yú fú yī
◎舆服一
wǔ lù dà lù dà niǎn fāng tíng niǎn fèng niǎn xiāo yáo niǎn píng niǎn qī bǎo niǎn xiǎo yú yāo yú gēng gēn chē jìn xián chē míng yuǎn chē yáng chē zhǐ nán chē jì lǐ gǔ chē bái lù chē luán qí chē chóng dé chē pí xuān chē huáng yuè chē bào wěi chē shǔ chē wǔ chē liáng chē xiāng fēng wū yú xíng lòu yú shí èr shén yú zhēng gǔ yú zhōng gǔ lóu yú
○五辂大辂大辇芳亭辇凤辇逍遥辇平辇七宝辇小舆腰舆耕根车进贤车明远车羊车指南车记里鼓车白鹭车鸾旗车崇德车皮轩车黄钺车豹尾车属车五车凉车相风乌舆行漏舆十二神舆钲鼓舆钟鼓楼舆
xī zhě shèng rén zuò yú zhěn zhī fāng yǐ xiàng de gài zhī yuán yǐ xiàng tiān
昔者圣人作舆，轸之方以象地，盖之圆以象天。
yì chuán yán huáng dì yáo shùn chuí yī shang ér tiān xià zhì gài qǔ zhū qián kūn
《易·传》言："黄帝、尧、舜，垂衣裳而天下治，盖取诸乾坤。
fu yú fú zhī zhì qǔ fǎ tiān dì zé shèng rén chuàng wù zhī zhì bié zūn bēi dìng shàng xià yǒu dà yú sī èr zhě hu
"夫舆服之制，取法天地，则圣人创物之智，别尊卑，定上下，有大于斯二者乎！
shùn mìng yǔ yuē yǔ yù guān gǔ rén zhī xiàng rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng zuò huì zōng yí zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú chī xiù yǐ wǔ cǎi zhāng shī yú wǔ sè zuò fú rǔ míng
舜命禹曰："予欲观古人之象，日、月、星辰、山、龙、华虫作会，宗彝、藻、火、粉米、黼、黻𫄨绣，以五采彰施于五色，作服，汝明。
zhōu guān zhī shǔ yǒu jīn chē diǎn lù sī cháng yǒu sī fú sī qiú nèi sī fú děng zhí
"《周官》之属，有巾车、典路、司常，有司服、司裘、内司服等职。
yǐ shì zhī yú fú shǐ yú huáng dì chéng yú táng yú lì xià jí shāng ér dà bèi yú zhōu
以是知舆服始于黄帝，成于唐、虞，历夏及商，而大备于周。
zhōu shuāi liè guó sì wèi chǐ tài
周衰，列国肆为侈汰。
qín bìng zhī lǎn shàng xuǎn yǐ gōng fú yù qí cì yǐ cì bǎi guān shǐ yǒu dà jià fǎ jià zhī zhì
秦并之，揽上选以供服御，其次以赐百官，始有大驾、法驾之制；
yòu zì tiān zǐ yǐ zhì mù shǒu gè yǒu lǔ bù yān
又自天子以至牧守，各有卤簿焉。
hàn xìng nǎi bù néng jiān gǔ chéng xiàn ér xiào qín suǒ wéi
汉兴，乃不能监古成宪，而效秦所为。
zì shì dài yǒu biàn gèng zhì yǒu xiáng lüè
自是代有变更，志有详略。
dōng hàn zhì jiù táng shū jiē chēng yú fú xīn táng shū gǎi wéi chē fú zhèng qiáo hé zhū dài wéi tōng zhì yòu wèi qì fú
《东汉》至《旧唐书》皆称《舆服》，《新唐书》改为《车服》，郑樵合诸代为《通志》又为《器服》。
qí wén suī shū ér kǎo gǔ zhì zuò wú yǐ shàng yú sān dài yǐ
其文虽殊，而考古制作，无以尚于三代矣。
fu sān dài zhì qì suǒ yǐ wèi bǎi shì fǎ zhě yǐ qí huá zhì shì zhōng yě
夫三代制器，所以为百世法者，以其华质适中也。
kǒng zǐ dá yán yuān wèi bāng zhī wèn yuē chéng yīn zhī lù fú zhōu zhī miǎn
孔子答颜渊为邦之问曰："乘殷之辂，服周之冕。
qiě lǐ wèi zhōu rén shàng yú ér kǒng zǐ dú qǔ yīn lù shì yīn zhī zhì shèng yú zhōu yě
"且《礼》谓"周人上舆"，而孔子独取殷辂，是殷之质胜于周也。
yòu yán yǔ zhì měi hu fú miǎn
又言禹"致美乎黻冕"。
ér lùn miǎn yǐ zhōu wèi guì shì zhōu zhī wén shèng yú xià yě
而论冕以周为贵，是周之文胜于夏也。
gài yǐ bù néng wú sǔn yì yú qí jiān yān
盖已不能无损益于其间焉。
bù zhī lì dài yú qín yǐ hái hé suǒ sǔn yì hu
不知历代于秦已还，何所损益乎？
sòng zhī jūn chén yú èr dì sān wáng zhōu gōng kǒng zǐ zhī dào jiǎng zhī shén míng
宋之君臣，于二帝、三王、周公、孔子之道，讲之甚明。
zhì qí guī mó zhì dù shì wèi shēng míng yǐ zú càn rán suī bù néng jǐn hé gǔ zhì ér yú hòu dài zhù wú kuì yān
至其规模制度，饰为声明，已足粲然，虽不能尽合古制，而于后代庶无愧焉。
sòng chū gǔn miǎn zhuì shì bù yòng zhū yù gài cún jiǎn jiǎn zhī fēng jí wèi lǔ bù yòu chì yǐ qí zhì huá yǐ xiù yī xiè yǐ qiú zhàng qǐ fēi xún xí táng wǔ jì zhī xí yóu wèi néng jǐn qù qí lòu yá
宋初，衮冕缀饰不用珠玉，盖存简俭之风，及为卤簿，又炽以旗帜，华以绣衣，亵以球杖，岂非循袭唐、五季之习，犹未能尽去其陋邪？
yí zhī zǐ sūn dài yǒu shèn yān zhě yǐ
诒之子孙，殆有甚焉者矣。
qì yú huī zōng fèng shēn zhī yù shē dàng mǐ jí suī yù bù wáng de hu
迄于徽宗，奉身之欲，奢荡靡极，虽欲不亡得乎？
jìng kāng zhī mò lèi cháo fǎ wù lún mò yú jīn
靖康之末，累朝法物，沦没于金。
zhōng xīng duō shí sàn yì cān zhuó shí yí wu cóng shěng yuē
中兴，掇拾散逸，参酌时宜，务从省约。
fán fú yòng jǐn xiù jiē yì yǐ xié yǐ luō
凡服用锦绣，皆易以缬、以罗；
qí zhàng yòng jīn yín shì zhě jiē yì yǐ huì yǐ xiū
旗仗用金银饰者，皆易以绘、以髹。
jiàn yán chū yǒu shì jiāo bào zhàng nèi fú shàn dāng yòng zhū shì
建炎初，有事郊报，仗内拂扇当用珠饰。
gāo zōng yuē shì tiān guì zhì ruò shàng huá lì fēi yīn sì běn yì yě
高宗曰："事天贵质，若尚华丽，非禋祀本意也。
shì yǐ zǐ sūn shì shǒu qí xun suī jiāng jiè yī yú ér huá zhì shì shí shàng zú wèi yī dài zhī fǎ
"是以子孙世守其训，虽江介一隅，而华质适时，尚足为一代之法。
qí rú chén míng wù dù shù zhī xué jiàn zhū lùn yì yòu yǒu kě guān zhě yān
其儒臣名物度数之学，见诸论议，又有可观者焉。
jīn qǔ jiù shǐ suǒ zài zhe yú piān zuò yú fú zhì
今取旧史所载，著于篇，作《舆服志》。
wǔ lù
五辂。
sòng zì shén zōng yǐ jiàng ruì yì jī gǔ lǐ wén zhī shì zhāo yán rú shì shé zhōng tóng yì
宋自神宗以降，锐意稽古，礼文之事，招延儒士，折衷同异。
yuán fēng yǒu xiáng dìng lǐ wén suǒ huī zōng dà guān jiān yǒu yì lǐ jú zhèng hé yòu yǒu lǐ zhì jú
元丰有详定礼文所，徽宗大观间有议礼局，政和又有礼制局。
xiān shì yuán fēng suī zhì jú zào lù ér wǔ lù jí fù lù duō réng táng jiù
先是，元丰虽置局造辂，而五辂及副辂，多仍唐旧。
yù lù zì táng xiǎn qìng zhōng chuán zhī zhì sòng yuē xiǎn qìng lù qīn jiāo zé chéng zhī
玉辂，自唐显庆中传之，至宋曰显庆辂，亲郊则乘之。
zhì zuò jīng qiǎo xíng zhǐ ān zhòng hòu zài tài cháng yú xì jǐ fēn zuǒ yòu yǐ jūn qīng zhòng shì zhī liáng gōng mò néng wéi zhī
制作精巧，行止安重，后载太常舆闟戟，分左右以均轻重，世之良工，莫能为之。
qí zhì xiāng shàng zhì píng pán huáng wū sì zhù jiē yóu huà kè lòu
其制：箱上置平盘、黄屋，四柱皆油画刻镂。
zuǒ qīng lóng yòu bái hǔ guī wén jīn fèng chì zá huā lóng fèng jīn tu yín zhuāng jiān yǐ yù shì
左青龙，右白虎，龟文，金凤翅，杂花，龙凤，金涂银装，间以玉饰。
dǐng lún sān céng wài shī yín yào yè lún yī xiǎo dài luò dài bìng qīng luó xiù yún lóng zhōu zhui sī wèi dài luó wén pèi yín suì qiú xiǎo líng
顶轮三层，外施银耀叶，轮衣、小带、络带并青罗绣云龙，周缀纟畏带、罗文佩、银穗球、小铃。
píng pán shàng bù huáng rù sì jiǎo gōu lán shè yuán jiàn dí yǔ
平盘上布黄褥，四角勾阑设圆鉴、翟羽。
xū kuì nèi tiē yín lòu xiāng yǎn shì kuì yín lóng èr xián xiāng náng yín xiāng lú xiāng bǎo jǐn dài xià yǒu zhàng chén
虚匮内贴银镂香罨，轼匮银龙二，衔香囊，银香炉，香宝，锦带，下有障尘。
qīng huà lún yuán yín gū chéng yè sān yuán yín lóng tóu héng mù shàng yǒu yín fèng shí èr
青画轮辕，银毂乘叶，三辕，银龙头，横木上有银凤十二。
zuǒ jiàn qīng qí shí yǒu èr liú jiē xiù shēng lóng
左建青旗，十有二旒，皆绣升龙；
yòu zài xì jǐ xiù fú wén bìng qīng xiù chóu gāng
右载闟戟，绣黻文，并青绣绸杠。
yòu shè qīng xiù mén lián yín shì tī yī zhí chā èr tuī gān yī yín tà tóu yín zhuāng xíng mǎ qīng zēng guǒ wǎn suǒ
又设青绣门帘，银饰梯一，拓叉二，推竿一，银錔头，银装行马，青缯裹挽索。
jià liù qīng mǎ mǎ yǒu jīn miàn chā diāo yǔ pán yīng pān xiōng líng fú qīng xiù ti jǐn bāo wěi
