宋史 · 脱脱 · Chapter 162 of 496

志·卷一百一十六

PinyinModern Translation
Size

zhí guān sān

◎职官三

lì bù hù bù lǐ bù bīng bù xíng bù gōng bù liù bù jiān mén liù bù jià gé

○吏部户部礼部兵部刑部工部六部监门六部架阁

lì bù zhǎng wén wǔ guān lì xuǎn shì nǐ zhù zī rèn qiān xù yīn bǔ kǎo kè zhī zhèng lìng fēng jué cè xūn shǎng fá diàn zuì zhī fǎ

吏部掌文武官吏选试、拟注、资任、迁叙、荫补、考课之政令,封爵、策勋、赏罚殿最之法。

fán wén jiē guān zhī děng sān shí wǔ xuǎn guān zhī děng wǔ shí yǒu liù mù zhí zhōu xiàn guān zhī děng qī sàn guān zhī děng jiǔ jiē yǐ zuǒ yòu gāo xià fēn shǔ yú sì xuǎn

凡文阶官之等三十,武选官之等五十有六,幕职州县官之等七,散官之等九,皆以左右高下分属于四选。

yuē shàng shū zuǒ xuǎn wén chén jīng cháo guān yǐ shàng jí zhí rèn fēi zhōng shū shǒu chú shòu zhě xī zhǎng zhī

曰尚书左选,文臣京朝官以上及职任非中书首除授者悉掌之。

yuē shàng shū yòu xuǎn wǔ chén shēng cháo guān yǐ shàng jí zhí rèn fēi shū mì yuàn chú shòu zhě xī zhǎng zhī

曰尚书右选,武臣升朝官以上及职任非枢密院除授者悉掌之。

zì chū rèn zhì mù zhí zhōu xiàn guān shì láng zuǒ xuǎn zhǎng zhī

自初任至幕职州县官,侍郎左选掌之。

zì fù wèi yǐ shàng zhì cóng yì láng shì láng yòu xuǎn zhǎng zhī

自副尉以上至从义郎,侍郎右选掌之。

ruò wén wǔ guān suī bù lì zuǒ yòu xuǎn ér zhí rèn xì zhōng shū shěng shū mì yuàn chú shòu zhě qí zhì mìng gào chì jiē běn bù fèng xíng

若文武官虽不隶左右选,而职任系中书省、枢密院除授者,其制命诰敕,皆本部奉行。

fán yīng zhù nǐ shēng yí xù fù yīn bǔ jí chóu shǎng fēng zèng zhě suǒ lì shěn yàn gé fǎ shàng shàng shū shěng fǎ lì kě fǒu bù jué yìng qǔ cái zhě yì rú zhī

凡应注拟、升移、叙复、荫补及酬赏、封赠者,所隶审验格法上尚书省,法例可否不决应取裁者,亦如之。

ruò zhōng sàn dài fū zuǒ yòu wǔ dài fū yǐ shàng hé mìng cí zhě liè qí qiān xù zī jí suì yuè gōng guò shàng zhōng shū shěng shū mì yuàn huà zhǐ gěi gào tōng shū běn bù zhǎng èr jí suǒ lì láng guān

若中散大夫、左右武大夫以上合命词者,列其迁叙资级、岁月、功过上中书省、枢密院画旨给告,通书本部长、贰及所隶郎官。

qí shǔ yǒu yuē sī fēng yuē sī xūn yuē kǎo gōng

其属有曰司封,曰司勋,曰考功。

fán guān shí yǒu sān shàng shū yī rén

凡官十有三:尚书一人;

shì láng yī rén

侍郎一人;

láng zhōng yuán wài láng shàng shū xuǎn èr rén shì láng xuǎn gè yī rén sī fēng sī xūn kǎo gōng gè yī rén

郎中、员外郎,尚书选二人,侍郎选各一人,司封、司勋、考功各一人。

jiù zhì yǒu sān sī shàng shū zhǔ qí yī shì láng èr yuán gè zhǔ qí yī fēn quán zhù nǐ shì

旧制有三司,尚书主其一,侍郎二员各主其一,分铨注拟事。

qí hòu dàn cún shàng shū quán yú dōng xī quán yìn cún ér shì fèi

其后,但存尚书铨,馀东西铨印存而事废。

chún huà zhōng yòu zhì kǎo kè yuàn mó kān mù fǔ zhōu xiàn gōng guò yǐn duì chù zhì

淳化中,又置考课院,磨勘幕府州县功过,引对黜陟。

zhì dào èr nián yǐ qí shì guī liú nèi quán

至道二年,以其事归流内铨。

pàn liú nèi quán shì èr rén yǐ yù shǐ zhī zá yǐ shàng chōng

判流内铨事二人,以御史知杂以上充。

zhǎng jié dù pàn guān yǐ xià zhōu fǔ pàn sī zhū xiàn lìng zuǒ nǐ zhù duì yáng mó kān gōng guò zhī shì

掌节度判官以下州府判司、诸县令佐拟注对扬、磨勘功过之事。

pàn bù shì èr rén yǐ dài zhí jīng cháo guān huò wú zhí shì cháo guān chōng

判部事二人,以带职京朝官或无职事朝官充。

fán wén lì bān zhì pǐn mìng lìng yī chū yú zhōng shū ér xiǎo xuǎn yuàn jí bù fù zhì běn cáo dàn zhǎng jīng cháo guān xù fú zhāng shēn qǐng shè guān fù diào cí jì jí mù fǔ zhōu xiàn guān gé shì quē bù cí xiè bá cuì jǔ rén jiān nán cáo jiá kù zhī shì

凡文吏班秩品命令一出于中书,而小选院即不复置,本曹但掌京朝官叙服章、申请摄官、讣吊祠祭,及幕府州县官格式阙簿、辞谢,拔萃举人兼南曹甲库之事。

liú wài quán zhǎng kǎo shì fù fèng zhū sī rén lì ér yǐ

流外铨,掌考试附奉诸司人吏而已。

nán cáo zhǎng kǎo yàn xuǎn rén diàn zuì chéng zhuàng ér sòng liú nèi quán guān shì gōu huáng gěi lì zhī shì

南曹掌考验选人殿最成状,而送流内铨关试、勾黄、给历之事。

jiá kù zhǎng shòu zhì chì huáng guān gěi qiān fú yōu dié xuǎn rén gǎi míng fèi zhì zhī shì

甲库掌受制敕黄,关给签符优牒,选人改名废置之事。

chū chún huà sān nián zhì mó kān jīng cháo guān yuàn

初,淳化三年,置磨勘京朝官院。

sì nián gǎi

四年,改。

tài píng xīng guó zhōng zhì chāi qiǎn yuàn zhì shì bìng rù shěn guān yuàn

太平兴国中,置差遣院,至是并入审官院。

zhì zhī yuàn èr rén yǐ yù shǐ zhī zá yǐ shàng chōng

置知院二人,以御史知杂以上充。

jiù yǐ cháo guān chōng

(旧以朝官充。

zhǎng kǎo xiào jīng cháo guān diàn zuì xù qí jué zhì ér zhào yú cháo fēn nǐ nèi wài rèn shǐ ér zòu zhī

)掌考校京朝官殿最,叙其爵秩而诏于朝,分拟内外任使而奏之。

yuán fēng guān zhì xíng liù cáo shàng shū shì láng wèi cháng èr láng guān lǐ jùn shǒu yǐ shàng zī rèn zhě wèi láng zhōng tōng pàn yǐ xià zī xù zhě wèi yuán wài láng

元丰官制行,六曹尚书、侍郎为长贰,郎官理郡守以上资任者为郎中,通判以下资序者为员外郎。

chú shòu jiē shì jì lù guān gāo yī pǐn yǐ shàng zhě wèi xíng xià yī pǐn zhě wèi shǒu xià èr pǐn yǐ xià zhě wèi shì pǐn tóng zhě bù yòng xíng shǒu shì yú zhí zhǔn cǐ

除授皆视寄禄官,高一品以上者为"行",下一品者为"守",下二品以下者为"试",品同者不用行、守、试,馀职准此。

yuán yòu chū zhì quán shàng shū fèng cì yī shǒu shì láng bān xù zài shì shàng shū zhī xià zá yā zài zuǒ yòu cháng shì zhī xià

元祐初,置权尚书,奉赐依守侍郎,班序在试尚书之下,杂压在左、右常侍之下。

yòu zhì quán shì láng rú wèi lì jǐ shì zhōng zhōng shū shè rén jí dài zhì yǐ shàng zhě bìng dài quán zì lù cì bǐ jiàn yì dài fū

又置权侍郎,如未历给事中、中书舍人及待制以上者,并带"权"字,禄赐比谏议大夫。

láng guān suī lǐ zhī zhōu zī xù wèi zēng shí lì zhī zhōu jí jiān sī kāi fēng fǔ tuī guān zhě zhǐ chú yuán wài láng

郎官虽理知州资序,未曾实历知州及监司、开封府推官者,止除员外郎。

yòu zhào zhí shì guān chú qù xíng zì yī děng

又诏,职事官除去"行"字一等。

yòu yǐ liù cáo zhí shì xián jù bù děng jiǎn dìng yuán shù shì jiǎn zhě tā sī jiān lǐng sī fēng sī xūn gè jiǎn láng guān yī yuán

又以六曹职事闲剧不等,减定员数,事简者他司兼领,司封、司勋各减郎官一员。

shào shèng chū zhào yuán fēng fǎ yǐ xíng shǒu shì zhì lù sān děng

绍圣初,诏元丰法以行、守、试制禄三等。

yuán fú yuán nián lì bù yán yuán yòu fǎ xiǎo shǐ chén zhǐ jiàng xuān zā dàn wu cóng jiǎn yú lǐ wèi ān qǐng zì jiè zhí ér shàng yī yuán fēng fǎ gěi gào

元符元年,吏部言:"元祐法,小使臣只降宣紥,但务从简,于理未安,请自借职而上依元丰法给告。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

chóng níng yuán nián zhào dà zōng zhèng chéng dà lǐ zhèng zhū sì jiān chéng tài xué wǔ xué lǜ xué bó shì tài xué zhèng lù zhū gōng yuàn zhū zhōu jiào shòu táng chú wài qí lì bù quē bù xǔ zhàn chà yǐ shòu wèi fù jí chū dào rèn rén

崇宁元年,诏:"大宗正丞,大理正,诸寺监丞,太学、武学、律学博士,太学正、录,诸宫院、诸州教授,堂除外,其吏部阙不许占差已授未赴及初到任人。

èr nián zhào shí nián bú dào bù zhě yī zhǎng dìng gé yǔ jiàng yī guān

"二年,诏:"十年不到部者,依《长定格》与降一官;

èr shí nián yǐ shàng zé chú qí jí

二十年以上,则除其籍。

jìng kāng yuán nián qī yuè zhào yǐ lì bù sì xuǎn zhú cáo tiáo lì biān jí bǎn xíng

"靖康元年七月,诏以吏部四选逐曹条例编集板行。

bā yuè chén liáo yán zǔ zōng shí wèi yǒu zōng shì cān bù zhī fǎ shén zōng shí shǐ xuǎn zé chà zhù yī èr

八月,臣僚言:"祖宗时未有宗室参部之法,神宗时,始选择差注一二。

chóng níng chū lì fǎ dà yōu zōng shì cān xuǎn zhī rì zài běn bù míng cì zhī shàng jì yā nián yuè shēn yuǎn láo xiào xiǎn zhù zhī rén fù zhù míng zhōu dà jùn yōu biàn fēng hòu zhī chù

崇宁初,立法大优,宗室参选之日在本部名次之上,既压年月深远劳效显著之人,复著名州大郡优便丰厚之处。

yì zhě pō yù chéng gé bù zhù jùn shǒu xiàn lìng yǔ zài bù rén tōng lǐ míng cì

议者颇欲惩革,不注郡守县令,与在部人通理名次。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

shàng shū zhǎng wén wǔ èr xuǎn zhī fǎ ér fèng xíng qí zhì mìng

【尚书】掌文武二选之法而奉行其制命。

fán xù wèi yǒu pǐn yù lù yǒu jiē liè jué yǒu děng cì xūn yǒu gěi fēn rèn yǒu zhí xuǎn guān yǒu gé kǎo qí gōng guò jì qí suì yuè biàn qí wèi zhì ér yǐ xù jìn zhī

凡序位有品,寓禄有阶,列爵有等,赐勋有给,分任有职,选官有格,考其功过,计其岁月,辨其位秩,而以序进之。

fán wén chén zì jīng cháo guān wǔ chén zì dà shǐ chén yǐ shàng jiù nèi diàn chóng bān yǐ shàng

凡文臣自京朝官,武臣自大使臣以上,(旧内殿崇班以上。

xuǎn shòu fēng jué gōng shǎng kè zuì zhī shì suǒ lì guān fēn zhǎng qí shì jiān zǒng yú shàng shū yàn shí ér hòu pàn chéng

)选授、封爵、功赏、课最之事,所隶官分掌其事,兼总于尚书,验实而后判成。

yǐ tiān xià zhí shì yuán quē jù zhù yú jí yuè qǔ qí yìng xuǎn zhě jiē ér shū zhī jí guān zhù nǐ kǎo fá yuè yǐ dìng qí kě fǒu

以天下职事员阙具注于籍,月取其应选者揭而书之,集官注拟,考阀阅以定其可否。

ruò yǒu yí bù néng jué xiǎo shì zé shēn qǐng dà shì zé bǐng yì yú shàng shū shěng yīng lùn zòu zhě yǔ láng guān tóng qǐng duì

若有疑不能决,小事则申请,大事则禀议于尚书省,应论奏者与郎官同请对。

dà jì sì zé fèng yù bì yǐ shòu zuǒ pú yè zhí jué yǐ shòu zuǒ chéng

大祭祀则奉玉币以授左仆射,执爵以授左丞。

jiù shàng shū wèi suǒ qiān guān míng bān zuǒ chéng shàng

旧,尚书为所迁官名,班左丞上。

zì lí zhèng bǎi sī lì bù yǐ jīn zǐ guāng lù dài fu hù lǐ bīng xíng gōng bù yǐ yín qīng guāng lù dài fu huàn shòu ér rèn liù cáo shàng shū zhě shǐ shí lǐng zhí shì

自厘正百司,吏部以金紫光禄大夫,户、礼、兵、刑、工部以银青光禄大夫换授,而任六曹尚书者始实领职事。

zuǒ xuǎn fēn àn bā zhì lì sān shí

左选分案八,置吏三十;

yòu xuǎn fēn àn liù zhì lì shí yǒu liù

右选分案六,置吏十有六。

yuē zhǔ shì lìng shǐ yuē shū lìng shǐ yuē shǒu dāng guān

曰主事、令史,曰书令史,曰守当官。

èr shí sì sī yì rú zhī

二十四司亦如之。

nán dù chū zhū cáo zhǎng èr hù zhì wéi lì bù bèi guān

南渡初,诸曹长、贰互置,惟吏部备官。

shào xīng bā nián yī yuán yòu zhì liù cáo jiē zhì quán shàng shū yǐ chù wèi yìng zī gé zhī rén

绍兴八年,依元祐制,六曹皆置权尚书,以处未应资格之人。

qí shǔ yǒu shì láng èr rén fēn zuǒ yòu xuǎn

其属有侍郎二人,分左、右选。

shàng shū zuǒ yòu xuǎn gè zhì láng zhōng yī rén shì láng zuǒ yòu xuǎn gè zhì láng zhōng yī rén sī fēng sī xūn kǎo gōng gè yī rén

尚书左、右选各置郎中一人,侍郎左、右选各置郎中一人,司封、司勋、考功各一人。

láng guān fēn zhǎng qí shì ér jiān zǒng yú shàng shū

郎官分掌其事,而兼总于尚书。

zuǒ xuǎn zhǎng kǎo xiào jīng cháo guān yǐ shàng diàn zuì xù qí jué zhì nǐ nèi wài rèn shǐ ér zòu shòu zhī

左选,掌考校京朝官以上殿最,叙其爵秩,拟内外任使而奏授之。

fēn àn shí èr yuē liù pǐn yuē qī pǐn yuē bā pǐn yuē jiǔ pǐn yuē zhù nǐ yuē míng jí yuē zhǎng quē yuē cuī qū yuē jiá kù yuē jiǎn fǎ yuē zhī zá yuē zòu jiàn shǎng gōng sī

分案十二:曰六品,曰七品,曰八品,曰九品,曰注拟,曰名籍,曰掌阙,曰催驱,曰甲库,曰检法,曰知杂,曰奏荐赏功司。

lì é zhǔ shì yī rén lìng shǐ èr rén shū lìng shǐ jiǔ rén shǒu dāng guān yī shí yī rén zhèng tiē sī yī shí liù rén sī míng yī shí èr rén kǎi shū èr rén fǎ sī yī rén

吏额,主事一人,令史二人,书令史九人,守当官一十一人,正贴司一十六人,私名一十二人,楷书二人,法司一人。

guān gào yuàn liù bù jiān mén lì yān

官告院六部监门隶焉。

yòu xuǎn zhǎng dà shǐ chén yǐ shàng chà zhù cái wǔ rén yǒu gé èr shí yī jí pò gé chū quē jiào liàng gōng guò zòu jiàn zhū jūn shǎng gōng

右选,掌大使臣以上差注,材武人有格二十一,及破格出阙,较量功过,奏荐诸军赏功。

fēn àn shí yuē dài fū yuē fù shǐ yuē xiū wǔ yuē zhù nǐ zhǎng quē yuē zòu jiàn shǎng gōng yuē kāi chāi yuē míng jí yuē jiá kù yuē fǎ sī yuē zhī zá

分案十:曰大夫,曰副使,曰修武,曰注拟掌阙,曰奏荐赏功,曰开拆,曰名籍,曰甲库,曰法司,曰知杂。

lì é zhǔ shì yī rén lìng shǐ èr rén shū lìng shǐ jiǔ rén shǒu dāng guān yī shí èr rén zhèng tiē sī bā rén sī míng yī shí rén fǎ sī yī rén

吏额,主事一人,令史二人,书令史九人,守当官一十二人,正贴司八人,私名一十人,法司一人。

shào xī sān nián zuǒ sī jiàn xiè yuán míng yán qián dào jiǔ nián zhào zhǐ liù bù yìng chéng sān xǐng mì yuàn pī sòng kān dāng wén zì bìng lìng běn bù láng guān cháng èr àn fǎ cái jué kě fǒu shēn shàng cháo tíng shī xíng

绍熙三年,左司谏谢源明言:"乾道九年诏旨:'六部应承三省、密院批送勘当文字,并令本部郎官、长贰按法裁决可否,申上朝廷施行。

jí bù dé chí liǎng duān

'即不得持两端。

rú huò shì yǒu yí nán jí shēng chuàng wú tiáo lì zhě lìng zhǎng èr jù suǒ jiàn shēn míng jiāng shàng qǔ zhǐ

如或事有疑难,及生创无条例者,令长贰据所见申明将上取旨。

qǐ míng zhào liù cáo zūn shǒu

乞明诏六曹遵守。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

shì láng fēn zuǒ yòu xuǎn zuǒ xuǎn zhǎng wén chén zhī wèi gǎi guān zhě

【侍郎】分左右选:左选,掌文臣之未改官者。

fán shǐ mìng ér wèi yìng cān bù zhě jiē shì ér hòu xuǎn

凡始命而未应参部者,皆试而后选。

ruò yìng gé zé jù suì yuè lì rèn gōng zuì jí suǒ jǔ guān yuán shù tóng láng guān yǐn jiàn yú biàn diàn bǐng zòu gǎi guān

若应格,则具岁月历任功罪及所举官员数,同郎官引见于便殿,禀奏改官。

yòu xuǎn zhǎng wǔ chén zhī wèi shēng cháo zhě

右选,掌武臣之未升朝者。

jiù zì gòng fèng guān yǐ shàng

(旧自供奉官以上。

qí zhí rèn zì qīn mín guān zhì bù duì jiāng jiān dāng guān jiē zhǎng qí xuǎn shòu zhù nǐ zhī fǎ

