gē jué jiá dǎn yǐ gān bǐng xiǎo cháng dīng xīn wù wèi jǐ pí xiāng
歌诀：甲胆乙肝丙小肠，丁心戊胃己脾乡；
gēng shì dà cháng xīn shǔ fèi rén xì páng guāng guǐ shèn cáng
庚是大肠辛属肺，壬系膀胱癸肾藏；
sān jiāo yì xiàng rén zhōng jì bāo luò tóng guī rù guǐ xiāng
三焦亦向壬中寄，包络同归入癸乡。
yòu yuē jiǎ tóu yǐ dǐng bǐng jiān qiú dīng xīn wù lèi jǐ shǔ fù
又曰：甲头乙顶丙肩求，丁心戊肋己属腹；
gēng shì qí lún xīn shǔ gǔ rén jìng guǐ zú yī shēn yóu
庚是脐轮辛属股，壬胫癸足一身由。
yòu yuē zi shǔ páng guāng shuǐ dào ěr chǒu wèi bāo dù jí pí xiāng
又曰：子属膀胱水道耳，丑为胞肚及脾乡；
yín dǎn fā mài bìng liǎng shǒu mǎo běn shí zhǐ nèi gān fāng
寅胆发脉并两手，卯本十指内肝方；
chén tǔ wèi pí jiān xiōng lèi yǐ miàn yàn chǐ xià bīn gāng
辰土为皮肩胸类，已面咽齿下宾肛；
wǔ huǒ jīng shén sī yǎn mù wèi tǔ wèi wàn gé jǐ liáng
午火精神司眼目，未土胃腕隔脊梁；
shēn jīn dà cháng jīng luò fèi yǒu zhōng jīng xuè xiǎo cháng cáng
申金大肠经络肺，酉中精血小肠藏；
xū tǔ mìng mén tuǐ huái zú hài shuǐ wéi tóu jí shèn náng
戌土命门腿踝足，亥水为头及肾囊；
ruò yī cǐ fǎ tuī rén bìng qí bó léi gōng yě bō yáng
若依此法推人病，歧伯雷公也播扬。
yòu yuē wǔ tóu sì wèi liǎng jiān jūn zuǒ yòu èr bo shì chén shēn
又曰：午头巳未两肩均，左右二膊是辰申；
mǎo yǒu shuāng lèi yín xū tuǐ chǒu hài shǔ jiǎo zǐ wèi yīn
卯酉双肋寅戌腿，丑亥属脚子为阴。
yòu yuē qián shǒu kūn fù kǎn ěr chóu zhèn zú xùn gǔ gèn shǒu liú
又曰：干首坤腹坎耳俦，震足巽股艮手留；
duì kǒu lí mù fēn bā guà fán kàn jí bìng cǐ tuī qiú
兑口离目分八卦，凡看疾病此推求。
fu jí bìng jiē yīn wǔ xíng bù hé jí rén shēn wǔ zàng bù hé yě
夫疾病皆因五行不和，即人身五脏不和也。
gài wǔ xíng tōng yú wǔ zàng liù fǔ tōng yú jiǔ qiào fán shí gàn shòu bìng shǔ liù fǔ shí èr zhī shòu bìng shǔ wǔ zàng
盖五行通于五脏，六腑通于九窍，凡十干受病属六腑，十二支受病属五脏。
bǐng dīng jǐ wǔ huǒ jú nán lí zhǔ bìng zài shàng
丙丁己午火局南离，主病在上；
rén guǐ hài zi shuǐ jú běi kǎn zhǔ bìng zài xià
壬癸亥子水局北坎，主病在下；
jiǎ yǐ yín mǎo shǔ zhèn zhǔ bìng zài zuǒ
甲乙寅卯属震，主病在左；
gēng xīn shēn yǒu shǔ duì zhǔ bìng zài yòu
庚辛申酉属兑，主病在右；
wù jǐ chén xū chǒu wèi shǔ kūn gèn zhǔ bìng zài pí wèi jí zhōng wǎn
戊己辰戌丑未属坤艮，主病在脾胃及中脘。