驾六青马，马有金面，插雕羽，鞶缨，攀胸铃拂，青绣屉，锦包尾。
yòu dàn mǎ èr zài lù qián shì tóng jià mǎ
又诞马二，在辂前，饰同驾马。
yú lù jí fù lù jiē yǒu zhī
（余辂及副辂皆有之。
jià shì liù shí sì rén
）驾士六十四人。
jīn lù sè yǐ chì jià liù chì mǎ jiàn dà qí jià shì liù shí sì rén
金辂色以赤，驾六赤马，建大旗，驾士六十四人。
xiàng lù sè yǐ qiǎn huáng jià liù zhě bái mǎ jiàn dà chì jià shì sì shí rén
象辂色以浅黄，驾六赭白马，建大赤，驾士四十人。
gé lù sè yǐ huáng jià liù guā mǎ jiàn dà bái jià shì sì shí rén
革辂色以黄，驾六䯄马，建大白，驾士四十人。
mù lù sè yǐ hēi jià liù hēi liú mǎ jiàn dà huī jià shì sì shí rén
木辂色以黑，驾六黑骝马，建大麾，驾士四十人。
zì jīn lù ér xià qí zhì jiē tóng yù lù wéi wú yù shì
自金辂而下，其制皆同玉辂，惟无玉饰。
wǔ fù lù bìng jià liù mǎ jià shì sì shí rén dāng yòng yín shì zhě jiē yǐ tóng yú zhì rú zhèng lù
五副辂并驾六马，驾士四十人，当用银饰者，皆以铜，余制如正辂。
zhèng hé sān nián yì lǐ jú gèng shàng huáng dì chē lù zhī zhì zhào bān xíng
政和三年，议礼局更上皇帝车辂之制，诏颁行。
yù lù xiāng shàng píng pán huáng wū yǐ xià jiē rú jiù
玉辂，箱上平盘、黄屋以下皆如旧。
dǐng lún sān céng nèi yī céng sù lún dǐng shàng shī jīn tu yín shān huā yè jí dí yǔ qīng sī xiù yún lóng luò dài èr zhōu zhui zá sè sī wèi dài bā tóng pèi bā yín suì qiú èr
顶轮三层，内一层素，轮顶上施金涂银山花叶及翟羽，青丝绣云龙络带二，周缀杂色纟畏带八、铜佩八、银穗球二。
píng pán shàng bù hóng luó xiù yún lóng rù qǔ jǐ fú jǐ shàng xià shè yín chī shǒu èr shí sì
平盘上布红罗绣云龙褥，曲几、扶几，上下设银螭首二十四。
sì jiǎo gōu lán shè yuán jiàn yī shí liù qīng luó xiù bǎo xiāng huā dài huǒ zhū èr shí bā
四角勾阑设圆鉴一十六，青罗绣宝相花带，火珠二十八。
xiāng kuì shè xiāng lú hóng luó xiù bǎo xiāng huā dài xiāng náng xiāng bǎo yín jié shòu èr hóng luó xiù yún lóng jié shòu yī hóng jǐn zhì lóng fèng mén lián yī
香匮设香炉，红罗绣宝相花带香囊，香宝，银结绶二，红罗绣云龙结绶一，红锦帜龙凤门帘一。
qīng huà lún yuán yín gū chéng yè
青画轮辕，银毂乘叶。
shì kuì héng yuán qián yuán bìng shì yǐ jīn tu yín chī shǒu héng yuán shàng shī yín lì fèng yī shí èr
轼匮、横辕、前辕并饰以金涂银螭首，横辕上施银立凤一十二。
zuǒ jiàn tài cháng shí yǒu èr liú
左建太常，十有二旒；
yòu zài xì jǐ xiù fú wén
右载闟戟，绣黻文。
gāng kù yī yǐ qīng xiù gàng shǒu shì yǐ yín chī shǒu
杠绔一，以青绣，杠首饰以银螭首。
jīn tu tóng bó qīng máo niú wěi fú qīng zēng guǒ suǒ
金涂铜钹，青牦牛尾拂，青缯裹索。
jià qīng mǎ liù mǎ yǒu tóng miàn chā diāo yǔ pán yīng pān xiōng líng fú qīng xiàn zhī ti hóng jǐn bāo wěi
驾青马六，马有铜面，插雕羽，鞶缨，攀胸铃拂，青线织屉，红锦包尾。
yòu tà lù mǎ èr zài lù qián shì tóng jià mǎ
又踏路马二，在辂前，饰同驾马。
fán dà jì sì chéng zhī
凡大祭祀乘之。
jīn lù yǐ xià bìng yǐ cì liè qí hòu
金辂以下，并以次列其后。
ruò dà cháo huì cè mìng huáng tài zǐ zhū wáng dà chén zé shè wǔ lù yú dà qìng diàn tíng wèi chōng tíng zhī yí
若大朝会、册命皇太子诸王大臣，则设五辂于大庆殿庭，为充庭之仪。
jīn lù chì zhì yǐ jīn shì zhū mò jiàn dà qí yú tóng yù lù jià chì mǎ liù
金辂赤质，以金饰诸末，建大旗，余同玉辂，驾赤马六；
fán yù lù zhī shì yǐ qīng zhě jīn lù yǐ fēi
凡玉辂之饰以青者，金辂以绯。
xiàng lù qiǎn huáng zhì jīn tu tóng zhuāng yǐ xiàng shì zhū mò jiàn dà chì yú tóng yù lù jià zhě bái mǎ liù
象辂浅黄质，金涂铜装，以象饰诸末，建大赤，余同玉辂，驾赭白马六；
fán yù lù zhī shì yǐ qīng zhě xiàng lù yǐ yín hè
凡玉辂之饰以青者，象辂以银褐。
gé lù huáng zhì mán zhī yǐ gé jiàn dà bái yú tóng yù lù jià guā mǎ liù
革辂黄质，鞔之以革，建大白，余同玉辂，驾䯄马六；
fán yù lù zhī shì yǐ qīng zhě gé lù yǐ huáng
凡玉辂之饰以青者，革辂以黄。
mù lù hēi zhì qī zhī jiàn dà huī yú tóng yù lù jià hēi liú liù
木辂黑质漆之，建大麾，余同玉辂，驾黑骝六；
fán yù lù zhī shì yǐ qīng zhě mù lù yǐ zào
凡玉辂之饰以青者，木辂以皂。
fán yù lù yòng jīn tu yín zhuāng zhě xiàng lù gé lù mù lù jí wǔ fù lù bìng jīn tu tóng zhuāng
凡玉辂用金涂银装者，象辂、革辂、木辂及五副辂，并金涂铜装。
yòu lǐ zhì jú yán yù lù mǎ yīng shí èr ér wú cǎi bù yīng gǔ zhì yù yǐ wǔ cǎi jì shì fán yīng shí yǒu èr jiù
又礼制局言："玉辂马缨十二而无采，不应古制，欲以五采罽饰樊缨十有二就。
lù héng shì bìng wú luán hé qǐ tiān zhì
辂衡、轼并无鸾和，乞添置。
gài gōng èr shí yǒu èr bù yīng gǔ zhì qǐ zēng wèi èr shí bā yǐ xiàng xīng
盖弓二十有二，不应古制，乞增为二十八，以象星。
yòu jīn chē yán yù lù jiàn tài cháng ér bù yán sè sī cháng zhù yún jiǔ qí zhī bó jiē yòng jiàng yǐ zhōu shàng chì gù yě
又《巾车》言'玉辂建太常'而不言色，《司常》注云：'九旗之帛皆用绛，以周尚赤故也。
lǐ jì yuè lìng zhōng yāng tiān zǐ chéng dà lù zài huáng qí yǐ jīn xiàng mù gé sì lù jí suǒ jiàn zhī qí yǔ sì shí suǒ chéng suǒ zài jiē hé
'《礼记·月令》中央'天子乘大辂，载黄旗'，以金、象、木、革四辂及所建之旗，与四时所乘所载皆合。
jīn yù lù suǒ jiàn zhī qí yǐ qīng bó shí èr fú lián shǔ wèi zhī yǒu shēng lóng ér fēi jiāo lóng yòu wú sān chén jiē fēi gǔ zhì
今玉辂所建之旗，以青帛十二幅连属为之，有升龙而非交龙，又无三辰，皆非古制。
rú yī chéng zhōu yǐ suǒ shàng zhī sè zé yòng chì yī yuè lìng jiān sì dài zhī zhì zé dāng yòng huáng réng fēn shān liú zhī zhì jí xiù huà sān chén yú qí shàng
如依成周以所尚之色则用赤，依《月令》兼四代之制则当用黄，仍分縿、斿之制及绣画三辰于其上。
jīn gǎi zhì tài cháng qí liú yè dì dāng yī zhōu guān yǐ liù rén wéi zhī
今改制，太常其斿曳地，当依《周官》以六人维之。
yòu zuǒ zhuàn yán chán luán hé líng zhāo qí shēng yě
又《左传》言：'毚、鸾、和、铃，昭其声也。
zhù xī zài mǎ é líng zài qí shǒu
'注：'锡在马额，铃在旗首。
jīn qí shǒu wú líng qǐ zēng zhì
'今旗首无铃，乞增置。
yòu chē gài zhōu yǐ liú sū jí pèi gè bā wú suǒ fǎ xiàng yù gè zēng wèi shí èr yǐ yìng tiān shù
又车盖周以流苏及佩各八，无所法象，欲各增为十二，以应天数。
yòu lù zhī zhū mò jìn shì yǐ yù wèi chēng qí shí ér luó wén zá pèi nǎi yòng tú jīn qǐ gǎi wéi yù
又辂之诸末，尽饰以玉，为称其实，而罗纹杂佩乃用涂金，乞改为玉。
yòu chē xiāng liǎng fān yǒu jīn tú guī wén jí kūn chì zuǒ lóng yòu hǔ nǎi hòu dài zhī zhì yù gǎi yòng liú lóng jiā yù wèi shì
又车箱两轓有金涂龟文及鹍翅，左龙右虎，乃后代之制，欲改用蟉龙，加玉为饰。
yòu yán jì jiàn tài cháng dāng chē zhī hòu zé zì hòu dēng chē yǒu fáng
"又言："既建太常当车之后，则自后登车有妨。
qǔ lǐ yán jūn chē jiāng jià zé pū zhí cè lì yú mǎ qián yǐ jià pū zhǎn líng xiào jià fèn yī yóu yòu shàng qǔ èr suí guì chéng zhí cè fēn pèi qū zhī wǔ bù ér lì jūn chū jiù chē
《曲礼》言：'君车将驾，则仆执策立于马前，已驾，仆展𫐉，效驾，奋衣由右上，取贰绥跪乘，执策分辔，驱之，五步而立，君出就车。
zé jūn shēng chē yì dāng zì yòu yóu qián ér rù
'则君升车亦当自右，由前而入。
jīn yù lù qián yǒu shì kuì bù yīng gǔ zhì kǒng dāng gēng yì yǐ biàn dēng chē jí gǎi shì zhī zhì
今玉辂前有式匮，不应古制，恐当更易，以便登车及改式之制。
yòu lǐ jì yán chē de qí shì zhōu guān yú rén sān fēn qí suì yī zài qián èr zài hòu yǐ róu qí shì yǐ qí guǎng zhī bàn wèi zhī shì chóng
