明史 · 佚名 · Chapter 28 of 333

志·卷四

PinyinModern Translation
Size

wǔ xíng yī shuǐ

◎五行一(水)

shǐ zhì wǔ xíng shǐ zì hàn shū xiáng lù wǔ xíng chuán shuō jí qí zhàn yīng

史志五行,始自《汉书》,详录五行传说及其占应。

hòu dài zuò shǐ zhě yīn zhī

后代作史者因之。

yuè jī hóng fàn shǒu xù wǔ xíng yǐ qí wèi tiān dì wàn wù zhī suǒ mò néng wài

粤稽《洪范》,首叙五行,以其为天地万物之所莫能外。

ér hé zhū rén dào zé yǒu wǔ shì jī zhū tiān dào zé yǒu zhù zhēng

而合诸人道,则有五事,稽诸天道,则有庶征。

tiān rén xiāng gǎn yǐ lèi ér yīng zhě gù bù dé wèi lǐ zhī suǒ wú

天人相感,以类而应者,固不得谓理之所无。

ér chuán shuō zé tiáo fēn lǚ xī yǐ mǒu yì wèi mǒu shì zhī yīng gèng páng yǐn qǔ zhèng yǐ shēn qí shuō

而传说则条分缕析,以某异为某事之应,更旁引曲证,以伸其说。

gù suī fù zǐ shī dì bù néng wú suǒ dǐ wǔ zé guǒ yǒu dāng yú xù chóu zhī yì yú

故虽父子师弟,不能无所抵牾,则果有当于叙畴之意欤。

fu gǒu zhī tiān rén zhī yīng jié yú yǐng xiǎng shù jī yī yán yī dòng jiē yǒu suǒ jǐng tì

夫苟知天人之应捷于影响,庶几一言一动皆有所警惕。

yǐ cǐ chuí jiè yì fēi bù shàn

以此垂戒,意非不善。

rán tiān dào yuǎn rén dào ěr zhú shì ér bǐ zhī bì yǒu yàn yǒu bù yàn

然天道远,人道迩,逐事而比之,必有验有不验。

zhì yǒu bù yàn zé jiàn yǐ wéi wú zhēng ér dài yān

至有不验,则见以为无征而怠焉。

qián xián zhī lùn cǐ xī yǐ

前贤之论此悉矣。

kǒng zǐ zuò chūn qiū jì yì ér shuō bù shū

孔子作《春秋》,纪异而说不书。

bǐ liú dǒng zhū rú zhī xué pō jìn yú shù shù jī xiáng běn wú zú shù

彼刘、董诸儒之学,颇近于术数禨祥,本无足述。

bān shì chuàng lì cǐ zhì bù dé bù xiáng qí xué zhī běn yuán

班氏创立此志,不得不详其学之本原。

ér lì dài zhī shǐ wǎng wǎng qǔ qián rén shù jiàn zhī shuō bèi liè jiǎn duān

而历代之史,往往取前人数见之说,备列简端。

kuí zhī yì fǎ wèi zhī suǒ chǔ

揆之义法,未知所处。

gù kǎo cì hóng wǔ yǐ lái lüè yī jiù shǐ wǔ xíng zhī lì zhe qí xiáng yì ér shì yīng jì jiù shuō zhī qián jiàn zhě bìng xuē ér bù zài yún

故考次洪武以来,略依旧史五行之例,著其祥异,而事应暨旧说之前见者,并削而不载云。

hóng fàn yuē shuǐ yuē rùn xià

《洪范》曰“水曰润下”。

shuǐ bù rùn xià zé shī qí xìng yǐ

水不润下,则失其性矣。

qián shǐ duō yǐ héng hán héng yīn xuě shuāng bīng báo léi zhèn yú niè huáng nǎn shǐ huò lóng shé zhī niè mǎ yì rén kē jí yì gǔ yāo yǔn shí shuǐ lǎo shuǐ biàn hēi shěng hēi xiáng jiē shǔ zhī shuǐ jīn cóng zhī

前史多以恒寒、恒阴、雪霜、冰雹、雷震、鱼孽、蝗蝻、豕祸、龙蛇之孽、马异、人疴、疾疫、鼓妖、陨石、水潦、水变、黑眚黑祥皆属之水,今从之。

héng hán

▲恒寒

jǐng tài sì nián dōng shí yī yuè wù chén zhì míng nián mèng chūn shān dōng hé nán zhè jiāng zhí lì huái xú dà xuě shù chǐ huái dōng zhī hǎi bīng sì shí yú lǐ rén chù dòng sǐ wàn jì

景泰四年冬十一月戊辰至明年孟春,山东、河南、浙江、直隶、淮、徐大雪数尺,淮东之海冰四十余里,人畜冻死万计。

wǔ nián zhēng yuè jiāng nán zhū fǔ dà xuě lián sì xún sū cháng dòng è sǐ zhě wú suàn

五年正月,江南诸府大雪连四旬,苏、常冻饿死者无算。

shì chūn luó shān dà hán zhú shù yú bàng jiē sǐ

是春,罗山大寒,竹树鱼蚌皆死。

héng zhōu yǔ xuě lián mián shāng rén shén duō niú chù dòng sǐ sān wàn liù qiān tí

衡州雨雪连绵,伤人甚多,牛畜冻死三万六千蹄。

chéng huà shí sān nián sì yuè rén xū kāi yuán dà yǔ xuě chù duō dòng sǐ

成化十三年四月壬戌,开原大雨雪,畜多冻死。

shí liù nián qī bā yuè yuè guī yǔ xuě jiāo zuò hán qì ruò dōng

十六年七八月,越巂雨雪交作,寒气若冬。

hóng zhì liù nián shí yī yuè yún yáng dà xuě zhì shí èr yuè rén xū yè léi diàn dà zuò míng rì fù zhèn hòu wǔ rì xuě zhǐ píng dì sān chǐ yú rén chù duō dòng sǐ

弘治六年十一月,郧阳大雪,至十二月壬戌夜,雷电大作,明日复震,后五日雪止,平地三尺余,人畜多冻死。

zhèng dé yuán nián sì yuè yún nán wǔ dìng yǔn shuāng shā mài hán rú dōng

正德元年四月,云南武定陨霜杀麦,寒如冬。

wàn lì wǔ nián liù yuè sū sōng lián yǔ hán rú dōng shāng jia

万历五年六月,苏、松连雨,寒如冬,伤稼。

sì shí liù nián sì yuè xīn hài shǎn xī dà yǔ xuě luó tuó tuó dòng sǐ èr qiān tí

四十六年四月辛亥,陕西大雨雪,驘橐驼冻死二千蹄。

héng yīn

▲恒阴

hóng wǔ shí bā nián èr yuè jiǔ yīn

洪武十八年二月,久阴。

zhèng tǒng wǔ nián qī yuè wù wǔ jǐ wèi jí guǐ hài xiǎo kè yīn chén sì fāng nóng wù bù biàn rén

正统五年七月戊午、己未及癸亥,晓刻阴沉,四方浓雾不辨人。

bā nián pī hǎi èr zhōu yīn wù mí yuè xià mài duō sǔn

八年,邳、海二州阴雾弥月,夏麦多损。

jǐng tài liù nián zhēng yuè guǐ yǒu yīn wù sì sài jì ér chéng shuāng fù mù fán wǔ rì

景泰六年正月癸酉,阴雾四塞,既而成霜附木,凡五日。

bā nián zhēng yuè jiǎ zǐ yīn huì dà wù zhǐ chǐ bù biàn rén wù

八年正月甲子,阴晦大雾,咫尺不辨人物。

chéng huà sì nián sān yuè hūn wù bì tiān bú jiàn xīng rì zhě lèi zhòu yè

成化四年三月,昏雾蔽天,不见星日者累昼夜。

jiǔ nián sān yuè jiǎ wǔ sì yuè dīng mǎo shān dōng hēi àn rú yè

九年三月甲午日、四月丁卯日,山东地区白天黑暗得如同夜晚。

èr shí nián wǔ yuè bǐng shēn pān yú tiān huì liáng jiǔ nǎi fù

二十年五月丙申,番禺天晦,良久乃复。

èr shí sān nián shí èr yuè xīn mǎo dà wù bù biàn rén

二十三年十二月辛卯,大雾不辨人。

hóng zhì shí wǔ nián shí yī yuè jǐng dōng zhòu huì zhě qī rì

弘治十五年十一月,景东昼晦者七日。

shí liù nián sì yuè xīn hài gān sù hūn wù zhàng tiān zhǐ chǐ bù biàn rén wù

十六年四月辛亥,甘肃昏雾障天,咫尺不辨人物。

shí bā nián qiū guǎng chāng dà yǔ wù fán liǎng yuè mín bìng qiě sǐ zhě xiāng jì

十八年秋,广昌大雨雾凡两月,民病且死者相继。

zhèng dé shí nián sì yuè jù yě yīn wù liù rì shā gǔ

正德十年四月,巨野阴雾六日,杀谷。

shí sì nián sān yuè wù wǔ yīn huì

十四年三月戊午,阴晦。

jiā jìng yuán nián zhēng yuè dīng mǎo rì wǔ hūn wù sì sài

嘉靖元年正月丁卯,日午,昏雾四塞。

sān nián jiāng běi hūn wù qí qì rú yào

三年,江北昏雾,其气如药。

tiān qǐ liù nián liù yuè bǐng xū wù zhòng rú yǔ

天启六年六月丙戌,雾重如雨。

rùn liù yuè jǐ wèi rú zhī

闰六月己未,如之。

yǔ xuě yǔn shuāng

▲雨雪陨霜

hóng wǔ shí sì nián wǔ yuè dīng wèi jiàn dé xuě

洪武十四年五月丁未,建德雪。

liù yuè jǐ mǎo háng zhōu qíng rì fēi xuě

六月己卯,杭州晴日飞雪。

èr shí liù nián sì yuè bǐng shēn yú shè yǔn shuāng sǔn mài

二十六年四月丙申,榆社陨霜损麦。

jǐng tài sì nián fèng yáng bā wèi èr sān yuè yǔ xuě bù zhǐ shāng mài

景泰四年,凤阳八卫二三月雨雪不止,伤麦。

tiān shùn sì nián sān yuè yǐ yǒu dà xuě yuè yuè nǎi zhǐ

天顺四年三月乙酉,大雪,越月乃止。

chéng huà èr nián sì yuè yǐ sì xuān fǔ yǔn shuāng shā qīng miáo

成化二年四月乙巳,宣府陨霜杀青苗。

shí jiǔ nián sān yuè xīn yǒu shǎn xī yǔn shuāng

十九年三月辛酉,陕西陨霜。

hóng zhì liù nián shí yuè nán jīng yǔ xuě lián xún

弘治六年十月,南京雨雪连旬。

bā nián sì yuè gēng shēn yú shè líng chuān xiāng yuán zhǎng zǐ qìn yuán yǔn shuāng shā mài dòu sāng

八年四月庚申,榆社、陵川、襄垣、长子、沁源陨霜杀麦豆桑。

xīn yǒu qìng yáng zhū fǔ xiàn wèi suǒ sān shí wǔ yǔn shuāng shā mài dòu hé miáo

辛酉,庆阳诸府县卫所三十五,陨霜杀麦豆禾苗。

jiǔ nián sì yuè xīn sì yú cì yǔn shuāng shā hé

九年四月辛巳,榆次陨霜杀禾。

shì yuè wǔ xiāng yì yǔn shuāng

是月,武乡亦陨霜。

shí qī nián èr yuè rén yín yún yáng jūn zhōu yǔ xuě báo xuě piàn dà zhě liù cùn

十七年二月壬寅,郧阳、均州雨雪雹,雪片大者六寸。

liù yuè guǐ hài yǔ xuě

六月癸亥,雨雪。

zhèng dé bā nián sì yuè yǐ sì wén dēng lái yáng yǔn shuāng shā jia

正德八年四月乙巳,文登、莱阳陨霜杀稼。

bǐng chén shā gǔ

丙辰,杀谷。

shí sān nián sān yuè rén xū liáo dōng yǔn shuāng hé miáo jiē sǐ

十三年三月壬戌,辽东陨霜,禾苗皆死。

jiā jìng èr nián sān yuè jiǎ zǐ tán chéng yǔn shuāng shā mài

嘉靖二年三月甲子,郯城陨霜杀麦。

xīn wèi shā hé

辛未,杀禾。

èr shí èr nián sì yuè jǐ hài gù yuán yǔn shuāng shā mài

二十二年四月己亥,固原陨霜杀麦。

lóng qìng liù nián sān yuè dīng hài nán gōng yǔn shuāng shā mài

隆庆六年三月丁亥,南宫陨霜杀麦。

wàn lì èr shí sì nián sì yuè jǐ hài lín xiàn xuě

万历二十四年四月己亥,林县雪。

èr shí liù nián shí yī yuè xīn hài zhāng dé yǔn shuāng bù shā cǎo

二十六年十一月辛亥,彰德陨霜,不杀草。

sān shí bā nián sì yuè rén yín guì zhōu bào xuě xíng rú tǔ zhuān mín jū piàn wǎ wú cún zhě

三十八年四月壬寅,贵州暴雪,形如土砖,民居片瓦无存者。

sì shí sì nián zhēng yuè yǔ hóng huáng hēi sān sè xuě wū shàng duō jù rén jī

四十四年正月,雨红黄黑三色雪,屋上多巨人迹。

chóng zhēn liù nián zhēng yuè xīn hài dà xuě shēn èr zhàng yú

崇祯六年正月辛亥,大雪,深二丈余。

shí yī nián wǔ yuè wù yín xǐ fēng kǒu xuě sān chǐ

十一年五月戊寅,喜峰口雪三尺。

shí sān nián sì yuè huì níng yǔn shuāng shā jia

十三年四月,会宁陨霜杀稼。

shí liù nián sì yuè yān líng yǔn shuāng shā mài

十六年四月,鄢陵陨霜杀麦。

bīng báo

▲冰雹

hóng wǔ èr nián liù yuè gēng yín qìng yáng dà yǔ báo shāng hé miáo

洪武二年六月庚寅,庆阳大雨雹,伤禾苗。

sān nián wǔ yuè bǐng chén wèi zhōu dà yǔ báo shāng tián miáo

三年五月丙辰,蔚州大雨雹,伤田苗。

wǔ nián wǔ yuè guǐ chǒu yè zhōng dōu huáng chéng wàn suì shān yǔ bīng báo dà rú dàn wán

五年五月癸丑夜,中都皇城万岁山雨冰雹,大如弹丸。

qī nián bā yuè jiǎ wǔ píng liáng yán ān suí dé mǐ zhī yǔ báo

七年八月甲午,平凉,延安绥德、米脂雨雹。

jiǔ yuè jiǎ zǐ gǒng chāng yǔ báo

九月甲子,巩昌雨雹。

bā nián sì yuè lín táo píng liáng hé zhōu báo shāng mài

八年四月,临洮、平凉、河州雹伤麦。

shí sì nián qī yuè jǐ yǒu lín táo dà yǔ báo shāng jia

十四年七月己酉,临洮大雨雹,伤稼。

shí bā nián èr yuè yǔ báo

十八年二月,雨雹。

yǒng lè qī nián qiū bǎo dìng zhè dōng yǔ báo

永乐七年秋,保定、浙东雨雹。

shí èr nián sì yuè hé nán yī zhōu bā xiàn yǔ báo shā mài

十二年四月,河南一州八县雨雹,杀麦。

zhèng tǒng sān nián xi yán píng qìng lín gǒng liù fǔ jí qín hé mín jīn sì zhōu zì xià dǎi qiū dà yǔ báo

正统三年,西、延、平、庆、临、巩六府及秦、河、岷、金四州,自夏逮秋,大雨雹。

sì nián wǔ yuè rén xū jīng shī dà yǔ báo

四年五月壬戌,京师大雨雹。

wǔ nián sì yuè dīng yǒu píng liáng zhū fǔ dà yǔ báo shāng rén chù tián hé

五年四月丁酉,平凉诸府大雨雹,伤人畜田禾。

liù yuè rén shēn zhì bǐng zǐ shān xī xíng dū sī jí wèi zhōu lián rì yǔ báo qí shēn chǐ yú shāng jia

六月壬申至丙子,山西行都司及蔚州连日雨雹,其深尺余,伤稼。

bā yuè gēng chén bǎo dìng dà yǔ báo shēn chǐ yú shāng jia

八月庚辰,保定大雨雹,深尺余,伤稼。

jǐng tài wǔ nián liù yuè gēng yín yì zhōu dà fāng děng shè yǔ báo shén dà shāng jia bǎi èr shí wǔ lǐ rén mǎ duō jī sǐ

景泰五年六月庚寅,易州大方等社雨雹甚大,伤稼百二十五里,人马多击死。

liù nián rùn liù yuè yǐ sì shù lù yǔ báo rú jī zǐ jī sǐ niǎo què hú tù wú suàn

六年闰六月乙巳,束鹿雨雹如鸡子,击死鸟雀狐兔无算。

tiān shùn yuán nián liù yuè jǐ hài yǔ báo dà rú jī luǎn zhì dì jīng shí bù huà fèng tiān mén dōng wěn pái cuī huǐ

天顺元年六月己亥,雨雹大如鸡卵,至地经时不化,奉天门东吻牌摧毁。

bā nián wǔ yuè dīng sì yǔ báo

八年五月丁巳,雨雹。

chéng huà yuán nián sì yuè gēng yín yǔ báo dà rú luǎn sǔn hé jià

成化元年四月庚寅,雨雹大如卵,损禾稼。

wǔ yuè xīn yǒu yòu dà yǔ báo

五月辛酉,又大雨雹。

wǔ nián rùn èr yuè guǐ wèi qióng shān yǔ báo dà rú dòu

五年闰二月癸未,琼山雨雹大如斗。

bā nián qī yuè bǐng wǔ lǒng zhōu yǔ báo dà rú é luǎn huò rú jī zǐ zhōng yǒu rú niú zhě wǔ zhǎng qī bā cùn hòu sān sì cùn liù rì nǎi xiāo

