢信。
jiǔ zhī chén chóng dūn dà qīn jiǎn è shèn míng qì jiè fēn gēng fáng nìng yú wǔ shì
久之,陈崇惇大、亲謇谔、慎名器、戒纷更、防佞谀五事。
shí jū zhèng fāng wu zōng hé ér mào xué shū yǔ zhī wǔ chì wèi mín yǒng bù xù lù
时居正方务综核,而懋学疏与之忤,斥为民,永不叙录。
jū zhèng sǐ qǐ mào xué gù guān zòu duó chéng guó gōng zhū xī zhōng wáng jué qǐng zhào hái guāng lù shǎo qīng yuè xiāng jǐ shì zhōng wèi shí liàng děng shí bā rén
居正死,起懋学故官,奏夺成国公朱希忠王爵,请召还光禄少卿岳相、给事中魏时亮等十八人。
dì jù bào kě
帝俱报可。
xún zhuó nán jīng shàng bǎo qīng
寻擢南京尚宝卿。
shí sān nián yù shǐ li zhí jiāng dōng zhī děng yǐ yán shì wǔ zhí zhèng
十三年,御史李植、江东之等以言事忤执政。
tóng guān cài xì zhōu sūn yù xián xī zhí zhèng zhǐ fēn rán gōng jié mào xué shàng yán
同官蔡系周、孙愈贤希执政指,纷然攻讦,懋学上言:
zhū chén zhī bù néng róng zhí děng yī zé yǐ kē chǎng bù néng wú sī ér è zhí děng zhī jié fā
诸臣之不能容植等,一则以科场不能无私,而恶植等之讦发;
yī zé yǐ wǎng zhě cháng bǎo liú jū zhèng ér jì wú zhōng xíng chén sī xiào děng zhī zhào yòng
一则以往者常保留居正,而忌吴中行、沈思孝等之召用。
èr yí jiāo yú zhōng gù bǎi dù fā yú wài yě
二疑交于中,故百妒发于外也。
fu wēi fú zì shàng zé zhǔ shì zūn
夫威福自上,则主势尊。
zhí děng sān chén bì xià suǒ qīn zhuó zhě yě nǎi jǔ cháo chén gōng bǎi jì pái zhī
植等三臣,陛下所亲擢者也,乃举朝臣工百计排之;
jiǎ lìng zhèng fǔ yù yòng yī rén zhū chén gǎn lì cuò zhī hu
假令政府欲用一人,诸臣敢力挫之乎?
chén jǐn yǐ chén gōng zhī shí dù wèi bì xià yán zhī
臣谨以臣工之十蠹为陛下言之。
jīn zhí zhèng dà chén yī zhèng zhī shàn zhé qín zàn dǎo zhī gōng yī shì zhī shī zhé wěi wǎn huí zhī nán shì wèi wū shàng
今执政大臣,一政之善,辄矜赞导之功,一事之失,辄诿挽回之难,是为诬上。
qí dù yī
其蠹一。
jìn yòng yī rén zhí zhèng zé yuē wǒ suǒ zhù yì yě zhǒng zǎi zé yuē wǒ suǒ tuī gǔ yě xuǎn láng zé yuē wǒ suǒ dēng yòng yě
进用一人,执政则曰我所注意也,冢宰则曰我所推毂也,选郎则曰我所登用也。
shòu jué gōng cháo bài ēn sī shì shì wèi zhāo quán
受爵公朝,拜恩私室,是为招权。
qí dù èr
其蠹二。
bì xià tiān zòng shèng míng yóu xū huái nà jiàn
陛下天纵圣明,犹虚怀纳谏。
nǎi èr sān dà liáo shāo yǒu guī zhèng zhé fèn mèi ér qǐ è shēng xiāng jiā shì wèi huì jí
乃二三大僚,稍有规正,辄奋袂而起,恶声相加,是为讳疾。
qí dù sān
其蠹三。
zhōng wài chén gōng lǜ tàn zhèng fǔ yì xiàng ér bù xù gōng lùn
中外臣工,率探政府意向,而不恤公论。
lùn rén zé huǐ yù shì qí ài zēng xíng zhèng zé jǔ zhì xùn qí xǐ nù shì wèi chéng wàng
论人则毁誉视其爱憎,行政则举置徇其喜怒,是为承望。
qí dù sì
其蠹四。
jūn zǐ lì shēn hé ér bù tóng
君子立身,和而不同。
jīn dāng lù yì yǒu suǒ zhǔ zé qún xiāng fù hé gǎn yú kàng tiān zǐ ér nán yú wéi dà chén shì wèi léi tóng
今当路意有所主,则群相附和,敢于抗天子,而难于违大臣,是为雷同。
qí dù wǔ
其蠹五。
wǒ guó jiā jiàn wú zhuān guān jīn tā cáo shāo yǒu jiàn bái bù yuē chū wèi zé yuē gū míng jū zhōng zhí zhī xīn zhǎng yōng bì zhī jiàn shì wèi zǔ yì
我国家谏无专官,今他曹稍有建白,不曰出位,则曰沽名,沮忠直之心,长壅蔽之渐,是为阻抑。
qí dù liù
其蠹六。
zì zhāng jū zhèng méng bì zhǔ cōng dào lù yǐ mù jīn yú fēng wèi tiǎn qī wǎng rì zī
自张居正蒙蔽主聪,道路以目,今余风未殄,欺罔日滋。
rú pān jì xún zhī chì dà kuài rén xīn ér yóu lěi dú lián zhāng wèi zhī shēn xuě shì wèi qī wǎng
如潘季驯之斥,大快人心,而犹累牍连章为之申雪,是为欺罔。
qí dù qī
其蠹七。
jìn zhōng wài chén liáo huò dà chén jiāo gōng huò yán guān xiāng jié shǐ yǐ zì yòng zhī sī zhōng zhī hào shèng zhī xí
近中外臣僚或大臣交攻,或言官相讦,始以自用之私,终之好胜之习。
hào shèng bù yǐ bì zhì fèn zhēng fèn zhēng bù yǐ bì zhì dǎng bǐ
好胜不已,必致忿争,忿争不已,必致党比。
táng zhī niú li sòng zhī luò shǔ qí chū qǐ bù yóu yī yán zhī xiāng shī zāi
唐之牛、李,宋之洛、蜀,其初岂不由一言之相失哉?
shì wèi jìng shèng
是为竞胜。
qí dù bā
其蠹八。
nìng yú chéng fēng rì yǐ jìn shén
佞谀成风,日以浸甚。
yán jí dà chén zé děng zhī yī fu
言及大臣,则等之伊、傅;
yán jí biān shuài zé nǐ yǐ fāng zhào
言及边帅,则拟以方、召;
yán jí zhōng guān zé kuā lǚ zhāng fù chū
言及中官,则夸吕、张复出;
yán jí wài lì zé sòng zhuō lǔ chóng shēng
言及外吏,则颂卓、鲁重生。
fēi jiè jié huān jí yīn yāo lù shì wèi nìng yú
非藉结欢,即因邀赂,是为佞谀。
qí dù jiǔ
其蠹九。
guó jiā shè guān gè yǒu cháng zhí
国家设官,各有常职。
jìn liǎng jīng dà chén wu jiàn bái yǐ wéi míng gāo qīn zhí zhǎng ér tīng mín sòng
近两京大臣,务建白以为名高,侵职掌而听民讼。
cháng gào jié zhī fēng shī jù zhān zhī tǐ shì wèi guāi lì
长告讦之风,失具瞻之体,是为乖戾。
qí dù shí yě
其蠹十也。
mào xué sù yǐ zhí jié zhù chēng qí zhāi jì xún bù wú guò dāng
懋学夙以直节著称,其摘季驯不无过当。
rán suǒ yán hào shèng zhī bì bì chéng péng dǎng hòu guǒ rú qí yán
然所言好胜之弊,必成朋党,后果如其言。
lèi qiān nán jīng hù bù yòu shì láng zǒng lǐ cáo chǔ
累迁南京户部右侍郎,总理漕储。
shū bái chéng rèn qīng jiāng shí zhī yuān èr rén suì de shì
疏白程任卿、江时之冤,二人遂得释。
èr shí èr nián yǐ shí yí lùn ba
二十二年,以拾遗论罢。
zú zèng gōng bù shàng shū
卒,赠工部尚书。
tiān qǐ chū zhuī shì gōng mù
天启初,追谥恭穆。
zhāng yǎng méng zì tài hēng zé zhōu rén
张养蒙,字泰亨,泽州人。
wàn lì wǔ nián jìn shì
万历五年进士。
xuǎn shù jí shì lì lì kē zuǒ jǐ shì zhōng
选庶吉士,历吏科左给事中。
shǎo fù cái míng míng xí tiān xià shì
少负才名,明习天下事。
jū yán zhí kāng kǎi hǎo jiàn bái
居言职,慷慨好建白。
yǐ nán běi duō shuǐ hàn tiáo shàng zhì jiān mín xù liú mín ài fù mín sān shì dì jiā nà zhī
以南北多水旱,条上治奸民、恤流民、爱富民三事,帝嘉纳之。
jǐn yī dōu zhǐ huī luō xiù yíng qiān shū bīng bù shàng shū wáng lìn gé bù xíng shī huān quán yào ér qù xiù jìng yín yuán de zhī
锦衣都指挥罗秀营佥书,兵部尚书王遴格不行,失欢权要而去,秀竟夤缘得之。
yǎng méng shū fā qí zhuàng shì jù lìn chuán
养蒙疏发其状,事具遴传。
yù shǐ gāo wéi sōng děng yán shì bèi zhé yǎng méng xié tóng guān lùn jiù fù tè shū sòng zhī
御史高维崧等言事被谪,养蒙偕同官论救,复特疏讼之。
wǔ zhǐ duó fèng
忤旨,夺俸。
xún qiān gōng kē dū jǐ shì zhōng
寻迁工科都给事中。
dōu yù shǐ pān jì xún zòu bào hé gōng yǎng méng shàng yán yuē èr shí nián lái hé jǐ gào huàn yǐ
都御史潘季驯奏报河工,养蒙上言曰:“二十年来,河几告患矣。
dāng qí jué suí yì sāi dāng qí yū suí yì jùn shì jùn zhé lùn gōng
当其决,随议塞,当其淤,随议浚,事竣辄论功。
fu yū jué zé wěi zhī tiān zāi ér bù rèn qí jiù jùn sāi zé guī zhī rén shì ér gòng méng qí shǎng
夫淤决则委之天灾而不任其咎,浚塞则归之人事而共蒙其赏。
jí bào chéng wèi jiǔ jù yǒu hòu yú jí qiú xiè shì ér jì zhě fù gào huàn yǐ
及报成未久,惧有后虞,急求谢事,而继者复告患矣。
qí gù jiē yóu bù jiǔ rèn yě
其故皆由不久任也。
fu guān bù jiǔ rèn qí bì yǒu sān hòu xiān yì shí yě rén jǐ yì jiàn yě gōng zuì nán zhí yě
夫官不久任,其弊有三:后先异时也,人己异见也,功罪难执也。
qǐng fǎng biān chén lì zēng zhì jiǔ rèn sī zhí shǒu zhuān ér kě zé chéng gōng
请仿边臣例,增秩久任,斯职守专而可责成功。
dì shēn rán zhī
”帝深然之。
yǒu zhào lù ān jìn chóu èr qiān sì bǎi pǐ
有诏潞安进绸二千四百匹。
wèi jǐ fù mìng zēng wǔ qiān
未几,复命增五千。
yǎng méng lǜ tóng guān lì zhēng qiě yuē cóng lái chuán fèng zhí zào jù tí zhě nèi chén nǐ zhǐ zhě gé chén chāo fā zhě kē chén
养蒙率同官力争,且曰:“从来传奉职造,具题者内臣,拟旨者阁臣,抄发者科臣。
jīn jìng xià bù fēi zǔ zhì
今径下部,非祖制。
bù cóng
”不从。
chū wèi hé nán yòu cān zhèng
出为河南右参政。
xún zhào wèi tài pú shǎo qīng sì qiān zuǒ fù dōu yù shǐ
寻召为太仆少卿,四迁左副都御史。
èr shí sì nián jí jiàn shí zhèng quē shī yán
二十四年,极谏时政阙失,言:
ěr lái diàn tíng xī yù shàng xià bù jiāo
迩来殿廷希御,上下不交。
huò yí wài chén bù kě jǐn xìn huò yí wài shì wèi kě jǐn cóng
或疑外臣不可尽信,或疑外事未可尽从。
jūn chén xiāng cāi zhèng shì jī fèi
君臣相猜,政事积废。
zhì shì huá dé yǐ chuāi yì zhǐ zuǒ yòu dé yǐ bō wēi quán
致市猾得以揣意旨,左右得以播威权。
wéi lì shì wén huò jiāng hú dǐ
惟利是闻,祸将胡底。
jǐn yǐ sān qīng èr chóng zhī bì wèi bì xià chén zhī
谨以三轻二重之弊为陛下陈之。
yī bù yuàn zhī tǐ jiàn qīng
一、部院之体渐轻。
huò xū qí wèi ér bù bǔ huò yòng qí rén ér bù rèn
或虚其位而不补,或用其人而不任。
rú dōng guān yī cáo yà qīng zhuān shǔ yǐ wèi yì shì nǎi zhǒng zǎi hé guān shù yuè xū wèi
如冬官一曹,亚卿专署,已为异事,乃冢宰何官,数月虚位。
fǎ sī yì liú shì yán zuì jìng ěr liú zhōng zhǔ shì liú guān nán shū rù jí fā
法司议刘世延罪,竟尔留中,主事刘冠南疏入即发。
hé xiǎo chén tīng ér dà chén bù tīng dān shū xià ér gōng shū bù xià zāi
何小臣听而大臣不听,单疏下而公疏不下哉!
