bīng jiǔ
◎兵九
xùn liàn zhī zhì
○训练之制
xùn liàn zhī zhì jìn jūn yuè fèng wǔ bǎi yǐ shàng jiē rì xí wǔ jì
训练之制禁军月奉五百以上，皆日习武技。
sān bǎi yǐ xià huò gěi yì huò xí jì
三百以下，或给役，或习技。
qí hòu bié mù xiāng bīng yì yuè xí wǔ jì hào jiào yuè xiāng jūn
其后别募厢兵，亦阅习武技，号教阅厢军。
shù chuān guǎng zhě jiù bù xùn liàn jiā yòu yǐ hòu shāo xí yān
戍川、广者旧不训练，嘉祐以后稍习焉。
fán zhū rì xí zhī fǎ yǐ gǔ shēng wèi jié qí bīng wǔ xí bù bīng sì xí yǐ qí zuò zuò jìn tuì fēi shī yú liǎng jūn xiāng dāng zhě rán
凡诸日习之法，以鼓声为节，骑兵五习，步兵四习，以其坐作进退非施于两军相当者然。
zì sòng chū yǐ lái zhōng wài zhū jūn jiē yòng zhī
自宋初以来，中外诸军皆用之。
míng dào èr nián shū mì shǐ wáng shǔ yán tiān xià xiāng jūn zhǐ gěi yì ér wèi cháng xí wǔ jì yi qǔ cái yǒng zhě xùn yì shēng bǔ jìn jūn
明道二年，枢密使王曙言："天下厢军止给役而未尝习武技，宜取材勇者训肄，升补禁军。
shàng kě qí zòu
"上可其奏。
kāng dìng yuán nián dì yù biàn diàn yuè zhū jūn zhèn fǎ
康定元年，帝御便殿阅诸军阵法。
yì zhě wèi zhū jūn zhǐ jiào zuò zuò jìn tuì suī zhěng sù kě guān rán lín dí nán yòng qǐng zì jīn qiǎn guān yuè zhèn bì lìng jiě dèng yǐ gōng nǔ shè
议者谓诸军止教坐作进退，虽整肃可观，然临敌难用，请自今遣官阅阵毕，令解镫以弓弩射。
yíng zhì gōng sān děng zì yī shí zhì bā dǒu
营置弓三等，自一石至八斗；
nǔ sì děng zì èr shí bā dǒu zhì èr shí wǔ dǒu yǐ cì yuè xí
弩四等，自二石八斗至二石五斗，以次阅习。
zhào xíng zhī shǎn xī hé dōng hé běi lù
诏行之陕西、河东、河北路。
shì suì zhào jiào shì bù rèn dài jīn gé huǎn jí bù zú yǐ yìng dí
是岁，诏："教士不衽带金革，缓急不足以应敌。
zì jīn zhū jūn gè yǔ kǎi jiǎ shí mǎ jiǎ wǔ lìng dié pī dài
自今诸军各予铠甲十、马甲五，令迭披带。
yòu mìng zhū jūn bān tīng xí zá wǔ jì wù zhé jìn zhǐ
"又命诸军班听习杂武技，勿辄禁止。
qìng lì yuán nián xǐ biān bīng bù jiào zhě yú nèi jùn sì xí wǔ jì jí qiǎn shù biān
庆历元年，徙边兵不教者于内郡，俟习武技即遣戍边。
èr nián zhū jūn yǐ shè qīn shū wèi shǎng fá zhōng de zhě miǎn shì yuè zhū yì réng jí qí míng
二年，诸军以射亲疏为赏罚，中的者免是月诸役，仍籍其名。
quē xiào zhǎng zé àn jí qǔ zhōng duō zhě bǔ
阙校长，则按籍取中多者补。
shū mì zhí xué shì yáng xié qǐng jiào qí bīng zhǐ shè jiǔ dòu zhì qī dòu sān děng gōng huà de wèi wǔ yūn qù de èr shí bù yǐn mǎn jí fā shè zhòng zhě shì yūn shù gěi qián wèi shǎng
枢密直学士杨偕请教骑兵止射九斗至七斗三等弓，画的为五晕，去的二十步，引满即发，射中者，视晕数给钱为赏。
qí bīng pèi pī zhèn dāo xùn yì shí yǐ mù gǎn dài zhī
骑兵佩劈阵刀，训肄时以木杆代之。
zòu kě
皇帝批准了奏请。
sì nián zhào qí bīng dài jiǎ shè bù néng fā shǐ zhě duó suǒ chéng mǎ yǔ běn yíng yì yōu shì zú
四年，诏："骑兵带甲射不能发矢者，夺所乘马与本营艺优士卒。