八年七月丙午,陇州雨雹大如鹅卵,或如鸡子,中有如牛者五,长七八寸,厚三四寸,六日乃消。

jiǔ nián wǔ yuè dīng sì yǔ báo rú quán

九年五月丁巳,雨雹如拳。

shí sān nián chūn hú guǎng dà yǔ bīng báo niú sǐ wú suàn

十三年春,湖广大雨冰雹,牛死无算。

shí jiǔ nián liù yuè yǐ hài lù zhōu yǔ báo dà zhě rú wǎn

十九年六月乙亥,潞州雨雹,大者如碗。

èr shí nián èr yuè bǐng zǐ qīng yuǎn yǔ báo dà rú quán

二十年二月丙子,清远雨雹,大如拳。

bǐng xū dà léi diàn fù yǔ báo

丙戌,大雷电,复雨雹。

èr shí yī nián sān yuè jǐ chǒu yè pān yú nán hǎi fēng léi dà zuò fēi báo jiāo xià huài mín jū wàn yú sǐ zhě qiān yú rén

二十一年三月己丑夜,番禺、南海风雷大作,飞雹交下,坏民居万余,死者千余人。

èr shí èr nián sān yuè jiǎ yín nán yáng yǔ báo dà rú é luǎn

二十二年三月甲寅,南阳雨雹,大如鹅卵。

hóng zhì yuán nián sān yuè rén shēn yè róng xiàn yǔ báo huài chéng lóu yuán jí jūn mín wū shè sǐ zhě sì rén

弘治元年三月壬申夜,融县雨雹,坏城楼垣及军民屋舍,死者四人。

èr nián sān yuè wù yín bīn zhōu yǔ báo rú jī zǐ jī shā mù shù sān rén huài lú shè hé jià

二年三月戊寅,宾州雨雹如鸡子,击杀牧竖三人,坏庐舍禾稼。

gēng chén guì zhōu ān zhuāng wèi dà léi yǔ xuě báo huài mài miáo

庚辰,贵州安庄卫大雷,雨雪雹,坏麦苗。

sì yuè xīn mǎo táo zhōu wèi yǔ bīng báo shuǐ yǒng sān zhàng

四月辛卯,洮州卫雨冰雹,水涌三丈。

sì nián sān yuè guǐ mǎo yù rǔ èr zhōu yǔ báo dà zhě rú qiáng chǔ jī hòu èr sān chǐ huài wū yǔ hé jià

四年三月癸卯日,裕、汝二州降冰雹,大的如墙杵,厚逮二三尺,打壤房屋庄稼。

sì yuè jǐ yǒu táo zhōu wèi yǔ báo jí bīng kuài

四月己酉,洮州卫雨雹及冰块。

shuǐ gāo sān sì zhàng màn chéng guō piào fáng shè tián miáo rén chù duō yān sǐ

水高三四丈,漫城郭,漂房舍,田苗人畜多淹死。

wǔ nián sì yuè yǐ chǒu jǔ yí èr zhōu ān qiū tán chéng èr xiàn yǔ báo dà rú jiǔ bēi shāng rén chù hé jià

五年四月乙丑,莒、沂二州,安丘、郯城二县,雨雹大如酒杯,伤人畜禾稼。

liù nián bā yuè jǐ sì zhǎng zǐ yǔ báo dà zhě rú quán shāng hé jià rén yǒu jī sǐ zhě

六年八月己巳,长子雨雹,大者如拳,伤禾稼,人有击死者。

xīn wèi yǔ báo dà rú dàn wán píng dì yōng jī

辛未,雨雹,大如弹丸,平地壅积。

bā nián èr yuè rén shēn yǒng jiā bào fēng yǔ yǔ báo dà rú jī luǎn xiǎo rú dàn wán jī de chǐ yú bái wù sì qǐ huǐ wū shā shǔ qín niǎo duō sǐ

八年二月壬申,永嘉暴风雨,雨雹,大如鸡卵,小如弹丸,积地尺余,白雾四起,毁屋杀黍,禽鸟多死。

sān yuè jǐ hài tóng chéng yǔ báo shēn wǔ chǐ shā èr mài

三月己亥,桐城雨雹,深五尺,杀二麦。

jǐ yǒu huái fèng zhōu xiàn bào fēng yǔ báo shā mài

己酉,淮、凤州县暴风雨雹,杀麦。

sì yuè yǐ hài cháng zhōu sì pī yǔ báo shēn wǔ cùn shā mài jí cài

四月乙亥,常州、泗、邳雨雹,深五寸,杀麦及菜。

bǐng zǐ yí zhōu yǔ báo dà zhě rú pán xiǎo zhě rú wǎn rén chù duō jī sǐ

丙子,沂州雨雹,大者如盘,小者如碗,人畜多击死。

liù yuè yǐ mǎo yǔ báo

六月乙卯,雨雹。

qī yuè yǐ yǒu táo zhōu wèi yǔ bīng báo shā hé

七月乙酉,洮州卫雨冰雹,杀禾。

bào shuǐ zhì rén chù duō nì sǐ zhě

暴水至,人畜多溺死者。

bǐng xū gān sù xī níng dà yǔ báo shā hé jí chù

丙戌,甘肃西宁大雨雹,杀禾及畜。

jiǔ nián wǔ yuè bǐng chén yǔ báo

九年五月丙辰,雨雹。

shí nián èr yuè jǐ mǎo jiāng xī xīn chéng yǔ bīng báo mín yǒu dòng sǐ zhě

十年二月己卯,江西新城雨冰雹,民有冻死者。

sān yuè dīng mǎo běi tōng zhōu yǔ bīng shēn yī chǐ

三月丁卯,北通州雨冰,深一尺。

shí sān nián bā yuè wù zǐ yǔ báo

十三年八月戊子,雨雹。

bǐng wǔ yòu yǔ báo

丙午,又雨雹。

jiǔ yuè rén xū yòu yǔ báo

九月壬戌,又雨雹。

shí sì nián sì yuè dīng yǒu xú zhōu qīng hé táo yuán sù qiān yǔ bīng báo píng dì wǔ cùn xià mài jǐn làn

十四年四月丁酉,徐州、清河、桃源、宿迁雨冰雹,平地五寸,夏麦尽烂。

wǔ yuè yǐ hài dēng lái èr fǔ yǔ báo shā hé

五月乙亥,登、莱二府雨雹杀禾。

qī yuè xīn mǎo yǔ báo

七月辛卯,雨雹。

zhèng dé yuán nián liù yuè wù chén xuān fǔ mǎ yíng pù dà yǔ báo shēn èr chǐ hé jià jǐn shāng

正德元年六月戊辰,宣府马营堡大雨雹,深二尺,禾稼尽伤。

sān nián sì yuè xīn wèi jīng zhōu yǔ báo dà rú jī luǎn huài lú shè shū mài

三年四月辛未,泾州雨雹,大如鸡卵,坏庐舍菽麦。

sì nián wǔ yuè jiǎ wǔ fèi xiàn dà yǔ báo shēn yī chǐ huài mài gǔ

四年五月甲午,费县大雨雹,深一尺,坏麦谷。

bā nián shí yuè wù xū píng yáng tài yuán qìn fén zhū shǔ yì dà yǔ báo píng dì shuǐ shēn zhàng yú chōng huǐ rén chù lú shè

八年十月戊戌,平阳、太原、沁、汾诸属邑,大雨雹,平地水深丈余,冲毁人畜庐舍。

shí yī nián liù yuè jiǎ xū xuān fǔ dà yǔ báo hé jià jìn sǐ

十一年六月甲戌,宣府大雨雹,禾稼尽死。

jiǔ yuè bǐng shēn guì zhōu dà yǔ báo

九月丙申,贵州大雨雹。

shí èr nián wǔ yuè jǐ hài ān sù dà yǔ báo píng dì shuǐ shēn sān chǐ shāng hé mín yǒu jī sǐ zhě

十二年五月己亥,安肃大雨雹,平地水深三尺,伤禾,民有击死者。

shí sān nián sì yuè rén wǔ héng zhōu jí fēng xùn léi yǔ báo dà rú é zǐ léng lì rú dāo suì wū duàn shù mù rú jiǎn

十三年四月壬午,衡州疾风迅雷,雨雹,大如鹅子,棱利如刀,碎屋,断树木如剪。

jiā jìng yuán nián sì yuè jiǎ shēn yún nán zuǒ wèi gè shǔ yǔ báo dà rú jī zǐ hé miáo fáng wū bèi shāng zhě wú suàn

嘉靖元年四月甲申,云南左卫各属雨雹,大如鸡子,禾苗房屋被伤者无算。

wǔ yuè jǐ wèi péng xī yǔ báo dà rú é zǐ shāng yì rú zhī

五月己未,蓬溪雨雹,大如鹅子,伤亦如之。

èr nián wǔ yuè dīng chǒu dà tóng qián wèi yǔ báo

二年五月丁丑日,大同前卫降冰雹。

sì nián sì yuè dīng wèi dà tóng wèi yǔ báo

四年四月丁未,大同卫雨雹。

wǔ yuè wù zǐ gù ān yǔ báo

五月戊子,固安雨雹。

wǔ nián wǔ yuè jiǎ chén mǎn chéng yǔ báo

五年五月甲辰,满城雨雹。

liù yuè dīng sì dà tóng xiàn yǔ bīng báo jù dà rú jī zǐ

六月丁巳,大同县雨冰雹,俱大如鸡子。

dīng mǎo wàn quán dū sī jí xuān fǔ jiē yǔ báo dà zhě rú ōu shēn chǐ yú

丁卯日,万全都司和宣府都降冰雹,大的冰雹如瓯盆,厚一尺多。

qī yuè guǐ wèi nán fēng yǔ báo dà rú wǎn xíng rú rén miàn

七月癸未,南丰雨雹,大如碗,形如人面。

suì chāng yǔ báo qǐng kè èr chǐ dà shā má dòu

遂昌雨雹,顷刻二尺,大杀麻豆。

liù nián liù yuè guǐ chǒu zhèn fān wèi dà yǔ báo shā shāng sān shí yú rén

六年六月癸丑,镇番卫大雨雹,杀伤三十余人。

shí sì nián sān yuè xīn sì hàn zhōng yǔ báo yǔn shuāng shā mài

十四年三月辛巳,汉中雨雹陨霜杀麦。

sì yuè gēng zǐ kāi fēng zhāng dé yǔ báo shā mài

四月庚子,开封、彰德雨雹杀麦。

shí bā nián wǔ yuè rén chén qìng dōu ān sù hé jiān yǔ bīng báo dà rú quán píng dì wǔ cùn rén yǒu sǐ shāng zhě

十八年五月壬辰,庆都、安肃、河间雨冰雹,大如拳,平地五寸,人有死伤者。

èr shí bā nián sān yuè gēng yín lín qīng dà bīng báo sǔn fáng shè hé miáo

二十八年三月庚寅,临清大冰雹,损房舍禾苗。

liù yuè dīng mǎo yán chuān yǔ báo rú dòu huài lú shè shāng rén chù

六月丁卯,延川雨雹如斗,坏庐舍,伤人畜。

sān shí sì nián wǔ yuè gēng zǐ fèng yáng dà bīng báo huài mín tián shě

三十四年五月庚子,凤阳大冰雹,坏民田舍。

sān shí liù nián sān yuè guǐ wèi yí zhōu yǔ báo dà rú yú xiǎo rú jī luǎn píng dì chǐ yú jìng bā shí lǐ rén chù shāng sǔn wú suàn

三十六年三月癸未,沂州雨雹,大如盂,小如鸡卵,平地尺余,径八十里,人畜伤损无算。

sì shí sān nián rùn èr yuè jiǎ shēn yǔ báo

四十三年闰二月甲申,雨雹。

sì yuè gēng yín yòu yǔ báo

四月庚寅,又雨雹。

lóng qìng yuán nián qī yuè xīn sì zǐ jīng guān yǔ báo shā jia qī shí lǐ

隆庆元年七月辛巳,紫荆关雨雹,杀稼七十里。

sān nián sān yuè xīn wèi píng xī wèi yǔ báo

三年三月辛未,平溪卫雨雹。

píng dì shuǐ yǒng sān chǐ piào méi lú shè

平地水涌三尺,漂没庐舍。

sì yuè jǐ chǒu yún yáng xiàn yǔ báo

四月己丑,郧阳县雨雹。

píng dì shuǐ shēn èr chǐ

平地水深二尺。

wǔ yuè guǐ chǒu yán suí kǒu běi mǎ yíng pù yǔ báo shā jia qī shí lǐ

五月癸丑,延绥口北马营堡雨雹,杀稼七十里。

sì nián sì yuè xīn yǒu xuān fǔ dà tóng yǔ báo hòu sān chǐ yú dà rú luǎn hé miáo jǐn shāng

四年四月辛酉,宣府、大同雨雹,厚三尺余,大如卵,禾苗尽伤。

wǔ nián sì yuè wù wǔ dà yǔ báo

五年四月戊午,大雨雹。

liù nián bā yuè yǐ chǒu qí dìng èr zhōu dà yǔ báo shāng sǔn hé shū jī bì sān rén

六年八月乙丑,祁、定二州大雨雹,伤损禾菽,击毙三人。

wàn lì yuán nián wǔ yuè xīn sì yǔ báo

万历元年五月辛巳,雨雹。

sì nián sì yuè bǐng wǔ bó xīng dà yǔ báo rú quán rú luǎn míng rì yòu rú zhī jī sǐ nán fù wǔ shí yú rén niú mǎ wú suàn hé mài huǐ jǐn

四年四月丙午,博兴大雨雹,如拳如卵,明日又如之,击死男妇五十余人,牛马无算,禾麦毁尽。

yǎn zhōu xiāng jì sǔn hé

兖州相继损禾。

wǔ yuè yǐ sì dìng xiāng yǔ báo dà zhě rú luǎn hé miáo jǐn sǔn

五月乙巳,定襄雨雹,大者如卵,禾苗尽损。

jiǔ nián bā yuè gēng zǐ liáo dōng děng wèi yǔ báo rú jī luǎn hé jǐn shāng

九年八月庚子,辽东等卫雨雹,如鸡卵,禾尽伤。

shí yī nián rùn èr yuè dīng mǎo tài zhōu bǎo yìng yǔ báo rú jī zǐ shā fēi niǎo wú suàn

十一年闰二月丁卯,泰州、宝应雨雹如鸡子,杀飞鸟无算。

wǔ yuè gēng zǐ dà yǔ báo

五月庚子,大雨雹。

shí sān nián wǔ yuè yǐ yǒu wǎn píng dà yǔ báo shāng rén chù qiān jì

十三年五月乙酉,宛平大雨雹,伤人畜千计。

shí wǔ nián wǔ yuè guǐ sì xǐ fēng kǒu dà yǔ báo rú zǎo lì jī chǐ yú tián hé guā guǒ jǐn shāng

十五年五月癸巳,喜峰口大雨雹,如枣栗,积尺余,田禾瓜果尽伤。

shí jiǔ nián sì yuè rén zǐ yǔ báo

十九年四月壬子日,天降冰雹。

èr shí yī nián èr yuè gēng yín guì yáng fǔ dà yǔ báo

二十一年二月庚寅,贵阳府大雨雹。

shí yuè bǐng xū wǔ jìn jiāng yīn dà bīng báo shāng wǔ gǔ

十月丙戌,武进、江阴大冰雹,伤五谷。

èr shí sān nián wǔ yuè yǐ yǒu lín yì yǔ báo jǐn zuò nán nǚ niǎo shòu xíng

二十三年五月乙酉,临邑雨雹,尽作男女鸟兽形。

èr shí wǔ nián bā yuè rén xū fēng báo

二十五年八月壬戌,风雹。

èr shí bā nián liù yuè shān dōng dà fēng báo jī sǐ rén chù shāng hé miáo

二十八年六月,山东大风雹,击死人畜,伤禾苗。

hé nán yì yǔ bīng báo shāng hé mài

河南亦雨冰雹,伤禾麦。

sān shí nián sì yuè jǐ wèi dà yǔ báo

三十年四月己未,大雨雹。

sān shí yī nián wǔ yuè wù yín fèng yáng huáng líng yǔ báo

三十一年五月戊寅,凤阳皇陵雨雹。

qī yuè dīng chǒu dà yǔ báo

七月丁丑,大雨雹。

sān shí sì nián qī yuè bǐng xū yòu dà yǔ báo

三十四年七月丙戌,又大雨雹。

píng dì shuǐ shēn sān chǐ

平地水深三尺。

sān shí liù nián wǔ yuè wù zǐ yǔ báo

三十六年五月戊子,雨雹。

sì shí yī nián qī yuè dīng mǎo xuān fǔ dà yǔ báo shā hé jià

四十一年七月丁卯,宣府大雨雹,杀禾稼。

sì shí liù nián sān yuè gēng chén cháng tài tóng ān dà yǔ báo rú dòu rú quán jī shāng chéng guō lú shè yā sǐ zhě èr bǎi èr shí yú rén

四十六年三月庚辰,长泰、同安大雨雹,如斗如拳,击伤城郭庐舍,压死者二百二十余人。

shí yuè rén wǔ yún nán yǔ báo

十月壬午,云南雨雹。

tiān qǐ èr nián sì yuè rén chén dà yǔ báo

天启二年四月壬辰,大雨雹。

chóng zhēn sān nián jiǔ yuè xīn chǒu dà yǔ báo

崇祯三年九月辛丑,大雨雹。

sì nián wǔ yuè xiāng yuán yǔ báo dà rú fú niú yíng zhàng xiǎo rú quán bì rén chù shén zhòng

四年五月,襄垣雨雹,大如伏牛盈丈,小如拳,毙人畜甚众。

liù yuè bǐng shēn dà yǔ báo

六月丙申,大雨雹。

qī nián sì yuè rén xū cháng zhōu zhèn jiāng yǔ báo shāng mài

七年四月壬戌,常州、镇江雨雹,伤麦。

bā nián qī yuè jǐ yǒu lín xiàn dà bīng báo sān rì jī èr chǐ yú dà rú é luǎn shāng jia

八年七月己酉,临县大冰雹三日,积二尺余,大如鹅卵,伤稼。

shí nián sì yuè yǐ hài dà yǔ báo

十年四月乙亥,大雨雹。

rùn sì yuè guǐ chǒu wǔ xiāng qìn yuán dà yǔ báo zuì dà zhě rú xiàng cì rú niú

闰四月癸丑,武乡、沁源大雨雹,最大者如象,次如牛。

shí yī nián liù yuè jiǎ yín xuān fǔ qián shí hé shān chǎng yǔ báo jī shā mǎ luó sì shí bā pǐ

