千金方 · 孙思邈 · Chapter 40 of 228

上少小婴孺方下·小儿杂病第九

PinyinModern Translation
Size

fāng yī bǎi shí yī shǒu jiǔ fǎ shí sān shǒu

(方一百十一首灸法十三首)

zhì xiǎo ér qí zhōng shēng chuāng fāng

治小儿脐中生疮方∶

sāng zhī fū rǔ shàng shǐ r yǐn zhī

桑汁敷乳上,使儿饮之。

yòu fāng yǐn yáng rǔ jí xuè

又方饮羊乳及血。

zhì xiǎo ér fēng qí suì zuò è chuāng lì nián bù chài fāng

治小儿风脐遂作恶疮,历年不瘥方∶

qǔ dōng bì tǔ fū zhī dà jiā

取东壁土敷之,大佳。

ruò zhī bù zhǐ shāo cāng ěr zi fěn zhī

若汁不止,烧苍耳子粉之。

yòu fāng gàn qí cáo chóng mò fěn zhī bù guò sān sì dù chài

又方干蛴螬虫末粉之,不过三四度瘥。

zhì xiǎo ér qí bù hé fāng

治小儿脐不合方∶

qǔ chē xiá zhī shāo huī rì yī fū zhī

取车辖脂烧灰,日一敷之。

yòu fāng shāo fēng fáng huī wèi mò fū zhī

又方烧蜂房灰为末敷之。

zhì xiǎo ér qí zhōng shēng chuāng fāng

治小儿脐中生疮方∶

shāo zèng dài huī hé gāo fū zhī

烧甑带灰和膏敷之。

zhì xiǎo ér qí chì zhǒng fāng

治小儿脐赤肿方∶

xìng rén bàn liǎng zhū jiá chē suǐ shí bā zhū

杏仁(半两) 猪颊车髓(十八铢)

shàng èr wèi xiān yán xìng rén rú zhī hé suǐ fū qí zhōng zhǒng shàng

上二味先研杏仁如脂,和髓敷脐中肿上。

bái shí zhī sàn

白石脂散

zhì xiǎo ér qí zhī bù zhǐ jiān chì zhǒng fāng

治小儿脐汁不止,兼赤肿方。

yǐ bái shí zhī xì yán áo lìng wēi nuǎn yǐ fěn qí chuāng rì sān sì dù

以白石脂细研,熬令微暖以粉脐疮,日三四度。

zhì xiǎo ér é kǒu bù néng yǐn rǔ fāng

治小儿鹅口,不能饮乳方∶

é shǐ zhī lì r kǒu zhōng

鹅屎汁沥儿口中。

yòu fāng shǔ mǐ zhī tu zhī

又方黍米汁涂之。

yòu fāng qǔ xiǎo ér fù mǔ luàn fā xǐ jìng chán táo zhī zhān qǔ jǐng huā shuǐ dōng xiàng xiàng rì yǐ fā shì kǒu zhōng bái rǔ yǐ zhì shuǐ zhōng qī guò lì xǐ sān cháo zuò zhī

又方取小儿父母乱发洗净,缠桃枝沾取井花水,东向向日以发拭口中白乳,以置水中七过沥洗,三朝作之。

zhì xiǎo ér xīn rè kǒu wéi shēng chuāng zhòng shé é kǒu fāng

治小儿心热,口为生疮,重舌鹅口方∶

zhè gēn cuò wǔ shēng wú gēn gōng cái yì jiā yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ jiān qǔ wǔ hé xì xì fū zhī shù cì liáng