)其职任自亲民官至部队将、监当官,皆掌其选授注拟之法。

fán chū shì ér shì bù zhōng děng jí yǐ rù guān ér wèi yìng xuǎn zhě jiē wù zhù zhèng quē

凡初仕而试不中等,及已入官而未应选者,皆勿注正阙。

guān zhì xíng shàng shū shì láng tōng zhì cáo shì zòu shì zé tóng bān wéi lì bù fēn lǐng sì xuǎn

官制行,尚书、侍郎通治曹事,奏事则同班,惟吏部分领四选。

dà jì sì zé jǔ yù bì zhì zhū àn jiàn zhuàn zé jìn bó shǔ jìn shú zé zhí páo jué yǐ shòu yòu chéng yǐn fú zé fèng jué shì cháo zé zhí wén wǔ bān bù duì lì yǐ dài gù wèn

大祭祀则举玉币置诸案,荐馔则进搏黍,进熟则执匏爵以授右丞,饮福则奉爵,视朝则执文武班簿对立,以待顾问。

zuǒ xuǎn fēn àn shí wǔ zhì lì sì shí yǒu sān yòu xuǎn fēn àn bā zhì lì sì shí yǒu qī

左选分案十五,置吏四十有三,右选分案八,置吏四十有七。

shào xīng sì nián lì bù shì láng yè zǔ qià yán shì láng zuǒ xuǎn zhǔn yuán fēng cháo zhǐ lèi xìng zhì bù

(绍兴四年,吏部侍郎叶祖洽言:"侍郎左选,准元丰朝旨,类姓置簿。

zuǒ yòu xuǎn lǐ yi yī tǐ yòu xuǎn yì qǐ zhì bù jū xiá gōng guò

左右选理宜一体,右选亦乞置簿拘辖功过。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

jiàn yán sì nián wǔ yuè zhào liù cáo fù zhì quán shì láng rú yuán yòu gù shì mǎn èr nián wéi zhēn

)建炎四年五月,诏六曹复置权侍郎,如元祐故事,满二年为真。

bǔ wài zhě chú dài zhì wèi mǎn chú xiū zhuàn

(补外者除待制,未满,除修撰。

zuǒ xuǎn zhǎng chéng zhí láng yǐ xià nǐ zhù zhōu fǔ pàn sī zhū xiàn lìng zuǒ jiān dāng jí mó kān gōng guò zhī shì fēn àn shí sān

)左选,掌承直郎以下拟注州府判司、诸县令佐、监当及磨勘功过之事,分案十三。

qián dào cái jiǎn lì é gòng zhì sān shí wǔ rén

乾道裁减吏额,共置三十五人。

yòu xuǎn zhǎng xiào fù wèi yǐ shàng jiào shì nǐ guān xíng shǎng huàn guān kǎo qí diàn zuì fēn àn shí wǔ

右选,掌校副尉以上较试、拟官、行赏、换官,考其殿最,分案十五。

qián dào cái jiǎn lì é gòng zhì sì shí bā rén

乾道裁减吏额,共置四十八人。

jiù zhì lì bù chú shì láng èr yuán fēn diǎn zuǒ yòu xuǎn zǒng chēng lì bù shì láng

旧制,吏部除侍郎二员,分典左、右选,总称吏部侍郎。

jiān mìng guān jiān shè wéi chēng zuǒ xuǎn shì láng huò yòu xuǎn ér yǐ

间命官兼摄,惟称左选侍郎或右选而已。

shào xī sān nián xiè shēn fu zhāng shū chūn jiān shè shǐ yǒu shì zuǒ shì láng shì yòu shì láng zhī chēng

绍熙三年,谢深甫、张叔椿兼摄,始有侍左侍郎、侍右侍郎之称。

jì ér lín dà zhōng chén kuí zhuó èr shàng shū zé shì zuǒ shì yòu jìng rù chú mù

既而林大中、沈揆擢贰尚书,则"侍左""侍右"径入除目。

xiāng chéng bù gǎi

相承不改。

láng zhōng yuán wài láng shàng zuǒ shàng yòu shì zuǒ shì yòu jiù zhǔ pàn èr rén yǐ cháo guān chōng

【郎中】员外郎(尚左尚右侍左侍右)旧主判二人,以朝官充。

yuán fēng guān zhì xíng zhì lì bù láng zhōng zhǔ guǎn shàng shū zuǒ yòu xuǎn jí shì láng zuǒ yòu xuǎn gè yī yuán cān zhǎng xuǎn shì ér fēn zhì zhī

元丰官制行,置吏部郎中,主管尚书左、右选及侍郎左、右选各一员,参掌选事而分治之。

fán láng guān bìng yòng zhī fǔ zī xù yǐ shàng rén chōng wèi jí zhě wèi yuán wài láng

凡郎官,并用知府资序以上人充,未及者为员外郎。

jiàn yán sì nián zhào quán shè tiān chà láng guān bìng ba

建炎四年,诏权摄、添差郎官并罢。

chū jìn nǐ dì yún lì bù láng guān

初进拟,第云吏部郎官;

jí nǐ gào shēn xì yù shǐ zhí shū shàng shū lì bù láng zhōng huò yuán wài láng zhǔ guǎn shàng shū mǒu xuǎn zhǔ guǎn shì láng mǒu xuǎn

及拟告身细御,始直书尚书吏部郎中或员外郎,主管尚书某选,主管侍郎某选。

shào xīng bā nián lǚ xī cháng yǐ jiān liù bù mén jiān quán shì yòu láng guān

绍兴八年,吕希常以监六部门兼权侍右郎官。

shào xīng sān shí yī nián li duān míng zhèng chú shàng yòu láng guān jì ér hé fǔ yáng tán fèi xíng zhī chú lì bù láng guān jiē yǒu shì zuǒ shì yòu shàng zuǒ shàng yòu zhī chēng

绍兴三十一年,李端明正除尚右郎官,既而何俌、杨倓、费行之除吏部郎官,皆有侍左、侍右、尚左、尚右之称。

zì cǐ xiāng chéng bù gǎi

自此相承不改。

chún xī shí liù nián guāng zōng jí wèi zhào sì xuǎn tōng chà yòng shàng shū yán shī lǔ zhī qǐng yě

淳熙十六年,光宗即位,诏四选通差,用尚书颜师鲁之请也。

xiān shì qián dào yuán nián zhào jīn hòu fēi céng rèn jiān sī shǒu chén bù chú láng guān zhe wèi lìng

先是,乾道元年诏:"今后非曾任监司、守臣,不除郎官,著为令。

zì shì guǎn xué sì jiān chén jū ài zī gé qiān chú bù xíng

"自是馆学、寺监臣,拘碍资格,迁除不行。

láng cáo quē yuán dàn de jiān shè xuán jí wài bǔ

郎曹阙员,但得兼摄,旋即外补;

jiān yǒu bù cì zhuó yòng zhě zé zì èr zhe liè shēng èr shǐ yǐ zhì cóng liè

间有不次擢用者,则自二著躐升二史,以至从列。

qí zì wài zhào zhì wéi láng zé zī jí yǐ gāo céng bù shù yuè bì xù jìn qīng shǎo ér láng yǒu zhèng yuán zhě yì shǎo yǐ

其自外召至为郎,则资级已高,曾不数月,必序进卿、少,而郎有正员者益少矣。

sī fēng láng zhōng yuán wài láng zhǎng guān fēng xù zèng chéng xí zhī shì

【司封郎中员外郎】掌官封、叙赠、承袭之事。

fán sān shī sān gōng yǐ xià zhì shēng cháo guān bāo zèng zǔ kǎo mǔ qī qīn wáng jùn wáng nèi wài mìng fù yǐ xià bǎo rèn zōng shǔ fēng jué zhū qīn jiē yīn qí wèi xù ér wèi zhī děng

凡三师、三公以下至升朝官褒赠祖考、母妻,亲王、郡王、内外命妇以下保任宗属、封爵诸亲,皆因其位叙而为之等。

fán zōng shì dāng cì míng xun jù chāo nǐ guān

凡宗室当赐名训,具抄拟官。

fán shù xìng kǒng shì chái shì zhé shì zhī hòu yìng chéng xí zhě biàn qí dí shù

凡庶姓孔氏、柴氏、折氏之后应承袭者,辨其嫡庶。

liè jué jiǔ děng yuē wáng yuē jùn wáng yuē guó gōng yuē jùn gōng yuē xiàn gōng yuē hóu yuē bó yuē zi yuē nán

列爵九等:曰王,曰郡王,曰国公,曰郡公,曰县公,曰侯,曰伯,曰子,曰男。

fēn guó sān děng dà guó èr shí qī cì guó èr shí xiǎo guó èr bǎi èr shí

分国三等:大国二十七,次国二十,小国二百二十。

nèi mìng fù zhī pǐn wǔ yuē guì fēi shū fēi dé fēi xián fēi

内命妇之品五:曰贵妃、淑妃、德妃、贤妃,

yuē dà yí guì yí shū yí shū róng shùn yí shùn róng wǎn yí wǎn róng zhāo yí zhāo róng zhāo yuàn xiū yí xiū róng xiū yuàn chōng yí chōng róng chōng yuàn

曰大仪、贵仪、淑仪、淑容、顺仪、顺容、婉仪、婉容、昭仪、昭容、昭媛、修仪、修容、修媛、充仪、充容、充媛,

yuē jié yú

曰婕妤,

yuē měi rén

曰美人,

yuē cái rén guì rén

曰才人、贵人。

wài nèi mìng fù zhī hào shí yǒu sì yuē dà zhǎng gōng zhǔ yuē cháng gōng zhǔ yuē gōng zhǔ yuē jùn zhǔ yuē xiàn zhǔ yuē guó fū rén yuē jùn fū rén yuē shū rén yuē shuò rén yuē lìng rén yuē gōng rén yuē yí rén yuē ān rén yuē rú rén

外内命妇之号十有四:曰大长公主,曰长公主,曰公主,曰郡主,曰县主,曰国夫人,曰郡夫人,曰淑人,曰硕人,曰令人,曰恭人,曰宜人,曰安人,曰孺人。

xù zèng zhī zhì sān gōng zǎi chén zhí zhèng jié dù shǐ sān dài jīn zǐ yín qīng guāng lù dài fu èr dài yú guān yī dài jiē biàn qí wèi xù yǐ jìn zhī

叙赠之制:三公、宰臣、执政、节度使三代,金紫、银青光禄大夫二代,馀官一代,皆辨其位序以进之。

jiā shí yì shí fēng zé shì qí pǐn zhī gāo xià yǐ wéi hù shù duō guǎ zhī jié

加食邑实封,则视其品之高下,以为户数多寡之节。

fán shì zhī kě fǒu yǔ sī xūn tōng jué yú cháng èr

凡事之可否,与司勋通决于长贰。

fēn àn sān shè lì liù

分案三,设吏六。

yuán yòu yuán nián zhōng shū hòu shěng yán chén liáo fēng zèng fù mǔ réng jiù zhì mìng cí tài zhōng dài fū guān chá shǐ yǐ shàng yòng zhuān cí yú yòng hǎi cí

元祐元年,中书后省言:"臣僚封赠父母,仍旧制命词,太中大夫观察使以上用专词,馀用海词。

èr nián zhào fù jí dí mǔ cún bù dé qǐng suǒ shēng mǔ fēng zèng

"二年,诏:"父及嫡母存,不得请所生母封赠。

suǒ shēng mǔ wèi fēng yì bù xǔ xiān jí qí qī

所生母未封,亦不许先及其妻。

shào shèng yuán nián zhào zōng shì huàn shòu wén guān shēn wáng zhě tōng zhí láng yǐ shàng zèng sān guān

"绍圣元年,诏:"宗室换授文官身亡者,通直郎以上赠三官。

yuán fú yuán nián yǐ yuán yòu jiān fēng zèng wěn qián zhì zhào bìng yī yuán fēng fǎ

"(元符元年,以元祐间封赠紊前制,诏并依元丰法。

èr nián zhào sì jiān guān zá yā zài tōng zhí láng zhī shàng zhě suī xì xuān jiào láng yù dà lǐ fēng zèng

)二年,诏:"寺监官杂压在通直郎之上者,虽系宣教郎,遇大礼封赠。

zhèng hé èr nián zhào fēng mǔ zé suí suǒ fēng wǔ děng wèi rú fēng nán yáng xiàn kāi guó nán zé suí qí jué chēng nán yáng xiàn nán lìng rén fēng wèi guó gōng zé chēng wèi guó gōng fū rén zhī lèi

"政和二年,诏:"封母则随所封五等,(谓如封南阳县开国男,则随其爵称南阳县男令人,封魏国公,则称魏国公夫人之类。

yīng fù rén bù yīn fu zi de fēng hào wèi mìng guān fēi shēng cháo ér mǔ nián jiǔ shí yǐ shàng huò shì shù rén fù nǚ nián bǎi suì bìng tè zhǐ ruò huí shòu zhě

)应妇人不因夫、子得封号,(谓命官非升朝而母年九十以上,或士庶人妇女年百岁,并特旨若回授者。

huò yīn zǐ sūn de fēng zèng qí fu zhì shēng cháo huò fēi shēng cháo yīng fēng zèng zhě bìng rú rén

)或因子孙得封赠,其夫至升朝或非升朝应封赠者,并孺人。

xuān hé èr nián chén liáo yán jìn nián yǒu jīng guān rèn jiào shū láng zhèng zì zhě de fēng zèng jīn zé jiān chéng wèi shēng cháo zhě yì qǐ yī lì gài yuán jiān chéng zá yā zài xiào shū láng zhī shàng gù yǐn yǐ wéi qǐng shén wú wèi yě

"宣和二年,臣僚言:"近年有京官任校书郎、正字者得封赠,今则监丞未升朝者亦乞依例,盖缘监丞杂压在校书郎之上,故引以为请,甚无谓也。

bù dú cǐ ěr yòu yǒu xiǎo shǐ chén ǒu yīn báo láo huò mó kān zhuǎn guān suì qǐ huí shòu fēng zèng fù mǔ shí wèi tài làn

不独此尔,又有小使臣偶因薄劳或磨勘转官,遂乞回授封赠父母,实为太滥。

wàng jiàng zhǐ jīn hòu fēng zèng bìng yī jiù fǎ gǎn yǒu shàn gèng chén qǐ wěn luàn diǎn zhāng zhě zhì zhī diǎn xíng shù jī jiǎo xìng zhě xi ér míng fēn zhèng yǐ

望降旨,今后封赠并依旧法,敢有擅更陈乞紊乱典章者,置之典刑,庶几侥幸者息而名分正矣。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

jiàn yán yǐ hòu bìng tóng

建炎以后并同。

sī xūn láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng xūn shǎng zhī shì

【司勋郎中员外郎】参掌勋赏之事。

fán xūn jí shí yǒu èr yuē shàng zhù guó zhèng èr pǐn

凡勋级十有二:曰上柱国,正二品;

yuē zhù guó cóng èr pǐn

曰柱国,从二品;

yuē shàng hù jūn zhèng sān pǐn

曰上护军,正三品;

yuē hù jūn cóng sān pǐn

曰护军,从三品;

yuē shàng qīng chē dū wèi zhèng sì pǐn

曰上轻车都尉,正四品;

yuē qīng chē dū wèi cóng sì pǐn

曰轻车都尉,从四品;

yuē shàng qí dū wèi zhèng wǔ pǐn

曰上骑都尉,正五品;

yuē qí dū wèi cóng wǔ pǐn

曰骑都尉,从五品;

yuē xiāo qí wèi zhèng liù pǐn

曰骁骑尉,正六品;

yuē fēi qí wèi cóng liù pǐn

曰飞骑尉,从六品;

yuē yún qí wèi zhèng qī pǐn

曰云骑尉,正七品;

yuē wǔ qí wèi cóng qī pǐn

曰武骑尉,从七品。

lǜ sān suì yī qiān bì yīn qí chú shòu yǐ jiā zhī

率三岁一迁,必因其除授以加之。

fán shǎng yǒu gé

凡赏有格。

ruò shì yīng shǎng cóng qí suǒ lì zhī sī kǎo shí yǐ bào zé bì shěn hé qí zhuàng yǐ gé fù zhī wèi zhī yǒu fǎ chóu shǎng

若事应赏,从其所隶之司考实以报,则必审核其状,以格覆之,谓之"有法酬赏";

fēi gé suǒ zài cān zhuó qīng zhòng nǐ dìng yǐ shàng shàng shū shěng wèi zhī wú fǎ chóu shǎng

非格所载,参酌轻重拟定,以上尚书省,谓之"无法酬赏"。

ruò gōng shǎng wèi zuì ér shǎng gé gǎi yì zhě qīng cóng jiù gé zhòng cóng xīn gé

若功赏未醉而赏格改易者,轻从旧格,重从新格。

lù yòng qián dài dì xì jí xūn chén zhī hòu zé kǎo qí zú xì ér fèng xíng qí zhì mìng

录用前代帝系及勋臣之后,则考其族系而奉行其制命。

fēn àn sì zhì lì shí yǒu jiǔ

分案四,置吏十有九。

yuán yòu yuán nián lì bù yán zhū sè rén yuán yǐn jiǎo qiú rù liú tài rǒng

元祐元年,吏部言:"诸色人援引徼求,入流太冗。

yìng gōng jiang jì yì zhī shǔ wú fǎ rù guān zhě suī yǒu láo jī bìng zhǐ bǐ lèi zhī cì wèi jīng chou jiǎng zhě yì rú zhī

应工匠伎艺之属无法入官者,虽有劳绩,并止比类支赐,未经酬奖者亦如之。

shào shèng èr nián hù bù yán yuán fēng guān zhì sī xūn fù yǒu fǎ shì chóu shǎng wú fǎ shì zhě dìng zhī

"绍圣二年,户部言:"元丰官制,司勋覆有法式酬赏,无法式者定之。

yuán yòu zhōng yǒu fǎ shì zhě zhǐ lìng suǒ shǔ kān yàn zì hòu yìng gàn qián gǔ běn bù zhǐ dìng guān sī xūn zé shì hù bù jiān sī xūn zhī zhí qǐng yī jiù zhì

元祐中,有法式者止令所属勘验,自后应干钱谷,本部指定关司勋,则是户部兼司勋之职,请依旧制。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

sì nián yīng chuān xiá rén rèn běn lù chāi qiǎn zhě chou jiǎng jiǎn bàn

四年,应川峡人任本路差遣者,酬奖减半。

zhèng hé sì nián zhào sī xūn xíng xià suǒ shǔ jiāng yī sī yí lù tiáo zhì cān zhào chou jiǎng gé fǎ lèi jí cān yòng

政和四年,诏:"司勋行下所属,将一司一路条制,参照《酬奖格法》,类集参用。

yòu zhào yǐ xiáng dìng guó cháo xūn dé chén liáo zhí wèi xìng míng sòng lì bù

"又诏以详定国朝勋德臣僚职位姓名送吏部。

yòng gōng bù shàng shū zhèng yǔn zhōng suǒ biān chuán yě

用工部尚书郑允中所编传也。

lóng xīng yuán nián shěng bìng yǐ sī fēng láng guān jiān lǐng

隆兴元年省并,以司封郎官兼领。

chún xī yuán nián fù yǐ sī nóng sì chéng fàn zhòng bā jiān sī xūn wèi jǐ gǎi chú fù shěng

淳熙元年,复以司农寺丞范仲芭兼司勋,未几改除,复省。

cái jiǎn lì é zhǔ shì yī rén lìng shǐ yī rén shū lìng shǐ sì rén shǒu dāng guān sān rén zhèng tiē sī sì rén sī míng sān rén

裁减吏额,主事一人,令史一人,书令史四人,守当官三人,正贴司四人,私名三人。

kǎo gōng láng zhōng yuán wài láng zhǎng wén wǔ guān xuǎn xù mó kān zī rèn kǎo kè zhī zhèng lìng

【考功郎中员外郎】掌文武官选叙、磨勘、资任、考课之政令。

fán mìng guān suí suǒ lì qiān yǐ qí zhí shì jù zhù yú lì gěi zhī yú qí shǔ zhōu ruò sī suì shū qí gōng guò