十一年六月甲寅,宣府干石河山场雨雹,击杀马驘四十八匹。

jiǔ yuè shùn tiān yǔ báo

九月,顺天雨雹。

shí èr nián bā yuè bái shuǐ tóng guān luò nán lǒng xī zhū yì qiān lǐ yǔ báo bàn rì nǎi zhǐ sǔn shāng tián hé

十二年八月,白水、同官、雒南、陇西诸邑,千里雨雹,半日乃止,损伤田禾。

shí liù nián liù yuè dīng chǒu qián zhōu yǔ báo dà rú niú xiǎo rú dòu huǐ shāng qiáng wū jī bì rén chù

十六年六月丁丑,干州雨雹,大如牛,小如斗,毁伤墙屋,击毙人畜。

léi zhèn

▲雷震

hóng wǔ liù nián shí yī yuè wù shēn léi diàn jiāo zuò

洪武六年十一月戊申,雷电交作。

shí sān nián wǔ yuè jiǎ wǔ léi zhèn jǐn shēn diàn

十三年五月甲午,雷震谨身殿。

liù yuè bǐng yín léi zhèn fèng tiān mén

六月丙寅,雷震奉天门。

shí yuè jiǎ xū léi diàn

十月甲戌,雷电。

shí èr yuè jǐ sì guǎng zhōu dà fēng yǔ léi diàn

十二月己巳,广州大风雨雷电。

shí bā nián èr yuè jiǎ wǔ léi diàn yǔ xuě

十八年二月甲午,雷电雨雪。

èr shí yī nián wǔ yuè xīn chǒu léi zhèn xuán wǔ mén shòu wěn

二十一年五月辛丑,雷震玄武门兽吻。

liù yuè guǐ mǎo bào fēng léi zhèn hóng wǔ mén shòu wěn

六月癸卯,暴风,雷震洪武门兽吻。

xuān dé jiǔ nián liù yuè jiǎ zǐ léi zhèn dà sì tán wài xī mén shòu wěn

宣德九年六月甲子,雷震大祀坛外西门兽吻。

zhèng tǒng bā nián wǔ yuè wù yín léi zhèn fèng tiān diàn chī wěn

正统八年五月戊寅,雷震奉天殿鸱吻。

qī yuè xīn wèi léi zhèn nán jīng xi jiǎo mén lóu shòu wěn

七月辛未,雷震南京西角门楼兽吻。

shì rì dà tóng xún jǐng jūn zhì shā gōu fēng léi zhòu zhì liè fū duàn zhǐ zhě èr bǎi yú rén

是日,大同巡警军至沙沟,风雷骤至,裂肤断指者二百余人。

jiǔ nián zhēng yuè xīn hài shuò léi diàn dà yǔ

九年正月辛亥朔,雷电大雨。

rùn qī yuè rén yín léi zhèn fèng xiān diàn chī wěn

闰七月壬寅,雷震奉先殿鸱吻。

shí yī nián shí èr yuè rén yín dà yǔ léi diàn yì rì nǎi zhǐ

十一年十二月壬寅,大雨雷电,翼日乃止。

shí sì nián liù yuè bǐng chén nán jīng fēng yǔ léi diàn jǐn shēn diàn zāi

十四年六月丙辰,南京风雨雷电,谨身殿灾。

jǐng tài sān nián liù yuè gēng yín léi jī gōng tíng zhōng mén shāng rén

景泰三年六月庚寅,雷击宫庭中门,伤人。

tiān shùn èr nián liù yuè jǐ mǎo léi zhèn dà sì diàn chī wěn

天顺二年六月己卯,雷震大祀殿鸱吻。

sì nián liù yuè guǐ chǒu léi huǐ jì zhōu cāng áo sì

四年六月癸丑,雷毁蓟州仓廒四。

chéng huà sān nián liù yuè wù shēn léi zhèn nán jīng wǔ mén zhèng lóu

成化三年六月戊申,雷震南京午门正楼。

wǔ nián èr yuè yǐ mǎo yòu zhèn shān chuān tán jù fú diàn zhī shòu wěn

五年二月乙卯,又震山川坛具服殿之兽吻。

bā nián sì yuè xīn wèi shǐ léi

八年四月辛未,始雷。

shí èr nián shí yī yuè guǐ hài nán jīng dà léi yǔ

十二年十一月癸亥,南京大雷雨。

shí sān nián èr yuè jiǎ xū ān qìng dà xuě jì ér léi diàn jiāo zuò

十三年二月甲戌,安庆大雪,既而雷电交作。

shí yī yuè xīn wèi dōng zhì háng zhōu dà léi yǔ

十一月辛未冬至,杭州大雷雨。

wù yín jīng mén zhōu dà léi diàn yǔ xuě

戊寅,荆门州大雷电雨雪。

shí qī nián qī yuè jǐ hài léi zhèn jiāo tán chéng tiān mén jí shòu

十七年七月己亥,雷震郊坛承天门脊兽。

shí yī yuè dīng yǒu jiāng nán dà léi yǔ xuě

十一月丁酉,江南大雷雨雪。

hóng zhì yuán nián wǔ yuè bǐng zǐ chén kè nán jīng zhèn léi huài hóng wǔ mén shòu wěn

弘治元年五月丙子,辰刻,南京震雷坏洪武门兽吻。

sì kè huài xiào líng yù dào shù

巳刻,坏孝陵御道树。

liù yuè jǐ yǒu yòu huài yīng yáng wèi cāng lóu jù bǎo mén qí gān

六月己酉,又坏鹰扬卫仓楼,聚宝门旗杆。

èr nián sì yuè gēng zǐ yòu huǐ shén yuè guān zǔ shī diàn

二年四月庚子,又毁神乐观祖师殿。

sān nián qī yuè rén zǐ yòu huài wǔ mén xi chéng qiáng

三年七月壬子,又坏午门西城墙。

liù nián rùn wǔ yuè dīng wèi jì zhōu dà fēng léi bá mù yǎn hé niú mǎ yǒu zhèn sǐ zhě

六年闰五月丁未,蓟州大风雷,拔木偃禾,牛马有震死者。

shí èr yuè rén xū nán jīng léi yǔ bá xiào líng shù

十二月壬戌,南京雷雨,拔孝陵树。

qī nián liù yuè guǐ yǒu rú zhī

七年六月癸酉,如之。

qī yuè bǐng chén fú zhōu léi huǐ chéng lóu

七月丙辰,福州雷毁城楼。

bā nián shí èr yuè bǐng zǐ cháng shā dà léi diàn yǔ xuě

八年十二月丙子,长沙大雷电雨雪。

dīng chǒu nán chāng péng shuǐ jù dà léi diàn yǔ xuě báo dà mù zhé

丁丑,南昌、彭水俱大雷电,雨雪雹,大木折。

shí nián sì yuè léi zhèn xuān fǔ xi héng lǐng zhī nán shān qīng sān shí yú zhàng

十年四月,雷震宣府西横岭之南山,倾三十余丈。

qī yuè yǐ mǎo léi jī jí wáng fǔ duān lǐ mén shòu wěn

七月乙卯,雷击吉王府端礼门兽吻。

shí èr nián sì yuè bǐng wǔ léi zhèn chu fǔ chéng yùn diàn

十二年四月丙午,雷震楚府承运殿。

shí sì nián rùn qī yuè gēng chén fú zhōu dà fēng léi jī huài jiào chǎng qí gān chéng lóu dà shù

十四年闰七月庚辰,福州大风雷,击坏教场旗杆、城楼、大树。

zhèng dé yuán nián wǔ yuè rén chén léi zhèn qīng zhōu yī jiǎ kù shòu wěn yǒu huǒ qǐ kù zhōng

正德元年五月壬辰,雷震青州衣甲库兽吻,有火起库中。

liù yuè xīn yǒu léi jī xi zhōng mén zhù jí bào fēng zhé jiāo tán sōng bǎi dà sì diàn jí zhāi gōng shòu wǎ duō duò luò zhě

六月辛酉,雷击西中门柱脊,暴风折郊坛松柏,大祀殿及斋宫兽瓦多堕落者。

bǐng zǐ nán jīng bào fēng yǔ léi zhèn xiào líng bái tǔ gāng shù

丙子,南京暴风雨,雷震孝陵白土冈树。

shí èr yuè jǐ sì shuò nán tōng zhōu léi zài zhèn

十二月己巳朔,南通州雷再震。

sì nián shí èr yuè rén yín háng zhōu dà yǔ léi diàn yuè èr rì fù zuò

四年十二月壬寅,杭州大雨雷电,越二日复作。

wǔ nián liù yuè bǐng shēn léi zhèn wàn quán wèi chái gōu bǔ bì dūn jūn sì rén

五年六月丙申,雷震万全卫柴沟堡,毙墩军四人。

qī nián wǔ yuè wù chén léi zhèn yú gān wàn chūn zhài qí gān zhuàng rú dāo pī

七年五月戊辰,雷震余干万春寨旗杆,状如刀劈。

rùn wǔ yuè dīng hài léi zhèn chéng dū wèi mén jí jiào chǎng qí gān

闰五月丁亥,雷震成都卫门及教场旗杆。

shí nián rùn sì yuè jiǎ shēn jì zhōu zhuàn gǒu yá dōng dūn jí xīn kāi lǐng guān léi huǒ zhèn shāng sān shí yú rén

十年闰四月甲申,蓟州赚狗崖、东墩及新开岭关雷火,震伤三十余人。

shí èr nián bā yuè guǐ hài nán jīng jì lì dài dì wáng léi yǔ dà zuò zhèn sǐ zhāi fáng lì

十二年八月癸亥,南京祭历代帝王,雷雨大作,震死斋房吏。

shí èr yuè gēng chén ruì zhōu dà léi diàn

十二月庚辰,瑞州大雷电。

shí liù nián bā yuè léi jī fèng tiān mén

十六年八月,雷击奉天门。

jiā jìng èr nián wǔ yuè dīng chǒu léi jī guān xiàng tái

嘉靖二年五月丁丑,雷击观象台。

sì nián qī yuè jǐ chǒu léi jī nán jīng cháng ān zuǒ mén shòu wěn

四年七月己丑,雷击南京长安左门兽吻。

wǔ nián sì yuè wù yín léi jī fù chéng mén chéng lóu nán jiǎo shòu wěn jí běi jiǔ pù qí gān

五年四月戊寅,雷击阜城门城楼南角兽吻及北九铺旗杆。

shí nián liù yuè dīng sì léi jī dé shèng mén pò mín wū zhù bì zhě sì rén

十年六月丁巳,雷击德胜门,破民屋柱,毙者四人。

guǐ hài léi jī wǔ mén jiǎo lóu jí xī huá mén chéng lóu zhù

癸亥,雷击午门角楼及西华门城楼柱。

shí wǔ nián liù yuè jiǎ shēn léi jī nán jīng xī shàng mén shòu wěn zhèn sǐ nán fù shí yú rén

十五年六月甲申,雷击南京西上门兽吻,震死男妇十余人。

shí liù nián wǔ yuè wù xū léi zhèn jǐn shēn diàn chī wěn

十六年五月戊戌,雷震谨身殿鸱吻。

èr shí bā nián liù yuè dīng yǒu shuò léi zhèn fèng xiān diàn zuǒ wěn jí dōng shì mén gé

二十八年六月丁酉朔,雷震奉先殿左吻及东室门槅。

sān shí sān nián sì yuè yǐ hài shǐ léi

三十三年四月乙亥,始雷。

sān shí bā nián liù yuè bǐng yín léi jī fèng xiān diàn mén wài nán xi èr qiáng

三十八年六月丙寅,雷击奉先殿门外南西二墙。

lóng qìng yuán nián bā yuè dà shǔ léi zhèn

隆庆元年八月,大暑雷震。

cì rì dà hán rú yán dōng

次日,大寒,如严冬。

shì xī léi zhèn dá dàn

是夕,雷震达旦。

sì nián liù yuè xīn yǒu léi jī yuán qiū guǎng lì mén chī wěn

四年六月辛酉,雷击圜丘广利门鸱吻。

wàn lì sān nián liù yuè jǐ mǎo léi jī jiàn jí diàn chī wěn

万历三年六月己卯,雷击建极殿鸱吻。

rén chén léi jī duān mén chī wěi

壬辰,雷击端门鸱尾。

liù nián qī yuè rén zǐ léi jī nán jīng chéng tiān mén zuǒ yán

六年七月壬子,雷击南京承天门左檐。

shí sān nián qī yuè wù zǐ léi zhèn jiāo tán guǎng lì mén zhèn shāng bǎng tí lì zì jí zhāi gōng běi mén shòu wěn

十三年七月戊子,雷震郊坛广利门,震伤榜题“利”字及斋宫北门兽吻。

shí liù nián bā yuè rén wǔ léi zhèn nán jīng jiù xī ān mén zhōng gǔ lóu shòu tóu

十六年八月壬午,雷震南京旧西安门钟鼓楼兽头。

shí jiǔ nián wǔ yuè jiǎ xū tài píng lù xǐ fēng lù bìng léi jī dūn tái zhé shāng guān jūn

十九年五月甲戌,太平路、喜峰路并雷击,墩台折,伤官军。

èr shí yī nián sì yuè wù xū léi zhèn xiào líng dà mù

二十一年四月戊戌,雷震孝陵大木。

èr shí èr nián liù yuè jǐ yǒu léi yǔ xī huá mén zāi

二十二年六月己酉,雷雨,西华门灾。

qī yuè rén chén léi jī qí gǔ tán dōng tiān mén zuǒ wěn

七月壬辰,雷击祈谷坛东天门左吻。

èr shí sì nián èr yuè jǐ yǒu yè líng xiàn dà léi yǔ huǒ guāng biàn shí yú lǐ

二十四年二月己酉夜,酃县大雷雨,火光遍十余里。

èr shí wǔ nián qī yuè gēng yín shuò léi huǐ huáng huā zhèn tái yuán jí huǒ qì

二十五年七月庚寅朔,雷毁黄花镇台垣及火器。

sān shí èr nián wǔ yuè guǐ yǒu léi huǐ cháng líng lóu yòu huǐ jì zhèn sōng péng lù dūn tái

三十二年五月癸酉,雷毁长陵楼,又毁蓟镇松棚路墩台。

sān shí sān nián wǔ yuè gēng zǐ dà léi diàn jī huǐ nán jiāo wàng dēng gāo gān

三十三年五月庚子日,大打雷,大闪电,雷击焚毁南郊的望灯高杆。

sān shí qī nián bā yuè jiǎ yín léi pī xi chéng shàng qí gān

三十七年八月甲寅,雷劈西城上旗杆。

tài chāng yuán nián shí yuè jǐ wèi léi huǐ huái ān chéng lóu

泰昌元年十月己未,雷毁淮安城楼。

chóng zhēn liù nián shí èr yuè dīng hài dà fēng xuě léi diàn

崇祯六年十二月丁亥,大风雪,雷电。

jiǔ nián zhēng yuè jiǎ xū léi huǐ xiào líng shù

九年正月甲戌,雷毁孝陵树。

shí nián sì yuè yǐ hài jì zhōu léi huǒ fén dōng shān èr shí yú lǐ

十年四月乙亥,蓟州雷火焚东山二十余里。

shí èr nián qī yuè léi jī pò mì yún chéng pù lóu suǒ zhù pào mù jiē suì

十二年七月,雷击破密云城铺楼,所贮炮木皆碎。

shí yuè yǐ wèi lì dōng léi diàn dà zuò

十月乙未立冬,雷电大作。

shí sì nián sì yuè guǐ chǒu léi huǒ qǐ jì zhōu xī běi fén jí zhào jiā gǔ yán èr shí yú lǐ

十四年四月癸丑,雷火起蓟州西北,焚及赵家谷,延二十余里。

liù yuè bǐng wǔ léi zhèn xuān fǔ xī mén chéng lóu

六月丙午,雷震宣府西门城楼。

shí wǔ nián sì yuè guǐ mǎo léi zhèn nán jīng xiào líng shù huǒ cóng shù chū

十五年四月癸卯,雷震南京孝陵树,火从树出。

shí liù nián wǔ yuè guǐ sì shuò léi zhèn tōng xī bù zhǐ

十六年五月癸巳朔,雷震通夕不止。

cì rì jiàn tài miào shén zhǔ héng dào zhū tóng qì wèi huǒ suǒ shuò róng ér chéng huī

次日,见太庙神主横倒,诸铜器为火所铄,熔而成灰。

liù yuè bǐng xū léi zhèn fèng xiān diàn chī wěn gé shàn jiē liè tóng huán jǐn huǐ

六月丙戌,雷震奉先殿鸱吻,槅扇皆裂,铜镮尽毁。

yú niè

▲鱼孽

jiā jìng sì shí yī nián èr yuè yǐ hài dé zhōu jiǔ lóng miào yǔ yú dà zhě shù cùn

嘉靖四十一年二月乙亥,德州九龙庙雨鱼,大者数寸。

chóng zhēn shí nián sān yuè qián táng jiāng mù qī huà wéi yú yǒu shǒu wěi wèi biàn zhě

崇祯十年三月,钱塘江木𬭭化为鱼,有首尾未变者。

huáng nǎn

▲蝗蝻

hóng wǔ wǔ nián liù yuè jǐ nán shǔ xiàn jí qīng lái èr fǔ huáng

洪武五年六月,济南属县及青、莱二府蝗。

qī yuè xú zhōu dà tóng huáng

七月,徐州、大同蝗。

liù nián qī yuè běi píng hé nán shān xī shān dōng huáng

六年七月,北平、河南、山西、山东蝗。

qī nián èr yuè píng yáng tài yuán fén zhōu lì chéng jí xiàn huáng

七年二月,平阳、太原、汾州、历城、汲县蝗。

liù yuè huái qìng zhēn dìng bǎo dìng hé jiān shùn dé shān dōng shān xī huáng

六月,怀庆、真定、保定、河间、顺德、山东、山西蝗。

bā nián xià běi píng zhēn dìng dà míng zhāng dé zhū fǔ shǔ xiàn huáng

八年夏,北平、真定、大名、彰德诸府属县蝗。

jiàn wén sì nián xià jīng shī fēi huáng bì tiān xún yú bù xī

建文四年夏,京师飞蝗蔽天,旬余不息。

yǒng lè yuán nián xià shān dōng shān xī hé nán huáng

永乐元年夏,山东、山西、河南蝗。

sān nián wǔ yuè yán ān jǐ nán huáng

三年五月,延安、济南蝗。

shí sì nián qī yuè jī nèi hé nán shān dōng huáng

十四年七月,畿内、河南、山东蝗。

xuān dé sì nián liù yuè shùn tiān zhōu xiàn huáng

宣德四年六月,顺天州县蝗。

jiǔ nián qī yuè liǎng jī shān xī shān dōng hé nán huáng nǎn fù de chǐ xǔ shāng jia