又《礼记》言'车得其式'，《周官·舆人》：'三分其隧，一在前，二在后，以揉其式，以其广之半为之式崇。
sān fēn zhěn wéi qù yī yǐ wéi shì wéi
三分轸围，去一以为式围。
sān fēn zhǐ wéi qù yī yǐ wéi zhuì wéi
三分轵围，去一以为轛围。
zhù lì zhě wèi zhuì héng zhě wèi zhǐ
'注：'立者为轛，横者为轵。
jīn yù lù wú shì
'今玉辂无式。
zhào yù lù yòng qīng zhì lún zhōu luò dài qí sè rú zhī
诏："玉辂用青质，轮辀络带，其色如之。
sì zhù píng pán xū kuì zé yòng chì zēng gài gōng zhī shù wèi èr shí bā zuǒ yòu jiàn qí cháng bìng qīng
四柱、平盘、虚匮则用赤，增盖弓之数为二十八，左右建旗、常，并青。
tài cháng xiù rì yuè wǔ xīng èr shí bā xiù qí shàng zé xiù yǐ yún lóng
太常绣日月、五星、二十八宿，旗上则绣以云龙。
zhū gāng qīng tāo líng chuí shí yǒu èr jiù liú sū jí pèi gè zēng shí èr zhī shù
朱杠，青縚，铃垂十有二就，流苏及佩各增十二之数。
fán yīng shì yǐ wǔ cǎi zhī jì héng shì zhī shàng yòu jiā luán hé
樊缨饰以五采之罽，衡式之上又加鸾和。
lù zhī zhū mò yào yè chī tóu yún lóng chuí yá chuí jiǎo huā bǎn jié shòu luó wén zá pèi yǔ tái cōng tái má lú xiāng bǎo yā tiē pái zì jiē shì yǐ yù
辂之诸末，耀叶、螭头、云龙、垂牙、锤脚、花版、结绶、罗纹杂佩、羽台、葱台、麻炉、香宝、压贴牌字，皆饰以玉。
zì hòu ér shēng shì kuì bù qù
自后而升，式匮不去。
jì chéng gāo èr zhàng qī cùn wǔ fēn kuò yī zhàng wǔ chǐ
既成，高二丈七寸五分，阔一丈五尺。
fù yù lù yì yòng qīng sè jiù jià mǎ sì zēng wèi liù sè yì yǐ qīng
副玉辂，亦用青色，旧驾马四，增为六，色亦以青。
zhèng hé sì nián zhào gǎi xiū zhèng fù lù tǎo lùn zhì zào jīn xiàng gé mù sì lù bìng yī xīn xiū yù lù zhì dù
政和四年，诏改修正副辂，讨论制造金、象、革、木四辂，并依新修玉辂制度。
qí cháng bìng jiàn gè yǔ lù yī sè
旗、常并建，各与辂一色。
chú qù xì jǐ gǎi chē xiāng liǎng fān guī wén kūn chì zuǒ lóng yòu hǔ zhī shì bìng yòng liú lóng
除去闟戟，改车箱两轓龟文、鹍翅、左龙、右虎之饰，并用蟉龙。
zēng gài gōng bó shān liú sū děng shù shì héng jiā hé luán yǐ hé yú gǔ
增盖弓、博山、流苏等数，轼衡加和鸾，以合于古。
jīn lù zhū zhì shì yǐ jīn tu yín
金辂朱质，饰以金涂银；
zuǒ yòu jiàn tài cháng dà qí jí lún yī luò dài děng sè jiē yǐ huáng
左右建太常、大旗及轮衣、络带等，色皆以黄；
lóng qí jiǔ yóu rú zhōu guān jīn lù jiàn dà qí zhī zhì
龙旗九斿，如《周官》金辂建大旗之制；
jià mǎ yǐ guā shì fán yīng wǔ cǎi jiǔ jiù
驾马以䯄，饰樊缨五采九就。
xiàng lù zhū zhì fán zhì dù zhuāng zhuì míng wù bìng tóng jīn lù shì yǐ xiàng jí jīn tu yín tóng tōu shí
象辂朱质，凡制度、装缀、名物并同金辂，饰以象及金涂银铜𨱎石；
zuǒ yòu jiàn tài cháng dà chì lún yī luò dài děng sè jiē yǐ hóng
左右建太常、大赤，轮衣、络带等，色皆以红；
dà chì xiù niǎo sǔn qī liú rú zhōu guān xiàng lù jiàn dà chì zhī zhì
大赤绣鸟隼七斿，如《周官》象辂建大赤之制；
jià mǎ yǐ chì shì fán yīng qī jiù
驾马以赤，饰樊缨七就。
gé lù zhū zhì fán zhì dù zhuāng zhuì míng wù bìng tóng jīn lù shì yǐ jīn tu tóng tōu shí
革辂朱质，凡制度、装缀、名物并同金辂，饰以金涂铜𨱎石；
zuǒ yòu jiàn tài cháng dà bái jí lún yī luò dài děng sè jiē yǐ qiǎn huáng
左右建太常、大白及轮衣、络带等，色皆以浅黄；
dà bái xiù xióng hǔ liù liú rú zhōu guān gé lù jiàn dà bái zhī zhì
大白绣熊虎六斿，如《周官》革辂建大白之制；
jià mǎ yǐ zhě bái shì fán yīng wǔ jiù
驾马以赭白，饰樊缨五就。
mù lù zhū zhì fán zhì dù zhuāng zhuì míng wù jiē tóng jīn lù shì yǐ jīn tu tōu shí
木辂朱质，凡制度、装缀、名物皆同金辂，饰以金涂𨱎石；
zuǒ yòu jiàn tài cháng dà huī jí lún yī luò dài děng sè jiē yǐ zào
左右建太常、大麾及轮衣、络带等，色皆以皂；
dà huī xiù guī shé sì liú rú zhōu guān mù lù jiàn dà huī zhī zhì
大麾绣龟蛇四斿，如《周官》木辂建大麾之制；
jià mǎ yǐ wū shì fán yīng sān jiù
驾马以乌，饰樊缨三就。
sì lù jià mǎ gè liù
四辂驾马各六。
yù lù jià shì liù shí sì rén yú jiē sì shí rén
玉辂驾士六十四人，余皆四十人。
yòu lǐ zhì jú zēng gǎi yā shì zhū lù jiù fù yù lù sè qīng shì yǐ jīn gǎi yòng huáng ér shì yǐ yù
又礼制局增改雅饰诸辂：旧副玉辂色青，饰以金，改用黄而饰以玉；
fán yīng rú zhèng lù zhī zhì
樊缨如正辂之制；
jiàn tài cháng sè huáng shì yǐ zǔ xiàng rì yuè yú shān xīng chén yú liú qí zhǎng yè dì
建太常，色黄，饰以组，象日月于縿、星辰于斿，其长曳地。
jiù jīn lù gǎi yòng qīng shì yǐ jīn
旧金辂改用青，饰以金；
fán yīng yǐ wǔ cǎi jì ér jiǔ jiù
樊缨以五采罽而九就；
jiàn dà qí sè qīng shì yǐ zǔ xiàng jiāo lóng yú sī cān shēng lóng yú liú qí zhǎng qí zhěn
建大旗，色青，饰以组，象交龙于纟参、升龙于斿，其长齐轸。
xiàng lù gǎi yòng chì shì yǐ xiàng
象辂改用赤，饰以象；
fán yīng yǐ wǔ cǎi jì ér qī jiù
樊缨以五采罽而七就；
jiàn dà chì sè chì shì yǐ zǔ xiàng niǎo sǔn yú shān liú qí zhǎng qí jiào
建大赤，色赤，饰以组，象鸟隼于縿、斿，其长齐较。
gé lù gǎi yòng bái shì yǐ gé
革辂改用白，饰以革；
lóng lè tāo yīng jiàn dà bái sè bái shì yǐ zǔ xiàng xióng hǔ yú shān liú qí zhǎng qí jiān
龙勒绦缨，建大白，色白，饰以组，象熊虎于縿、斿，其长齐肩。
sān lù jiē wéi yǐ lǚ xuē fú wèi zhī
三辂皆维以缕，削幅为之。
mù lù yī jiù sè ér shì yǐ qī qí sè hēi
木辂依旧色，而饰以漆，其色黑；
qián fán hú yīng jiàn dà huī sè hēi shì yǐ zǔ xiàng guī shé yú shān liú qí zhǎng qí shǒu
前樊鹄缨，建大麾，色黑，饰以组，象龟蛇于縿、斿，其长齐首；
wéi yǐ lǚ chōng fú wèi zhī
维以缕，充幅为之。
yòu zhào yù lù shēn réng yòng hóng tài cháng qí luò dài děng yòng huáng yú cháng qí luò dài yì suí qí lù sè
又诏玉辂身仍用红，太常、旗、络带等用黄，余常、旗、络带，亦随其辂色。
gāo zōng dù jiāng lǔ bù yí zhàng xī huǐ yú bīng
高宗渡江，卤簿、仪仗悉毁于兵。
shào xīng shí èr nián shǐ mìng gōng bù shàng shū mò jiāng hù bù shì láng zhāng chéng děng yǐ tiān xǐ xuān hé lǔ bù tú kǎo jiū zhì dù jí gù nèi shì gōng jiàng shěng jì zhǐ shuō cān zhuó zhì dù
绍兴十二年，始命工部尚书莫将、户部侍郎张澄等以天禧、宣和《卤簿图》考究制度，及故内侍工匠省记指说，参酌制度。
shì nián jiǔ yuè yù lù chéng
是年九月，玉辂成；
míng nián suì zuò jīn xiàng gé mù sì lù fù lù bù shè
明年，遂作金、象、革、木四辂，副辂不设。
yù lù zhī zhì qīng sè shì yǐ yù tōng gāo shí jiǔ chǐ lún gāo liù shí sān cùn fú jìng sān shí jiǔ cùn zhóu zhǎng shí wǔ chǐ sān cùn
玉辂之制，青色，饰以玉，通高十九尺，轮高六十三寸，辐径三十九寸，轴长十五尺三寸。
dǐng shàng yǎn wèi lún sān céng xiàng tiān yuán yě
顶上剡为轮三层，象天圜也。
wài shī qīng yù bó shān bā shí yī yī míng yào yè
外施青玉博山八十一，（一名耀叶。
lòu yǐ jīn tu lóng wén fù yǐ qīng luó yuē lún yī
）镂以金涂龙文，覆以青罗，曰轮衣。
zhui chuí yù pèi jiān yǐ wǔ sè chuí máo wěi yuē liú sū
缀垂玉佩，间以五色垂牦尾，曰流苏。
yī míng sī wèi dài
（一名纟畏带。
dǐng sì jiǎo fēn chuí qīng luō yuē luò dài biǎo lǐ xiù yún lóng
）顶四角分垂青罗曰络带，表里绣云龙。
yù yǔ zé yóu huáng zēng fù zhī
遇雨，则油黄缯覆之。
lù zhī zhōng sì zhù xiàng dì fāng yě qián zhù juàn lóng
辂之中四柱，象地方也，前柱卷龙。
píng pán shàng bù jǐn rù qián yǒu héng shì hòu chuí jǐn ruǎn lián
平盘上布锦褥，前有横轼，后垂锦软帘。
dēng chē zé zì hòu juàn lián tī jí yǐ dēng
登车则自后卷帘梯级以登。
sì miàn zhōu yǐ lán ér quē qí zhōng yǐ bèi dēng jiàng
四面周以阑而阙其中，以备登降。
zhí suí guān xiān zì yòu shēng lì yú yòu zhù xià yǐ bèi gù wèn
执绥官先自右升，立于右柱下，以备顾问。