yǐ zhì hù cáo sān shū jiàn kāi kuàng chén yuàn jiǔ shū cuī xíng qǔ jiē zhì bù bào
以至户曹三疏谏开矿,臣院九疏催行取,皆置不报。
yì dà shì zé shí shū ér jiǔ bù xíng yù tíng tuī zé shí rén ér jiǔ bù yòng
议大事则十疏而九不行,遇廷推则十人而九不用。
shī dà chén shī biǎo bǎi liáo nài hé qīng zhī zhì cǐ
失大臣师表百僚,奈何轻之至此!
yī kē dào zhī zhí jiàn qīng
一、科道之职渐轻。
wǔ kē dū jǐ shì zhōng jiǔ xū bù bǔ yù shǐ cáo xué chéng yī xì bù shì kǎo xuǎn tái jiàn lǚ qǐng lǚ gé nǎi zhì fú què bǔ rèn yì jiē fèi gé
五科都给事中久虚不补,御史曹学程一系不释,考选台谏,屡请屡格,乃至服阕补任,亦皆废阁。
shì bù yù yán lù zhī chōng yě
是不欲言路之充也。
fu zhèng wú quē shī hé dàn rén yán
夫政无缺失,何惮人言。
tú shǐ wéi nuò fēng chéng jiǎn è yì jué guó shì jiāng hé dìng hu
徒使唯诺风成,謇谔意绝,国是将何定乎?
yī fǔ àn zhī rèn jiàn qīng
一、抚按之任渐轻。
rú kāi kuàng yī shì fǔ àn yǒu yán xián méng qiè zé
如开矿一事,抚按有言,咸蒙切责。
yú shì zhèng yī lín yǐ qiān hù ér wàng hé li shèng chūn
于是郑一麟以千户而妄劾李盛春。
fu hūn rén wǔ biàn dé yǐ zhì xún fǔ zhī mìng jì gāng bù dǎo zhì hu
夫阍人、武弁得以制巡抚之命,纪纲不倒置乎?
yī dāng dé zhì zhū dāng xiào yóu fǔ àn liǎn shǒu hé yǒu yú jiān sī
一珰得志,诸珰效尤,抚按敛手,何有于监司?
cóng cǐ bì xià zhī chì zǐ jiāng wú rén fǔ xún yǐ
从此陛下之赤子将无人拊循矣。
yī jìn xiàn zhī tú jiàn zhòng
一、进献之途渐重。
xià liáo juān fèng rú shì xiàn zī míng wéi zhù gōng shí huái jì xìng
下僚捐俸,儒士献资,名为助工,实怀觊幸。
shèn zhě bǎi hù wáng shǒu rén yǐ móu fù shì jué wàng gòu chu fǔ ér shǐ bì xià ēn báo yú yì qīn
甚者百户王守仁以谋复世爵,妄构楚府,而使陛下恩薄于懿亲;
zhǔ bù zhāng yǐ shù yǐ qiú fù jiù zhì wàng xiàn bái lù ér shǐ bì xià dé sǔn yú wán wù
主簿张以述以求复旧秩,妄献白鹿,而使陛下德损于玩物。
bù chén jiū zhī bù tīng yán guān jiū zhī bù tīng yè yǐ míng shì hào wù dà kāi shòu xiàn zhī mén
部臣纠之不听,言官纠之不听,业已明示好恶,大开受献之门。
jiāng jiàn mèi zǐ xiāo rén tóu mèi jìng qǐ jīn rì xiàn líng ruì míng rì gòng zhēn qí jiū shǐ bài jié wén guān fèn jūn wǔ shuài píng jiè qián shén yāo qiú gù wù bù zhì rú jiā jìng mò nián zhī zhuó luàn bù zhǐ yě
将见媚子宵人,投袂竞起,今日献灵瑞,明日贡珍奇,究使败节文官、偾军武帅,凭藉钱神,邀求故物,不至如嘉靖末年之浊乱不止也。
yī nèi chà zhī shì jiàn zhòng
一、内差之势渐重。
zhōng shǐ fēn rán sì chū qǐ qǐng zhī zhāng wú rì bù shàng pī dá zhī zhǐ wú yán bù wēn
中使纷然四出,乞请之章无日不上,批答之旨无言不温。
zuǒ yòu jiè wǔ biàn yǐ yíng chà wǔ biàn jiè zuǒ yòu yǐ wǎng lì gòng gòu kuáng yán kuáng huò tiān tīng
左右藉武弁以营差,武弁藉左右以网利,共构狂言,诳惑天听。
bì xià fāng yàn wài chén jǔ náo wèi yù bàn jiā shì bì lài jiā nú yú shì yǒu yán wú bù lì tīng
陛下方厌外臣沮挠,谓欲办家事,必赖家奴,于是有言无不立听。
qǐ wǔ biàn jiē jí jūn ér cháo shēn jǐn wù guó hu
岂武弁皆急君,而朝绅尽误国乎?
