shí huò xià èr qián bì
◎食货下二（钱币）
qián bì
钱币
qián yǒu tóng tiě èr děng ér zhé èr zhé sān dāng wǔ zhé shí zé suí shí lì zhì
钱有铜、铁二等，而折二、折三、当五、折十，则随时立制。
xíng zhī jiǔ zhě wéi xiǎo píng qián
行之久者，唯小平钱。
jiā xī qián zuì hòu chū sòng zhī qián fǎ zhì shì ér huài
夹锡钱最后出，宋之钱法至是而坏。
gài zì wǔ dài yǐ lái xiāng chéng yòng táng jiù qián qí bié zhù zhě shū xiān
盖自五代以来，相承用唐旧钱，其别铸者殊鲜。
tài zǔ chū zhù qián wén yuē sòng tōng yuán bǎo
太祖初铸钱，文曰"宋通元宝"。
fán zhū zhōu qīng xiǎo è qián jí tiě là qián xī jìn zhī zhào dào xiàn yī yuè sòng guān xiàn mǎn bù sòng guān zhě zuì yǒu chà qí sī zhù zhě jiē qì shì
凡诸州轻小恶钱及铁镴钱悉禁之，诏到限一月送官，限满不送官者罪有差，其私铸者皆弃市。
tóng qián lán chū jiāng nán sài wài jí nán fān zhū guó chà dìng qí fǎ zhì èr guàn zhě tú yī nián sān guàn yǐ shàng qì shì mù gào zhě shǎng zhī
铜钱阑出江南、塞外及南蕃诸国，差定其法，至二贯者徒一年，三贯以上弃市，募告者赏之。
jiāng nán qián bù dé zhì jiāng běi
江南钱不得至江北。
shǔ píng tīng réng yòng tiě qián
蜀平，听仍用铁钱。
kāi bǎo zhōng zhào yā zhōu bǎi zhàng xiàn zhì jiān yě zhù jìn tóng qián rù liǎng chuān
开宝中，诏雅州百丈县置监冶铸，禁铜钱入两川。
tài píng xīng guó sì nián shǐ kāi qí jìn ér tiě qián bù chū jìng lìng mín shū zū jí què lì tiě qián shí nà tóng qián yī
太平兴国四年，始开其禁，而铁钱不出境，令民输租及榷利，铁钱十纳铜钱一。
shí tóng qián yǐ jié mín shén kǔ zhī
时铜钱已竭，民甚苦之。
shāng gǔ zhēng yǐ tóng qián rù chuān jiè yǔ mín hù shì tóng qián yī de tiě qián shí sì
商贾争以铜钱入川界与民互市，铜钱一得铁钱十四。
míng nián zhuǎn yùn fù shǐ zhāng è yán chuān xiá tiě qián shí zhí tóng qián yī shū zū jí shí qǔ èr
明年，转运副使张谔言："川峡铁钱十直铜钱一，输租即十取二。
jiù yòng tiě qián qiān yì tóng qián sì bǎi zì píng shǔ chén lún děng xī qǔ tóng qián shàng gòng jí zēng zhù tiě qián yì mín tóng qián yì mǎi jīn yín zhuāng fā pō shī cái zhì wù jià zī zhǎng tiě qián mí jiàn
旧用铁钱千易铜钱四百，自平蜀，沈伦等悉取铜钱上供，及增铸铁钱易民铜钱，益买金银装发，颇失裁制，物价滋长，铁钱弥贱。
qǐng shì yí rén tóng jīn gěi tiě qián qiān kě yǐ dà huò tóng zhù qián
请市夷人铜，斤给铁钱千，可以大获铜铸钱。
mín zū dāng shū qián zhě xǔ qiě shū yín juàn hou tóng qián duō jí jiàn lìng shū
民租当输钱者，许且输银绢，候铜钱多，即渐令输。
yòu zhào lìng shì yí rén tóng jīn gěi tiě qián wǔ bǎi yú jiē cóng zhī
"又诏令市夷人铜，斤给铁钱五百，余皆从之。
rán tóng zú nán de ér zhuǎn yùn fù shǐ niè yǒng zhuǎn yùn pàn guān fàn xiáng jiē yán mín yuè shū tóng qián qǐng suì dì zēng yī fēn hòu shí suì zé quán qǔ tóng qián
然铜卒难得，而转运副使聂咏、转运判官范祥皆言：民乐输铜钱，请岁递增一分，后十岁则全取铜钱。
zhào rú suǒ qǐng
诏如所请。
xiáng děng yīn yǐ yuè fèng suǒ de tóng qián shì yǔ mín hòu qǔ qí zhí yú shì zēng jí sān fēn mín yì yǐ wéi kǔ huò fā gǔ zhǒng huǐ fó xiàng qì yòng cái de tóng qián sì wǔ zuò zuì zhě shén zhòng
祥等因以月俸所得铜钱市与民，厚取其直，于是增及三分，民益以为苦，或发古冢、毁佛像器用，才得铜钱四五，坐罪者甚众。
zhī yì zhōu xīn zhòng fu jù yán qí bì nèi shǐ chén wú chéng xūn chí chuán shěn duó
知益州辛仲甫具言其弊，内使臣吴承勋驰传审度。
zhòng fu jí zhū xiàn lìng zuǒ wèn zhī duō qián chí liǎng duān mò gǎn zhèng yán
仲甫集诸县令、佐问之，多潜持两端，莫敢正言。
zhòng fu yǐ dà yì zé zhī nǎi jiē yán qí bù biàn
仲甫以大谊责之，乃皆言其不便。
chéng xūn yùn mìng
承勋运命。
èr nián suì lìng chuān xiá shū zū què lì wù fù zhēng tóng qián
二年，遂令川峡输租榷利勿复征铜钱。
sòng yǒng děng jiē zuò zuì miǎn
宋咏等皆坐罪免。
jì ér yòu cóng xi chuān zhuǎn yùn shǐ liú dù zhī qǐng guān yǐ tiě qián sì bǎi yì tóng qián yī bǎi hòu jìng ba zhī
既而又从西川转运使刘度之请，官以铁钱四百易铜钱一百，后竟罢之。
píng guǎng nán jiāng nán chì dé xióng zhōu jiù qián rú chuān shǔ fǎ
平广南、江南，赤德雄州旧钱，如川蜀法。
chū nán táng li yīn zhù qián yī gōng wèi qián qiān wǔ bǎi de sān shí wàn guàn
初，南唐李因铸钱，一工为钱千五百，得三十万贯。
tài zōng jí wèi zhào shēng zhōu zhì jiān zhù qián lìng zhuǎn yùn shǐ àn xíng suǒ bù fán xiǎo shān zhī chū tóng zhě xī jìn mín cǎi bìng yǐ gěi guān zhù yān
太宗即位，诏升州置监铸钱，令转运使按行所部，凡小山之出铜者悉禁民采，并以给官铸焉。
tài píng xīng guó èr nián fán ruò shuǐ yán jiāng nán jiù yòng tiě qián yú mín fēi biàn
太平兴国二年，樊若水言："江南旧用铁钱，于民非便。
jīn zhū zhōu tóng qián shàng liù qī shí wàn mín qián jí děng zhōu wèi yǒu tóng qián gè fā liù qī wàn mín bǐ shì jīn bó qīng huò shàng gòng jí bó dí gǔ mài
今诸州铜钱尚六七十万缗，虔、吉等州未有铜钱，各发六七万缗，俾市金帛轻货上供及博籴谷麦。
yú zé miǎn ráo děng zhōu chǎn tóng zhī de dà zhù tóng qián tóng qián jì bù dù jiāng yì chū xīn qián zé mín jiān qián yù duō tiě qián zì dāng bù yòng xī róng zhù wèi nóng qì shí wù yǐ gěi jiāng běi liú mín zhī guī fù zhě
于则、免饶等州产铜之地，大铸铜钱，铜钱既不渡江，益出新钱，则民间钱愈多，铁钱自当不用，悉熔铸为农器什物，以给江北流民之归附者。
chú tóng qián dù jiāng zhī jìn
除铜钱渡江之禁。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
zì táng tiān yòu zhōng bīng luàn jiǒng fá yǐ bā shí wǔ qián wèi bǎi
自唐天祐中，兵乱窘乏，以八十五钱为百。
hòu táng tiān chéng zhōng jiǎn wǔ qián hàn qián yòu chū fù jiǎn sān qián
后唐天成中，减五钱，汉干祐初，复减三钱。
sòng chū fán shū guān zhě yì yòng bā shí huò bā shí wǔ wèi bǎi rán zhū zhōu sī yòng zé gè suí qí sú zhì yǒu yǐ sì shí bā qián wèi bǎi zhě
宋初，凡输官者亦用八十或八十五为百，然诸州私用则各随其俗，至有以四十八钱为百者。
zhì shì zhào suǒ zài yòng qī shí qī qián wèi bǎi
至是，诏所在用七十七钱为百。
xī běi biān nèi shǔ róng rén duō jī huò bó yú qín jiē zhōu yì tóng qián chū sài xiāo zhù wèi qì
西北边内属戎人，多赍货帛于秦、阶州易铜钱出塞，销铸为器。
nǎi zhào lì mín lán chū tóng qián bǎi yǐ shàng lùn zuì zhì wǔ guàn yǐ shàng sòng què xià
乃诏吏民阑出铜钱百已上论罪，至五贯以上送阙下。
jiù ráo zhōu yǒng píng jiān suì zhù qián liù wàn guàn píng jiāng nán zēng wèi qī wàn guàn ér tóng qiān xī cháng bù gěi
旧饶州永平监岁铸钱六万贯，平江南，增为七万贯，而铜、铅、锡常不给。
zhuǎn yùn shǐ zhāng qí xián fǎng qiú de nán táng chéng zhǐ dīng zhāo néng zhī ráo xìn děng zhōu shān gǔ chǎn tóng qiān xī nǎi pián yí diào mín cǎi qǔ
转运使张齐贤访求得南唐承旨丁钊，能知饶、信等州山谷产铜、铅、锡，乃便宜调民采取；
qiě xún jiù zhù fǎ wéi yǒng píng yòng táng kāi yuán qián liào zuì shàn jí yì què miàn chén
且询旧铸法，惟永平用唐开元钱料最善，即诣阙面陈。
bā nián zhào zēng shì qiān xī tàn jià yú shì de tóng bā shí yī wàn jīn qiān èr shí liù wàn jīn xī shí liù wàn jīn suì zhù qián sān shí wàn guàn
八年，诏增市铅、锡、炭价，于是得铜八十一万斤、铅二十六万斤、锡十六万斤，岁铸钱三十万贯。
bǔ zhāo diàn qián chéng zhǐ lǐng sān zhōu tóng shān
补钊殿前承旨，领三州铜山。
rán mín jiān yóu zá yòng jiù dà xiǎo qián
然民间犹杂用旧大小钱。
shì shí yǐ fú jiàn tóng qián shù shǎo lìng jiàn zhōu zhù dà tiě qián bìng xíng xún ba zhù ér guān sī suǒ yǒu tiě qián shí wàn guàn bù chū zhōu jìng měi qiān qián yǔ tóng qián qī bǎi qī shí děng wài yì lín liǎng zhè zhě yì bù yòng
是时，以福建铜钱数少，令建州铸大铁钱并行，寻罢铸，而官私所有铁钱十万贯，不出州境，每千钱与铜钱七百七十等，外邑邻两浙者亦不用。
yōng xī chū lìng jiāng nán zhū zhōu guān kù suǒ zhù zá qián měi guàn jí sì jīn bàn zhě sòng què xià bù jí zhě xiāo huǐ
雍熙初，令江南诸州官库所贮杂钱，每贯及四斤半者送阙下，不及者销毁。
mín jiān è qián shàng duō fù shēn qián dé zhī jìn shāo jùn qí fǎ
民间恶钱尚多，复申干德之禁，稍峻其法。
jīng chéng jū mín xù tóng qì zhě xiàn liǎng yuè xī sòng guān
京城居民蓄铜器者，限两月悉送官。
duān gǒng yuán nián nèi shì xiāo yán hào shǐ lǐng nán hái yǐ mín jiān sī zhù sān děng qián lái shàng qiě yán duō yǔ mán rén mào yì qīn bài jìn fǎ
端拱元年，内侍萧延皓使岭南还，以民间私铸三等钱来上，且言多与蛮人贸易，侵败禁法。
yīn zhào chá mín sī zhù jí xiāo róng hǎo qián zuò báo è qián zhě bìng qì shì
因诏察民私铸及销熔好钱作薄恶钱者，并弃市；
zhé yǐ xīn è qián yǔ mán rén bó yì zhě dǐ zuì
辄以新恶钱与蛮人博易者，抵罪。
jiāng běi zhū zhōu suǒ yòng qián fēi shèn báo è zhě xīn jiù dà xiǎo jiān yòng
江北诸州所用钱非甚薄恶者，新旧大小兼用。
jiāng nán suī yòng jiù dà qián chún huà sì nián nǎi zhào měi guàn jí qián zhào jīn shù yǒu guān jiān zì hào zhě jiē xǔ yòng bù fēn xīn jiù
江南虽用旧大钱，淳化四年，乃诏每贯及前诏斤数、有官监字号者皆许用，不分新旧。
xiān shì chún huà èr nián zōng zhèng shǎo qīng zhào ān yì yán cháng shǐ shǔ jiàn suǒ yòng tiě qián zhì qīng shì luō yì pǐ wèi qián èr wàn
先是，淳化二年，宗正少卿赵安易言：尝使蜀，见所用铁钱至轻，市罗一匹，为钱二万。
jiān qǐng gǎi zhù yī dāng shí dà qián yù shū qián shì qiǎn yì chuān xiá lù zhū zhōu yě zhù suǒ zài bìng wèi yù shū qián jiān
坚请改铸一当十大钱，御书钱式，遣诣川峡路诸州冶铸，所在并为御书钱监；
zhū zhōu jiù zhù xiǎo tiě qián xī niǎn sòng guān
诸州旧贮小铁钱悉辇送官。