lán zhù tóu yǒu yù dūn lóng
阑柱头有玉蹲龙。
shì qián yǒu pái lòu yuē yù lù yǐ yù zhuàn zhī shàng yǒu yù lóng èr
轼前有牌，镂曰"玉辂"，以玉篆之，上有玉龙二。
zhōng shè yù zuò chún yǐ huáng xiāng mù wèi zhī qǔ qí huáng zhōng zhī zhèng sè yě
中设御坐，纯以黄香木为之，取其黄中之正色也。
xià yǒu tú jīn dūn lóng shí liù
下有涂金蹲龙十六。
zài píng pán sì wéi xià yòu yǒu zhí jiǎo yún lóng jīn cǎi shì zhī qián hòu zuǒ yòu gè èr
在平盘四围下，又有拓角云龙，金彩饰之，前后左右各二。
qián yǒu yuán mù sān lín tǐ áng shǒu lóng xíng
前有辕木三，鳞体昂首龙形。
yuán mù shàng shù liǎng héng gān zài qián zhě míng yuē fèng yuán mǎ fù zhī yǐ xíng
辕木上束两横竿，在前者名曰凤辕，马负之以行；
cì yuē tuī yuán bān zhí tuī zhī yǐ zhù mǎ lì
次曰推辕，班直推之以助马力。
héng yú yuán hòu zhě míng yuē yā yuán yǐ rén yā yú hòu yù qǔ qí píng
横于辕后者名曰压辕，以人压于后，欲取其平。
chē lún sān suì yī yì xīn yòng yú yuán shù chǐ quān yǐ tiě yǐ fáng zhé liè
车轮三岁一易，心用榆，圜数尺，圈以铁，以防折裂。
héng guàn dà mù yǐ wéi zhóu jiā yǐ liǎng lún lún jiē cǎi huà cǐ lù xià shì yě
横贯大木以为轴，夹以两轮，轮皆彩画，此辂下饰也。
měi xīn lún chéng zài tiě wàn jīn shì zhī
每新轮成，载铁万斤试之。
zuǒ jiàn tài cháng yòu jiàn lóng qí chā yú lù hòu liǎng zhù zhī jīn huán qián
左建太常，右建龙旗，插于辂后两柱之金环前。
jià qīng mǎ liù mǎ yǒu lòu xī pán yīng jīn líng hóng máo xiù ti jīn bāo zōng jǐn bāo wěi qīng zēng guǒ suǒ yǐn zhī
驾青马六，马有镂锡，鞶缨，金铃，红旄绣屉，金包騣，锦包尾，青缯裹索引之。
jià shì èr bǎi sān shí èr rén
驾士二百三十二人。
dàn mǎ shí èr rén
（诞马十二人，
zuǒ yòu suǒ bǎi èr shí bā rén
左右索百二十八人，
rù yuán mǎ shí èr rén
入辕马十二人，
lóng tóu zi èr rén
龙头子二人，
qián hòu bào yuán gè liù rén
前后抱辕各六人，
tuī gān sì rén
推竿四人，
pěng lún sì rén
捧轮四人，
zhí chā sì rén
拓叉四人，
jìng xí sì rén
净席四人，
qián lán rén yuán yī rén
前拦人员一人，
hòu lán rén yuán yī rén
后拦人员一人，
qián lán mǎ bā rén
前拦马八人，
hòu lán mǎ bā rén
后拦马八人，
tà dào rén yuán èr rén
踏道人员二人，
tà dào èr shí rén
踏道二十人，
xiǎo zhí chā sì rén
小拓叉四人，
xiǎo tī zi èr rén
小梯子二人，
zhú tái èr rén
烛台二人，
xiāng chí jiǎn zi èr rén
香匙剪子二人，
zuǒ yòu suǒ rén yuán èr rén
左右索人员二人。
fú yòu yǒu hē hè rén yuán èr rén
𫛳又有呵喝人员二人，
jiào mǎ guān èr rén
教马官二人，
pěng lún jiāng jūn sì rén
捧轮将军四人，
qiān niú wèi jiāng jūn èr rén
千牛卫将军二人，
tuī lún zhóu guān jiàn bā rén
推轮轴官健八人，
bào tài cháng lóng qí guān liù rén
抱太常龙旗官六人，
zhí zhǎng wǔ rén
职掌五人，
zhuān zhī guān yī rén
专知官一人，
shǒu fēn yī rén
手分一人，
kù zǐ bā rén
库子八人，
zhuāng guà gōng jiàng èr rén
装挂工匠二人，
zhū zuò gōng jiàng shí wǔ rén
诸作工匠十五人，
gài fù yí luán sī shí yī rén
盖覆仪鸾司十一人，
jiān guān sān yuán
监官三员。
jīn lù huáng sè shì yǐ jīn tu yín zhì rú yù lù ér gāo jiǎn wǔ cùn
金辂黄色，饰以金涂银，制如玉辂，而高减五寸；
bó shān lún yī luò dài yuán fú zhóu bìng yǐ huáng jiàn dà qí jiǔ yóu
博山、轮衣、络带、辕辐、轴并以黄，建大旗九斿；
jià huáng mǎ liù jià shì yī bǎi wǔ shí sì rén
驾黄马六，驾士一百五十四人。
xiàng lù zhū sè shì yǐ xiàng jí jīn tu tóng zhì rú jīn lù
象辂朱色，饰以象及金涂铜，制如金辂；
bó shān lún yī luò dài bìng yǐ zhū jiàn dà chì qī liú
博山、轮衣、络带并以朱，建大赤七斿；
jià chì mǎ liù jià shì yī bǎi wǔ shí sì rén
驾赤马六，驾士一百五十四人。
gé lù qiǎn huáng bái sè shì yǐ jīn tu tóng zhì rú xiàng lù
革辂浅黄白色，饰以金涂铜，制如象辂；
bó shān lún yī luò dài bìng yǐ qiǎn huáng bái jiàn dà bái liù liú
博山、轮衣、络带并以浅黄白，建大白六斿；
jià huáng bái mǎ liù jià shì bǎi wǔ shí sì rén
驾黄白马六，驾士百五十四人。
mù lù hēi sè shì yǐ jīn tu yín zhì rú gé lù
木辂黑色，饰以金涂银，制如革辂；
bó shān lún yī luò dài bìng yǐ hēi jiàn dà huī sì liú
博山、轮衣、络带并以黑，建大麾四斿；
jià hēi mǎ liù jià shì yī bǎi wǔ shí sì rén
驾黑马六，驾士一百五十四人。
wǔ lù jià shì fú sè píng jīn zé qīng juàn mò é xié juàn duì huā fèng páo fēi xié juàn duì huā kuān xiù ǎo luó wà juàn kù yī miè má xié qí sè gè cóng qí lù
五辂驾士服色：平巾帻、青绢抹额、缬绢对花凤袍、绯缬绢对花宽袖袄、罗袜绢袴、衤蔑、麻鞋，其色各从其辂。
dà lù
大辂。
zhèng hé liù nián xú bǐng zhé yán nán běi jiāo huáng dì chéng yù lù yǐ fù zhāi gōng
政和六年，徐秉哲言："南北郊，皇帝乘玉辂以赴斋宫。
zì zhāi gōng fù tán zhèng dāng sì tiān jì dì nǎi chéng dà niǎn yí fēi lǐ yì
自斋宫赴坛，正当祀天祭地，乃乘大辇，疑非礼意。
xià lǐ zhì jú tǎo lùn
"下礼制局讨论。
lǐ zhì jú qǐng zào dà lù rú yù lù zhī zhì wéi bù shì yǐ yù
礼制局请："造大辂如玉辂之制，唯不饰以玉。
suǒ jià zhī mǎ qí shù rú zhī wéi fán yīng yī jiù yǐ chēng shàng zhì zhī yì
所驾之马，其数如之，唯樊缨一就，以称尚质之义。
réng jiàn dà qí shí yǒu èr liú lóng zhāng rì yuè yǐ xié xiàng tiān zhī yì
仍建大旗十有二旒，龙章日月，以协象天之义。
zhì lǐ bì hái zhāi gōng zé yù dà niǎn yú lǐ wú xián
至礼毕还斋宫，则御大辇，于礼无嫌。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
dà niǎn
大辇。
zhōu guān jīn chē shì yǒu niǎn chē yǐ rén zǔ wǎn zhī gōng zhōng cóng róng suǒ chéng
《周官》巾车氏有辇车，以人组挽之，宫中从容所乘。
táng zhì niǎn yǒu qī yī yuē dà fèng niǎn èr yuē dà fāng niǎn sān yuē xiān yóu niǎn sì yuē xiǎo qīng niǎn wǔ yuē fāng tíng niǎn liù yuē dà yù niǎn qī yuē xiǎo yù niǎn
唐制，辇有七：一曰大凤辇，二曰大芳辇，三曰仙游辇，四曰小轻辇，五曰芳亭辇，六曰大玉辇，七曰小玉辇。
tài zǔ jiàn lóng sì nián hàn lín xué shì chéng zhǐ táo gǔ wèi lǐ yí shǐ chuàng yì zào wéi dà niǎn chì zhì zhèng fāng yóu huà jīn tu yín yè lóng fèng zhuāng
太祖建隆四年，翰林学士承旨陶谷为礼仪使，创意造为大辇：赤质，正方，油画，金涂银叶，龙凤装。
qí shàng sì miàn xíng lóng yún duǒ huǒ zhū fāng jiàn yín sī náng wǎng zhū cuì jié tāo yún lóng diàn kē xiá zi
其上四面行龙云朵，火珠方鉴，银丝囊网，珠翠结绦，云龙钿窠霞子。
sì jiǎo lóng tóu xián xiāng náng dǐng lún shī yào yè
四角龙头衔香囊，顶轮施耀叶。
zhōng yǒu yín lián huā zuò lóng hóng líng lǐ bì yá yā tiè
中有银莲花坐龙，红绫里，碧牙压帖。
nèi shè yuán jiàn yín sī xiāng náng yín shì gōu lán tái zuò hóng sī tāo wǎng fēn tà
内设圆鉴，银丝香囊，银饰勾阑、台坐，红丝绦网，帉錔。
zhōng shī huáng rù shàng zhì yù zuò fú jǐ xiāng lú jǐn jié shòu
中施黄褥，上置御坐，扶几，香炉，锦结绶。
jǐ yī lún yī luò dài bìng fēi xiù yā jīn yín xiàn
几衣、轮衣、络带并绯绣压金银线。
zhǎng gān sì yín guǒ tiě jū lóng tóu yú gōu jǐn bo rù yín zhuāng huà tī zhí chā huáng luó yuán xí rù pà tī zhàng rù zhū suǒ fēi zēng yóu pà
长竿四，银裹铁锔龙头，鱼钩，锦膊褥，银装画梯，拓叉，黄罗缘席、褥、帊，梯杖褥，朱索，绯缯油帊。
zhǔ niǎn liù shí sì rén
主辇六十四人。
qīn sì nán jiāo yè tài miào hái jí jù luán jià huáng huī zhàng xǐng fāng hái dōu zé chéng zhī
亲祀南郊、谒太庙还及具鸾驾黄麾仗、省方还都，则乘之。
zhēn zōng dōng fēng yǐ jiù niǎn tài zhòng suì mìng bié zào fán jiǎn qī bǎi yú jīn hòu cháng yòng yān
真宗东封，以旧辇太重，遂命别造，凡减七百余斤，后常用焉。