jīn jiān guǐ shí fán yǒu tú
今奸宄实繁有徒。
cǎi kuàng bù yǐ bì jí cǎi zhū
采矿不已,必及采珠;
huáng diàn bù zhǐ jiàn jí huáng zhuāng
皇店不止,渐及皇庄。
jì ér yíng shì bó jì ér fù zhèn shǒu nèi kě yǐ móu zuò yíng wài kě yǐ móu jiān jūn
继而营市舶,继而复镇守,内可以谋坐营,外可以谋监军。
zhèng dé bì fēng qí jiàn bù yuǎn
正德敝风,其鉴不远。
fán cǐ sān qīng èr chóng shì měi xiāng yīn
凡此三轻二重,势每相因。
dé yǔ cái bù bìng lì zhōng yǔ wài bù liǎng shèng wéi bì xià zǎo jiàn ér sù tú zhī
德与财不并立,中与外不两胜,惟陛下早见而速图之。
bù bào
不报。
yòu míng nián liù yuè liǎng gōng sān diàn jì zāi
又明年六月,两宫三殿继灾。
yǎng méng fù shàng shū yuē
养蒙复上疏曰:
jìn rì zhī zāi qián gǔ wèi yǒu
近日之灾,前古未有。
zì fēi jūn chén jiāo jǐng tòng gé bì fēng kǒng xū wén xiāng mán dà huò bì zhì
自非君臣交儆,痛革敝风,恐虚文相谩,大祸必至。
chén qǐng bì xià gōng yè jiāo miào yǐ xiè yán qiǎn lì yù biàn diàn yǐ tōng wù qíng zǎo jiàn guó běn yǐ xì rén xīn
臣请陛下躬谒郊庙以谢严谴,立御便殿以通物情,早建国本以系人心。
tíng yín kuàng huáng diàn zhī yì dù sì hǎi luàn jiē
停银矿、皇店之役,杜四海乱阶;
jiǎn huàn guān gōng qiè zhī xíng mǐ xiāo qiáng yǐn huò
减宦官宫妾之刑,弭萧墙隐祸。
rán cǐ jiē yìng tiān shí shì yóu fēi yìng tiān shí xīn yě
然此皆应天实事,犹非应天实心也。
zuì jǐ bù rú zhèng jǐ gé shì bù rú gé xīn
罪己不如正己,格事不如格心。
bì xià píng rì chéng xīn yǒu sì yī yuē hǎo yì
陛下平日成心有四:一曰好逸。
cháo xiǎng juàn yú gōng lín zhāng zòu juàn yú xǐng lǎn
朝享倦于躬临,章奏倦于省览。
gǔ dì wáng qián jiàn bù xī shì bù rú cǐ
古帝王干健不息,似不如此。
yī yuē hǎo yí
一曰好疑。
yí jí jìn shì zé zuǒ yòu mò bì qí shēng
疑及近侍,则左右莫必其生;
yí jí wài tíng zé liáo cǎi bù ān yú wèi
疑及外庭,则僚采不安于位。
jiū qiě móu yǐ yí bài jiān yǐ yí róng
究且谋以疑败,奸以疑容。
gǔ dì wáng zhì chéng yù wù shì bù rú cǐ
古帝王至诚驭物,似不如此。
yī yuē hào shèng
一曰好胜。
fèn lì wēi yán yǐ zhèn qún gōng xǐ chǎn yú ér è gěng zhí yàn fēng bó ér lè shùn cóng
奋厉威严以震群工,喜谄谀而恶鲠直,厌封驳而乐顺从。
gǔ dì wáng yú wéi rǔ bì shì bù rú cǐ
古帝王予违汝弼,似不如此。
yī yuē hǎo huò
一曰好货。
yǐ jù liǎn wèi fèng gōng yǐ tóu xiàn wèi jìn jié
以聚敛为奉公,以投献为尽节。
gǔ dì wáng sì hǎi wéi jiā shì bù rú cǐ
古帝王四海为家,似不如此。
yuàn bì xià jiè cǐ sì zhě jí tú gēng zhāng zhù tiān yì kě huí guó zuò kě bǎo
愿陛下戒此四者,亟图更张,庶天意可回,国祚可保。
dì yì bù xǐng
帝亦不省。
xún qiān hù bù yòu shì láng
寻迁户部右侍郎。
shí zài yòng shī cháo xiǎn mìng yǎng méng dū xiǎng
时再用师朝鲜,命养蒙督饷。
shì níng yǔ yī zi guān
事宁,予一子官。
sān shí nián shàng shū chén qú chēng jí qǐ ba
三十年,尚书陈蕖称疾乞罢。
zhào yǎng méng shǔ shì
诏养蒙署事。
huì yǎng méng yì yǒu jí zài gào gù cí
会养蒙亦有疾在告,固辞。
jǐ shì zhōng xià zǐ yáng hé qí tuō jí suì bà guī
给事中夏子阳劾其托疾,遂罢归。
zú yú jiā
他终于被诛杀。
tiān qǐ chū cì shì yì mǐn
天启初,赐谥毅敏。
mèng yī mài zì shū kǒng dōng ē rén
孟一脉,字淑孔,东阿人。
lóng qìng wǔ nián jìn shì
隆庆五年进士。
wèi píng yáo zhī xiàn
为平遥知县。
yǐ lián néng zhuó nán jīng yù shǐ
以廉能擢南京御史。
wàn lì liù nián wǔ yuè shàng yán jìn shàng liǎng gōng huī hào tán ēn nèi wài dú yù shǐ fu yīng zhēn jìn shì zōu yuán biāo bù láng ài mù chén sī xiào tóu huāng wàn lǐ yuǎn jué qīn wéi fēi suǒ yǐ guǎng xī lèi pǔ rén shī yě
万历六年五月,上言:“近上两宫徽号,覃恩内外,独御史傅应祯、进士邹元标、部郎艾穆、沈思孝,投荒万里,远绝亲闱,非所以广锡类溥仁施也。
shū rù wǔ zhāng jū zhèng chù wèi mín
”疏入,忤张居正,黜为民。
jū zhèng sǐ qǐ gù guān shū chén wǔ shì yán
居正死,起故官,疏陈五事,言:
jìn zài xuǎn gōng nǚ zhì jiǔ shí qī rén jí zhēng yī shí niǎn xià shén rǎo
近再选宫女至九十七人,急征一时,辇下甚扰。
yī yě
一也。
zhōng wài zhāng zòu yi xià bù chén yì fù gé chén nǐ zhǐ tuō yǒu bù dàng tái jiàn de jiū bó zhī
中外章奏,宜下部臣议覆,阁臣拟旨,脱有不当,台谏得纠驳之。
jīn nǎi bù rèn chén gōng zhuān qǔ chén duàn míng zhǐ yī chū chén xià mò gǎn fàn yán
今乃不任臣工,颛取宸断,明旨一出,臣下莫敢犯颜。
èr yě
二也。
shì xí xié zhèng xì shì dào wū lóng
士习邪正,系世道污隆。
jīn lián chǐ rì sàng yíng qiú gǒu qiě
今廉耻日丧,营求苟且。
jí yi gēng huà jiù bì xiān shí xíng ér hòu cái huá
亟宜更化救弊,先实行而后才华。
sān yě
三也。
dōng nán cái fù zhī qū mǐ yú yín qiǎo mín lì jié yǐ fēi bì xià yǒu yǐ chàng zhī hu
东南财赋之区,靡于淫巧,民力竭矣,非陛下有以倡之乎?
shù nián yǐ lái yù yòng bù gěi
数年以来,御用不给。
jīn rì qǔ zhī guāng lù míng rì qǔ zhī tài pú fú liáng zhī cí nán hǎi zhī zhū wán hǎo zhī qí qì yòng zhī qiǎo rì xīn yuè yì
今日取之光禄,明日取之太仆,浮梁之磁,南海之珠,玩好之奇,器用之巧,日新月异。
yù shèng jié zé yǒu shòu fú yuán xiāo zé yǒu dēng fú duān yáng zé yǒu wǔ dú jí fú nián lì zé yǒu suì jìn lóng fú
遇圣节则有寿服,元宵则有灯服,端阳则有五毒吉服,年例则有岁进龙服。
yǐ zhì tán ēn xī lài xiǎo dà bì zhān
以至覃恩锡赉,小大毕沾;
yè líng kào cì hào fèi jù wàn
谒陵犒赐,耗费巨万。
zī zhū qǔ zhī ní shā yòng zhī
锱铢取之,泥沙用之。
yú shì mín jiān xí wèi lì chǐ qióng ěr mù zhī hǎo jié gōng yì zhī néng bù zhī jì jí
于是民间习为丽侈,穷耳目之好,竭工艺之能,不知纪极。
fu zhōng rén de shí jīn jí zú gōng zhōng suì zhī yòng
夫中人得十金,即足供终岁之用。
jīn yī wù ér cháng jiān zhōng rén shù jiā zhī chǎn
今一物而常兼中人数家之产。
huò kè chén tán lòu xī xiàng yǐ zhū bǎo jīn yù shì zhī
或刻沉檀,镂犀象,以珠宝金玉饰之。
zhōu dǐng shāng yí qín tā hàn jiàn jiē sōu qiú yú hǎi nèi
周鼎、商彝、秦铊、汉鉴,皆搜求于海内。
qióng suì yuè zhī lì zhuān yī qì zhī gōng
穷岁月之力,专一器之工;
qìng shēng píng zhī zī qǔ yī pàn zhī shì
罄生平之资,取一盼之适。
shū bù zhī cái huì yì jǐn shì yù wú qióng
殊不知财贿易尽,嗜欲无穷。
bì xià chéng néng gōng jiǎn jié yuē yǐ xiān tiān xià jìn bǐ fú yín hái zhī zhēn pǔ zé cái yòng zì yù ér fēng sú yì chún
陛下诚能恭俭节约以先天下,禁彼浮淫,还之贞朴,则财用自裕,而风俗亦淳。
sì yě
四也。
biān jiāng zhī chén rì chí róng bèi shàng xià méng bì mò yǐ shí wén
边疆之臣,日弛戎备,上下蒙蔽,莫以实闻。
yóu biān chén xiāng jì wèi běn bīng tí fù chǔ fèn jǐn zài qí kǒu
由边臣相继为本兵,题覆处分,尽在其口。
yán chū ér zhòng shāng suí zhī shuí kěn wèi wú yì zhī tán zì qǔ huò bài zāi
言出而中伤随之,谁肯为无益之谈,自取祸败哉?
yú fū shě ěr yǐ de yú wèi wén yǐ ěr yǎng yú zhě yě
渔夫舍饵以得鱼,未闻以饵养鱼者也。
jīn yǐ zhōng guó zhī wén bó qǐ xiù wèi fán róng cháng fú suī yuē gòng shì shí zé mèi zhī
今以中国之文帛绮绣为蕃戎常服,虽曰贡市,实则媚之。
biān chén jiǎ gòng shì yǐ lù róng róng rén sì piāo qiè ér yào wǒ
边臣假贡市以赂戎,戎人肆剽窃而要我。
bǐ cǐ xiāng qī yǐ kuáng jūn fù
彼此相欺,以诳君父。
xìng qí bù lái lái zé mò yù
幸其不来,来则莫御。
suǒ wèi yǐ ěr yǎng yú zhě yě
所谓以饵养鱼者也。
qǐng míng zhào shū chén xǐ xīn yì lǜ
请明诏枢臣,洗心易虑。
zhàn shǒu zhī bèi yī yī qǐng qiú fù zhī biān chén
战守之备,一一请求,付之边臣。
shǐ jiāng shi dí qíng bīng shi jiāng yì shù hū bì zhǐ rú yì guó kě wú yú
使将识敌情,兵识将意,庶乎臂指如意,国可无虞。
wǔ yě
五也。
shū rù wǔ zhǐ zhé jiàn chāng tuī guān
疏入,忤旨,谪建昌推官。
lǚ qiān nán jīng yòu tōng zhèng
屡迁南京右通政。
yí jí guī
移疾归。
sì shí yī nián qǐ yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ nán gàn
四十一年,起右佥都御史,巡抚南、赣。
jū sān nián tíng tuī zuǒ fù dōu yù shǐ
居三年,廷推左副都御史。
wèi de mìng jǐ shì zhōng guān yīng zhèn lùn qí zòng zi jiāo zì
未得命,给事中官应震论其纵子骄恣。
shū suī liú zhōng yī mài jìng yǐn jí qù
疏虽留中,一脉竟引疾去。
nián bā shí yī zú
年八十一卒。
yī mài chū yǐ zhí jiàn zhe shēng
一脉初以直谏著声。
wǎn yīng jié yuè nián lì yǐ shuāi bù kè yǒu suǒ biǎo shù yún
晚膺节钺,年力已衰,不克有所表树云。
hé shì jìn zì wǔ é yí xīng rén
何士晋,字武莪,宜兴人。
fù qí xiào de shì jìn wǎn
父其孝,得士晋晚。
zú zǐ lì qí zī jié dǎng zhì zhī sǐ
族子利其资,结党致之死。
jì mǔ wú shì nì shì jìn wài jiā
继母吴氏匿士晋外家。
dú shū shāo xiè mǔ zhé shì yǐ fù xuè yī
读书稍懈,母辄示以父血衣。
shì jìn gǎn lì yú rén yán wèi cháng yǒu xiào róng
士晋感厉,与人言,未尝有笑容。
wàn lì èr shí liù nián jǔ jìn shì
万历二十六年举进士。
chí xuè yī su zhī guān zuì rén jiē dǐ fǎ
持血衣诉之官,罪人皆抵法。
chū shòu níng bō tuī guān zhuó gōng kē jǐ shì zhōng
初授宁波推官,擢工科给事中。
shǒu shū qǐng tōng zhāng zòu huǎn jù liǎn
首疏请通章奏、缓聚敛。
é yán gǔn zhí yǒu quē tíng chén yán suī nì ěr měi hé yōu róng
俄言:“衮职有阙,廷臣言虽逆耳,每荷优容。
dú lùn jí fǔ chén bì yù jiè zhǔ wēi yǐ xiè fèn
独论及辅臣,必欲借主威以泄愤。
shì bì xià fù jù jiàn zhī míng fǔ chén shōu gù chǒng zhī shí tiān xià suǒ yǐ jī fèn fǔ chén ér bù néng píng yě
是陛下负拒谏之名,辅臣收固宠之实,天下所以积愤辅臣而不能平也。
rú sūn xiǎn guō zi zhāng dài yào shěn zǐ mù yi shě bù shě gōng lùn guāi wéi fǔ chén gēng ān dé bù rèn qí jiù
如孙幰、郭子章、戴耀、沈子木,宜舍不舍,公论乖违,辅臣赓安得不任其咎?