zhū fēng yūn diào yǎn guāng rì hūn xuè bù tiáo chàng zǎo nián luò fà jīn qīng guā kū shǔ gān jiā jiǎ yǐ yín mǎo mù shòu kuī zhǔ bìng gù yě
诸风晕掉、眼光日昏，血不调畅、早年落发、筋青瓜枯，属肝家甲乙寅卯木受亏主病故也；
zhū nóng xuè chuāng jiè shé kǔ yīn yǎ zhě zhǔ xīn jiā bǐng dīng sì wǔ huǒ shòu kuī zhǔ bìng gù yě
诸脓血疮疥、舌苦喑哑者，属心家丙丁巳午火受亏主病故也；
fú zhǒng jiǎo qì huáng zhǒng kǒu chòu fān wèi pí hán gé rè zhě shǔ pí jiā wù jǐ chén xū chǒu wèi tǔ shòu kuī zhǔ bìng gù yě
浮肿、脚气、黄肿、口臭、翻胃、脾寒膈热者，属脾家戊己辰戌丑未土受亏主病故也；
bí sāi jiǔ gǎo yǔ jiǎn qì jié ké sòu hǎn zhě shǔ fèi jiā gēng xīn shēn yǒu shòu kuī zhǔ bìng gù yě
鼻塞酒槁、语蹇气结、咳嗽喊者，属肺家庚辛申酉受亏主病故也；
bái zhuó bái dài huò luàn xiè lì shàn qì xiǎo cháng shǔ shèn jiā rén guǐ hài zi shòu kuī zhǔ bìng gù yě
白浊、白带、霍乱、泻痢、疝气小肠，属肾家壬癸亥子受亏主病故也。
jiǎ yǐ jiàn gēng xīn shēn yǒu duō zhě nèi zhǔ gān dǎn jīng jì láo zhài shǒu zú wán má jīn gǔ téng tòng
甲乙见庚辛申酉多者，内主肝胆惊悸、劳瘵、手足顽麻、筋骨疼痛；
wài zhǔ tóu mù xuàn yūn kǒu yǎn wāi xié zuǒ tān yòu huàn dié pū sǔn shāng
外主头目眩晕、口眼歪斜、左瘫右痪，迭扑损伤。
yù bǐng dīng huǒ duō wú shuǐ xiāng jì zé tán chuǎn kǎ xiě zhòng fēng bù yǔ pí fū gān zào nèi rè kǒu gàn
遇丙丁火多无水相济，则痰喘咯血、中风不语、皮肤干燥，内热口干。
nǚ rén zhǔ xuè qì qiàn diào yǒu yùn zhě duò tāi
女人主血气欠调、有孕者堕胎。
xiǎo ér jí màn jīng fēng yè tí ké sòu miàn sè qīng àn shì yě
小儿急慢惊风、夜啼咳嗽、面色青黯是也。
bǐng dīng jiàn rén guǐ hài zi duō zhě nèi zhǔ xīn qì téng tòng diān xián shé qiáng kǒu tòng yān yǎ jí màn jīng fēng yǔ yán jiǎn sè
丙丁见壬癸亥子多者，内主心气疼痛、颠痫舌强、口痛咽哑、急慢惊风、语言蹇涩；
wài zhǔ cháo rè fā kuáng yǎn àn shī míng xiǎo cháng shàn qì chuāng jiè nóng xuè xiǎo biàn lín zhuó
外主潮热发狂、眼暗失明、小肠疝气、疮疥脓血、小便淋浊。
fù nǚ zhǔ gàn xuè qì jīng mài bù tiáo
妇女主干血气经脉不调。
xiǎo ér zhǔ dòu zhěn jiè xuǎn miàn sè hóng chì shì yě
小儿主痘疹、疥癣，面色红赤是也。
wù yǐ jiàn jiǎ yǐ yín mǎo duō zhě nèi zhǔ pí wèi bù hé fān wèi gé shí qì yē gǔ zhàng xiè xiè huáng zhǒng zé jiǎn yǐn shí ǒu tù ě xīn
戊已见甲乙寅卯多者，内主脾胃不和，翻胃隔食、气噎蛊胀泄泻黄肿、择拣饮食、呕吐恶心；