hán qí yán jiào shè wéi shì tǐ róng jí qiáng gōng bù xí shè qīn bù kě yǐ lín zhèn
"韩琦言："教射唯事体容及强弓，不习射亲不可以临阵。
chén zhì biān cháng dìng gōng nǔ wǎn qiáng zhí yìng shè qīn gé yuàn xíng zhū jūn lì shǎng yì xí
臣至边，尝定弓弩挽强、跖硬、射亲格，愿行诸军立赏肄习。
suì yǐ chūn qiū èr shí gè yī yuè zhū yíng xiān shàng shè qīn lì zú zhī shù mìng jìn chén yǔ diàn qián mǎ bù jūn sī yuè zhī
岁以春秋二时各一阅，诸营先上射亲吏卒之数，命近臣与殿前、马步军司阅之。
qí shè qīn rù dì sì zhì dì qī děng liàng xiān gěi cì
其射亲入第四至第七等，量先给赐；
rù dì sān děng yǐ shàng jí wǎn qiáng zhí yìng zhōng gé xī yǐn duì qīn yuè
入第三等已上及挽强、跖硬中格，悉引对亲阅；
děng shù duō zhě qí zhèng fù zhǐ huī shǐ yì dì cì jīn bó
等数多者，其正副指挥使亦第赐金帛。
zhào yǐ suǒ dìng gé bān jiào zhū jūn
"诏以所定格班教诸军。
sì nián qiǎn guān yǐ shǎn xī zhèn fǎ fēn jiào hé běi jūn shì
四年，遣官以陕西阵法分教河北军士。
wǔ nián mì zhào yì lì zǐ kuí lù qián xiá sī yǐ gōng nǔ xí shì zú hou mín jiān guān tīng jìn shú jí biàn yǐ duǎn bīng rì jiào sān shí rén shí rì yī yì
五年，密诏益、利、梓、夔路钤辖司，以弓弩习士卒，候民间观听浸熟，即便以短兵日教三十人，十日一易。
zhī bīng zhōu míng gǎo yán chén jìn jí zhū yíng wǔ yì zhī zú shǐ dài jiǎ shì chōng qí bīng wài wèi sān děng shù jī zhǔ jiàng xī zhī jūn zhōng wǔ jì qiáng ruò lín dí kě yòng
知并州明镐言："臣近籍诸营武艺之卒，使带甲试充奇兵外，为三等，庶几主将悉知军中武技强弱，临敌可用。
zhào bān qí fǎ sān lù
"诏颁其法三路。
fàn zhòng yān qǐng yǐ dài jiǎ shè yī shí chōng qí bīng yú zì jiǔ dòu zhì qī dòu dì wèi sān děng shè lì jí děng jí shēng zhī
范仲淹请以带甲射一石充奇兵，余自九斗至七斗第为三等，射力及等即升之。
zhào zhe wèi lìng
诏著为令。
liù nián zhào zhū jūn xià sān yuè wú jiào gōng nǔ zhǐ xí duǎn bīng
六年，诏诸军夏三月毋教弓弩，止习短兵。
yòu zhào yǐ chūn qiū dà jiào gōng shè yī shí sì dòu nǔ guō sān shí bā dǒu qiāng dāo shǒu shèng sān rén zhě lì wèi wǔ yì chū zhòng gé
又诏："以春秋大教弓射一石四斗、弩彍三石八斗、枪刀手胜三人者，立为武艺出众格。
zhōng zhě běn yíng quē jiē jí jí yǐ cì bǔ
中者，本营阙阶级即以次补。
zhì hé yuán nián zhào zhū jūn xuǎn jiàng xiào wǔ yì jūn yǐ shè qīn wéi shàng
至和元年，诏："诸军选将校，武艺钧，以射亲为上。
hán qí yòu yán fèng zhào jūn shì nǔ guō sì shí èr dòu bìng gōng jiàn qiāng shǒu yīng jiù guī xuǎn zhòng zhě jí gěi tǐng bǔ shǒu quē yā guān rán zé pái lián jiù zhì wèi xū wén yǐ
"韩琦又言："奉诏，军士弩彍四石二斗并弓箭、枪手应旧规选中者，即给挺补守阙押官，然则排连旧制为虚文矣。
qǐng sān lù bīng yù chūn qiū dà jiào wǔ jì chū zhòng zhě yōu gěi shǎng wù miǎn běn yíng tā yì hou jiē jí quē rú jiù zhì xuǎn bǔ
请三路兵遇春秋大教，武技出众者优给赏物，免本营他役，候阶级阙，如旧制选补。