凡命官,随所隶迁,以其职事具注于历,给之于其属州若司,岁书其功过。

yīng shēng qiān shòu zhě yàn lì àn fǎ ér xù jìn zhī

应升迁授者,验历按法而叙进之;

yǒu fù diàn zé zhèng qí zuì fá

有负殿,则正其罪罚。

yǐ qī shì kǎo jiān sī yī yuē jǔ guān dāng fǒu èr yuē quàn kè nóng sāng zēng kěn tián chóu sān yuē hù kǒu zēng sǔn sì yuē xīng lì chú hài wǔ yuē shì shī àn chá liù yuē jiào zhèng xíng yù qī yuē dào zéi duō guǎ

以七事考监司:一曰举官当否,二曰劝课农桑、增垦田畴,三曰户口增损,四曰兴利除害,五曰事失案察,六曰较正刑狱,七曰盗贼多寡。

yǐ sì shàn sān zuì kǎo shǒu lìng dé yì yǒu wén qīng jǐn míng zhe gōng píng kě chēng kè qín fěi xiè wèi sì shàn

以四善、三最考守令:德义有闻、清谨明著、公平可称、恪勤匪懈为四善;

yù sòng wú yuān cuī kē bù rǎo wèi zhì shì zhī zuì nóng sāng kěn zhí shuǐ lì xīng xiū wèi quàn kè zhī zuì bǐng chú jiān dào rén huò ān chǔ zhèn xù kùn qióng bù zhì liú yí wèi fǔ yǎng zhī zuì

狱讼无冤、催科不扰为治事之最,农桑垦殖水利兴修为劝课之最,屏除奸盗、人获安处、振恤困穷、不致流移为抚养之最。

tōng shàn zuì fēn sān děng wǔ shì wéi shàng èr shì wèi zhōng yú wéi xià

通善、最分三等:五事为上,二事为中,馀为下。

ruò néng fǒu yóu zhe zé bié wèi yōu liè yǐ zhào chù zhì

若能否尤著,则别为优劣,以诏黜陟。

fán nèi wài guān jì zài guān zhī rì mǎn yī suì wèi yī kǎo sān kǎo wèi yī rèn

凡内外官,计在官之日,满一岁为一考,三考为一任。

mó kān zhī fǎ wén xuǎn guān zhī děng sì yín qīng guāng lù dài fu zhì cháo yì dài fū jìn shì lǐ bā nián fēi jìn shì lǐ shí nián

磨勘之法,文选官之等四:银青光禄大夫至朝议大夫,进士理八年,非进士理十年;

tōng zhí láng zhì tài zhōng dài fū chōng jiàn yì dài fū dài zhì yǐ shàng zhí rèn zhě lǐ sān nián

通直郎至太中大夫充谏议大夫、待制以上职任者,理三年;

cháo sàn dài fū zhì chéng wù láng lǐ sì nián

朝散大夫至承务郎,理四年。

wǔ xuǎn guān zhī děng liù yáo jùn tuán liàn shǐ cì shǐ hé mén shè rén zhuǎn zuǒ wǔ yòu wǔ láng lǐ shí nián

武选官之等六:遥郡团练使、刺史、合门舍人转左武、右武郎,理十年;

wǔ gōng dài fū yǐ xià lǐ qī nián

武功大夫以下,理七年;

héng xíng wǔ dé dài fū yǐ xià zhì xiào wèi lǐ wǔ nián

横行武德大夫以下至校尉,理五年;

hé mén zhī hòu chū bǔ cóng yì láng yǐ xià zhì chéng jié láng chéng xìn láng chōng suí háng zhǐ shǐ lǐ sì nián

合门祗候初补从义郎以下至承节郎、承信郎充随行指使,理四年;

chéng xìn láng yǐ gōng bǔ shòu jí zōng shì guān chá shǐ yǐ xià zhī yìng xiào wèi lǐ sān nián

承信郎以功补授及宗室观察使以下祗应校尉,理三年;

zōng shì chéng xuān shǐ yǐ xià zhī yìng xiào wèi lǐ èr nián

宗室承宣使以下祗应校尉,理二年。

mù zhí zhōu xiàn guān zhī děng sān jìn shì dì yī dì èr dì sān míng jí dì zhě yī rèn huí gǎi jīng guān

幕职州县官之等三:进士第一、第二、第三名及第者,一任回改京官;

zì liú shǒu fǔ pàn guān zhì xiàn lìng lǐ liù kǎo

自留守、府判官至县令,理六考;

zì jūn xún pàn guān zhì xiàn wèi lǐ qī kǎo

自军巡判官至县尉,理七考。

lǜ yǐ fǎ jì qí lì rèn suì yuè gōng guò ér xù qiān zhī

率以法计其历任岁月、功过而序迁之。

fán gǎi fú sè zhě yǐ nián láo jì zhī

凡改服色者以年劳计之。

zhí zhèng guān jié dù shǐ yín qīng guāng lù dài fu yǐ shàng yīng yì zhě fù tài cháng suǒ dìng xíng zhuàng bào shàng shū shěng guān jí yì yǐ wén

执政官、节度使、银青光禄大夫以上应缢者,覆太常所定行状,报尚书省官集议以闻。

shào shèng sì nián hé dōng tí xíng sī xú jūn píng zòu qǐ fán jiāng jí yì qián qī sān rì chí kǎo gōng zhuàng biàn shì dāng yì zhī guān shǐ xiān yì ér hòu jí yú dū táng yǐ xún zhī shù jī yǒu suǒ jiàn zhě dé yǐ zì shēn yǐ chēng cháo tíng bó móu jìn xià zhī yì

(绍圣四年,河东提刑司徐君平奏:"乞凡将集议,前期三日,持考功状遍示当议之官,使先绎而后集于都堂以询之,庶几有所见者得以自申,以称朝廷博谋尽下之意。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

fán lì bēi jié míng é zhī shì zhǎng zhī

)凡立碑碣名额之事,掌之。

jiù zhì kǎo kè yuàn qí dìng diàn zuì jiē yǒu kǎo cí

旧制,考课院其定殿最皆有考辞。

yuán fēng guān zhì xíng xī ba

元丰官制行,悉罢。

fēn àn shí yǒu qī zhì lì liù shí yǒu bā

分案十有七,置吏六十有八。

yuán yòu sān nián zhào zhī zhōu kǎo kè fǎ lì bù shàng qí shì yú shàng shū shěng sòng zhōng shū shěng qǔ zhǐ shǎng fá

元祐三年,诏:"知州考课法,吏部上其事于尚书省,送中书省取旨赏罚。

liè děng yīng fá ér yǐ chōng jiàng zhě réng cóng chōng jiàng fǎ

劣等应罚而已冲降者,仍从冲降法。

xiàn lìng yǐ xià běn bù zhuān xíng

县令以下,本部专行。

liù nián shū mì yuàn yán yuán fēng mò táng chú zhī zhōu jūn sān nián wèi rèn wǔ rèn yī cǐ

"六年,枢密院言:"元丰末,堂除知州军三年为任,武任依此。

yuán yòu chū yǐ chéng zī wèi rèn wǔ chén wèi zēng lì fǎ

元祐初,以成资为任,武臣未曾立法。

zhào wǔ chén rèn liù děng chāi qiǎn chuān guǎng chéng zī yú bìng sān shí gè yuè wèi rèn

"诏武臣任六等差遣,川广成资馀并三十个月为任。

jiàn yán yǐ hòu bìng tóng

建炎以后并同。

yīng wén wǔ chén mó kān guān shēng zī rèn jiào kǎo dìng qí diàn zuì bié qí yōu liè yǐ zhào chù zhì yǔ duó

应文武臣磨勘、关升、资任、较考,定其殿最,别其优劣,以诏黜陟予夺;

méi zé shì shěn fù ér cān dìng zhī

没则谥,审覆而参定之。

fán tè ēn cì shì mìng cí gěi gào yú gěi chì

凡特恩赐谥,命词给告,馀给敕。

fēn àn shí yī yuē liù pǐn yuē qī pǐn yuē bā pǐn yuē cáo yuàn yuē lìng chéng yuē cóng yì yuē chéng zhōng yuē zī rèn yuē jiǎn fǎ yuē zhī zá yuē kāi chāi

分案十一:曰六品,曰七品,曰八品,曰曹掾,曰令丞,曰从义,曰成忠,曰资任,曰检法,曰知杂,曰开拆。

cái jiǎn lì é zhǔ shì èr rén lìng shǐ sì rén shū lìng shǐ bā rén shǒu dāng guān shí sān rén zhèng tiē sī sān rén sī míng yī shí rén

裁减吏额,主事二人,令史四人,书令史八人,守当官十三人,正贴司三人,私名一十人。

chún xī shí sān nián zài gòng jiǎn sān rén

(淳熙十三年,再共减三人。

guān gào yuàn zhǔ guǎn guān yī yuán yǐ jīng cháo guān chōng

【官告院】主管官一员,以京朝官充。

jiù zhì tí jǔ yī rén yǐ zhī zhì gào chōng

(旧制,提举一人,以知制诰充;

pàn yuàn yī rén yǐ dài zhí jīng cháo guān chōng

判院一人,以带职京朝官充。

zhǎng lì bīng xūn fēng guān gào yǐ gěi fēi pín wáng gōng wén wǔ pǐn guān nèi wài mìng fù jí fēng zèng zhě gè yǐ běn sī gào shēn yìn yìn zhī

)掌吏、兵、勋、封官告,以给妃嫔、王公、文武品官、内外命妇及封赠者,各以本司告身印印之。

wén chén yòng lì bù wǔ chén yòng bīng bù wáng gōng jí mìng fù yòng sī fēng jiā xūn yòng sī xūn

文臣用吏部,武臣用兵部,王公及命妇用司封,加勋用司勋。

guān zhì xíng sì xuǎn jiē yòng lì bù yìn wéi fán guān zé yòng bīng bù yìn jì

官制行,四选皆用吏部印,惟蕃官则用兵部印记。

fán líng zhǐ fú shù biǎo zhóu míng sè jiē shì qí pǐn zhī gāo xià yīng zòu chāo huà wén zhě gěi zhī

凡绫纸幅数、褾轴名色,皆视其品之高下,应奏钞画闻者给之。

lìng shǐ shí wǔ rén

令史十五人。

yuán fēng wǔ nián guān zhì suǒ zhòng dìng zhì shòu chì shòu zòu shòu gào shēn shì cóng zhī

元丰五年,官制所重定《制授敕授奏授告身式》,从之。

shào shèng yuán nián lì bù yán yuán fēng fǎ fán rù pǐn zhě gěi gào shēn wú pǐn zhě gěi huáng dié

绍圣元年,吏部言:"元丰法,凡入品者给告身,无品者给黄牒。

yuán yòu zhōng yǐ nèi wài chà qiǎn bìng zhí shì guān běn děng nèi gǎi yì huò zài rèn zhě bìng gěi huáng dié nǎi yǔ wú pǐn rén děng

元祐中,以内外差遣并职事官本等内改易或再任者,并给黄牒,乃与无品人等。

zhào jīn hòu shuài chén jiān sī dài zhì yǐ shàng zhī zhōu bìng gěi gào yú yī jiù

"诏:"今后帅臣监司待制以上知州,并给告,馀依旧。

sān nián zhào zhí shì guān jiān chá yù shǐ yǐ shàng yīn shì ba bìng gěi gào

"三年,诏:"职事官监察御史以上因事罢,并给告。

yuán fú yuán nián lì bù yán yuán yòu fǎ xiǎo shǐ chén zhǐ jiàng xuān zā qǐ zì chéng xìn láng ér shàng yī jiù gěi gào

"元符元年,吏部言:"元祐法,小使臣只降宣紥,乞自承信郎而上依旧给告。

xuān hé yuán nián zhào guān gào yuàn lì tiáo fán zhì zào gào shēn fǎ wù yìng yòng líng jǐn sī zhé fàng xiào zhī zào jí mào fàn fú yòng zhě lì shǎng xǔ gào

"宣和元年,诏:"官告院立条,凡制造告身法物,应用绫锦,私辄放效织造及贸贩服用者,立赏许告。

dà dǐ guān gào zhī zhì zì qián dé sì nián zhào dìng gào shēn líng zhǐ biǎo zhóu qí zhì quē lüè

大抵官告之制,自干德四年,诏定告身绫纸褾轴,其制阙略。

xián píng jǐng dé zhōng liǎng jiā rùn zé zhì huáng yòu shǐ bèi

咸平、景德中,两加润泽,至皇祐始备。

shén zōng jí wèi xún yòng huáng yòu jiù gé dǎi yuán fēng gǎi zhì míng hào suī yì pǐn zhì zé tóng gù yì wèi huáng bié dìng

神宗即位,循用皇祐旧格,逮元丰改制,名号虽异,品秩则同,故亦未遑别定。

huī zōng dà guān chū nǎi zhe wèi xīn gé fán biǎo dài gāng zhóu děng shì shǐ jiā xiáng yǐ

徽宗大观初,乃著为新格,凡褾带纲轴等饰,始加详矣。

fán wén wǔ guān líng zhǐ wǔ zhǒng fēn shí èr děng

凡文武官绫纸五种,分十二等。

sè bèi xiāo jīn huā líng zhǐ èr děng

色背销金花绫纸二等。

yī děng yī shí bā zhāng dī fěn lǚ jīn huā dà xī zhóu bā dá yūn jǐn biǎo tāo sè dài

(一等一十八张,滴粉缕金花大犀轴,八荅晕锦褾韬,色带。

sān gōng sān shǎo shì zhōng zhōng shū lìng yòng zhī

三公、三少、侍中、中书令用之。

yī děng yī shí qī zhāng dī fěn lǚ jīn huā zhōng xī zhóu tiān xià lè jǐn biǎo xī zhóu sè dài

一等一十七张,滴粉缕金花中犀轴,天下乐锦褾犀轴,色带。

zuǒ yòu pú yè shǐ xiāng wáng yòng zhī

左右仆射、使相、王用之。

bái bèi wǔ sè líng zhǐ èr děng

白背五色绫纸二等。

yī děng yī shí qī zhāng dī fěn lǚ jīn huā cuì máo shī zi jǐn biǎo tāo dài mào zhóu sè dài

(一等一十七张,滴粉缕金花,翠毛狮子锦褾韬,玳瑁轴,色带。

zhī shū mì yuàn

知枢密院,

liǎng shěng shì láng

两省侍郎,

shàng shū zuǒ yòu chéng

尚书左右丞,

tóng zhī qiān shū shū mì yuàn shì

同知、签书枢密院事,

sì wáng

嗣王,

jùn wáng

郡王,

tè jìn

特进,

guān wén diàn dà xué shì

观文殿大学士,

tài wèi

太尉,

dōng gōng sān shǎo

东宫三少,

jì gǔn qīng xú yáng jīng yù liáng yōng zhōu mù

冀、衮、青、徐、扬、荆、豫、梁、雍州牧,

yù shǐ dài fū

御史大夫,

zōng shì jié dù shǐ zhì lǜ fǔ fù lǜ zhī dài huáng zì zhě yòng zhī

宗室节度使至率府副率之带皇字者用之。

yī děng yī shí qī zhāng yūn jǐn biǎo tāo dài mào zhóu sè dài

一等一十七张,晕锦褾韬,玳瑁轴,色带。

guān wén diàn xué shì zī zhèng diàn dà xué shì liù shàng shū jīn zǐ guāng lù yín qīng guāng lù guāng lù dài fu zuǒ yòu jīn wú wèi zuǒ yòu wèi shàng jiàng jūn jié dù chéng xuān guān chá bìng yòng zhī

观文殿学士,资政殿大学士,六尚书,金紫光禄、银青光禄、光禄大夫,左、右金吾卫,左、右卫上将军,节度、承宣、观察,并用之。

dà líng zhǐ sì děng

大绫纸四等。

yī děng yī shí wǔ zhāng yūn jǐn biǎo liǎng miàn bō huā suì cǎo dà yá zhóu sè dài

(一等一十五张,晕锦褾,两面拨花穗草大牙轴,色带。

xuān fèng zhèng fèng dài fū

宣奉、正奉大夫,

hàn lín xué shì

翰林学士,

zī zhèng duān míng diàn xué shì

资政、端明殿学士,

lóng tú tiān zhāng bǎo wén xiǎn mó huī yóu gé xué shì

龙图、天章、宝文、显谟、徽猷阁学士,

zuǒ yòu sàn qí cháng shì

左、右散骑常侍,

yù shǐ zhōng chéng

御史中丞,

kāi fēng yǐn

开封尹,

liù cáo shì láng

六曹侍郎,

shū mì zhí xué shì

枢密直学士,

lóng tú tiān zhāng bǎo wén xiǎn mó huī yóu gé zhí xué shì

龙图天章、宝文、显谟、徽猷阁直学士,

zhèng yì tōng fèng dài fū

正议、通奉大夫,

zhū wèi shàng jiàng jūn

诸卫上将军,

tài zǐ bīn kè

太子宾客,

zhān shì

詹事,

hóu

侯,

yòng zhī

用之。

yī děng shí èr zhāng fǎ jǐn biǎo liǎng miàn bō huā xì yá zhóu sè dài

一等十二张,法锦褾,两面拨花细牙轴,色带。

jǐ shì zhōng zhōng shū shè rén tōng yì dài fū sī chéng zuǒ yòu jiàn yì dài fū lóng tú tiān zhāng bǎo wén xiǎn mó huī yóu gé dài zhì tài zhōng dài fū mì shū diàn zhōng jiān bó yòng zhī

给事中,中书舍人,通议大夫,司成,左、右谏议大夫,龙图、天章、宝文、显谟、徽猷阁待制,太中大夫,秘书、殿中监,伯,用之。

yī děng yī shí zhāng fǎ jǐn biǎo bō huā cháng shǐ dà yá zhóu sè dài

一等一十张,法锦褾,拨花常使大牙轴,色带。

zhōng dài fū

中大夫,

qī sì qīng

七寺卿,

jīng jī sān lù zhuǎn yùn shǐ

京畿、三路转运使,

fā yùn shǐ

发运使,

zhōng fèng zhōng sàn dài fū

中奉、中散大夫,

tōng shì dài fū

通侍大夫,

shū mì dōu chéng zhǐ

枢密都承旨,

jì jiǔ

祭酒,

tài cháng zōng zhèng shǎo qīng

太常、宗正少卿,

mì shū diàn zhōng shǎo jiān

秘书、殿中少监,

zhèng shì zhōng shì dài fū

正侍、中侍大夫,

rù nèi nèi shì shěng nèi shì shěng dōu zhī

入内内侍省内侍省、都知,

zhū zhōu cì shǐ

诸州刺史,

zhōng liàng zhōng wèi dài fū

中亮、中卫大夫,

fáng yù tuán liàn shǐ

防御、团练使,

tài zǐ zuǒ yòu shù zǐ

太子左、右庶子,

zhū wèi dà jiàng jūn

诸卫大将军,

fù mǎ dū wèi

附马都尉,

diǎn yuè

典乐,

zi

子,

yòng zhī

用之。

yī děng bā zhāng pán qiú jǐn biǎo dà yá zhóu sè dài

一等八张,盘球锦褾,大牙轴,色带。

qī sì shǎo qīng

七寺少卿,

cháo yì fèng zhí dài fū

朝议、奉直大夫,

zuǒ yòu sī láng zhōng

左、右司郎中,

sī yè

司业,

kāi fēng shǎo yǐn

开封少尹,

shào fǔ jiāng zuò jūn qì jiān

少府、将作、军器监,

dōu shuǐ shǐ zhě

都水使者,

gǒng wèi dài fū

拱卫大夫,

tài zǐ zhān shì

太子詹事,

zuǒ yòu yù dé

左、右谕德,

zuǒ wǔ yòu wǔ dài fū

左武、右武大夫,

rù nèi nèi shì shěng nèi shì shěng fù dōu zhī

入内内侍省、内侍省副都知,

shū mì chéng zhǐ fù dōu chéng zhǐ

枢密承旨、副都承旨,

zhū fáng fù chéng zhǐ

诸房副承旨,

qǐ jū láng shè rén

起居郎、舍人,

shì yù shǐ

侍御史,

zuǒ yòu sī yuán wài láng

左、右司员外郎,

liù cáo láng zhōng

六曹郎中,

cháo qǐng cháo sàn cháo fèng dài fū

朝请、朝散、朝奉大夫,

jīng jī sān lù zhuǎn yùn fù shǐ

京畿、三路转运副使,

zhū lù zhuǎn yùn shǐ fù shǐ

诸路转运使、副使,

zhī shàng zhōu

知上州,

tí jǔ sān lù bǎo jiá

提举三路保甲,

rù nèi nèi shì shěng nèi shì shěng yā bān

入内内侍省、内侍省押班,

wǔ gōng zhì wǔ yì dài fū

武功至武翼大夫,

kāi fēng zuǒ yòu sī lù shì

开封左、右司录事,

fán guān shǐ chén

蕃官使臣,

diàn zhōng shì yù shǐ

殿中侍御史,

zuǒ yòu sī jiàn zhèng yán

左右司谏、正言,

jiān chá yù shǐ

监察御史,

hé ān dài fū zhì hàn lín liáng yī

和安大夫至翰林良医,

nán

男,

yòng zhī

用之。

nèi diàn zhōng shì yù shǐ jiān chá yù shǐ yòng jiǔ zhāng fán guān shǐ chén yòng dà jǐn biǎo bēi dài cǐ qí xiǎo yì zhě yě