wài zhǔ yòu shǒu chén zhòng shī dú liú zhù xiōng fù pǐ sāi
外主右手沉重、湿毒流注、胸腹痞塞。
fù nǚ zhǔ yǐn shí bù gān tūn suān xū ruò hē qiàn kùn juàn
妇女主饮食不甘、吞酸、虚弱、呵欠困倦。
xiǎo ér zhǔ wǔ gān wǔ ruǎn nèi rè hǎo shuì miàn sè wěi huáng shì yě
小儿主五疳五软、内热好睡、面色痿黄是也。
gēng xīn jiàn bǐng dīng sì wǔ duō zhě nèi zhǔ cháng fēng zhì lòu fèn hòu xià xuè tán huǒ ké sòu qì chuǎn tù xiě liǎng liǎng shī hún xū fán láo zhèng
庚辛见丙丁巳午多者，内主肠风痔漏、粪后下血、痰火咳嗽、气喘吐血、魉魉失魂、虚烦劳症；
wài zhǔ pí fū kū zào fèi fēng bí chì jū zhǒng fā bèi nóng xuè wú lì
外主皮肤枯燥、肺风鼻赤、疽肿发背、脓血无力。
fù nǚ zhǔ tán sou xuè chǎn
妇女主痰嗽、血产。
xiǎo ér zhǔ nóng xuè lì jí miàn sè huáng bái shì yě
小儿主脓血、痢疾、面色黄白是也。
rén guǐ jiàn wù yǐ chén xū chǒu wèi duō zhě nèi zhǔ yí jīng dào hàn yè mèng guǐ jiāo xuè zhuó xū sǔn hán zhàn yǎo yá ěr lóng yǎn máng shāng hán gǎn mào
壬癸见戊已辰戌丑未多者，内主遗精盗汗夜梦鬼交、血浊虚损、寒战咬牙、耳聋眼盲、伤寒感冒；
wài zhǔ fēng chóng yá tòng piān zhuì shèn qì yāo tòng xī tòng lín lì tù xiè pà lěng wù hán
外主风虫牙痛、偏坠肾气、腰痛膝痛、淋沥、吐泻、怕冷恶寒。
nǚ rén bái dài guǐ tāi jīng shuǐ bù tiáo
女人白带鬼胎、经水不调。
xiǎo ér zhǔ ěr zhōng shēng chuāng xiǎo cháng téng tòng yè jiān zuò chǎo miàn sè lí lǐ shì yě
小儿主耳中生疮、小肠疼痛、夜间作炒、面色黧里是也。
fù yún jīn gǔ téng tòng hé yīn mù bèi jīn shāng
赋云：筋骨疼痛，盍因木被金伤；
yǎn mù àn hūn bì shì huǒ zāo shuǐ kè
眼目暗昏，必是火遭水克；
tǔ xū féng mù wàng zhī xiāng pí shāng dìng lùn
土虚逢木旺之乡，脾伤定论；
jīn ruò yù huǒ yán zhī de xuè jí wú yí
金弱遇火炎之地，血疾无疑。
yòu yún mù féng jīn kè dìng zhǔ yāo lèi zhī zāi
又云：木逢金克，定主腰肋之灾；
huǒ bèi shuǐ shāng bì zhǔ yǎn mù zhī jí
火被水伤，必主眼目之疾；
xīn fèi chuǎn mǎn yì gàn jīn huǒ xiāng xíng
心肺喘满，亦干金火相刑；
pí wèi sǔn shāng hé yīn tǔ shuǐ zhàn kè
脾胃损伤，盍因土水战克。
zhī shuǐ gàn tóu yǒu huǒ zāo bì fù bìng xīn měng
支水干头有火遭，必腹病心懵；
zhī huǒ gàn tóu yǒu shuǐ yù zé nèi zhàng jing máng
支火干头有水遇，则内障睛盲。
yán shàng fán jiāo zhēng tǔ yào tóu tū yǎn hūn
炎上烦焦蒸土曜，头秃眼昏；
rùn xià chún shī wú tǔ zhì shèn xū ěr bì
润下纯湿无土制，肾虚耳闭；