zòu kě
"奏可。
zhì píng èr nián zhào hé běi zhàn zú sān shí wàn yī qiān shǎn xī sì shí wǔ wàn jiǔ bǎi bìng yì yǒng děng wěi zǒng guǎn sī xùn liàn wú de rǒng zhàn
治平二年，诏："河北战卒三十万一千、陕西四十五万九百并义勇等，委总管司训练，毋得冗占。
xī níng yuán nián zhào yuē guó jiā zhì bīng yǐ bèi zhàn shǒu ér zhǔ bīng zhī guān rǒng zhàn zhě zhòng yì xí fú shí huò wù jūn shì
熙宁元年，诏曰："国家置兵以备战守，而主兵之官冗占者众，肄习弗时，或误军事。
shuài chén ān fǔ jiān sī qí chá suǒ bù yǒu zhàn bīng bù rú lìng zhě yǐ wén
帅臣、安抚、监司其察所部有占兵不如令者以闻。
shí yuè shū mì yuàn qǐng shǎn xī hé dōng xuǎn sān bān shǐ chén jí shì rén rèn diàn shì zhě yǐ wéi hé běi zhū lù zhǐ shǐ jiào xí qí jūn
"十月，枢密院请陕西、河东选三班使臣及士人任殿侍者，以为河北诸路指使，教习骑军。
huò yán hé shuò bīng yǒu jiào yuè zhī míng ér wú qí shí qǐng bān jiào fǎ yú qí jūn jiǔ ér fú néng zhě ba wèi xiāng jūn
或言河朔兵有教阅之名而无其实，请班教法于其军，久而弗能者，罢为厢军。
zòu kě
皇帝批准了奏请。
èr nián dì cháng yǔ zhí zhèng bìng biān xùn liàn shì zú hé yǐ de qí jīng shú
二年，帝常语执政："并边训练士卒，何以得其精熟？
ān shí duì yuē jīng dōng suǒ jiào bīng yǐ jīng qiáng yuàn bì xià tuī cǐ fǎ yǐ zé biān jiāng jiān zhào qí bīng qīn lín yuè shì
"安石对曰："京东所教兵已精强，愿陛下推此法以责边将，间诏其兵亲临阅试。
xùn liàn jiǎn yuè yǒu bù rú zhào zhě fá zhī ér shǎng qí néng zhě
训练简阅有不如诏者罚之，而赏其能者。
shǎng bù qiǎn jiàn fá bù bì guì zé fǎ xíng ér jiāng lì jiā quàn shì zú wú bù fèn lì yǐ
赏不遣贱，罚不避贵，则法行而将吏加劝，士卒无不奋励矣。
jiǔ yuè xuǎn zhì zhǐ shǐ xún jiào zhū jūn diàn qián sī sì rén mǎ bù jūn sī gè sān rén
"九月，选置指使巡教诸军，殿前司四人，马、步军司各三人。
sān nián dì qīn yuè hé dōng suǒ jiào pái shǒu jìn tuì qīng jié bù wèi shǐ shí
三年，帝亲阅河东所教排手，进退轻捷，不畏矢石。
suì zhào diàn qián sī bù jūn zhǐ huī dāng chū shù zhě nèi zé qiāng dāo shǒu kàng jiàn zhě bǎi rén jiào rú hé dōng fǎ yì jīng zhě miǎn yì shǐ yǐ yōu jiǎng zhī
遂诏殿前司，步军指挥当出戍者，内择枪刀手伉健者百人，教如河东法，艺精者免役使，以优奖之。
wǔ nián sì yuè zhào zài jīng diàn qián mǎ bù zhū jūn xún jiào shǐ chén bìng yǐ chūn qiū fēn háng xiào shì
五年四月，诏在京殿前马步诸军巡教使臣，并以春秋分行校试。
shè mìng zhòng zhě dì cì yín yè bīng fáng zhì jí kǎo xiào yǐ duō shǎo dìng diàn zuì
射命中者第赐银楪，兵房置籍考校，以多少定殿最。
wǔ yuè zhào yǐ jīng yuán lù cài tǐng yá jiào zhèn duì yú chóng zhèng diàn yǐn jiàn réng bān zhū lù
五月，诏以泾原路蔡挺衙教阵队于崇政殿引见，仍颁诸路。
qí fǎ wǔ wu wèi duì wǔ duì wèi zhèn zhèn héng liè qí bīng èr duì yì wǔ wǔ liè zhī
其法：五伍为队，五队为阵，阵横列，骑兵二队亦五伍列之。