内殿中侍御史、监察御史用九张,蕃官使臣用大锦褾,背带,此其小异者也。

zhōng líng zhǐ èr děng

中绫纸二等。

yī děng qī zhāng zhōng jǐn biǎo zhōng yá zhóu qīng dài

(一等七张,中锦褾,中牙轴,青带。

zhū sī yuán wài láng

诸司员外郎,

cháo qǐng cháo sàn cháo fèng láng

朝请朝散、朝奉郎,

shào fǔ jiāng zuò jūn qì shǎo jiān

少府、将作、军器少监,

zhū wèi jiāng jūn

诸卫将军,

tài zǐ shì dú shì jiǎng

太子侍读、侍讲,

zhōng liàng zhōng wèi

中亮、中卫,

zuǒ wǔ yòu wǔ láng zhōng

左武、右武郎中,

zhī xià zhōu

知下州,

zhū lù tí diǎn xíng yù

诸路提点刑狱,

fā yùn pàn guān

发运判官,

tí diǎn zhù qián

提点铸钱,

chéng yì láng

承议郎,

wǔ gōng zhì wǔ yì láng

武功至武翼郎,

tài zǐ zhōng yǔn shè rén

太子中允、舍人,

qīn wáng fǔ yì shàn zàn dú shì dú

亲王府翊善、赞读、侍读,

fú bǎo láng

符宝郎,

tài cháng zhōng zhèng mì shū diàn zhōng chéng

太常、中正、秘书、殿中丞,

liù shàng fèng yù

六尚奉御,

dà lǐ zhèng

大理正,

zhù zuò láng

著作郎,

tōng shì shè rén

通事舍人,

tài zǐ zhū lǜ fǔ lǜ

太子诸率府率,

zhí lóng tú gé

直龙图阁,

kāi fēng fǔ zhū cáo shì

开封府诸曹事,

dà shèng fǔ lè lìng

大晟府乐令,

zhí mì hé

直秘合,

chóng zhèng diàn shuō shū

崇政殿说书,

hé ān láng zhì hàn lín yī zhèng

和安郎至翰林医正,

yòng zhī

用之。

yī děng liù zhāng zhōng jǐn biǎo zhōng yá zhóu qīng dài

一等六张,中锦褾,中牙轴,青带。

fèng yì láng

奉议郎,

qī sì chéng

七寺丞,

mì shū láng

秘书郎,

tài cháng bó shì

太常博士,

zhù zuò zuǒ láng

著作佐郎,

guó zǐ shào fǔ jiāng zuò jūn qì dōu shuǐ jiān chéng

国子、少府、将作、军器、都水监承,

guó zǐ bó shì

国子博士,

dà lǐ sī zhí píng shì

大理司直评事,

xiū wǔ dūn wǔ láng

修武、敦武郎,

tōng zhí láng

通直郎,

nèi cháng shì

内常侍,

zhuǎn yùn pàn guān

转运判官,

tí jǔ xué shì

提举学士,

zhū zhōu tōng pàn

诸州通判,

yù shǐ tái jiǎn fǎ guān zhǔ bù

御史台检法官、主簿,

jiǔ sì zhǔ bù

九寺主簿,

qīn wáng jì shì

亲王记室,

gé mén zhī hòu

阁门祗候,

shū mì yuàn zhú fáng fù chéng zhǐ

枢密院逐房副承旨,

cóng yì bǐng yì láng

从义、秉义郎,

tài xué wǔ xué bó shì

太学、武学博士,

kāi fēng zhū cáo yuàn

开封诸曹掾,

líng tái lìng

陵台令,

liǎng chì xiàn lìng

两赤县令,

zhōng xun zhōng yì láng

忠训、忠翊郎,

jié dù fáng yù tuán liàn fù shǐ

节度、防御、团练副使,

xíng jūn sī mǎ

行军司马,

tài yī zhèng

太医正,

tài shǐ jú lìng zhèng chéng wǔ guān zhèng

太史局令、正、丞、五官正,

hàn lín yī guān

翰林医官,

pì yōng bó shì

辟廱博士,

tài zǐ zhū lǜ fǔ fù lǜ

太子诸率府副率,

yòng zhī

用之。

xiǎo líng zhǐ èr děng

小绫纸二等。

yī děng wǔ zhāng huáng huā jǐn biǎo jiǎo zhóu qīng dài

(一等五张,黄花锦褾,角轴,青带。

jiào shū láng

校书郎,

zhèng zì

正字,

xuān jiào láng

宣教郎,

tài cháng sì xié lǜ fèng lǐ láng

太常寺协律、奉礼郎,

tài zhù

太祝,

jiāo shè tài guān lìng

郊社、太官令,

lǜ xué bó shì

律学博士,

guó zǐ shào fǔ jiāng zuò jūn qì dōu shuǐ jiān zhǔ bù

国子、少府、将作、军器、都水监主簿,

xuān jǐ láng

宣几郎,

bǎo yì chéng zhōng láng

保义、成忠郎,

tài xué zhèng lù

太学正、录,

lǜ xué

律学,

chéng shì chéng fèng chéng wù chéng xìn chéng jié láng

承事、承奉、承务、承信、承、节郎,

mén xià zhōng shū shěng lù shì

门下、中书省录事,

shàng shū shěng dōu shì

尚书省都事,

sān xǐng shū mì yuàn zhǔ shì

三省、枢密院主事,

pì yōng zhèng lù

辟廱正、录,

yòng zhī

用之。

yī děng wǔ zhāng huáng huā jǐn biǎo cì děng jiǎo zhóu qīng dài

一等五张,黄花锦褾,次等角轴,青带。

mù zhí zhōu xiàn guān sān xǐng shū mì yuàn lìng shǐ shū shǐ liú wài guān zhū zhōu bié jià zhǎng shǐ sī mǎ wén xué sī shì zhù jiào jì shù guān yòng zhī

幕职、州县官,三省枢密院令史、书史,流外官,诸州别驾、长史、司马、文学、司士、助教,技术官,用之。

fán gōng yè zhì wài mìng fù luó zhǐ qī zhǒng fēn shí děng

凡宫掖至外命妇罗纸七种,分十等:

biàn dì xiāo jīn lóng wǔ sè luó zhǐ èr děng

遍地销金龙五色罗纸二等。

yī děng yī shí bā zhāng tāo dài liǎng miàn xiāo jīn yún fèng biǎo hóng sī gāng zi jīn yàng sà huā tu fēn tà dī fěn lǚ jīn huā fèng dà xī zhóu

(一等一十八张,韬带,两面销金云凤褾,红丝纲子,金样钑花涂帉錔,滴粉缕金花凤大犀轴。

dà zhǎng gōng zhǔ cháng gōng zhǔ gōng zhǔ yòng zhī

大长公主、长公主、公主用之。

yī děng yī shí qī zhāng tāo dài liǎng miàn xiāo jīn yún fèng biǎo hóng sī wǎng zi jīn yàng sà huā tu fēn tà dī fěn lǚ jīn huā fèng zǐ zhōng xī zhóu

一等一十七张,韬带,两面销金云凤褾,红丝网子,金样钑花涂帉錔,滴粉缕金花凤子中犀轴。

guì yí shū yí shū róng shùn yí shùn róng wǎn yí wǎn róng nèi zǎi yòng zhī

贵仪、淑仪、淑容、顺仪、顺容、婉仪、婉容、内宰用之。

biàn dì xiāo jīn fèng zǐ wǔ sè luó zhǐ èr děng

遍地销金凤子五色罗纸二等。

yī děng yī shí wǔ zhāng tāo dài xiāo jīn fèng zǐ biǎo hóng sī gāng zi jīn tu yín fēn tà dī fěn lǚ jīn yún fèng dài mào zhóu

(一等一十五张,韬带,销金凤子褾,红丝纲子,金涂银帉錔,滴粉缕金云凤玳瑁轴。

zhāo yí zhāo róng zhāo yuàn xiū yí xiū róng xiū yuàn chōng yí chōng róng chōng yuàn fù zǎi yòng zhī

昭仪、昭容、昭媛、修仪、修容、修媛、充仪、充容、充媛、副宰用之。

yī děng yī shí èr zhāng tāo dài xiāo jīn pán fèng biāo hóng sī wǎng zi jīn tu yín fēn tà dī fěn jīn yún fèng dài mào zhóu

一等一十二张,韬带,销金盘凤标,红丝网子,金涂银帉錔,滴粉金云凤玳瑁轴。

jié yú cái rén guì rén měi rén yòng zhī

婕妤、才人、贵人、美人用之。

xiāo jīn tuán kē huā wǔ sè luó zhǐ èr děng

销金团窠花五色罗纸二等。

yī děng yī shí zhāng bā dá yūn jǐn lù tāo sè dài zǐ sī wǎng zi yín fēn tà dī fěn lǚ jīn kuí huā dài mào biǎo zhóu

(一等一十张,八荅晕锦逯韬,色带,紫丝网子,银帉錔,滴粉缕金葵花玳瑁褾轴。

shàng yí shàng fú shàng shí shàng qǐn shàng gōng gōng zhèng nèi shǐ zǎi xiàng zēng zǔ mǔ zǔ mǔ mǔ qī qīn wáng qī yòng zhī

尚仪,尚服,尚食,尚寝,尚功,宫正,内史,宰相曾祖母、祖母、母、妻,亲王妻,用之。

yī děng bā zhāng cuì sè shī zi jǐn biāo tāo sè dài zǐ sī wǎng zi yín fēn tà dī fěn lǚ jīn zhī zi huā dài mào zhóu

一等八张,翠色狮子锦标韬,色带,紫丝网子,银帉錔,滴粉缕金栀子花玳瑁轴。

jùn zhǔ xiàn zhǔ guó fū rén nèi mìng fù jùn fū rén zhí zhèng guān zǔ mǔ mǔ qī yòng zhī

郡主,县主,国夫人,内命妇,郡夫人,执政官祖母、母、妻,用之。

xiāo jīn dà huā wǔ sè luó zhǐ yī děng

销金大花五色罗纸一等。

qī zhāng yún yàn jǐn biǎo tāo sè dài zǐ sī wǎng zi yín fēn tà dī fěn lǚ jīn dài mào zhóu

(七张,云雁锦褾韬,色带,紫丝网子,银帉錔,滴粉缕金玳瑁轴。

bǎo lín yù nǚ cǎi nǚ èr shí sì sī diǎn zhǎng shàng shū shěng zhǎng jí zhǎng lè zhǔ guǎn xiān sháo yòng zhī

宝林御女,采女,二十四司典掌,尚书省掌籍、掌乐,主管仙韶,用之。

jīn huā wǔ sè luó zhǐ yī děng

金花五色罗纸一等。

qī zhāng fǎ jǐn biǎo tāo sè dài zǐ sī wǎng zi yín fēn tà lǚ jīn dài mào zhóu

(七张,法锦褾韬,色带,紫丝网子,银帉錔,缕金玳瑁轴。

jùn fū rén jùn jūn zōng shì qī cháo fèng dài fū yáo jùn cì shǐ yǐ shàng mǔ qī shēng cháo guān mǔ zhū bān zhí dōu yú hòu zhǐ huī shǐ jìn jūn dōu yú hòu jūn dōu yú hòu yù qián zhōng zuǒ mǔ fán guān mǔ qī zhū shén miào fū rén yòng zhī

郡夫人,郡君,宗室妻,朝奉大夫、遥郡刺史以上母妻,升朝官母,诸班直都虞候、指挥使、禁军都虞候、军都虞候、御前忠佐母,蕃官母妻,诸神庙夫人,用之。

wǔ sè sù luó zhǐ yī děng

五色素罗纸一等。

qī zhāng jǐn biǎo tāo sè dài zǐ sī gāng zi yín fēn tà dà yá zhóu

(七张,锦褾韬,色带,紫丝纲子,银帉錔,大牙轴。

zōng shì nǚ shēng cháo guān qī zhū bān zhí dōu yú hòu zhǐ huī shǐ jìn jūn dōu yú hòu jūn dōu zhǐ huī shǐ zhōng zuǒ qī yòng zhī

宗室女,升朝官妻,诸班直都虞候、指挥使、禁军都虞候、军都指挥使、忠佐妻,用之。

fán nèi wài jūn xiào fēng zèng líng zhǐ sān zhǒng fēn sì děng

凡内外军校封赠绫纸三种,分四等:

dà líng zhǐ èr děng

大绫纸二等。

yī děng qī zhāng fǎ jǐn biǎo dà yá zhóu qīng dài

(一等七张,法锦褾,大牙轴,青带。

yáo jùn cì shǐ yǐ shàng yòng zhī

遥郡刺史以上用之。

yī děng qī zhāng dà jǐn biǎo dà yá zhóu qīng dài

一等七张,大锦褾,大牙轴,青带。

fān fāng zhǐ huī shǐ yù qián zhōng zuǒ mǎ bù jūn dōu fù dōu jūn tóu mǎ bù jūn dōu jūn tóu fān fāng mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ yòng zhī

藩方指挥使、御前忠佐马步军都副都军头、马步军都军头、藩方马步军都指挥使用之。

nèi dài yáo jùn zhě fǎ jǐn biǎo sè dài

内带遥郡者,法锦褾,色带。

zhōng líng zhǐ yī děng

中陵纸一等。

wǔ zhāng zhōng jǐn biǎo zhōng yá zhóu qīng dài

(五张,中锦褾,中牙轴,青带。

dōu yú hòu yǐ shàng zhū bān zhǐ huī shǐ yù qián zhōng zuǒ mǎ bù jūn fù dōu jūn tóu fān fāng mǎ bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ dōu yú hòu yòng zhī

都虞候以上诸班指挥使,御前忠佐马步军副都军头,藩方马步军副都指挥使、都虞候,用之。

nèi jiā zhì jué yì zhě yòng dà líng zhǐ dà yá zhóu dà jǐn biǎo

内加至爵邑者,用大绫纸,大牙轴,大锦褾。

xiǎo líng zhǐ yī děng

小绫纸一等。

wǔ zhāng huáng huā jǐn biǎo cì děng jiǎo zhóu qīng dài

(五张,黄花锦褾,次等角轴,青带。

zhū jūn zhǐ huī shǐ yǐ xià yòng zhī

诸军指挥使以下用之。

rú jiā zhì jué yì zhě tóng shàng

如加至爵邑者,同上。

fán fēng mán yí qiú zhǎng jí fán zhǎng líng zhǐ liǎng zhǒng gè yī děng

)凡封蛮夷酋长及蕃长绫纸两种,各一等:

wǔ sè xiāo jīn huā líng zhǐ yī děng

五色销金花绫纸一等。

yī shí bā zhāng cuì sè shī zi jǐn biǎo fǎ jǐn tāo zǐ sī wǎng zi yín fēn tà dī fěn lǚ jīn mǔ dān huā dài mào zhóu sè dài

(一十八张,翠色狮子锦褾,法锦韬,紫丝网子,银帉)錔,滴粉缕金牡丹花玳瑁轴,色带。

nán píng zhàn chéng zhēn là dū pó guó wáng yòng zhī

南平、占城、真腊、阇婆国王用之。

zhōng líng zhǐ yī děng

中绫纸一等。

qī zhāng fǎ jǐn biǎo zhōng yá zhóu qīng dài

(七张,法锦褾,中牙轴,青带。

fān mán guān chéng xí zhuǎn guān yòng zhī

藩蛮官承袭、转官用之。

dà guān bìng guī shàng shū shěng zhèng hé réng guī lì bù

大观并归尚书省,政和仍归吏部。

chà zhǔ guǎn guān

(差主管官。

jiàn yán yuán nián zhào wén chén tài zhōng dài fū wǔ chén zhèng rèn guān chá shǐ jí zōng shì nán bān guān yǐ shàng gěi gào yǐ xià bìng gěi chì

)建炎元年,诏:"文臣太中大夫、武臣正任观察使及宗室南班官以上给告,以下并给敕。

sān nián zhào zhú děng yī jiù gěi gào

"三年,诏逐等依旧给告。

shào xīng èr nián zhào sì pǐn yǐ xià guān jí zhí shì guān jiān chá yù shǐ yǐ shàng guān gào bìng yòng jǐn biǎo wài qí yú guān bìng fēng zèng quán yòng xié luō dài chōng

绍兴二年,诏:"四品以下官及职事官监察御史以上,官告并用锦褾外,其馀官并封赠权用缬罗代充。

shí sì nián shǐ jǐn yòng jǐn

"十四年,始尽用锦。

qí hòu yòu zhào nèi wài mìng fù jùn fū rén yǐ shàng nǎi de yòng wǎng dài jí xiāo jīn qí yú zé fǒu

其后,又诏内外命妇、郡夫人以上,乃得用网袋及销金,其馀则否。

zhì èr shí liù nián zhào nèi wài wén wǔ chén liáo gào chì bìng yī dà guān gé shì zhì zào

至二十六年,诏内外文武臣僚告敕并依大观格式制造。

cái jiǎn lì é gòng zhì èr shí jiǔ rén

裁减吏额,共置二十九人。

chún xī shí sān nián yòu jiǎn wǔ rén

(淳熙十三年又减五人。

hù bù guó chū yǐ tiān xià cái jì guī zhī sān sī běn bù wú zhí zhǎng zhǐ zhì pàn bù shì yī rén yǐ liǎng zhì yǐ shàng chōng yǐ shòu tiān xià shàng gòng yuán huì chén yú tíng

户部国初,以天下财计归之三司,本部无职掌,止置判部事一人,以两制以上充,以受天下上贡,元会陈于庭。

yuán fēng zhèng guān míng shǐ bìng guī hù bù

元丰正官名,始并归户部。

zhǎng tiān xià rén hù tǔ dì qián gǔ zhī zhèng lìng gòng fù zhēng yì zhī shì

掌天下人户、土地、钱谷之政令,贡赋、征役之事。

yǐ bǎn jí kǎo hù kǒu zhī dēng hào yǐ shuì fù chí jūn guó zhī suì jì yǐ tǔ gòng biàn jùn xiàn zhī wù yí yǐ zhēng què yì jiān bìng ér zuǒ diào dù yǐ xiào yì hūn yīn jì sì zhī dào hé rén xīn yǐ tián wu quàn zé zhī lǐ zhí mín sòng fán cǐ guī yú zuǒ cáo