yíng huò chéng wàng lín lí xùn zhòng fēng shī yīn
荧惑乘旺临离巽，中风失音；
tài bái jiān lì hé duì kūn bīng qián luò tuò
太白坚利合兑坤，兵前落魄。
yòu yún xīn shòu bìng kǒu bù néng yán
又云：心受病，口不能言；
gān shòu bìng mù bù néng shì
肝受病，目不能视；
pí shòu bìng kǒu bù néng shí
脾受病，口不能食；
fèi shòu bìng bí bù néng xiù
肺受病，鼻不能嗅；
shèn shòu bìng ěr bù néng tīng gè cóng suǒ zhǔ yǐ zhèng xū shí
肾受病，耳不能听，各从所主，以证虚实。
ǎi
噫！
rén bìng bǎi duān lǐ wú èr yān wàng wèn wén qiè nǎi yī jiā zhī miào yòng
人病百端，理无二焉，望问闻切，乃医家之妙用；
shēng kè zhì huà wèi shù shì zhī xuán zhēng ruò néng cān jiū gēn yuán biāo běn bù lí sī fǎ
生克制化，为术士之玄征，若能参究根源标本，不离斯法。
lùn yuē kāng tài shēng yú hé hé jí bìng qǐ yú xíng shāng
论曰：康泰生于和合，疾病起于刑伤。
jiū wǔ xíng shuāi wàng zhī lǐ tuī bǎi bìng biǎo lǐ zhī xiáng nèi yìng wǔ zàng wài shǔ sì zhī
究五行衰旺之理，推百病表里之详，内应五脏，外属四肢。
qiě rú mù qì xiū qiú liǎng bìn xiāo shū ér bù fā
且如木气休囚，两鬓消疏而不发；
huǒ lín sǐ jué shuāng tóng hūn àn ér wú guāng
火临死绝，双瞳昏暗而无光；
huǒ zhōng yǐn tǔ shǎo shuǐ zhì zé xīn shén huǎng hū
火中隐土少水制，则心神恍惚；
mù xià cáng jīn wú shuǐ shōu zé tuǐ zú sǔn shāng
木下藏金无水收，则腿足损伤。
jiǎ yǐ duì shēng féng rén guǐ zuì xiāng ér sǐ
甲乙兑生逢壬癸，醉乡而死；
bǐng dīng kǎn yù yù gēng xīn gōu gǎng ér wáng
丙丁坎育遇庚辛，沟港而亡。
shuǐ shèng mù fú duō shēng xiè lì
水盛木浮，多生泄痢；
tǔ zhòng jīn mái cháng bìng qì gāo
土重金埋，常病气高。
zhū fēng diào xuàn yǐ mù wàng ér xīn jīn shuāi
诸风掉眩，乙木旺而辛金衰；
téng yǎng chuāng yáng dīng huǒ shèng ér guǐ shuǐ ruò
疼痒疮疡，丁火盛而癸水弱；
pǐ sāi zhǒng mǎn zhǐ yīn jǐ tǔ tài guò
痞塞肿满，只因己土太过；
fèn yù bìng wěi gài wèi xīn jīn bù jí
愤郁病痿，盖为辛金不及。
jiǎ yǐ néng shāng wù yǐ wú jiù ér quē chún
甲乙能伤戊已，无救而缺唇；
bǐng dīng shàn kè gēng xīn shǎo zhì ér yīn yǎ
丙丁善克庚辛，少制而喑哑。
huǒ zhōng yǒu tǔ xiàng shēng luǒ lì zhī zāi
火中有土，项生瘰疬之灾；
shuǐ zhōng yǒu tǔ fù huàn gǔ zhǒng zhī bìng
水中有土，腹患蛊肿之病。
yòng shén shòu zhì ér bèi xíng wáng yú bàng zhàng
用神受制而被刑，亡于棒杖；
shàng xià féng guǐ ér wú jiù sǐ zuò xuán liáng
上下逢鬼而无救，死作悬梁。