qí chū jiē yǐ gǔ wèi jié shù cǎo xiàng rén ér shè yān zhōng zhě yǒu shǎng
其出皆以鼓为节，束草象人而射焉，中者有赏。
mǎ bù jiē qián sān xíng qiāng dāo hòu èr xíng gōng nǔ fù duì yǐ hǔ dūn nǔ chuáng zǐ nǔ gè yī shè yǔ jī cì dié chū jiē wén jīn jí tuì
马步皆前三行枪刀，后二行弓弩，附队以虎蹲弩、床子弩各一，射与击刺迭出，皆闻金即退。
yù jí rén mǎ zhī qiáng zhě yǐn yú duì zhōng yù kě yòng zé bié chū wèi qí
预籍人马之强者隐于队中，遇可用，则别出为奇。
dì yǐ qí diǎn yuè zhōu xī cháng yǒu chū yě zhī bèi gù lìng bān xíng
帝以其点阅周悉，常有出野之备，故令颁行。
liù nián zhào hé běi sì lù chéng píng rì jiǔ zhòng yú gǎi zuò gǒu suì yīn xún yì huī jūn zhì
六年，诏："河北四路承平日久，重于改作，苟遂因循，益隳军制。
qí yǐ jīng dōng wǔ wèi děng liù shí èr yíng lì shǔ zhū lù fēn fān jiào xí yú jūn bìng fēn qiǎn zhǔ bīng guān xùn liàn
其以京东武卫等六十二营隶属诸路，分番教习，余军并分遣主兵官训练。
jiǔ yuè zhào zì jīn xún jiào shǐ chén xiào diàn zuì suī yǐ shí fēn wèi lǜ qí shì yì dì yī děng jí jiǔ fēn yǐ shàng huò shè qīn jí sì fēn suī diàn chú qí fá
"九月，诏："自今巡教使臣校殿最，虽以十分为率，其事艺第一等及九分已上，或射亲及四分，虽殿，除其罚；
dì èr děng shì yì jí bā fēn huò shè qīn bù jí sān fēn suī zuì xuē qí shǎng
第二等事艺及八分，或射亲不及三分，虽最，削其赏。
shí yuè xuǎn jīng yuán shì bīng zhī shàn shè zhě yǐ jiào hé shuò qí jūn chí zhòu yě zhàn
"十月，选泾原士兵之善射者，以教河朔骑军驰骤野战。
dì yuē cái bìng jūn yíng fán shěng jūn yuán sì qiān yú rén cǐ shí wàn jūn zhī zī yě
帝曰："裁并军营，凡省军员四千余人，此十万军之资也。
tǎng xùn liàn jīng yǒng rén de qí yòng bù wéi shèng dí yì yǐ shěng cái
傥训练精勇，人得其用，不惟胜敌，亦以省财。
ān shí děng yuē bì xià pín nián xuǎn zé shǐ chén zhuān wù xùn liàn jiān yù biàn diàn gōng qīn shì yuè shǎng fá jì míng shì zú jiē fèn
"安石等曰："陛下频年选择使臣，专务训练，间御便殿躬亲试阅，赏罚既明，士卒皆奋。
guān qí jì yì zhī jīng yī rén wéi shù fu zhī dí cǐ shí guó jiā ān wēi suǒ xì yě
观其技艺之精，一人为数夫之敌，此实国家安危所系也。
shì shí dì chū zhì nèi jiào fǎ xún yī yù biàn diàn yuè wǔ xiào chéng qí néng fǒu ér quàn jǔ zhī shì wú bù zhēng quàn zhě
"是时，帝初置内教法，旬一御便殿阅武，校程其能否而劝沮之，士无不争劝者。
qī nián zhào jiào yuè zhàn fǎ zhǔ jiàng dù de zhī xíng suí yí shī xíng
七年，诏教阅战法，主将度地之形，随宜施行。
èr yuè zhào zì jīn suì yī qiǎn shǐ àn shì wǔ lù ān fǔ shǐ yǐ xià jí tí jǔ jiào yuè zhū jūn yì yǒng bǎo jiá guān kè qí yōu liè yǐ wén ér zhū shǎng zhī
二月，诏："自今岁一遣使，按视五路安抚使以下及提举教阅诸军、义勇、保甲官，课其优劣以闻而诛赏之。
bā nián zhào zài jīng zhū jūn yíng zhūn pò ài mǎ wú suǒ diào xí
八年，诏："在京诸军营屯迫隘，马无所调习。
bǐ chuàng sì jiào chǎng yì kuān dà kě yǐ chí chěng