以版籍考户口之登耗,以税赋持军国之岁计,以土贡辨郡县之物宜,以征榷抑兼并而佐调度,以孝义婚姻继嗣之道和人心,以田务券责之理直民讼,凡此归于左曹。

yǐ cháng píng zhī fǎ píng fēng xiōng shí liǎn sàn

以常平之法平丰凶、时敛散,

yǐ miǎn yì zhī fǎ tōng pín fù jūn cái lì

以免役之法通贫富、均财力,

yǐ wu bǎo zhī fǎ lián bǐ lǘ chá zī zéi

以伍保之法联比闾、察资贼,

yǐ yì cāng zhèn jì zhī fǎ jiù jī jǐn xù jiān è

以义仓振济之法救饥馑、恤艰扼,

yǐ nóng tián shuǐ lì zhī zhèng zhì huāng fèi wu jià sè

以农田水利之政治荒废、务稼穑,

yǐ fāng chǎng hé dù zhī kè chou qín láo shěng kē lǜ

以坊场河渡之课酬勤劳、省科率,

fán cǐ guī yú yòu cáo

凡此归于右曹。

shàng shū zhì dōu jū xiá sī zǒng lǐng nèi wài cái fù zhī shù fán qián gǔ zhàng jí cháng èr xuǎn lì gōu kǎo

尚书置都拘辖司,总领内外财赋之数,凡钱谷帐籍,长贰选吏钩考。

qí shǔ sān yuē dù zhī yuē jīn bù yuē cāng bù

其属三:曰度支,曰金部,曰仓部。

xī níng zhōng yǐ zhī shū mì yuàn chén shēng zhī cān zhī zhèng shì wáng ān shí zhì zhì tiáo lì jiàn guān shè shǔ qǔ sān sī tiáo lì kàn xiáng jù suǒ xíng shì fù zhī

熙宁中,以知枢密院陈升之、参知政事王安石制置条例,建官设属,取三司条例看详,具所行事付之。

sān nián

三年,

bà guī zhōng shū

罢归中书,

yǐ cháng píng miǎn yì nóng tián shuǐ lì xīn fǎ guī sī nóng

以常平、免役、农田、水利新法归司农,

yǐ zhòu àn guī jūn qì jiān

以胄案归军器监,

xiū zào guī jiāng zuò jiān

修造归将作监,

tuī kān gōng shì guī dà lǐ sì

推勘公事归大理寺,

zhàng sī lǐ qiàn sī guī bǐ bù

帐司、理欠司归比部,

yá sī guī dōu guān

衙司归都官,

kēng yě guī yú bù

坑冶归虞部,

ér sān sī zhī quán shǐ fēn yǐ

而三司之权始分矣。

yuán fēng guān zhì xíng ba sān sī guī hù bù zuǒ yòu cáo ér sān sī zhī míng shǐ mǐn yǐ

元丰官制行,罢三司归户部左、右曹,而三司之名始泯矣。

fán guān shí yǒu sān shàng shū yī rén shì láng èr rén láng zhōng yuán wài láng zuǒ yòu cáo gè èr rén dù zhī jīn bù cāng bù gè èr rén

凡官十有三:尚书一人,侍郎二人,郎中、员外郎,左右曹各二人,度支、金部、仓部各二人。

yuán yòu chū mén xià shì láng sī mǎ guāng yán tiān xià qián gǔ zhī shù wǔ cáo gè de zhī yòng hù bù bù zhī chū nà jiàn zài wú yǐ liàng rù wéi chū

元佑初,门下侍郎司马光言:"天下钱谷之数,五曹各得支用,户部不知出纳见在,无以量入为出。

qǐ lìng shàng shū jiān lǐng zuǒ yòu cáo qián gǔ cái yòng shì yǒu sàn zài wǔ cáo sì jiān zhě bìng guī hù bù shǐ shàng shū zhōu zhī qí shù zé lì quán guī yī

乞令尚书兼领左、右曹,钱谷财用事有散在五曹、寺监者,并归户部,使尚书周知其数,则利权归一;

ruò xuǎn yòng dé rén zé tiān xià zhī cái shù jī kě lǐ

若选用得人,则天下之财庶几可理。

zhào shàng shū shěng lì fǎ

"诏尚书省立法。

sān nián sān xǐng yán dà lǐ sì yòu zhì yù bìng ba yī sān sī jiù lì hù bù zhì tuī kān jiǎn fǎ guān zhì zài jīng guān sī fán qián gǔ shì zēng zhì gàn dāng gōng shì èr yuán

三年,三省言:、大理寺右治狱并罢,依三司旧例,户部置推勘检法官,治在京官司凡钱谷事,增置干当公事二员。

shào shèng yuán nián ba hù bù gàn dāng gōng shì zhì tí jǔ guǎn gàn guān fù xíng miǎn yì yì cāng lí zhèng zuǒ yòu cáo zhí yī yuán dìng guān zhì

"绍圣元年,罢户部干当公事,置提举、管干官,复行免役、义仓,厘正左、右曹职,依元定官制。

sān nián yòu cáo lìng shì láng zhuān lǐng shàng shū bù yǔ

三年,右曹令侍郎专领,尚书不与。

jiàn zhōng jìng guó yuán nián fù gàn dāng gōng shì guān èr yuán

建中靖国元年,复干当公事官二员。

zhèng hé èr nián wǔ yuè zhào yī shén zōng guān zhì wěi yòu cáo shì láng zhuān zhǔ xíng cháng píng zì jīn xǔ běn bù zhí dá zòu cái

政和二年五月,诏依神宗官制,委右曹侍郎专主行常平,自今许本部直达奏裁。

yòu zhào yī xī fēng jiù zhì běn bù zhì dōu jū xiá sī zǒng lǐng hù dù jīn cāng sì bù cái fù

又诏依熙、丰旧制,本部置都拘辖司,总领户、度、金、仓四部财赋。

xuān hé liù nián zhào hù bù pì guān yī yuán fēng fǎ

宣和六年,诏户部辟官依元丰法。

shàng shū shì láng zhǎng jūn guó yòng dù yǐ zhōu zhī qí chū rù yíng xū zhī shù

【尚书侍郎】掌军国用度,以周知其出入盈虚之数。

fán zhōu xiàn fèi zhì hù kǒu dēng hào zé jī qí bǎn jí

凡州县废置,户口登耗,则稽其版籍;

ruò gòng fù zhēng shuì liǎn sàn yí yòng zé huì qí shù ér bān qí zhèng lìng yān

若贡赋征税,敛散移用,则会其数而颁其政令焉。

fán sì sī suǒ zhì zhī shì shì láng wèi zhī èr láng zhōng yuán wài láng cān lǐng zhī dú yòu cáo shì zhuān lì suǒ zhǎng shì láng

凡四司所治之事,侍郎为之贰,郎中、员外郎参领之,独右曹事专隶所掌侍郎。

ruò shì shǔ běn cáo jùn xiàn jiān sī bù néng zhí zhě shòu qí sòng yān

若事属本曹,郡县监司不能直者,受其讼焉。

dà xiǎng sì jiàn zhuàn zé shàng shū fèng zǔ yǐn fú zé chè zhī

大飨祀荐馔,则尚书奉俎,饮福则彻之。

cháo huì zé zòu gòng wù

朝会则奏贡物。

zuǒ cáo fēn àn wǔ zhì lì sì shí

左曹分案五,置吏四十;

yòu cáo fēn àn wǔ zhì lì wǔ shí yǒu liù

右曹分案五,置吏五十有六。

jiàn yán bīng xìng cháng yǐ zhī shū mì yuàn zhāng què tí lǐng cuò zhì hù bù cái yòng hòu qiān zhōng shū shì láng réng jiān zhī

建炎兵兴,尝以知枢密院张悫提领措置户部财用,后迁中书侍郎,仍兼之。

wǔ nián fù yǐ cān zhī zhèng shì mèng yǔ tí lǐng cuò zhì

五年,复以参知政事孟庾提领措置。

hòu ba zhuān wěi hù bù cháng èr

后罢,专委户部长贰。

zuǒ cáo fēn àn sān yuē hù kǒu zhǎng fán zhū lù zhōu xiàn hù kǒu shēng jiàng mín jiān lì hù fēn cái kē chà rén dīng diǎn mài wū yè chén gào hù jué suǒ qǔ qī nán zhī sòng

左曹分案三:曰户口,掌凡诸路州县户口升降,民间立户分财,科差人丁,典卖屋业,陈告户绝,索取妻男之讼。

yuē nóng tián zhǎng nóng tián jí tián sòng wu xiàn zòu fēng rěn yàn shuǐ hàn chóng huáng quàn kè nóng sāng qǐng diàn dì tǔ lìng zuǒ rèn mǎn shǎng fá jiǎo zòu zhū zhōu yǔ xuě jiǎn àn zāi shāng táo jué rén hù

曰农田,掌农田及田讼务限,奏丰稔,验水旱虫蝗,劝课农桑,请佃地土,令佐任满赏罚,缴奏诸州雨雪,检按灾伤逃绝人户。

yuē jiǎn fǎ zhǎng fán běn bù jiǎn fǎ zhī shì shè kē yǒu sān yuē èr shuì zhǎng shòu nà qū mó yǐn nì zhī yí zhé biàn

曰检法,掌凡本部检法之事,设科有三:曰二税,掌受纳、驱磨、隐匿、支移、折变。

yuē fáng dì zhǎng zhū zhōu lóu diàn wu fáng láng kè lì sēng dào miǎn dīng qián jí tǔ gòng xiàn wù

曰房地,掌诸州楼店务房廊课利,僧道免丁钱及土贡献物。

yuē kè lì zhǎng zhū jūn jiǔ kè bǐ jiào zēng kuī zhī tōng děng zhí wèi xìng míng rén hù mǎi pū yán chǎng jiǔ wù zū é jiǔ xi mài tián tóu nà yá qì

曰课利,掌诸军酒课,比较增亏,知、通等职位姓名,人户买扑盐场酒务租额酒息,卖田投纳牙契。

wài yǒu kāi chāi zhī zá sī

外有开拆、知杂司。

yòu cáo fēn àn liù yuē cháng píng zhǎng cháng píng nóng tián shuǐ lì jí yì cāng zhèn jì hù jué tián chǎn jū yǎng guān guǎ gū dú zhī shì

右曹分案六:曰常平,掌常平、农田水利及义仓振济,户绝田产,居养鳏、寡、孤、独之事。

yuē miǎn yì yuē fāng chǎng yuē píng zhǔn gè suí qí míng ér rèn qí shì

曰免役,曰坊场,曰平准,各随其名而任其事。

yuē jiǎn fǎ yuē zhī zá

曰检法,曰知杂。

cái jiǎn lì é zuǒ cáo sì shí rén yòu cáo sān shí rén

裁减吏额,左曹四十人,右曹三十人。

chún xī shí nián zhào zuǒ cáng nán kù bō lì hù bù

淳熙十年,诏左藏南库拨隶户部。

jiù zhì hù bù shì láng èr rén zhōng xīng chū zhǐ chú cháng èr gè yī yuán huò zhǐ chú shàng shū ruò shì láng yī yuán

旧制,户部侍郎二人,中兴初,止除长贰、各一员,或止除尚书若侍郎一员。

shào xīng sì nián qī yuè zhào hù bù shì láng èr yuán tōng zhì zuǒ yòu cáo zì cǐ xiāng chéng bù gǎi

绍兴四年七月,诏户部侍郎二员,通治左、右曹,自此相承不改。

láng zhōng zuǒ cáo yòu cáo yuán wài láng zhǎng fēn cáo zhì shì

【郎中(左曹右曹) 员外郎】掌分曹治事。

jiàn yán sān nián zhào shěng bìng láng cáo wéi hù bù wǔ sī yǐ zhí shì fán jù bù bìng réng gè zhì yī yuán

建炎三年,诏省并郎曹,惟户部五司以职事烦剧不并,仍各置一员。

shào xīng zhōng zhuān zhì tí jǔ zhàng sī zǒng tiān xià zhàng zhuàng yǐ hù bù zuǒ cáo láng guān jiān zhī

绍兴中,专置提举帐司,总天下帐状,以户部左曹郎官兼之。

yòu cáo suì jù cháng píng qián wù zǒng shù měi qiū jì jù cè yǐ wén

右曹岁具常平钱物总数,每秋季具册以闻。

chū zhì zhǔ guǎn zuǒ yòu cáo zǒng chēng hù bù láng guān

初置主管左、右曹,总称户部郎官。

shào xīng qī nián yán yàn zhāo yǐ tài fǔ sì chéng jiān zuǒ cáo láng guān

绍兴七年,阎彦昭以太府寺丞兼左曹郎官。

shào xīng sān shí èr nián xú kāng zhèng chú zuǒ cáo láng guān zì shì xiāng chéng bù gǎi

绍兴三十二年,徐康正除左曹郎官,自是相承不改。

shì nián yòu zhào hù bù shì yǒu kě yí nán cái jué zhě xǔ cháng èr yǔ zhòng láng guān jù yì wén zì jiē lìng lián shū yǒu dìng yì rán hòu fù běn cáo xíng qiǎn

是年,又诏:"户部事有可疑难裁决者,许长贰与众郎官聚议,文字皆令连书,有定议,然后付本曹行遣。

dù zhī láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng jì dù jūn guó zhī yòng liàng gòng fù shuì zū zhī rù yǐ wéi chū

【度支郎中员外郎】参掌计度军国之用,量贡赋税租之入以为出。

fán jūn xū biān bèi huì qí yíng xū ér tōng qí yǒu wú

凡军须边备,会其盈虚而通其有无。

ruò zhōng wài lù cì jí dà lǐ shǎng gěi jiē qián qī yǐ biàn

若中外禄赐及大礼赏给,皆前期以辨。

suì zhōng zé huì zhū lù cái yòng chū rù zhī shù zòu yú shàng ér yǐ qí fù shēn shàng shū shěng

岁终,则会诸路财用出入之数奏于上,而以其副申尚书省。

fán xiǎo shì zé nǐ huà dà shì zī qí cháng èr

凡小事则拟画,大事谘其长贰;

yīng shēn qǐng gēng gǎi jǔ xíng kān shěn zhě zé xiān jiǎn xiáng gòng jù

应申请更改举行勘审者,则先检详供具。

fēn àn liù zhì lì wǔ shí yǒu yī

分案六,置吏五十有一。

fán shàng gòng yǒu é fēng zhuāng yǒu shù kē mǎi yǒu qī jiē zhǎng zhī

凡上供有额,封桩有数,科买有期,皆掌之。

yǒu suǒ cáo yùn zé jì chéng ér gěi qí zhí

有所漕运,则计程而给其直。

fán nèi wài zhī gòng jí fèng gěi yì quàn shǎng cì yī wù qián bó xiān qī nǐ dù shí ér yǔ zhī

凡内外支供及奉给驿券,赏赐衣物钱帛,先期拟度,时而予之。

fēn àn wǔ yuē dù zhī yuē fā yùn yuē zhī gòng yuē shǎng cì yuē zhī zá

分案五:曰度支,曰发运,曰支供,曰赏赐,曰知杂。

qián dào sì nián zhì kuài jī dōu jí dù zhī zhǎng zhī

乾道四年,置会稽都籍,度支掌之。

cái jiǎn lì é zhì wǔ shí rén

裁减吏额,置五十人。

chún xī shí sān nián yòu jiǎn sì rén

淳熙十三年,又减四人。

jīn bù láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng tiān xià gěi nà zhī quán bì jì qí suì zhī suǒ shū guī yú shòu cáng zhī fǔ yǐ dài bāng guó zhī yòng

【金部郎中员外郎】参掌天下给纳之泉币,计其岁之所输,归于受藏之府,以待邦国之用。

gōu kǎo píng zhǔn shì bó què yì shāng shuì xiāng chá yán fán zhī shù yǐ zhōu zhī qí dēng hào shì suì é zēng kuī ér wèi zhī shǎng fá

勾考平准、市舶、榷易、商税、香茶、盐矾之数,以周知其登耗,视岁额增亏而为之赏罚。

fán gāng yùn bù rú zhì jí fù zhé zhě jì chéng zhàng cuī lǐ

凡纲运不濡滞及负折者,计程帐催理。

fán zào dù liàng quán héng zé bān qí fǎ shì

凡造度、量、权、衡,则颁其法式。

hé tóng qǔ suǒ jí fèng gěi shí cì shěn fù ér gōng jǐ zhī

合同取索及奉给、时赐,审覆而供给之。

fēn àn liù yuē zuǒ cáng rì yòu cáng yuē qián bó yuē què yì yuē qǐng gěi yuē zhī zá

分案六:曰左藏,日右藏,曰钱帛,曰榷易,曰请给,曰知杂。

cái jiǎn lì é gòng zhì liù shí rén

裁减吏额,共置六十人。

chún xī shí sān nián yòu jiǎn sì rén

淳熙十三年,又减四人。

cāng bù láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng guó zhī cāng yǔ chǔ jī jí qí gěi shòu zhī shì

【仓部郎中员外郎】参掌国之仓庾储积及其给受之事。

fán zhū lù shōu dí shé nà yǐ shí jǔ xíng

凡诸路收籴折纳,以时举行;

cáo yùn shàng gòng fēng zhuāng yǐ shí cuī lǐ

漕运上供封桩,以时催理;

yìng gòng shū zhōng dōu ér yǒu dēng hào zé bǐ jiào yǐ wén

应供输中都而有登耗,则比较以闻。

suì yǐ yìng yòng chú sù qián qī bào dù zhī jūn dìng zhī yí zhé biàn zhī shù

岁以应用刍粟前期报度支,均定支移、折变之数。

qí zài hé běi shǎn xī hé dōng lù zhě shū qí suǒ zhī suì yuè jì yī huì zhī

其在河北、陕西、河东路者,书其所支岁月,季一会之。

ruò nèi wài cāng chǎng zhàng jí gōng shēn qiān qī zé yǐ fǎ jiū zhì

若内外仓场帐籍供申愆期,则以法究治。

fēn àn liù zhì lì èr shí yǒu sì

分案六,置吏二十有四。

yuán yòu yuán nián sì yuè shěng láng guān yī yuán shí yuè fù zhì

元祐元年四月,省郎官一员,十月复置。

fēn àn liù yuē cāng chǎng yuē shàng gòng yuē tiào dí yuē gěi nà yuē zhī zá yuē kāi chāi

分案六:曰仓场,曰上供,曰粜籴,曰给纳,曰知杂,曰开拆。

jiàn yán sān nián ba sī nóng sì guī cāng bù

建炎三年,罢司农寺归仓部。

shào xīng sì nián fù jiù

绍兴四年复旧。

cái jiǎn lì é gòng zhì èr shí wǔ rén xù yòu jiǎn èr rén

裁减吏额,共置二十五人,续又减二人。

lǐ bù zhǎng guó zhī lǐ yuè jì sì cháo huì yàn xiǎng xué xiào gòng jǔ zhī zhèng lìng

【礼部】掌国之礼乐、祭祀、朝会、宴飨、学校、贡举之政令。

jì zhī míng yǒu sān tiān shén yuē sì dì qí yuē jì zōng miào yuē xiǎng

祭之名有三:天神曰祀,地祇曰祭,宗庙曰飨。

yòu yǒu dà sì zhōng sì xiǎo sì zhī bié

又有大祀、中祀、小祀之别。

bì yù shēng láo qì fú gè cóng qí děng

币玉、牲牢、器服,各从其等。

fán yǎ yuè yǐ liù lǜ liù tóng hé yīn yáng zhī shēng wéi lè lǜ jīn shí sī zhú páo tǔ gé mù wéi lè qì gōng jià bā yì tè jià liù yì fēn wǔ wén xiān hòu zhī xù wéi lè wǔ qí suǒ gē wéi lè zhāng

凡雅乐,以六律、六同合阴阳之声为乐律,金、石、丝、竹、匏、土、革、木为乐器,宫架八佾,特架六佾,分武文先后之序为乐舞,其所歌为乐章。

ruò yǒu shì yú nán běi xiào míng táng

若有事于南北效、明堂,

jí tián dì xiá tài miào

籍田、禘祫太庙,

jiàn xiǎng jǐng líng gōng

荐享景灵宫,

zhuó xiàn líng yuán

酌献陵园,

jí xíng cháo gòng qìng hè yàn lè zhī lǐ

及行朝贡、庆贺、宴乐之礼,

qián qī chì yǒu sī biàn jù

前期饬有司辨具,

yuè suǒ dìng yí zhù

阅所定仪注,

yǐ jiù zhāng cān kǎo qí dāng fǒu

以旧章参考其当否,

shàng shàng shū shěng

上尚书省,

cè bǎo jí fēng cè mìng lǐ yì rú zhī

册宝及封册命礼亦如之。

fán lǐ yuè zhì dù yǒu suǒ sǔn yì xiǎo shì zé tóng tài cháng sì dà shì zé jí shì cóng guān mì shū shěng cháng èr huò bǎi guān yì dìng yǐ wén