sì zhù zhòng chōng duō xiōng ér tā xiāng sàng tǐ wǔ xíng shuāi bài bù zú ér wēn yì wáng shēn
四柱重冲多凶而他乡丧体，五行衰败不足而瘟疫亡身。
shuǐ bài yāo tuo mò yòng xuān qí zhī fǎ
水败腰驼，莫用轩岐之法；
jīn xíng guī bèi ān shī lú biǎn zhī fāng
金刑龟背，安施卢扁之方。
gēng xīn qì xiù xī fāng jiàn mù ér wáng yú bīng rèn
庚辛气秀，西方见木而亡于兵刃；
jiǎ yǐ bài jué kūn nā mó shuǐ ér gǔ ròu fēi
甲乙败绝，坤南无水，而骨肉飞；
xīn sì bǐng shēn yù xíng bì xū ér rén shēng liù zhǐ
辛巳、丙申遇刑，臂虚而人生六指；
jǐ mǎo wù yín féng dí wèi ruò ér cháng bìng chuāng jū
己卯、戊寅逢敌，胃弱而常病疮疽；
yǐ wèi jiǎ wǔ féng jīn rén duō biē tóu
乙未、甲午逢金，人多鳖头；
guǐ mǎo yǐ chǒu xiàng xíng bìng shēng yāo xī
癸卯、已丑相刑，病生腰膝；
jiǎ shēn yǐ yǒu yòu nián duō bìng gān jīng
甲申、乙酉，幼年多病肝经；
xīn mǎo gēng yín wǎn nián láo shāng jīn gǔ
辛卯、庚寅，晚年劳伤筋骨。
bǐng huǒ shàng yán zhàng fū měi jì yú shēn xīn
丙火上炎，丈夫每忌于身心；
dīng huǒ xià shī nǚ rén xū láo ér xuè chǎn
丁火下湿，女人虚痨而血产。
rì shí shuāi bài dà huàn nán liáo
日时衰败，大患难疗；
gān zhī xíng hài xiǎo jí bù liáo
干支刑害，小疾不疗。
qì xiāng de ér ān hé qì xiāng nì ér zāi tiǎn
气相得而安和，气相逆而灾殄。
bìng zhèng bù lí yú liù mài sǐ shēng nán yuè hu wǔ xíng xì jiū xīng shuāi wàn bù shī yī
病症不离于六脉，死生难越乎五行，细究兴衰，万不失一。
gǔ gē yuē wù jǐ shēng shí qì bù quán yuè shí liǎng chù jiàn shāng guān
古歌曰：戊己生时气不全，月时两处见伤官；
bì dāng tóu miàn yǒu kuī sǔn nóng xuè zhī chuāng kǔ shào nián
必当头面有亏损，脓血之疮苦少年。
yòu yuē bǐng dīng rì gàn wǔ xíng shuāi qī shà jiā lín sān hé lái shēng hé rì qiú yī shí quē ěr lóng cán jí miàn chén āi
又曰：丙丁日干五行衰，七煞加临三合来，升合日求衣食缺，耳聋残疾面尘埃。
yòu rén guǐ chóng chóng dié dié pái shí chén shè ruò jiàn tiān cái
又：壬癸重重叠叠排，时辰设若见天财；
zòng rán tóu miàn wú bān lài dìng zhǔ qí rén yǎn mù zāi
纵然头面无癍癞，定主其人眼目灾。
yòu yuē rén zhī shēng yě shòu qì yú fù chéng xíng yú mǔ
又曰：人之生也，受气于父，成形于母。
wǔ zàng hé píng zhě wú jí zhàn kè tài guò bù jí zhě zhǔ jí
五脏和平者无疾，战克太过不及者主疾。
nèi jīng yún dōng fāng shí xī fāng xū xiè nán fāng bǔ běi fāng
《内经》云：东方实西方虚，泻南方补北方。