柘根锉五升,无根弓材亦佳,以水五升,煮取二升,去滓,煎取五合,细细敷之,数次良。

zhì kǒu chuāng bái màn màn fāng

治口疮白漫漫方∶

xiān yǐ fù jìng fā shì kǒu cì qǔ sāng zhī tu zhī

先以父净发拭口,次取桑汁涂之。

zhì zhòng shé shé qiáng bù néng shōu tuò fāng

治重舌舌强,不能收唾方∶

lù jiǎo mò rú dà dòu xǔ ān shé xià rì sān sì dù

鹿角末如大豆许安舌下,日三四度。

yì zhì xiǎo ér bù néng rǔ

亦治小儿不能乳。

yòu fāng qǔ shé tuì shāo mò yǐ jī máo zhān chún cù diǎn yào lüè shé xià yù

又方取蛇蜕烧末,以鸡毛沾醇醋点药,掠舌下愈。

zhì xiǎo ér zhòng shé fāng

治小儿重舌方∶

qǔ tián zhōng fēng fáng shāo huī hé jiǔ tu hóu xià yù

取田中蜂房烧灰,和酒涂喉下愈。

yòu fāng yī yú tu shé shàng

又方衣鱼涂舌上。

yòu fāng zào yuè xià huáng tǔ mò kǔ jiǔ hé tu shé shàng

又方灶月下黄土末,苦酒和涂舌上。

chì xiǎo dòu mò cù hé tu shé shàng

赤小豆末醋和涂舌上。

yòu fāng huáng bò yǐ zhú lì zì qǔ xì xì diǎn shé shàng liáng

又方黄柏以竹沥渍取,细细点舌上,良。

zhì zhòng shé fāng

治重舌方∶

jiǔ háng jiān suí nián zhuàng xué zài zú dà zhǐ qí zhōng

灸行间,随年壮,穴在足大趾歧中。

yòu jiǔ liǎng zú wài huái shàng sān zhuàng

又灸两足外踝上三壮。

zhì xiǎo ér shé shàng chuāng fāng

治小儿舌上疮方∶

fēng fáng shāo huī wū jiān chén gè děng fēn hé yún fū zhī

蜂房烧灰,屋间尘各等分,和匀敷之。

yòu fāng sāng bái zhī tu rǔ yǔ r yǐn zhī

又方桑白汁涂乳,与儿饮之。

yòu fāng yáng tí gǔ zhōng shēng suǐ hé hú fěn fū zhī

又方羊蹄骨中生髓和胡粉敷之。

zhì shé zhǒng qiáng mǎn fāng

治舌肿强满方∶

mǎn kǒu hán táng cù liáng

满口含糖醋良。

yòu fāng yǐn yáng rǔ jí chài

又方饮羊乳即瘥。

zhì xiǎo ér kǒu chuāng bù dé shǔn rǔ fāng

治小儿口疮不得吮乳方∶

dà qīng shí bā zhū huáng lián shí èr zhū

大青(十八铢) 黄连(十二铢)

shàng èr wèi jǔ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng èr hé yī fù yī hé rì zài yè yī

上二味咀,以水三升,煮取一升二合,一服一合,日再夜一。

yòu fāng mì èr jīn gān cǎo rú zhǐ dà sān cùn là yuè zhū zhī yī jīn

又方蜜(二斤) 甘草(如指大三寸) 腊月猪脂(一斤)

shàng sān wèi hé jiān xiāng de hán rú zǎo dà shāo shāo yàn zhī rì sān

上三味合煎相得,含如枣大,稍稍咽之,日三。

yòu fāng fán shí rú jī zǐ dà zhì cù zhōng tu r zú xià èr qī biàn yù

又方矾石如鸡子大,置醋中,涂儿足下二七遍愈。

zhì xiǎo ér yàn kǒu liǎng wěn shēng chuāng fāng

治小儿燕口,两吻生疮方∶

shāo fā huī hé zhū zhī fū zhī

烧发灰和猪脂敷之。

zhì xiǎo ér kǒu xià huáng jī chuāng fāng

治小儿口下黄肌疮方∶

qǔ yáng zī shāo huī hé là yuè zhū zhī fū zhī

取羊髭烧灰,和腊月猪脂敷之。

jiǎo yì kě yòng

角亦可用。

zhì kǒu páng è chuāng fāng

治口旁恶疮方∶

luàn fā huī gù xù huī huáng lián gān jiāng shàng sì wèi děng fēn wèi sàn yǐ fěn chuāng shàng bù guò sān biàn

乱发灰故絮灰黄连干姜上四味等分为散,以粉疮上,不过三遍。

zhì kǒu jìn chì zhě xīn jìn bái zhě fèi jìn fāng

治口噤,赤者心噤,白者肺噤方∶

jī shǐ bái zǎo dà mián guǒ yǐ shuǐ yī hé zhǔ èr fèi fēn zài fú

鸡屎白枣大,绵裹,以水一合煮二沸,分再服。

zhì xiǎo ér kǒu jìn fāng

治小儿口噤方∶

lù jiǎo fěn dà dòu mò shàng èr wèi děng fēn hé rǔ tu rǔ shàng yǐn r

鹿角粉大豆末上二味等分,和乳涂乳上饮儿。

yòu fāng lǘ rǔ zhū rǔ gè èr shēng

又方驴乳猪乳(各二升)