wú hé hé zuǒ dū du wáng zhī zhēn jiǔ zhǎng jǐn yī wèi nèi gé zhǎo yá zhōng shū xīn fù
”无何,劾左都督王之桢久掌锦衣,为内阁爪牙,中枢心腹。
yòu hé dà xué shì wáng xī jué féng jūn zéi shàn zhào mìng yi tíng
又劾大学士王锡爵逢君贼善,召命宜停;
hù bù shàng shū zhào shì qīng wù guó wú dà chén tǐ
户部尚书赵世卿误国,无大臣体。
yǐ fù yán cháo duān dà zhèng yi jí jīn zǎo xíng zhě zài fàng fǔ chén yǐ qīng zhèng dì ba dà chén bèi lùn zhě yǐ shēn gōng yì
已,复言:“朝端大政,宜及今早行者,在放辅臣以清政地,罢大臣被论者以伸公议。
chì wáng zhī zhēn yǐ jué huò yuán shì biàn kǒng shí wáng bāng cái děng yǐ sū yuān yù
斥王之桢以绝祸源,释卞孔时、王邦才等以苏冤狱。
chū huáng zhǎng sūn shēng yǒu zhào qǐ fèi liè shàng èr bǎi yú rén
初,皇长孙生,有诏起废,列上二百余人。
yuè sān nián zhǐ yòng gù xiàn chéng děng sì rén
阅三年,止用顾宪成等四人。
shì jìn qǐng dà qǐ fèi jí
士晋请大起废籍。
ruì wáng jiāng hūn zhào diǎn lǐ shì fú wáng fèi dāng shí jiǔ wàn
瑞王将婚,诏典礼视福王,费当十九万。
chū dì dì lù wáng hūn fèi bù jí qí bàn shì jìn qǐng shì lù wáng
初,帝弟潞王婚费不及其半,士晋请视潞王。
dì jiāng chóng fèng tài hòu zhào jiàn líng yìng gōng shì jìn yǐ fēi lǐ lì zhēng qiě yuē shèng mǔ suǒ zhù niàn zhě dōng gōng chū jiǎng zhū wáng zǎo hūn yǔ yí xián zhī dēng jìn yě nǎi zhū chén lǚ qǐng bù yīng
帝将崇奉太后,诏建灵应宫,士晋以非礼力争,且曰:“圣母所注念者东宫出讲,诸王早婚,与遗贤之登进也,乃诸臣屡请不应。
ér bù shí nèi jiàng zhě fēi zhōng guì zhī yíng qiú jí guǐ shén zhī xiāng huǒ hé yě
而不时内降者,非中贵之营求,即鬼神之香火,何也?
dì jiē bù xǐng
”帝皆不省。
wèi jǐ yǒu zhāng chà tǐng jī zhī shì
未几,有张差梃击之事。
wáng zhī cǎi gōu de chà gōng dì qiān yán bù jué shì jìn sān shàng shū qù zhī
王之采钩得差供,帝迁延不决,士晋三上疏趣之。
dàng shì shí biàn qǐ fēi cháng zhōng wài xián yí móu chū zhèng guó tài rán wú gǎn zhí fàn qí fēng zhě
当是时,变起非常,中外咸疑谋出郑国泰,然无敢直犯其锋者。
láng zhōng lù dà shòu shāo jí zhī guó tài dà jù jí chū jiē zì míng rén yán yì jí jí
郎中陆大受稍及之,国泰大惧,急出揭自明,人言益籍籍。
shì jìn nǎi kàng shū yuē
士晋乃抗疏曰:
bì xià yǔ dōng gōng qíng qīn fù zǐ shì gòng ān wēi qǐ yǒu huò bī xiāo qiáng bù shǎo dòng niàn zhě
陛下与东宫,情亲父子,势共安危,岂有祸逼萧墙,不少动念者?
hòu mìng yú qī páng yí zhuǎn jí
候命逾期,旁疑转棘。
qiè xiáng dà shòu zhī shū wèi cháng shí zhǐ guó tài zhǔ móu hé zhāng huáng zì yí nǎi ěr
窃详大受之疏,未尝实指国泰主谋,何张皇自疑乃尔?
yīn qí zì yí rén yì bù néng wú yí rán rén zhī yí guó tài bù zì jīn rì shǐ yě
因其自疑,人益不能无疑,然人之疑国泰,不自今日始也。
bì xià shì wèn guó tài sān wáng zhī yì hé yóu qǐ
陛下试问国泰,三王之议何由起?
guī fàn zhī xù hé yóu jìn
《闺范》之序何由进?
yāo shū zhī dú hé yóu gòu
妖书之毒何由构?
cǐ jī huò zhī yí yě
此基祸之疑也。
mèng yǎng hào děng hé yóu zhàng
孟养浩等何由杖?
dài shì héng děng hé yóu shù
戴士衡等何由戍?
wáng dé wán děng hé yóu gù
王德完等何由锢?
cǐ tiāo jī zhī yí yě
此挑激之疑也。
nán zōng shùn xíng yú yě ér yīn mù sǐ shì qiān rén wèi hé
南宗顺,刑余也,而阴募死士千人,谓何?
shùn yì wáng wài kòu yě ér gè gōng mén shǒu yǐ zhòng bīng wèi hé
顺义王,外寇也,而各宫门守以重兵,谓何?
wáng yuē qián nì tú yě ér shū zhōng xiān yǒu páng bǎo liú chéng míng xìng wèi hé
王曰干,逆徒也,而疏中先有庞保、刘成名姓,谓何?
cǐ bù guǐ zhī yí yě
此不轨之疑也。
sān zhě jī yí zhì jīn rì hū yǒu zhāng chà yī shì zhèng yǔ wǎng zhě jǔ cuò xiāng fú ān dé lìng rén bù yí
三者积疑至今日,忽有张差一事,正与往者举措相符,安得令人不疑!
qiě jīn rì zhī yí guó tài yòu fēi zhāng chà yī shì yǐ yě
且今日之疑国泰,又非张差一事已也。
kǒng qí hǔ nán xià hài lù zǒu xiǎn yī jī bù xiào bié yǒu yīn móu
恐骑虎难下,骇鹿走险,一击不效,别有阴谋。
bì xià bù jí hù dōng gōng zé dōng gōng wèi gū zhù
陛下不急护东宫,则东宫为孤注。
wàn yī dōng gōng shī hù ér bì xià yòu zhuǎn wéi gū zhù yǐ
万一东宫失护,而陛下又转为孤注矣。
guó tài yù shì rén yí wéi míng gào guì fēi lì qiú bì xià sù zhí bǎo chéng xià lì
国泰欲释人疑,惟明告贵妃,力求陛下速执保、成下吏。
rú guǒ guó tài zhǔ móu shì qián kūn zhī dà nì jiǔ miào zhī zuì rén fēi dàn guì fēi bù néng bì jí bì xià yì bù néng bì yě
如果国泰主谋,是乾坤之大逆,九庙之罪人,非但贵妃不能庇,即陛下亦不能庇也。
jiè jiàn shàng fāng qǐng zì chén shǐ
借剑尚方,请自臣始。
huò bié yǒu zhǔ móu wú yǔ guó tài shì qǐng lìng guó tài zì rèn fán huáng tài zǐ huáng zhǎng sūn qǐ jū xī shǔ guó tài bǎo hù shāo yǒu shū yú zuì jí zuò zhī zé chén yǔ zài tíng zhū chén yì yuàn bì xià bǎo quán guó tài shēn wú tì ēn lǐ
或别有主谋,无与国泰事,请令国泰自任,凡皇太子、皇长孙起居悉属国泰保护,稍有疏虞,罪即坐之,则臣与在廷诸臣亦愿陛下保全国泰身,无替恩礼。
ruò guó tài wèi yǒu lián yǐn yù yíng huò shèng cōng jiǔ jī tíng xùn huò qián sàn dǎng yǔ bǐ zhī yuǎn táo huò yīn bì zhāng chà yǐ jì miè kǒu zé zuì yù bù róng zhū yǐ
若国泰畏有连引,预荧惑圣聪,久稽廷讯,或潜散党与,俾之远逃,或阴毙张差,以冀灭口,则罪愈不容诛矣。
wéi shèng míng cái chá
惟圣明裁察。
shū rù dì dà nù yù zuì zhī niàn shì yǐ yǒu jī kǒng yì zhì rén yán
疏入,帝大怒,欲罪之,念事已有迹,恐益致人言。
ér lì bù xiān yǐ shì jìn wèi dōng lín dǎng nǐ chū wèi zhè jiāng qiān shì hòu mìng sān nián wèi xià
而吏部先以士晋为东林党,拟出为浙江佥事,候命三年未下。
zhì shì dì jí jiǎn bù shū mìng rú qián nǐ
至是,帝急简部疏,命如前拟。
lì bù yán quē guān yǐ bǔ qǐng gǎi mìng
吏部言阙官已补,请改命。
dì bù xǔ mìng diào qián bǔ zhě
帝不许,命调前补者。
lì bù yòu yǐ shì jìn jī zī yǐ shēn zhì dāng cān yì
吏部又以士晋积资已深,秩当参议。
dì nù qiè zé shàng shū duó láng zhōng yǐ xià fèng
帝怒,切责尚书,夺郎中以下俸。
shì jìn zhī guān sì nián yí guǎng xī cān yì
士晋之官四年,移广西参议。
guāng zōng lì zhuó shàng bǎo shǎo qīng qiān tài pú
光宗立,擢尚宝少卿,迁太仆。
tiān qǐ èr nián yǐ yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ guǎng xī
天启二年,以右佥都御史巡抚广西。
ān nán rù fàn dū jiāng lì lǚ jī què zhī
安南入犯,督将吏屡击却之。
sì nián zhuó bīng bù yòu shì láng zǒng dū liǎng guǎng jūn wù jiān xún fǔ guǎng dōng
四年,擢兵部右侍郎,总督两广军务,兼巡抚广东。
míng nián sì yuè wèi zhōng xián dà chì zhēng tǐng jī zhě lǜ huò zuì
明年四月,魏忠贤大炽,争梃击者率获罪。
yù shǐ tián jǐng xīn xī zhǐ wū pàn chén ān bāng yàn huì shì jìn shí wàn jīn zǔ yuán bīng
御史田景新希旨,诬叛臣安邦彦贿士晋十万金,阻援兵。
suì chú shì jìn míng zhēng huì zhù xiǎng
遂除士晋名,征贿助饷。
shì jìn fèn yù ér zú
士晋愤郁而卒。
yǒu sī zhēng zāng jí jiā rén dàn shū shù bǎi jīn chǎn yǐ qìng
有司征赃急,家人但输数百金,产已罄。
huì zhuāng liè dì lì huò miǎn fù guān cì xù
会庄烈帝立,获免,复官赐恤。
lù dà shòu zì níng yuǎn wǔ jìn rén
陆大受,字凝远,武进人。
wàn lì sān shí wǔ nián jìn shì
万历三十五年进士。
shòu xíng rén lǚ qiān hù bù láng zhōng
授行人,屡迁户部郎中。
fú wáng jiāng zhī guó zhào cì zhuāng tián sì wàn qǐng
福王将之国,诏赐庄田四万顷。
dà shòu qǐng dà jiǎn tián é yīn hé zhèng guó tài jiāo zì luàn fǎ zhuàng shū liú zhōng
大受请大减田额,因劾郑国泰骄恣乱法状,疏留中。
wáng zhī cǎi fā zhāng chāi shì dà shòu kàng shū yán qīng gōng hé de zhāng chà hé rén gǎn bái zhòu chí tǐng zhí fàn chǔ bì cǐ qián kūn hé děng shí yé
王之采发张差事,大受抗疏言:“青宫何地,张差何人,敢白昼持梃,直犯储跸,此乾坤何等时耶!