shén zōng yǐ hòu qí zhì chì zhì zhèng fāng yóu huà jīn tu yín lóng fèng zhuāng zhū qī tiān lún yī jīn tu yín dǐng lóng yī
神宗已后，其制：赤质，正方，油画，金涂银龙凤装，朱漆天轮一，金涂银顶龙一。
sì miàn shī xíng lóng yī shí liù huǒ zhū sì
四面施行龙一十六，火珠四。
sì jiǎo lóng tóu sì suì qiú yī shí èr
四角龙头四，穗球一十二。
dǐng lún shī yào yè hóng luó lún yī yī zhui yín líng hóng luó luò dài èr
顶轮施耀叶，红罗轮衣一，缀银铃，红罗络带二。
zhōng shè yù zuò qǔ jǐ jǐn rù děng shī píng fēng xiāng lú jié shòu
中设御坐、曲几、锦褥等，施屏风，香炉，结绶。
zhǎng gān sì shì yǐ jīn tu yín lóng tóu
长竿四，饰以金涂银龙头。
sì bì chē jià hái nèi ruò bù jìn lù zé chéng dà niǎn
祀毕，车驾还内，若不进辂，则乘大辇。
zhèng hé zhī zhì huáng zhì mào yǐ huáng yī hóng yǐ huáng dài
政和之制：黄质，冒以黄衣，纮以黄带。
chē xiāng sì wéi yú tīng zhī wài gāo èr chǐ èr cùn
车箱四围，于桯之外，高二尺二寸。
shè shì yú qián yíng shì gāo sān chǐ èr cùn
设轼于前楹，轼高三尺二寸。
jiàn dà qí yú hòu yíng qí shí èr liú qí zhǎng yè dì qí sè huáng huì yǐ jiāo lóng
建大旗于后楹，旗十二斿，其长曳地，其色黄，绘以交龙；
sù bó wèi shān huì yǐ rì yuè yǐ hú zhāng fú yǐ dú tāo hú
素帛为縿，绘以日月，以弧张幅，以韣韬弧；
gāng yǐ qīng jǐn chóu zhī zhù máo yú gān shǒu xì yǐ líng
杠以青锦绸之，注旄于竿首，系以铃。
guó cháo zhī niǎn yǒu qī zhōng xīng hòu wéi cún dà niǎn píng niǎn xiāo yáo sān niǎn ér yǐ
国朝之辇有七，中兴后，唯存大辇、平辇、逍遥三辇而已。
dà niǎn yòu yuē dà ān niǎn qí zhì chì zhì zhèng fāng gāo shí wǔ chǐ sān cùn fāng shí yī chǐ liù cùn
大辇又曰大安辇，其制：赤质，正方，高十五尺三寸，方十一尺六寸。
sì zhù píng pán shàng fù qīng lǜ jǐn
四柱，平盘，上覆青绿锦。
shàng yǒu tiān lún sān céng wài shī jīn tu yín bó shān bā shí yī
上有天轮三层，外施金涂银博山八十一。
nèi yǒu yuán jìng jīn tu yín dǐng lóng yī sì miàn xíng lóng shí liù huǒ zhū sì
内有圆镜，金涂银顶龙一，四面行龙十六，火珠四。
lún yī yǐ qīng zhuì yǐ jīn líng dǐng yǒu qīng luó shí zì fēn chuí sì jiǎo yuē luò dài
轮衣以青，坠以金铃，顶有青罗十字分垂四角，曰络带。
sì jiǎo chū lóng shǒu xián máo niú wǔ sè wěi yuē liú suí
四角出龙首，衔牦牛五色尾，曰旒绥。
sì miàn gǒng dòu wài shī fāng jìng jiǔ zhù wéi yǐ zhū lán zhōng shè yù zuò qǔ jǐ píng fēng jǐn rù
四面拱斗，外施方镜，九柱围以朱阑，中设御坐、曲几、屏风、锦褥。
xià jǔ yǐ zhǎng gān sì zǎn zhú jīn jiāo dān qī zhī gān wèi lóng shǒu
下举以长竿四，攒竹筋胶丹漆之，竿为龙首。
píng pán xià sì wéi jié hóng sī wǎng
平盘下，四围结红丝网。
niǎn guān fú sè wǔ biàn huáng xié duì fèng páo huáng juàn lè bó zǐ shēng sè tǎn dài zǐ juàn xíng téng
辇官服色：武弁，黄缬对凤袍，黄绢勒帛，紫生色袒带，紫绢行縢。
fāng tíng niǎn hēi zhì dǐng rú mù wū fēi luó yī qún lán luò dài jiē xiù yún fèng
芳亭辇，黑质，顶如幕屋，绯罗衣，裙襕、络带皆绣云凤。
liǎng miàn zhū lǜ chuāng huā bǎn wài shī hóng sī wǎng chóu jīn tóng fēn tà qián hòu chuí lián xià shè yá chuáng gōu lán
两面朱绿窗花版，外施红丝网绸，金铜帉錔，前后垂帘，下设牙床、勾阑。
zhǎng gān sì yín lóng tóu yín shì tī xíng mǎ
长竿四，银龙头，银饰梯，行马。
zhǔ niǎn yī bǎi èr shí rén
主辇一百二十人。
zhèng hé zhī zhì lián yǐ hóng luó xiù é wèi é nèi shè yù zuò zhǎng gān shì yǐ jīn tu tóng chī shǒu héng gān èr
政和之制，帘以红罗绣鹅为额，内设御坐，长竿饰以金涂铜螭首，横竿二。
fèng niǎn chì zhì dǐng lún xià yǒu èr zhù fēi luō lún yī luò dài mén lián jiē xiù yún fèng
凤辇，赤质，顶轮下有二柱，绯罗轮衣，络带、门帘皆绣云凤。
dǐng yǒu jīn fèng yī liǎng bì kè huà guī wén jīn fèng chì
顶有金凤一，两壁刻画龟文、金凤翅。
qián yǒu shì kuì xiāng lú xiāng bǎo jié dài xià yǒu gōu lán èr chóng nèi shè hóng jǐn rù
前有轼匮、香炉、香宝、结带，下有勾阑二重，内设红锦褥。
zhǎng gān èr yín shì tī xíng mǎ
长竿二，银饰梯，行马。
zhǔ niǎn bā shí rén
主辇八十人。
fǎ jià lǔ bù bù shè fèng niǎn
法驾卤簿，不设凤辇。
xiāo yáo niǎn yǐ zōng lǘ wèi wū chì zhì jīn tu yín zhuāng zhū qī fú bǎn èr yún bǎn yī zhǎng gān èr shì yǐ jīn tu yín lóng tóu
逍遥辇，以棕榈为屋，赤质，金涂银装，朱漆扶版二，云版一，长竿二，饰以金涂银龙头。
cháng xíng xìng suǒ yù
常行幸所御。
yòu yú gōu fēn tà méi hóng tāo
又鱼钩，帉錔，梅红绦。
niǎn guān shí èr rén chūn xià fú fēi luó shān qiū dōng fú bái shī zǐ jǐn ǎo
辇官十二人，春夏服绯罗衫，秋冬服白师子锦袄。
dōng fēng bié zào pì chén xiāo yáo niǎn jiā chuāng gé huáng zēng wèi lǐ cì míng xǐng fāng xiāo yáo niǎn
东封，别造辟尘逍遥辇，加窗隔，黄缯为里，赐名省方逍遥辇。
zhōng xīng zhī zhì chì zhì jīn tu sì zhù zōng wū shàng yǒu zǒu jí jīn lóng sì zhōng qǐ huǒ zhū tū dǐng sì miàn bù shè chuāng zhàng zhōng yǒu yù tà zǐ zhì shén jiǎn sù
中兴之制，赤质，金涂四柱，棕屋上有走脊金龙四，中起火珠凸顶，四面不设窗障，中有御踏子，制甚简素。
zhī yìng rén yuán fú mào zi yí nán fāng shèng xié shān
祗应人员服帽子、宜男方胜缬衫。
píng niǎn yòu míng píng tóu niǎn yì yuē tài píng niǎn shì rú xiāo yáo niǎn ér wú wū
平辇，又名平头辇，亦曰太平辇，饰如逍遥辇而无屋。
niǎn guān shí èr rén fú tóng xiāo yáo niǎn
辇官十二人，服同逍遥辇。
cháng xíng xìng suǒ yù
常行幸所御。
dōng fēng bié zào shēng shān tiān píng niǎn shī jī guān cì míng yuē dēng fēng niǎn
东封，别造升山天平辇，施机关，赐名曰登封辇。
zhōng xīng zhī zhì chì zhì zhèng fāng xíng rú yī zhū lóng yǐ ér jiā cháng gān èr shì rú xiāo yáo niǎn ér bù shī zōng wū zhì yóu jiǎn sù zhǐ shī huà yún bǎn ér yǐ
中兴之制，赤质，正方，形如一朱龙椅而加长竿二，饰如逍遥辇而不施棕屋，制尤简素，止施画云版而已。
yòu yǒu qī bǎo niǎn lóng xīng èr nián wèi dé shòu gōng suǒ zhì yě
又有七宝辇，隆兴二年，为德寿宫所制也。
gāo wǔ shí yī cùn kuò èr shí qī cùn shēn sān shí liù cùn
高五十一寸，阔二十七寸，深三十六寸。
bǐ fù dà niǎn píng niǎn zhì dù wèi zhī
比附大辇、平辇制度为之。
shàng shī dǐng lún yào yè jiǎo lóng dǐng lóng dī zi duó zi jié suì qiú
上施顶轮、耀叶、角龙、顶龙、滴子、铎子、结穗球。
xià shī méi hóng sī qún wǎng jiā zhui qī bǎo zhōng shè xiāng mù yù zuò yǐn shǒu wèi zhuǎn shēn lóng gào bèi wèi lóng shǒu gào píng zi zhī yǐ hóng huáng téng
下施梅红丝裙网，加缀七宝，中设香木御坐，引手为转身龙，告背为龙首，告枰子织以红黄藤。
yú yǐ zhǎng gān èr gān wèi chī shǒu jīn tu yín shì yān
舁以长竿二，竿为螭首，金涂银饰焉。
chū yǒu sī yán dōng dōu jiù zhì niǎn shì yǐ yù qún wǎng yòng qī bǎo ér dī zi yòng zhēn zhū
初，有司言："东都旧制，辇饰以玉，裙网用七宝，而滴子用真珠。
dì yuē shàng huáng yì bù rán zhǐ yù jiǎn sù
"帝曰："上皇意不然，止欲简素。
suì yǐ tú jīn yì yù méi hóng sī jié qún wǎng jiān zhui qī bǎo ér jiǎo yá yì zhēn zhū
"遂以涂金易玉，梅红丝结裙网，间缀七宝，而角牙易真珠。
jì ér shàng huáng què bù shòu měi zhì dà nèi duō chéng mǎ ér jiān yǒu xíng xìng zé yòng jiān yú
既而上皇却不受，每至大内，多乘马，而间有行幸，则用肩舆。
zì shì zhòng huá shòu kāng liǎng gōng bìng bù bié zào
自是，重华、寿康两宫并不别造。
xiǎo yú chì zhì dǐng lún xià shī qū bǐng rú gài fēi xiù lún yī luò dài zhì rú fèng niǎn ér xiǎo
小舆，赤质，顶轮下施曲柄如盖，绯绣轮衣、络带，制如凤辇而小。
xià yǒu gōu lán yá chuáng xiù lì shuǐ