shàng èr wèi hé jiān dé yī shēng wǔ hé fú rú xìng rén xǔ sān sì fú chài

上二味合煎得一升五合,服如杏仁许,三四服瘥。

què shǐ wán

雀屎丸

zhì xiǎo ér cù zhòng fēng kǒu jìn bù xià yī wù fāng

治小儿猝中风,口噤不下一物方。

què shǐ rú má zi wán zhī yǐn xià jí yù jī shǐ bái yì jiā

雀屎如麻子丸之,饮下即愈,鸡屎白亦佳。

zhì xiǎo ér kǒu zhōng xián chū fāng yǐ bái yáng shǐ nà kǒu zhōng

治小儿口中涎出方以白羊屎纳口中。

yòu fāng yǐ dōng xíng niú kǒu zhōng mò tu kǒu zhōng jí yí shàng

又方以东行牛口中沫涂口中及颐上。

yòu fāng sāng bái zhī tu zhī chài

又方桑白汁涂之瘥。

zhì xiǎo ér zú dú zhǒng zhe hóu jǐng zhuàng rè fáng rǔ fāng

治小儿卒毒肿着喉颈,壮热妨乳方∶

shēng má yè gān dài huáng gè yī liǎng

升麻射干大黄(各一两)

shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ yī shēng wǔ hé zhǔ qǔ bā hé yī suì r fēn sān fú yǐ zǐ fū zhǒng shàng lěng gèng nuǎn yǐ fū dà ér yǐ yì jiā zhī

上三味咀,以水一升五合,煮取八合,一岁儿分三服,以滓敷肿上,冷更暖,以敷,大儿以意加之。

shēng má tāng

升麻汤

zhì xiǎo ér hóu tòng ruò dú wǎ sī shèng biàn yān sāi bìng zhì dà rén yān hóu bù lì fāng

治小儿喉痛,若毒瓦斯盛,便咽塞,并治大人咽喉不利方。

shēng má shēng jiāng yè gān gè èr liǎng jú pí yī liǎng

升麻生姜射干(各二两) 橘皮(一两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ fēn sān fú

上四味咀,以水六升,煮取二升,去滓,分三服。

zhì xiǎo ér hóu bì zhǒng fāng

治小儿喉痹肿方∶

yú dǎn èr qī méi yǐ hé zào dǐ tǔ tu zhī chài

鱼胆二七枚以和灶底土涂之,瘥。

zhì xiǎo ér hóu bì fāng guì xīn xìng rén gè bàn liǎng

治小儿喉痹方∶桂心杏仁(各半两)

shàng èr wèi wèi mò yǐ mián guǒ rú zǎo dà hán yàn zhī

上二味为末,以绵裹如枣大,含,咽汁。

zhì xiǎo ér jiě lú fāng

治小儿解颅方∶

áo shé tuì pí wèi mò hé zhū jiá chē zhōng suǐ fū dǐng rì sān sì dù

熬蛇蜕皮为末,和猪颊车中髓敷顶,日三四度。

yòu fāng zhū yá jiá chē suǐ fū xìn shàng chài

又方猪牙颊车髓敷囟上瘥。

bàn xià yùn tāng

半夏熨汤

zhì xiǎo ér nǎo cháng jiě lú bù hé léi shòu sè huáng zhì sì wǔ suì bù néng xíng fāng

治小儿脑长解颅不合,羸瘦色黄,至四五岁不能行方。

bàn xià shēng jiāng chuān xiōng gè yī shēng xì xīn sān liǎng guì xīn yī chǐ wū tóu shí méi

半夏生姜川芎(各一升) 细辛(三两) 桂心(一尺) 乌头(十枚)

shàng liù wèi jǔ yǐ chún kǔ jiǔ wǔ shēng zì zhī shí zhǔ sān fèi jiǎo qù zǐ yǐ mián yī piàn jìn yào zhōng shì hán wēn yǐ yùn xìn shàng lěng gèng wēn zhī fù yùn rú qián zhāo mù gè sān sì yùn nǎi zhǐ èr shí rì kě yù

上六味咀,以醇苦酒五升渍之, 时,煮三沸,绞去滓,以绵一片浸药中,适寒温以熨囟上,冷更温之,复熨如前,朝暮各三四熨乃止,二十日可愈。

zhì xiǎo ér jiě lú shēng xiè zú fū fāng

治小儿解颅,生蟹足敷方∶

shēng xiè zú bái liǎn gè bàn liǎng

生蟹足白蔹(各半两)

shàng èr wèi dǎo mò yǐ rǔ zhī hé fū lú shàng lì yù

上二味捣末,以乳汁和敷颅上,立愈。

zhì xiǎo ér jiě lú sān wù xì xīn fū fāng

治小儿解颅,三物细辛敷方∶

xì xīn guì xīn gè bàn liǎng gān jiāng shí bā zhū

细辛桂心(各半两) 干姜(十八铢)

shàng sān wèi wèi mò yǐ fú zhī hé fū lú shàng gàn fù fū zhī r miàn chì jí yù

上三味为末,以浮汁和敷颅上,干复敷之,儿面赤即愈。

zhì xiǎo ér xìn kāi bù hé fāng

治小儿囟开不合方∶

fáng fēng yī liǎng bàn bǎi zǐ rén bái jī gè yī liǎng

防风(一两半) 柏子仁白芨(各一两)