mín jiān xiǎo qián xǔ sòng jiān jì shù gěi yǐ dà qián
民间小钱许送监，计数给以大钱；
ruò gǎi zhù wèi jí xǔ mín dà xiǎo jiān yòng
若改铸未集，许民大小兼用。
jì ér yī suì cái chéng sān qiān yú guàn zhòng jiē yǐ wéi bù biàn
既而一岁才成三千余贯，众皆以为不便。
huì ān yì rù zòu shì yīn liú bù qiǎn suì ba yě zhù
会安易入奏事，因留不遣，遂罢冶铸。
wǔ nián ān yì fù qǐng bù xǔ
五年，安易复请，不许。
dì lìng chuān xiá réng yǐ tóng qián yī dāng tiě qián shí
第令川峡仍以铜钱一当铁钱十。
jīng hú lǐng nán mín shū shuì xū dà qián mín yǐ xiǎo qián èr huò sān yì dà qián yī guān shǔ yǐ fèng qián yì yú mín yǐ guī lì
荆湖、岭南民输税须大钱，民以小钱二或三易大钱一，官属以奉钱易于民以规利。
zhào zì jīn lì shòu mín shū dàn cháng suǒ tōng xíng qián wù què guān lì wú dé yǐ fèng qián huàn yì
诏自今吏受民输，但常所通行钱勿却，官吏毋得以奉钱换易。
zhì dào èr nián shǐ jìn dào hè zhōu xī guān yì qí jià shì zhī yǐ gěi zhū lù zhù qián
至道二年，始禁道、贺州锡，官益其价市之，以给诸路铸钱。
xián píng chū yòu shēn xīn xiǎo qián zhī jìn lìng guān zhì chǎng jǐn shì zhī
咸平初，又申新小钱之禁，令官置场尽市之。
jiù fàn tóng jìn qī jīn yǐ shàng chǔ sǐ zòu cái duō méng jiǎn duàn rán dài bào cháng yān huǎn
旧犯铜禁，七斤以上处死，奏裁多蒙减断，然待报常淹缓。
sì nián zhào mǎn wǔ shí jīn yǐ shàng qǔ cái yú cóng dì jiǎn
四年，诏满五十斤以上取裁，余从第减。
jǐng dé sì nián zhào yuē gǔ zhù qián dāo sù yǒu chéng xiàn mǐn qí láo kǔ tè shì qín kuān
景德四年，诏曰："鼓铸钱刀，素有程限，悯其劳苦，特示矜宽。
zì jīn wǔ yuè yī rì zhì bā yuè yī rì zhǐ shōu bàn gōng běn sī měi suì liàng zhī lǜ fēn qián yǐ bèi yī yào
自今五月一日至八月一日止收半功，本司每岁量支率分钱以备医药。
shí èr yuè lìng zhù jiang měi xún tíng zuò yī rì
"十二月，令铸匠每旬停作一日。
tiān xǐ sān nián zhào fàn tóng tōu shí xī miǎn jí xíng
天禧三年，诏：犯铜、𨱎石，悉免极刑。
shí tóng qián yǒu sì jiān ráo zhōu yuē yǒng píng chí zhōu yuē yǒng fēng jiāng zhōu yuē guǎng níng jiàn zhōu yuē fēng guó
时铜钱有四监：饶州曰永平，池州曰永丰，江州曰广宁，建州曰丰国。
jīng shī shēng è háng zhōu nán ān jūn jiù jiē yǒu jiān hòu fèi zhī
京师、升鄂杭州、南安军旧皆有监，后废之。
fán zhù qián yòng tóng sān jīn shí liǎng qiān yī jīn bā liǎng xī bā liǎng de qián qiān zhòng wǔ jīn
凡铸钱用铜三斤十两，铅一斤八两，锡八两，得钱千，重五斤。
wéi jiàn zhōu zēng tóng wǔ liǎng jiǎn qiān rú qí shù
唯建州增铜五两，减铅如其数。
zhì dào zhōng suì zhù bā shí wàn guàn
至道中，岁铸八十万贯；
jǐng dé zhōng zēng zhì yī bǎi bā shí sān wàn guàn
景德中，增至一百八十三万贯。
dà zhōng xiáng fú hòu tóng kēng duō bù fā
大中祥符后，铜坑多不发。
tiān xǐ mò zhù yī bǎi wǔ wàn guàn
天禧末，铸一百五万贯。
tiě qián yǒu sān jiān qióng zhōu yuē huì mín jiā zhōu yuē fēng yuǎn xìng zhōu yuē jì zhòng
铁钱有三监：邛州曰惠民，嘉州曰丰远，兴州曰济众。
yì zhōu yā zhōu jiù yì yǒu jiān hòu bìng fèi
益州、雅州旧亦有监，后并废。
dà qián guàn shí èr jīn shí liǎng yǐ zhǔn tóng qián
大钱贯十二斤十两，以准铜钱。
jiā qióng èr zhōu suǒ zhù qián guàn èr shí wǔ jīn bā liǎng tóng qián yī dāng xiǎo tiě qián shí jiān yòng
嘉、邛二州所铸钱，贯二十五斤八两，铜钱一当小铁钱十兼用。
hòu yǐ tiě zhòng duō dào róng wèi qì měi èr shí wǔ jīn zhōu zhī zhí èr qiān
后以铁重，多盗熔为器，每二十五斤鬻之直二千。
dà zhōng xiáng fú qī nián zhī yì zhōu lìng cè yán qián qīng zé yì jī tiě shǎo zé róng zhě xiān lì
大中祥符七年，知益州凌策言："钱轻则易赍，铁少则熔者鲜利。
yú shì zhào jiǎn jǐng dé zhī zhì qí jiàn shǐ jiù qián réng yòng rú gù
"于是诏减景德之制，其见使旧钱仍用如故。
suì zhù zǒng èr shí yī wàn guàn zhū lù qián suì shū jīng shī sì fāng yóu cǐ qián zhòng ér huò qīng
岁铸总二十一万贯，诸路钱岁输京师，四方由此钱重而货轻。
jǐng yòu chū zhào sān sī yǐ jiāng dōng fú jiàn guǎng nán shèng shū mín qián hé sān shí yú wàn yì wèi jīn bó qián liú mín jiān
景祐初，诏三司以江东、福建、广南盛输缗钱合三十余万易为金帛，钱流民间。
xǔ shēn wèi sān sī dù zhī pàn guān jiàn yì yǐ yào huà tiě yǔ tóng zá zhù qīng zhòng rú tóng qián fǎ tóng jū sān fēn tiě liù fēn jiē yǒu jī yíng yì de qián qiān fèi shěng ér lì hòu
许申为三司度支判官，建议以药化铁与铜杂铸，轻重如铜钱法，铜居三分，铁六分，皆有奇赢，亦得钱千，费省而利厚。
zhào shēn yòng qí fǎ zhù yú jīng shī
诏申用其法铸于京师。
dà shuài zhù qián zá qiān xī zé qí yè liú sù ér yì chéng shēn zá yǐ tiě liú sè ér duō bù jiù gōng rén kǔ zhī
大率铸钱杂铅、锡，则其液流速而易成，申杂以铁，流涩而多不就，工人苦之。
chū mìng shēn zhù wàn mín yú yuè cái de wàn qián
初命申铸万缗，逾月裁得万钱。
shēn xìng guǐ jué shào chéng shì zì dù yán wú xiào nǎi qiú wèi jiāng dōng zhuǎn yùn shǐ yù yòng qí fǎ yú jiāng zhōu
申性诡谲，少成事，自度言无效，乃求为江东转运使，欲用其法于江州。
cháo tíng cóng zhī yīn zhào shēn jí jiāng zhōu zhù bǎi wàn mín wú lòu qí fǎ
朝廷从之，因诏申即江州铸百万缗，毋漏其法。
zhōng wài zhī qí fēi shì ér zǎi xiàng zhǔ zhī zú wú chéng gōng
中外知其非是，而宰相主之，卒无成功。
chū tài zōng gǎi yuán tài píng xīng guó gèng zhù tài píng tōng bǎo chún huà gèng zhù yòu qīn shū chún huà yuán bǎo zuò zhēn xíng cǎo sān tǐ
初，太宗改元太平兴国，更铸："太平通宝"，淳化更铸，又亲书"淳化元宝"，作真、行、草三体。
hòu gǎi yuán gèng zhù jiē yuē yuán bǎo ér guàn yǐ nián hào zhì shì gǎi yuán bǎo yuán wén dāng yuē bǎo yuán yuán bǎo rén zōng tè mìng yǐ huáng sòng tōng bǎo wéi wén qìng lì yǐ hòu fù guàn yǐ nián hào rú jiù
后改元更铸，皆曰"元宝"，而冠以年号，至是改元宝元，文当曰"宝元元宝"，仁宗特命以"皇宋通宝"为文，庆历以后，复冠以年号如旧。
zì tiān shèng yǐ lái huǐ qián zhù zhōng jí wèi tóng qì jiē yǒu jìn
自天圣以来，毁钱铸钟及为铜器，皆有禁。
qìng lì chū lán chū tóng qián shì jiù fǎ dì jiā qí zuì qián qiān wéi shǒu zhě dǐ sǐ
庆历初，阑出铜钱，视旧法第加其罪，钱千，为首者抵死。
wǔ nián quán zhōu qīng yáng tiě yě dà fā zhuǎn yùn shǐ gāo yì jiǎn bù sì zhào zhì tiě qián wu yú quán yù yí tóng qián yú nèi dì
五年，泉州青阳铁冶大发，转运使高易简不俟诏，置铁钱务于泉，欲移铜钱于内地；
zǐ zhōu lù zhuǎn yùn shǐ cuī fǔ pàn guān zhāng gù yì qǐng jí guǎng ān jūn yú zǐ tiě shān cǎi kuàng tàn zhì jiān yú hé zhōu bìng xiāo jiù xiǎo qián yǐ zhù jiǎn qīng dà qián wèi de bào xiān yí hé zhōu xiāng dì zhì jiān
梓州路转运使崔辅、判官张固亦请即广安军鱼子铁山采矿炭，置监于合州，并销旧小钱以铸减轻大钱，未得报，先移合州相地置监。
zhōu yǐ shàng wén cháo tíng yǐ yì jiǎn fǔ gù wèi shàn zhù qián jiē zuò biǎn
州以上闻，朝廷以易简、辅、固为擅铸钱，皆坐贬。
jūn xīng shǎn xī yí yòng bù zú shǐ yòng zhī shāng zhōu pí zhòng róng yì cǎi luò nán xiàn hóng yá shān guó zhōu qīng shuǐ yě qīng tóng zhì fù mín zhū yáng èr jiān zhù qián
军兴，陕西移用不足，始用知商州皮仲容议，采洛南县红崖山、虢州青水冶青铜，置阜民、朱阳二监铸钱。
jì ér shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ zhāng kuí zhī yǒng xīng jūn fàn yōng qǐng zhù dà tóng qián yǔ xiǎo qián jiān xíng dà qián yī dāng xiǎo qián shí
既而陕西都转运使张奎、知永兴军范雍请铸大铜钱与小钱兼行，大钱一当小钱十；
yòu qǐng yīn jìn zhōu jī tiě zhù xiǎo qián
又请因晋州积铁铸小钱。
jí kuí xǐ hé dōng yòu zhù dà tiě qián yú jìn zé èr zhōu yì yǐ yī dāng shí zhù guān zhōng jūn fèi
及奎徙河东，又铸大铁钱于晋、泽二州，亦以一当十，助关中军费。
wèi jǐ sān sī zòu ba hé dōng zhù dà tiě qián ér shǎn xī fù cǎi yí zhōu zhú jiān lǐng huáng tóng zhì bó jì jiān zhù dà qián
未几，三司奏罢河东铸大铁钱，而陕西复采仪州竹尖岭黄铜，置博济监铸大钱。
yīn chì jiāng nán zhù dà tóng qián ér jiāng chí ráo yí guó yòu zhù xiǎo tiě qián xī niǎn zhì guān zhōng
因敕江南铸大铜钱，而江、池、饶、仪、虢又铸小铁钱，悉辇致关中。
shù zhōu qián zá xíng dà yuē xiǎo tóng qián sān kě zhù dāng shí dà tóng qián yī yǐ gù mín jiān dào zhù zhě zhòng qián wén dà luàn wù jià xiáng yǒng gōng sī huàn zhī
数州钱杂行，大约小铜钱三可铸当十大铜钱一，以故民间盗铸者众，钱文大乱，物价翔踊，公私患之。
yú shì kuí fù zòu jìn zé shí sān zhōu jí wēi shèng jūn rì zhù xiǎo tiě qián dú liú yòng hé dōng
于是奎复奏晋、泽、石三州及威胜军日铸小铁钱，独留用河东。
hé dōng tiě qián jì xíng dào zhù huò lì shén liù qián qīng huò zhòng huàn rú shǎn xī
河东铁钱既行，盗铸获利什六，钱轻货重，患如陕西。
zhī bīng zhōu zhèng jiǎn qǐng hé dōng tiě qián yǐ èr dāng tóng qián yī xíng zhī yī nián yòu yǐ sān dāng yī huò yǐ wǔ dāng yī bà guān lú rì zhù qiě xíng jiù qián
知并州郑戬请河东铁钱以二当铜钱一，行之一年，又以三当一或以五当一，罢官炉日铸，且行旧钱。
ér qì dān yì zhù tiě qián yì bìng biān tóng qián
而契丹亦铸铁钱，易并边铜钱。
qìng lì mò yè qīng chén wèi sān sī shǐ yǔ xué shì zhāng fāng píng děng shàng shǎn xī qián yì yuē guān zhōng yòng dà qián běn yǐ xiàn guān qǔ lì tài duō zhì jiān rén dào zhù qí yòng rì qīng
庆历末，叶清臣为三司使，与学士张方平等上陕西钱议，曰："关中用大钱，本以县官取利太多，致奸人盗铸，其用日轻。
bǐ nián yǐ lái jiē xū gāo wù gū shǐ zēng zhí yú xià zhōng qǔ cháng yú shàng xiàn guān suī yǒu shé dāng zhī xū míng nǎi shòu kuī sǔn zhī shí hài
比年以来，皆虚高物估，始增直于下，终取偿于上，县官虽有折当之虚名，乃受亏损之实害。
jiù bì bù xiān zì sǔn zé fǎ wèi yì xíng