yè chéng yī nèi guān hé yǐ bù zhī qí míng
业承一内官,何以不知其名?
yè chéng yī dà dì hé yǐ bù zhī qí suǒ
业承一大第,何以不知其所?
bǐ sān lǎo sān tài hù xiāng biǎo lǐ ér bà zhōu wǔ jǔ gāo shùn níng zhě jīn jiē nì yú hé de
彼三老、三太互相表里,而霸州武举高顺宁者,今皆匿于何地?
nài hé bù yán jìng ér sù duàn yé
奈何不严竟而速断耶?
hù bù zhǔ shì pú zhōu zhāng tíng zhě dà shòu tóng nián shēng yě yì shàng yán jiān rén tū rù dà nèi jū jī qīng gōng bì xià yi hé rú zhèn nù lì qióng zhǔ móu
”户部主事蒲州张庭者,大受同年生也,亦上言:“奸人突入大内,狙击青宫,陛下宜何如震怒,立穷主谋。
nǎi tíng chén jiāo zhāng yī wú pī dá hé yě
乃廷臣交章,一无批答,何也?
jūn cè cáng jiān shàng xià méng bì jiē yóu bì xià jīng shén piān zhù huáng tài zǐ zhào jiàn shén xī ér qián cǐ cè lì xuǎn hūn jí jìn shí dōng gōng chū jiǎng guō fēi bǔ zàng zhū shì bì xià jiē fú shèng chí huí qiǎng ér hòu kě
君侧藏奸,上下蒙蔽,皆由陛下精神偏注,皇太子召见甚稀,而前此册立、选婚及近时东宫出讲、郭妃卜葬诸事,陛下皆弗胜迟回,强而后可。
bǐ huàn sì zhě ān dé bù wàng shēng cè duó yīn xù bù chěng yǐ jiǎo xìng yú wàn yī zāi
彼宦寺者安得不妄生测度,阴蓄不逞,以侥幸于万一哉!
jiē bù bào
”皆不报。
dà shòu xún chū wèi fǔ zhōu zhī fǔ yǐ qīng jié zhe wén
大受寻出为抚州知府,以清洁著闻。
jū èr nián xú shào jí hán jùn yǐ jīng chá duó qí guān
居二年,徐绍吉、韩浚以京察夺其官。
tíng zài qiān láng zhōng bèi yǐ hé
庭再迁郎中,被𬺈龁。
yǐn tuì yì yù yǐ sǐ
引退,抑郁以死。
yòu yǒu wén xǐ li fèng zhě wèi xíng bù láng zhōng
又有闻喜李俸者,为刑部郎中。
dāng zhū sī huì jū shí zhāng chà yǔ shè nì móu láng zhōng hú shì xiāng děng xiāng gù bù gǎn lù
当诸司会鞫时,张差语涉逆谋,郎中胡士相等相顾不敢录。
fèng lì zhēng nǎi de rù yù cí suì wèi zhèng shì dǎng suǒ è
俸力争,乃得入狱词,遂为郑氏党所恶。
jí qiān fèng xiáng zhī fǔ zhū dǎng rén yǐ yán shè zhī jìng bù gǎn zhī rèn
及迁凤翔知府,诸党人以言慑之,竟不敢之任。
hòu fù zhōng yǐ jīng chá zú yú jiā
后复中以京察,卒于家。
tiān qǐ chū yù shǐ zhāng shèn yán fāng zhèn rú wèi guāng xù yáng xīn qī jiāo zhāng sòng sān rén yuān
天启初,御史张慎言、方震孺、魏光绪、杨新期交章讼三人冤。
nǎi zèng tíng fèng guāng lù sì shǎo qīng dà shòu qǐ bǔ sháo zhōu
乃赠庭、俸光禄寺少卿,大受起补韶州。
yǐ dōu yù shǐ gāo pān lóng qǐng jiā tíng fèng yīn shì bù guǒ
已,都御史高攀龙请加庭、俸荫谥,不果。
dà shòu wèi jǐ zú
大受未几卒。
wáng dé wán zì zi chún guǎng ān rén
王德完,字子醇,广安人。
wàn lì shí sì nián jìn shì
万历十四年进士。
xuǎn shù jí shì gǎi bīng kē jǐ shì zhōng
选庶吉士,改兵科给事中。
xī chuí shī shì dé wán yán zhū biān suì mí xiǎng shù bǎi wàn ér shì qì rì shuāi róng bèi rì fèi zhě yǐ sān dù wèi chú èr cè wèi shěn yě
西陲失事,德完言:“诸边岁糜饷数百万,而士气日衰,戎备日废者,以三蠹未除,二策未审也。
hé wéi sān dù
何为三蠹?
yī yuē qī biān lì wǎng shàng yě
一曰欺,边吏罔上也。
èr yuē xùn shì shǎng zēng é yě
二曰徇,市赏增额也。
sān yuē xū biān fáng xiān shí yě
三曰虚,边防鲜实也。
hé wèi èr cè
何谓二策?
yǒu mù qián zhī cè yǒu jīng jiǔ zhī cè
有目前之策,有经久之策。
jǐn shǒu shì méng gǒu miǎn bó shì cǐ jì zài mù qián
谨守誓盟,苟免搏噬,此计在目前。
dà xiū zhàn jù lìng zéi bù gǎn kuī biān zé bǎi nián kě bǎo wú shì cǐ jì zài jīng jiǔ
大修战具,令贼不敢窥边,则百年可保无事,此计在经久。
jīn jīng lüè zhèng luò zhǔ kuǎn xún fǔ yè mèng xióng yòu yán zhàn biān chén bù xié ān wàng chéng gōng
今经略郑洛主款,巡抚叶梦熊又言战,边臣不协,安望成功。
dì wèi chì èr chén
”帝为饬二臣。
shí xīng wèi běn bīng dé wán shàng shí yì yǐ guī shí dì nà zhī
石星为本兵,德完上十议以规时,帝纳之。
yǐ qǐng cái li chéng liáng fù zǐ quán hé chǐ qián guó gōng mù chāng zuò guān fú ba xún fǔ zhū mèng zhèn gǔ dài wèn guō sì wéi shǎo qīng yáng sì zhī zhào qīng
已,请裁李成梁父子权,劾褫黔国公沐昌祚冠服,罢巡抚朱孟震、贾待问、郭四维、少卿杨四知、赵卿。
yòu fā guǎng dōng zǒng dū liú jì wén zǒng bīng guān li dòng děng mào gōng zuì
又发广东总督刘继文、总兵官李栋等冒功罪。
bàn suì zhāng shù shí shàng shuài jūn guó dà jì
半岁章数十上,率军国大计。
lèi qiān hù kē dū jǐ shì zhōng
累迁户科都给事中。
shàng chóu huà biān xiǎng yì yán zhū biān suì lì hóng zhèng jiān zhǐ sì shí sān wàn zhì jiā jìng zé èr bǎi qī shí yú wàn ér jīn zé sān bǎi bā shí yú wàn
上筹画边饷议,言:“诸边岁例,弘、正间止四十三万,至嘉靖则二百七十余万,而今则三百八十余万。
wéi lì xíng jié jiǎn zú yǐ bǔ jiù
惟力行节俭,足以补救。
gài hào dù zhī bì wài yì tī ér nèi nán chú
盖耗蠹之弊,外易剔而内难除。
yi yán hé nèi fǔ zhū kù tài qí bù jí
宜严劾内府诸库,汰其不急。
yòu jiā yì tún tián yán fǎ wài kāi qí yuán ér nèi jié qí liú shù jī guó yòng kě zú
又加意屯田、盐法,外开其源,而内节其流,庶几国用可足。
shí fú néng yòng
”时弗能用。
wō kòu jiǔ lìn cháo xiǎn zài yì fēng gòng
倭寇久躏朝鲜,再议封贡。
dé wán yán fēng zé bì gòng gòng zé bì shì shì chén wéi jìng wù jīng lüè jīng lüè wù zǒng dū zǒng dū wù běn bīng běn bīng wù cháo tíng yě
德完言:“封则必贡,贡则必市,是沈惟敬误经略,经略误总督,总督误本兵,本兵误朝廷也。
hòu fēng guǒ bù chéng
”后封果不成。
dé wán xún yǐ jí guī
德完寻以疾归。
èr shí bā nián qǐ rèn gōng kē
二十八年,起任工科。
jí chén sì chuān cǎi mù què shuì jí bō zhōu yòng bīng zhī huàn
极陈四川采木、榷税及播州用兵之患。
yòu yán sān diàn wèi yíng bù yí fù xīng xuán diàn lóng zhōu zhī yì
又言三殿未营,不宜复兴玄殿、龙舟之役。
jiē bù bào
皆不报。
yǐ hé hú guǎng shuì shǐ chén fèng sì dà zuì
已,劾湖广税使陈奉四大罪。
zài shū jí lùn wèi fèng bì jī biàn
再疏极论,谓奉必激变。
fèng guǒ wèi chu rén suǒ gōng jǐn yǐ shēn miǎn
奉果为楚人所攻,仅以身免。
xún yīn dǎo yǔ yán jīn chū hǔ sì yǐ shì qún lí zòng dào zéi ér tūn chì zǐ yōu fèn chén jié kòu su wú cóng gù yǔ zé yuán tiān nù ér zhūn míng guàn yīn rén yāo ér chū
寻因祷雨言:“今出虎兕以噬群黎,纵盗贼而吞赤子,幽愤沉结,叩诉无从,故雨泽缘天怒而屯,螟丱因人妖而出。
yuàn jǐn chè kuàng shuì zhī shǐ shì dǎi xì zhī chén shěng qiān shú guò yòng mǐ zāi biàn
愿尽撤矿税之使,释逮系之臣,省愆赎过,用弭灾变。
bù bào
”不报。
sì chuān yāo rén hán yìng lóng zòu qǐng què yán cǎi mù
四川妖人韩应龙奏请榷盐、采木。
xún diān zhī fǔ cài rú chuān zhào zhōu zhī zhōu gān xué shū yǐ wǔ shuì shǐ bèi dǎi
寻甸知府蔡如川、赵州知州甘学书以忤税使被逮。
dé wán jiē lì zhēng
德完皆力争。
fù hé shān dōng shuì shǐ chén zēng jī fǔ shuì shǐ wáng hǔ zuì
复劾山东税使陈增、畿辅税使王虎罪。
bù bào
不报。
yǐ jí chén guó jì kuì fá yán jìn suì níng xià yòng bīng fèi bǎi bā shí yú wàn
已极陈国计匮乏,言:“近岁宁夏用兵,费百八十余万;
cháo xiǎn zhī yì qī bǎi bā shí yú wàn
朝鲜之役,七百八十余万;
bō zhōu zhī yì èr bǎi yú wàn
播州之役,二百余万。
jīn huáng zhǎng zǐ jí zhū wáng zi cè fēng guān hūn zhì jiǔ bǎi sān shí sì wàn ér páo fú zhī fèi fù èr bǎi qī shí yú wàn rǒng fèi rú cǐ guó hé yǐ zhī
今皇长子及诸王子册封、冠婚至九百三十四万,而袍服之费复二百七十余万,冗费如此,国何以支?