比创四教场，益宽大，可以驰骋。
qí lìng qí jūn jiù jiào zhě rì lún yī yíng yǐ mǎ zǒu zhòu yuè xí
其令骑军就教者，日轮一营，以马走骤阅习。
wǔ yuè zāng jǐng chén mǎ shè liù shì yī shùn zōng zhí shè èr bèi shè sān pán mǎ shè sì shè qīn wǔ yě zhàn liù lún nòng gè wèi shuō yǐ xiǎo shè zhě
"五月，臧景陈马射六事：一、顺騣直射，二、背射，三、盘马射，四、射亲，五、野战，六、轮弄，各为说以晓射者。
zhào yī cǐ jiào xí
诏依此教习。
bā yuè dì lìng céng xiào kuān shì jiào yíng zhèn
八月，帝令曾孝宽视教营阵。
dà yuè bā jūn zhèn yú jīng jiā bēi qì shì dà shǎng
大阅八军阵于荆家陂，讫事大赏。
yuán fēng yuán nián shí yuè zhào lì zài jīng xiào shì zhū jūn jì yì gé dì wéi shàng zhōng xià sān děng
元丰元年十月，诏立在京校试诸军技艺格，第为上中下三等。
bù shè liù fā ér sān zhōng wèi yī děng èr zhōng wèi èr děng yī zhōng wèi sān děng
步射，六发而三中为一等，二中为二等，一中为三等。
mǎ shè wǔ fā zhòu mǎ zhí shè sān shǐ bèi shè èr shǐ zhōng shù děng rú bù shè fǎ
马射，五发骤马直射三矢、背射二矢，中数、等如步射法。
nǔ shè zì liù zhōng zhì èr zhōng chuáng zǐ nǔ jí pào zì sān zhōng zhì yī zhōng wèi jí děng
弩射，自六中至二中，床子弩及炮自三中至一中，为及等。
bìng shǎng yín yǒu chà
并赏银有差。
qiāng dāo bìng biāo pái shǒu jiǎo shèng fù jì suǒ shèng dì shǎng
枪刀并标排手角胜负，计所胜第赏。
qí gōng nǔ zhuì luò huò zòng shǐ bù jí péng huò wǎn gōng pò tǐ huò jú ér bù zhāng huò shǐ bù mǎn huò nǔ zhí bù shàng yá huò wò bù fā huò shēn dào zú luò bìng wèi bù hé gé
其弓弩坠落，或纵矢不及堋，或挽弓破体，或局而不张，或矢不满，或弩跖不上牙，或擭不发，或身倒足落，并为不合格。
jí shè yǐ zhōng shǎng yú jiàn bù hé gé zhě jiàng yī děng wú kě jiàng zhě ba zhī
即射已中赏，余箭不合格者，降一等，无可降者罢之。
shì yuè gǔ kuǐ yàn dá děng yán jìn zhě zēng sǔn dōng nán pái nǔ duì fǎ yǔ dōng nán suǒ yòng bīng xiè bù tóng qǐng zhǐ yī dōng nán duì fǎ yǐ nǔ shǒu dài xiǎo pái
是月，贾逵、燕达等言："近者增损东南排弩队法，与东南所用兵械不同，请止依东南队法，以弩手代小排。
ruò qù dí shāo yuǎn zé shī jiàn jìn zé zuǒ shǒu chí nǔ rú xiǎo pái jià gé yòu shǒu zhí dāo yǐ bèi zhǎn fá yǔ cháng bīng xiāng cān wèi yòng
若去敌稍远则施箭，近则左手持弩如小排架隔，右手执刀以备斩伐，与长兵相参为用。
zhào kě qí qiāng shǒu réng yǐ biāo jiān xí
"诏可，其枪手仍以标兼习。
shí yī yuè jīng xi jiāng liú yuán yán mǎ jūn jiào xí bù chéng qǐng xiáng bù jūn yòu bù chéng jiàng xiāng jūn
十一月，京西将刘元言："马军教习不成，请降步军，又不成，降厢军。
nǎi xià lìng zhū jūn yuē yī jì bù néng xué zhě rú suǒ qǐng xiáng zhī
"乃下令诸军，约一季不能学者，如所请降之。
shí èr yuè zhào kāi fēng fǔ jiè jīng dōng xi jiàng bīng shí rén yǐ yī rén xí mǎ shè shòu jiào yú zhōng dōu suǒ qiǎn jiào tóu
十二月，诏："开封府界、京东西将兵，十人以一人习马射，受教于中都所遣教头。