dōng fāng shí zhě mù tài guò yě
东方实者，木太过也；
xī fāng xū zhě jīn bù jí yě
西方虚者，金不及也；
xiè nán fāng zhě huǒ tài guò yě
泻南方者，火太过也；
bǔ běi fāng zhě shuǐ bù jí yě
补北方者，水不及也。
shì yǐ wǔ xíng tài guò bù jí jiē zhǔ jí yě
是以五行太过不及，皆主疾也。
ruò shuǐ shēng ér huǒ jiàng huǒ jiàng ér jīn qīng jīn qīng ér mù píng mù píng ér tǔ bù jí kè wǔ zàng gè dé zhōng hé zhī qì jí bìng hé zì shēng yān
若水升而火降，火降而金清，金清而木平，木平而土不及克，五脏各得中和之气，疾病何自生焉？
yīn yáng shū jīn gāng huǒ qiáng zì xíng qí fāng mù luò guī běn shuǐ liú qū dōng
《阴阳书》：金刚火强，自刑其方，木落归本，水流趋东。
suǒ yǐ lùn sān xíng xíng zé cán hài yán tài guò ér shēn jí yě
所以论三刑，刑则残害，言太过而身疾也。
ruò zhǐ qǔ bù jí wèi jí bì yǒu yī piān zhī shī
若只取不及为疾，必有一偏之失。
fán wǔ xíng yǒu sǐ jué ér chéng jí zhě shuǐ sǐ jué duō shèn qì yāo zú gōng zhù huá xiè biàn niào bù lì zhī jí
凡五行有死绝而成疾者：水死绝，多肾气腰足攻注，滑泄便溺不利之疾；
huǒ sǐ jué zhǔ cháng qì jié sāi jīng jì jiàn wàng jīng shén bù ān zhī jí
火死绝，主肠气结塞、惊悸健忘，精神不安之疾；
mù sǐ jué xū fēng mù sè xuàn yūn jīn jí zhǎo jiǎ jú cuì xǐ nù diān dǎo zé yǐn zé shí zhī jí
木死绝虚风目涩眩晕，筋急、爪甲桔悴、喜怒颠倒，择饮择食之疾；
jīn sǐ jué zhǔ qì xū chuǎn jí ké sòu pí máo jiāo zào gàn sè gǔ jié téng tòng tì lèi dà cháng xiè lì biàn xuè zhī jí
金死绝，主气虚喘急、咳嗽、皮毛焦燥干啬、骨节疼痛、涕泪、大肠泄痢、便血之疾；
tǔ sǐ jué zhǔ miàn huáng jiǎn shí gé sāi tǔ nì zhī tǐ dài duò xǐ wò shì shuì duō sī zú lǜ ěr lóng shén zhuó jiàn wàng shǎo xǐ dòng zuò zhī jí
土死绝，主面黄、减食、隔噻吐逆、肢体怠惰、喜卧嗜睡、多思足虑、耳聋、神浊健忘、少喜动作之疾。
yǒu xiāng kè ér chéng jí zhě jīn huǒ xiāng kè shēng wàng zé yáng chuāng tān zhǒng sǐ jué zé láo zhài ǒu xuè
有相克而成疾者：金火相克，生旺则疡疮瘫肿，死绝则痨瘵呕血；
tǔ mù xiāng kè shēng wàng zhǔ pí mèn hūn xuàn fēng má xiǎo cháng jí tòng zhǒng sǐ jué zhǔ tǔ shí zhèng kuài jū pǐ jī zhì zhī jí huò zhǔ zhòng fēng
土木相克，生旺主疲闷昏眩、风麻、小肠疾痛肿，死绝主吐食症块，疽癖积滞之疾，或主中风；
jīn mù xiāng kè shēng wàng zhǔ zhī zú gǔ jié bù wán yǎn mù zhī jí sǐ jué zhǔ qì xū jīng tuō láo jí tān huàn zhī jí