yīn qǐng jiǎn zhī zào zhǐ yíng jiàn jí wán diàn gōng tíng mǎi zhū bǎo shèn zhòng cǎi bàn dà fā nèi tǎng yǔ jí qiē zhì
”因请减织造,止营建,亟完殿工,停买珠宝,慎重采办,大发内帑,语极切至。
dì yì bù xǐng
帝亦不省。
shí dì chǒng zhèng guì fēi shū huáng hòu jí huáng zhǎng zǐ
时帝宠郑贵妃,疏皇后及皇长子。
huáng zhǎng zǐ shēng mǔ wáng gōng fēi jǐ dài ér huáng hòu yì duō jí
皇长子生母王恭妃几殆,而皇后亦多疾。
zuǒ yòu duō qiè yì hòu bēng guì fēi jí zhèng zhōng gōng wèi qí zi wèi tài zǐ
左右多窃意后崩,贵妃即正中宫位,其子为太子。
zhōng yǔn huáng huī huáng zhǎng zǐ jiǎng guān yě cóng nèi shì wēi tàn de qí zhuàng wèi dé wán yuē cǐ guó jiā dà shì dàn xī bù cè shū zhī shǐ cè wèi cháo tíng wú rén
中允黄辉,皇长子讲官也,从内侍微探得其状,谓德完曰:“此国家大事,旦夕不测,书之史册,谓朝廷无人。
dé wán nǎi shǔ huī jù cǎo
”德完乃属辉具草。
shí yuè shàng shū yán dào lù xuān chuán wèi zhōng gōng yì shǐ jǐn shù rén yī yù zhì jí diàn wēi fú zì bǎo chén bù shèng jīng yí
十月,上疏言:“道路喧传,谓中宫役使仅数人,伊郁致疾,阽危弗自保,臣不胜惊疑。
gōng jìn yán mì xū shí wèi shěn
宫禁严秘,虚实未审。
chén jí yú mèi jué zhī qí bù rán
臣即愚昧,决知其不然。
dì tái jiàn zhī guān de fēng wén yán shì
第台谏之官得风闻言事。
guǒ zhōng gōng bù dé yú bì xià yǐ zhì jí yǔ
果中宫不得于陛下以致疾与?
zé zǐ yú fù mǔ zhī nù dāng hào qì jī jiàn
则子于父母之怒,当号泣几谏。
guǒ bì xià juàn yù zhōng gōng yǒu jiā wú tì yú
果陛下眷遇中宫有加无替欤?
zé zǐ yú fù mǔ zhī bàng dāng zhāo xuě biàn míng
则子于父母之谤,当昭雪辨明。
héng shì liǎng duān jiē nán jiān mò
衡是两端,皆难缄默。
gǎn xiào hàn cháo yuán àng què zuò zhī yì chén qí yú chéng
敢效汉朝袁盎却坐之议,陈其愚诚。
shū rù dì zhèn nù lì xià zhào yù kǎo xùn
”疏入,帝震怒,立下诏狱拷讯。
shàng shū li dài yù shǐ zhōu pán děng lián shū lùn jiù
尚书李戴、御史周盘等连疏论救。
wǔ zhǐ qiè zé yù shǐ duó fèng yǒu chà
忤旨,切责,御史夺俸有差。
dà xué shì chén yī guàn lì jí cǎo zòu wèi dé wán jiě dì yì bù shì
大学士沈一贯力疾草奏为德完解,帝亦不释。
xuán tíng zhàng bǎi chú qí míng
旋廷杖百,除其名。
fù chuán yù tíng chén zhū chén wèi huáng zhǎng zǐ yé
复传谕廷臣:“诸臣为皇长子耶?
yì wèi dé wán yé
抑为德完耶?
rú wèi huáng zhǎng zǐ shèn wú rǎo dú
如为皇长子,慎无扰渎。
bì yù wèi dé wán zé zài chí cè lì yī suì
必欲为德完,则再迟册立一岁。
tíng chén nǎi bù fù yán
”廷臣乃不复言。
rán dì zì shì jù wài tíng yì lùn juàn lǐ zhōng gōng shǐ zhōng wú jiàn yǐ
然帝自是惧外廷议论,眷礼中宫,始终无间矣。
guāng zōng lì zhào wèi tài cháng shǎo qīng
光宗立,召为太常少卿。
é zhuó zuǒ qiān dū yù shǐ
俄擢左佥都御史。
tiān qǐ yuán nián jīng shī huò jiàn dié cí lián sī lǐ zhōng guān lú shòu
天启元年,京师获间谍,词连司礼中官卢受。
dé wán qǐng chū shòu nán jīng
德完请出受南京。
chū dé wán zhí shēng zhèn tiān xià
初,德完直声震天下。
jí jū dà liáo chí lùn měi yǔ zōu yuán biāo děng yì
及居大僚,持论每与邹元标等异。
yáng gǎo li rú zhēn sàng shī lùn sǐ tíng chén jí yù zhū zhī
杨镐、李如桢丧师论死,廷臣急欲诛之。
dé wán nǎi shàng shū qǐng zhuó gōng lùn huò qiǎn shù lì gōng huò jí shí zhèng pì gài shè liǎng tú yǐ sì dì kuān zhī
德完乃上疏请酌公论,或遣戍立功,或即时正辟,盖设两途以俟帝宽之。
qiě yīn jiàn shùn tiān fǔ chéng shào fǔ zhōng tōng zhèng cān yì wú diàn bāng yǐ liǎng rén cháng lì gōng li sān cái yě
且因荐顺天府丞邵辅忠、通政参议吴殿邦,以两人尝力攻李三才也。
shū chū guǒ kuān gǎo děng
疏出,果宽镐等。
yú shì jǐ shì zhōng wèi dà zhōng zài shū lùn zhī dé wán yì lì biàn
于是给事中魏大中再疏论之,德完亦力辨。
dì wèi jié zé dà zhōng shì nǎi yǐ
帝为诘责大中,事乃已。
dé wán xún jìn hù bù yòu shì láng
德完寻进户部右侍郎。
jǐ shì zhōng zhū qīn xiāng ní sī huī yán shì huò zuì shū jiù zhī
给事中朱钦相、倪思辉言事获罪,疏救之。
míng nián qiān zuǒ
明年,迁左。
wáng hé zú guān
亡何卒官。
qí hòu fǔ zhōng diàn bāng yǐ dǎng nì bài qiān wèi dé wán xī zhī
其后辅忠、殿邦以党逆败,佥为德完惜之。
jiǎng yǔn yí zì wén sháo yí xīng rén
蒋允仪,字闻韶,宜兴人。
wàn lì sì shí sì nián jìn shì
万历四十四年进士。
shòu tóng xiāng zhī xiàn yí jiā xīng
授桐乡知县,移嘉兴。
tiān qǐ èr nián zhuó yù shǐ
天启二年,擢御史。
shí guǎng níng yǐ shī xióng tíng bì wáng huà zhēn jù lùn sǐ ér bīng bù shàng shū zhāng hè míng rú gù jiū zhī zhě fǎn huò qiǎn
时广宁已失,熊廷弼、王化贞俱论死,而兵部尚书张鹤鸣如故,纠之者反获谴。
yǔn yí bù píng shū dǐ qí tóng zuì yì fá
允仪不平,疏诋其同罪佚罚。
yīn yán jìn yán guān shāo jìn kǔ kǒu zhé jiàn jǔ yǔ qiān zhé wèi yǐ shēn zhī jiè yù
因言:“近言官稍进苦口,辄见龃龉,迁谪未已,申之戒谕。
shǐ zhū chén bù zūn míng yù ér yǐn jū shé kǎn yǐ gān chì zhú tiān xià shì yóu kě wèi yě
使诸臣不遵明谕,而引裾折槛以甘斥逐,天下事犹可为也;
shǐ zhū chén guǒ zūn míng yù ér qián kǒu jié shé yǐ bǎo lù wèi tiān xià shì shàng rěn yán zāi
使诸臣果遵明谕,而箝口结舌以保禄位,天下事尚忍言哉!
qīng zhě héng yáng bù yǔ èr mài wú qiū huáng shàng yú gōng zhōng qí dǎo fǎn de bīng báo zhī zāi
顷者恒旸不雨,二麦无秋,皇上于宫中祈祷,反得冰雹之灾。
biàn bù xū shēng gè yǐ lèi yīng
变不虚生,各以类应。
fu yǐ kūn wéi zhī hòu zhòng ér zhèn hàn yú yāo niè yǐ hú méi zhī zhàng fū ér jiāo guān yú fù sì yǐ jí cóng yáng zào zhī jiān ér tuō zhī fèng gōng jié jǐ shì jiē yīn xié yáng zhī zhēng yě
夫以坤维之厚重而震撼于妖孽,以胡眉之丈夫而交关于妇寺,以籍丛炀灶之奸而托之奉公洁己,是皆阴胁阳之征也。
bào wén
”报闻。
hè míng jì lǚ bèi hé yīn dǐ hé zhě wèi qún jiān péng móu ér fǎn yǔ qián shàng shū huáng jiā shàn cuī jǐng róng bìng yǐ biān gōng jìn gōng bǎo
鹤鸣既屡被劾,因诋劾者为群奸朋谋,而反与前尚书黄嘉善、崔景荣并以边功晋宫保。
yǔn yí yì fèn yán hè míng jì yǐ zhǎn jí wēi gōng yāo sān cì zhī shǎng jí dāng yǐ shī dì dà zuì fú bù shè zhī gū
允仪益愤,言:“鹤鸣既以斩级微功邀三次之赏,即当以失地大罪伏不赦之辜。
qiě yǐ qī bǎi lǐ zhī yú guān jiān xún ér hòu zhì wèi suō wú zhàng fū qì yǎn jiǎn wú rén chén lǐ
且以七百里之榆关,兼旬而后至,畏缩无丈夫气,偃蹇无人臣礼。
yóu qiě tiǎn yán chǐ kǒu píng jīng fǔ gōng zuì ruò shēn zài gōng zuì wài zhě
犹且腼颜哆口评经、抚功罪,若身在功罪外者。
bì xià shì wèn hè míng wèi běn bīng gōng zuì shā yú biān chén jīn rì jīng fǔ jù lùn pì hè míng yīng de hé zuì
陛下试问鹤鸣,为本兵,功罪杀于边臣,今日经、抚俱论辟,鹤鸣应得何罪?