九年七月,两畿、山西、山东、河南蝗蝻覆地尺许,伤稼。

shí nián sì yuè liǎng jīng shān dōng hé nán huáng nǎn shāng jia

十年四月,两京、山东、河南蝗蝻伤稼。

zhèng tǒng èr nián sì yuè běi jī shān dōng hé nán huáng

正统二年四月,北畿、山东、河南蝗。

wǔ nián xià shùn tiān hé jiān zhēn dìng shùn dé guǎng píng yìng tiān fèng yáng huái ān kāi fēng zhāng dé yǎn zhōu huáng

五年夏,顺天、河间、真定、顺德、广平、应天、凤阳、淮安、开封、彰德、兖州蝗。

liù nián xià shùn tiān bǎo dìng zhēn dìng hé jiān shùn dé guǎng píng dà míng huái ān fèng yáng huáng

六年夏,顺天、保定、真定、河间、顺德、广平、大名、淮安、凤阳蝗。

qiū zhāng dé wèi huī kāi fēng nán yáng huái qìng tài yuán jǐ nán dōng chāng qīng lái yǎn dēng zhū fǔ jí liáo dōng guǎng níng qián zhōng zhūn èr wèi huáng

秋,彰德、卫辉、开封、南阳、怀庆、太原、济南、东昌、青、莱、兖、登诸府及辽东广宁前、中屯二卫蝗。

qī nián wǔ yuè shùn tiān guǎng píng dà míng hé jiān fèng yáng kāi fēng huái qìng hé nán huáng

七年五月,顺天、广平、大名、河间、凤阳、开封、怀庆、河南蝗。

bā nián xià liǎng jī huáng

八年夏,两畿蝗。

shí èr nián xià bǎo dìng huái ān jǐ nán kāi fēng hé nán zhāng dé huáng

十二年夏,保定、淮安、济南、开封、河南、彰德蝗。

qiū yǒng píng fèng yáng huáng

秋,永平、凤阳蝗。

shí sān nián qī yuè fēi huáng bì tiān

十三年七月,飞蝗蔽天。

shí sì nián xià shùn tiān yǒng píng jǐ nán qīng zhōu huáng

十四年夏,顺天、永平、济南、青州蝗。

jǐng tài wǔ nián liù yuè níng guó ān qìng chí zhōu huáng

景泰五年六月,宁国、安庆、池州蝗。

qī nián wǔ yuè jī nèi huáng nǎn yán màn

七年五月,畿内蝗蝻延蔓。

liù yuè huái ān yáng zhōu fèng yáng dà hàn huáng

六月,淮安、扬州、凤阳大旱蝗。

jiǔ yuè yìng tiān jí tài píng qī fǔ huáng

九月,应天及太平七府蝗。

tiān shùn yuán nián qī yuè jǐ nán háng zhōu jiā xīng huáng

天顺元年七月,济南、杭州、嘉兴蝗。

èr nián sì yuè jǐ nán yǎn zhōu qīng zhōu huáng

二年四月,济南、兖州、青州蝗。

chéng huà sān nián qī yuè kāi fēng zhāng dé wèi huī huáng

成化三年七月,开封、彰德、卫辉蝗。

jiǔ nián liù yuè hé jiān huáng

九年六月,河间蝗。

qī yuè zhēn dìng huáng

七月,真定蝗。

bā yuè shān dōng hàn huáng

八月,山东旱蝗。

shí jiǔ nián wǔ yuè hé nán huáng

十九年五月,河南蝗。

èr shí èr nián sān yuè píng yáng huáng

二十二年三月,平阳蝗。

sì yuè hé nán huáng

四月,河南蝗。

qī yuè shùn tiān huáng

七月,顺天蝗。

hóng zhì sān nián běi jī huáng

弘治三年,北畿蝗。

sì nián xià huái ān yáng zhōu huáng

四年夏,淮安、扬州蝗。

liù nián liù yuè fēi huáng zì dōng nán xiàng xī běi rì wèi yǎn zhě sān rì

六年六月,飞蝗自东南向西北,日为掩者三日。

qī nián sān yuè liǎng jī huáng

七年三月,两畿蝗。

jiā jìng sān nián liù yuè shùn tiān bǎo dìng hé jiān xú zhōu huáng

嘉靖三年六月,顺天、保定、河间、徐州蝗。

lóng qìng sān rùn liù yuè shān dōng hàn huáng

隆庆三闰六月,山东旱蝗。

wàn lì shí wǔ nián qī yuè jiāng běi huáng

万历十五年七月,江北蝗。

shí jiǔ nián xià shùn dé guǎng píng dà míng huáng

十九年夏,顺德、广平、大名蝗。

sān shí qī nián jiǔ yuè běi jī xú zhōu shān dōng huáng

三十七年九月,北畿、徐州、山东蝗。

sì shí sān nián qī yuè shān dōng hàn huáng

四十三年七月,山东旱蝗。

sì shí sì nián sì yuè fù huáng

四十四年四月,复蝗。

qī yuè cháng zhōu zhèn jiāng huái ān yáng zhōu hé nán huáng

七月,常州、镇江、淮安、扬州、河南蝗。

jiǔ yuè jiāng níng guǎng dé huáng nǎn dà qǐ hé shǔ zhú shù jù jǐn

九月,江宁、广德蝗蝻大起,禾黍竹树俱尽。

sì shí wǔ nián běi jī hàn huáng

四十五年,北畿旱蝗。

sì shí liù nián jī nán sì fǔ yòu huáng

四十六年,畿南四府又蝗。

sì shí qī nián bā yuè jǐ nán dōng chāng dēng zhōu huáng

四十七年八月,济南、东昌、登州蝗。

tiān qǐ yuán nián qī yuè shùn tiān huáng

天启元年七月,顺天蝗。

wǔ nián liù yuè jǐ nán fēi huáng bì tiān tián hé jù jǐn

五年六月,济南飞蝗蔽天,田禾俱尽。

liù nián shí yuè kāi fēng hàn huáng

六年十月,开封旱蝗。

chóng zhēn bā nián qī yuè hé nán huáng

崇祯八年七月,河南蝗。

shí nián liù yuè shān dōng hé nán huáng

十年六月,山东、河南蝗。

shí yī nián liù yuè liǎng jīng shān dōng hé nán dà hàn huáng

十一年六月,两京、山东,河南发生大旱和蝗灾。

shí sān nián wǔ yuè liǎng jīng shān dōng hé nán shān xī shǎn xī dà hàn huáng

十三年五月,两京、山东、河南、山西、陕西大旱蝗。

shí sì nián liù yuè liǎng jīng shān dōng hé nán zhè jiāng dà hàn huáng

十四年六月,两京、山东、河南、浙江大旱蝗。

shǐ huò

▲豕祸

jiā jìng qī nián háng zhōu mín jiā yǒu shǐ ròu mó jiān shēng zì

嘉靖七年,杭州民家有豕,肉膜间生字。

wàn lì èr shí sān nián chūn sān hé mín jiā shēng bā shǐ yī lèi rén xíng shǒu zú jù bèi é shàng yī mù

万历二十三年春,三河民家生八豕,一类人形,手足俱备,额上一目。

sān shí bā nián sì yuè yàn hé lù yíng shēng shǐ yī shēn èr tóu liù tí èr wěi

三十八年四月,燕河路营生豕,一身二头,六蹄二尾。

liù yuè dà tóng hòu wèi shēng shǐ liǎng tóu sì yǎn sì ěr

六月,大同后卫生豕,两头四眼四耳。

sì shí qī nián liù yuè huáng xiàn shēng shǐ shuāng tóu sì ěr yī shēn bā zú

四十七年六月,黄县生豕,双头四耳,一身八足。

qī yuè níng yuǎn shēng shǐ shēn bái wú máo zhǎng bí xiàng zuǐ

七月,宁远生豕,身白无毛,长鼻象嘴。

tiān qǐ sān nián qī yuè chén zhōu wán píng xī shēng shǐ zhū shēn rén zú yī mù

天启三年七月,辰州玩平溪生豕,猪身人足,一目。

sì nián sān yuè shén mù shēng shǐ é duō yī bí nì shēng mù shēn cáng pí ròu hé zé bù jiàn

四年三月,神木生豕,额多一鼻逆生,目深藏皮肉,合则不见。

sì yuè yú lín shēng shǐ yī shǒu èr shēn èr wěi bā zú

四月,榆林生豕,一首二身,二尾八足。

liù yuè huò zhōu shēng shǐ èr shēn èr yǎn xiàng bí sì ěr sì rǔ

六月,霍州生豕,二身二眼,象鼻,四耳四乳。

chóng zhēn yuán nián sān yuè shí quán shēng shǐ lèi xiàng bí xià yī mù shén dà shēn wú máo pí ròu jiē bái

崇祯元年三月,石泉生豕类象,鼻下一目甚大,身无毛,皮肉皆白。

liù nián èr yuè jiàn chāng shēng shǐ èr shēn yī shǒu bā tí èr wěi

六年二月,建昌生豕,二身一首,八蹄二尾。

shí wǔ nián qī yuè liáo chéng shēng shǐ yī shǒu èr wěi qī tí

十五年七月,聊城生豕,一首二尾七蹄。

lóng shé zhī niè

▲龙蛇之孽

chéng huà wǔ nián liù yuè hé jué xìng huā yíng yǒu luǎn fú yú hé dà rú rén shǒu xià ruì shàng yuán zhì qīng bái gài lóng luǎn yě

成化五年六月,河决杏花营,有卵浮于河,大如人首,下锐上圆,质青白,盖龙卵也。

hóng zhì jiǔ nián liù yuè gēng chén xuān fǔ zhèn nán kǒu dūn zhòu yǔ huǒ fā lóng qǐ dāo qiào nèi

弘治九年六月庚辰,宣府镇南口墩骤雨火发,龙起刀鞘内。

shí bā nián wǔ yuè xīn mǎo rì wǔ xuàn fēng dà qǐ yún yì sān diàn ruò yǒu rén qí lóng rù yún zhě

十八年五月辛卯,日午,旋风大起,云翳三殿,若有人骑龙入云者。

zhèng dé qī nián liù yuè dīng mǎo yè zhāo yuǎn yǒu chì lóng xuán kōng guāng rú huǒ pán xuán ér shàng tiān gǔ suí míng

正德七年六月丁卯夜,招远有赤龙悬空,光如火,盘旋而上,天鼓随鸣。

shí èr nián liù yuè guǐ hài shān yáng jiàn hēi lóng yī lóng xī shuǐ shēng wén shù lǐ shè zhōu jí zhōu nǚ zhì kōng ér zhuì

十二年六月癸亥,山阳见黑龙,一龙吸水,声闻数里,摄舟及舟女至空而坠。

shí sān nián wǔ yuè guǐ chǒu cháng shú shù yě cūn xùn léi zhèn diàn yǒu bái lóng yī hēi lóng èr chéng yún bìng xià kǒu zhōng tǔ huǒ mù jīng ruò jù chè qù mín jū sān bǎi yú jiā xī èr shí yú zhōu yú kōng zhōng

十三年五月癸丑,常熟俞野村迅雷震电,有白龙一、黑龙二乘云并下,口中吐火,目睛若炬,撤去民居三百余家,吸二十余舟于空中。

zhōu rén zhuì dì duō bù sǐ zhě

舟人坠地,多怖死者。

shì yè hóng yǔ rú zhù wǔ rì nǎi xi

是夜红雨如注,五日乃息。

shí sì nián sì yuè pó yáng hú jiāo lóng dòu

十四年四月,鄱阳湖蛟龙斗。

jiā jìng sì shí nián wǔ yuè guǐ yǒu qīng pǔ shé shān jiǔ jiāo bìng qǐ yǒng shuǐ chéng hé

嘉靖四十年五月癸酉,青浦佘山九蛟并起,涌水成河。

wàn lì shí sì nián qī yuè wù shēn shū chéng dà léi yǔ qǐ jiāo bǎi wǔ shí bā jī rú fǔ pī shān bēng tián xiàn mín nì sǐ wú suàn

万历十四年七月戊申,舒城大雷雨,起蛟百五十八,迹如斧劈,山崩田陷,民溺死无算。

shì suì jiàn chāng mín qiáo yú shān féng jù shé yī jiǎo liù zú rú jī jù bù shì bù jīng huò yán cǐ féi chóng yí yě

是岁,建昌民樵于山,逢巨蛇,一角,六足如鸡距,不噬不惊,或言此肥〈虫遗〉也。

shí bā nián qī yuè yī shì dà shuǐ èr lóng dòu yú cūn de yí luǎn xún shī

十八年七月,猗氏大水,二龙斗于村,得遗卵,寻失。

shí jiǔ nián liù yuè jǐ wèi gōng ān dà shuǐ yǒu jù shé rú niú shǒu chì shēn hēi xiū èr zhàng yú suǒ zhì dī kuì

十九年六月己未,公安大水,有巨蛇如牛,首赤身黑,修二丈余,所至堤溃。

sān shí yī nián wǔ yuè wù xū lì chéng dà yǔ èr lóng dòu shuǐ zhōng shān shí jiē fēi píng dì shuǐ gāo shí zhàng

三十一年五月戊戌,历城大雨,二龙斗水中,山石皆飞,平地水高十丈。

sì shí wǔ nián bā yuè ān qiū qīng hé cūn qīng bái èr lóng dòu

四十五年八月,安丘青河村青色、,白色二龙相斗。

mǎ yì

▲马异

yǒng lè shí bā nián jiǔ yuè zhū chéng jìn lóng mǎ

永乐十八年九月,诸城进龙马。

mín yǒu pìn mǎ mù yú hǎi bīn yī rì yún wù huì míng yǒu wù wān yán yǔ mǎ jiē

民有牝马牧于海滨,一日云雾晦冥,有物蜿蜒与马接。

chǎn jū jù lóng wén qí sè qīng cāng wèi zhī lóng mǎ yún

产驹,具龙文,其色青苍,谓之龙马云。

xuān dé qī nián wǔ yuè xīn zhōu mín wǔ huàn jiā mǎ shēng yī jū lù ěr niú wěi yù miàn qióng tí ròu wén bèi tǐ rú lín

宣德七年五月,忻州民武焕家马生一驹,鹿耳牛尾,玉面琼蹄,肉文被体如鳞。

qī yuè cāng zhōu chù guān mǎ yī chǎn èr jū zhōu yǐ wéi xiáng xiàn yú cháo

七月,沧州畜官马,一产二驹,州以为祥,献于朝。

xuān zōng yuē wù lǐ zhī cháng hé zú yì yě

宣宗曰:“物理之常,何足异也。

chéng huà shí qī nián liù yuè xìng jì mǎ shēng èr jū

成化十七年六月,兴济马生二驹。

hóng zhì yuán nián èr yuè jǐng níng píng fēng shān yǒu yì wù chéng qún dà rú yáng zhuàng rú bái mǎ shǔ yǐ wàn jì

弘治元年二月,景宁屏风山有异物成群,大如羊,状如白马,数以万计。

shǒu wěi xiāng xián yǐ lǐ téng kōng ér qù

首尾相衔,迤逦腾空而去。

jiā jìng sì shí èr nián sì yuè hǎi yán yǒu hǎi mǎ wàn shù àn xíng èr shí yú lǐ

嘉靖四十二年四月,海盐有海马万数,岸行二十余里。

qí yī zuì jù gāo rú lóu

其一最巨,高如楼。

rén kē

▲人疴

qián shǐ duō zhì yī chǎn sān nán shì rán jìn suì duō yǒu bù kě shèng xiáng yě qí shāo yì zhě zhì zhī

前史多志一产三男事,然近岁多有,不可胜详也,其稍异者志之。

hóng wǔ èr shí sì nián bā yuè hé nán lóng mén fù sī mǔ dān sǐ sān nián jiè yuán mǎ tóu zhī shī fù shēng

洪武二十四年八月,河南龙门妇司牡丹死三年,借袁马头之尸复生。

xuān dé yuán nián shí yī yuè xíng zài jǐn yī wèi xiào wèi qì róng qī pí shì yī chǎn sì zǐ

宣德元年十一月,行在锦衣卫校尉綦荣妻皮氏一产四子。

tiān shùn sì nián sì yuè yáng zhōu mín fù yī chǎn wǔ nán

天顺四年四月,扬州民妇一产五男。

chéng huà shí sān nián èr yuè nán jīng yīng yáng wèi jūn chén sēng r qī zhū shì yī chǎn sān nán yī nǚ

成化十三年二月,南京鹰扬卫军陈僧儿妻朱氏一产三男、一女。

shí qī nián liù yuè sù zhōu mín zhāng zhēn qī wáng shì qí xià yòu cè liè shēng yī zi

十七年六月,宿州民张珍妻王氏脐下右侧裂,生一子。

èr shí nián shí èr yuè xú zhōu fù rén lèi xià shēng liú jiǔ zhī jiàn dà r cóng liú chū

二十年十二月,徐州妇人肋下生瘤,久之渐大,儿从瘤出。

èr shí yī nián jiā shàn mín zōu liàng qī chū rǔ shēng sān zi zài rǔ shēng sì zǐ sān rǔ shēng liù zǐ

二十一年,嘉善民邹亮妻初乳生三子,再乳生四子,三乳生六子。

hóng zhì shí yī nián liù yuè téng xiāng zuǒ wèi bǎi hù huáng shèng qī yi shì yī chǎn sān nán yī nǚ

弘治十一年六月,腾骧左卫百户黄盛妻宜氏一产三男一女。

shí liù nián wǔ yuè yīng shān mín zhāng běn huá qī cuī shì shēng xū cháng sān cùn

十六年五月,应山民张本华妻崔氏生须长三寸。

shì shí zhèng yáng shāng fù shēng xū sān liáo yuē bǎi yú jīng

是时,郑阳商妇生须三缭,约百余茎。

jiā jìng èr nián liù yuè qǔ jìng wèi shè rén hú shèng qī shēng yī nán liǎng tóu sì shǒu sān zú