zài jīng bù jūn zhū yíng gōng jiàn shǒu yì shí rén yǐ yī rén xí mǎ shè shòu jiào yú jiào xí mǎ jūn suǒ
在京步军诸营弓箭手，亦十人以一人习马射，受教于教习马军所。
yì chéng zé zhǎn zhuǎn fēn jiào yú qí jūn
艺成，则展转分教于其军。
èr nián sì yuè qiǎn nèi shì shí dé yī yuè shì jīng xi dì wǔ jiāng suǒ jiào mǎ jūn
二年四月，遣内侍石得一阅视京西第五将所教马军。
wǔ yuè dé yī yán qí jiào xí wú zhuàng zhào běn jiāng chén zōng děng jù shé
五月，得一言其教习无状，诏本将陈宗等具折。
zōng děng yǐn zuì dì zé yuē cháo tíng bǐ yǐ sì fāng jiāo hàn wèi kě yú xuǎn zhì jiāng chén fēn zǒng jìn lǚ bǐ shí xùn yì yǐ dài fēi cháng
宗等引罪，帝责曰："朝廷比以四方骄悍为可虞，选置将臣分总禁旅，俾时训肄，以待非常。
zhì yú bù lè guī mó xī jīng zhèn lǜ qián hòu gào jiè yǐ jí zhōu xiáng
至于部勒规模，悉经朕虑，前后告戒已极周详。
shǐ zōng děng shāo yì mù shí yì yi lüè zhī rén yì
使宗等稍异木石，亦宜略知人意。
shī lù rì jiǔ jì wán qiě yōng gǒu suì qín kuān shí nán lì zhòng kě bìng lè tíng
尸禄日久，既顽且慵，苟遂矜宽，实难励众，可并勒停。
shì yuè zhào diàn qián bù jūn sī bīng gè zhì dōu jiào tóu zhǎng lì jiào xí zhī shì nǔ shǒu wǔ yíng gōng jiàn shǒu shí yíng qiāng dāo biāo pái shǒu wǔ yíng gè xuǎn yī rén wǔ yì yōu zhě zòu bǔ
"是月，诏殿前、步军司兵各置都教头掌隶教习之事，弩手五营、弓箭手十营、枪刀标排手五营各选一人武艺优者奏补。
zhú sī gè jǔ sàn zhí yī rén wèi zhǐ shǐ ba xún jiào shǐ chén
逐司各举散直一人为指使，罢巡教使臣。
shì rì zhào hé dōng shǎn xī zhū lù jiù zhì mǎ jūn zì shí yuè yī rì chí shè yě zhàn zhì gǔ yǔ rì zhǐ
是日，诏河东、陕西诸路："旧制，马军自十月一日驰射野战，至谷雨日止。
sāi shàng de liáng zì jīn jiào qǐ bā yuè zhǐ wǔ yuè yī rì
塞上地凉，自今教起八月，止五月一日。
qī yuè zhào zhū lù jiào yuè jìn jūn wú guò liǎng shí
"七月，诏诸路教阅禁军毋过两时。
jiǔ yuè nèi chū jiào fǎ gé bìng tú xiàng bān xíng zhī
九月，内出教法格并图象颁行之。
bù shè zhí gōng fā shǐ yùn shǒu jǔ zú yí bù jí mǎ shè mǎ shǐ fán qiāng mǎ shàng yě zhàn gé dòu bù yòng biāo pái jiē yǒu fǎ xiàng fán qiān yú yán shǐ jūn shì sòng xí yān
步射执弓、发矢、运手、举足、移步，及马射、马使蕃枪、马上野战格斗，步用标排，皆有法象，凡千余言，使军士诵习焉。
sì nián wǔ yuè zhào dōng nán zhū lù zhuǎn yùn tí diǎn xíng yù sī tǐ liàng jiàng bīng zì jiàng jiào yuè xīn fǎ zhī hòu jūn shì yǒu suǒ bèi fèi yǐ wén
四年五月，诏东南诸路转运、提点刑狱司，体量将兵自降教阅新法之后，军士有所倍费以闻。
gài zì tuán lì jiàng bīng yǐ lái jūn rén rì xīn jiào yuè jiù zī jì yì yǐ gěi sī fèi zhě xī wú xiá wèi gù yě
盖自团立将兵以来，军人日新教阅，旧资技艺以给私费者，悉无暇为故也。
liù nián cóng guō zhōng shào zhī qǐng bù jūn nǔ shǒu dì yī děng zhě lìng jiān xí shén bì gōng
六年，从郭忠绍之请，步军弩手第一等者，令兼习神臂弓。