救弊不先自损，则法未易行。
qǐng yǐ jiāng nán yí shāng děng zhōu dà tóng qián yī dāng xiǎo qián sān xiǎo tiě qián sān dāng tóng qián yī hé dōng xiǎo tiě qián rú shǎn xī yì yǐ sān dāng yī qiě bà guān suǒ zhì lú
请以江南、仪商等州大铜钱一当小钱三，小铁钱三当铜钱一，河东小铁钱如陕西，亦以三当一，且罢官所置炉。
zì shì jiān rén shāo wú lì yóu wèi néng jué làn qián
"自是奸人稍无利，犹未能绝滥钱。
qí hòu zhào shāng zhōu ba zhù qīng huáng tóng qián yòu lìng shǎn xī dà tóng qián dà tiě qián jiē yǐ yī dāng èr dào zhù nǎi zhǐ
其后，诏商州罢铸青黄铜钱，又令陕西大铜钱、大铁钱皆以一当二，盗铸乃止。
rán lìng shù biàn bīng mín hào yú zī yòng lèi duō zī yuàn jiǔ zhī shǐ dìng
然令数变，兵民耗于资用，类多咨怨，久之始定。
fāng dà qián zhī xíng yǒu liú xī sōu zhě yǔ rén yuē shì yú zhōu jǐng wáng suǒ zhù wú yì shàng qí gǎn xīn fù zhī jí hu
方大钱之行，有刘羲叟者语人曰："是于周景王所铸无异，上其感心腹之疾乎。
yǐ ér guǒ rán yǔ zài běn chuán
"已而果然，语在本传。
shí xīng yuán fǔ xi xiàn zēng zhì jì yuǎn jiān
时兴元府西县增置济远监。
ér sháo zhōu tiān xìng tóng dà fā suì cǎi èr shí wǔ wàn jīn zhào jí qí zhōu zhì yǒng tōng jiān
而韶州天兴铜大发，岁采二十五万斤，诏即其州置永通监。
hòu jì yuǎn jiān fèi yí zhōu bó jì jiān jì fèi fù zhì
后济远监废，仪州博济监既废复置。
huáng yòu zhōng ráo chí jiāng jiàn sháo wǔ zhōu zhù qián bǎi sì shí liù wàn mín jiā qióng xìng sān zhōu zhù dà tiě qián èr shí qī wàn mín
皇祐中，饶、池、江、建、韶五州铸钱百四十六万缗，嘉、邛、兴三州铸大铁钱二十七万缗。
zhì zhì píng zhōng ráo chí jiāng jiàn sháo yí liù zhōu zhù qián bǎi qī shí wàn mín ér jiā qióng yǐ lǜ mǎi tiě tàn wèi rǎo zì jiā yòu sì nián tíng zhù shí nián yǐ xiū mín lì
至治平中，饶、池、江、建、韶、仪六州铸钱百七十万缗，而嘉、邛以率买铁炭为扰，自嘉祐四年停铸十年，以休民力。
zhì shì dú xìng zhōu zhù qián sān wàn mín
至是，独兴州铸钱三万缗。
xī níng chū tóng huá èr zhōu jī xiǎo tiě qián fán sì shí wàn mín zhào cì hé dōng yǐ tiě cháng zhī
熙宁初，同、华二州积小铁钱凡四十万缗，诏赐河东，以铁偿之。
sì nián shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ pí gōng bì zòu zì xíng dāng èr qián tóng fèi xiāng dāng dào zhù shuāi xī
四年，陕西转运副使皮公弼奏："自行当二钱，铜费相当，盗铸衰息。
qǐng yǐ jiù tóng qiān jǐn zhù
请以旧铜铅尽铸。
zhào tīng zhī
"诏听之。
zì shì zhé èr qián suì xíng yú tiān xià
自是折二钱遂行于天下。
jīng xi zhuǎn yùn shǐ wú jǐ fù jiàn yì yǐng táng jūn fáng jīn wǔ zhōu duō lín mù ér tóng qiān jī yú huái nán ruò yóu xiāng yǐng zhuǎn zhì yǐng táng děng zhōu zhì jiān zhù qián kě yǐ shū qián zhòng zhī bì
京西转运使吴几复建议：郢、唐、均、房、金五州多林木，而铜铅积于淮南，若由襄、郢转致郢、唐等州置监铸钱，可以纾钱重之弊。
shén zōng shì zhī ér wáng ān shí jū zhī qí yì suì qǐn
神宗是之，而王安石沮之，其议遂寝。
hòu nǎi zhào jīng xi huái nán liǎng zhè jiāng xī jīng hú wǔ lù gè zhì zhù qián jiān jiāng xī hú nán shí wǔ wàn mín yú lù shí wàn mín wèi é réng shēn shú qián jīn zhòng zhī xiàn
后乃诏京西、淮南、两浙、江西、荆湖五路各置铸钱监，江西、湖南十五万缗、余路十万缗为额，仍申熟钱斤重之限。
yòu yǐ xīng guó jūn mù héng shū è huì zhōu jì zhì jiān liù tōng jiù shí liù jiān shuǐ lù huí yuǎn zēng tí diǎn zhī guān
又以兴国军、睦衡舒鄂惠州既置监六，通旧十六监，水陆回远，增提点之官。
shí zhū lù dà shuài wu yú zēng é sháo huì zhōu yǒng tōng fù mín jiān jiù é bā shí wàn zhì qī nián zēng sān shí wàn jí zhé èr fán wǔ shí wàn
时诸路大率务于增额：韶惠州永通、阜民监旧额八十万，至七年，增三十万，及折二凡五十万；
hòu wèi zhōu lí yáng jiān suì zēng zhé èr fán wǔ wàn mín xī jīng fù cái jiān suì zēng shì yì běn qián fán shí wàn mín xìng zhōu jì zhòng jiān suì zēng qī wàn èr qiān yú mín shǎn xī sān tóng qián jiān gè suì zēng wǔ wàn mín
后卫州黎阳监岁增折二凡五万缗，西京阜财监岁增市易本钱凡十万缗，兴州济众监岁增七万二千余缗，陕西三铜钱监各岁增五万缗。
ér mù zhōu zé zhì shén quán xú zhōu zé zhì bǎo fēng wú zhōu yǐ qiān xī yì de wàn zhōu yǐ duō tiě kuàng jiē zhì jiān
而睦州则置神泉，徐州则置宝丰，梧州以铅锡易得，万州以多铁矿，皆置监。
yòu zhào qín fèng děng lù jí fèng xiáng fǔ xié gǔ zhì jiān yǐ ér suǒ zhù qián qīng tóng jiā xī cuì è yì huǐ ba zhī
又诏秦凤等路即凤翔府斜谷置监，已而所铸钱青铜夹锡，脆恶易毁，罢之。
rán sī qián wǎng wǎng zá yòng bù néng jìn zhì shì fǎ bì nǎi zhào jìn sī qián zài guān è qián bù kān yòng zhě bié wèi mó yǐ zhù
然私钱往往杂用，不能禁，至是法弊，乃诏禁私钱，在官恶钱不堪用者，别为模以铸。
shāng guó luò nán zēng sān jiān yào fū quán zhì liǎng jiān tōng yǒng xīng huá hé zhōng shǎn jiù jiān wèi jiǔ yǐ gěi gǎi zhù
商、虢、洛南增三监，耀、鄜权置两监，通永兴、华、河中、陕旧监为九，以给改铸。
yǒng xīng fū yào hé zhōng shǎn qù tiě yě yuǎn tīng gǎi zhù yī nián ba
永兴、鄜、耀、河中、陕去铁冶远，听改铸一年罢；
shāng luò nán huá guó zuì jìn tiě yě tīng jiǔ zhì
商、洛南、华、虢最近铁冶，听久置；
fū zhōu děng wǔ jiān hòu ba gǎi zhù bìng qí gōng zuò guī yǒng xīng děng sì jiān zhuān zhù dà qián suǒ zhù dà tiě qián yuē bǔ jí suǒ fèi wěi qián jí kě yǐ dài jiāo zi suǒ yòng ér zhǐ
鄜州等五监候罢改铸，并其工作归永兴等四监，专铸大钱，所铸大铁钱约补及所废伪钱，及可以待交子所用而止。
bā nián zhào hé dōng zhù qián qī shí wàn mín wài zēng zhù xiǎo qián sān shí wàn mín
八年，诏河东铸钱七十万缗外，增铸小钱三十万缗。
yú shì zhī tài yuán hán jiàng qǐng fǎng shǎn xī lìng běn zhòng mó jīng yǐ xi sī zhù zhī bì
于是知太原韩绛请仿陕西令本重模精，以息私铸之弊。
chū xuē xiàng zhù tiě qián yú shǎn xī hòu xǔ yàn xiān zhù yú guǎng nán
初，薛向铸铁钱于陕西，后许彦先铸于广南。
jì ér mín bù biàn yòng shén zōng yù suì ba zhī wáng ān shí gù zhēng nǎi zhào jīng shī jī nèi bìng ba qí xíng yú sì fāng gài rú gù
既而民不便用，神宗欲遂罢之，王安石固争，乃诏京师畿内并罢，其行于四方盖如故。
yuán fēng yǐ hòu xī shī dà jǔ biān yòng kuì quē xú zhōu zhì bǎo fēng xià jiān suì zhù zhé èr qián èr shí wàn mín zhuǎn yí shǎn fǔ
元丰以后，西师大举，边用匮阙，徐州置宝丰下监，岁铸折二钱二十万缗，转移陕府。
yú shí tóng wèi qín lǒng děng zhōu qián jiān fèi zhì yí xǐ bù yī tóng tiě guān duō jiàn yán zhù qián shì bù jìn xíng ér yòu zì chí qián jìn mín zhī xiāo huǐ yǔ fu lán chū jìng wài zhě wèi duō
于时，同、渭、秦、陇等州钱监，废置移徙不一，铜铁官多建言铸钱，事不尽行，而又自弛钱禁，民之销毁与夫阑出境外者为多。
zhāng fāng píng cháng jí jiàn yuē jìn tóng zào bì dào zhù zhě dǐ zuì zhì sǐ shì bù yǔ tiān xià gòng qí lì yě
张方平尝极谏曰："禁铜造币，盗铸者抵罪至死，示不与天下共其利也。
gù shì zhū jiān suǒ zhù qián xī rù yú wáng fǔ suì chū qí jī xiàn gěi zhī sān sī fāng liú bù yú tiān xià
故事，诸监所铸钱悉入于王府，岁出其奇羡给之三司，方流布于天下。
rán zì tài zǔ píng jiāng nán jiāng chí ráo jiàn zhì lú suì gǔ zhù zhì bǎi wàn mín
然自太祖平江南，江、池、饶、建置炉，岁鼓铸至百万缗。
jī bǎi nián suǒ rù yi hu guàn xiǔ yú zhōng cáng chōng zú yú mín jiān yǐ
积百年所入，宜乎贯朽于中藏，充足于民间矣。
bǐ nián gōng sī shàng xià bìng kǔ fá qián bǎi huò bù tōng rén qíng jiǒng pò wèi zhī qián huāng
比年公私上下并苦乏钱，百货不通，人情窘迫，谓之钱荒。
bù zhī suì suǒ zhù qián jīn jiāng ān zài
不知岁所铸钱，今将安在。
fu zhù qián jìn tóng zhī fǎ jiù yǐ lìng chì jù zǎi ér zì xī níng qī nián bān xíng xīn chì shān qù jiù tiáo xuē chú qián jìn yǐ cǐ biān guān zhòng chē ér chū hǎi bó bǎo zǎi ér huí wén yán biān zhōu jūn qián chū wài jiè dàn měi guàn shōu shuì qián ér yǐ
夫铸钱禁铜之法旧矣，令敕具载，而自熙宁七年颁行新敕，删去旧条，削除钱禁，以此边关重车而出，海舶饱载而回，闻沿边州军钱出外界，但每贯收税钱而已。
qián běn zhōng guó bǎo huò jīn nǎi yǔ sì yí gòng yòng yòu zì fèi bà tóng jìn mín jiān xiāo huǐ wú fù kě bàn
钱本中国宝货，今乃与四夷共用，又自废罢铜禁，民间销毁无复可办。
xiāo róng shí qián de jīng tóng yī liǎng zào zuò qì yòng huò lì wǔ bèi
销熔十钱得精铜一两，造作器用，获利五倍。
rú cǐ zé zhú zhōu zhì lú měi lú zēng shù shì yóu quǎn huì zhī yì ér gōng wěi lǘ zhī xiè yě
如此则逐州置炉，每炉增数，是犹畎浍之益，而供尾闾之泄也。
yuán fēng bā nián zhé zōng sì wèi fù shēn qián bì lán chū zhī jìn rú jiā yòu biān chì
元丰八年，哲宗嗣位，复申钱币阑出之禁，如嘉祐编敕；
ba xú zhōu bǎo fēng gǔ zhù
罢徐州宝丰鼓铸；
zhào hù bù tiáo zhū jiān zhī kě jiǎn zhě fán zēng zhì zhù qián jiān shí sì jiē ba zhī
诏户部条诸监之可减者，凡增置铸钱监十四皆罢之。
shǎn xī xíng tiě qián zhì shǎn fǔ yǐ dōng jí tóng qián de mín yǐ tiě qián huàn yì yǒu qīng zhòng bù děng zhī huàn
陕西行铁钱，至陕府以东即铜钱地，民以铁钱换易，有轻重不等之患。
yuán yòu liù nián nǎi yì xiàn dōng xíng yǒu shuì wù zhě yǐ shí fēn lǜ zhī zhǐ xǔ yì èr fēn rén wú dé guò wǔ qiān
元祐六年，乃议限东行，有税物者以十分率之，止许易二分，人毋得过五千。
bā nián mìng gōng sī gěi nà mào yì bìng zhuān yòng tiě qián ér guān tǎng tóng qián yǐ shí jì zhì yùn zhì nèi jùn shāng lǚ yuàn yú shǎn xī nèi jùn rù biàn tóng qián gěi jù qǐng yú bié lù zhě tīng
八年，命公私给纳、贸易并专用铁钱，而官帑铜钱以时计置，运致内郡，商旅愿于陕西内郡入便铜钱，给据请于别路者听。