嘉靖二年六月,曲靖卫舍人胡晟妻生一男,两头四手三足。

sì nián héng jīng nóng kǒng fāng xié xià chǎn ròu kuài pōu shì zhī yī r wǎn rán

四年,横泾农孔方协下产肉块,剖视之,一儿宛然。

wǔ nián jiāng nán mín fù shēng yāo liù mù sì miàn yǒu jiǎo shǒu zú gè yī jié dú zhǎo guǐ shēng

五年,江南民妇生妖,六目四面,有角,手足各一节,独爪,鬼声。

shí yī nián dāng tú mín fù yī chǎn sān nán yī nǚ

十一年,当涂民妇一产三男一女。

shí èr nián guì zhōu ān wèi jūn li huá qī shēng nán liǎng tóu sì shǒu sì zú

十二年,贵州安卫军李华妻生男,两头四手四足。

èr shí qī nián qī yuè dà tóng yòu wèi cān jiāng mǎ jì shè rén mǎ lù nǚ nián shí qī huà wèi nán zǐ

二十七年七月,大同右卫参将马继舍人马录女,年十七化为男子。

lóng qìng èr nián shí èr yuè jìng lè nán zǐ li liáng yǔ huà wèi fù rén

隆庆二年十二月,静乐男子李良雨化为妇人。

wǔ nián èr yuè táng shān mín fù shēng r cóng zuǒ xié chū

五年二月,唐山民妇生儿从左胁出。

wàn lì shí nián xī chuān rén huà wèi láng

万历十年,淅川人化为狼。

shí bā nián nán sù zhōu mín fù yī chǎn qī zǐ fū fā hóng bái hēi qīng gè sè

十八年,南宿州民妇一产七子,肤发红白黑青各色。

sān shí qī nián liù yuè fán shì mín li yi qī niú shì yī chǎn èr nǚ tóu miàn xiāng lián shǒu zú gè fēn

三十七年六月,繁峙民李宜妻牛氏一产二女,头面相连,手足各分。

sì shí liù nián guǎng níng wèi mín fù chǎn yī hóu èr jiǎo sì chǐ

四十六年,广宁卫民妇产一猴,二角四齿。

shì shí dà tóng mín fù yī chǎn sì nán

是时,大同民妇一产四男。

chóng zhēn bā nián xià zhèn jiāng mín fù chǎn yī zi dǐng zài liǎng shǒu tún zhuì yī shǒu yǔ mǔ jù bì

崇祯八年夏,镇江民妇产一子,顶载两首,臀赘一首,与母俱毙。

shí wǔ nián shí yī yuè cáo xiàn mín fù chǎn r liǎng tóu dǐng shàng yǒu yǎn shǒu guò xī

十五年十一月,曹县民妇产儿,两头,顶上有眼,手过膝。

jí yì

▲疾疫

yǒng lè liù nián zhēng yuè jiāng xī jiàn chāng fǔ zhōu fú jiàn jiàn níng shào wǔ zì qù nián zhì shì yuè yì sǐ zhě qī wàn bā qiān sì bǎi yú rén

永乐六年正月,江西建昌、抚州,福建建宁、邵武自去年至是月,疫死者七万八千四百余人。

bā nián dēng zhōu níng hǎi zhū zhōu xiàn zì zhēng yuè zhì liù yuè yì sǐ zhě liù qiān yú rén

八年,登州宁海诸州县自正月至六月,疫死者六千余人。

shào wǔ bǐ suì dà yì zhì shì nián dōng sǐ jué zhě wàn èr qiān hù

邵武比岁大疫,至是年冬,死绝者万二千户。

jiǔ nián qī yuè hé nán shǎn xī yì

九年七月,河南、陕西疫。

shí yī nián liù yuè hú zhōu sān xiàn yì

十一年六月,湖州三县疫。

qī yuè níng bō wǔ xiàn yì

七月,宁波五县疫。

zhèng tǒng jiǔ nián dōng shào xīng níng bō tāi zhōu wēn yì dà zuò jí míng nián sǐ zhě sān wàn yú rén

正统九年冬,绍兴、宁波、台州瘟疫大作,及明年,死者三万余人。

jǐng tài sì nián dōng jiàn chāng wǔ chāng hàn yáng yì

景泰四年冬,建昌、武昌、汉阳疫。

liù nián sì yuè xī ān píng liáng yì

六年四月,西安、平凉疫。

qī nián wǔ yuè guì lín yì sǐ zhě èr wàn yú rén

七年五月,桂林疫死者二万余人。

tiān shùn wǔ nián sì yuè shǎn xī yì

天顺五年四月,陕西疫。

chéng huà shí yī nián bā yuè fú jiàn dà yì yán jí jiāng xī sǐ zhě wú suàn

成化十一年八月,福建大疫,延及江西,死者无算。

zhèng dé yuán nián liù yuè hú guǎng píng xī qīng liáng zhèn yuǎn piān qiáo sì wèi dà yì sǐ zhě shén zhòng

正德元年六月,湖广平溪、清凉、镇远、偏桥四卫大疫,死者甚众。

jìng zhōu zhū chǔ zì qī yuè zhì shí èr yuè dà yì jiàn níng shào wǔ zì bā yuè shǐ yì dà yì

靖州诸处自七月至十二月大疫,建宁、邵武自八月始亦大疫。

shí èr nián shí yuè quán zhōu dà yì

十二年十月,泉州大疫。

jiā jìng yuán nián èr yuè shǎn xī dà yì

嘉靖元年二月,陕西大疫。

èr nián qī yuè nán jīng dà yì jūn mín sǐ zhě shén zhòng

二年七月,南京大疫,军民死者甚众。

sì nián jiǔ yuè shān dōng yì sǐ zhě sì qiān yī bǎi èr shí bā rén

四年九月,山东疫死者四千一百二十八人。

sān shí sān nián sì yuè dū chéng nèi wài dà yì

三十三年四月,都城内外大疫。

sì shí sì nián zhēng yuè jīng shī jī qiě yì

四十四年正月,京师饥且疫。

wàn lì shí nián sì yuè jīng shī yì

万历十年四月,京师疫。

shí wǔ nián wǔ yuè yòu yì

十五年五月,又疫。

shí liù nián wǔ yuè shān dōng shǎn xī shān xī zhè jiāng jù dà hàn yì

十六年五月,山东、陕西、山西、浙江俱大旱疫。

chóng zhēn shí liù nián jīng shī dà yì zì èr yuè zhì jiǔ yuè zhǐ

崇祯十六年,京师大疫,自二月至九月止。

míng nián chūn běi jī shān dōng yì

明年春,北畿、山东疫。

gǔ yāo

▲鼓妖

hóng wǔ wǔ nián bā yuè jǐ yǒu xú gōu xī běi kōng zhōng yǒu shēng rú léi

洪武五年八月己酉,徐沟西北空中有声如雷。

shí yī nián ruì chāng yǒu dà shēng rú zhōng zì tiān ér xià wú xíng

十一年,瑞昌有大声如钟,自天而下,无形。

tiān shùn liù nián jiǔ yuè yǐ sì yè tiān wú yún xī běi fāng yǒu shēng rú léi

天顺六年九月乙巳夜,天无云,西北方有声如雷。

qī nián èr yuè huì yè kōng zhōng yǒu shēng

七年二月晦夜,空中有声。

dà xué shì li xián zòu wú xíng yǒu shēng wèi zhī gǔ yāo shàng bù xù mín zé yǒu cǐ yì

大学士李贤奏,无形有声谓之鼓妖,上不恤民则有此异。

chéng huà shí sān nián zhēng yuè jiǎ zǐ dài zhōu wú yún ér léi

成化十三年正月甲子,代州无云而雷。

shí sì nián bā yuè wù xū zǎo cháo dōng bān guān ruò wén yǒu jiá bīng shēng zhě pì yì bù chéng liè jiǔ zhī shǐ dìng

十四年八月戊戌,早朝,东班官若闻有甲兵声者,辟易不成列,久之始定。

hóng zhì liù nián liù yuè dīng mǎo shí zhōu wú chéng yì wú yún ér zhèn zhě zài

弘治六年六月丁卯,石州吴城驿无云而震者再。

shí qī nián liù yuè jiǎ shēn jiāng xī lú shān míng rú léi

十七年六月甲申,江西庐山鸣如雷。

jiā jìng èr shí jiǔ nián èr yuè jiǎ zǐ lóng qìng zhōu zhāng shān yíng bǎo shān míng

嘉靖二十九年二月甲子,隆庆州张山营堡山鸣。

wàn lì shí èr nián shí èr yuè jǐ wèi xiāo xiàn shān míng rú jīng tāo péng pài jìng yè bù zhǐ

万历十二年十二月己未,萧县山鸣如惊涛澎湃,竟夜不止。

èr shí bā nián bā yuè wù xū xī běi fāng yǒu shēng rú léi

二十八年八月戊戌,西北方有声如雷。

tiān qǐ qī nián bā yuè dīng sì zhuāng liè jí wèi cháo shí kōng zhōng yǒu shēng rú tiān gǔ fā yú diàn xi

天启七年八月丁巳,庄烈即位,朝时,空中有声如天鼓,发于殿西。

chóng zhēn shí èr nián shí èr yuè yǐ wèi xiāo xiàn shān míng

崇祯十二年十二月乙未,萧县山鸣。

shì yuè xī shān dà míng rú léi rú fēng tāo

是月,西山大鸣如雷,如风涛。

shí sān nián èr yuè rén zǐ zhè jiāng shěng chéng mén yè míng

十三年二月壬子,浙江省城门夜鸣。

shí liù nián dōng jiàn jí diàn chī wěn zhōng yǒu shēng shì bó jiū yuē kǔ kǔ qí shēng jiàn dà fù zuò quǎn fèi shēng sān rì yè bù zhǐ

十六年冬,建极殿鸱吻中有声似鹁鸠,曰“苦苦”,其声渐大,复作犬吠声,三日夜不止。

míng nián sān yuè xīn chǒu xiào líng yè yǒu kū shēng yì gǔ yāo yě

明年三月辛丑,孝陵夜有哭声,亦鼓妖也。

yǔn shí

▲陨石

chéng huà liù nián liù yuè rén shēn yáng xìn léi shēng rú xiào yǔn shí yī suì wèi sān wài hēi nèi qīng

成化六年六月壬申,阳信雷声如啸,陨石一,碎为三,外黑内青。

shí sì nián liù yuè xīn hài lín jìn tiān míng yǔn shí xiàn dōng nán sān shí lǐ rù dì sān chǐ dà rú shēng sè hēi

十四年六月辛亥,临晋天鸣,陨石县东南三十里,入地三尺,大如升,色黑。

èr shí sān nián wǔ yuè rén yín shù lù kōng zhōng xiǎng rú léi qīng qì zhuì dì

二十三年五月壬寅,束鹿空中响如雷,青气坠地。

jué zhī de hēi shí èr yī rú wǎn yī rú jī luǎn

掘之得黑石二,一如碗,一如鸡卵。

hóng zhì sān nián sān yuè qìng yáng yǔ shí wú shù dà xiǎo bù yī dà zhě rú é luǎn xiǎo zhě rú qiàn shí

弘治三年三月,庆阳雨石无数,大小不一,大者如鹅卵,小者如芡实。

sì nián shí yuè dīng sì guāng shān yǒu hóng guāng rú diàn zì xī nán wǎng dōng běi shēng rú gǔ jiǔ zhī rù dì huà wèi shí dà rú dòu

四年十月丁巳,光山有红光如电,自西南往东北,声如鼓,久之入地,化为石,大如斗。

shí nián èr yuè bǐng shēn xiū wǔ hēi qì rù dì huà wèi shí zhuàng rú yáng shǒu

十年二月丙申,修武黑气入地,化为石,状如羊首。

shí èr nián wǔ yuè wù yín shuò zhōu yǒu shēng rú xùn léi bái qì téng shàng yǔn dà shí sān

十二年五月戊寅,朔州有声,如迅雷,白气腾上,陨大石三。

zhèng dé yuán nián bā yuè rén xū yè yǒu huǒ guāng luò jí mò huà wèi lǜ shí yuán gāo chǐ yú

正德元年八月壬戌,夜有火光落即墨,化为绿石,圆高尺余。

jiǔ nián wǔ yuè jǐ mǎo bīn zhōu yǒu shēng yǔn shí

九年五月己卯,滨州有声陨石。

shí sān nián zhēng yuè jǐ wèi lín shuǐ yǔn shí yī

十三年正月己未,邻水陨石一。

jiā jìng shí èr nián wǔ yuè dīng wèi qí xiàn yǒu shēng rú gǔ huǒ liú zhuì dì wèi shí

嘉靖十二年五月丁未,祁县有声如鼓,火流坠地为石。

sì shí èr nián sān yuè guǐ mǎo huái qìng yǔn shí

四十二年三月癸卯,怀庆陨石。

lóng qìng èr nián sān yuè jǐ wèi bǎo dìng xīn chéng yǔn hēi shí èr

隆庆二年三月己未,保定新城陨黑石二。

wàn lì sān nián wǔ yuè guǐ hài yǒu èr liú xīng zhòu yǔn jǐng zhōu chéng běi huà wèi hēi shí

万历三年五月癸亥,有二流星昼陨景州城北,化为黑石。

shí qī nián jiǔ yuè wù wǔ wàn zài hēi yān téng qǐ yǔn shí yǎn wǔ tīng pàn

十七年九月戊午,万载黑烟腾起,陨石演武厅畔。

shí jiǔ nián sì yuè xīn yǒu zūn huà yǔn shí èr

十九年四月辛酉,遵化陨石二。

sì shí sì nián zhēng yuè dīng chǒu yì zhōu jí zǐ jīng guān yǒu guāng huà shí bēng liè

四十四年正月丁丑,易州及紫荆关有光化石崩裂。

chóng zhēn jiǔ nián jiǔ yuè dīng wèi tài kāng yǔn shí

崇祯九年九月丁未,太康陨石。

shuǐ lǎo

▲水潦

hóng wǔ yuán nián liù yuè wù chén jiāng xī yǒng xīn zhōu dà fēng yǔ jiāo chū jiāng shuǐ rù chéng gāo bā chǐ rén duō nì sǐ

洪武元年六月戊辰,江西永新州大风雨,蛟出,江水入城,高八尺,人多溺死。

shì wén shǐ zhèn zhī

事闻,使赈之。

sān nián liù yuè lì shuǐ xiàn jiāng yì piào mín jū

三年六月,溧水县江溢,漂民居。

sì nián qī yuè nán níng fǔ jiāng yì huài chéng yuán

四年七月,南宁府江溢,坏城垣。

qú zhōu fǔ lóng yóu xiàn dà yǔ shuǐ piào mín lú nán nǚ nì sǐ

衢州府龙游县大雨,水漂民庐,男女溺死。

wǔ nián bā yuè shèng xiàn yì wū yú háng shān gǔ shuǐ yǒng rén mín nì sǐ zhě zhòng

五年八月,嵊县、义乌、余杭山谷水涌,人民溺死者众。

liù nián èr yuè chóng míng xiàn wèi cháo suǒ méi

六年二月,崇明县为潮所没。

qī yuè jiā dìng fǔ lóng yóu xiàn yáng yā èr jiāng zhǎng yì rì nán xī xiàn jiāng zhǎng jù piào gōng xiè mín jū

七月,嘉定府龙游县洋、雅二江涨,翼日南溪县江涨,俱漂公廨民居。

qī nián bā yuè gāo mì xiàn jiāo hé yì shāng hé

七年八月,高密县胶河溢,伤禾。

bā nián qī yuè huái ān běi píng hé nán shān dōng dà shuǐ

八年七月,淮安、北平、河南、山东大水。

shí èr yuè zhí lì sū zhōu hú zhōu jiā xīng sōng jiāng cháng zhōu tài píng níng guó zhè jiāng háng zhōu jù shuǐ