qī nián bā yuè zhào kāi fēng fǔ jiè jīng dōng xi lù zhuān xuǎn jiān sī tí jǔ jiào yuè
七年八月，诏开封府界、京东西路专选监司提举教阅。
shén zōng liú xīn wǔ bèi jì mìng lì wǔ xué xiào qī shū yǐ xùn wǔ jǔ zhī shì yòu bān bīng fǎ yǐ yì jūn lǚ wēi miào yuān tōng qǔ chéng yú xīn qún chén mò wàng yān
神宗留心武备，既命立武学、校《七书》以训武举之士，又颁兵法以肄军旅，微妙渊通，取成于心，群臣莫望焉。
yuán yòu yuán nián sì yuè yòu sī jiàn sū zhé shàng yán zhū dào jìn jūn zì zhì jiāng yǐ lái rì yè àn xí wǔ yì jiàng bīng jiē zǎo wǎn liǎng jiào xīn mù zhī shì huò zhōng rì bù dé xiū xī
元祐元年四月，右司谏苏辙上言："诸道禁军自置将以来，日夜按习武艺，将兵皆蚤晚两教，新募之士或终日不得休息。
jīn píng jū wú shì zhāo xī nüè zhī yǐ jiào yuè shǐ wú yí lì yǐ zhì shēng shì yī shí dān jìn qiáo cuì wú liáo huǎn jí ān dé qí sǐ lì
今平居无事，朝夕虐之以教阅，使无遗力以治生事，衣食殚尽，憔悴无聊，缓急安得其死力？
qǐng shǐ jìn jūn chú xīn mù wèi xí zhī rén qí yú rì zhǐ yī jiào
请使禁军，除新募未习之人，其余日止一教。
shì yuè cháo qǐng láng rèn gōng yù yán jūn zhōng sòng xí xīn fǎ yú měng zhě pō yǐ wéi kǔ
是月，朝请郎任公裕言："军中诵习新法，愚懵者颇以为苦。
fu shè zhì yú zhōng ér jī cì gé dòu qī yú shèng qǐ bì jǐn néng rú fǎ
夫射志于中，而击刺格斗期于胜，岂必尽能如法？
shū mì yuàn yì yǐ wéi yuán jiàng jiào yuè xīn fǎ zì hé jiào zhě zhǐ shòu bù dàng lìng bīng zhòng lì sòng
"枢密院亦以为元降教阅新法自合教者指授，不当令兵众例诵。
zhào cóng zhī
诏从之。
jiǔ yuè shū mì yuàn zòu yì shí mǎ jūn jiào yù zhèn wài gèng jiào mǎ shè
九月，枢密院奏："异时马军教御阵外，更教马射。
qí fǎ quán duì chí mǎ jiē chóng xíng wèi zhī zì tòu kōng fā shǐ kě dié chū zuì biàn lì
其法：全队驰马皆重行为'之'字，透空发矢，可迭出，最便利。
jìn suì zhuān yòng shùn zōng zhí shè mǒ qiū bèi shè fǎ zhǐ kě qīng jì tiǎo zhàn jí yòng zhòng nǎi bù néng zhòng liè fēi biàn
近岁专用顺鬃直射、抹秋背射法，止可轻骑挑战，即用众乃不能重列，非便。
qǐng zì jīn yíng yuè pái rì mǎ jūn zhī zì shè yǔ lì bèi shè gé rì hù jiào
请自今营阅排日，马军'之'字射与立背射，隔日互教。
zhào kě
"诏可。
sān nián wǔ yuè ba tí jǔ jiào xí mǎ jūn suǒ
三年五月，罢提举教习马军所。
liù nián liù yuè sān yá shēn shū mì yuàn qǐ jìn fú qī shí rì yī lìng shì fàng zhū jūn jiào
六年六月，三衙申枢密院，乞近伏七十日依令式放诸军教。
wáng yán sōu bái hán zhōng yàn yuē jǐng dé gù shì jiē nèi shì shěng jiǎn jǔ chuán xuān jīn dàn suì jǔ wèi cháng zé bù fù jiàn cháo tíng ēn yì
王严叟白韩忠彦曰："景德故事，皆内侍省检举传宣，今但岁举为常，则不复见朝廷恩意。
zhōng yàn yǐ wéi rán yòu kāi chén tài huáng tài hòu
"忠彦以为然，又开陈太皇太后。
yuē rú cǐ zé wèi cháng shì dài chǔ fèn nèi shì shěng
曰："如此则为常事，待处分内侍省。
