千金方 · 孙思邈 · Chapter 147 of 228

膀胱腑方·膀胱腑脉论第一

PinyinModern Translation
Size

lùn yī shǒu mài sì shǒu

(论一首脉四首)

lùn yuē páng guāng zhě zhǔ shèn yě ěr zhōng shì qí hou yě

论曰∶膀胱者,主肾也,耳中是其候也。

shèn hé qì yú páng guāng

肾合气于膀胱。

páng guāng zhě jīn yè zhī fǔ yě hào shuǐ cáo yuàn míng yù hǎi chóng jiǔ liǎng èr zhū zuǒ huí dié jī shàng xià zòng guǎng jiǔ cùn shòu jīn yè jiǔ shēng jiǔ hé liǎng biān děng

膀胱者,津液之府也,号水曹掾,名玉海,重九两二铢,左回叠积上下纵广九寸,受津液九升九合,两边等。

yīng èr shí sì qì bí kōng zài wài páng guāng lòu xiè

应二十四气,鼻空在外,膀胱漏泄。

huáng dì wèn yuē fu wǔ zàng gè yī míng yī xíng shèn nǎi dú liǎng hé yě

黄帝问曰∶夫五脏各一名一形,肾乃独两何也?

qí bó duì yuē páng guāng wèi fǔ yǒu èr chù shèn yì èr xíng yīng zuǒ shèn hé páng guāng yòu shèn hé sān jiāo

岐伯对曰∶膀胱为腑,有二处、肾亦二形应左肾合膀胱,右肾合三焦。

zuǒ shǒu guān hòu chǐ zhōng yáng jué zhě wú páng guāng mài yě

左手关后尺中阳绝者,无膀胱脉也。

bìng kǔ nì lěng fù rén yuè shǐ bù tiáo wàng yuè zé bì

病苦逆冷,妇人月使不调,旺月则闭。

nán zǐ shī jīng niào yǒu yú lì cì zú shǎo yīn jīng zhì yīn

男子失精,尿有余沥,刺足少阴经,治阴。

zài zú nèi huái xià dòng mài shì yě

在足内踝下动脉是也。

yòu shǒu guān hòu chǐ zhōng yáng jué zhě wú zǐ hù mài yě

右手关后尺中阳绝者,无子户脉也。

bìng kǔ zú nì hán jué chǎn dài xià wú zi yīn zhōng hán cì zú shǎo yīn jīng zhì yīn

病苦足逆寒,绝产,带下,无子,阴中寒,刺足少阴经,治阴。

zuǒ shǒu guān hòu chǐ zhōng yáng shí zhě páng guāng shí yě

左手关后尺中阳实者,膀胱实也。

bìng kǔ nì lěng xié xià xié qì xiāng yǐn tòng cì zú tài yáng jīng zhì yáng

病苦逆冷,胁下邪气相引痛,刺足太阳经,治阳。

zài zú xiǎo zhǐ wài cè běn jié hòu xiàn zhōng

在足小趾外侧,本节后陷中。

yòu shǒu guān hòu chǐ zhōng yáng shí zhě páng guāng shí yě

右手关后尺中阳实者,膀胱实也。

bìng kǔ xiǎo fù mǎn yǐn yāo tòng cì zú tài yáng jīng zhì yáng

病苦小腹满引腰痛,刺足太阳经,治阳。

bìng xiān fā yú páng guāng zhě bèi lǚ jīn tòng xiǎo biàn bì wǔ rì zhī shèn xiǎo fù yāo jí tòng jìng suān yī rì zhī xiǎo cháng zhàng yī rì zhī pí bì sè bù tōng shēn tòng tǐ zhòng

病先发于膀胱者,背膂筋痛,小便闭五日之肾,小腹腰脊痛,胫酸,一日之小肠胀,一日之脾,闭塞不通,身痛体重。

èr rì bù yǐ sǐ

二日不已,死。

dōng jī míng xià xià bū yī yún rì xī

冬鸡鸣,夏下晡,(一云日夕)。

páng guāng bìng zhě xiǎo fù piān zhǒng ér tòng yǐ shǒu àn zhī zé yù xiǎo biàn ér bù dé jiān shàng rè