yòu wèn hè míng jiù rì jīng fǔ jù lùn pì jiā shàn jǐng róng yīng de hé zuì
又问鹤鸣,旧日经、抚俱论辟,嘉善、景荣应得何罪?
hè rán zhèn nù lùn jiū rú fǎ zhù fēng jiāng bù zhì pò huài
赫然震怒,论究如法,庶封疆不致破坏。
dì bù yòng
”帝不用。
huì yì hóng wán shì lì dǐ fāng cóng zhé qǐng jǐn duó guān jiē lù yīn
会议红丸事,力诋方从哲,请尽夺官阶、禄荫。
qí dǎng è zhī
其党恶之。
xú zhōu jiù shè cān jiāng shān dōng dào chì yǐ yǔn yí qǐng gǎi shè zǒng bīng
徐州旧设参将,山东盗炽,以允仪请,改设总兵。
xún shū lùn sì chuān jiān sī zhōu zhe lín zǎi xú rú kē děng gōng qǐng yōu xù
寻疏论四川监司周著、林宰、徐如珂等功,请优叙。
ér hé zǒng dū zhāng wǒ xù tuì suō qǐng bà chì
而劾总督张我续退缩,请罢斥。
bù cóng
不从。
yú yuè qǐng dù chuán xuān shèn jué shǎng miǎn lì jiā chú kē zhèng
逾月,请杜传宣、慎爵赏、免立枷、除苛政。
qiě yán xiàng zhě dīng sì zhī chá fán kàng lùn guó běn xì jí zhèng rén zhě mò bù qiǎo jiā luó zhī
且言:“向者丁巳之察,凡抗论国本系籍正人者,莫不巧加罗织。
yīn xié shèng ér yáng qì shāng zhì yǒu jīn rì zhī huò
阴邪盛而阳气伤,致有今日之祸。
jīn jì qī yǐ pò yuàn dāng shì zhě zǎo fá xié móu jí péi shàn lèi
今计期已迫,愿当事者早伐邪谋,亟培善类。
shū rù wèi zhōng xián liú cháo bèi jiē bú yuè
”疏入,魏忠贤、刘朝辈皆不悦。
yǐ dīng sì zhǔ chá zhī rén bù zhǐ míng zhí zòu zé lìng zhì duì
以丁巳主察之人不指名直奏,责令置对。
yǔn yí yán dīng sì zhǔ chá zhě zhèng jì zhī li zhì yě kǎo gōng kē dào zé zhào shì è xú shào jí hán jùn yě
允仪言:“丁巳主察者郑继之、李志也,考功科道则赵士谔、徐绍吉、韩浚也。
dāng rì bā fǎ zhī chǔ fèn tái shěng zhī lì zhuǎn dà liáo zhī shí yí hēi bái diān dǎo sī yì héng xíng
当日八法之处分,台省之例转,大僚之拾遗,黑白颠倒,私意横行。
fán kàng lùn jiàn fān cuī qǐng zhī guó bǎo hù xiān dì yǒu gōng guó běn zhě mǐ bù tòng jiā cuī yì
凡抗论建藩,催请之国,保护先帝,有功国本者,靡不痛加摧抑;
bì yù bài qí míng gù qí shēn jǐn qí lún lèi ér hòu kuài
必欲败其名,锢其身,尽其伦类而后快。
yú shì fāng cóng zhé dú jū zhèng fǔ qí shī jiào zhào xīng bāng děng fēn bù yào jīn
于是方从哲独居政府,亓诗教、赵兴邦等分部要津。
fán jiāng yǔ zhòng chén jiē huì lù qǐng tuō ér de rú lǐ wéi hàn yáng gǎo xióng tíng bì li rú bǎi rú zhēn hé yī bù chū qí bǎo jǔ
凡疆圉重臣,皆贿赂请托而得,如李维翰、杨镐、熊廷弼、李如柏、如桢,何一不出其保举?
dài fēng jiāng pò huài líng yǔ chōng sè ér cǐ bèi yàn rán wú yàng
迨封疆破坏,囹圄充塞,而此辈宴然无恙。
chén suǒ yǐ tòng xīn liáo shì zhuī hèn qián cǐ dāng zhóu zhī rén yě
臣所以痛心辽事,追恨前此当轴之人也。
zhōng zhǐ jiāng zhòng qiǎn yǔn yí yǐ dà xué shì yè xiàng gāo yán tíng fèng bàn suì
”中旨将重谴允仪,以大学士叶向高言,停俸半岁。
yǐ fù yīn zāi jìn shàng yán nèi jiàng dāng tíng nèi cāo dāng ba
已,复因灾祲上言:“内降当停,内操当罢。
líng gōng shù shǒu fēi suǒ yǐ zhǎn xiào sī
陵工束手,非所以展孝思;
zhí chén jiǔ fèi fēi suǒ yǐ guāng shèng dé
直臣久废,非所以光圣德。
dōng nán zhù zhú yǐ kōng zhòng yǐ lǚ cì zhī jiā pài
东南杼柚已空,重以屡次之加派;
jīn wú mào làn yǐ jí jiā yǐ fēi fèn zhī xí fēng
金吾冒滥已极,加以非分之袭封。
shèng xīn yī zhuǎn yí tiān xià wú bù shùn yìng
圣心一转移,天下无不顺应。
qū qū xiū ráng xū wén ān néng gé shàng qióng zāi
区区修禳虚文,安能格上穹哉!
dì bù néng yòng
”帝不能用。
xún àn shǎn xī tiáo shàng chóu biān bā shì
巡按陕西,条上筹边八事。
tài cháng shǎo qīng wáng shào huī jiā jū yǔ lǐ rén féng cóng wú bù xié
太常少卿王绍徽家居,与里人冯从吾不协。
yǔn yí zhòng cóng wú báo shào huī
允仪重从吾,薄绍徽。
wèi zhōng xián zhuó shào huī zuǒ dū chá yuàn yòng shì
魏忠贤擢绍徽佐都察院用事。
wǔ nián yǔn yí hái cháo jí chū wèi hú guǎng fù shǐ
五年,允仪还朝,即出为湖广副使。
qí dōng yòu shǐ jǐ shì zhōng sū zhào xiān hé qí wèi mén hù qú kuí suì xuē jí
其冬又使给事中苏兆先劾其为门户渠魁,遂削籍。
chóng zhēn yuán nián jiàn qǐ yù shǐ yán jiān dǎng wáng shào huī chuàng diǎn jiàng lù xiàn zhī nì yǎn
崇祯元年,荐起御史,言:“奸党王绍徽创《点将录》,献之逆奄。
qí hòu xiào zhī zhě yǒu tóng zhì tiān jiàn dào bǐng zhū lù qīng liú suì shān yì wú yí
其后效之者有《同志》、《天监》、《盗柄》诸录,清流遂芟刈无遗。
qǐ jiā xuē duó wèi qīng xiàn zhōng liáng zhī jiè
乞加削夺,为倾陷忠良之戒。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
qí dōng zhǎng hé nán dào shì chén jì lì bā zé
其冬,掌河南道事,陈计吏八则。
míng nián zuǒ dōu yù shǐ cáo yú biàn dà jì jīng guān biǎn chù zhě èr bǎi yú rén zuò bù jǐn zhě bǎi rén shì lù wèi qīng
明年,佐都御史曹于汴,大计京官,贬黜者二百余人,坐不谨者百人,仕路为清。
xún zhuó tài pú shǎo qīng
寻擢太仆少卿。
sì nián liù yuè yǐ yòu qiān dū yù shǐ fǔ zhì yún yáng
四年六月,以右佥都御史抚治郧阳。
zhū fǔ biāo bīng zhǐ wǔ bǎi xiǎng liù qiān bù jí yī dà jùn jiān sī
诸府标兵止五百,饷六千,不及一大郡监司。
qiě chéng píng jiǔ rén bù zhī bīng ér shǔ chéng lǜ bì báo wú shǒu jù
且承平久,人不知兵,而属城率庳薄,无守具。
liù nián liú zéi jiāng kuī hú guǎng
六年,流贼将窥湖广。
bīng bù lìng yí zhèn xiāng yáng yún yáng yì xū
兵部令移镇襄阳,郧阳益虚。
qí dōng zéi dà zhì xiàn yún xī shàng jīn
其冬,贼大至,陷郧西上津。
míng nián xiàn fáng xiàn bǎo kāng
明年,陷房县、保康。
yǔn yí bīng shǎo bù néng yù shàng zhāng qǐ yuán qiě qǐng zuì
允仪兵少,不能御,上章乞援,且请罪。
huì zéi rù chuān yún de shǎo huǎn
会贼入川,郧得少缓。
zhōng guān chén dà jīn yǔ zuǒ liáng yù lái yuán fù shǐ xú jǐng lín jiàn qí duō xié fù nǚ yí wéi zéi yòng pào jī zhī shì mǎ duō sǐ
中官陈大金与左良玉来援,副使徐景麟见其多携妇女,疑为贼,用炮击之,士马多死。
dà jīn nù sù zhū cháo mìng dǎi jǐng lín zé yǔn yí chén zhuàng
大金怒,诉诸朝,命逮景麟,责允仪陈状。
yǐ ér bìng dǎi yǔn yí xià yù shù biān ér yǐ lú xiàng shēng dài
已而并逮允仪下狱,戍边,而以卢象升代。
shí wǔ nián yù shǐ yáng ěr míng jǐ shì zhōng ní rén zhēn xiāng jì lùn jiàn wèi jí yòng ér zú
十五年,御史杨尔铭、给事中倪仁祯相继论荐,未及用而卒。
zōu wéi liǎn zì dé huī jiāng xī xīn chāng rén
邹维琏,字德辉,江西新昌人。
wàn lì sān shí wǔ nián jìn shì
万历三十五年进士。
shòu yán píng tuī guān
授延平推官。
gěng jiè yǒu dà jié
耿介有大节。
xún fǔ yuán yī jì yǐ sī hàn zhí bù zhèng dòu zi chēng zuì wéi liǎn yǐ qù jiù zhēng
巡抚袁一骥以私憾摭布政窦子偁罪,维琏以去就争。
jiān sī yù wèi yī jì jiàn shēng cí wéi liǎn kàng cí lì zǔ
监司欲为一骥建生祠,维琏抗词力阻。
xíng qǔ shòu nán jīng bīng bù zhǔ shì jìn yuán wài láng