凡礼乐制度有所损益,小事则同太常寺,大事则集侍从官、秘书省长贰或百官,议定以闻。

fán tiān xià xuǎn shì jù zhù yú jí sān suì gòng jǔ yǔ fu xué xiào shì bǔ sān shě shēng

凡天下选士,具注于籍,三岁贡举,与夫学校试补三舍生。

zhǎng hòu fēi qīn wáng yǐ xià tuī ēn gōng zhǔ xià jià zōng shì guān hūn sàng zàng zhī zhì jí cì jīng jié zhāng fú guān pèi mén jǐ jīng biǎo xiào xíng zhī fǎ

掌后妃、亲王以下推恩,公主下嫁,宗室冠、婚、丧、葬之制,及赐旌节、章服、冠帔、门戟,旌表孝行之法。

ruò yìn jì tú shū biǎo shū zhī shì jiē zhǎng yān

若印记、图书、表疏之事皆掌焉。

dà xiáng ruì zé zhāo cān guān yǐ shàng yì gé mén biǎo hè yú yú suì zhōng tiáo zòu

大祥瑞,则朝参官以上诣阁门表贺,馀于岁终条奏。

jiù shǔ lǐ yí yuàn pàn yuàn yī rén yǐ shū mì yuàn shǐ cān zhī zhèng shì chōng

旧属礼仪院,判院一人,以枢密院使、参知政事充;

zhī yuàn yǐ zhū sī sān pǐn yǐ shàng chōng

知院,以诸司三品以上充。

zhǔ lì wú dìng shù zé sān sī jīng cháo bǎi sī xū shǐ chōng

主吏无定数,择三司京朝百司胥史充。

lǐ bù zhǐ shè pàn bù yī rén zhǎng kē jǔ bǔ zòu tài miào jiāo shè zhāi láng shì zhǎng zhǎng zuò dōu shěng jí yì bǎi guān xiè hè zhāng biǎo zhū zhōu shēn xiáng ruì chū rù nèi wài pái yìn zhī shì

礼部止设判部一人,掌科举,补奏太庙郊社斋郎、室长、掌坐,都省集议,百官谢贺章表,诸州申祥瑞,出入内外牌印之事。

jiān lǐng gòng yuàn zhǎng shòu zhū zhōu jiě fā jìn shì zhū kē míng jí jí qí jiā bǎo zhuàng wén juàn kǎo yàn hù jí jǔ shù nián chǐ ér cáng zhī

兼领贡院,掌受诸州解发进士诸科名籍及其家保状、文卷,考验户籍、举数、年齿而藏之。

ruò cháo tíng qiǎn guān zhī jǔ zé zhǔ pàn guān bà shì bì yǐ zhī jǔ guān bēi zhě yī yuán zhǔ pàn

若朝廷遣官知举,则主判官罢,事毕,以知举官卑者一员主判。

yuán fēng guān zhì xíng xī guī lǐ bù

元丰官制行,悉归礼部。

qí shǔ sān yuē cí bù yuē zhǔ kè yuē shàn bù

其属三:曰祠部,曰主客,曰膳部。

shè guān shí shàng shū shì láng gè yī rén láng zhōng yuán wài láng sì sī gè yī rén

设官十:尚书、侍郎各一人,郎中、员外郎四司各一人。

yuán yòu chū shěng cí bù láng guān yī yuán yǐ zhǔ kè jiān shàn bù

元祐初,省祠部郎官一员,以主客兼膳部。

shào shèng gǎi yuán zhǔ kè shàn bù hù zhì láng guān jiān lǐng

绍圣改元,主客、膳部互置郎官兼领。

jiàn yán yǐ hòu bìng tóng

建炎以后并同。

shàng shū zhǎng lǐ lè jì sì cháo huì yàn xiǎng xué xiào gòng jǔ zhī zhèng lìng shì láng wèi zhī èr láng zhōng yuán wài láng cān lǐng zhī

【尚书】掌礼乐、祭祀、朝会、宴享、学校,贡举之政令,侍郎为之贰,郎中、员外郎参领之。

fán jiǎng yì zhì dù sǔn yì yí wù zé shěn fù yǒu sī suǒ dìng zhī shì yǐ cì zī jué ér zhì yú shàng shū shěng

凡讲议制度,损益仪物,则审覆有司所定之式,以次谘决,而质于尚书省。

dà jì sì zé shěng shēng dǐng huò shì dí zhuó jiàn xīng zé fèng biān dòu fǔ guǐ jí yǐn fú chè zhī huà zé fèng zàn lín chàng

大祭祀则省牲,鼎镬视涤濯,荐腥则奉笾豆、簠簋,及饮福彻之,稞则奉瓒临鬯。

fán tiān dì zōng miào líng yuán zhī sì hòu fēi qīn wáng jiàng xiàng fēng cè zhī mìng huáng zǐ jiā fēng gōng zhǔ jiàng jià jī qí yí zhāng yǐ zhào shàng xià ér jǔ xíng zhī

凡天地、宗庙、陵园之祀,后妃、亲王、将相封册之命,皇子加封,公主降嫁,稽其彝章以诏上下而举行之。

cháo tíng qìng huì yàn lè zōng shì guān hūn sàng jì fán shǐ qù lái yàn cì yǔ fu jīng yán shǐ guǎn cì shū xiū shū zhī lǐ lì jiē tóng fèng cháng jiǎng qiú cān zhuó ér dìng qí yí jié

朝廷庆会宴乐,宗室冠、婚、丧、祭,蕃使去来宴赐,与夫经筵、史馆、赐书、修书之礼,例皆同奉常讲求参酌,而定其仪节。

sān suì gòng jǔ xué xiào shì bǔ zhū shēng jiē zǒng qí zhèng

三岁贡举,学校试补诸生,皆总其政。

jīng jié zhāng fú zhī bān xiáng ruì biǎo zòu zhī jìn fán guān yú lǐ yuè zhě jiē zhǎng zhī

旌节章服之颁,祥瑞表奏之进,凡关于礼乐者,皆掌之。

jiàn yán sān nián zhào hóng lú guāng lù sì bìng guī yú lǐ bù tài cháng guó zǐ jiàn yì lì yān

建炎三年,诏鸿胪、光禄寺并归于礼部,太常、国子监亦隶焉。

fēn àn wǔ yuē lǐ yuè yuē gòng jǔ yuē zōng zhèng fèng shǐ zhàng yuē fēng cè biǎo zòu yuē jiǎn fǎ

分案五:曰礼乐,曰贡举,曰宗正奉使帐,曰封册表奏,曰检法。

gè suí qí míng ér zhì qí shì

各随其名而治其事。

cái jiǎn lì é sì shí wǔ rén

裁减吏额,四十五人。

xù yòu jiǎn sì rén

(续又减四人。

shì láng zòu zhōng yán wài bàn tóng shěng shēng jí shì zhuàn xīng shú zhī jié

【侍郎】奏中严外办,同省牲及视馔腥熟之节。

guàn shòu zàn fèng pán

祼),受瓒奉盘。

suì sì hào tiān shàng dì jì huáng dì qí yǔ shàng shū dié wèi yà xiàn

岁祀昊天上帝,祭皇地祇,与尚书迭为亚献。

jì tài shè tài jì shén zhōu dì qí zé dié wèi chū xiàn

祭太社、太稷、神州地祇,则迭为初献。

sì jiǔ gōng guì shén wǔ dì gǎn shēng dì cháo rì xī yuè zhà jì dōng xī fāng yì rú zhī

祀九宫贵神、五帝、感生帝、朝日、夕月、蜡祭东西方亦如之。

dà cháo huì zé shàng shū zòu fān guó gòng wù

大朝会,则尚书奏藩国贡物。

fán qìng hè ruò xiè zé láng zhōng yuán wài láng fēn zhuàn biǎo wén

凡庆贺若谢,则郎中、员外郎分撰表文。

cí shì yǔ tài cháng shǎo qīng cí bù guān dié wèi zhōng xiàn huò yà xiàn

祠事,与太常少卿、祠部官迭为终献或亚献。

qīn jiāo zì jǐng líng gōng cháo xiàn tài miào cháo xiǎng zhì wàng liǎo lǐ bì shèng yú hái nèi jiē zòu jiě yán

亲郊,自景灵宫朝献太庙朝享至望燎礼毕,乘舆还内,皆奏解严。

fēn àn shí zhì lì sān shí yǒu wǔ

分案十,置吏三十有五。

nán dù zhū cáo zhǎng èr hù zhì

南渡,诸曹长、贰互置。

shào xīng qī nián lǐ bù zhì shì láng èr yuán

绍兴七年,礼部置侍郎二员。

lóng xīng yuán nián zhào chú shàng shū bù cháng zhì wài lǐ bù shì láng zhì yī yuán

隆兴元年,诏:"除尚书不常置外,礼部侍郎置一员。

láng zhōng yuán wài láng yuán fēng láng guān yuán wài láng cān lǐng lǐ yuè jì sì cháo huì yàn xiǎng xué xiào gòng jǔ zhī shì

【郎中员外郎】元丰,郎官、员外郎参领礼乐、祭祀、朝会、宴享、学校、贡举之事。

yǒu suǒ sǔn yì zé shěn dìng yǐ cì zī jué

有所损益,则审订以次谘决。

fán qìng huì ruò xiè zhǎng zhuàn biǎo wén

凡庆会若谢,掌撰表文。

yǔ cí bù zhǔ kè shàn bù bìng liè wèi sì

与祠部、主客、膳部并列为四。

jiàn yán sān nián bìng shěng láng cáo lǐ bù lǐng zhǔ kè cí bù lǐng shàn bù

建炎三年,并省郎曹,礼部领主客,祠部领膳部。

lóng xīng yuán nián fù zhào lǐ bù cí bù yī yuán jiān lǐng zì shì bìng xíng sì sī zhī shì yǐ

隆兴元年,复诏礼部、祠部一员兼领,自是并行四司之事矣。

tōng zhì lì wǔ shí sì rén

通置吏五十四人。

cí bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng tiān xià sì diǎn dào shì cí miào yī yào zhī zhèng lìng

【祠部郎中员外郎】掌天下祀典、道释、祠庙、医药之政令。

yuè zòu cí jì guó jì xiū xiá zhī rì

月奏祠祭、国忌、休暇之日。

měi suì dà sì jì rì dà jì qián yī rì jiē bù zuò

每岁大祀忌日,大忌前一日,皆不坐。

yuán rì dōng zhì hán shí jiǎ gè qī rì

元日、冬至、寒食假各七日。

tiān qìng xiān tiān jiàng shèng jié gè wǔ rì

天庆、先天、降圣节各五日。

dàn shèng jié zhèng qī yuè wàng xià zhì xī gè sān rì

诞圣节、正七月望、夏至、腊各三日。

tiān qí tiān kuàng jié rén rì zhōng hé èr shè shàng sì duān wǔ sān fú qī xī shòu yī chóng jiǔ sì lì chūn qiū fēn jí měi xún jiǎ gè yī rì

天祺、天贶节、人日、中和、二社、上巳、端午、三伏、七夕、授衣、重九、四立、春秋分及每旬假各一日。

ruò shén cí fēng jìn jué hào zé fù tài cháng suǒ dìng yǐ shàng shàng shū shěng

若神祠封进爵号,则覆太常所定以上尚书省。

fán gōng guàn sì yuàn dào shì jí qí míng é yìng gěi dù dié ruò kōng míng zhě wú yuè cháng shù

凡宫观、寺院道释,籍其名额,应给度牒,若空名者毋越常数。

chū bǔ yī shēng lìng yǒu sī shì yì yè suì zhōng xiào quán shī ér shǎng fá zhī

初补医生,令有司试艺业,岁终校全失而赏罚之。

fēn àn wǔ zhì lì èr shí yǒu yī

分案五,置吏二十有一。

zhǔ kè láng zhōng yuán wài láng zhǎng yǐ bīn lǐ dài sì yí zhī cháo gòng

【主客郎中员外郎】掌以宾礼待四夷之朝贡。

fán jiāo láo shòu guǎn yàn shè cì yǔ biàn qí děng ér yǐ shì bān zhī

凡郊劳、授馆、宴设、赐予,辨其等而以式颁之。

zhì zé tú qí yì guān shū qí shān chuān fēng sú

至则图其衣冠,书其山川风俗。

yǒu fēng jué lǐ mìng zé chéng zhào bān fù

有封爵礼命,则承诏颁付。

zhǎng sōng qìng yì líng jì xiǎng chóng yì gōng chéng xí zhī shì

掌嵩、庆、懿陵祭享,崇义公承袭之事。

fēn àn sì zhì lì qī

分案四,置吏七。

yuán yòu liù nián qī yuè bīng bù yán bīng bù gé zhǎng fán yí guān shòu guān

(元祐六年七月,兵部言:"《兵部格》,掌蕃夷官授官;

zhǔ kè lìng fán guó jìn fèng rén chén qǐ zhuǎn shòu guān zhí zhě qǔ cái

《主客令》,蕃国进奉人陈乞转授官职者取裁。

jí jiù yīng chú zhuǎn guān zhě bào suǒ shǔ kàn xiáng

即旧应除转官者,报所属看详。

jiù lái wú lì chuàng yǒu chén qǐ cáo bù zhí zhǎng wèi yī jiǔ yuǎn hù shī cān yàn zì jīn bù yǐ céng wèi gòng jí lì yǒu wú yìng yuán jìn fèng rén chén qǐ shòu guān jiā ēn lìng zhǔ kè guān bào bīng bù

旧来无例,创有陈乞,曹部职掌未一,久远互失参验,自今不以曾未贡及例有无,应缘进奉人陈乞,授官加恩,令主客关报兵部。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

shàn bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng shēng láo jiǔ lǐ shàn xiū zhī shì

【膳部郎中员外郎】掌牲牢、酒醴、膳羞之事。

fán suǒ yòng wù qián qī jì dù yǐ guān dù zhī

凡所用物,前期计度,以关度支。

ruò jì sì cháo huì yàn xiǎng zé tóng guāng lù sì guān shì qí shàn fǒu jiǔ chéng zé cháng ér hòu jìn

若祭祀、朝会、宴享,则同光禄寺官视其善否,酒成则尝而后进。

jì dōng mìng cáng bīng chūn fēn qǐ zhī yǐ dài gōng cì

季冬命藏冰,春分启之,以待供赐。

fēn àn qī zhì lì jiǔ

分案七,置吏九。

bīng bù zhǎng bīng wèi yí zhàng lǔ bù wǔ jǔ mín bīng xiāng jūn tǔ jūn fán jūn sì yí guān fēng chéng xí zhī shì yú mǎ qì xiè zhī zhèng tiān xià dì tǔ zhī tú

【兵部】掌兵卫、仪仗、卤簿、武举、民兵、厢军、土军、蕃军,四夷官封承袭之事,舆马、器械之政,天下地土之图。

fán yí wèi dà cháo huì yòng huáng huī dà zhàng

凡仪卫,大朝会用黄麾大仗;

wén dé diàn shì cháo jí cè mìng wáng gōng dà chén yòng huáng huī bàn zhàng

文德殿视朝及册命王公大臣,用黄麾半仗;

zǐ chén diàn shòu wài guó shǐ cháo yòng huáng huī jiǎo zhàng

紫宸殿受外国使朝,用黄麾角仗;

wén dé diàn fā cè yòng huáng huī xì zhàng

文德殿发册,用黄麾细仗。

lǔ bù yǒu dà jià fǎ jià xiǎo jià jiē zhǎng qí shù jí háng liè xiān hòu zhī yí wèi tú yǐ shòu yǒu sī

卤簿有大驾、法驾、小驾,皆掌其数及行列先后之仪,为图以授有司。

fán wǔ xuǎn zhī zhì fǎng gòng jǔ zhī fǎ

凡武选之制,仿贡举之法。

fán lián qí shí wǔ ér jiào zhī yǐ zhàn wèi mín bīng cái bù zhōng jìn wèi ér zú yǐ zhí yì wèi xiāng jūn jiù qí xiāng jǐng mù yǐ yù dào wèi tǔ jūn yǐ lǎo jí ér cái qí gōng lì zhī bàn wèi shèng yuán

凡联其什伍而教之以战为民兵,材不中禁卫而足以执役为厢军,就其乡井募以御盗为土军,以老疾而裁其功力之半为剩员。

tuán jié yǐ yù róng wèi dòng dīng wèi yì jūn nǔ shǒu

团结以御戎为洞丁,为义军、弩手;

shǔ qiāng fēn lì biān jiāng wèi fán bīng

属羌分隶边将为蕃兵。

jí qí míng shù ér bān qí jìn lìng

籍其名数而颁其禁令。

dà jiàng chū zhēng zòu jié zé gào yú miào pò zéi zé lù bù yǐ wén

大将出征,奏捷则告于庙,破贼则露布以闻。

fán zhāo zhì xiāng jìn jūn jí zhōu jùn tún yíng sān yá qiān bǔ shǒu shù jūn lì zhuǎn bǔ wén wǔ guān bái zhí xuān jiè jiē zhǎng zhī

凡招置厢、禁军及州郡屯营,三衙迁补,守戍军吏转补,文武官白直、宣借,皆掌之。

qí shǔ sān yuē zhí fāng yuē jià bù yuē kù bù

其属三:曰职方,曰驾部,曰库部。

jiù pàn bù shì yī rén yǐ liǎng zhì chōng

旧判部事一人,以两制充。

zhǎng sān jià yí zhàng lǔ bù tú chūn qiū shì diàn wǔ chéng wáng miào jí wǔ jǔ suì zhōng yǐ yì jūn gōng jiàn shǒu hù shù shàng yú cháo

掌三驾仪仗、卤簿图、春秋释奠武成王庙及武举,岁终以义军、弓箭手户数上于朝。

guó chū zhǎng qiān niú bèi shēn diàn zhōng shěng jìn mǎ jí

国初,掌千牛备身,殿中省进马籍。

yuán fēng shè guān shí shàng shū shì láng gè yī sì sī láng zhōng yuán wài láng gè yī

元丰设官十,尚书、侍郎各一,四司郎中、员外郎各一。

yuán yòu chū shěng jià bù láng zhōng yī yuán yǐ zhí fāng jiān kù bù

元祐初,省驾部郎中一员,以职方兼库部。

shào xīng gǎi yuán zhào zhí fāng kù bù hù zhì láng guān yī yuán jiān

绍兴改元,诏职方、库部互置郎官一员兼。

shàng shū zhǎng bīng wèi wǔ xuǎn chē niǎn jiǎ xiè jiù mù zhī zhèng lìng

【尚书】掌兵卫、武选、车辇、甲械、厩牧之政令。

yǐ tiān xià jùn xiàn zhī tú ér zhōu zhī qí dì yù

以天下郡县之图而周知其地域。

fán chén lǔ bù shè zhàng wèi chì guān lì zhěng sù fán yí chú shòu fèng xíng qí zhì mìng

凡陈卤簿,设仗卫,饬官吏整肃,蕃夷除授,奉行其制命。

fán jūn bīng yǐ míng jí tǒng lì zhě yuè xí àn shì xuǎn mù qiān bǔ jí wǔ jǔ xiào shì zhī shì jiē zǒng zhī

凡军兵以名籍统隶者,阅习按试,选募迁捕,及武举、校试之事,皆总之。

shì láng wèi zhī èr láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng zhī