下有勾阑，牙床，绣沥水。
zhōng shè fāng chuáng fēi xiù luó yī jǐn rù
中设方床，绯绣罗衣，锦褥。
shàng yǒu xiǎo àn zuò chuáng jiē xiù yī
上有小案、坐床，皆绣衣。
tà chuáng fēi yī
踏床绯衣。
qián hòu zhǎng gān èr yín shì tī xíng mǎ
前后长竿二，银饰梯，行马。
fèng yú èr shí sì rén
奉舆二十四人。
zhōng xīng hòu qù qí lún gài fāng sì shí jiǔ cùn gāo sān shí yī cùn
中兴后，去其轮盖，方四十九寸，高三十一寸。
yú shàng zhōu yǐ gōu lán shī dí yǔ yù zhào zi zhōng wèi fāng chuáng sān jí
舆上周以勾阑，施翟羽，玉照子，中为方床三级。
shàng shè yù zuò qǔ jǐ tà zǐ qū bǐng fēi luó xiù gài yú xià hóng sī jié wǔ sè huā qún wǎng
上设御坐、曲几、踏子，曲柄绯罗绣盖，舆下红丝结五色花裙网。
yú yǐ zhǎng gān èr gān wèi chī shǒu
舁以长竿二，竿为螭首。
gōng diàn cóng róng suǒ chéng shè lǔ bù zé chén zhī
宫殿从容所乘，设卤簿则陈之。
yāo yú qián hòu zhǎng gān gè èr jīn tóng chī tóu fēi xiù fèng qún lán shàng shī jǐn rù bié shè xiǎo chuáng fēi xiù huā lóng yī
腰舆，前后长竿各二，金铜螭头，绯绣凤裙襕，上施锦褥，别设小床，绯绣花龙衣。
fèng yú shí liù rén
奉舆十六人。
zhōng xīng zhì chì zhì fāng xíng sì miàn qū lán xià jié xiù qún wǎng
中兴制，赤质，方形，四面曲阑，下结绣裙网。
zhì rú xiǎo yú wéi wú dí wěi yù zhào zi sān jí chuáng qū bǐng gài ér shàng shè fāng yù chuáng qǔ jǐ yú gān wú chī shǒu yòng yì tóng xiǎo yú
制如小舆，惟无翟尾、玉照子、三级床、曲柄盖，而上设方御床、曲几，舁竿无螭首，用亦同小舆。
gēng gēn chē zhì qīng zhì gài sān céng yú rú wǔ lù zhī fù
耕根车制，青质，盖三层，余如五辂之副。
jià liù qīng mǎ jià shì sì shí rén
驾六青马，驾士四十人。
qīn cí jù dà jià fǎ jià lǔ bù bìng liè yú zhàng nèi
亲祠具大驾、法驾卤簿，并列于仗内；
ruò gēng jí zé chéng zhī
若耕籍则乘之。
guó cháo zhī chē zì gēng gēn ér xià fán shí yǒu wǔ
国朝之车，自耕根而下，凡十有五。
nán dù suǒ cún wéi gēng gēn chē yī ér yǐ qí zhì dù bìng tóng wéi jià shì qī shí wǔ rén
南渡所存，惟耕根车一而已，其制度并同，惟驾士七十五人。
jìn xián chē gǔ ān chē yě
进贤车，古安车也。
tài zǔ qián dé yuán nián gǎi chì zhì liǎng bì shā chuāng qíng ěr xū kuì yī yuán fēi xiǎn yī luò dài mén lián jiē xiù fèng hóng sī wǎng
太祖干德元年改赤质，两壁纱窗，擎耳，虚匮，一辕，绯幰衣，络带、门帘皆绣凤，红丝网。
zhōng shè zhū qī chuáng xiāng àn zǐ líng àn yī fēi zēng guǒ wǎn suǒ zhū qī xíng mǎ
中设朱漆床，香案，紫绫案衣，绯缯裹挽索，朱漆行马。
fán chē jiē yǒu wǎn suǒ xíng mǎ
（凡车皆有挽索、行马。
jià sì mǎ jià shì èr shí sì rén
）驾四马，驾士二十四人。
míng yuǎn chē gǔ sì wàng chē yě jià yǐ niú
明远车，古四望车也，驾以牛。
tài zǔ qián dé yuán nián gǎi réng jiù sì mǎ
太祖干德元年改，仍旧四马。
chì zhì zhì rú wū zhòng yán gōu lán shàng yǒu jīn lóng sì jiǎo chuí tóng duó shàng céng sì miàn chuí lián xià céng zhōu yǐ huā bǎn sān yuán
赤质，制如屋，重檐勾阑，上有金龙，四角垂铜铎，上层四面垂帘，下层周以花版，三辕。
jià shì sì shí rén fú xiù duì fèng
驾士四十人，服绣对凤。
yáng chē gǔ niǎn chē yě yì wèi huà lún chē jià yǐ niú
羊车，古辇车也，亦为画轮车，驾以牛。
duò jià yǐ guǒ xià mǎ jīn yì jià yǐ èr xiǎo mǎ
隋驾以果下马，今亦驾以二小马。
chì zhì liǎng bì huà guī wén jīn fèng chì fēi xiǎn yī luò dài mén lián jiē xiù ruì yáng
赤质，两壁画龟文、金凤翅，绯幰衣、络带、门帘皆绣瑞羊。
tóng zǐ shí bā rén
童子十八人。
zhǐ nán chē yī yuē sī nán chē
指南车，一曰司南车。
chì zhì liǎng xiāng huà qīng lóng bái hǔ sì miàn huà huā niǎo zhòng tái gōu lán lòu gǒng sì jiǎo chuí xiāng náng
赤质，两箱画青龙、白虎，四面画花鸟，重台，勾阑，镂拱，四角垂香囊。
shàng yǒu xiān rén chē suī zhuǎn ér shǒu cháng nán zhǐ
上有仙人，车虽转而手常南指。
yī yuán
一辕。
fèng shǒu jià sì mǎ
凤首，驾四马。
jià shì jiù shí bā rén tài zōng yōng xī sì nián zēng wèi sān shí rén
驾士旧十八人，太宗雍熙四年，增为三十人。
rén zōng tiān shèng wǔ nián gōng bù láng zhōng yàn sù shǐ zào zhǐ nán chē sù shàng zòu yuē
仁宗天圣五年，工部郎中燕肃始造指南车，肃上奏曰：
huáng dì yǔ chī yóu zhàn yú zhuō lù zhī yě chī yóu qǐ dà wù jūn shì bù zhī suǒ xiàng dì suì zuò zhǐ nán chē
黄帝与蚩尤战于涿鹿之野，蚩尤起大雾，军士不知所向，帝遂作指南车。
zhōu chéng wáng shí yuè cháng shì chóng yì lái xiàn shǐ zhě huò shī dào zhōu gōng cì pēng chē yǐ zhǐ nán
周成王时，越裳氏重译来献，使者惑失道，周公赐𫐌车以指南。
qí hòu fǎ jù wáng
其后，法俱亡。
hàn zhāng héng wèi mǎ jūn jì zuò zhī shǔ shì luàn lí qí qì bù cún
汉张衡、魏马钧继作之，属世乱离，其器不存。
sòng wǔ dì píng cháng ān cháng wèi cǐ chē ér zhì bù jīng
宋武帝平长安，尝为此车，而制不精。
zǔ chōng zhī yì fù zào zhī
祖冲之亦复造之。
hòu wèi tài wǔ dì shǐ guō shàn míng zào mí nián bù jiù mìng fú fēng mǎ yuè zào chuí chéng ér wéi shàn míng zhèn sǐ qí fǎ suì jué
后魏太武帝使郭善明造，弥年不就，命扶风马岳造，垂成而为善明鸩死，其法遂绝。
táng yuán hé zhōng diǎn zuò guān jīn gōng lì yǐ qí chē jí jì lǐ gǔ shàng zhī xiàn zōng yuè yú lín dé diàn yǐ bèi fǎ jià lì wǔ dài zhì guó cháo bù wén de qí zhì zhě jīn chuàng yì chéng zhī
唐元和中，典作官金公立以其车及记里鼓上之，宪宗阅于麟德殿，以备法驾，历五代至国朝，不闻得其制者，今创意成之。
qí fǎ yòng dú yuán chē chē xiāng wài lóng shàng yǒu chóng gòu lì mù xiān rén yú shàng yǐn bì nán zhǐ
其法：用独辕车，车箱外笼上有重构，立木仙人于上，引臂南指。
yòng dà xiǎo lún jiǔ hé chǐ yī bǎi èr shí
用大小轮九，合齿一百二十。
zú lún èr gāo liù chǐ wéi yī zhàng bā chǐ
足轮二，高六尺，围一丈八尺。
fù zú lì zǐ lún èr jìng èr chǐ sì cùn wéi qī chǐ èr cùn chū chǐ gè èr shí sì chǐ jiān xiāng qù sān cùn
附足立子轮二，径二尺四寸，围七尺二寸，出齿各二十四，齿间相去三寸。
yuán duān héng mù xià lì xiǎo lún èr qí jìng sān cùn tiě zhóu guàn zhī
辕端横木下立小轮二，其径三寸，铁轴贯之。
zuǒ xiǎo píng lún yī qí jìng yī chǐ èr cùn chū chǐ shí èr
左小平轮一，其径一尺二寸，出齿十二；
yòu xiǎo píng lún yī qí jìng yī chǐ èr cùn chū chǐ shí èr
右小平轮一，其径一尺二寸，出齿十二。
zhōng xīn dà píng lún yī qí jìng sì chǐ bā cùn wéi yī zhàng sì chǐ sì cùn chū chǐ sì shí bā chǐ jiān xiāng qù sān cùn
中心大平轮一，其径四尺八寸，围一丈四尺四寸，出齿四十八，齿间相去三寸。
zhōng lì guàn xīn zhóu yī gāo bā chǐ jìng sān cùn
中立贯心轴一，高八尺，径三寸。
shàng kè mù wèi xiān rén qí chē xíng mù rén zhǐ nán
上刻木为仙人，其车行，木人指南。
ruò zhé ér dōng tuī yuán yòu xuán fù yòu zú zi lún shùn zhuǎn shí èr chǐ jī yòu xiǎo píng lún yī zā chù zhōng xīn dà píng lún zuǒ xuán sì fēn zhī yī zhuǎn shí èr chǐ chē dōng xíng mù rén jiāo ér nán zhǐ
若折而东，推辕右旋，附右足子轮顺转十二齿，击右小平轮一匝，触中心大平轮左旋四分之一，转十二齿，车东行，木人交而南指。
ruò zhé ér xi tuī yuán zuǒ xuán fù zuǒ zú zi lún suí lún shùn zhuǎn shí èr chǐ jī zuǒ xiǎo píng lún yī zā chù zhōng xīn dà píng lún yòu zhuǎn sì fēn zhī yī zhuǎn shí èr chǐ chē zhèng xi xíng mù rén jiāo ér nán zhǐ
若折而西，推辕左旋，附左足子轮随轮顺转十二齿，击左小平轮一匝，触中心大平轮右转四分之一，转十二齿，车正西行，木人交而南指。
ruò yù běi xíng huò dōng huò xi zhuǎn yì rú zhī
若欲北行，或东，或西，转亦如之。
zhào yǐ qí fǎ xià yǒu sī zhì zhī
诏以其法下有司制之。