shàng sān wèi wèi mò yǐ rǔ hé fū xìn shàng rì yī shí rì zhī èr shí rì jí yù

上三味为末,以乳和敷囟上,日一,十日知,二十日即愈。

yòu fāng qǔ zhū yá chē gǔ jiān qǔ suǐ fū xìn shàng yù

又方取猪牙车骨煎取髓,敷囟上愈。

xiǎo ér xìn xiàn fāng

小儿囟陷方∶

jiǔ qí shàng xià gè bàn cùn jí jiū wěi gǔ duān yòu zú tài yīn gè yī zhuàng

灸脐上下各半寸,及鸠尾骨端,又足太阴各一壮。

zhì xiǎo ér hú shàn shāng sǔn shēng fāng

治小儿狐疝伤损生方∶

guì xīn shí bā zhū bái zhú yī liǎng shí bā zhū dì fū zǐ èr liǎng bàn

桂心(十八铢) 白术(一两十八铢) 地肤子(二两半)

shàng sān wèi wèi mò yǐ mì huò wán bái jiǔ fú rú xiǎo dòu qī wán rì sān yì zhì dà rén

上三味为末,以蜜和丸,白酒服如小豆七丸,日三,亦治大人。

yòu fāng sháo yào fú líng gè shí bā zhū fáng kuí yī zuò fáng fēng dài huáng gè bàn liǎng bàn xià guì xīn chuān jiāo gè liù zhū

又方芍药茯苓(各十八铢) 防葵(一作防风) 大黄(各半两) 半夏桂心川椒(各六铢)

shàng qī wèi wèi mò mì hé fú rú dà dòu yī wán rì wǔ fú kě jiā zhì sān wán

上七味为末,蜜和服如大豆一丸,日五服,可加至三丸。

wǔ děng wán

五等丸

zhì xiǎo ér yīn piān dà yòu luǎn hé jiān fāng

治小儿阴偏大,又卵核坚方。

huáng bò xiāng chǐ mǔ dān fáng fēng guì xīn gè èr liǎng

黄柏香豉牡丹防风桂心(各二两)

shàng wǔ wèi wèi mò mì wán rú dà dòu r sān suì yǐn fú wǔ wán jiā zhì shí wán

上五味为末,蜜丸如大豆,儿三岁饮服五丸,加至十丸。

r xiǎo yǐ yì zhuó liàng zhe rǔ tóu shàng fú zhī

儿小以意酌量着乳头上服之。

zhì xiǎo ér luǎn zhǒng fāng

治小儿卵肿方∶

qǔ jī chì liù jīng shāo huī fú zhī suí luǎn zuǒ yòu qǔ hé gǔ jīn lù yàn yún zhì yīn dà rú dòu

取鸡翅六茎烧灰服之,随卵左右取翮(《古今录验》云,治阴大如斗。

zhì xiǎo ér qì fāng

治小儿气方∶

tǔ guā gēn sháo yào dāng guī gè yī liǎng

土瓜根芍药当归(各一两)

shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng qǔ wǔ hé rì èr

上三味咀,以水二升,煮取一升,取五合,日二。

yòu fāng sān yuè shàng chú rì qǔ bái tóu wēng gēn dǎo suì suí piān chù fū zhī yī xiǔ zuò chuāng èr shí rì yù

又方三月上除日取白头翁根捣碎,随偏处敷之,一宿作疮,二十日愈。

zhì qì fāng

治气方∶

jiǔ zú jué yīn dà dūn zuǒ jiǔ yòu yòu jiǔ zuǒ gè yī zhuàng

灸足厥阴大敦,左灸右,右灸左,各一壮。

zhì xiǎo ér yīn chuāng fāng

治小儿阴疮方∶

yǐ rén shǐ huī fū zhī yòu gǒu shǐ huī yòu gǒu gǔ huī yòu mǎ gǔ huī jiē kě fū zhī

以人屎灰敷之,又狗屎灰,又狗骨灰,又马骨灰,皆可敷之。

zhì xiǎo ér qí gǔ jiān lián yīn náng shēng chuāng zhī chū xiān yǎng hòu tòng shí rì wǔ rì zì chài huò yī yuè huò bàn yuè fù fā lián nián bù chài fāng

治小儿歧股间连阴囊生疮,汁出,先痒后痛,十日五日自瘥,或一月或半月复发,连年不瘥方∶

jiǔ chuāng sāo qù jiā bó shì lìng gàn yǐ mì fū gèng sōu miàn zuò shāo bǐng shú jí yǐ táng tu bǐng shàng yùn zhī lěng jí zhǐ zài dù chài