侍郎为之贰,郎中、员外郎参掌之。

dà lǐ zé shàng shū chōng lǔ bù shǐ

大礼,则尚书充卤簿使;

dà sì fèng yú shēng jí zǔ

大祀,奉鱼牲及俎;

shì cháo zé shì láng zhí bān bù duì lì

视朝,则侍郎执班簿对立;

xiǎo sì zé láng zhōng yuán wài láng jiàn zǔ bìng chè

小祀,则郎中、员外郎荐俎并彻。

fēn àn jiǔ zhì lì sì shí yǒu qī

分案九,置吏四十有七。

fán fán yí shǔ hù shòu guān fēng xí zhī shì jiē zhǎng zhī

凡蕃夷属户授官、封袭之事皆掌之。

jiàn yán sān nián bìng wèi wèi sì lì yān

建炎三年,并卫尉寺隶焉。

fēn àn shí yuē shǎng gōng yuē mín bīng wèi yuē xiāng bīng yuē rén cóng kàn xiáng yuē zhàng jí gào shēn yuē wǔ jǔ yuē fán guān yuē kāi chāi yuē zhī zá yuē jiǎn fǎ

分案十:曰赏功,曰民兵卫,曰厢兵,曰人从看详,曰帐籍告身,曰武举,曰蕃官,曰开拆,曰知杂,曰检法。

qián dào cái jiǎn lì é gòng zhì sān shí rén

乾道裁减吏额,共置三十人。

xù zhào jiāng xià bān zhī yìng bìng jìn yì xiào wèi shǒu quē jìn yì fù wèi jìn wǔ xiào wèi shǒu quē jìn wǔ fù wèi bìng lì bīng bù xǔ yú diàn qián sī chōu chà xià bān zhī yìng wén zì rén lì liù míng fù bù xíng qiǎn

续诏:"将下班祗应并进义校尉、守阙进义副尉、进武校尉、守阙进武副尉并隶兵部,许于殿前司抽差下班祗应,文字人吏六名,赴部行遣。

shì láng zhǎng èr shàng shū zhī shì

【侍郎】掌贰尚书之事。

nán dù cháng èr hù zhì xù zhì shì láng èr yuán shào xīng cháng zhì yī yuán

南渡,长贰互置,续置侍郎二员,绍兴常置一员。

láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng běn bù cháng èr zhī shì

【郎中员外郎】参掌本部长贰之事。

jiàn yán sān nián zhào bīng bù jiān zhí fāng jià bù jiān kù bù

建炎三年,诏兵部兼职方,驾部兼库部。

lóng xīng yuán nián zhào jià bù bīng bù láng guān gòng yī yuán jiān lǐng zì shì sì sī hé wéi yī yǐ

隆兴元年,诏驾部、兵部郎官共一员兼领,自是四司合为一矣。

jué hòu jiān huò bìng zhì ruò cóng jūn huò jiāng mìng yú wài zé jiǎ yǐ wéi chǒng yān

厥后间或并置,若从军或将命于外,则假以为宠焉。

zhí fāng láng zhōng yuán wài láng zhǎng tiān xià tú jí yǐ zhōu zhī fāng yù zhī guǎng mào jí jùn yì zhèn zhài dào lǐ zhī yuǎn jìn

【职方郎中员外郎】掌天下图籍,以周知方域之广袤,及郡邑、镇砦道里之远近。

fán tǔ de suǒ chǎn fēng sú suǒ shàng jù gǔ jīn xīng fèi zhī yīn zhōu wèi zhī jí yù rùn suì zào tú yǐ jìn

凡土地所产,风俗所尚,具古今兴废之因,州为之籍,遇闰岁造图以进。

sì yí guī fù zé fēn lì zhū zhōu dù tián wū qián liáng zhī shù yǐ gěi zhī

四夷归附,则分隶诸州,度田屋钱粮之数以给之。

fēn àn sān zhì lì wǔ

分案三,置吏五。

jiù pàn sī shì yī rén yǐ wú zhí shì cháo guān chōng zhǎng shòu rùn nián tú jīng

旧判司事一人,以无职事朝官充,掌受闰年图经。

guó chū lìng tiān xià měi rùn nián zào tú nà yí luán sī

国初,令天下每闰年造图纳仪鸾司。

chún huà sì nián lìng zài rùn yī zào

淳化四年,令再闰一造;

xián píng sì nián lìng shàng zhí fāng

咸平四年,令上职方。

zhuǎn yùn huà běn lù zhū zhōu tú shí nián yī shàng

转运画本路诸州图,十年一上。

shào xī sān nián zhí fāng jià bù lì é tōng rù bīng bù kù bù bìng zuò sì shí èr rén

绍熙三年,职方、驾部吏额通入兵部、库部,并作四十二人。

jià bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng yú niǎn chē mǎ yì zhì jiù mù zhī shì

【驾部郎中员外郎】掌舆辇、车马、驿置、厩牧之事。

dà lǐ jiè yǒu sī jù wǔ lù

大礼,戒有司具五辂。

fán fèng shǐ zhī guān fù quē shì qí zhí zhì gěi mǎ rú gé

凡奉使之官赴阙,视其职治给马如格。

guān wén shū zé liàng qí chí sù yǐ fù bù mǎ jí dì

官文书则量其迟速以附步马急递。

zǒng nèi wài jiān mù jí qí zū rù duō guǎ zī chǎn dēng hào

总内外监牧,籍其租入多寡、孳产登耗。

fán shì mǎ yú sì yí zhě yì suì é zé shǎng zhī

凡市马于四夷者,溢岁额则赏之。

fēn àn liù zhì lì shí yǒu sān

分案六,置吏十有三。

jiàn yán sān nián bìng tài pú sì lì yān

建炎三年,并太仆寺隶焉。

kù bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng lǔ bù yí zhàng róng qì gòng zhàng zhī shì guó zhī wǔ kù lì yān

【库部郎中员外郎】掌卤簿、仪仗、戎器、供帐之事,国之武库隶焉。

fán nèi wài jiǎ zhàng qì xiè zào zuò shàn xiū jiē yǒu fǎ shì

凡内外甲仗器械,造作缮修,皆有法式。

ruò yù dà qìng wén dé diàn yìng yòng lǔ bù míng shù qián qī yǐ jiè yǒu sī

若御大庆、文德殿,应用卤簿名数,前期以戒有司。

jì sì sāng zàng zé gěi yǐ děng chà

祭祀、丧葬,则给以等差。

zǒng wèi wèi sì jīn wú zhàng sī bīng jiàng zhī shù kǎo qí gōng zuì suì yuè ér yǐ fǎ shēng jiàng zhī

总卫尉寺金吾仗司兵匠之数,考其功罪、岁月而以法升降之。

fēn àn sì zhì lì jiǔ

分案四,置吏九。

xíng bù zhǎng xíng fǎ yù sòng zòu yàn shè yòu xù fù zhī shì

【刑部】掌刑法、狱讼、奏谳、赦宥、叙复之事。

fán duàn yù běn yú lǜ lǜ suǒ bù gāi yǐ chì lìng gé shì dìng zhī

凡断狱本于律,律所不该,以敕、令、格式定之。

fán lǜ zhī míng shí yǒu èr yuē míng lì yuē jìn wèi yuē zhí zhì yuē hù hūn yuē jiù kù yuē shàn xìng yuē dào zéi yuē dòu sòng yuē zhà wěi yuē zá lǜ yuē bǔ wáng yuē duàn yù

凡律之名十有二:曰名例,曰禁卫,曰职制,曰户婚,曰厩库,曰擅兴,曰盗贼,曰斗讼,曰诈伪,曰杂律,曰捕亡,曰断狱。

jìn yú wèi rán zhī wèi lìng shī yú yǐ rán zhī wèi chì shè yú cǐ ér shǐ bǐ zhì zhī zhī wèi gé shè yú cǐ ér shǐ bǐ xiào zhī zhī wèi shì

禁于未然之谓令,施于已然之谓敕,设于此而使彼至之之谓格,设于此而使彼效之之谓式。

qí yī sī yí lù hǎi xíng suǒ bù gāi zhě zhé ér wèi zhuān fǎ

其一司一路海行所不该者,折而为专法。

ruò qíng kě jīn mǐn ér fǎ bù zhōng qíng zhě yàn zhī jiē yuè qí àn zhuàng chuán lì nǐ jìn

若情可矜悯而法不中情者谳之,皆阅其案状,传例拟进。

yìng zhào yù jí àn hé mìng guān zhuī mìng jiān dào yǐ chéng dū zhī

应诏狱及案劾命官,追命奸盗,以程督之。

shěn fù jīng dū pì qiú zài wài yǐ lùn jué zhě zhāi àn jiǎn chá

审覆京都辟囚,在外已论决者,摘案检察。

fán dà lǐ kāi fēng diàn qián mǎ bù sī yù jiū zhèng qí dāng fǒu

凡大理、开封、殿前马步司狱,纠正其当否;

yǒu biàn sù yǐ qíng fǎ yǔ duó shè yòu jiàng fàng xù xuě

有辩诉,以情法与夺、赦宥、降放、叙雪。

ruò mìng guān qiān fù zé yǐ qī shù dìng zhī

若命官牵复,则以期数定之。

qí shǔ sān yuē dōu guān yuē bǐ bù yuē sī mén

其属三:曰都官,曰比部,曰司门。

shè guān shí yǒu sān shàng shū yī rén shì láng èr rén láng zhōng yuán wài láng xíng bù gè èr rén dōu guān bǐ bù sī mén gè yī rén

设官十有三:尚书一人,侍郎二人:郎中、员外郎,刑部各二人,都官、比部、司门各一人。

guó chū yǐ xíng bù fù dà bì àn

国初,以刑部覆大辟案。

chún huà èr nián zēng zhì shěn xíng yuàn zhī yuàn shì yī rén yǐ láng guān yǐ shàng zhì liǎng shěng chōng xiáng yì guān yǐ jīng cháo guān chōng zhǎng xiáng yàn dà lǐ suǒ duàn àn dú ér zòu zhī

淳化二年,增置审刑院,知院事一人,以郎官以上至两省充,详议官以京朝官充,掌详谳大理所断案牍而奏之。

fán yù jù shàng xiān jīng dà lǐ duàn yàn jì dìng bào shěn xíng rán hòu zhī yuàn yǔ xiáng yì guān dìng chéng wén cǎo zòu jì shàng zhōng shū zhōng shū yǐ zòu tiān zǐ lùn jué

凡狱具上,先经大理,断谳既定,报审刑,然后知院与详议官定成文草,奏记上中书,中书以奏天子论决。

dà zhōng xiáng fú èr nián zhì jiū chá xíng yù sī jiū chá guān èr rén yǐ liǎng zhì yǐ shàng chōng

大中祥符二年,置纠察刑狱司,纠察官二人,以两制以上充。

fán zài jīng xíng jìn tú yǐ shàng jí shí yǐ bào

凡在京刑禁,徒以上即时以报;

ruò lǐ yǒu wèi jǐn huò zhì yān xù zhuī fù qí àn xiáng zhèng ér bó zòu zhī

若理有未尽或置淹恤,追覆其案,详正而驳奏之。

fán dà bì jiē lù wèn

凡大辟,皆录问。

xī níng sān nián zhào xiáng yì xiáng duàn xiáng fù guān chū rù yǐ sān nián wèi rèn cì yǐ sān shí yuè wèi rèn yù chū zhě tīng qián rèn mǎn bàn nián zhǐ quē zhù guān mǎn sān rèn zhě táng chú

熙宁三年,诏:"详议、详断、详覆官,初入以三年为任,次以三十月为任,欲出者听前任满半年指阙注官,满三任者堂除。

bā nián ba xiáng yì xiáng duàn guān qīn shū jié àn zhǐ lìng jié lüè fù lì réng jiǎn yì guān yī duàn guān èr

"八年,罢详议、详断官亲书节案,止令节略付吏,仍减议官一、断官二。

yuán fēng èr nián zhī yuàn ān dào yán tiān xià zòu àn yì duō yú wǎng shí

元丰二年,知院安焘言:"天下奏案,益多于往时。

zì xī níng bā nián jiǎn yì guān duàn guān lì jì bù zú gù shì duō shū miù

自熙宁八年减议官、断官,力既不足,故事多疏谬。

zēng xiáng yì guān yī xíng bù zēng xiáng duàn guān yī

"增详议官一,刑部增详断官一。

sān nián bā yuè zhào shěng shěn xíng yuàn guī xíng bù

三年八月,诏:"省审刑院归刑部。

yǐ zhī yuàn guān pàn xíng bù zhǎng xiáng yì xiáng fù sī shì

以知院官判刑部,掌详议、详覆司事。

xíng bù zhǔ pàn guān wèi tóng pàn xíng bù zhǎng xiáng duàn sī shì shěn xíng yì guān wèi xíng bù xiáng yì guān

刑部主判官为同判刑部,掌详断司事,审刑议官为刑部详议官。

guān zhì xíng xī bà guī xíng bù

"官制行,悉罢归刑部。

yuán yòu yuán nián shěng bǐ bù láng guān yī yuán yǐ dōu guān jiān sī mén

元佑元年,省比部郎官一员,以都官兼司门。

wǔ yuè sān xǐng yán jiù zhì jiū chá zài jīng xíng yù yǐ chá wéi màn zì bà guī xíng bù wú fù shēn míng jiū jǔ zhī zhì qǐng yǐ yù shǐ tái xíng chá jiān lǐng

五月,三省言:"旧制,纠察在京刑狱以察违慢,自罢归刑部,无复申明纠举之制,请以御史台刑察兼领。

qí yù shǐ tái xíng yù lìng shàng shū shěng yòu sī jiū chá

其御史台刑狱,令尚书省右司纠察。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

xíng bù jiù yǒu xiáng fù àn zì guān zhì xíng guī zhū lù tí xíng sī zhì shì fù zhì

刑部旧有详覆案,自官制行,归诸路提刑司,至是复置。

sì nián bìng zhì kān tǐ liàng wèi yī àn

四年,并制勘、体量为一案。

shào shèng yuán nián zhào dōu guān sī mén hù zhì láng guān yī yuán

绍圣元年,诏都官、司门互置郎官一员。

chóng níng èr nián shí èr yuè zhào xíng bù shàng shū tōng zhì zuǒ yòu cáo shì láng yī zhì zuǒ cáo yī zhì yòu cáo rú dú yuán jí tōng zhì yú bìng yī guān zhì gé lìng

崇宁二年十二月,诏:"刑部尚书通治左右曹,侍郎一治左曹,一治右曹,如独员,即通治,馀并依官制格令。

shàng shū zhǎng tiān xià xíng yù zhī zhèng lìng

【尚书】掌天下刑狱之政令。

fán lì yú fǎ zhě shěn qí qīng zhòng píng qí wǎng zhí ér shì láng wèi zhī èr

凡丽于法者,审其轻重,平其枉直,而侍郎为之贰。

yīng dìng duó shěn fù chú xuě xù fù yí fàng zé shàng shū zhuān lǐng zhī

应定夺、审覆、除雪、叙复、移放,则尚书专领之;

zhì kān tǐ liàng zòu yàn jiū chá lù wèn zé cháng èr zhì zhī

制勘、体量、奏谳、纠察、录问,则长贰治之;

ér láng zhōng yuán wài láng fēn zhǎng qí shì

而郎中、员外郎分掌其事。

yǒu sī gēng dìng tiáo fǎ zé fù yì qí dāng fǒu

有司更定条法,则覆议其当否。

fán tīng sòng yù huò qīng zhòng shī zhōng yǒu néng bó zhèng zhào qí shǎng fá

凡听讼狱或轻重失中,有能驳正,诏其赏罚。

ruò bān shè yòu zé jiū guān lì zhī jī wéi zhě

若颁赦宥,则纠官吏之稽违者;

dà sì zé shàng shū lì shì jiàn shú zé fèng shēng

大祀,则尚书涖誓,荐熟则奉牲。

dà lǐ sì shè zé shì láng shòu shè shū fù yǒu sī xuān dú chéng zhǐ shì qiú

大礼肆赦,则侍郎授赦书付有司宣读,承旨释囚。

fēn àn shí èr zhì lì wǔ shí yǒu èr

分案十二,置吏五十有二。

shào xīng hòu fēn àn shí sān yuē zhì kān zhǎng fán gēn kān zhū lù gōng shì

绍兴后,分案十三:曰制勘,掌凡根勘诸路公事;

yuē tǐ liàng zhǎng fán tǐ jiū zhī shì

曰体量,掌凡体究之事;

yuē dìng duó zhǎng sù xuě chú luò guò míng

曰定夺,掌诉雪除落过名;

yuē jǔ xù zhǎng mìng guān xù fù

曰举叙,掌命官叙复;

yuē jiū chá zhǎng shěn wèn dà bì

曰纠察,掌审问大辟;

yuē jiǎn fǎ zhǎng gōng jiǎn tiáo fǎ

曰检法,掌供检条法;

yuē bān jiàng zhǎng bān tiáo fǎ jiàng shè

曰颁降,掌颁条法降赦;

yuē zhuī huǐ zhǎng duàn fá zhuī huǐ xuān chì

曰追毁,掌断罚追毁宣敕;

yuē huì wèn zhǎng pī huì guò fàn

曰会问,掌批会过犯;

yuē xiáng fù zhǎng zhū lù dà bì zhàng zhuàng

曰详覆,掌诸路大辟帐状;

yuē bǔ dào

曰捕盗;

yuē zhàng jí zhǎng xíng zài kù wu lǐ qiàn zhàng jí

曰帐籍,掌行在库务、理欠帐籍;

yuē jìn nǐ zhǎng jìn duàn àn xíng míng wén shū

曰进拟,掌进断案刑名文书。

cái jiǎn lì é zhì sān shí wǔ rén

裁减吏额,置三十五人。

shì láng jiù zhì yīng dìng duó shěn fù chú xuě xù fù yí fàng shàng shū zhuān lǐng zhī

【侍郎】旧制,应定夺、审覆、除雪、叙复、移放,尚书专领之。

ruò zhì kān tǐ liàng zòu yàn jiū chá lù wèn cháng èr tōng zhì zhī

若制勘、体量、奏谳、纠察、录问,长贰通治之。

nán dù cháng èr hù zhì

南渡,长贰互置。

lóng xīng cháng zhì yī yuán

隆兴常置一员。

chún xī shí liù nián yī chóng níng zhuān fǎ zòu yù jí fǎ lìng shì qǐng dà lǐ sì guān fù bù gòng yì zhī yòng shì láng wú bó gǔ zhī shuō yě

淳熙十六年,依崇宁专法,奏狱及法令事,请大理寺官赴部共议之,用侍郎吴博古之说也。

láng zhōng yuán wài láng gè èr rén fēn zuǒ yòu tīng zhǎng xiáng fù xù xuě zhī shì

【郎中】员外郎各二人,分左右厅,掌详覆、叙雪之事。

jiàn yán sān nián xíng bù láng guān yǐ èr yuán wèi é guān zhǎng zhí shì chū wú fēn yì

建炎三年,刑部郎官以二员为额,关掌职事,初无分异。

shào xīng èr shí liù nián zhào yī yuán fēng jiù fǎ fēn tīng zhì shì

绍兴二十六年,诏依元丰旧法,分厅治事。

xiān shì yòu sī wāng yīng chén yán xíng bù láng guān fēn wéi zuǒ yòu zuǒ yǐ xiáng fù yòu yǐ xù xuě tóng liáo yì shì zǔ zōng yǒu shēn yì

先是,右司汪应辰言:"刑部郎官分为左右,左以详覆,右以叙雪,同僚异事,祖宗有深意。

tǎng chū wú fēn yì zé yǒu bù dàng yú lǐ zhě shú wèi zhuī gǎi

倘初无分异,则有不当于理者,孰为追改?

qǐ zūn yòng jiù zhì yào shǐ guān gè yǒu shǒu rén gè yǒu jiàn cān ér yòng zhī yǐ chēng qīn xù zhī yì

乞遵用旧制,要使官各有守,人各有见,参而用之,以称钦恤之意。

cóng zhī réng lìng jīn hòu fǎng cǐ

"从之,仍令今后仿此。

dōu guān láng zhōng yuán wài láng zhǎng tú liú pèi lì

【都官郎中员外郎】掌徒流,配隶。

fán tiān xià yì rén yǔ zài jīng bǎi sī lì zhí jiē yǒu jí yǐ kǎo qí yì fàng jí zēng sǔn fèi zhì zhī shù