十二月,直隶苏州、湖州、嘉兴、松江、常州、太平、宁国,浙江杭州俱水。

jiǔ nián jiāng nán hú běi dà shuǐ

九年,江南、湖北大水。

qī yuè hú guǎng shān dōng dà shuǐ

七月,湖广、山东大水。

shí nián liù yuè yǒng píng luán qī èr shuǐ méi mín lú shè

十年六月,永平滦、漆二水没民庐舍。

qī yuè běi píng bā fǔ dà shuǐ huài chéng yuán

七月,北平八府大水,坏城垣。

shí yī nián qī yuè sū sōng yáng tái sì fǔ hǎi yì rén duō nì sǐ

十一年七月,苏、松、扬、台四府海溢,人多溺死。

shí yuè bǐng chén hé jué lán yáng

十月丙辰,河决兰阳。

shí èr nián wǔ yuè qīng tián shān shuǐ méi xiàn zhì

十二年五月,青田山水没县治。

shí sān nián shí yī yuè chóng míng cháo jué shā àn rén chù duō nì sǐ

十三年十一月,崇明潮决沙岸,人畜多溺死。

shí sì nián bā yuè gēng chén hé jué yuán wǔ

十四年八月庚辰,河决原武。

shí wǔ nián èr yuè rén zǐ hé nán hé jué

十五年二月壬子,河南河决。

sān yuè gēng wǔ hé jué cháo yì

三月庚午日,黄河溃决于朝邑。

qī yuè hé yì yíng zé yáng wǔ

七月,河溢荥泽、阳武。

shì suì běi píng dà shuǐ

是岁,北平大水。

shí qī nián bā yuè bǐng yín hé jué kāi fēng héng liú shù shí lǐ

十七年八月丙寅,河决开封,横流数十里。

shì suì hé nán běi píng jù shuǐ

是岁,河南、北平俱水。

shí bā nián bā yuè hé nán yòu shuǐ

十八年八月,河南又水。

shì nián jiāng pǔ dà míng shuǐ

是年,江浦、大名水。

èr shí sān nián zhēng yuè gēng yín hé jué guī dé

二十三年正月庚寅,河决归德。

qī yuè guǐ sì hé jué kāi fēng piào méi mín jū

七月癸巳,河决开封,漂没民居。

yòu hǎi mén xiàn fēng cháo huài guān mín lú shè piào ruò zhě zhòng

又海门县风潮坏官民庐舍,漂溺者众。

shì suì xiāng yáng miǎn yáng ān yáng shuǐ

是岁,襄阳、沔阳、安阳水。

èr shí sì nián shí yuè běi píng hé jiān èr fǔ shuǐ

二十四年十月,北平、河间二府水。

èr shí wǔ nián zhēng yuè hé jué yáng wǔ kāi fēng zhōu xiàn shí yī jù shuǐ

二十五年正月,河决阳武,开封州县十一俱水。

èr shí liù nián shí yī yuè qīng yǎn jǐ níng sān fǔ shuǐ

二十六年十一月,青、兖、济宁三府水。

èr shí qī nián sān yuè níng yáng wèn hé jué

二十七年三月,宁阳汶河决。

èr shí bā nián bā yuè dé zhōu dà shuǐ huài chéng yuán

二十八年八月,德州大水,坏城垣。

sān shí nián bā yuè dīng hài hé jué kāi fēng sān miàn jiē shuǐ fàn cāng kù

三十年八月丁亥,河决开封,三面皆水,犯仓库。

yǒng lè yuán nián wǔ yuè zhāng qiū tà hé jué àn shāng jia

永乐元年五月,章丘漯河决岸、伤稼。

nán hǎi pān yú cháo yì

南海、番禺潮溢。

bā yuè ān qiū xiàn hóng hé jué

八月,安丘县红河决。

èr nián liù yuè sū sōng jiā hú sì fǔ jù shuǐ

二年六月,苏、松、嘉、湖四府俱水。

qī yuè hú guǎng jiāng xī shuǐ

七月,湖广、江西水。

jiǔ yuè hé jué kāi fēng huài chéng

九月,河决开封,坏城。

sān nián sān yuè wēn xiàn shuǐ jué dī sì shí yú zhàng

三年三月,温县水决堤四十余丈。

jì lào èr shuǐ yì

济、涝二水溢。

bā yuè háng zhōu shǔ xiàn duō shuǐ yān nán fù sì bǎi yú rén

八月,杭州属县多水,淹男妇四百余人。

qī nián wǔ yuè ān lù zhōu jiāng yì jué xuàn mǎ tān wéi àn qiān liù bǎi yú zhàng

七年五月,安陆州江溢,决渲马滩圩岸千六百余丈。

liù yuè shòu zhōu shuǐ jué chéng

六月,寿州水决城。

shì suì tài xīng jiāng àn lún yú jiāng zhě sān qiān jiǔ bǎi yú zhàng

是岁,泰兴江岸沦于江者三千九百余丈。

hún hé jué gù ān

浑河决固安。

bā nián wǔ yuè píng dù zhōu wéi shuǐ jí fú kāng hé jué jìn bǎi shí sān suǒ

八年五月,平度州潍水及浮糠河决,浸百十三所。

qī yuè píng yáng xiàn cháo yì piào lú shè

七月,平阳县潮溢,漂庐舍。

bā yuè gēng shēn hé yì kāi fēng

八月庚申,河溢开封。

shí èr yuè wù xū hé jué biàn liáng huài chéng

十二月戊戌,河决汴梁,坏城。

jiǔ nián zhēng yuè gāo yóu pì shè děng jiǔ hú jí tiān cháng zhū shuǐ bào zhǎng

九年正月,高邮甓社等九湖及天长诸水暴涨。

liù yuè yáng zhōu shǔ zhōu xiàn wǔ jiāng cháo zhǎng sì rì piào rén chù shén zhòng

六月,扬州属州县五江潮涨四日,漂人畜甚众。

qī yuè hǎi níng cháo yì piào ruò shén zhòng

七月,海宁潮溢,漂溺甚众。

bā yuè zhāng wèi èr shuǐ jué dī yān tián

八月,漳、卫二水决堤淹田。

jiǔ yuè léi zhōu jù fēng bào yǔ yān suì xī hǎi kāng huài tián hé bā bǎi yú qǐng nì sǐ qiān liù bǎi yú rén

九月,雷州飓风暴雨,淹遂溪、海康,坏田禾八百余顷,溺死千六百余人。

shì suì hú guǎng hé nán shuǐ

是岁,湖广、河南水。

shí nián qī yuè lú gōu shuǐ zhǎng huài qiáo jí dī àn nì sǐ rén chù

十年七月,庐沟水涨,坏桥及堤岸,溺死人畜。

bǎo dìng xiàn jué hé àn wǔ shí sì chù

保定县决河岸五十四处。

shí yī yuè wú qiáo dōng guāng xìng jì jiāo hé tiān jīn jué dī shāng jia

十一月,吴桥、东光、兴济、交河、天津决堤伤稼。

shí èr yuè ān zhōu shuǐ jué zhí tíng děng hé kǒu bā shí jiǔ chù

十二月,安州水决直亭等河口八十九处。

shí èr nián shí yuè lín jìn sōu hé nì liú jué yáo xiān qú yàn liú rù xiāo chí yān mò mín tián jiāng jí yán chí

十二年十月,临晋涑河逆流,决姚暹渠堰,流入硝池,淹没民田,将及盐池。

chóng míng cháo bào zhì piào lú shè wǔ qiān bā bǎi yú jiā

崇明潮暴至,漂庐舍五千八百余家。

shí sān nián liù yuè běi jī hé nán shān dōng shuǐ yì huài lú shè méi tián hé lín qīng yóu shén

十三年六月,北畿、河南、山东水溢,坏庐舍,没田禾,临清尤甚。

fǔ zhāng èr shuǐ piào cí zhōu mín shè

滏、漳二水漂磁州民舍。

shí sì nián xià nán chāng zhū fǔ jiāng zhǎng huài mín lú shè

十四年夏,南昌诸府江涨,坏民庐舍。

qī yuè kāi fēng zhōu xiàn shí sì hé jué dī àn

七月,开封州县十四河决堤岸。

yǒng píng luán qī èr hé yì huài mín tián hé

永平滦、漆二河溢,坏民田禾。

fú níng yán píng shào wǔ guǎng xìn ráo zhōu qú zhōu jīn huá qī fǔ jù xī shuǐ bào zhǎng huài chéng yuán fáng shè nì sǐ rén chù shén zhòng

福宁、延平、邵武、广信、饶州、衢州、金华七府,俱溪水暴涨,坏城垣房舍,溺死人畜甚众。

liáo dōng liáo hé dài zi hé shuǐ yì jìn mò chéng yuán tún pù

辽东辽河、代子河水溢,浸没城垣屯堡。

shí bā nián xià qiū rén hé hǎi níng cháo yǒng dī lún rù hǎi zhě qiān wǔ bǎi yú zhàng

十八年夏秋,仁和、海宁潮涌,堤沦入海者千五百余丈。

èr shí nián wǔ yuè guǎng dōng zhū fǔ cháo yì piào lú shè huài cāng liáng nì sǐ sān bǎi liù shí yú rén

二十年五月,广东诸府潮溢,漂庐舍,坏仓粮,溺死三百六十余人。

xià qiū hú guǎng miǎn yáng jiāng zhǎng hé nán běi jí fèng yáng hé yì

夏秋,湖广沔阳江涨,河南北及凤阳河溢。

èr shí yī nián wǔ yuè é méi xī shuǐ zhǎng nì sǐ bǎi sān shí rén

二十一年五月,峨眉溪水涨,溺死百三十人。

bā yuè qióng zhōu fǔ cháo yì piào ruò shén zhòng

八月,琼州府潮溢,漂溺甚众。

èr shí èr nián qī yuè huáng yán cháo yì nì sǐ bā bǎi rén

二十二年七月,黄岩潮溢,溺死八百人。

jiǔ yuè gēng chén hé yì kāi fēng

九月庚辰,河溢开封。

hóng xī yuán nián liù yuè zhòu yǔ bái hé yì chōng jué hé xī wu bái fú sòng jiā děng kǒu dī àn

洪熙元年六月,骤雨,白河溢,冲决河西务、白浮、宋家等口堤岸。

lín zhāng zhāng fǔ èr hé jué dī àn èr shí sì

临漳漳、滏二河决堤岸二十四。

zhēn dìng hū tuó hé dà yì méi sān zhōu wǔ xiàn tián

真定滹沱河大溢,没三州五县田。

qī yuè róng chéng bái gōu hé zhǎng shāng hé jià

七月,容城白沟河涨,伤禾稼。

hún hé jué lú gōu qiáo dōng láng wō kǒu shùn tiān hé jiān bǎo dìng luán zhōu jù shuǐ

浑河决庐沟桥东狼窝口,顺天、河间、保定、滦州俱水。

xuān dé yuán nián liù qī yuè jiāng shuǐ dà zhǎng xiāng yáng gǔ chéng jūn zhōu yún xiàn yuán jiāng mín jū piào méi zhě bàn

宣德元年六七月,江水大涨,襄阳、谷城、均州、郧县,缘江民居漂没者半。

huáng rǔ èr shuǐ yì yān kāi fēng shí zhōu xiàn jí nán yáng rǔ zhōu hé nán sōng xiàn

黄、汝二水溢,淹开封十州县及南阳汝州、河南嵩县。

sān nián wǔ yuè shào yáng wǔ gāng xiāng xiāng bào fēng yǔ qī zhòu yè shān shuǐ zhòu zhǎng píng dì gāo liù chǐ

三年五月,邵阳、武冈、湘乡暴风雨七昼夜,山水骤长,平地高六尺。

yǒng níng wèi dà shuǐ huài chéng sì bǎi zhàng

永宁卫大水,坏城四百丈。

liù yuè hún hé shuǐ yì jué lú gōu hé dī bǎi yú zhàng

六月,浑河水溢,决庐沟河堤百余丈。

qī yuè běi jī qī fǔ jù shuǐ

七月,北畿七府俱水。

wǔ nián qī yuè nán yáng shān shuǐ fàn zhǎng chōng jué dī àn piāo liú rén chù lú shè

五年七月,南阳山水泛涨,冲决堤岸,漂流人畜庐舍。

liù nián liù yuè hún hé yì jué xú jiā děng kǒu shùn tiān bǎo dìng zhēn dìng hé jiān zhōu xiàn èr shí jiǔ jù shuǐ

六年六月,浑河溢,决徐家等口,顺天、保定、真定、河间州县二十九俱水。

hé jué kāi fēng méi bā xiàn

河决开封,没八县。

qī nián liù yuè tài yuán hé fén bìng yì shāng jia

七年六月,太原河、汾并溢,伤稼。

bā nián liù yuè jiāng xī bīn jiāng bā fǔ jiāng zhǎng piào méi mín tián nì sǐ nán fù wú suàn

八年六月,江西濒江八府江涨,漂没民田,溺死男妇无算。

jiǔ nián zhēng yuè qìn xiāng qìn shuǐ zhǎng jué mǎ qū wān jīng huò jiā xīn xiāng píng dì chéng hé

九年正月,沁乡沁水涨,决马曲湾,经获嘉、新乡,平地成河。

wǔ yuè níng hǎi xiàn cháo jué xǐ de bǎi qī shí yú qǐng

五月,宁海县潮决,徙地百七十余顷。

liù yuè hún hé jué dōng àn zì láng hé kǒu zhì xiǎo zhūn chǎng shùn tiān shùn dé hé jiān jù shuǐ

六月,浑河决东岸,自狼河口至小屯厂,顺天、顺德、河间俱水。

qī yuè liáo dōng dà shuǐ

七月,辽东大水。

zhèng tǒng yuán nián rùn liù yuè shùn tiān zhēn dìng bǎo dìng jǐ nán kāi fēng zhāng dé liù fǔ jù dà shuǐ

正统元年闰六月,顺天、真定、保定、济南、开封、彰德六府俱大水。

èr nián fèng yáng huái ān yáng zhōu zhū fǔ xú hé chú zhū zhōu hé nán kāi fēng sì wǔ yuè hé huái fàn zhǎng piào jū mín hé jià

二年,凤阳、淮安、扬州诸府,徐、和、滁诸州,河南开封,四五月河、淮泛涨,漂居民禾稼。

jiǔ yuè hé jué yáng wǔ yuán wǔ yíng zé

九月,河决阳武、原武、荥泽。

hú guǎng yán jiāng liù xiàn dà shuǐ jué jiāng dī

湖广沿江六县大水决江堤。

sān nián yáng wǔ hé jué wǔ zhì qìn jué guǎng píng shùn dé zhāng jué tōng zhōu bái hé yì

三年,阳武河决,武陟沁决,广平、顺德漳决,通州白河溢。

sì nián wǔ yuè jīng shī dà shuǐ huài guān shè mín jū sān qiān sān bǎi jiǔ shí qū

四年五月,京师大水,坏官舍民居三千三百九十区。

shùn tiān zhēn dìng bǎo dìng sān fǔ zhōu xiàn jí kāi fēng wèi huī zhāng dé sān fǔ jù dà shuǐ

顺天、真定、保定三府州县及开封、卫辉、彰德三府俱大水。

qī yuè hū tuó qìn zhāng sān shuǐ jù jué huài ráo yáng xiàn xiàn wèi huī zhāng dé dī àn

七月,滹沱、沁、漳三水俱决,坏饶阳、献县、卫辉、彰德堤岸。

bā yuè bái gōu hún hé èr shuǐ yì jué bǎo dìng ān zhōu dī

八月,白沟、浑河二水溢,决保定安州堤。

sū cháng zhèn sān fǔ jù jué kuǎn ráo yáng xiàn xiàn wèi huī zhāng dé dī àn

苏、常、镇三府俱决,款饶阳、献县、卫辉、彰德堤岸。

jiǔ yuè hū tuó fù jué shēn zhōu yān bǎi yú lǐ

九月,滹沱复决深州,淹百余里。

wǔ nián wǔ yuè zhì qī yuè jiāng xī jiāng yì hé nán hé yì

五年五月至七月,江西江溢,河南河溢。

bā yuè cháo jué xiāo shān hǎi táng

八月,潮决萧山海塘。

liù nián wǔ yuè sì zhōu shuǐ yì zhàng yú piào lú shè

六年五月,泗州水溢丈余,漂庐舍。

qī yuè bái hé jué wǔ qīng chún fù xiàn dī èr shí èr chù

七月,白河决武清、淳阝县堤二十二处。

bā yuè níng xià jiǔ yǔ shuǐ fàn huài tún pù dūn tái shén zhòng

八月,宁夏久雨,水泛,坏屯堡墩台甚众。

bā nián liù yuè hún hé jué gù ān

八年六月,浑河决固安。

bā yuè tāi zhōu sōng mén hǎi mén hǎi cháo fàn yì huài chéng guō guān tíng mín shè jūn qì

八月,台州、松门、海门海潮泛溢,坏城郭、官亭、民舍、军器。

jiǔ nián qī yuè yáng zǐ jiāng shā zhōu cháo shuǐ yì zhǎng gāo zhàng wǔ liù chǐ ruò nán nǚ qiān yú rén

九年七月,扬子江沙洲潮水溢涨,高丈五六尺,溺男女千余人。

rùn qī yuè běi jī qī fǔ jí yìng tiān jǐ nán yuè zhōu jiā xīng hú zhōu tāi zhōu jù dà shuǐ

闰七月,北畿七府及应天、济南、岳州、嘉兴、湖州、台州俱大水。

hé nán shān shuǐ guàn wèi hé méi wèi huī kāi fēng huái qìng zhāng dé mín shè huài wèi suǒ chéng

河南山水灌卫河,没卫辉、开封、怀庆、彰德民舍,坏卫所城。

shí nián sān yuè hóng dòng fén shuǐ dī jué yí zhì pǔ rùn yì yǐ yuǎn qí hài

十年三月,洪洞汾水堤决,移置普润驿以远其害。

xià fú jiàn dà shuǐ huài yán píng fǔ wèi chéng méi sān xiàn tián hé mín shè rén chù piāo liú wú suàn

夏,福建大水,坏延平府卫城,没三县田禾民舍,人畜漂流无算。

hé nán zhōu xiàn duō dà shuǐ

河南州县多大水。

qī yuè yán ān wèi dà shuǐ huài hù chéng hé dī

七月,延安卫大水,坏护城河堤。

jiǔ yuè guǎng dōng wèi suǒ duō dà shuǐ

九月,广东卫所多大水。

shí yuè hé jué shān dōng jīn lóng kǒu yáng gǔ dī

十月,河决山东金龙口阳谷堤。

shí yī nián liù yuè hún hé yì gù ān

十一年六月,浑河溢固安。

liǎng jī zhè jiāng hé nán jù lián yuè dà yǔ shuǐ

两畿、浙江、河南俱连月大雨水。

shì suì tài yuán yǎn zhōu wǔ chāng yì jù dà shuǐ

是岁,太原、兖州、武昌亦俱大水。

shí èr nián chūn gàn zhōu lín jiāng dà shuǐ

十二年春,赣州、临江大水。

wǔ yuè jí ān jiāng zhǎng yān tián

五月,吉安江涨淹田。

shí sān nián liù yuè dà míng hé jué yān sān bǎi yú lǐ huài lú shè èr wàn qū sǐ zhě qiān yú rén

十三年六月,大名河决,淹三百余里,坏庐舍二万区,死者千余人。

hé nán jǐ nán qīng yǎn dōng chāng yì jù hé jué

河南、济南、青、兖、东昌亦俱河决。

qī yuè níng xià dà shuǐ

七月,宁夏大水。

hé jué hàn táng èr bà

河决汉、唐二坝。

hé nán bā shù kǒu jué màn cáo pú èr zhōu dǐ dōng chāng huài shā wān děng dī

河南八树口决,漫曹、濮二州,抵东昌,坏沙湾等堤。

shí sì nián sì yuè jí ān nán chāng lín jiāng jù shuǐ huài tán miào xiè shè

十四年四月,吉安、南昌临江俱水,坏坛庙廨舍。

jǐng tài yuán nián qī yuè yìng tiān dà shuǐ méi mín lú

景泰元年七月,应天大水,没民庐。

sān nián liù yuè hé jué shā wān bái mǎ tóu qī shí yú zhàng

三年六月,河决沙湾白马头七十余丈。

bā yuè xú zhōu jǐ níng jiān píng dì shuǐ gāo yī zhàng mín jū jǐn pǐ

八月,徐州、济宁间,平地水高一丈,民居尽圮。

nán jī hé nán shān dōng shǎn xī jí ān yuán zhōu jù dà shuǐ

南畿、河南、山东、陕西、吉安、袁州俱大水。

sì nián chūn xià hé lián jué shā wān

四年春夏,河连决沙湾。

wǔ nián liù yuè yáng zhōu cháo jué gāo yóu bǎo yìng dī àn

五年六月,扬州潮决高邮、宝应堤岸。

qī yuè sū sōng huái yáng lú fèng liù fǔ dà shuǐ

七月,苏、松、淮、扬、庐、凤六府大水。

bā yuè dōng yǎn jì sān fǔ dà shuǐ hé zhǎng yān tián

八月,东、兖、济三府大水,河涨淹田。

liù nián liù yuè kāi fēng bǎo dìng jù dà shuǐ

六年六月,开封、保定俱大水。

rùn liù yuè shùn tiān dà shuǐ luán hé fàn yì huài chéng yuán mín shè hé jiān yǒng píng shuǐ huàn yóu shén