dà guān yuán nián nèi shì shěng wú dé rén yòu xiàn zhǐ nán chē jì lǐ gǔ chē zhī zhì èr chē chéng qí nián zōng sì dà lǐ shǐ yòng zhī
大观元年，内侍省吴德仁又献指南车、记里鼓车之制，二车成，其年宗祀大礼始用之。
qí zhǐ nán chē shēn yī zhàng yī chǐ yī cùn wǔ fēn kuò jiǔ chǐ wǔ cùn shēn yī zhàng jiǔ cùn chē lún zhí jìng wǔ chǐ qī cùn chē yuán yī zhàng wǔ cùn
其指南车身一丈一尺一寸五分，阔九尺五寸，深一丈九寸，车轮直径五尺七寸，车辕一丈五寸。
chē xiāng shàng xià wèi liǎng céng zhōng shè píng fēng shàng ān xiān rén yī zhí zhàng zuǒ yòu guī hè gè yī tóng zǐ sì gè zhí yīng lì sì jiǎo shàng shè guān lì
车箱上下为两层，中设屏风，上安仙人一执仗，左右龟鹤各一，童子四各执缨立四角，上设关戾。
wò lún yī shí sān gè jìng yī chǐ bā cùn wǔ fēn wéi wǔ chǐ wǔ cùn wǔ fēn chū chǐ sān shí èr chǐ jiān xiāng qù yī cùn bā fēn
卧轮一十三，各径一尺八寸五分，围五尺五寸五分，出齿三十二，齿间相去一寸八分。
zhōng xīn lún zhóu suí píng fēng guàn xià xià yǒu lún yī shí sān zhōng zhì dà píng lún
中心轮轴随屏风贯下，下有轮一十三，中至大平轮。
qí lún jìng sān chǐ bā cùn wéi yī zhàng yī chǐ sì cùn chū chǐ yī bǎi chǐ jiān xiāng qù yī cùn èr fēn wǔ lí tōng shàng zuǒ yòu qǐ luò
其轮径三尺八寸，围一丈一尺四寸，出齿一百，齿间相去一寸二分五厘，通上左右起落。
èr xiǎo píng lún gè yǒu tiě zhuì zǐ yī jiē jìng yī chǐ yī cùn wéi sān chǐ sān cùn chū chǐ yī shí qī chǐ jiān xiāng qù yī cùn jiǔ fēn
二小平轮，各有铁坠子一，皆径一尺一寸，围三尺三寸，出齿一十七，齿间相去一寸九分。
yòu zuǒ yòu fù lún gè yī jìng yī chǐ wǔ cùn wǔ fēn wéi sì chǐ liù cùn wǔ fēn chū chǐ èr shí sì chǐ jiān xiāng qù èr cùn yī fēn
又左右附轮各一，径一尺五寸五分，围四尺六寸五分，出齿二十四，齿间相去二寸一分。
zuǒ yòu dié lún gè èr xià lún gè jìng èr chǐ yī cùn wéi liù chǐ sān cùn chū chǐ sān shí èr chǐ jiān xiāng qù èr cùn yī fēn
左右叠轮各二，下轮各径二尺一寸，围六尺三寸，出齿三十二，齿间相去二寸一分；
shàng lún gè jìng yī chǐ èr cùn wéi sān chǐ liù cùn chū chǐ sān shí èr chǐ jiān xiāng qù yī cùn yī fēn
上轮各径一尺二寸，围三尺六寸，出齿三十二，齿间相去一寸一分。
zuǒ yòu chē jiǎo shàng gè lì lún yī jìng èr chǐ èr cùn wéi liù chǐ liù cùn chū chǐ sān shí èr chǐ jiān xiāng qù èr cùn èr fēn wǔ lí
左右车脚上各立轮一，径二尺二寸，围六尺六寸，出齿三十二，齿间相去二寸二分五厘。
zuǒ yòu hòu yuán gè xiǎo lún yī wú chǐ xì zhú dǎn bìng suǒ zài zuǒ yòu zhóu shàng yù yòu zhuǎn shǐ yòu yuán xiǎo lún chù luò yòu lún ruò zuǒ zhuǎn shǐ zuǒ yuán xiǎo lún chù luò zuǒ lún
左右后辕各小轮一，无齿，系竹{亶}并索在左右轴上，遇右转使右辕小轮触落右轮，若左转使左辕小轮触落左轮。
xíng zé xiān tóng jiāo ér zhǐ nán
行则仙童交而指南。
chē jià chì mǎ èr tóng miàn chā yǔ pán yīng pān xiōng líng fú fēi juàn ti jǐn bāo wěi
车驾赤马二，铜面，插羽，鞶缨，攀胸铃拂，绯绢屉，锦包尾。
jì lǐ gǔ chē yī míng dà zhāng chē
记里鼓车，一名大章车。
chì zhì sì miàn huà huā niǎo zhòng tái gōu lán lòu gǒng
赤质，四面画花鸟，重台，勾阑，镂拱。
xíng yī lǐ zé shàng céng mù rén jī gǔ
行一里，则上层木人击鼓；
shí lǐ zé cì céng mù rén jī zhuó
十里，则次层木人击镯。
yī yuán fèng shǒu jià sì mǎ
一辕，凤首，驾四马。
jià shì jiù shí bā rén tài zōng yōng xī sì nián zēng wèi sān shí rén
驾士旧十八人，太宗雍熙四年，增为三十人。
rén zōng tiān shèng wǔ nián nèi shì lú dào lóng shàng jì lǐ gǔ chē zhī zhì dú yuán shuāng lún xiāng shàng wèi liǎng chóng gè kè mù wéi rén zhí mù chuí
仁宗天圣五年，内侍卢道隆上记里鼓车之制："独辕双轮，箱上为两重，各刻木为人，执木槌。
zú lún gè jìng liù chǐ wéi yī zhàng bā chǐ
足轮各径六尺，围一丈八尺。
zú lún yī zhōu ér xíng dì sān bù
足轮一周，而行地三步。
yǐ gǔ fǎ liù chǐ wèi bù sān bǎi bù wèi lǐ yòng jiào jīn fǎ wǔ chǐ wèi bù sān bǎi liù shí bù wèi lǐ
以古法六尺为步，三百步为里，用较今法五尺为步，三百六十步为里。
lì lún yī fù yú zuǒ zú jìng yī chǐ sān cùn bā fēn wéi sì chǐ yī cùn sì fēn chū chǐ shí bā chǐ jiān xiāng qù èr cùn sān fēn
立轮一，附于左足，径一尺三寸八分，围四尺一寸四分，出齿十八，齿间相去二寸三分。
xià píng lún yī qí jìng sì chǐ yī cùn sì fēn wéi yī zhàng èr chǐ sì cùn èr fēn chū chǐ wǔ shí sì chǐ jiān xiāng qù yǔ fù lì lún tóng
下平轮一，其径四尺一寸四分，围一丈二尺四寸二分，出齿五十四，齿间相去与附立轮同。
lì guàn xīn zhóu yī qí shàng shè tóng xuàn fēng lún yī chū chǐ sān chǐ jiān xiāng qù yī cùn èr fēn
立贯心轴一，其上设铜旋风轮一，出齿三，齿间相去一寸二分。
zhōng lì píng lún yī qí jìng sì chǐ wéi yī zhàng èr chǐ chū chǐ bǎi chǐ jiān xiāng qù yǔ xuàn fēng děng
中立平轮一，其径四尺，围一丈二尺，出齿百，齿间相去与旋风等。
cì ān xiǎo píng lún yī qí jìng sān cùn shǎo bàn cùn wéi yī chǐ chū chǐ shí chǐ jiān xiāng qù yī cùn bàn
次安小平轮一，其径三寸少半寸，围一尺，出齿十，齿间相去一寸半。
shàng píng lún yī qí jìng sān chǐ shǎo bàn chǐ wéi yī zhàng chū chǐ bǎi chǐ jiān xiāng qù yǔ xiǎo píng lún tóng
上平轮一，其径三尺少半尺，围一丈，出齿百，齿间相去与小平轮同。
qí zhōng píng lún zhuàn yī zhōu chē xíng yī lǐ xià yī céng mù rén jī gǔ
其中平轮转一周，车行一里，下一层木人击鼓；
shàng píng lún zhuàn yī zhōu chē xíng shí lǐ shàng yī céng mù rén jī zhuó
上平轮转一周，车行十里，上一层木人击镯。
fán yòng dà xiǎo lún bā hé èr bǎi bā shí wǔ chǐ dì xiāng gōu suǒ quǎn yá xiāng zhì zhōu ér fù shǐ
凡用大小轮八，合二百八十五齿，递相钩锁，犬牙相制，周而复始。
zhào yǐ qí fǎ xià yǒu sī zhì zhī
"诏以其法下有司制之。
dà guān zhī zhì chē xiāng shàng xià wèi liǎng céng shàng ān mù rén èr shēn gè shǒu zhí mù chuí
大观之制，车箱上下为两层，上安木人二，身各手执木槌。
lún zhóu gòng sì
轮轴共四。
nèi zuǒ bì chē jiǎo shàng lì lún yī ān zài chē xiāng nèi jìng èr chǐ èr cùn wǔ fēn wéi liù chǐ qī cùn wǔ fēn èr shí chǐ chǐ jiān xiāng qù sān cùn sān fēn wǔ lí
内左壁车脚上立轮一，安在车箱内，径二尺二寸五分，围六尺七寸五分，二十齿，齿间相去三寸三分五厘。
yòu píng lún yī jìng sì chǐ liù cùn wǔ fēn wéi yī zhàng sān chǐ jiǔ cùn wǔ fēn chū chǐ liù shí chǐ jiān xiāng qù èr cùn sì fēn
又平轮一，径四尺六寸五分，围一丈三尺九寸五分，出齿六十，齿间相去二寸四分。
shàng dà píng lún yī tōng zhóu guàn shàng jìng sān chǐ bā cùn wéi yī zhàng yī chǐ chū chǐ yī bǎi chǐ jiān xiāng qù yī cùn èr fēn
上大平轮一，通轴贯上，径三尺八寸，围一丈一尺，出齿一百，齿间相去一寸二分。
lì zhóu yī jìng èr cùn èr fēn wéi liù cùn liù fēn chū chǐ sān chǐ jiān xiāng qù èr cùn èr fēn
立轴一，径二寸二分，围六寸六分，出齿三，齿间相去二寸二分。
wài dà píng lún zhóu shàng yǒu tiě bō zi èr
外大平轮轴上有铁拨子二。
yòu mù héng zhóu shàng guān lì bō zǐ gè yī
又木横轴上关戾、拨子各一。
qí chē jiǎo zhuǎn yī bǎi zāo tōng lún zhóu zhuǎn zhōu mù rén gè yī jī zhēng gǔ
其车脚转一百遭，通轮轴转周，木人各一击钲、鼓。
bái lù chē duò suǒ zhì yě yī míng gǔ chuī chē
白鹭车，隋所制也，一名鼓吹车。
chì zhì zhōu shī huā bǎn shàng yǒu zhū zhù guàn wǔ lún xiāng zhòng lún yī yǐ fēi zào dǐng jí fēi luò dài bìng xiù fēi lù
赤质，周施花版，上有朱柱，贯五轮相重，轮衣以绯，皂顶及绯络带，并绣飞鹭。
zhù miǎo kè mù wèi lù xián é máo tǒng hóng shòu dài
柱杪刻木为鹭，衔鹅毛筒，红绶带。
yī yuán
一辕。
jià sì mǎ jià shì shí bā rén