金木相克，生旺主肢足骨节不完、眼目之疾，死绝主气虚精脱、痨疾瘫痪之疾；
shuǐ tǔ xiāng kè zhǔ pí shī xiè xiè zhōng mǎn tán sou bù lì zhī jí
水土相克，主脾湿泄泻、中满痰嗽不利之疾。
yǒu xiāng shēng ér shēng jí zhě huǒ mù xiāng shēng shēng wàng zé shàng shèng gé yōng mù chì tóu fēng
有相生而生疾者：火木相生，生旺则上盛隔壅，目赤头风；
sǐ jué zé shāng hán zuò kuáng mèn luàn jí
死绝则伤寒作狂、闷乱疾。
huǒ tǔ xiāng shēng shēng wàng zé wèi shí
火土相生，生旺则胃实；
sǐ jué zé chún jiāo hóng qì rè jié dà biàn bù lì
死绝则唇焦红气、热结大便不利。
jīn shuǐ shì xiāng shēng shēng wàng zé qì zhì sǐ jué zé qíng huá
金水是相生，生旺则气滞，死绝则晴滑；
shuǐ mù xiāng shēng shēng wàng zé ǒu tù wèi xū
水木相生，生旺则呕吐胃虚；
sǐ jué zé jīng bài shāng hán zhān nüè
死绝则精败、伤寒粘疟。
jīn tǔ xiāng shēng shēng wàng zé duō xū wú jī ròu sǐ jué cháng míng jiǎn zuò
金土相生，生旺则多虚无肌肉死绝肠鸣茧作。
fán shuǐ tǔ mù xiāng féng yú wú qì zhī chù zhǔ gǔ qì cháng zhàng tǔ nì zhī jí
凡水土木相逢于无气之处，主蛊气肠胀、吐逆之疾；
fán jīn shuǐ huǒ xiāng féng yú wú qì zhī de zhǔ lì jí jīn zhǔ dà cháng shuǐ huǒ shǒu zhī yīn yáng bù hé yě
凡金水火相逢于无气之地，主痢疾，金主大肠，水火守之，阴阳不和也。
fán shuǐ féng tǔ duō zhǔ fān wèi jí
凡水逢土，多主翻胃疾；
tǔ duō ér wú shuǐ qì shū zhī zhǔ lóng kuì jí
土多而无水气疏之，主聋聩疾。
gài shèn shuǐ bù liú zé fān wèi qì bù néng zé wèi kuì yě
盖肾水不流则翻胃，气不能则为聩也。
yòu yuē fán lùn cán jí bìng zhèng xiān lùn rì gàn cì xiáng yuè lìng rán hòu tōng nián shí kàn zhī shāng guān zhǔ cán jí shā zhòng yì rán
又曰：凡论残疾病症，先论日干，次详月令，然后通年时看之，伤官主残疾，煞重亦然。
qián guà zài hài hài wèi tiān mén liù xīn shēng rén de cǐ rì cǐ shí duō zhǔ máng lóng
乾卦在亥，亥为天门，六辛生人得此日此时，多主盲聋。
hài shǔ shèn shèn tōng ěr bǐng huǒ zāo shuǐ kè yě
亥属肾，肾通耳，丙火遭水克也；
zi wèi kǎn gōng shāng guān shā zhòng xiāng xíng zhǔ xià bù jí
子位坎宫，伤官煞重相刑，主下部疾；
yín gōng gèn tǔ zhǔ pí wèi miàn sè wěi huáng zhī jí
寅宫艮土，主脾胃，面色痿黄之疾；
chén shǔ zhèn
辰属震；
cǐ yuè dài shāng guān shào nián zhǔ duō jīng jí gài zhèn zhě dòng yě
此月带伤官，少年主多惊疾，盖震者动也。
qīng zé zhǔ jīng pí wèi jí zhòng zé zhǔ zú jí
轻则主惊脾胃疾，重则主足疾。