闰六月,顺天大水,滦河泛溢,坏城垣民舍,河间、永平水患尤甚。

wǔ chāng zhū fǔ jiāng yì shāng jia

武昌诸府江溢伤稼。

qī nián liù yuè hé jué kāi fēng hé nán zhāng dé tián lú yān mò

七年六月,河决开封,河南、彰德田庐淹没。

shì suì jī nèi shān dōng jù shuǐ

是岁,畿内、山东俱水。

tiān shùn yuán nián xià huái ān xú zhōu huái qìng wèi huī jù dà shuǐ hé jué

天顺元年夏,淮安、徐州、怀庆、卫辉俱大水,河决。

sān nián liù yuè gǔ chéng jǐng líng xiāng shuǐ yǒng fàn shāng jia

三年六月,谷城、景陵襄水涌泛伤稼。

sì nián xià hú běi jiāng zhǎng yān mò mài hé

四年夏,湖北江涨,淹没麦禾。

běi jī jí kāi fēng rǔ níng dà shuǐ

北畿及开封、汝宁大水。

qī yuè huái shuǐ jué méi jūn mín tián lú

七月,淮水决,没军民田庐。

wǔ nián qī yuè hé jué kāi fēng tǔ chéng zhù zhuān chéng yù zhī

五年七月,河决开封土城,筑砖城御之。

yuè sān rì zhuān chéng yì kuì shuǐ shēn zhàng yú

越三日,砖城亦溃,水深丈余。

zhōu wáng hòu gōng jí guān mín chéng fá yǐ bì chéng zhōng sǐ zhě wú suàn

周王后宫及官民乘筏以避,城中死者无算。

xiāng chéng shuǐ jué chéng mén nì sǐ shén zhòng

襄城水决城门,溺死甚众。

chóng míng jiā dìng kūn shān shàng hǎi hǎi cháo chōng jué nì sǐ wàn èr qiān wǔ bǎi yú rén

崇明、嘉定、昆山、上海海潮冲决,溺死万二千五百余人。

zhè jiāng yì dà shuǐ

浙江亦大水。

liù nián qī yuè huái ān dà shuǐ cháo yì nì sǐ yán dīng qiān sān bǎi yú rén

六年七月,淮安大水,潮溢,溺死盐丁千三百余人。

qī nián qī yuè mì yún shān shuǐ zhòu zhǎng jūn qì wén juàn fáng wū jù méi

七年七月,密云山水骤涨,军器、文卷、房屋俱没。

chéng huà sān nián liù yuè jiāng xià shuǐ jué jiāng kǒu dī àn qì hàn yáng zhǎng bā bǎi wǔ shí zhàng yǒu jī

成化三年六月,江夏水决江口堤岸,迄汉阳,长八百五十丈有奇。

wǔ nián hú guǎng dà shuǐ

五年,湖广大水。

shān xī fén shuǐ shāng jia

山西汾水伤稼。

liù nián liù yuè běi jī dà shuǐ

六年六月,北畿大水。

qī nián rùn jiǔ yuè shān dōng jí zhè jiāng kàng jiā hú shào sì fǔ jù hǎi yì yān tián zhái rén chù wú suàn

七年闰九月,山东及浙江杭、嘉、湖、绍四府俱海溢,淹田宅人畜无算。

jiǔ nián liù yuè jī nán wǔ fǔ jí huái qìng jù dà shuǐ

九年六月,畿南五府及怀庆俱大水。

bā yuè shān dōng dà shuǐ

八月,山东大水。

shí yī nián wǔ yuè hú guǎng shuǐ

十一年五月,湖广水。

shí èr nián bā yuè zhè jiāng fēng cháo dà shuǐ

十二年八月,浙江风潮大水。

huái fèng yáng xú yì jù dà shuǐ

淮、凤、扬、徐亦俱大水。

shí sān nián èr yuè jiǎ xū ān qìng dà xuě

十三年二月甲戌,安庆大雪。

cì rì dà yǔ jiāng shuǐ bào zhǎng

次日大雨,江水暴涨。

rùn èr yuè hé nán dà shuǐ

闰二月,河南大水。

jiǔ yuè huái shuǐ yì huài huái ān zhōu xiàn guān shè mín wū yān mò rén chù shén zhòng

九月,淮水溢,坏淮安州县官舍民屋,淹没人畜甚众。

shí sì nián sì yuè xiāng yáng jiāng yì huài chéng guō

十四年四月,襄阳江溢,坏城郭。

wǔ yuè shǎn zhōu dà shuǐ rén duō yān sǐ

五月,陕州大水,人多淹死。

qī yuè běi jī shān dōng shuǐ

七月,北畿、山东水。

jiǔ yuè hé jué kāi fēng hù chéng dī wǔ shí zhàng

九月,河决开封护城堤五十丈。

shí bā nián qī yuè chāng píng dà shuǐ jué jū yōng guān shuǐ mén sì shí jiǔ chéng yuán pù lóu dūn tái yī bǎi èr

十八年七月,昌平大水,决居庸关水门四十九,城垣、铺楼、墩台一百二。

bā yuè wèi zhāng hū tuó bìng yì zì qīng píng dǐ tiān jīn

八月,卫、漳、滹沱并溢,自清平抵天津。

hóng zhì èr nián wǔ yuè hé jué kāi fēng huáng shā gāng dǐ hóng chuán wān fán liù chù rù qìn hé

弘治二年五月,河决开封黄沙冈抵红船湾,凡六处,入沁河。

suǒ jīng zhōu xiàn duō zāi shěng chéng yóu shén

所经州县多灾,省城尤甚。

qī yuè shùn yǒng hé bǎo sì fǔ zhōu xiàn dà shuǐ

七月,顺、永、河、保四府州县大水。

bā yuè lú gōu hé dī huài

八月,卢沟河堤坏。

sì nián bā yuè sū sōng zhè jiāng shuǐ

四年八月,苏、松、浙江水。

wǔ nián xià qiū nán jī zhè jiāng shān dōng shuǐ

五年夏秋,南畿、浙江、山东水。

qī nián qī yuè sū cháng zhèn sān fǔ cháo yì píng dì shuǐ wǔ chǐ yán jiāng zhě yī zhàng mín duō nì sǐ

七年七月,苏、常、镇三府潮溢,平地水五尺,沿江者一丈,民多溺死。

jiǔ nián liù yuè shān yīn xiāo shān shān bēng shuǐ yǒng nì sǐ sān bǎi yú rén

九年六月,山阴、萧山山崩水涌,溺死三百余人。

shí sì nián wǔ yuè guì chí shuǐ zhǎng jiāo chū yān sǐ èr bǎi liù shí yú rén páng yì shí èr jiē dà shuǐ

十四年五月,贵池水涨,蛟出,淹死二百六十余人,旁邑十二皆大水。

qī yuè lián zhōu jí líng shān hǎi zhǎng yān sǐ bǎi wǔ shí yú rén

七月,廉州及灵山海涨,淹死百五十余人。

rùn qī yuè qióng shān jù fēng cháo yì píng dì shuǐ gāo qī chǐ

闰七月,琼山飓风潮溢,平地水高七尺。

bā yuè ān níng chí tài sì fǔ dà shuǐ jiāo chū piāo liú fáng wū

八月,安、宁、池、太四府大水,蛟出,漂流房屋。

shí wǔ nián qī yuè nán jīng jiāng shuǐ fàn yì hú shuǐ rù chéng wǔ chǐ yú

十五年七月,南京江水泛溢,湖水入城五尺余。

shí qī nián liù yuè lú shān píng dì shuǐ zhàng yú nì sǐ xīng zǐ dé ān mín jí piào méi lú shè shén zhòng

十七年六月,庐山平地水丈余,溺死星子、德安民,及漂没庐舍甚众。

zhèng dé yuán nián liù yuè shǎn xī huī zhōu hé yì piào méi jū mín zī chù

正德元年六月,陕西徽州河溢,漂没居民孳畜。

èr nián liù yuè gù yuán hé zhǎng píng dì shuǐ gāo sì chǐ rén chù nì sǐ

二年六月,固原河涨,平地水高四尺,人畜溺死。

sān nián jiǔ yuè yán suí qìng yáng dà shuǐ

三年九月,延绥、庆阳大水。

wǔ nián jiǔ yuè ān níng tài sān fǔ dà shuǐ nì sǐ èr wàn sān qiān yú rén

五年九月,安、宁、太三府大水,溺死二万三千余人。

shí yī yuè sū sōng cháng sān fǔ shuǐ

十一月,苏、松、常三府水。

liù nián liù yuè sì shuǐ bào zhǎng nì sǐ bǎi qī shí liù rén huǐ chéng yuán bǎi qī shí yú dǔ

六年六月,汜水暴涨,溺死百七十六人,毁城垣百七十余堵。

shí èr nián shùn tiān hé jiān bǎo dìng zhēn dìng dà shuǐ

十二年,顺天、河间、保定、真定大水。

fèng yáng huái ān sū sōng cháng zhèn jiā hú zhū fǔ jiē dà shuǐ

凤阳、淮安、苏、松、常、镇、嘉、湖诸府皆大水。

jīng xiāng jiāng shuǐ dà zhǎng

荆、襄江水大涨。

shí wǔ nián wǔ yuè jiāng xī dà shuǐ

十五年五月,江西大水。

shí liù nián qī yuè liáo yáng tāng tiē bǎo dà shuǐ jué chéng

十六年七月,辽阳汤跕堡大水决城。

jiā jìng yuán nián qī yuè nán jīng bào fēng yǔ jiāng shuǐ yǒng yì jiāo shè líng qǐn gōng què chéng yuán wěn jí lán shǔn jiē huài

嘉靖元年七月,南京暴风雨,江水涌溢,郊社、陵寝、宫阙、城垣吻脊栏楯皆坏。

bá shù wàn yú zhū jiāng chuán piào méi shén zhòng

拔树万余株,江船漂没甚众。

lú fèng huái yáng sì fǔ tóng rì dà fēng yǔ báo hé shuǐ fàn zhǎng nì sǐ rén chù wú suàn

庐、凤、淮、扬四府同日大风雨雹,河水泛涨,溺死人畜无算。

èr nián qī yuè yáng xú fù dà shuǐ

二年七月,扬、徐复大水。

xià qiū jiān shān dōng zhōu xiàn jù dà shuǐ

夏、秋间,山东州县俱大水。

bā yuè sū sōng cháng zhèn sì fǔ dà shuǐ kāi fēng yì rú zhī

八月,苏、松、常、镇四府大水,开封亦如之。

wǔ nián liù yuè shǎn xī wǔ láng bà dà shuǐ sān zhàng yú chōng jué guān shè

五年六月,陕西五郎坝大水三丈余,冲决官舍。

xú pèi hé yì huài fēng xiàn chéng

徐、沛河溢,坏丰县城。

liù nián qiū hú guǎng shuǐ

六年秋,湖广水。

shí liù nián qiū liǎng jī shān dōng hé nán shǎn xī zhè jiāng gè bèi shuǐ zāi hú guǎng yóu shén

十六年秋,两畿、山东、河南、陕西、浙江各被水灾,湖广尤甚。

èr shí liù nián qī yuè bǐng chén cáo xiàn hé jué chéng chí piào méi nì sǐ zhě shén zhòng

二十六年七月丙辰,曹县河决,城池漂没,溺死者甚众。

èr shí qī nián zhēng yuè shui jiān yáng dà shuǐ méi chéng

二十七年正月,氵幵阳大水没城。

lóng qìng yuán nián xià jīng shī dà shuǐ

隆庆元年夏,京师大水。

liù yuè xīn hé nián yú kǒu chén yùn chuán shù bǎi sōu

六月,新河鲇鱼口沉运船数百艘。

shì suì xiāng yáng yún yáng shuǐ

是岁,襄阳、郧阳水。

èr nián qī yuè tāi zhōu jù fēng hǎi cháo dà zhǎng xié tiān tāi shān zhū shuǐ rù chéng sān rì nì sǐ sān wàn yú rén méi tián shí wǔ wàn mǔ huài lú shè wǔ wàn qū

二年七月,台州飓风,海潮大涨,挟天台山诸水入城,三日溺死三万余人,没田十五万亩,坏庐舍五万区。

sān nián rùn liù yuè zhēn dìng bǎo dìng huái ān jǐ nán zhè jiāng jiāng nán jù dà shuǐ

三年闰六月,真定、保定、淮安、济南、浙江、江南俱大水。

qī yuè rén wǔ hé jué pèi xiàn zì kǎo chéng yú chéng cáo dān fēng pèi zhì xú zhōu huài tián lú wú suàn

七月壬午,河决沛县,自考城、虞城、曹、单、丰、沛至徐州,坏田庐无算。

jiǔ yuè huái shuǐ yì zì qīng hé zhì tōng jì zhá jí huái ān chéng xi yū sān shí lǐ jué èr bà rù hǎi

九月,淮水溢,自清河至通济闸及淮安城西,淤三十里,决二坝入海。

jǔ yí tán chéng zhī shuǐ yòu yì chū pī zhōu ruò rén mín shén zhòng

莒、沂、郯城之水又溢出邳州,溺人民甚众。

sì nián qī yuè shā xuē wèn sì zhū shuǐ zhòu yì jué zhòng jiā qiǎn děng cáo dī

四年七月,沙、薛、汶、泗诸水骤溢,决仲家浅等漕堤。

bā yuè shǎn xī dà shuǐ hé jué pī zhōu

八月,陕西大水,河决邳州。

wǔ nián sì yuè yòu jué pī zhōu zì qǔ tóu jí zhì wáng jiā kǒu xīn dī duō huài

五年四月,又决邳州,自曲头集至王家口新堤多坏。

shì suì shān dōng hé nán dà shuǐ

是岁,山东、河南大水。

wàn lì yuán nián qī yuè jīng zhōu chéng tiān dà shuǐ

万历元年七月,荆州、承天大水。

èr nián liù yuè fú jiàn yǒng dìng dà shuǐ ruò qī bǎi yú rén

二年六月,福建永定大水,溺七百余人。

shì suì hǎi yán hǎi dà yì sǐ zhě shù qiān rén

是岁,海盐海大溢,死者数千人。

bā yuè gēng wǔ huái ān yáng zhōu xú zhōu hé yì shāng jia

八月庚午,淮安、扬州、徐州河溢伤稼。

sān nián sì yuè huái xú dà shuǐ

三年四月,淮、徐大水。

wǔ yuè huái shuǐ dà jué

五月,淮水大决。

liù yuè kàng jiā níng shào sì fǔ hǎi yǒng shù zhàng méi zhàn chuán lú shè rén chù bù jì qí shù

六月,杭、嘉、宁、绍四府海涌数丈,没战船、庐舍、人畜不计其数。

bā yuè huái yáng fèng xú sì fǔ zhōu dà shuǐ hé jué gāo yóu dàng shān jí shào jiā kǒu cáo jiā zhuāng

八月,淮、扬、凤、徐四府州大水,河决高邮、砀山及邵家口、曹家庄。

jiǔ yuè sū sōng cháng zhèn sì fǔ jù shuǐ

九月,苏、松、常、镇四府俱水。

sì nián zhēng yuè gāo yóu qīng shuǐ dī jué

四年正月,高邮清水堤决。

jiǔ yuè hé jué fēng pèi cáo dān

九月,河决丰、沛、曹、单。

shí yī yuè huái huáng jiāo yì

十一月,淮、黄交溢。

wǔ nián rùn bā yuè xú zhōu hé yū huái hé nán xǐ jué gāo yóu bǎo yìng zhū hú dī

五年闰八月,徐州河淤,淮河南徙,决高邮、宝应诸湖堤。

liù nián liù yuè qīng hé shuǐ yì

六年六月,清河水溢。

qī nián wǔ yuè sū sōng fèng yáng xú zhōu dà shuǐ

七年五月,苏、松、凤阳、徐州大水。

bā yuè yòu shuǐ

八月,又水。

shì suì zhè jiāng dà shuǐ

是岁,浙江大水。

jiǔ nián wǔ yuè cóng huà zēng chéng lóng mén xī hè fàn zhǎng tián hé jǐn méi yān sǐ nán fù wú suàn

九年五月,从化、增城、龙门溪壑泛涨,田禾尽没,淹死男妇无算。

qī yuè fú ān hóng shuǐ yú chéng piào méi lú shè dài jìn

七月,福安洪水逾城,漂没庐舍殆尽。

bā yuè tài xīng hǎi mén rú gāo dà shuǐ táng wéi pō gěng jǐn jué nì sǐ zhě shén zhòng

八月,泰兴、海门、如皋大水,塘圩坡埂尽决,溺死者甚众。

shí nián zhēng yuè huái yáng hǎi zhǎng jìn fēng lì děng yán chǎng sān shí yān sǐ èr qiān liù bǎi yú rén

十年正月,淮、扬海涨,浸丰利等盐场三十,淹死二千六百余人。

qī yuè sū sōng liù zhōu xiàn cháo yì huài tián hé shí wàn qǐng nì sǐ zhě èr wàn rén

七月,苏、松六州县潮溢,坏田禾十万顷,溺死者二万人。

shí yī nián sì yuè chéng tiān jiāng shuǐ bào zhǎng piào méi mín lú rén chù wú suàn

十一年四月,承天江水暴涨,漂没民庐人畜无算。

jīn zhōu hé yì méi chéng

金州河溢没城。

shí sì nián xià jiāng nán zhè jiāng jiāng xī hú guǎng guǎng dōng fú jiàn yún nán liáo dōng dà shuǐ

十四年夏,江南、浙江、江西、湖广、广东、福建、云南、辽东大水。

shí wǔ nián wǔ yuè zhè jiāng dà shuǐ

十五年五月,浙江大水。

qī yuè kāi fēng jí shǎn zhōu líng bǎo hé jué

七月,开封及陕州、灵宝河决。

shì suì kàng jiā hú yìng tiān tài píng wǔ fǔ jiāng hú fàn yì píng dì shuǐ shēn zhàng yú