膀胱病者,小腹偏肿而痛,以手按之,则欲小便而不得,肩上热。

ruò mài xiàn jí zú xiǎo zhǐ wài cè jí jìng huái hòu jiē rè

若脉陷,及足小趾外侧及胫踝后皆热。

ruò mài xiàn qǔ wěi zhōng

若脉陷,取委中。

páng guāng zhàng zhě xiǎo fù mǎn ér qì lóng

膀胱胀者,小腹满而气癃。

shèn qián shòu bìng chuán yú páng guāng shèn hāi bù yǐ hāi zé yí nì

肾前受病,传于膀胱,肾咳不已,咳则遗溺。

jué qì kè yú páng guāng zé mèng yóu xíng

厥气客于膀胱,则梦游行。

shèn yīng gǔ mì lǐ nóng pí zhě sān jiāo páng guāng nóng

肾应骨,密理浓皮者,三焦膀胱浓。

cū lǐ báo pí zhě sān jiāo páng guāng báo

粗理薄皮者,三焦膀胱薄。

còu lǐ shū zhě sān jiāo páng guāng huǎn jí pí ér wú háo máo zhě sān jiāo páng guāng jí

腠理疏者,三焦膀胱缓急皮而无毫毛者,三焦膀胱急。

háo máo měi ér cū zhě sān jiāo páng guāng zhí

毫毛美而粗者,三焦膀胱直。

xī háo máo zhě sān jiāo páng guāng jié yě

稀毫毛者,三焦膀胱结也。

biǎn què yún liù fǔ yǒu bìng chè miàn xíng shèn páng guāng yǔ zú shǎo yīn tài yáng wèi biǎo lǐ

扁鹊云∶六腑有病彻面形,肾膀胱与足少阴太阳为表里。

páng guāng zǒng tōng yú wǔ zàng suǒ yǐ wǔ zàng yǒu jí jí yīng páng guāng páng guāng yǒu jí jí yīng bāo náng

膀胱总通于五脏,所以五脏有疾即应膀胱,膀胱有疾即应胞囊。

shāng rè zé xiǎo biàn bù tōng páng guāng jí niào kǔ huáng chì shāng hán zé xiǎo biàn shǔ qīng bái huò fā shí shuǐ gēn zài páng guāng sì zhī xiǎo qí fù dú dà yě

伤热则小便不通,膀胱急尿苦黄赤,伤寒则小便数清白,或发石水,根在膀胱,四肢小,其腹独大也。

fāng jiàn zhì shuǐ piān zhōng

(方见治水篇中)。

gǔ jué bù zhì chǐ huáng luò shí rì sǐ

骨绝不治,齿黄落,十日死。

zú tài yáng zhī mài qǐ yú mù nèi shàng é jiāo diān shàng

足太阳之脉,起于目内上额交巅上。

qí zhī zhě cóng diān zhì ěr shàng jiǎo

其支者,从巅至耳上角。

qí zhí zhě cóng diān rù luò nǎo hái chū bié xià xiàng xún jiān bó nèi xié jí dǐ yāo zhōng rù xún lǚ luò shèn shǔ páng guāng

其直者,从巅入络脑还出别下项,循肩膊内挟脊抵腰中,入循膂络肾属膀胱。

qí zhī zhě cóng yāo zhōng xià huì yú hòu yīn xià guàn tún rù zhōng

其支者,从腰中下会于后阴,下贯臀入中。

qí zhī zhě cóng bo nèi zuǒ yòu bié xià guàn shēn yī zuò kuān guò bì shū xún bì wài hòu lián xià hé zhōng yǐ xià guàn nèi chū wài huái zhī hòu xún jīng gǔ zhì xiǎo zhǐ wài cè shì yě

其支者,从膊内左右别下贯胂,(一作髋),过髀枢,循髀外后廉,下合中以下贯内出外踝之后,循京骨至小趾外侧是也。

dòng zé bìng chōng tóu tòng mù shì tuō xiàng shì bá jí tòng yāo shì zhé bì bù kě yǐ qū yī zuò huí rú jié rú liè shì wèi huái jué

动则病冲头痛,目似脱,项似拔,脊痛腰似折,髀不可以曲(一作回), 如结, 如裂,是为踝厥。

shì zhǔ jīn suǒ shēng bìng zhě zhì nüè kuáng diān jí tóu nǎo xiàng tòng mù huáng lèi chū qiú nǜ xiàng bèi yāo kāo jiǎo jiē tòng xiǎo zhǐ bù yòng shèng zhě zé rén yíng dà zài bèi yú cùn kǒu

是主筋所生病者,痔疟狂癫疾,头脑项痛,目黄泪出、鼽衄,项背腰尻脚皆痛,小趾不用,盛者则人迎大再倍于寸口。

xū zhě zé rén yíng fǎn xiǎo yú cùn kǒu yě

虚者则人迎反小于寸口也。

✦ You read 膀胱腑方·膀胱腑脉论第一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.