灸疮搔去痂,帛拭令干,以蜜敷,更溲面作烧饼,熟即以饧涂饼上熨之,冷即止,再度瘥。

zhì xiǎo ér yīn zhǒng fāng

治小儿阴肿方∶

hú jīng zhì dǎo mò jiǔ fú zhī

狐茎炙捣末,酒服之。

yòu fāng jiǔ dà dūn qī zhuàng

又方灸大敦七壮。

yòu fāng zhuó sāng mù bái zhī tu zhī

又方斫桑木白汁涂之。

yòu fāng dǎo wú jīng fū shàng

又方捣芜菁敷上。

yòu fāng dǎo yuán yī fū shàng

又方捣垣衣敷上。

yòu fāng yǐ yī zhōng bái yú fū zhī

又方以衣中白鱼敷之。

yòu fāng zhū shǐ wǔ shēng shuǐ zhǔ fèi bù guǒ ān zhǒng shàng

又方猪屎五升水煮沸,布裹安肿上。

zhì xiǎo ér yīn chuāng fāng

治小儿阴疮方∶

qǔ yě láng yá nóng zhǔ zhī xǐ zhī

取野狼牙浓煮汁洗之。

yòu fāng huáng lián hú fěn děng fēn yǐ xiāng zhī yóu hé fū zhī

又方黄连、胡粉等分,以香脂油和敷之。

zhì xiǎo ér hé zhǒng zhuàng rè yǒu shí fāng

治小儿核肿,壮热有实方∶

qīng mù xiāng gān cǎo shí gāo gān suì gè shí bā zhū shè xiāng sān zhū dài huáng qián hú gè yī liǎng huáng qín bàn liǎng

青木香甘草石膏甘遂(各十八铢) 麝香(三铢) 大黄前胡(各一两) 黄芩(半两)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ yī shēng jiǔ hé měi fú sān hé rì sì yè èr

上八味咀,以水七升煮取一升九合,每服三合,日四夜二。

biē tóu wán

鳖头丸

zhì xiǎo ér jī lěng jiǔ xià chài hòu yú tuō gāng bù chài fù zhōng lěng zhǒng zhōng téng tòng bù dé rù zhě fāng

治小儿积冷久下瘥后余脱肛不瘥,腹中冷,肿中疼痛不得入者方。

biē tóu èr méi zhì lìng jiāo cí shí sì liǎng guì xīn sān liǎng xiǎo pí yī méi zhì lìng jiāo

鳖头(二枚炙令焦) 磁石(四两) 桂心(三两) 小皮(一枚炙令焦)

shàng sì wèi wèi mò mì wán rú dà dòu r èr suì zhì wǔ suì fú wǔ zhì shí wán rì sān

上四味为末,蜜丸如大豆,儿二岁至五岁,服五至十丸,日三。

r dà yǐ yì jiā zhī

儿大以意加之。

xiǎo ér tuō gāng fāng

小儿脱肛方∶

jiǔ dǐng shàng xuán máo zhōng sān zhuàng jí rù

灸顶上旋毛中三壮,即入。

yòu jiǔ wěi cuì gǔ sān zhuàng

又灸尾翠骨三壮。

yòu jiǔ qí zhōng suí nián zhuàng

又灸脐中随年壮。

zhì xiǎo ér gān shī chuāng fāng

治小儿疳湿疮方∶

tiě yī zhe xià bù zhōng jí yù

铁衣着下部中,即愈。

yòu fāng jiǔ dì shí wǔ chuí xié jí liǎng páng qī zhuàng wèi chài jiā qī zhuàng

又方灸第十五椎挟脊两旁七壮,未瘥加七壮。

zhì xiǎo ér gān chuāng fāng

治小儿疳疮方∶

yǐ zhū zhī hé hú fěn fū zhī

以猪脂和胡粉敷之。

wǔ liù dù yòu fāng jué má zi fū zhī rì liù qī dù

五六度又方嚼麻子敷之,日六七度。

yòu fāng yáng dǎn èr méi hé jiàng zhī yú xià bù guàn zhī

又方羊胆二枚和酱汁于下部灌之。

zhū zhī yì jiā

猪脂亦佳。

zhì shī chuāng fāng

治湿疮方∶

nóng jiān dì yú zhī xǐ yù měi rì èr dù

浓煎地榆汁,洗浴,每日二度。

zhì xiǎo ér jiǔ lì nóng shī fāng

治小儿久痢脓湿方∶

ài yè wǔ shēng yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ yī shēng bàn fēn wéi sān fú