réng dìng jiā ráo zhī shù měi bǎi mín hé dōng jīng xi jiā ráo sān qiān zài jīng yú lù sì qiān
仍定加饶之数，每百缗，河东、京西加饶三千，在京、余路四千。
xiān shì tài zǔ shí qǔ táng fēi qián gù shì xǔ mín rù qián jīng shī yú zhū zhōu biàn huàn
先是，太祖时取唐飞钱故事，许民入钱京师，于诸州便换。
qí fǎ shāng rén rù qián zuǒ cáng kù xiān jīng sān sī tóu dié nǎi shū yú kù
其法：商人入钱左藏库，先经三司投牒，乃输于库。
kāi bǎo sān nián zhì biàn qián wù lìng shāng rén rù qián yì wu chén dié jí niǎn zhì zuǒ cáng kù gěi yǐ quàn réng chì zhū zhōu fán shāng rén jī quàn zhì dāng rì gěi fù wéi zhě kē fá
开宝三年，置便钱务，令商人入钱诣务陈牒，即辇致左藏库，给以券，仍敕诸州凡商人赍券至，当日给付，违者科罚。
zhì dào mò shāng rén rù biàn qián yī bǎi qī shí yú wàn guàn tiān xǐ mò zēng yī bǎi yī shí sān wàn guàn
至道末，商人入便钱一百七十余万贯，天禧末，增一百一十三万贯。
zhì shì nǎi fù zēng dìng jiā ráo zhī shù xíng yān
至是，乃复增定加饶之数行焉。
zhé èr tóng qián yòu dìng gōu zhì zhī fǎ
折二铜钱又定钩致之法。
chū yù fù jiù zhǐ xíng yú běn lù
初欲复旧，止行于本路。
yì zhě wèi guān dōng zhū lù jì yǐ tōng xíng duó bǐ yǔ cǐ lǐ yì fēi biàn
议者谓："关东诸路既已通行，夺彼予此，理亦非便。
qiě shǎn yòu suǒ yòng zhé èr tiě qián zhǐ dāng yī xiǎo tóng qián jí zhé èr tóng qián jǐn guī shǎn xī bù zhí bān yùn fèi guǎng cù nán gōu zhì qiě yǔ tiě qián yī děng lǜ tiě qián zhuǎn gèng jiā qīng
且陕右所用折二铁钱，止当一小铜钱，即折二铜钱尽归陕西，不直般运费广，猝难钩致，且与铁钱一等，虑铁钱转更加轻。
nǎi lìng zhé èr tóng qián kuān suǒ xíng dì tīng xíng yú shǎn xī yí lù jí hé dōng jìn jiàng shí cí xí zhōu jīng xī xī jīng hé yáng xǔ rǔ zhèng jīn fáng jūn shān děng zhōu yú lù zé jìn
"乃令折二铜钱宽所行地，听行于陕西一路，及河东晋、绛、石、慈、隰州，京西西京、河阳、许、汝、郑、金、房、均、邓等州，余路则禁。
réng xiàn èr nián wú gèng yòng zài mín jiān zhě tīng yǐ shū mǎi nà zài guān tǎng zhě yǐ shū shàng gòng jí fēi yán liú de huò shù wú shàng gōng zhě suǒ lì yùn sī yí fā shū jīng shī
仍限二年毋更用，在民间者听以输买纳，在官帑者以输上供，即非沿流地或数无上供者，所隶运司移发输京师。
xún zhào gèng zhù xiǎo tóng qián
寻诏更铸小铜钱。
hé dōng ān fǔ tí xíng sī yán qǐng jiàng zhōu yuán qǔ xiàn zhì jiān gǔ zhù tóng qián fèi qiě bù gěi jīn yǐ fèi jiān yòu jìn zhé èr tóng qián bù tōng xíng fēi biàn
河东安抚、提刑司言："顷绛州垣曲县置监鼓铸铜钱，费且不给，今已废监，又禁折二铜钱不通行，非便。
nǎi tīng xíng shǐ rú jiù
"乃听行使如旧。
gòng bèi kù shǐ zhèng jià shǐ qì dān hái yán qí gěi yú xiāng zhě qián jiē zhōng guó suǒ zhù
供备库使郑价使契丹还，言其给舆箱者钱，皆中国所铸。
nǎi zēng yán sān lù lán chū zhī fǎ
乃增严三路阑出之法。
xī fēng jiān tóng tiě qián cháng bìng xíng tóng qián qiān yì tiě qián qiān wǔ bǎi wèi wén qīng zhòng zhī bì
熙、丰间铜铁钱尝并行，铜钱千易铁钱千五百，未闻轻重之弊。
jí hòu tóng qián rì shǎo tiě qián zī duō
及后铜钱日少，铁钱滋多。
shào shèng chū tóng qián qiān suì yì tiě qián èr qiān wǔ bǎi tiě qián jìn qīng
绍圣初，铜钱千遂易铁钱二千五百，铁钱浸轻。
yuán fú èr nián xià shǎn xī zhū lù ān fǔ sī bó jiū lì hài
元符二年，下陕西诸路安抚司博究利害。
yú shì zhào shǎn xī xī jìn tóng qián zài mín jiān zhě lìng jǐn sòng guān ér guān tóng xī qǔ jiù jīng xi zhì jiān
于是诏陕西悉禁铜钱，在民间者令尽送官，而官铜悉取就京西置监。
yǒng xīng shuài chén lù shī mǐn yán jì jiǎn huǐ sī qián jìn tóng ba yě zé wù jià dāng jiǎn
永兴帅臣陆师闵言："既拣毁私钱，禁铜罢冶，则物价当减。
yuàn xià shǎn xī zhōu xiàn fán yǒu shì mǎi bìng zhǔn dù tóng qián zhī zhí yǐ píng qí jià
愿下陕西州县，凡有市买，并准度铜钱之直，以平其价。
zhào yòng qí yán ér háo jiǎ fù jiā duō bù biàn
"诏用其言，而豪贾富家多不便。
huī zōng sì wèi tōng pàn fèng zhōu mǎ jǐng yí yán shǎn xī zì qù nián ba shǐ tóng qián xù zhuī guān cuò zhì qián fǎ wèi wén yǒu shēn jiū qián bì qīng zhòng zhuó jiàn lì hài zhě
徽宗嗣位，通判凤州马景夷言："陕西自去年罢使铜钱，续追官措置钱法，未闻有深究钱弊轻重灼见利害者。
tóng qián liú zhù tiān xià suī qiān bǎi nián wèi cháng yǒu qīng zhòng zhī huàn
铜钱流注天下，虽千百年未尝有轻重之患。
dú tiě qián jú yú yí lù suǒ kě tōng jiāo yì yǒu wú zhě xiàn yǐ shí zhōu zhī de yù wú zhì ài ān kě de hu
独铁钱局于一路，所可通交易有无者，限以十州之地，欲无滞碍，安可得乎？
yòu zhū zhōu qián jiān gǔ zhù bù yǐ suì yuè zēng duō yǐ gǔ zhù wú qióng zhī qián ér gōng liú zhuǎn yǒu xiàn zhī yòng gèng shù shí nián jī zhì yī yú bào rú qiū shān gōng sī wéi hài yòu bèi yú jīn rì yǐ
又诸州钱监鼓铸不已，岁月增多，以鼓铸无穷之钱，而供流转有限之用，更数十年，积滞一隅，暴如丘山，公私为害，又倍于今日矣。
wèi yi chí qí jìn jiè xǔ lín jìn shǎn xī hé dōng děng lù tè bù rù jīng chéng wài fán xiè yán de zhōu xiàn bìng xǔ tōng xíng zhé èr tiě qián
谓宜弛其禁界，许邻近陕西、河东等路特不入京城外，凡解盐地州县并许通行折二铁钱。
rú cǐ zé liú zhù wú qióng jiǔ yuǎn zì wú qīng zhòng zhī huàn
如此则流注无穷，久远自无轻重之患。
jì ér yán zhě wèi tiě qián zhòng zhì nán yǐ jī yuǎn mín jiān jiē yuàn fù yòng tóng qián
"继而言者谓："铁钱重滞，难以赍远，民间皆愿复用铜钱。
dāng gōng sī kuì fá zhī shí zhū lù zhōu xiàn guān sī tóng qián jī zhù wàn shù fǎn wú suǒ yòng
当公私匮乏之时，诸路州县官私铜钱积贮万数，反无所用。
nǎi zhào tóng tiě qián tīng mín jiān tōng xíng ér tóng qián zhǐ yòng dí mǎi
"乃诏铜铁钱听民间通行，而铜钱止用籴买。
jiàn zhōng jìng guó yuán nián shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ sūn jié yǐ tiě qián duō ér tóng qián shǎo qǐng fù zhù tóng qián hou tóng tiě qián qīng zhòng shāo jūn jí tīng jiān zhù
建中靖国元年，陕西转运副使孙杰以铁钱多而铜钱少，请复铸铜钱，候铜铁钱轻重稍均，即听兼铸。
chóng níng yuán nián qián shǎn xī zhuǎn yùn pàn guān dōu kuàng fù qǐng quán ba shǎn xī zhù tiě qián
崇宁元年，前陕西转运判官都贶复请权罢陕西铸铁钱。
hù bù shàng shū wú jū hòu yán jiāng chí ráo jiàn qián é bù fū yì jiǎn tóng zēng qiān xī suì kě shěng tóng sān shí yú wàn jīn jì zēng zhù qián shí wǔ wàn jiǔ qiān yú mín
户部尚书吴居厚言："江、池、饶、建钱额不敷，议减铜增铅、锡，岁可省铜三十余万斤，计增铸钱十五万九千余缗。
suǒ zhù guāng míng jiān rèn yǔ jiàn xíng qián bù yì
所铸光明坚韧，与见行钱不异。
zhào kě
"诏可。
rán kè yóu bù dēng
然课犹不登。
èr nián jū hòu nǎi qǐng jiǎn yòng qián hòu shàng gòng zhù qián tiáo yuē shì qí dēng hào zhī shù bié dìng quàn jǔ zhī fǎ
二年，居厚乃请检用前后上供铸钱条约，视其登耗之数，别定劝沮之法。
huì cài jīng dāng zhèng jiāng yǐ lì huò rén zhǔ tuō jiǎ shào shù sì wèi fēn gēng
会蔡京当政，将以利惑人主，托假绍述，肆为纷更。
yǒu xǔ tiān qǐ zhě jīng zhī dǎng yě shí wéi shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ yíng hé jīng yì qǐng zhù dāng shí qián
有许天启者，京之党也，时为陕西转运副使，迎合京意，请铸当十钱。
wǔ yuè
五月，
shǐ lìng shǎn xī jí jiāng chí ráo jiàn zhōu
始令陕西及江、池、饶、建州，
yǐ suì suǒ zhù xiǎo píng qián zēng liào gǎi zhù dāng wǔ dà tóng qián
以岁所铸小平钱增料改铸当五大铜钱，
yǐ shèng sòng tōng bǎo wéi wén
以"圣宋通宝"为文，
jì ér bìng lìng shū mù héng è qián jiān
继而并令舒、睦、衡、鄂钱监，
yòng shǎn xī shì zhù zhé shí qián
用陕西式铸折十钱，
xiàn jīn suì zhù sān shí wàn mín
限今岁铸三十万缗，
tiě qián èr bǎi wàn mín
铁钱二百万缗。
mù sī zhù rén yī wèi guān jiang bìng qí jiā shè yíng yǐ jū zhī hào zhù qián yuàn wèi de xī rén zhāo tiān xià wáng mìng jí shān zhù qián zhī yì
募私铸人一为官匠，并其家设营以居之，号铸钱院，谓得昔人招天下亡命即山铸钱之意。
suǒ zhù tóng qián tōng xíng zhū lù ér shǎn xī hé dōng sì chuān xì tiě qián de zhě jìn zhī dì zhù yú shǎn xī tiě qián de ér yǐ
所铸铜钱通行诸路，而陕西、河东、四川系铁钱地者禁之，第铸于陕西铁钱地而已。
zì xī níng yǐ lái zhé èr qián suī xíng mín jiān fǎ bù xǔ yùn zhì jīng shī gù zhū zhōu suǒ jī shén duō
自熙宁以来，折二钱虽行民间，法不许运致京师，故诸州所积甚多。
zhì shì fā yùn sī yīn qǐng yǐ guān tǎng suǒ yǒu zhé èr qián gǎi zhù zhé shí qián
至是，发运司因请以官帑所有折二钱改铸折十钱。
sān nián suì ba zhù xiǎo píng qián jí zhé wǔ qián
三年，遂罢铸小平钱及折五钱。
zhì jiān yú jīng chéng suǒ fù xú zhōu bǎo fēng wèi zhōu lí yáng jiān bìng gǎi zhù zhé èr qián wèi zhé shí jiù zhé èr qián qī yī suì wù yòng
置监于京城所，复徐州宝丰、卫州黎阳监，并改铸折二钱为折十，旧折二钱期一岁勿用。
dà yán sī zhù zhī lìng mín jiān suǒ yòng tōu shí qì wù bìng guān zào zhōu zhī zhé zhù zhě yī sī yǒu fǎ jiā èr děng
大严私铸之令，民间所用𨱎石器物，并官造鬻之，辄铸者依私有法加二等。
mìng zhū lù zhuǎn yùn sī yú yán liú shùn biàn de suí yí zēng zhì qián jiān bǐ mín yǐ suǒ yǒu zhé èr qián huàn nà yú guān yùn zhì suǒ zēng jiān gǎi zhù zhé shí qián
命诸路转运司于沿流顺便地，随宜增置钱监，俾民以所有折二钱换纳于官，运致所增监改铸折十钱。
èr guǎng chǎn tiě lìng gǔ zhù xiǎo tiě qián zhǐ xíng yú liǎng lù
二广产铁，令鼓铸小铁钱，止行于两路；
qí gōng sī tóng qián duì huàn yùn shū yuán fēng kù réng yú xún zhōu zhì tiě qián jiān yī shǎn xī liào lì zhù dāng èr qián
其公私铜钱兑换运输元丰库，仍于浔州置铁钱监，依陕西料例铸当二钱。
sì nián lì qián gāng yàn yàng fǎ
四年，立钱纲验样法。