是岁,杭、嘉、湖、应天、太平五府江湖泛溢,平地水深丈余。

qī yuè zhōng jù fēng dà zuò huán shù bǎi lǐ yī wàng chéng hú

七月终,飓风大作,环数百里,一望成湖。

shí liù nián bā yuè hé jué dōng guāng wèi jiā kǒu

十六年八月,河决东光魏家口。

shí qī nián liù yuè zhè jiāng hǎi fèi kàng jiā níng shào tái shǔ xiàn xiè yǔ duō pǐ suì guān mín chuán jí zhàn gě yā nì zhě sān bǎi yú rén

十七年六月,浙江海沸,杭、嘉、宁、绍、台属县廨宇多圮,碎官民船及战舸,压溺者三百余人。

shí jiǔ nián liù yuè sū sōng dà shuǐ ruò rén shù wàn

十九年六月,苏、松大水,溺人数万。

qī yuè níng shào sū sōng cháng wǔ fǔ bīn hǎi cháo yì shāng jia yān rén

七月,宁、绍、苏、松、常五府滨海潮溢,伤稼淹人。

jiǔ yuè sì zhōu dà shuǐ zhōu zhì jìn sān chǐ

九月,泗州大水,州治浸三尺。

huái shuǐ gāo yú chéng zǔ líng bèi jìn

淮水高于城,祖陵被浸。

shí yuè yáng zhōu hú huái zhàng yì jué shào bó dī wǔ shí yú zhàng gāo yóu nán běi zhá jù chōng

十月,扬州湖淮涨溢,决邵伯堤五十余丈,高邮南北闸俱冲。

èr shí nián xià qiū zhēn shùn guǎng dà sì fǔ shuǐ

二十年夏秋,真、顺、广、大四府水。

èr shí yī nián wǔ yuè pī zhōu gāo yóu bǎo yìng dà shuǐ jué hú dī

二十一年五月,邳州、高邮、宝应大水决湖堤。

èr shí èr nián qī yuè fèng yáng lú zhōu dà shuǐ

二十二年七月,凤阳、庐州大水。

èr shí sān nián sì yuè sì shuǐ jìn zǔ líng

二十三年四月,泗水浸祖陵。

èr shí sì nián qiū kàng jiā hú sān fǔ dà shuǐ

二十四年秋,杭、嘉、湖三府大水。

èr shí jiǔ nián bā yuè miǎn yáng dà shuǐ rù chéng

二十九年八月,沔阳大水入城。

sān shí nián liù yuè jīng shī dà shuǐ

三十年六月,京师大水。

sān shí yī nián wǔ yuè chéng ān yǒng nián féi xiāng ān zhōu shēn zé zhāng fǔ shā yàn hé bìng yì jué dī héng liú

三十一年五月,成安、永年、肥乡、安州、深泽,漳、滏、沙、燕河并溢,决堤横流。

qí zhōu jìng hǎi pǐ chéng yuán lú shè dài jìn

祁州、静海圮城垣、庐舍殆尽。

liù yuè tài ān dà shuǐ yān bā bǎi yú rén

六月,泰安大水,淹八百余人。

bā yuè quán zhōu zhū fǔ hǎi shuǐ bào zhǎng nì sǐ wàn yú rén

八月,泉州诸府海水暴涨,溺死万余人。

sān shí èr nián liù yuè chāng píng dà shuǐ huài gè líng qiáo dào

三十二年六月,昌平大水,坏各陵桥道。

qī yuè yǒng píng zhēn bǎo sān fǔ jù shuǐ yān nán fù wú suàn

七月,永平、真、保三府俱水,淹男妇无算。

bā yuè hé jué sū jiā zhuāng yān fēng pèi huáng shuǐ nì liú guàn jǐ níng yú tái shàn xiàn

八月,河决苏家庄,淹丰、沛,黄水逆流灌济宁、鱼台、单县。

sān shí wǔ nián liù yuè huáng zhōu jiāo qǐ wǔ chāng chéng tiān yún yáng yuè zhōu cháng dé dà shuǐ piào méi lú shè

三十五年六月,黄州蛟起,武昌、承天、郧阳、岳州、常德大水,漂没庐舍。

huī zhōu níng guó tài píng yán zhōu sì fǔ shān shuǐ dà yǒng piào rén kǒu shén zhòng

徽州、宁国、太平、严州四府山水大涌,漂人口甚众。

rùn liù yuè jīng shī dà shuǐ cháng ān jiē shuǐ shēn wǔ chǐ

闰六月,京师大水,长安街水深五尺。

sān shí qī nián jiǔ yuè fú jiàn jiāng xī dà shuǐ

三十七年九月,福建、江西大水。

sì shí yī nián liù yuè tōng huì hé jué

四十一年六月,通惠河决。

qī yuè jīng shī dà shuǐ

七月,京师大水。

nán jī jiāng xī hé nán jù dà shuǐ

南畿、江西、河南俱大水。

bā yuè shān dōng guǎng xī hú guǎng jù dà shuǐ

八月,山东、广西、湖广俱大水。

jiǔ yuè liáo dōng dà shuǐ

九月,辽东大水。

sì shí èr nián zhè jiāng jiāng xī liǎng guǎng jù shuǐ

四十二年,浙江、江西、两广俱水。

sì shí sì nián qī yuè jiāng xī guǎng dōng shuǐ

四十四年七月,江西、广东水。

sì shí liù nián bā yuè cháo zhōu liù xiàn hǎi jù dà zuò ruò wàn èr qiān sān bǎi yú rén huài mín jū sān wàn jiān

四十六年八月,潮州六县海飓大作,溺万二千三百余人,坏民居三万间。

tiān qǐ sān nián suī níng hé jué

天启三年,睢宁河决。

liù nián qiū hé jué shi tóu wān dào rù luò mǎ hú zì xīn ān zhèn dǐ pī sù mín jū jǐn méi

六年秋,河决匙头湾,倒入骆马湖,自新安镇抵邳、宿,民居尽没。

shì suì shùn tiān yǒng píng èr fǔ dà shuǐ biān yuán duō pǐ

是岁,顺天、永平二府大水,边垣多圮。

chóng zhēn yuán nián qī yuè rén wǔ kàng jiā shào sān fǔ hǎi xiào huài mín jū shù wàn jiān ruò shù wàn rén hǎi níng xiāo shān yóu shén

崇祯元年七月壬午,杭、嘉、绍三府海啸,坏民居数万间,溺数万人,海宁、萧山尤甚。

sān nián shān dōng dà shuǐ

三年,山东大水。

sì nián liù yuè yòu dà shuǐ

四年六月,又大水。

wǔ nián liù yuè rén shēn hé jué mèng jīn kǒu héng jìn shù bǎi lǐ

五年六月壬申,河决孟津口,横浸数百里。

qī nián wǔ yuè qióng méi zhū zhōu xiàn dà shuǐ huài chéng yuán tián shè rén chù wú suàn

七年五月,邛、眉诸州县大水,坏城垣、田舍、人畜无算。

shí nián bā yuè xù zhōu dà shuǐ mín dēng zhōu táng jí gāo fù zhě de miǎn yú jǐn méi

十年八月,叙州大水,民登州堂及高阜者得免,余尽没。

shí sān nián wǔ yuè zhè jiāng dà shuǐ

十三年五月,浙江大水。

shí sì nián qī yuè fú zhōu fēng cháo fàn yì piào ruò shén zhòng

十四年七月,福州风潮泛溢,漂溺甚众。

shí wǔ nián liù yuè biàn shuǐ jué

十五年六月,汴水决。

jiǔ yuè rén wǔ hé jué kāi fēng zhū jiā zhài

九月壬午,河决开封朱家寨。

guǐ wèi chéng pǐ nì sǐ shì mín shù shí wàn

癸未,城圮,溺死士民数十万。

shuǐ biàn

▲水变

hóng wǔ wǔ nián hé nán huáng hé jié xíng rén kě shè

洪武五年,河南黄河竭,行人可涉。

tiān shùn èr nián shí èr yuè guǐ wèi wǔ qiáng kǔ jǐng biàn wéi gān

天顺二年十二月癸未,武强苦井变为甘。

hóng zhì shí sì nián bā yuè bǐng chén róng xiàn hé shuǐ hóng zhuó rú huáng hé

弘治十四年八月丙辰,融县河水红浊如黄河。

shí yuè bǐng chén mǎ hú dǐ wō jiāng shuǐ bái kě jiàn yì rì zhuó rú gān jiāng níng liǎng àn shā shí shàng zhě rú tǔ fěn shí qī rì nǎi chéng

十月丙辰,马湖底涡江水白可鉴,翌日浊如泔浆,凝两岸沙石上者如土粉,十七日乃澄。

dīng sì xù zhōu dōng nán èr hé bái rú xuě nóng rú jiāng zhě sān rì

丁巳,叙州东南二河白如雪、浓如浆者三日。

shí wǔ nián jiǔ yuè bǐng xū pú zhōu jǐng yì shā tǔ suí shuǐ ér chū

十五年九月丙戌,濮州井溢,沙土随水而出。

zhèng dé shí nián qī yuè wén ān shuǐ hū jiāng lì shì rì dà hán jié wèi bīng zhù gāo wéi jù wǔ zhàng zhōng kōng páng xué

正德十年七月,文安水忽僵立,是日大寒,结为冰柱,高围俱五丈,中空旁穴。

shù rì ér zéi zhì mín bì xué zhōng shēng quán zhě shén zhòng

数日而贼至,民避穴中,生全者甚众。

lóng qìng liù nián wǔ yuè nán jī lóng mù jǐng huà wèi jiǔ

隆庆六年五月,南畿龙目井化为酒。

wàn lì èr shí èr nián sì yuè nán jīng zhèng yáng mén shuǐ chì sān rì

万历二十二年四月,南京正阳门水赤三日。

èr shí wǔ nián bā yuè jiǎ shēn pú zhōu chí táng wú fēng yǒng bō yì sān sì chǐ

二十五年八月甲申,蒲州池塘无风涌波,溢三四尺。

lín zī háo shuǐ hū zhǎng nán běi xiāng xiàng ér dòu

临淄濠水忽涨,南北相向而斗。

yòu xià zhuāng dà wān cháo hū qǐ jù sàn bù héng jù zé zhàng yú kāi zé jiàn dǐ

又夏庄大湾潮忽起,聚散不恒,聚则丈余,开则见底。

lè ān xiǎo qīng hé nì liú

乐安小清河逆流。

lín qīng zhuān bǎn èr zhá wú fēng dà làng

临清砖板二闸,无风大浪。

sān shí nián rùn èr yuè wù wǔ hé zhōu lián huā zhài huáng hé hé

三十年闰二月戊午,河州莲花寨黄河涸。

sì shí liù nián sì yuè xuān wǔ zhèng yáng mén wài shuǐ chì sān lǐ rú xuè yī yuè nǎi zhǐ

四十六年四月,宣武、正阳门外水赤三里,如血,一月乃止。

sì shí qī nián sì yuè xuān wǔ mén xiǎng zhá zhì dōng yù hé shuǐ fù chì

四十七年四月,宣武门响闸至东御河,水复赤。

chóng zhēn shí nián níng yuǎn wèi jǐng míng fèi sān rì nǎi zhǐ

崇祯十年,宁远卫井鸣沸,三日乃止。

hé nán rǔ shuǐ biàn sè shēn hēi ér wèi è yǐn zhě duō bìng

河南汝水变色,深黑而味恶,饮者多病。

shí sān nián huá yīn wèi shuǐ chì

十三年,华阴渭水赤。

shí sì nián shān xī lù shuǐ běi liú qī zhòu yè shì rú cháo yǒng

十四年,山西潞水北流七昼夜,势如潮涌。

shí wǔ nián dá zhōu jǐng míng háo shuǐ biàn xuè

十五年,达州井鸣,濠水变血。

shí liù nián sōng jiāng zì wǔ yuè zhì qī yuè bù yǔ hé shuǐ jǐn hé ér mǎo shuǐ hū zēng shù chǐ

十六年,松江自五月至七月不雨,河水尽涸,而泖水忽增数尺。

hēi shěng hēi xiáng

▲黑眚黑祥

hóng wǔ shí nián zhēng yuè dīng yǒu jīn huá chù zhōu yǔ shuǐ rú mò zhī

洪武十年正月丁酉,金华、处州雨水如墨汁。

shí sì nián zhēng yuè hēi qì gèn tiān

十四年正月,黑气亘天。

shí yī yuè rén wǔ hēi qì gèn tiān zhě zài

十一月壬午,黑气亘天者再。

èr shí yī nián èr yuè yǐ mǎo hēi qì gèn tiān

二十一年二月乙卯,黑气亘天。

xuān dé yuán nián èr yuè wù zǐ běi fāng hēi qì dōng xī gèn tiān

宣德元年二月戊子,北方黑气东西亘天。

bā yuè xīn sì lè ān chéng zhōng yǒu hēi qì rú sǐ huī

八月辛巳,乐安城中有黑气如死灰。

zhèng tǒng yuán nián jiǔ yuè xīn hài wèi kè hēi qì gèn tiān zì xī nán shǔ dōng běi

正统元年九月辛亥,未刻,黑气亘天,自西南属东北。

èr nián bā yuè jiǎ shēn běi fāng hēi qì dōng xī gèn tiān

二年八月甲申,北方黑气东西亘天。

shí sì nián shí yī yuè jǐ chǒu bū shí xī fāng yǒu hēi qì cóng de ér shēng

十四年十一月己丑,晡时,西方有黑气从地而生。

jǐng tài yuán nián èr yuè rén yín hēi qì nán běi gèn tiān

景泰元年二月壬寅,黑气南北亘天。

shí yuè xīn wèi xī nán hēi qì rú yān huǒ nán běi gèn tiān

十月辛未,西南黑气如烟火,南北亘天。

èr nián sì yuè gēng chén yǒu hēi qì rú yān mó de ér shàng

二年四月庚辰,有黑气如烟,摩地而上。

tiān shùn wǔ nián qī yuè jǐ hài shuò dōng fāng yǒu hēi qì xū yú bì tiān

天顺五年七月己亥朔,东方有黑气,须臾蔽天。

chéng huà qī nián sì yuè bǐng chén yǔ hēi shā rú qī

成化七年四月丙辰,雨黑沙如漆。

bā nián sān yuè gēng zǐ hēi qì qǐ xī běi lín qīng dé zhōu zhòu huì

八年三月庚子,黑气起西北,临清、德州昼晦。

shí èr nián qī yuè gēng xū jīng shī hēi shěng jiàn

十二年七月庚戌,京师黑眚见。

mín jiān nán nǚ lù sù yǒu wù jīn jīng xiū wěi zhuàng rú quǎn li fù hēi qì rù yǒu zhí dǐ mì shì zhì zé rén hūn mí

民间男女露宿,有物金睛修尾,状如犬狸,负黑气入牖,直抵密室,至则人昏迷。

biàn chéng jīng rǎo cāo rèn zhāng dēng míng jīn gǔ zhú zhī bù kě de

遍城惊扰,操刃张灯,鸣金鼓逐之,不可得。

dì cháng cháo fèng tiān mén shì wèi jiàn zhī ér huā

帝常朝,奉天门侍卫见之而哗。

dì yù qǐ huái ēn chí dì yī qǐng zhī nǎi dìng

帝欲起,怀恩持帝衣,顷之乃定。

hóng zhì wǔ nián èr yuè jǐ sì běi fāng hēi qì dōng xī gèn tiān

弘治五年二月己巳,北方黑气东西亘天。

liù nián bā yuè rén shēn nán jīng yǒu hēi qì dōng xī bǎi yú zhàng

六年八月壬申,南京有黑气,东西百余丈。

shí sì nián sì yuè xīn wèi yīng zhōu hēi fēng dà zuò

十四年四月辛未,应州黑风大作。

shí liù nián èr yuè gēng zǐ yí liáng hēi qì mí kōng zhǐ chǐ mò biàn rén xíng

十六年二月庚子,宜良黑气迷空,咫尺莫辨人形。

zhèng dé qī nián liù yuè rén xū hēi shěng jiàn shùn dé hé jiān jí zhuō dà zhě rú quǎn xiǎo zhě rú māo yè chū shāng rén yǒu zhì sǐ zhě

正德七年六月壬戌,黑眚见顺德、河间及涿,大者如犬,小者如猫,夜出伤人,有至死者。

xún jiàn yú jīng shī xíng chì hēi fēng xíng yǒu shēng jū mín yè chí diāo dǒu xiāng jǐng dá dàn yú yuè nǎi xi

寻见于京师,形赤黑,风行有声,居民夜持刁斗相警达旦,逾月乃息。

hòu yòu jiàn yú fēng qiū

后又见于封丘。

shí èr nián rùn shí èr yuè dīng chǒu yè ruì zhōu yǒu hóng qì biàn bái xíng rú qū chǐ zhōng wài èr hēi qì xiāng dòu zhě jiǔ zhī

十二年闰十二月丁丑夜,瑞州有红气变白,形如曲尺,中外二黑气,相斗者久之。

bā nián shí yuè guǐ sì háng zhōu yǔ hēi shuǐ

八年十月癸巳,杭州雨黑水。

sān shí qī nián sān yuè héng zhōu hēi shěng jiàn

三十七年三月,衡州黑眚见。

lóng qìng èr nián sì yuè tiān yù hēi dòu

隆庆二年四月,天雨黑豆。

liù nián sì yuè háng zhōu hēi wù yǒu wù wān yán rú chē lún mù guāng rú diàn bīng báo suí zhī

六年四月,杭州黑雾,有物蜿蜒如车轮,目光如电,冰雹随之。

wàn lì èr shí sì nián shí èr yuè xīn mǎo tóng ān shēng hēi máo

万历二十四年十二月辛卯,同安生黑毛。

èr shí wǔ nián èr yuè guǐ hài hú zhōu hēi yǔ zá yǐ huáng shā

二十五年二月癸亥,湖州黑雨杂以黄沙。

chóng zhēn shí nián shān dōng yǔ hēi shuǐ xīn xiāng yì rú zhī

崇祯十年,山东雨黑水,新乡亦如之。

shí yī nián jīng shī yǒu hēi shěng zhuàng rú li rù mín jiā wèi suì bàn suì nǎi zhǐ

十一年,京师有黑眚,状如狸,入民家为祟,半岁乃止。

shí sān nián zhēng yuè dīng mǎo hēi qì mí kōng zhě sān rì

十三年正月丁卯,黑气弥空者三日。

✦ You read 志·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.