艾叶五升,以水一斗,煮取一升半,分为三服。

chú rè jié cháng wán

除热结肠丸

duàn xiǎo ér rè xià huáng chì zhī mò jí yú nǎo zá xuè gāng zhōng chuāng làn zuò shēng chóng fāng

断小儿热,下黄赤汁沫,及鱼脑杂血,肛中疮烂坐生虫方。

chuān lián bǎi pí kǔ shēn guǐ jiù dú huó jú pí sháo yào ē jiāo gè bàn liǎng

川连柏皮苦参鬼臼独活橘皮芍药阿胶(各半两)

shàng bā wèi wèi mò yǐ lán zhī jí mì wán rú xiǎo dòu rì fú wǔ wán zhì shí wán dōng wú lán zhī kě yòng lán zi yī hé chōng mì huò wán

上八味为末,以蓝汁及蜜丸如小豆,日服五丸至十丸(冬无蓝汁,可用蓝子一合,舂蜜和丸)。

zhì xiǎo ér huí chóng fāng

治小儿蛔虫方∶

xuē liàn mù shàng cāng pí yǐ shuǐ zhǔ qǔ zhī yǐn zhī liàng dà xiǎo duō shǎo wèi cǐ yǒu xiǎo dú

削楝木上苍皮,以水煮取汁饮之,量大小多少,为此有小毒。

zhì xiǎo ér léi shòu yǒu huí chóng fāng

治小儿羸瘦有蛔虫方∶

lú èr liǎng yǐ shuǐ yī shēng mǐ èr hé zhǔ qǔ mǐ shú qù zǐ yǔ fú

芦二两,以水一升,米二合,煮取米熟去滓,与服。

yòu fāng xù sān liǎng shuǐ yī shēng zhǔ qǔ sì hé fēn fú zhī dǎo zhī fú yì jiā

又方蓄三两水一升,煮取四合,分服之,捣汁服亦佳。

yòu fāng táo bái pí sān liǎng dōng yǐn wú zhū yú gēn bái pí sì liǎng shàng èr wèi jǔ yǐ jiǔ yī shēng èr hé zì zhī yī sù jiàn yǔ fú qǔ chài

又方桃白皮(三两) 东引吴茱萸根白皮(四两上二味咀,以酒一升二合,渍之一宿,渐与服取瘥。

yòu fāng qǔ zhū gāo fú zhī yī yún zhì náo chóng

又方取猪膏服之(一云治蛲虫)。

yòu fāng dǎo huái zi nà xià bù zhōng chài yī yún zhì náo chóng

又方捣槐子纳下部中,瘥(一云治蛲虫)。

yòu fāng liàn shí yī méi nà kǒng zhōng yī yún zhì náo chóng

又方楝实一枚纳孔中(一云治蛲虫)。

zhì cùn bái chóng fāng

治寸白虫方∶

dōng xíng shí liú gēn yī bǎ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ sān hé fēn fú

东行石榴根一把,水二升,煮取三合,分服。

yòu fāng táo yè dǎo jiǎo qǔ zhī fú zhī

又方桃叶捣,绞取汁,服之。

zhì xiǎo ér sān chóng fāng

治小儿三虫方∶

léi wán chuān xiōng shàng èr wèi gè děng fēn wèi mò fú yī qián bǐ rì sān

雷丸川芎上二味各等分为末,服一钱匕,日三。

zhì dà biàn jìng chū xuè fāng

治大便竟出血方∶

biē tóu yī méi zhì lìng huáng hēi wèi mò yǐ yǐn xià wǔ fēn bǐ duō shǎo liàng r dà xiǎo rì sān fú

鳖头一枚炙令黄黑为末,以饮下五分匕,多少量儿大小,日三服。

zhì xiǎo ér niào xuè fāng

治小儿尿血方∶

shāo què cháo huī jǐng huā shuǐ fú zhī yì zhì yè niào chuáng

烧鹊巢灰井花水服之,亦治夜尿床。

yòu fāng jiǔ dì qī chuí liǎng páng gè wǔ cùn suí nián zhuàng

又方灸第七椎两旁各五寸,随年壮。

zhì xiǎo ér yí niào fāng

治小儿遗尿方∶

qú mài shí wěi lóng dǎn zào jiá guì xīn gè bàn liǎng jī cháng cǎo rén shēn gè yī liǎng chē qián zǐ yī liǎng liù zhū

瞿麦石苇龙胆皂荚桂心(各半两) 鸡肠草人参(各一两) 车前子(一两六铢)

shàng bā wèi wèi mò mì wán měi shí hòu fú rú xiǎo dòu dà wǔ wán rì sān jiā zhì liù qī wán