chóng níng jiān yǐ suǒ zhù yù shū dāng shí qián lái shàng mín yòng tóng jiǔ jīn qī liǎng yǒu jī qiān bàn zhī xī jū sān zhī yī
崇宁监以所铸御书当十钱来上，缗用铜九斤七两有奇，铅半之，锡居三之一。
zhào bān qí shì yú zhū lù lìng chì zè jí wū bèi shū huà fēn míng
诏颁其式于诸路，令赤仄及乌背，书画分明。
shí zhào tǐng zhī wèi mén xià shì láng jì bài yòu pú yè yǔ cài jīng yì duō bù hé yīn jí yán dāng shí qián bù biàn sī zhù jìn guǎng
时赵挺之为门下侍郎，继拜右仆射，与蔡京议多不合，因极言当十钱不便，私铸浸广。
nǎi lìng tí xíng sī suì jiào xún bǔ guān yí lù suǒ huò duō guǎ jì lìng fú jiàn guǎng nán wú xíng yòng dì zhù yǐ shàng gōng jí gěi tā lù
乃令提刑司岁较巡捕官一路所获多寡，继令福建、广南毋行用，第铸以上供及给他路。
fán wéi rén fù dài ruò fēng shí yǐng bì sī zhù qián zhě xī lùn yǐ fǎ wú de yīn shú
凡为人附带若封识影庇私铸钱者，悉论以法，毋得荫赎。
qí zhì zhù qián yuàn gài jiāng yǐ jǐn shōu suǒ zài wáng mìng dào zhù zhī rén rán fàn fǎ zhě bù wéi zhǐ
其置铸钱院，盖将以尽收所在亡命盗铸之人，然犯法者不为止。
nǎi mìng jīng hú nán běi jiāng nán dōng xī liǎng zhè bìng yǐ zhé shí qián wèi zhé wǔ jiù zhé èr qián réng jiù
乃命荆湖南北、江南东西、两浙并以折十钱为折五，旧折二钱仍旧。
lǜ mào fǎ rù dōng běi yě jīn yǐ jiāng wèi jiè huái nán zhòng bǎo qián yì zuò dāng wǔ yòng yān
虑冒法入东北也，今以江为界，淮南重宝钱亦作当五用焉。
wǔ nián liǎng zhè dào zhù yóu shén xiǎo píng qián yì shǎo shì yì rú zhì
五年，两浙盗铸尤甚，小平钱益少，市易濡滞。
suì mìng yǐ zhé wǔ zhé shí shàng gōng xiǎo píng qián liú běn lù
遂命以折五、折十上供，小平钱留本路；
jiāng chí ráo jiàn sháo zhōu qián jiān suì kè yǐ bā fēn zhù xiǎo píng qián èr fēn zhù dāng shí qián
江、池、饶、建、韶州钱监，岁课以八分铸小平钱，二分铸当十钱。
é zhào guǎng nán jiāng nán fú jiàn liǎng zhè jīng hú huái nán yòng zhé èr qián gǎi zhù zhé shí qián jiē ba qí chuàng zhì zhù qián yuàn jí zhāo zhì qián hù bìng tíng
俄诏广南、江南、福建、两浙、荆湖、淮南用折二钱改铸折十钱皆罢，其创置铸钱院及招置钱户并停。
jì fù ba zhù dāng shí èr fēn zhī lìng jǐn zhù xiǎo píng qián
继复罢铸当十二分之令，尽铸小平钱。
jīng hú jiāng nán liǎng zhè huái nán zhòng bǎo qián zuò dāng sān zài jīng jīng jī jīng dōng xi hé dōng hé běi shǎn xī xī hé zuò dāng wǔ
荆湖、江南、两浙、淮南重宝钱作当三，在京、京畿、京东西、河东、河北、陕西、熙河作当五。
tōng bǎo qián suǒ zhù wèi duō zài guān zhě xī fēng zhuāng zài mín jiān zhě yǐ xiǎo píng qián nà huàn
通宝钱所铸未多，在官者悉封桩，在民间者以小平钱纳换。
xuán fù zhào jīng jī jīng dōng xi hé běi hé dōng shǎn xī xī hé dāng shí qián réng jiù liǎng zhè zuò dāng sān jiāng nán huái nán jīng hú zuò dāng wǔ
旋复诏京畿、京东西、河北、河东、陕西、熙河当十钱仍旧，两浙作当三，江南、淮南、荆湖作当五。
shí qián bì kǔ zhòng tiáo xù bù yī sī zhù rì shén
时钱币苦重，条序不一，私铸日甚。
yù shǐ chén jī zòu yuē xiǎo qián biàn mín jiǔ yǐ
御史沈畸奏曰："小钱便民久矣。
gǔ zhě jūn xīng xī shǎng bù jì huò yǐ yī dāng bǎi huò yǐ yī dāng qiān
古者军兴，锡赏不继，或以一当百，或以一当千。
cǐ quán shí zhī yi qǐ kě xíng yú tài píng wú shì zhī rì zāi
此权时之宜，岂可行于太平无事之日哉？
dāng shí gǔ zhù yǒu shù bèi zhī xi suī rì jiàn zhī qí shì bù kě è
当十鼓铸，有数倍之息，虽日渐之，其势不可遏。
wèi jǐ zhào dāng shí qián zhǐ xíng yú jīng shī shǎn xī hé dōng hé běi
"未几，诏当十钱止行于京师、陕西、河东、河北。
é bìng jī nèi yòng zhī yú lù xī jìn
俄并畿内用之，余路悉禁。
qī yī jì sòng guān cháng yǐ xiǎo qián huàn nà dào zhě shū yú yuán fēng chóng níng kù ér sī qián yì xiàn yī jì zì zhì jì tóng zhí zēng èr fēn cháng yǐ xiǎo qián yǐn cáng zhě lùn rú fǎ
期一季送官，偿以小钱，换纳到者输于元丰、崇宁库，而私钱亦限一季自致，计铜直增二分，偿以小钱，隐藏者论如法。
xún zhào zhèng zhōu xī jīng yì tīng yòng zhé shí qián jìn mào yì wèi èr jià zhě
寻诏郑州、西京亦听用折十钱，禁贸易为二价者。
dōng nán zhū jiān zēng zhù xiǎo píng qián yǐ dài cháng qián ér sī qián yì gǎi zhù yān
东南诸监增铸小平钱，以待偿钱，而私钱亦改铸焉。
zhé shí qián wèi bì jì zhòng yī dàn gèng lìng zé mín zhòu shī hòu lì
折十钱为币既重，一旦更令，则民骤失厚利。
yòu zhū lù huò yòng huò fǒu wǎng wǎng bù jìn shū yú guān mào fǎ sī fàn
又诸路或用或否，往往不尽输于官，冒法私贩。
shǐ lìng sì fǔ jī nèi kāi fēng fǔ xǔ sōu suǒ zhōu chē shǎng shì jiù fǎ zēng bèi
始令四辅、畿内、开封府许搜索舟车，赏视旧法增倍。
shuǐ lù suǒ yóu guān sī shī chá zhě jiē tíng tì ér shòu nà bù jiǎn xuǎn róng sī qián qí jiān zhě yǐ chà dìng zuì fǎ
水陆所由，官司失察者皆停替，而受纳不拣选、容私钱其间者，以差定罪法。
yòu yǐ sī qián wěi duō bù néng xī jìn nǎi lìng wài lù měi yī sī qián jì xiǎo píng qián sān yǐ xiǎo qián yì yú guān zài jīng yǐ sì xiǎo píng qián yì zhī
又以私钱猥多，不能悉禁，乃令外路每一私钱，计小平钱三，以小钱易于官，在京以四小平钱易之。
jīng shī chū nà jí mín jiān mào yì bìng dà xiǎo qián cān yòng ér sī zhù xiǎo píng qián zhé xíng yòng
京师出纳及民间贸易，并大小钱参用，而私铸小平钱辄行用。
lì sōu suǒ gào bǔ zuì shǎng yuè jiāng huái rù biàn qián zhì jīng zhě yī yī dāng shí qián fǎ
立搜索告捕罪赏，越江、淮入汴钱至京者，一依当十钱法。
yù shǐ zhāng mào zhí qǐng yán sī fàn dāng shí zhī lìng gāng zhōu zài xiè jiē xuǎn guān jiān suǒ bǎo wú cáng nì zhōu chē dōu dān jí yí lǜ sī fàn zhě bìng tīng sōu suǒ
御史张茂直请严私贩当十之令，纲舟载卸，皆选官监索，保无藏匿，舟车兜担，即疑虑私贩者，并听搜索；
ér fú jiàn mín huò sī zhù zhuǎn rù huái zhè jīng dōng děng lù zhě suǒ yóu zhōu xiàn guān sī jiē zhì lòu yì zhī zuì bù yǐ shè miǎn
而福建民或私铸转入淮、浙、京东等路者，所由州县官司皆治漏逸之罪，不以赦免。
fǎ zī mì yǐ
法滋密矣。
dà guān yuán nián zhāng mào zhí fù yán zhōu xiàn dū bǔ jiā jùn sī xiǎo huáng qián tóu wěi jiāng hé bù gǎn fù chū
大观元年，张茂直复言："州县督捕加峻，私小黄钱投委江河，不敢复出。
qǐng lìng dōng nán zhōu xiàn zhì shuǐ kuì fēng jiàn yú huán huì zhōng tīng mín yǐ sī qián zì tóu rú zì shǒu fǎ
请令东南州县置水匮封键于阛阓中，听民以私钱自投，如自首法。
dāng sān dāng wǔ qián zhōu chuán fù dài zhě yì duō qì zhī jiāng hé qǐng xià zhū lù lāo lù
当三、当五钱，舟船附带者，亦多弃之江河，请下诸路捞漉。
shí cài jīng fù xiāng zài zhǔ yòng zhé shí qián
时蔡京复相，再主用折十钱。
èr yuè shǒu zhù yù shū dāng shí qián yǐ jīng jī qián jiān suǒ de sī qián gǎi zhù
二月，首铸御书当十钱，以京畿钱监所得私钱改铸。
xún xīng fù jīng jī liǎng jiān yǐ zhuǎn yùn shǐ sòng qiáo nián lǐng zhī yòng tí jǔ jīng jī zhù qián sī wèi míng
寻兴复京畿两监，以转运使宋乔年领之，用提举京畿铸钱司为名。
qiáo nián zhù wū bèi lù tóng qián lái shàng zhào yǐ lù tóng shì bān xíng zhū lù
乔年铸乌背漉铜钱来上，诏以漉铜式颁行诸路。
jīng zhī chū wèi zhé shí qián rén bù yǐ wèi biàn dì yì zhī zhī
京之初为折十钱，人不以为便，帝亦知之。
gù chóng níng sì nián yǐ hòu shāo gèng qí fǎ jí jīng qù wèi suì zhào yù zhōng wài
故崇宁四年以后，稍更其法，及京去位，遂诏谕中外。
jīng zài de zhèng fù xíng zhī zhī dào zhù zhě bì zhòng jiāng wēi yǐ xíng
京再得政复行之，知盗铸者必众，将威以刑。
huì yǒu gào sū zhōu zhāng yán dào zhù shù qiān wàn mín suì xìng dà yù
会有告苏州章𫄧盗铸数千万缗，遂兴大狱。
chū qiǎn li xiào shòu yòu qiǎn chén jī xiāo fú mò yǐ mìng zhī sū zhōu sūn jié fā yùn fù shǐ wú zé rén
初遣李孝寿，又遣沈畸、萧服，末以命知苏州孙杰、发运副使吴择仁。
yán zuò cì liú hǎi dǎo lián zuò zhě shí yú rén shí jiē yuān zhī
𫄧坐刺流海岛，连坐者十余人，时皆冤之。
yú shì bān xíng dà guān xīn xiū qián fǎ yú tiān xià shēn mìng kāi fēng fǔ yǐn shǎo wài lù jiān sī gè fēn zhōu jùn jǔ xíng àn jǔ néng fǒu yuè jiǎn huì fǎ lìng shǐ mín zhī jìn
于是颁行大观新修钱法于天下，申命开封府尹少、外路监司，各分州郡举行，按举能否，月检会法令，使民知禁。
yòng sūn jié yán dào zhù yī huái dōng zhòng fǎ de náng tuó qiáng dào zhī jiā jí qí cái yǐ dài shǎng jū tíng lín bǎo bìng jūn bèi gào yàn
用孙杰言，盗铸依淮东重法地，囊橐强盗之家，籍其财以待赏，居停邻保并均备告验；
sī qián yī sī chá fǎ
私钱依私茶法；
gěi suí háng wù
给随行物；
zhōu cháng zhuāng dào zhù shǎng qián wǔ qiān ráo zhōu xiàn jī yú shī xíng jiān sī shī chá bù yǐ shè yuán
州常桩盗铸赏钱五千饶，州县稽于施行，监司失察，不以赦原。
shì suì jīng jī jì zhì qián jiān nǎi zhuān zhù dāng shí dà qián ér xiǎo píng qián zé zhù yú zhū lù
是岁，京畿既置钱监，乃专铸当十大钱，而小平钱则铸于诸路。
jì ér dāng shí qián shǎo fù zhì zhēn zhōu zhù qián jiān yǐ běn lù suǒ huàn qián bù yī shì zhě jí zhū sī dāng èr jiàn mín yòng jiù shì gǎi zhù dāng shí qián
既而当十钱少，复置真州铸钱监，以本路所换钱不依式者及诸司当二见缗，用旧式改铸当十钱。
míng nián lìng jiāng chí ráo jiàn zhōu qián jiān zì lái suì yǐ zhù dāng shí wǔ fēn zhù xiǎo píng qián
明年，令江、池、饶、建州钱监，自来岁以铸当十五分铸小平钱。
shēn yán sī zhù zhī fǎ jí tuō quán yào shì shì dù yuè guān jīn jù hàn sōu suǒ zhě suī qīng yǐ wéi zhì lùn zài yù wù zhě tóng zhī
申严私铸之法，即托权要事势，度越关津，拒捍搜索者，虽轻以违制论，载御物者同之。
chū chóng níng wǔ nián shǐ jìn shǎn xī tiě qián xíng yú xìng yuán fǔ děng jiè
初，崇宁五年，始禁陕西铁钱行于兴元府等界。