sì wèi xùn shāng guān shā zhòng zhǔ fù nǚ xuè qì bù tiáo láo jí
巳为巽，伤官煞重，主妇女血气不调，劳疾；
wǔ wèi lí wèi mù shāng guān shā zhòng zhǔ shī míng tóu fēng zhī zhèng
午为离为目，伤官煞重，主失明头风之症；
shēn shǔ kūn
申属坤。
wèi zhòng yīn shāng guān shā zhòng zhǔ yāo jiǎo jīn gǔ zhī jí
为众阴，伤官煞重，主腰脚筋骨之疾；
shāng guān shāng jǐn zhě bù zài cǐ lùn
伤官伤尽者不在此论；
yǒu wèi duì shǔ kǒu chǐ bù wán zhī jí
酉为兑，属口齿不完之疾。
xū wèi huǒ kù zhǔ xià xuè zhì lòu zhī jí
戌为火库，主下血痔漏之疾。
chǒu wèi shāng guān yì zhǔ pí wèi
丑未伤官，亦主脾胃。
shāng guān shā wàng zhě nián nián bìng wēn zhǔ yòng shàng xià zhàn kè wǔ xíng wú jiù zhù zhǔ shēn tǐ bù wán tóu miàn cán shāng
伤官煞旺者，年年病瘟，主用上下战克、五行无救助，主身体不完，头面残伤。
yòu yuē fán yī qiè zhū shā yì yǒu zhǔ jí zhě jié shā zhǔ xiǎo cháng yòu zhǔ ěr lóng yān hóu jí
又曰：凡一切诸煞亦有主疾者，劫煞主小肠，又主耳聋、咽喉疾；
guān fú zhǔ yāo jiǎo jí
官符主腰脚疾；
xián chí zhǔ jiǔ sè láo zhài nóng xuè biàn niào jí
咸池主酒色、劳瘵、脓血、便溺疾；
zhuì hào zhǔ àn mèi huò zhuì yóu jí
赘耗主暗昧，或赘疣疾；
fēi lián míng tiān gǔ zhī gàn wú qì zhǔ wú mù
飞廉名天瞽，支干无气，主无目。
fán lù yīn shí zhì jí xū dài shā kè shēn fāng shì
凡禄因食致疾，须带煞克身方是。
fán mìng jiàn zhēn chōng qì sàn huò zhēn xíng qì sàn duō shì fèi jí zhī rén
凡命见真冲气散，或真刑气散，多是废疾之人。
jiǎ chén jiǎ wù yǐ chǒu yǐ wèi tǔ mù jiāo jiā zhǔ tān huàn zhī jí
甲辰、甲戊、乙丑、乙未，土木交加，主瘫痪之疾；
bǐng shēn dīng yǒu jīn huǒ jiāo jiā zhǔ xuè jīn suǒ shāng
丙申、丁酉，金火交加，主血筋所伤；
wù zǐ jǐ hài shuǐ tǔ jiāo jiā zhǔ pí wèi zhī jí
戊子、己亥，水土交加，主脾胃之疾；
gēng yín xīn mǎo jīn mù jiāo jiā zhǔ jīn gǔ láo sou zhī jí
庚寅、辛卯，金木交加，主筋骨劳嗽之疾。
fán yù tuī jí bìng zāi è xiān kàn lù mìng shēn sān děng dà xiǎo yùn rú hé
凡欲推疾病灾厄，先看禄命身三等，大小运如何？
ruò sān mìng wú qì lù mǎ bài jué dàn de lù cái mìng cái wàng xiāng yì bù zhì sǐ
若三命无气，禄马败绝，但得禄财、命财、旺相，亦不至死。
ruò fù bìng tuī qí zi mìng rú zi mìng yù gū chén guǎ sù sàng mén diào kè jí bái yī shā lín mìng qí fù bì yǒu bù kě jiù zhī jí
若父病推其子命，如子命遇孤辰、寡宿、丧门、吊客及白衣煞临命，其父必有不可救之疾。
fū qī yì zhǔn cǐ tuī
夫妻亦准此推。