凡天下役人与在京百司吏职皆有籍,以考其役放及增损废置之数。

ruò dìng chà fù wèi jiù wèi jūn dà jiàng

若定差副尉,(旧为军大将。

zé jì qí suǒ lì ér yǐ yì zhī qīng zhòng jūn qí láo yì gěi yìn zhǐ shū qí gōng guò zhǎn jiǎn mó kān suì yuè

)则计其所历,而以役之轻重均其劳逸,给印纸书其功过,展减磨勘岁月。

yuán yòu bā nián yǐ gāng yùn chāi shǐ guān guī lì bù shěng fù wèi yuán sān bǎi

元祐八年,以纲运差使关归吏部,省副尉员三百。

shào shèng jiān fù qí é jí yuán fēng yā gāng fǎ guī dōu guān

绍圣间,复其额,及元丰押纲法,归都官。

chóng níng èr nián èr yuè fù pèi lì àn

崇宁二年二月,复配隶案。

xiān shì yuán fēng zhōng dōu guān yǒu lì jí pèi lì àn yuán yòu zhōng ba zhī

先是,元丰中,都官有吏籍、配隶案,元祐中,罢之。

yīn xíng bù yǒu qǐng nǎi zhào rú jiù

因刑部有请,乃诏如旧。

liù yuè shì láng liú gēng zòu fù wèi chāi qiǎn yǒu lì dìng yōu zhòng děng dì dōu guān tiáo suī tè zhǐ yì xǔ zhí zòu qǐ shēn yán qí jìn

六月,侍郎刘赓奏:"副尉差遣有立定优重等第,都官条虽特旨亦许执奏,乞申严其禁。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

fēn àn sì zhì lì shí yǒu bā

分案四,置吏十有八。

jiàn yán sān nián zhào bǐ bù jiān sī mén

建炎三年,诏比部兼司门。

lóng xīng yuán nián zhào dōu guān bǐ bù gòng zhì yī yuán

隆兴元年,诏都官、比部共置一员。

zì cǐ dōu guān jiān bǐ bù sī mén zhī shì

自此都官兼比部司门之事。

fēn àn wǔ yuē chà cì yuē mó kān yuē lì jí yuē pèi lì yuē zhī zá gè yīn qí míng ér zhì qí shì

分案五:曰差次,曰磨勘,曰吏籍,曰配隶,曰知杂,各因其名而治其事。

cái jiǎn lì é zhì shí èr rén

裁减吏额,置十二人。

chún xī shí sān nián jiǎn sān rén

(淳熙十三年,减三人。

bǐ bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng gōu fù zhōng wài zhàng jí

【比部郎中员外郎】掌勾覆中外帐籍。

fán chǎng wù cāng kù chū nà zài guān zhī wù jiē yuè jì jì kǎo suì huì cóng suǒ lì jiān sī jiǎn chá yǐ shàng bǐ bù zhì zé shěn fù qí duō guǎ dēng hào zhī shù yǒu xiàn shī zé lǐ nà

凡场务、仓库出纳在官之物,皆月计、季考、岁会,从所隶监司检察以上比部,至则审覆其多寡登耗之数,有陷失,则理纳。

gōu kǎo bǎi sī jīng fèi yǒu yǐn mèi zé huì wèn tóng fǒu ér lǐ qí qīn fù

钩考百司经费,有隐昧,则会问同否而理其侵负。

jiù zhàng àn lì sān sī zì zhì píng zhōng zhì xī níng chū fán sì nián zhàng wèi gōu kǎo zhě yǐ yú shí yǒu èr wàn qián bó chú sù jī kuī bù kě shèng jì

旧帐案隶三司,自治平中至熙宁初,凡四年帐未钩考者已逾十有二万,钱帛、刍粟积亏不可胜计。

wǔ nián shí yī yuè céng bù zòu yǐ sì fāng cái fù dāng yǒu bù shū wén jí yǐ gōu kǎo qí gěi nà dēng hào duō guǎ

五年十一月,曾布奏以四方财赋当有簿书文籍,以钩考其给纳登耗多寡。

suì zhì tí jǔ zhàng sī xuǎn rén lì èr bǎi rén qū mó tiān xià zhàng jí bìng xuǎn guān lì shěn fù

遂置提举帐司,选人吏二百人,驱磨天下帐籍,并选官吏审覆。

qī nián èr yuè zhào zhàng sī měi suì jù tiān xià cái yòng rì chū rù shù yǐ wén

七年二月,诏帐司每岁具天下财用日出入数以闻。

yuán fēng chū nián zhào zhū lù cái fù chū rù zì jīn sān nián yī gōng zhe wèi lìng

元丰初年,诏:"诸路财赋出入,自今三年一供,著为令。

guān zhì xíng lí qí shì guī bǐ bù

"官制行,厘其事归比部。

yuán yòu yuán nián qī yuè yòng sī mǎ guāng zòu xī zǒng yú hù bù

元祐元年七月,用司马光奏,悉总于户部。

sān nián lí zhèng cāng bù gōu fù lǐ qiàn píng yóu àn jí yìn fā chāo yǐn shì guī bǐ bù

三年,厘正仓部,勾覆、理欠、凭由案及印发钞引事归比部。

zhèng hé liù nián zhào sì jiān xiān qī jiǎn jǔ rú kù wu jiān guān suǒ zào wén zhàng wěi wú wèi bèi fāng xǔ pī shū wéi zhě yù shǐ tái zòu hé

政和六年,诏:"寺监先期检举,如库务监官所造文帐委无未备,方许批书,违者御史台奏劾。

yòng láng guān méi zhí lǐ zhī qǐng yě

"用郎官梅执礼之请也。

fēn àn wǔ zhì lì bǎi yǒu yī

分案五,置吏百有一。

jiàn yán yǐ hòu huò yǐ dōu guān jiān bǐ bù sī mén zhī shì

建炎以后,或以都官兼比部、司门之事。

sī mén láng zhōng yuán wài láng zhǎng mén guān jīn liáng dào lù zhī jìn lìng jí qí fèi zhì yí fù zhī shì

【司门郎中员外郎】掌门关、津梁、道路之禁令,及其废置移复之事。

yìng guān lì jūn mín niǎn dào shāng fàn jī chá qí mào wěi wéi zòng zhě

应官吏、军民、辇道商贩,讥察其冒伪违纵者。

fán zhū mén qǐ bì zhī jié jí guān liáng yú jìn yǐ shí jǔ xíng

凡诸门启闭之节及关梁馀禁,以时举行。

fēn àn èr zhì lì wǔ

分案二,置吏五。

gōng bù zhǎng tiān xià chéng guō gōng shì zhōu chē qì xiè fú yìn qián bì shān zé yuàn yòu hé qú zhī zhèng

【工部】掌天下城郭、宫室、舟车、器械、符印、钱币,山泽、苑囿、河渠之政。

fán yíng shàn suì jì suǒ yòng cái wù guān dù zhī hé shì

凡营缮,岁计所用财物,关度支和市;

qí gōng liào zé chì shào fǔ jiāng zuò jiān jiǎn jì qí suǒ yòng duō guǎ zhī shù

其工料,则饬少府、将作监检计其所用多寡之数。

fán bǎi gōng qí yì yǒu chéng ér shàn fǒu zé yǒu shǎng fá

凡百工,其役有程,而善否则有赏罚。

bīng jiàng yǒu guān zé suí yǐ huǎn jí zhāo mù

兵匠有关,则随以缓急招募。

jí kēng yě suì rù zhī shù ruò gǎi yòng qián bǎo xiān jù mó zhì jìn yù qǐng shū

籍坑冶岁入之数,若改用钱宝,先具模制进御请书。

zào dù liàng quán héng zé guān jīn bù

造度、量、权、衡则关金部。

yìn jì zé guān lǐ bù

印记则关礼部。

fán dào lù jīn liáng yǐ shí xiū zhì

凡道路、津梁,以时修治。

jiù zhì pàn bù shì yī rén yǐ liǎng zhì yǐ shàng chōng

旧制,判部事一人,以两制以上充。

yuán fēng bìng guī gōng bù

元丰并归工部。

qí shǔ sān yuē tún tián yuē yú bù yuē shuǐ bù

其属三:曰屯田,曰虞部,曰水部。

shè guān shí

设官十。

shàng shū shì láng gè yī rén gōng bù tún tián yú bù shuǐ bù láng zhōng yuán wài láng gè yī rén

尚书、侍郎各一人,工部、屯田、虞部、水部郎中、员外郎各一人。

yuán yòu yuán nián shěng shuǐ bù láng guān yī yuán

元祐元年,省水部郎官一员。

shào shèng yuán nián zhào tún tián yú bù hù zhì láng guān yī yuán jiān lǐng

绍圣元年,诏屯田、虞部互置郎官一员兼领。

shàng shū zhǎng bǎi gōng shuǐ tǔ zhī zhèng lìng jī qí gōng xù yǐ zhào shǎng fá

【尚书】掌百工水土之政令,稽其功绪以诏赏罚。

zǒng sì sī zhī shì shì láng wèi zhī èr

总四司之事,侍郎为之贰。

ruò zhì zuò yíng shàn jì zhì cǎi fá suǒ yòng cái wù àn qí chéng shì yǐ shòu yǒu sī láng zhōng yuán wài láng cān zhǎng zhī

若制作、营缮、计置、采伐所用财物,按其程式以授有司,郎中、员外郎参掌之。

yìng guān lì bīng mín yuán běn cáo shì yǒu gōng shǎng zuì fá zé shěn shí yǐ shàng shàng shū shěng

应官吏、兵民缘本曹事有功赏罪罚,则审实以上尚书省。

dà jì sì zé shàng shū jiàn zǔ yǔ chè

大祭祀,则尚书荐俎与彻。

ruò zhū jiān gǔ zhù qián bǎo àn nián é ér kè qí shù yīn qí dēng hào yǐ zhào shǎng fá

若诸监鼓铸钱宝,按年额而课其数,因其登耗以诏赏罚。

fán chē niǎn chì qì yìn jì zhī zào zé shào fǔ jiān wén sī yuàn lì yān

凡车辇、饬器、印记之造,则少府监、文思院隶焉。

jiá bīng qì xiè zhī zhì zé jūn qì suǒ lì yān

甲兵器械之制,则军器所隶焉。

yǒu hé zhī wù liào gōng jià zé shēn yú cháo yǐ shǔ hù bù

有合支物料工价,则申于朝,以属户部。

jiàn yán bìng jiāng zuò shào fǔ jūn qì jiān bìng guī gōng bù

建炎并将作、少府、军器监并归工部。

shì shí yíng shàn wèi huáng wéi róng qì fāng jí

是时营缮未遑,惟戎器方急。

shào xīng èr nián zhào yú xíng zài bié zhì zuò yuàn zào qì jiǎ lìng gōng bù cháng èr tí diǎn láng guān zhú xún diǎn jiǎn

绍兴二年,诏于行在别置作院造器甲,令工部长贰提点,郎官逐旬点检。

shào fǔ jiān jì guī gōng bù wén sī yuàn shàng xià jiè jiān guān bìng cóng běn bù pì chà

少府监既归工部,文思院上下界监官并从本部辟差。

yòu zhào yù qián jūn qì suǒ lì gōng bù zì shì yíng zào shāo guǎng

又诏御前军器所隶工部,自是营造稍广。

zǎi chén yì hù bù yǐ gěi cái wèi wu gōng bù yǐ bàn shì wèi néng chéng fēi yī tǐ

宰臣议:"户部以给财为务,工部以办事为能,诚非一体。

yù lìng hù gōng bù jiān lǐng qí shì zú wèi néng hé

"欲令户、工部兼领其事,卒未能合。

lóng xīng yǐ hòu gōng shì qì jiǎ zhī zào jìn xī qiě gè fēn zhí zhǎng bù wù yì jiǎn tè tí qí gāng yào yān

隆兴以后,宫室、器甲之造浸稀,且各分职掌,部务益简,特提其纲要焉。

fēn àn liù yuē gōng zuò yuē yíng zào yuē cái liào yuē bīng jiàng yuē jiǎn fǎ yuē zhī zá

分案六:曰工作,曰营造,曰材料,曰兵匠,曰检法,曰知杂。

yòu zhuān lì yī àn yǐ yù qián jūn qì àn wèi míng

又专立一案,以御前军器案为名。

cái jiǎn lì é gòng zhì sì shí èr rén

裁减吏额,共置四十二人。

shì láng zhǎng èr shàng shū zhī shì

【侍郎】掌贰尚书之事。

nán dù chū zhǎng èr hù zhì lóng xīng zhào gè zhì yī yuán

南渡初,长、贰互置,隆兴诏各置一员。

láng zhōng yuán wài láng jiù zhì fán zhì zuò yíng shàn jì zhì cǎi fá cái wù àn chéng shì yǐ shòu yǒu sī zé cān zhǎng zhī

【郎中员外郎】旧制,凡制作、营缮、计置、采伐材物,按程式以授有司,则参掌之。

jiàn yán sān nián zhào gōng bù láng guān jiān yú bù tún tián láng guān jiān shuǐ bù

建炎三年,诏:"工部郎官兼虞部,屯田郎官兼水部。

lóng xīng yuán nián zhào gōng bù tún tián gòng yī yuán jiān lǐng zì cǐ sì sī hé wéi yī yǐ

隆兴元年,诏工部、屯田共一员兼领,自此四司合为一矣。

chún xī jiǔ nián yǐ zhào gōng gǎo wèi tún tián yuán wài láng zì shì bù fù shěng

淳熙九年,以赵公暠为屯田员外郎,自是不复省。

tún tián láng zhōng yuán wài láng zhǎng tún tián yíng tián zhí tián xué tián guān zhuāng zhī zhèng lìng jí qí zū rù zhǒng yì xīng xiū gěi nà zhī shì

【屯田郎中员外郎】掌屯田、营田、职田、学田、官庄之政令,及其租入、种刈、兴修、给纳之事。

fán táng luò yǐ shí zēng jiǎn dī yàn yǐ shí xiū qì bìng yǒu sī xiū qì zhòng zhí zhī shì yǐ shǎng fá zhào qí cháng èr ér xíng zhī

凡塘泺以时增减,堤堰以时修葺,并有司修葺种植之事,以赏罚诏其长贰而行之。

fēn àn sān zhì lì bā

分案三,置吏八。

yú bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng shān zé yuàn yòu chǎng yě zhī shì biàn qí dì chǎn ér wèi zhī lì jìn

【虞部郎中员外郎】掌山泽、苑囿、场冶之事,辨其地产而为之厉禁。

fán jīn yín tóng tiě qiān xī yán fán jiē jì qí suǒ rù dēng hào yǐ zhào shǎng fá

凡金、银、铜、铁、铅、锡、盐、矾,皆计其所入登耗以诏赏罚。

fēn àn sì zhì lì qī

分案四,置吏七。

shuǐ bù láng zhōng yuán wài láng zhǎng gōu xù jīn liáng zhōu jí cáo lián zhī shì

水部郎中员外郎掌沟洫、津梁、舟楫、漕连之事。

fán dī fáng jué yì shū dǎo yōng dǐ yǐ shí yuē shù ér jì dù qí suì yòng zhī wù

凡堤防决溢,疏导壅底,以时约束而计度其岁用之物。

xiū zhì bù rú fǎ zhě fá zhī

修治不如法者,罚之;

guī huà cuò zhì wèi mín lì zhě shǎng zhī

规画措置为民利者,赏之。

fēn àn liù zhì lì shí yǒu sān

分案六,置吏十有三。

shào xīng lèi jiǎn lì é sì sī tōng zhì sān shí sān rén

绍兴累减吏额,四司通置三十三人。

jūn qì suǒ lì gōng bù

【军器所(隶工部。

tí diǎn guān èr yuán shào xīng sān shí èr nián zhào yú biān chén nèi chà

)】提点官二员,(绍兴三十二年,诏于边臣内差。

tí xiá jiān zào guān gè èr yuán gàn bàn shòu gěi jiān mén guān gè yī yuán

)提辖、监造官各二员,干办、受给、监门官各一员。

zhǎng jiū gōng jù cái zhì zào róng qì zhī zhèng lìng

掌鸠工聚材、制造戎器之政令。

jiù jiù jūn qì jiān zhì bié chà tí jǔ guān yǐ nèi shì lǐng zhī

旧就军器监置,别差提举官,以内侍领之。

shào xīng zhōng gǎi lì gōng bù ba tí jǔ guān rì lún gōng bù láng guān jūn qì jiān guān qián qù běn suǒ diǎn yàn jiān shì

绍兴中,改隶工部,罢提举官,日轮工部郎官、军器监官前去本所点验监视;

hòu fù yǐ zhōng rén diǎn lǐng

后复以中人典领。

gōng bù shì láng huáng zhōng yǐ wéi yán qǐng fù lì shǔ

工部侍郎黄中以为言,请复隶属。

cóng zhī

从之。

xiào zōng jí wèi yǒu zhǐ zēng zhì tí diǎn guān yǐ nèi shěng dōu zhī li chāo wèi zhī gǎi chēng tí jǔ miǎn lì gōng bù

孝宗即位,有旨增置提点官,以内省都知李绰为之,改称提举,免隶工部。

hòu yǐ yù shǐ zhāng zhèn lì zhēng fù lì gōng bù

后以御史张震力争,复隶工部。

hòu gǎi lì bù jūn sī xún fù jiù

后改隶步军司,寻复旧。

shào xī yuán nián jiǎn shěng yuán é rú shàng zhì

绍熙元年,减省员额,如上制。

wén sī yuàn lì gōng bù

【文思院(隶工部。

tí xiá guān yī yuán jiān guān sān yuán nèi zhì yī yuán wén chén jīng cháo guān chōng

)】提辖官一员,监官三员,(内置一员文臣,京朝官充。

jiān mén guān yī yuán

)监门官一员。

zhǎng jīn yín xī yù gōng qiǎo jí cǎi huì zhuāng diàn zhī shì

掌金银、犀玉工巧及采绘、装钿之饰。

fán yí wù qì zhàng quán liàng yú fú suǒ yǐ gōng shàng fāng gěi bǎi sī zhě yú shì chū yān

凡仪物、器仗、权量、舆服所以供上方、给百司者,于是出焉。

yán gé fù jiàn què huò wu dōu chá chǎng tí xiá guān

沿革附见榷货务都茶场提辖官。

liù bù jiān mén liù bù jiān mén guān yī yuán zhǎng sī mén yuè

【六部监门】六部监门官一员,掌司门钥。

shào xīng èr nián zhì

绍兴二年置。

xuǎn shēng cháo wén chén yǒu cái lì rén chōng réng lìng liù bù tà zhú zòu chà

选升朝文臣有才力人充,仍令六部踏逐奏差。

xù wèi qǐng gěi yī sì jiān chéng láng guān yǒu quē de jiān zhī

序位、请给依寺、监丞,郎官有阙得兼之。

chū cóng lì bù shàng shū chén yǔ qiú zhī qǐng yě

初从吏部尚书沈与求之请也。

zhǔ guǎn jià gé kù zhǎng chǔ cáng zhàng jí wén àn yǐ bèi yòng

【主管架阁库】掌储藏帐籍文案以备用。

zé xuǎn rén yǒu shí wàng zhě wèi zhī

择选人有时望者为之。

jiù yǒu guǎn gàn jià gé kù guān xuān hé ba zhī shào xīng shí wǔ nián fù zhì lì hù bù gè chà yī yuán lǐ bīng bù gòng chà yī yuán xíng gōng bù gòng chà yī yuán yǐ zhǔ guǎn shàng shū mǒu bù jià gé kù wèi míng cóng dà lǐ sì chéng zhōu mào qǐng yě

旧有管干架阁库官,宣和罢之,绍兴十五年复置,吏、户部各差一员,礼、兵部共差一员,刑、工部共差一员,以主管尚书某部架阁库为名,从大理寺丞周楙请也。

xǐ dìng bā nián yòu zhì sān xǐng shū mì yuàn jià gé guān

喜定八年,又置三省、枢密院架阁官。

✦ You read 志·卷一百一十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.