zhì shì yòu yǐ tiě qián wěi duō jìn shǎn xī tiě qián rù shǔ
至是，又以铁钱猥多，禁陕西铁钱入蜀。
yǒu dǒng kuí zhě wèi zǒu mǎ chéng shòu suì lìng yǐ tiě qián sān zhé tóng qián yī
有董奎者，为走马承受，遂令以铁钱三折铜钱一。
shì wén zé kuí yǐ wàng sì xiōng yì zhì bì qīng wù zhòng kuí suì jí zuì
事闻，责奎以妄肆胸臆，致币轻物重，奎遂即罪。
sān nián shēn dāng shí qián xíng shǐ zhī lìng yì yǐ jīng dōng jīng xi ér hé běi bìng biān zhōu xiàn zhèn zhài sì què chǎng jí dēng lái mì zhōu yuán hǎi xiàn zhèn děng jiē jìn
三年，申当十钱行使之令，益以京东、京西，而河北并边州县镇砦、四榷场及登、莱、密州缘海县镇等皆禁。
shí cài jīng fù bà zhèng yǐ
时蔡京复罢政矣。
sì nián zhào gǔ zhù dāng shí qián duō lǜ fǎ suí yǐ bì qí zhǐ zhù jiù é xiǎo píng qián
四年，诏："鼓铸当十钱多，虑法随以弊，其止铸旧额小平钱。
zhāng shāng yīng wèi xiāng zòu yán dāng shí qián wéi hài jiǔ yǐ
"张商英为相，奏言："当十钱为害久矣。
jiù xiǎo píng qián yǒu chū mén zhī jìn gù sì fāng kè lǚ zhī huò jiāo yì de qián bì dà bàn rù zhōng mò yán chāo shōu mǎi gào dié ér yú qián yòu liú bù zài shì jǐng cǐ shàng xià nèi wài jiāo xiāng yǎng
旧小平钱有出门之禁，故四方客旅之货，交易得钱，必大半入中末盐钞，收买告牒，而余钱又流布在市井，此上下内外交相养。
zì dāng shí qián xíng yǐ yī fū ér fù bā shí qiān xiǎo chē zài sì bǎi qiān qián jì wèi qīng jī zhī wù zé gào dié wèi zhì huò yán chāo fēi děi xū tái zhī xi zé bù xíng
自当十钱行，以一夫而负八十千，小车载四百千，钱既为轻赍之物，则告牒为滞货，盐钞非得虚抬之息则不行。
chén jīn yù jiè nèi kù bìng mì yuàn zhū sī fēng zhuāng chóu juàn jīn yín bìng yán chāo xià lìng zhé shí qián xiàn mín bàn nián suǒ zài sòng guān shí qiān gěi yín juàn gè yì pǐ liǎng xiàn jìng wú gèng yòng
臣今欲借内库并密院诸司封桩绸绢、金银并盐钞，下令折十钱限民半年所在送官，十千给银绢各一匹两，限竟毋更用。
sì qián rù guān zé qí è zhě zhù xiǎo píng qián cún qí hǎo zhě zhé sān xíng yòng
俟钱入官，择其恶者铸小平钱，存其好者折三行用。
rú cǐ zé qián fǎ chāo fǎ bù xiāng dī áng kě yǐ fù jiù
如此则钱法、钞法不相低昂，可以复旧。
lì zhōu lù tí xíng sī yán jiù tóng tiě qián qīng zhòng xiāng xún yǐ dà tiě qián yī zhé xiǎo tóng qián èr
利州路提刑司言："旧铜铁钱轻重相寻，以大铁钱一折小铜钱二；
jīn dà tiě qián wǔ zhǐ dāng yī tóng qián bǐ jiù qīng shí bèi
今大铁钱五止当一铜钱，比旧轻十倍。
yòu liú rù chuān jiè qián qīng wù zhòng pō lèi shǎn xī
又流入川界，钱轻物重，颇类陕西。
yù jiāng zhé èr dà tiě qián yǐ yī zhé yī suī shāo jiǎn qián shù qián bì shāo zhòng
欲将折二大铁钱以一折一，虽稍减钱数，钱必稍重。
zhào xǔ shǎn xī tiě qián rù shǔ réng jiù jǐn shì qí jìn qiě mìng yǐ jīn wù jià liàng yi cái zhī
"诏许陕西铁钱入蜀仍旧，尽释其禁，且命以今物价量宜裁之。
zhèng hé yuán nián zhào qián zhòng zé wù qīng qián qīng zé wù zhòng qí shì rán yě
政和元年诏："钱重则物轻，钱轻则物重，其势然也。
jīn zhū lù suǒ zhù xiǎo píng qián xíng zhī jiǔ ér wú bì duō ér bù yōng wèi lì bó yǐ
今诸路所铸小平钱，行之久而无弊，多而不壅，为利博矣。
wǎng suì tú lì zhī chén gǔ zhù dāng shí qián gǒu jì mù qián bù jiù yōu jiǔ gōng sī wéi hài yòng zhī jǐ shí nián qí fǎ rì bì ér bù shèng
往岁图利之臣鼓铸当十钱，苟济目前，不究悠久，公私为害，用之几十年，其法日弊而不胜。
jiān huá zhī mín guī lì mào fǎ xiāo huǐ dāng èr xiǎo píng qián suǒ zài dào zhù làn qián yì duō bǎi wù zēng jià
奸猾之民规利冒法，销毁当二、小平钱，所在盗铸，滥钱益多，百物增价。
ruò bù zǎo gé jí bì wú yǐ shí
若不早革，即弊无已时。
qí guān sī jiàn zài dāng shí qián kě bìng zuò dāng sān yǐ wéi dìng zhì
其官私见在当十钱，可并作当三，以为定制。
shàng lǜ háo huá dàn yú zhé yuè xū dòng fú yán kě nèi zì jīng yǐn wài dǎi jiān sī jùn xiàn xī xīn kāi yù
尚虑豪猾惮于折阅，胥动浮言，可内自京尹，外逮监司、郡县，悉心开谕。
zì dāng shí qián xíng dǐ mào zhě duō
自当十钱行，抵冒者多。
dà guān sì nián xīng biàn shè tiān xià
大观四年，星变，赦天下。
fán yǐ sī qián dé zuì yǒu sī shàng míng shù wáng lǜ shí yú wàn rén
凡以私钱得罪，有司上名数，亡虑十余万人。
cài jīng wǎng shàng dú mín kě wèi liè yǐ
蔡京罔上毒民，可谓烈矣。
shí yù fǔ zhī yòng rì guǎng dōng nán qián é bù fū xuān hé yǐ hòu yóu shén
时御府之用日广，东南钱额不敷，宣和以后尤甚。
nǎi lìng ráo gàn qián jiān zhù xiǎo píng qián měi mín yòng tiě sān liǎng ér bèi sǔn qí tóng shāo sǔn qí qiān
乃令饶、赣钱监铸小平钱，每缗用铁三两，而倍损其铜，稍损其铅。
jì yòu lìng jiāng chí ráo qián jiān jǐn yǐ xiǎo píng qián gǎi zhù dāng èr qián yǐ shū yòng dù rán yǒu sī yóu shù gào zhī
继又令江、池、饶钱监，尽以小平钱改铸当二钱，以纾用度，然有司犹数告之。
jìng kāng yuán nián bà zhèng hé chì shǎn xī lù yòng tóng qián duàn tú èr nián pèi qiān lǐ fǎ
靖康元年，罢政和敕陕西路用铜钱断徒二年配千里法。
chū cài jīng zhǔ xíng jiā xī qián zhào zhù yú shǎn xī yì mìng zhuǎn yùn fù shǐ xǔ tiān qǐ tuī xíng
初，蔡京主行夹锡钱，诏铸于陕西，亦命转运副使许天启推行。
qí fǎ yǐ jiā xī qián yī zhé tóng qián èr měi mín yòng tóng bā jīn hēi xī bàn zhī bái xī yòu bàn zhī
其法以夹锡钱一折铜钱二，每缗用铜八斤，黑锡半之，白锡又半之。
jì ér hé dōng zhuǎn yùn shǐ hóng zhōng fú qǐng tōng xíng yú tiān xià jīng yù yòng qí yán huì bà zhèng
既而河东转运使洪中孚请通行于天下，京欲用其言，会罢政。
dà guān yuán nián jīng fù xiāng suì jiàng qián shì jí xī mǔ yú zhù qián zhī lù zhù qián yuàn zhuān yòng gǔ zhù ruò chǎn tóng de shǐ tīng jiān zhù xiǎo píng qián
大观元年，京复相，遂降钱式及锡母于铸钱之路，铸钱院专用鼓铸，若产铜地始听兼铸小平钱。
fù yòng zhuǎn yùn sī jí tí xíng sī cān lǐng qí shì héng zhōu xī níng è zhōu bǎo quán shū zhōu tóng ān jiān jì guǎng nán jiē zhù yān
复用转运司及提刑司参领其事，衡州熙宁、鄂州宝泉、舒州同安监暨广南皆铸焉。
èr nián jiāng nán dōng xī fú jiàn liǎng zhè xǔ zhù shǐ tiě qián
二年，江南东西、福建、两浙许铸使铁钱。
sān nián jīng fù bà zhèng zhào yǐ liǎng zhè zhù jiā xī qián rǎo mín fán dōng nán suǒ zhù jiē ba
三年，京复罢政，诏以两浙铸夹锡钱扰民，凡东南所铸皆罢。
míng nián bìng hé běi hé dōng jīng dōng děng lù ba zhī suǒ zài jiān yuàn jiē fèi
明年，并河北、河东、京东等路罢之，所在监、院皆废。
wéi hé dōng sān lù tīng cún jiù jiān yǐ zhù tóng tiě qián
惟河东三路听存旧监，以铸铜、铁钱；
chǎn tóng jùn xiàn tīng cún yòng gǎi zhù xiǎo píng qián
产铜郡县听存，用改铸小平钱。
zhèng hé yuán nián qián qīng wù zhòng xì mín jiān shí zhào yīng shǎn xī jiù xíng shǐ tiě qián de bìng yī yuán fēng nián dà tiě qián zhé èr gōng sī tōng xíng jiā xī qián tóng zhī wú dé fēn bié
政和元年，钱轻物重，细民艰食，诏："应陕西旧行使铁钱地，并依元丰年大铁钱折二，公私通行，夹锡钱同之，毋得分别。
jiàn cún tiě qián wú gǎi gēng zhù jiā xī hé dōng guān sī zhé èr jiā xī qián tóng zhī
见存铁钱，毋改更铸夹锡，河东官私折二、夹锡钱同之。
tóng guàn xuān fǔ shǎn xī yǐ zhào jí píng wù jià shuài chén xú chù rén qiè zé qí fēi zuò biǎn
童贯宣抚陕西，以诏亟平物价，帅臣徐处仁切责其非，坐贬。
qián jí jīng lüè fū yán kàng shū yán xiáng kǎo zhào zhǐ wèi tiě qián fù xíng yǔ jiā xī bìng yòng
钱即经略鄜延，抗疏言："详考诏旨，谓铁钱复行，与夹锡并用。
lǜ jiān mín wàng zuò qīng zhòng yù wéi chí tuī xíng bǐ qián wù xiāng zhí fēi yù yǐ wēi lì xié zhì bǎi xìng dùn jiǎn wù jià yú yī liǎng yuè zhī jiān
虑奸民妄作轻重，欲维持推行，俾钱物相直，非欲以威力胁制百姓，顿减物价于一两月之间。
jīn xuān fǔ sī cái sǔn mǐ gǔ bù bó jīn yín zhī jià dài fēi rén qíng
今宣抚司裁损米谷、布帛、金银之价，殆非人情。
xú chù rén yán suī wèi jǐn suǒ jiàn wèi zhǎng wàng sù xún qí shí
徐处仁言虽未尽，所见为长，望速询其实。
rú chén yán guāi miù yuàn tóng chǔ rén biǎn
如臣言乖谬，愿同处仁贬。
zhào jí wàng yǒu jiàn míng huǐ rǔ shǐ mìng zhé zhì piān zhōu
"诏即妄有建明，毁辱使命，谪置偏州。
xún yì ba xíng jiā xī qián qiě jìn cái wù jià mín shāng mào yì gè cóng qí biàn
寻亦罢行夹锡钱，且禁裁物价，民商贸易，各从其便。
jì ér tóng guàn fù qǐng yǔ jiù fǎ tiě qián bìng zhé èr tōng xíng
继而童贯复请与旧法铁钱并折二通行。
zhī wén xiāng xiàn lùn jiǔ líng é zuò yǐ tóng qián yī gū jiā xī qián qī bā bìng zhī zhōu wáng cǎi zhuǎn yùn fù shǐ zhāng shēn jù bèi hé
知阌乡县论九龄俄坐以铜钱一估夹锡钱七八，并知州王采、转运副使张深俱被劾。
shí guān zhōng qián shén qīng jiā xī yù yǐ zhòng zhī qí shí yǔ tiě qián děng wù jià rì zēng huàn shén yú dāng shí
时关中钱甚轻，夹锡欲以重之，其实与铁钱等，物价日增，患甚于当十。
èr nián cài jīng fù de zhèng tiáo zòu guǎng huì kāng hè héng è shū zhōu zuó zhù jiā xī qián jīng shàn qǐng fù zhù rú gù
二年，蔡京复得政，条奏广、惠、康、贺、衡、鄂、舒州昨铸夹锡钱精善，请复铸如故。
guǎng xī hú běi huái dōng rú zhī qiě mìng zhū lù yǐ tóng qián jiān fù gǎi zhù jiā xī suì yǐ zhèng hé qián bān shì yān
广西、湖北、淮东如之，且命诸路以铜钱监复改铸夹锡，遂以政和钱颁式焉。
jiā xī qián jì fù tuī xíng qián qīng bù yǔ tóng děng ér fǎ bì yù qí zhòng nǎi yán shàn yì tái jiǎn zhī lìng
夹锡钱既复推行，钱轻不与铜等，而法必欲其重，乃严擅易抬减之令。
fán yǐ jīn yín sī bó děng wù mào yì yǒu fú shòu jiā xī xū yào tóng qián zhě tīng rén gào lùn yǐ fǎ chéng zhì
凡以金银、丝帛等物贸易，有弗受夹锡、须要铜钱者，听人告论，以法惩治。
shì jǐng xì mín zhāo xī zhōu bǐng ěr shú shí yǐ zì jǐ zhě huò bù miǎn yú gào fá