上八味为末蜜丸,每食后服如小豆大五丸,日三,加至六七丸。

yòu fāng xiǎo dòu yè dǎo zhī fú

又方小豆叶捣汁服。

yòu fāng shāo jī cháng wèi mò jiāng shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方烧鸡肠为末,浆水服方寸匕,日三。

yòu fāng jiǔ qí xià yī cùn bàn suí nián zhuàng

又方灸脐下一寸半,随年壮。

yòu fāng jiǔ dà dūn sān zhuàng yì zhì niào xuè

又方灸大敦三壮,亦治尿血。

dì fū zǐ tāng

地肤子汤

zhì xiǎo ér rè dú rù páng guāng zhōng hū huàn xiǎo biàn bù tōng yù xiǎo biàn zé sè tòng bù chū chū shǎo rú xuè xū yú

治小儿热毒入膀胱中,忽患小便不通,欲小便则涩痛不出,出少如血,须臾?

dì fū zǐ qú mài zhī mǔ huáng qín zhǐ shí shēng má kuí zi zhū líng gè liù zhū tōng cǎo hǎi zǎo jú pí gè sān zhū dài huáng shí bā zhū

地肤子瞿麦知母黄芩枳实升麻葵子猪苓(各六铢) 通草海藻橘皮(各三铢) 大黄(十八铢)

shàng shí èr wèi jǔ

上十二味咀,

yǐ shuǐ sān shēng

以水三升,

zhǔ qǔ yī shēng

煮取一升,

yī rì zhì qī rì r fú yī hé

一日至七日儿服一合,

wèi sān fú

为三服,

bā rì zhì shí wǔ rì r yī hé bàn wèi sān fú

八日至十五日儿一合半为三服,

shí liù rì zhì èr shí rì r èr hé wèi sān fú

十六日至二十日儿二合为三服,

sì shí rì r yǐ cǐ wéi zhǔn

四十日儿以此为准,

wǔ shí rì yǐ shàng qī suì yǐ xià yǐ yì jiā yào yì shuǐ

五十日以上七岁以下以意加药益水。

xiǎo ér lín fāng

小儿淋方∶

chē qián zǐ yī shēng shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng fēn fú

车前子一升水二升,煮取一升,分服。

yòu fāng zhǔ dōng kuí zi zhī fú zhī

又方煮冬葵子汁服之。

yòu fāng qǔ fēng fáng luàn fā shāo huī yǐ shuǐ fú yī qián bǐ rì zài

又方取蜂房、乱发烧灰,以水服一钱匕,日再。

zhì xiǎo ér xiǎo biàn bù tōng fāng chē qián cǎo qiè yī shēng xiǎo mài yī shēng

治小儿小便不通方∶车前草(切,一升) 小麦(一升)

shàng èr wèi yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng èr hé qù zǐ zhǔ zhōu fú rì sān sì

上二味以水二升,煮取一升二合,去滓煮粥服,日三四。

yòu fāng dōng kuí zi yī shēng yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng fēn fú rù huá shí mò liù zhū

又方冬葵子一升,以水二升,煮取一升分服,入滑石末六铢。

zhì xiǎo ér fāng

治小儿方∶

xī yì yī méi shāo mò jiǔ fú zhī

蜥蜴一枚烧末,酒服之。

zhì xiǎo ér tù xiě fāng

治小儿吐血方∶

shāo shé tuì pí wèi mò yǐ rǔ fú zhī bìng zhì zhòng shé

烧蛇蜕皮为末,以乳服之,并治重舌。

yòu fāng qǔ yóu sān fēn jiǔ yī fēn hé zhī fēn zài fú

又方取油三分,酒一分,和之,分再服。

zhì xiǎo ér bí sāi shēng xī ròu fāng

治小儿鼻塞生息肉方∶

tōng cǎo xì xīn gè yī liǎng

通草细辛(各一两)

shàng èr wèi dǎo mò qǔ yào rú dòu zhe mián chán tóu nà bí zhōng rì èr

上二味捣末,取药如豆,着绵缠头纳鼻中,日二。

zhì xiǎo ér bí sāi bù tōng zhuó tì chū fāng

治小儿鼻塞不通,浊涕出方∶

xìng rén bàn liǎng chuān jiāo fù zǐ xì xīn gè liù zhū

杏仁(半两) 川椒附子细辛(各六铢)

shàng sì wèi jǔ yǐ cù wǔ hé zì yào yī xiǔ míng dàn yǐ zhū zhī wǔ hé jiān lìng fù zǐ sè huáng gāo chéng qù zǐ lěng gèng yǐ tu xù dǎo bí kǒng zhōng rì zài jiān mó dǐng