驾四马，驾士十八人。
luán qí chē hàn zhì wèi qián qū
鸾旗车，汉制，为前驱。
chì zhì qū bì yī yuán
赤质，曲壁，一辕。
shàng zǎi chì qí xiù luán niǎo
上载赤旗，绣鸾鸟。
jià sì mǎ jià shì shí bā rén
驾四马，驾士十八人。
chóng dé chē běn qín pì è chē yě
崇德车，本秦辟恶车也。
shàng yǒu táo hú jí shǐ suǒ yǐ ráng què bù xiáng
上有桃弧棘矢，所以禳却不祥。
tài zǔ qián dé yuán nián gǎi chì zhì zhōu shī huā bǎn sì jiǎo kè pì è shòu zhōng zài huáng qí yì xiù cǐ shòu
太祖干德元年，改赤质，周施花版，四角刻辟恶兽，中载黄旗，亦绣此兽。
tài bǔ shǔ lìng yī rén zài chē zhōng zhí qí
太卜署令一人，在车中执旗。
jià sì mǎ jià shì shí bā rén
驾四马，驾士十八人。
zhèng hé zhī zhì jiàn huáng luó xiù chóng dé qí yī cǎi huà kè mù xiè zhì sì
政和之制，建黄罗绣崇德旗一，彩画刻木獬豸四。
xuān hé yuán nián lǐ zhì jú yán chóng dé chē zài tài bǔ lìng yī yuán huà pì è shòu yú qí
宣和元年，礼制局言："崇德车载太卜令一员，画辟恶兽于旗。
jì yuē qián wū ér hòu shǐ chuán yuē táo hú jí shǐ yǐ gòng yù wáng shì
《记》曰'前巫而后史'，《传》曰'桃弧棘矢，以供御王事'。
qǐng yǐ wū yì tài bǔ hú shǐ yì pì è shòu
请以巫易太卜，弧矢易辟恶兽。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
pí xuān chē hàn qián qū chē yě
皮轩车，汉前驱车也。
mào yǐ hǔ pí wèi xuān qǔ qǔ lǐ qián yǒu shì shī zé zài hǔ pí zhī yì chì zhì qū bì shàng yǒu zhù guàn wǔ lún xiāng zhòng huà hǔ wén
冒以虎皮为轩，取《曲礼》"前有士师，则载虎皮"之义，赤质，曲壁，上有柱，贯五轮相重，画虎文。
jià sì mǎ jià shì shí bā rén
驾四马，驾士十八人。
zhèng hé zhī zhì yòng qī zhù guàn zhū qī pí xuān wǔ
政和之制，用漆柱，贯朱漆皮轩五。
huáng yuè chē hàn zhì shèng yú jiàn zhī zài dà jià hòu
黄钺车，汉制，乘舆建之，在大驾后。
jìn lǔ bù yǒu huáng yuè chē
晋卤簿有黄钺车。
táng chū wú zhī zhēn guàn hòu shǐ jiā
唐初无之，贞观后始加。
chì zhì qū bì zhōng shè jīn yuè yī jǐn náng chóu gāng
赤质，曲壁，中设金钺一，锦囊绸杠。
zuǒ wǔ wèi duì zhèng yī rén zài chē zhōng zhí yuè
左武卫队正一人，在车中执钺。
jià liǎng mǎ jià shì shí wǔ rén
驾两马，驾士十五人。
bào wěi chē
豹尾车。
gǔ zhě jūn zhèng jiàn bào wěi
古者军正建豹尾。
hàn zhì zuì hòu chē yī chéng chuí bào wěi bào wěi yǐ qián jí tóng jìn zhōng
汉制，最后车一乘垂豹尾，豹尾以前即同禁中。
táng zhēn guàn hòu shǐ jiā cǐ chē yú lǔ bù nèi zhì tóng huáng yuè chē
唐贞观后，始加此车于卤簿内，制同黄钺车。
shàng dài zhū qī gān shǒu zhui bào wěi yòu wǔ wèi duì zhèng yī rén zhí zhī
上戴朱漆竿，首缀豹尾，右武卫队正一人执之。
jià liǎng mǎ jià shì shí wǔ rén
驾两马，驾士十五人。
shǔ chē yī yuē fù chē yī yuē èr chē yī yuē zuǒ chē
属车，一曰副车，一曰贰车，一曰左车。
qín zhì dà jià shǔ chē bā shí yī chéng fǎ jià sān shí liù chéng
秦制，大驾属车八十一乘，法驾三十六乘。
hàn fǎ jià yòng sān shí yī chéng xiǎo jià yòng shí èr chéng
汉法驾用三十一乘，小驾用十二乘。
duò zhì dà jià sān shí liù fǎ jià shí èr xiǎo jià bù yòng
隋制，大驾三十六，法驾十二，小驾不用。
táng dà jià wéi yòng shí èr chéng sòng yīn zhī
唐大驾唯用十二乘，宋因之。
hēi zhì liǎng xiāng fàn zhuāng qián yǒu qū lán jīn tóng shì shàng shī zǐ tōng xiǎn luò dài mén lián jiē xiù yún hè zǐ sī wǎng fēn tà
黑质，两箱𫐊装，前有曲阑，金铜饰，上施紫通幰，络带、门帘皆绣云鹤，紫丝网帉錔。
měi chéng jià sān niú jià shì shí rén
每乘驾三牛，驾士十人。
wǔ chē
五车。
huī zōng xuān hé yuán nián lǐ zhì jú yán jiù lǔ bù jì yǒu bái lù luán qí pí xuān sān chē qí zhì fēi gǔ
徽宗宣和元年，礼制局言："旧卤簿记有白鹭、鸾旗、皮轩三车，其制非古。
àn qǔ lǐ yuē qián yǒu shuǐ zé zài qīng jīng qián yǒu chén āi zé zài míng yuān qián yǒu chē qí zé zài fēi hóng qián yǒu shì shī zé zài hǔ pí qián yǒu zhì shòu zé zài pí xiū
按《曲礼》曰：'前有水则载青旌，前有尘埃则载鸣鸢，前有车骑则载飞鸿，前有士师则载虎皮，前有鸷兽则载貔貅。
wàn shèng yī chū wǔ chē bì zài suǒ yǐ jǐng zhòng yě
'万乘一出，五车必载，所以警众也。
qīng jīng míng yuān fēi hóng pí xiū nǎi yǐ bái lù luán qí zá chén qí jiān wèi wèi hé lǐ
青旌、鸣鸢、飞鸿、貔貅乃以白鹭、鸾旗杂陈其间，未为合礼。
jīn yù gǎi wǔ chē xiāng cì yú zhōng dào jì zhī yǐ chóng dé chē yú shì wèi bèi
今欲改五车相次于中道，继之以崇德车，于是为备。
qīng jīng chē chì zhì qū bì zhōng zài qīng jīng yǐ jiàng bó wèi zhī shū qīng niǎo yú qí shàng
"青旌车，赤质，曲壁，中载青旌，以绛帛为之，书青鸟于其上。
míng yuān chē chì zhì qū bì zhōng zài míng yuān jīng yǐ jiàng bó wèi zhī huà míng yuān yú qí shàng
鸣鸢车，赤质，曲壁，中载鸣鸢旌，以绛帛为之，画鸣鸢于其上。
fēi hóng chē chì zhì qū bì zhōng zài fēi hóng jīng yǐ jiàng bó wèi zhī huà fēi hóng yú qí shàng
飞鸿车，赤质，曲壁，中载飞鸿旌，以绛帛为之，画飞鸿于其上。
hǔ pí chē chì zhì qū bì zhōng zài hǔ pí jīng yǐ jiàng bó wèi zhī yuán yǐ chì huà hǔ pí yú shàng
虎皮车，赤质，曲壁，中载虎皮旌，以绛帛为之，缘以赤，画虎皮于上。
pí xiū chē chì zhì qū bì jīng yǐ jiàng bó wèi zhī yuán yǐ chì huà pí xiū yú shàng
貔貅车，赤质，曲壁，旌以绛帛为之，缘以赤，画貔貅于上。
qí yuán jiē yī
其辕皆一。
liáng chē chì zhì jīn tu yín zhuāng lóng fèng wǔ cǎi míng jīn zhī yǐ hóng huáng téng yóu bì fēi sī tāo lóng tóu méi hóng luó rù yín chī tóu suì qiú yún duǒ tà tóu lián huā zuò yàn gōu huǒ zhū mén tà jīn qū yuè pín jiā dà xiǎo huán jià yǐ tuó tuó
凉车，赤质，金涂银装，龙凤五采明金，织以红黄藤，油壁，绯丝绦龙头，梅红罗褥，银螭头，穗球，云朵踏头，莲花坐，雁钩，火珠，门沓，钅屈钺，频伽，大小镮，驾以橐驼。
xǐng fāng zài dào jí xiào liè huí zé chéng zhī
省方在道及校猎回则乘之。
xiāng fēng wū yú shàng zǎi zhǎng gān gān miǎo kè mù wèi wū chuí é máo tǒng hóng shòu dài xià chéng yǐ xiǎo pán zhōu yǐ fēi qún xiù wū xíng
相风乌舆，上载长竿，竿杪刻木为乌，垂鹅毛筒，红绶带，下承以小盘，周以绯裙，绣乌形。
yú shì sì rén
舆士四人。
xíng lòu yú duò dà yè xíng lòu chē yě
行漏舆，隋大业行漏车也。
zhì tóng zhōng gǔ lóu ér dà shè kè lòu rú chēng héng
制同钟、鼓楼而大，设刻漏如称衡。
shǒu chuí tóng bō mò yǒu tóng xiàng qī kuì zhù shuǐ kě wū zhù shuǐ rù bō zhōng
首垂铜钵，末有铜象，漆匮贮水，渴乌注水入钵中。
zhǎng gān sì yú shì liù shí rén
长竿四，舆士六十人。
shí èr shén yú chì zhì sì mén páng kè shí èr chén shén fēi xiù lún yī luò dài
十二神舆，赤质，四门旁刻十二辰神，绯绣轮衣、络带。
yú shì shí èr rén
舆士十二人。
jiāo lóng zhēng gǔ yú gè yī jiē kè mù wèi èr qīng lóng xiāng jiāo xià yǒu mù tái zhǎng gān yī chí huà gǔ yī guà jīn zhēng shàng jiē yǒu fēi gài yì xiù jiāo lóng
交龙钲、鼓舆各一，皆刻木为二青龙相交，下有木台、长竿，一持画鼓，一挂金钲，上皆有绯盖，亦绣交龙。
yú shì gè èr rén
舆士各二人。
zhōng xīng hòu xiāng fēng xíng lòu shí èr shén zhēng gǔ sì yú xī shěng qù
中兴后，相风、行漏、十二神、钲鼓四舆，悉省去。
zhōng gǔ lóu yú gè yī běn duò dà jià zhōng chē gǔ chē yě
钟、鼓楼舆各一，本隋大驾钟车、鼓车也。
jiē kè mù wèi wū zhōng zhì zhōng gǔ xià shī mù tái zhǎng gān rú zhēng gǔ yú
皆刻木为屋，中置钟、鼓，下施木台、长竿，如钲、鼓舆。
yú shì gè èr shí sì rén
舆士各二十四人。
xíng lòu yú shí èr shén yú jiāo lóng zhēng gǔ yú zhōng gǔ lóu jiù lǐ wú wén jiē tài zǔ kāi bǎo dìng lǐ suǒ zēng
行漏舆、十二神舆、交龙钲鼓舆、钟鼓楼，旧礼无文，皆太祖开宝定礼所增。