市井细民朝夕鬻饼饵熟食以自给者，或不免于告罚。
wèi jǐ yǐ jiā xī qián bù yǐ hé lù suǒ zhù bìng tīng tōng xíng
未几，以夹锡钱不以何路所铸，并听通行。
shǎn xī yòng zhèng hé tōng bǎo jiù dà tiě qián yǔ jiā xī qián zá
陕西用"政和通宝"旧大铁钱，与夹锡钱杂。
lǜ liú zhuǎn zhū lù sì nián zhào wú gēng xíng yòng zhì lìng zhū jiān gǎi zhù jiā xī qián zài mín jiān zhě fù guān huàn chóu
虑流转诸路，四年，诏毋更行用，致令诸监改铸夹锡钱，在民间者赴官换绸。
zhèng jū zhōng liú zhèng fū wèi xiāng yǐ wéi bù biàn lìng huái nán jiā xī qián qī sān rì guān sī jù jìn bù yòng réng ba gǔ zhù jiā xī qián xī niǎn zhuāng guān zhōng
郑居中、刘正夫为相，以为不便，令淮南夹锡钱期三日官私俱禁不用，仍罢鼓铸，夹锡钱悉辇桩关中。
xún zhào hé dōng shǎn xī wài yú lù bìng ba
寻诏河东、陕西外，余路并罢；
é zhào bìng hé dōng ba zhù jiā xī qián zhǐ yòng jiù fǎ gǔ zhù
俄诏并河东罢铸夹锡钱，止用旧法鼓铸。
zhòng hé yuán nián quán ba jīng xi zhù jiā xī qián jì yǐ guān zhōng dí mǎi yòng zhī tōng liú fù mìng gǔ zhù zhuān gěi guān zhōng
重和元年，权罢京西铸夹锡钱，继以关中籴买，用之通流，复命鼓铸，专给关中。
jiā xī xíng xiǎo mín wǎng wǎng yǐ yào diǎn rǎn yǔ tóng qián xiāng luàn hé běi cáo chén zhāng huī děng cháng zuò biǎn yān
夹锡行，小民往往以药点染，与铜钱相乱，河北漕臣张翚等尝坐贬焉。
xiān shì jiāng chí ráo zhōu jiàn níng fǔ sì jiān suì zhù qián bǎi sān shí sì wàn mín chōng shàng gòng
先是，江池饶州、建宁府四监，岁铸钱百三十四万缗，充上供；
héng shū yán è sháo wú zhōu liù jiān suì zhù qián bǎi wǔ shí liù wàn mín chōng zhú lù zhī yòng
衡、舒、严、鄂、韶、梧州六监，岁铸钱百五十六万缗，充逐路支用。
jiàn yán jīng bīng gǔ zhù jiē fèi
建炎经兵，鼓铸皆废。
shào xīng chū bìng guǎng níng jiān yú qián zhōu bìng yǒng fēng jiān yú ráo zhōu suì zhù cái jí bā wàn mín
绍兴初，并广宁监于虔州，并永丰监于饶州，岁铸才及八万缗。
yǐ tóng tiě qiān xī zhī rù bù jí yú jiù ér guān lì shāo lǐn gōng zuò zhī fèi shì qián rì zì ruò yě měi zhù qián yī qiān lǜ yòng běn qián èr qiān sì bǎi wén
以铜、铁、铅、锡之入，不及于旧，而官吏稍廪工作之费，视前日自若也，每铸钱一千，率用本钱二千四百文。
shí fàn rǔ wéi zuò luàn quán ba jiàn zhōu gǔ zhù xún fù jiù quán sī gōng jǐ tóng xī liù shí wǔ wàn yú jīn
时范汝为作乱，权罢建州鼓铸，寻复旧，泉司供给铜、锡六十五万余斤。
liù nián liǎn mín jiān tóng qì zhào mín sī zhù tóng qì zhě tú èr nián
六年，敛民间铜器，诏民私铸铜器者徒二年。
gàn ráo èr jiān xīn é qián sì shí wàn mín tí diǎn guān zhào bó yú yǐ wéi dé bù cháng fèi ba gǔ zhù jǐn qǔ mù tàn tóng qiān běn qián jí guān lì quē é yī liáng shuǐ jiǎo zhī shǔ còu wèi nián jì
赣、饶二监新额钱四十万缗，提点官赵伯瑜以为得不偿费，罢鼓铸，尽取木炭铜铅本钱及官吏阙额衣粮水脚之属，凑为年计。
shí sān nián hán qiú wèi shǐ fù zhù xīn qián xīng fèi kēng zhì zhì yú fà zhǒng mù huài lú shè jí yě hù xìng míng yǐ dǎn shuǐ shèng shí jìn tóng zhī shù wèi é
十三年，韩球为使，复铸新钱，兴废坑治，至于发冢墓，坏庐舍，籍冶户姓名，以胆水盛时浸铜之数为额。
jìn tóng zhī fǎ yǐ shēng tiě duàn chéng báo piàn pái zhì dǎn shuǐ cáo zhōng jìn zì shù rì tiě piàn wèi dǎn shuǐ suǒ báo shàng shēng chì méi qǔ guā tiě méi rù lú sān liàn chéng tóng
（浸铜之法：以生铁锻成薄片，排置胆水槽中浸渍数日，铁片为胆水所薄，上生赤煤，取刮铁煤入炉，三炼成铜。
dà shuài yòng tiě èr jīn sì liǎng de tóng yī jīn
大率用铁二斤四两，得铜一斤。
ráo zhōu xìng lì chǎng xìn zhōu yán shān chǎng gè yǒu suì é suǒ wèi dǎn tóng yě
饶州兴利场、信州铅山场各有岁额，所谓胆铜也。
wú tóng kě shū zhě zhì róng qián wèi tóng rán suǒ zhù yì cái jí shí wàn mín
）无铜可输者，至熔钱为铜，然所铸亦才及十万缗。
èr shí sì nián ba tiě qián sī guī zhī cáo sī
二十四年，罢铁钱司归之漕司。
èr shí qī nián chū bǎn cáo qián bā wàn mín wèi zhù běn suì quán yǐ shí wǔ wàn mín wèi é
二十七年，出版曹钱八万缗为铸本，岁权以十五万缗为额。
fù ráo gàn sháo zhù qián jiān yǐ cáo chén wǎng lái cuò zhì tōng pàn zhǔ zhī
复饶、赣、韶铸钱监，以漕臣往来措置，通判主之。
diàn zhōng shì yù shǐ wáng guī yán quán sī bù kě fèi fù yǐ hù bù shì láng róng nǐ tí lǐng xǔ zhì guān shǔ èr yuán
殿中侍御史王珪言泉司不可废，复以户部侍郎荣薿提领，许置官属二员。
èr shí bā nián chū yù fǔ tóng qì qiān wǔ bǎi shì fù quán sī dà suǒ mín jiān tóng qì de tóng èr bǎi yú wàn jīn sì guàn zhōng qìng náo bó jì jí dìng tóu shuì wài bù dé tiān zhù
二十八年，出御府铜器千五百事付泉司，大索民间铜器，得铜二百余万斤，寺观钟、磬、铙、钹既籍定投税外，不得添铸。
èr shí jiǔ nián lìng mìng guān zhī jiā liú jiàn qián èr wàn guàn mín shù bàn zhī yú xiàn èr nián tīng zhuǎn yì jīn yín suàn qǐng chá yán xiāng fán chāo yǐn zhī lèi yuè shù jì yǐn xǔ rén gào
二十九年，令命官之家留见钱二万贯，民庶半之，余限二年听转易金银，算请茶、盐、香、矾钞引之类，越数寄隐，许人告。
yǐ li zhí tí diǎn zhù qián gōng shì zhí yán suì é nèi cáng kù èr shí sān wàn mín yòu cáng kù qī shí yú wàn mín jiē zhì dào yǐ hòu shù yě
以李植提点铸钱公事，植言："岁额内藏库二十三万缗，右藏库七十余万缗，皆至道以后数也。
shào xīng yǐ lái suì shōu tóng èr shí sì wàn jīn qiān èr shí wàn jīn xī wǔ bǎi jīn jǐn kě zhù qián yī shí wàn mín
绍兴以来，岁收铜二十四万斤，铅二十万斤，锡五百斤，仅可铸钱一十万缗。
zhū dào jū dào tóng qì èr bǎi wàn jīn fù yǐ qiān xī kě zhù liù shí wàn mín
诸道拘到铜器二百万斤，附以铅、锡，可铸六十万缗。
rán jū zhě bù kě yǐ cháng wéi dāng jù kēng yě suǒ chǎn
然拘者不可以常，唯当据坑冶所产。
xià gōng bù quán yǐ wǔ shí wàn mín wèi é
"下工部，权以五十万缗为额。
yòu míng nián cái zhù jí shí wàn mín
又明年，才铸及十万缗。
jīn quán sī suì é zēng zhì shí wǔ wàn mín xiǎo píng qián yī wàn bā qiān mín zhé èr qián liù wàn liù qiān mín
今泉司岁额增至十五万缗，小平钱一万八千缗，折二钱六万六千缗。
suì fèi zhù běn jí qǐ gāng mí fèi yuē èr shí liù wàn mín sī shǔ zhī fèi yòu yuē èr wàn mín dōng nán shí yī lù yī bǎi yī shí bā zhōu zhī suǒ gōng yǒu kēng yě kè lì qián mù tàn qián xī běn qián yuē èr shí yī wàn mín bǐ suì suǒ shōu bù guò shí wǔ liù wàn mín ěr
岁费铸本及起纲糜费约二十六万缗，司属之费又约二万缗，东南十一路一百一十八州之所供，有坑冶课利钱、木炭钱、锡本钱，约二十一万缗，比岁所收不过十五六万缗耳。
suì é jīn yī bǎi èr shí bā liǎng
岁额：金一百二十八两，
yín wú é
银无额，
yǐ qī fēn rù nèi kù
以七分入内库，
sān fēn guī běn sī
三分归本司，
tóng sān shí jiǔ wàn wǔ qiān bā bǎi jīn
铜三十九万五千八百斤，
qiān sān shí qī wàn qī qiān jiǔ bǎi jīn
铅三十七万七千九百斤，
xī yī wàn jiǔ qiān bā bǎi qī shí wǔ jīn
锡一万九千八百七十五斤，
tiě èr bǎi sān shí èr wàn bā qiān jīn
铁二百三十二万八千斤，
bǐ suì suǒ què shí wú èr sān
比岁所榷十无二三。
měi dāng èr qián qiān zhòng sì jīn wǔ liǎng
每当二钱千，重四斤五两；
xiǎo píng qián qiān zhòng sì jīn shí sān liǎng
小平钱千，重四斤十三两；
shì jiù zhì tóng shǎo qiān duō qián yù qiè báo yǐ
视旧制，铜少铅多，钱愈锲薄矣。
xiào zōng lóng xīng yuán nián zhào zhù dāng èr xiǎo píng qián rú shào xīng zhī chū
孝宗隆兴元年，诏铸当二、小平钱，如绍兴之初。
qián chún qì yú jiā tài kāi xǐ jiē rú zhī
（干、淳迄于嘉泰、开禧皆如之。
qián dào liù nián bìng zhù qián sī guī fā yùn sī xún fù zhì
）乾道六年，并铸钱司归发运司，寻复置。
bā nián ráo zhōu gàn zhōu fù míng zhì tí diǎn guān
八年，饶州、赣州复名置提点官。
yǐ xīn zhù qián yáo zá tí diǎn zhù qián jí yǒng píng jiān guān zuǒ cáng xi kù jiān guān hù bù gōng bù cháng èr guān zé jiàng yǒu chà
以新铸钱殽杂，提点铸钱及永平监官、左藏西库监官、户部工部长贰官责降有差。
jiǔ nián dà jiāng zhī xi jí hú guǎng jiān duō huǐ qián jiā yǐ shā ní zhòng zhù hào shā wěi qián zhào yán jìn zhī
九年，大江之西及湖、广间多毁钱，夹以沙泥重铸，号"沙尾钱"，诏严禁之。
chún xī èr nián bìng gàn sī guī ráo zhōu
淳熙二年，并赣司归饶州。
qìng yuán sān nián fù jìn tóng qì qī liǎng yuè zhōu yú guān měi liǎng sān shí
庆元三年，复禁铜器，期两月鬻于官，每两三十。
hú zhōu jiù zhōu jiān zhì shì guān zì zhù zhī
湖州旧鬻监，至是官自铸之。
èr nián jìn xiāo qián wèi tóng qì zhě yǐ wéi zhì lùn lú hù jué pèi hǎi wài
（二年，禁销钱为铜器者，以违制论，炉户决配海外。
fù shén quán jiān yǐ suǒ kuò tóng qì zhù dāng sān dà qián lì gōng bù
）复神泉监，以所括铜器铸当三大钱，隶工部。
jiù é nèi tǎng suì shōu xīn qián yī bǎi wǔ wàn jiāng chí ráo jiàn sì jiān
旧额，内帑岁收新钱一百五万，（江、池、饶、建四监。
ér měi nián tuì què liù shí wàn sān nián yī jiāo yòu yǐ sān bǎi wàn shū sān sī shì nèi tǎng nián cái de shí yī wàn liù qiān yú mín ér zuǒ cáng de jiǔ shí sān wàn sān qiān yú mín
）而每年退却六十万，三年一郊，又以三百万输三司，是内帑年才得十一万六千余缗，而左藏得九十三万三千余缗。
jīn suì é zhǐ shí wǔ wàn ér lì fēng zhuāng zhě bàn nèi cáng zhě bàn zuǒ cáng xián wú yān
今岁额止十五万，而隶封桩者半，内藏者半，左藏咸无焉。
yòu zì zhì shì bó yú zhè yú mǐn yú guǎng bó shāng wǎng lái qián bǎo suǒ yóu yǐ xiè shì yǐ zì lín ān chū mén xià jiāng hǎi jiē yǒu jìn
又自置市舶于浙、于闽、于广，舶商往来，钱宝所由以泄，是以自临安出门，下江海，皆有禁。
chún xī jiǔ nián zhào guǎng quán míng xiù lòu xiè tóng qián zuò qí shǒu chén
淳熙九年，诏广、泉、明、秀漏泄铜钱，坐其守臣。
jiā dìng yuán nián sān xǐng yán zì lái yǒu shì bó chù bù xǔ sī fā fān chuán
