lùn yī shǒu
（论一首）
lùn yuē fu sān jiāo zhě yī míng sān guān yě
论曰∶夫三焦者，一名三关也。
shàng jiāo míng sān guǎn fǎn shè zhōng jiāo míng huò luàn xià jiāo míng zǒu bǔ
上焦名三管反射，中焦名霍乱，下焦名走哺。
hé ér wéi yī yǒu míng wú xíng zhǔ wǔ zàng liù fǔ wǎng huán shén dào zhōu shēn guàn tǐ kě wén ér bù kě jiàn hé lì jīng qì jué tōng shuǐ dào xī qì cháng wèi zhī jiān bù kě bù zhī yě
合而为一，有名无形，主五脏六腑往还神道，周身贯体，可闻而不可见，和利精气，决通水道，息气肠胃之间，不可不知也。
sān jiāo míng zhōng qīng zhī fǔ bié hào yù hǎi
三焦名中清之腑，别号玉海。
shuǐ dào chū shǔ páng guāng hé zhě suī hé ér bù tóng
水道出属膀胱合者，虽合而不同。
shàng zhōng xià sān jiāo tóng hào wèi gū fǔ ér yíng chū zhōng jiāo wèi chū shàng jiāo
上中下三焦同号为孤腑，而营出中焦，卫出上焦。
yíng zhě luò mài zhī qì dào yě wèi zhě jīng mài zhī qì dào yě
营者络脉之气道也，卫者经脉之气道也。
qí sān jiāo xíng xiāng nóng báo dà xiǎo bìng tóng páng guāng zhī xíng yún
其三焦形相浓薄大小，并同膀胱之形云。
sān jiāo bìng zhě fù zhàng qì mǎn shǎo fù yóu jiān bù dé xiǎo biàn jiǒng jí yì zé wèi shuǐ liú zé wèi zhàng hou zài zú tài yáng zhī wài dà luò zài tài yáng shǎo yáng zhī jiān yì jiàn yú mài qǔ wěi yáng
三焦病者，腹胀气满，少腹尤坚不得小便，窘急溢则为水，留则为胀，候在足太阳之外大络，在太阳少阳之间亦见于脉，取委阳。
xiǎo fù zhǒng tòng bù dé xiǎo biàn yá zài sān jiāo yuē qǔ tài yáng dà luò shì qí jié mài yǔ jué yīn xiǎo luò jié ér xuè zhě zhǒng shàng jí wèi wǎn qǔ sān lǐ
小腹肿痛不得小便，邪在三焦，约取太阳大络视其结脉，与厥阴小络结而血者，肿上及胃脘，取三里。
sān jiāo zhàng zhě qì mǎn yú pí fū ké ké ér bù jiān téng yī yún ké ké ér jiān
三焦胀者，气满于皮肤，壳壳而不坚疼（一云壳壳而坚）。
jiǔ hāi bù yǐ chuán zhī sān jiāo hāi ér fù
久咳不已传之三焦，咳而腹？
shǒu shǎo yáng zhī mài qǐ yú xiǎo zhǐ cì zhǐ zhī duān shàng chū liǎng zhǐ zhī jiān xún shǒu biǎo wàn chū bì wài liǎng gǔ zhī jiān shàng guàn zhǒu xún wài shàng jiān ér jiāo chū zú shǎo yáng zhī hòu rù quē pén jiāo dàn zhōng sàn luò xīn bāo xià gé biàn shǔ sān jiāo
手少阳之脉，起于小指次指之端，上出两指之间，循手表腕出臂外两骨之间，上贯肘循外上肩，而交出足少阳之后，入缺盆交膻中，散络心包下膈，遍属三焦。
qí zhī zhě cóng dàn zhōng shàng chū quē pén shàng xiàng xié ěr hòu zhí shàng chū ěr shàng jiǎo yǐ qū xià é zhì
其支者，从膻中上出缺盆，上项，挟耳后，直上出耳上角，以屈下额至。
qí zhī zhě cóng ěr hòu rù ěr zhōng chū zǒu ěr qián guò kè zhǔ rén qián jiāo jiá zhì mù ruì
其支者，从耳后入耳中，出走耳前，过客主人前，交颊至目锐。
shì dòng zé bìng ěr lóng yàn zhǒng hóu bì
是动则病，耳聋，咽肿喉痹。
shì zhǔ qì suǒ shēng bìng zhě hàn chū mù ruì tòng
是主气所生病者，汗出目锐痛。
jiá zhǒng ěr hòu jiān zhǒu bì wài jiē tòng xiǎo zhǐ cì zhǐ bù yòng
颊肿，耳后肩肘臂外皆痛，小指次指不用。
wèi cǐ zhū bìng shèng zé xiè zhī xū zé bǔ zhī rè zé jí zhī hán zé liú zhī xiàn xià zé jiǔ zhī bù shèng bù xū yǐ jīng qǔ zhī
为此诸病盛则泻之，虚则补之，热则疾之，寒则留之，陷下则灸之，不盛不虚以经取之。
shèng zhě rén yíng dà zài bèi yú cùn kǒu xū zhě rén yíng fǎn xiǎo yú cùn kǒu yě
盛者人迎大再倍于寸口，虚者人迎反小于寸口也。