行取,授南京兵部主事,进员外郎。
liáo zuǒ yòng bīng shū chén shù shì
辽左用兵,疏陈数事。
xún yǐ yōu qù
寻以忧去。
tiān qǐ sān nián qǐ guān zhí fāng jìn láng zhōng
天启三年,起官职方,进郎中。
xíng bù zhǔ shì tán qiān yì jiàn yāo rén sòng míng shí néng yì shén bīng fù liáo zuǒ de wèi zhōng xián yīn zhǔ zhī
刑部主事谭谦益荐妖人宋明时能役神兵复辽左地,魏忠贤阴主之。
wéi liǎn jí yán qí yāo wàng
维琏极言其妖妄。
zhōng xián nù jiǎo zhǐ qiáo zé
忠贤怒,矫旨谯责。
hǎi nèi fāng yòng shī jiàng shuài xī huì jìn zhí fāng yóu rǒng huì
海内方用师,将帅悉贿进,职方尤冗秽。
wéi liǎn sù qīng yán qǐng jì jiē jué yīn jí lùn zhài shuài zhī bì jī qiē zhōng guān dà chén
维琏素清严,请寄皆绝,因极论债帅之弊,讥切中官、大臣。
lì bù shàng shū zhào nán xīng zhī qí xián diào wèi jī xūn láng zhōng
吏部尚书赵南星知其贤,调为稽勋郎中。
shí yán lù hèng zì fán yòng lì bù láng bì zī qí tóng xiāng jū yán lù zhě
时言路横恣,凡用吏部郎,必咨其同乡居言路者。
jǐ shì zhōng fu kuí chén liáng xun zhāng yǔn rú yǐ nán xīng bù xiān zī jǐ dà nù gòng gòu suì wéi liǎn
给事中傅櫆、陈良训、章允儒以南星不先咨己,大怒,共诟谇维琏。
jí wéi liǎn diào kǎo gōng kuí děng yì nù jiāo zhāng lì gōng
及维琏调考功,櫆等益怒,交章力攻。
yòu yǐ jiāng xī yǒu wú yǔ wén lì bù dàng yòng liǎng rén pò yǔ wén qù yǐ jiǒng rǔ wéi liǎn
又以江西有吴羽文,例不当用,两人迫羽文去,以窘辱维琏。
wéi liǎn fèn bài shū qiú ba jí rì chū chéng
维琏愤,拜疏求罢,即日出城。
shū zhōng yǐ zhāng dūn gōng sū shì cài jīng zhú sī mǎ guāng wéi yán kuí děng yù nù
疏中以章惇攻苏轼、蔡京逐司马光为言,櫆等愈怒。
kuí suì xiǎn gōng wèi dà zhōng zuǒ guāng dòu yǐ jí wéi liǎn
櫆遂显攻魏大中、左光斗以及维琏。
zì shì cháo duān shuǐ huǒ zhū xián yì bù ān qí wèi yǐ
自是朝端水火,诸贤益不安其位矣。
wéi liǎn yù qù bù dé zhào liú shì shì
维琏欲去不得,诏留视事。
nǎi yán hé guān píng wú shǎo jiǎ jiè
乃严核官评,无少假借。
yáng lián hé wèi zhōng xián bèi zhǐ qiè zé
杨涟劾魏忠贤,被旨切责。
wéi liǎn kàng shū yuē zhōng xián dà jiān dà è qìng zhú nán shū
维琏抗疏曰:“忠贤大奸大恶,罄竹难书。
bì xià lián qí xiǎo xìn xiǎo zhōng bù rěn gē qì
陛下怜其小信小忠,不忍割弃。
qǐ zhī zuì è jì yíng jí bù rěn bù kě de
岂知罪恶既盈,即不忍不可得。
hàn zhāng ràng zhào zhōng líng dì yǐ fù mǔ chēng zhī
汉张让、赵忠,灵帝以父母称之;
táng tián lìng zī xī zōng yì yǐ ā fù chēng zhī
唐田令孜,僖宗亦以阿父称之;
wǒ cháo wáng zhèn cáo jí xiáng liú jǐn yì cháng chǒng zhī qún chén zhī shàng
我朝王振、曹吉祥、刘瑾,亦尝宠之群臣之上。
yǒu yī rén lǎo sǐ yǒu xià huò bǎo fù guì zāi
有一人老死牖下,获保富贵哉?
jīn bì xià yǐ tài ā shòu zhōng xián fēi suǒ yǐ wéi zōng shè jì yì fēi suǒ yǐ wéi zhōng xián jì yě
今陛下以太阿授忠贤,非所以为宗社计,亦非所以为忠贤计也。
ruò fú huáng fēi yuán lǎo jiǔ liè jù qīng ān kě zì chǔ yú shāng lù liú jiàn hán wén xià
若夫黄扉元老,九列巨卿,安可自处于商辂、刘健、韩文下?
shū rù zé qí dú zòu
”疏入,责其渎奏。
cuī chéng xiù zuò zāng bèi hé wéi liǎn lùn shù biān
崔呈秀坐赃被劾,维琏论戍边。
zhū mèi dāng zhě lì bié qí shì fēi qǐng tuō jù bù tīng zhū nì dǎng jiāo hàn
诸媚珰者力别其是非,请托,拒不听,诸逆党交憾。
jí zhào nán xīng qù guó wéi liǎn yuàn yǔ jù qù zhōng xián jí fàng guī
及赵南星去国,维琏愿与俱去,忠贤即放归。
wú hé zhāng nè hé nán xīng zhuī lùn wéi liǎn diào bù fēi fǎ zhào xuē jí
无何,张讷劾南星,追论维琏调部非法,诏削籍。
fù gòu rù wāng wén yán yù xià lì shù guì zhōu
复构入汪文言狱,下吏,戍贵州。
chóng zhēn chū qǐ nán jīng tōng zhèng cān yì jiù qiān tài pú shǎo qīng shū chén bǔ xiāng jiǔ rèn nà yán yì shì chóu bīng wǔ shì
崇祯初,起南京通政参议,就迁太仆少卿,疏陈卜相、久任、纳言、议谥、筹兵五事。
wǔ nián èr yuè zhuó yòu qiān dū yù shǐ dài xióng wén càn xún fǔ fú jiàn
五年二月,擢右佥都御史,代熊文灿巡抚福建。
hǎi kòu liú xiāng luàn qiǎn yóu jī zhèng zhī lóng jī pò zhī
海寇刘香乱,遣游击郑芝龙击破之。
hǎi wài hóng yí jù péng hú xié hù shì hòu xǐ tái wān jiàn pō xià mén
海外红夷据彭湖,挟互市,后徙台湾,渐泊厦门。
wéi liǎn lǚ xí zhī lóng fáng è zhī bù tīng
维琏屡檄芝龙防遏之,不听。
míng nián xià zhī lóng jiǎo zéi fú níng hóng yí chéng jiàn xí xiàn xià mén chéng dà lüè
明年夏,芝龙剿贼福宁,红夷乘间袭陷厦门城,大掠。
wéi liǎn jí fā bīng shuǐ lù jìn zhī lóng yì chí yuán fén qí sān zhōu guān jūn shāng yì zhòng
维琏急发兵水陆进,芝龙亦驰援,焚其三舟,官军伤亦众。
kòu nǎi fàn zhōu dà yáng zhuǎn lüè qīng gǎng jīng yǔ shí wān
寇乃泛舟大洋,转掠青港、荆屿、石湾。
zhū jiāng yù zhī tóng shān lián zhàn shù rì shǐ bài qù
诸将御之铜山,连战数日,始败去。
wéi liǎn zài shì èr nián láo jì shén zhe
维琏在事二年,劳绩甚著。
huì dāng guó zhě wēn tǐ rén bèi yā jì wéi liǎn ér mǐn rén huàn jīng shī zhě téng bàng yú cháo jìng zuò shì bà guān
会当国者温体仁辈雅忌维琏,而闽人宦京师者腾谤于朝,竟坐是罢官。
bā nián chūn xù què zéi gōng zhào xǔ qǐ yòng
八年春,叙却贼功,诏许起用。
xuán zhào bài bīng bù yòu shì láng gòu jí bù fù zú yú jiā
旋召拜兵部右侍郎,遘疾不赴,卒于家。
wú yǔ wén jì xiè bìng guī zhì chóng zhēn liù nián shǐ fù chū
吴羽文既谢病归,至崇祯六年始复出。
lì kǎo gōng wén xuǎn láng zhōng
历考功文选郎中。
dì yǐ jī yí lì bù yǒu sī xuǎn láng shí yī rén qiǎn chù dà bàn qiān zhě sān rén ér yǐ
帝以积疑吏部有私,选郎十一人谴黜大半,迁者三人而已。
yǔ wén tòng jué zhū bì shù yǔ wēn tǐ rén dǐ wǔ
羽文痛绝诸弊,数与温体仁抵牾。
zéi huǐ huáng líng yǒu zhào sì shè
贼毁皇陵,有诏肆赦。
tǐ rén lìng xíng bù shàng shū féng yīng yǐ nì àn rù zhào nèi
体仁令刑部尚书冯英以逆案入诏内。
yǔ wén zhí zhǐ zhī ér yì qǐ qián lóng xī li bāng huá děng
羽文执止之,而议起钱龙锡、李邦华等。
zhēn shì zhě wū yǔ wén nà èr rén qiú xià yù
侦事者诬羽文纳二人赇,下狱。
yǔ wén yòng gāo fèng xiáng wèi dà míng zhī fǔ
羽文用高凤翔为大名知府。
fèng xiáng gù cháng zuò xiǎo fá yán zhě fù wèi qí xùn sī zuò zhé shù
凤翔故尝坐小罚,言者复谓其徇私,坐谪戍。
shì láng wú shēn děng jiāo jiàn fù guān wèi fù zú
侍郎吴甡等交荐,复官,未赴卒。
yǔ wén zì zhǎng qīng nán chāng rén
羽文,字长卿,南昌人。
wàn lì sì shí yī nián jìn shì
万历四十一年进士。
zàn yuē wáng rǔ xun zhū rén jiàn yán tǐng jiǎn è zhī jié jiàn lì qīng èr bù yǔn jué wèn
赞曰:王汝训诸人建言,挺謇谔之节,洊历卿贰,不陨厥问。
yú mào xué zhī yán shí dù yǒu yǐ zāi
余懋学之言十蠹,有以哉!
zōu wéi liǎn kàng wèi yǎn jù nì dǎng jǐn zuò zhé shù xìng yǐ
邹维琏抗魏奄,拒逆党,仅坐谪戍,幸矣。