嘉定元年，三省言："自来有市舶处，不许私发番船。
shào xīng mò chén liáo yán quán guǎng èr bó sī jí xi nán èr quán sī qiǎn zhōu huí yì xī zài jīn qián
绍兴末，臣僚言：泉、广二舶司及西、南二泉司，遣舟回易，悉载金钱。
sì sī jì zì fàn fǎ jùn xiàn xún wèi qí néng shuí hé
四司既自犯法，郡县巡尉其能谁何？
zhì yú huái chu tún bīng yuè fèi wǔ shí wàn jiàn mín jū qí bàn nán běi mào yì mín qián zhī rù dí jìng zhě bù zhī qí jǐ
至于淮、楚屯兵，月费五十万，见缗居其半，南北贸易缗钱之入敌境者，不知其几。
yú shì yán biān jiē yòng tiě qián yǐ
于是沿边皆用铁钱矣。
huái nán jiù zhù tóng qián
淮南旧铸铜钱。
qián dào chū zhào liǎng huái jīng xi xī yòng tiě qián
乾道初，诏两淮、京西悉用铁钱。
jīng mén lì hú běi yǐ dì jiē xiāng xiàn yì yòng tiě qián
荆门隶湖北，以地接襄、岘，亦用铁钱。
liù nián xiān shì yǐ hé zhōu jiù yǒu qián jiān shū zhōu shān kǒu zhèn yì yǒu gǔ jiān zhào sī nóng chéng xǔ zi zhōng wǎng huái xi cuò zhì
六年，先是，以和州旧有钱监，舒州山口镇亦有古监，诏司农丞许子中往淮西措置。
yú shì zi zhōng yǐ shū qí huáng jiē chǎn tiě qǐng gè zhì jiān shū zhōu tóng ān jiān qí zhōu xīn chūn jiān huáng zhōu qí ān jiān
于是子中以舒、蕲、黄皆产铁，请各置监，（舒州同安监，蕲州新春监，黄州齐安监。
qiě zhù zhé èr qián
）且铸折二钱。
yǐ fā yùn sī tōng lǐng sì jiān
以发运司通领四监。
jiāng zhī guǎng níng jiān xīng guó zhī dà yě jiān lín jiāng zhī fēng yú jiān fǔ zhī yù guó jiān
（江之广宁监，兴国之大冶监，临江之丰余监，抚之裕国监。
zi zhōng suǒ lǐng sān jiān suì hé rèn sān shí wàn guàn qí dà xiǎo tiě qián lìng liǎng huái tōng xíng
）子中所领三监，岁合认三十万贯，其大小铁钱，令两淮通行。
qī nián shū qí shǒu chén jiē yǐ zhù qián zēng měi qiān guān rán huái mín wèi zhī dà rǎo
七年，舒、蕲守臣皆以铸钱增美迁官，然淮民为之大扰。
bā nián yǐ jiāng zhōu xīng guó jūn tiě yě é kuī shǒu èr jí dà yě zhī xiàn gè jiàng yī guān
八年，以江州、兴国军铁冶额亏，守贰及大冶知县各降一官。
chún xī wǔ nián zhào shū zhōu suì zēng zhù shí wàn guàn yǐ sān shí wàn guàn wèi é
淳熙五年，诏舒州岁增铸十万贯，以三十万贯为额；
qí zhōu zēng zhù wǔ wàn guàn yǐ shí wǔ wàn guàn wèi é
蕲州增铸五万贯，以十五万贯为额。
rú gèng zēng zhù yōu yǔ tuī shǎng
如更增铸，优与推赏。
yù shǐ huáng qià yán xìng tiān xià zhī lì zhě bù qióng tiān xià zhī lì
御史黄洽言："兴天下之利者，不穷天下之力。
shū qí suì zhù sì shí wǔ wàn bù yì wèi yě
舒、蕲岁铸四十五万不易为也。
yòu yǒu zēng zhù zhī shǎng kǒng qí nán jì
又有增铸之赏，恐其难继。
zhào chú zhī
"诏除之。
bā nián yǐ shū zhōu shuǐ yuǎn xīn tàn bù biàn jiǎn é wǔ wàn guàn
八年，以舒州水远，薪炭不便，减额五万贯。
míng nián yòu jiǎn shí wàn guàn yǔ qí zhōu bìng yǐ shí wǔ wàn guàn wèi é
明年，又减十万贯，与蕲州并以十五万贯为额。
shí nián bìng shū zhōu zhī sù chéng jiān rù tóng ān jiān
十年，并舒州之宿城监入同安监。
shí èr nián zhào shū qí zhù tiě qián bìng zēng wǔ wàn guàn yǐ chún xī tōng bǎo wéi wén
十二年，诏舒、蕲铸铁钱，并增五万贯，以"淳熙通宝"为文。
guāng zōng shào xī èr nián jiǎn qí chūn tóng ān liǎng jiān suì zhù gè shí wàn guàn
光宗绍熙二年，减蕲春、同安两监岁铸各十万贯。
jiā tài sān nián ba shū qí gǔ zhù
嘉泰三年，罢舒、蕲鼓铸；
kāi xǐ sān nián fù zhī
开禧三年，复之。
jiā dìng wǔ nián chén liáo yán jiāng běi yǐ tóng qián yī zhé tiě qián sì jìn zhī
嘉定五年，臣僚言江北以铜钱一折铁钱四，禁之。
shí tóng qián zhī zài jiāng běi zhě zì qián dào yǐ lái xī yǐ tiě qián yì zhī huò yǐ huì zǐ yī guàn yì tóng qián yī guàn
时铜钱之在江北者，自乾道以来，悉以铁钱易之，或以会子一贯易铜钱一贯。
qí tóng qián shū sòng xíng zài jí jiàn kāng zhèn jiāng fǔ
其铜钱输送行在及建康、镇江府。
fán yán jiāng sī dù jí biān jìng yán jìn lòu xiè jí yú biān jiè sān lǐ nèi lì hòu rú chū jiè fǎ
凡沿江私度及边径严禁漏泄，及于边界三里内立堠，如出界法；
qí yì jīng xi tóng qián rú liǎng huái lì
其易京西铜钱，如两淮例。
jīng xi hú běi zhī tiě qián zé qǔ gěi yú hàn yáng jiān jí xīng guó fù mín jiān hòu bìng fù mín jiān yú hàn yáng jiān yǐ èr shí wàn wèi é
京西、湖北之铁钱，则取给于汉阳监及兴国富民监，后并富民监于汉阳监，以二十万为额。
qián sòng shí chuān shǎn jiē xíng tiě qián yì lì kuí jiē jí shān yě zhù
前宋时，川、陕皆行铁钱，益、利、夔皆即山冶铸。
shào xīng jiǔ nián zhào shǎn xī zhū lù fù xíng tiě qián
绍兴九年，诏陕西诸路复行铁钱。
shí wǔ nián zhì lì zhōu shào xīng jiān zhù qián shí wàn mín yǐ jiù qián yǐn
十五年，置利州绍兴监，铸钱十万缗以救钱引。
èr shí èr nián fù jiā zhī fēng yuǎn qióng zhī huì mín èr jiān zhù xiǎo píng qián
二十二年，复嘉之丰远、邛之惠民二监，铸小平钱。
èr shí sān nián zhào lì zhōu bìng zhù zhé èr qián hòu yòu zhù zhé èr qián
二十三年，诏利州并铸折二钱，后又铸折二钱。
chún xī shí wǔ nián sì chuān xiǎng chén yán zhū zhōu xíng shǐ liǎng jiè qián yǐn quán jí tiě qián chēng tí zhǐ yǒu lì zhōu shào xīng jiān suì zhù zhé sān qián sān wàn sì qiān wǔ bǎi guàn yǒu jī qióng zhōu huì mín jiān suì zhù zhé sān qián yī wàn èr qiān wǔ bǎi guàn
淳熙十五年，四川饷臣言："诸州行使两界钱引，全籍铁钱称提，止有利州绍兴监岁铸折三钱三万四千五百贯有奇，邛州惠民监岁铸折三钱一万二千五百贯。
jīn dà ān jūn chún xī xīn xīng yíng ēn sān lú chū shēng tiě sì shí jiǔ wàn sān qiān jīn lì zhī zhāo huà jiā chuān xiàn yì yǒu lú xīn chǎn tiě sān shí yú wàn jīn
今大安军淳熙、新兴、迎恩三炉，出生铁四十九万三千斤，利之昭化、嘉川县亦有炉，新产铁三十余万斤。
qǐ cóng gǔ zhù
乞从鼓铸。
jiā dìng yuán nián jí lì zhōu zhù dāng wǔ dà qián
"嘉定元年，即利州铸当五大钱。
sān nián zhì sī yù jǐn shōu jiù yǐn yòu yú shào xīng huì mín èr jiān suì zhù sān shí wàn guàn qí liào bìng tóng dāng sān qián
三年，制司欲尽收旧引，又于绍兴、惠民二监岁铸三十万贯，其料并同当三钱。
ruò sì chuān tóng qián chún xī jiān yì sòng hú guǎng zǒng suǒ chǔ zhī hòu yòu jiāo xiè yú jiāng líng
若四川铜钱，淳熙间易送湖广总所储之，后又交卸于江陵。
bǎo qìng yuán nián xīn qián yǐ dà sòng yuán bǎo wéi wén
宝庆元年，新钱以"大宋元宝"为文。
duān píng yuán nián yǐ dǎn tóng suǒ zhù zhī qián bù nài jiǔ jiù qián zhī jīng zhì zhě xiè yú hǎi bó shēn yán xià hǎi zhī jìn
端平元年，以胆铜所铸之钱不耐久，旧钱之精致者泄于海舶，申严下海之禁。
jiā xī yuán nián xīn qián dāng èr bìng xiǎo píng qián bìng yǐ jiā xī tōng bǎo wéi wén dāng sān qián yǐ jiā xī zhòng bǎo wéi wén
嘉熙元年，新钱当二并小平钱并以"嘉熙通宝"为文，当三钱以"嘉熙重宝"为文。
chún yòu sì nián yòu jiàn yì dài fū liú jìn zhī yán jù jiā tíng jī yóu kě yǐ fā xiè
淳祐四年，右谏议大夫刘晋之言："巨家停积，犹可以发泄；
tóng qì pī xiāo yóu kě yǐ shàng è
铜器鉟销，犹可以上遏；
wéi yī rù hǎi zhōu wǎng ér bù fǎn
唯一入海舟，往而不返。
yú shì fù shēn yán lòu xiè zhī jìn
"于是复申严漏泄之禁。
bā nián jiān chá yù shǐ chén qiú lǔ yán yì zhě wèi chǔ biàn yú yùn zhuàn gù qián fèi yú zhé cáng
八年，监察御史陈求鲁言："议者谓楮便于运转，故钱废于蛰藏；
zì chēng tí zhī lǚ gèng huán fǎ wèi wú yòng
自称提之屡更，圜法为无用。
jí yú fú chǔ zhě zhì sǒu dào zéi yǐ kuī rén zhī kǔn ào jùn xíng fǎ yǐ fā rén zhī jiào cáng rán bù sī huàn zài yú qián zhī huāng ér bù zài yú qián zhī jī
急于扶楮者，至嗾盗贼以窥人之阃奥，峻刑法以发人之窖藏，然不思患在于钱之荒，而不在于钱之积。
fu qián guì zé wù yí jiàn jīn wù yǔ qián jù zhòng cǐ yī shì zhī suǒ gòng yōu yě
夫钱贵则物宜贱，今物与钱俱重，此一世之所共忧也。
fán bó jù sōu xíng ruò shān yuè chéng fēng jià làng shēn rù xiá zōu
蕃舶巨艘，形若山岳，乘风驾浪，深入遐陬。
fàn yú zhōng guó zhě jiē fú mí wú yòng zhī yì wù ér xiè yú wài yí zhě nǎi guó jiā fù guì zhī cāo bǐng
贩于中国者皆浮靡无用之异物，而泄于外夷者乃国家富贵之操柄。
suǒ de jǐ hé suǒ shī zhě bù kě shèng jì yǐ
所得几何，所失者不可胜计矣。
jīng chéng zhī xiāo jīn qú xìn zhī tōu qì lǐ quán zhī lè jù jiē chū yú qián
京城之销金，衢、信之𨱎器，醴、泉之乐具，皆出于钱。
lín chuān lóng xīng guì lín zhī tóng gōng yóu duō yú zhū jùn
临川、隆兴、桂林之铜工，尤多于诸郡。
gū yǐ cháng shā yī jùn yán zhī wū shān tóng lú zhī suǒ liù shí yǒu sì má tán é yáng shān tóng hù shù bǎi yú jiā qián zhī bù huài yú qì wù zhě wú jǐ
姑以长沙一郡言之，乌山铜炉之所六十有四，麻潭鹅羊山铜户数百余家，钱之不坏于器物者无几。
jīn jīng yì tōu tóng qì yòng zhī lèi yù mài gōng xíng yú dū shì
今京邑𨱎铜器用之类，鬻卖公行于都市。
jī diàn zhī jìn yī shéng yǐ fǎ yóu nèi jí wài guān tīng yù xīn zé pī xiāo zhī jiān zhī wèi yǐ
畿甸之近，一绳以法，由内及外，观听聿新，则鉟销之奸知畏矣。
xiāng yào xiàng xī zhī lèi yì wù zhī zhēn qí kě yuè zhě běn wú shì yòng zhī shí fú yù zhī jiān zhāo shì jiǎn dé zì shàng huà xià fēng sú pī biàn zé lòu xiè zhī bì shǎo xī yǐ
香、药、象、犀之类异物之珍奇可悦者，本无适用之实，服御之间昭示俭德，自上化下，风俗丕变，则漏泄之弊少息矣。
cǐ duān běn chéng yuán zhī dào yě
此端本澄源之道也。
yǒu zhǐ cóng zhī
"有旨从之。
shí nián yǐ huì jià dī jiǎn fù shēn yán xià hǎi zhī jìn
十年，以会价低减，复申严下海之禁。
shí èr nián shēn yán pī xiāo zhī jìn jí wěi zào xiè zhī fǎ
（十二年，申严鉟销之禁及伪造泄之法。
xián chún yuán nián fù shēn yán pī xiāo lòu zhī jìn
咸淳元年，复申严鉟销、漏之禁。
bǎo yòu yuán nián xīn qián yǐ huáng sòng yuán bǎo wéi wén
）宝祐元年，新钱以"皇宋元宝"为文。