上四味咀,以醋五合渍药一宿,明旦以猪脂五合煎,令附子色黄,膏成去滓,冷更以涂絮导鼻孔中,日再,兼摩顶。

zhì xiǎo ér ěr fāng

治小儿耳方∶

mò shí liú huáng yǐ fěn ěr zhōng rì yī yè yī

末石硫黄以粉耳中,日一夜一。

zhì xiǎo ér ěr chuāng fāng

治小儿耳疮方∶

shāo mǎ gǔ huī fū zhī

烧马骨灰敷之。

yòu fāng shāo jī shǐ bái tǒng zhōng chuī rù

又方烧鸡屎白,筒中吹入。

zhì xiǎo ér chǐ luò jiǔ bù shēng fāng

治小儿齿落久不生方∶

qǔ xióng shǔ shǐ èr qī méi yǐ yī shǐ shì yī chǐ gēn chù jǐn cǐ zhǐ èr shí yī rì jí shēng xióng shǔ shǐ tóu jiān

取雄鼠屎二七枚,以一屎拭一齿根处,尽此止,二十一日即生(雄鼠屎头尖)。

zhì xiǎo ér sì wǔ suì bù yǔ fāng

治小儿四五岁不语方∶

mò chì xiǎo dòu jiǔ hé fū shé xià

末赤小豆,酒和敷舌下。

yòu fāng jiǔ zú liǎng huái gè sān zhuàng

又方灸足两踝各三壮。

zhì xiǎo ér bù néng rǔ fāng

治小儿不能乳方∶

què shǐ sì méi wèi mò zhe rǔ tóu yǐn r r dà shí méi

雀屎四枚为末,着乳头饮儿,儿大十枚。

pú huáng tāng

蒲黄汤

zhì xiǎo ér luò chuáng zhuì dì rú yǒu yū xuè fù zhōng yīn yīn hán rè bù kěn rǔ bǔ dàn tí kū jiào huàn fāng

治小儿落床坠地,如有瘀血,腹中阴阴,寒热不肯乳哺,但啼哭叫唤方。

pú huáng mài dōng dài huáng huáng qín gè shí zhū gān cǎo bā zhū máng xiāo qī zhū huáng lián shí sān zhū

蒲黄麦冬大黄黄芩(各十铢) 甘草(八铢) 芒硝(七铢) 黄连(十三铢)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng qù zǐ nà máng xiāo fēn sān fú xiāo xī shì r léi shòu bàn zhī dà xiǎo biàn xuè jí yù jì lěng shí

上七味咀,以水二升,煮取一升,去滓纳芒硝,分三服,消息视儿羸瘦半之,大小便血即愈,忌冷食。

zhì xiǎo ér shí bù zhī jī bǎo fāng

治小儿食不知饥饱方∶

shǔ shǐ èr qī méi shāo wèi mò fú zhī

鼠屎二七枚烧为末,服之。

zhì xiǎo ér shí tǔ fāng

治小儿食土方∶

qǔ ròu yī jīn shéng xì yè dì xíng shù lǐ wù xǐ huǒ zhì yǔ shí

取肉一斤绳系曳地,行数里勿洗,火炙与食。

zhì xiǎo ér huì fāng

治小儿哕方∶

shēng jiāng zhī niú rǔ gè wǔ hé

生姜汁牛乳(各五合)

shàng èr wèi jiān qǔ wǔ hé fēn èr fú

上二味煎取五合,分二服。

yòu fāng qǔ niú rǔ yī shēng jiān qǔ wǔ hé fēn wǔ fú

又方取牛乳一升,煎取五合,分五服。

zhì xiǎo ér fāng

治小儿方∶

zào zhōng huī yán děng fēn xiāng hè áo yùn zhī

灶中灰盐等分,相和熬,熨之。

zhì xiǎo ér wù tūn zhēn fāng

治小儿误吞针方∶

qǔ cí shí rú zǎo hé dà huò tūn huò hán qí zhēn lì chū

取磁石如枣核大,或吞或含,其针立出。

zhì xiǎo ér wù tūn tiě děng wù fāng

治小儿误吞铁等物方∶

ài hāo yī bǎ cuò yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn fú zhī jí xià

艾蒿一把锉,以水五升,煮取一升半,服之即下。

zhì xiǎo ér jué yǎo rào fù zā jí sǐ fāng

治小儿蠼咬绕腹匝即死方∶

dǎo jí lí yè fū zhī wú yè zi yì kě

捣蒺藜叶敷之,无叶,子亦可。

yòu fāng qǔ yàn kē zhōng tǔ zhū zhī hé fū zhī gàn zé yì zhī

又方取燕窠中土猪脂和敷之,干则易之。

✦ You read 上少小婴孺方下·小儿杂病第九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.