suì zhào jīn hòu rù zhuàng qiǎn zhōng shì chuán xuān zhū jūn zhù jiào
"遂诏："今后入状，遣中侍传宣诸军住教。
shào shèng yuán nián sān yuè shū mì yuàn yán jìn jūn chūn qiū dà jiào shǎng fǎ měi qiān rén zēng qǔ èr bǎi yī shí rén gěi shǎng yǒu chà
绍圣元年三月，枢密院言："禁军春秋大教赏法，每千人增取二百一十人，给赏有差。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
èr nián èr yuè shū mì yuàn yán mǎ jūn zì jiǔ yuè zhì sān yuè měi shí rì yī cì chū chéng shui lǜ xuàn jiào xí huí dá yě zhàn zǒu zhòu xiàng bèi shī fàng yù fēng xuě jiǎ gù quán zhù
二年二月，枢密院言："马军自九月至三月，每十日一次出城氵率渲，教习回答野战走骤向背施放，遇风雪假故权住。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
sān nián wǔ yuè zhào zài jīng fǔ jiè zhū lù jìn jūn gé dòu fǎ zì jīn bìng yī yuán fēng tiáo fǎ jiào xí
三年五月，诏在京、府界诸路禁军格斗法，自今并依元丰条法教习。
qī yuè zhào xuǎn nǔ shǒu jiān xí shén bì gōng
七月，诏选弩手兼习神臂弓。
bā yuè zhào diàn qián mǎ bù jūn sī jiàn guǎn jiào tóu bié xuǎn shì yì jīng qiáng tōng xiǎo jiào xiàng tǐ fǎ zhě zhǎn zhuǎn jiào xí
八月，诏："殿前、马步军司见管教头，别选事艺精强、通晓教像体法者，展转教习。
qí gōng jiàn shǒu mǎ bù shè shè qīn yòng diǎn yào bāo zhǐ jí dì èr zhǐ zhī zú bìng rú yuán fēng gé fǎ
其弓箭手马、步射射亲，用点药包指及第二指知镞，并如元丰格法。
shì yuè yòu zhào fù shén bì gōng shè fǎ wèi bǎi èr shí bù
"是月，又诏复神臂弓射法为百二十步。
yuán fú yuán nián shí yuè céng bù jì shàng xún jiào shǐ chén fá gé yīn yán zǔ zōng yǐ lái yù jiāng shì cháng shǐ ēn guī rén zhǔ ér wēi lìng zài guǎn jūn
元符元年十月，曾布既上巡教使臣罚格，因言："祖宗以来，御将士常使恩归人主，而威令在管军。
fán shēn yán jūn zhèng qǐ dài cháo tíng lì fǎ ér hòu shī xíng yé
凡申严军政，岂待朝廷立法而后施行耶？
shì guǎn jūn shī zhí yǐ
是管军失职矣。
dì shēn yǐ wéi rán
"帝深以为然。
zhèng hé yuán nián èr yuè zhào chūn qiū dà jiào zhū jūn gōng nǔ dòu lì bìng yī yuán fēng jiù zhì
政和元年二月，诏："春秋大教，诸军弓弩斗力，并依元丰旧制。
sì nián wǔ yuè chén liáo shàng yán shén bì gōng duǒ yuǎn bǎi èr shí bù gěi jiàn shí zhǐ qǔ wǔ zhōng wèi hé gé jūn zhōng shǎo de gāi shǎng kǒng duò yú xí shè
四年五月，臣僚上言："神臂弓垛远百二十步，给箭十只，取五中为合格，军中少得该赏，恐惰于习射。
sòng diàn qián mǎ bù jūn sī kān huì jiāng zhōng tiē jiàn shù bìng gǎi wéi shàng duǒ qí yī zhōng tiē cǐ liǎng shàng duǒ
送殿前、马步军司勘会，将中贴箭数并改为上垛，其一中贴此两上垛。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
wǔ nián sān yuè zhào zì jīn gǎn zhàn liú jiàng bīng bù fù jiào yuè bìng yǐ wéi yù bǐ lùn
五年三月，诏："自今敢占留将兵，不赴教阅，并以违御笔论。
bù àn jǔ zhě rú qí zuì
不按举者，如其罪。
shí yī yuè chén liáo yán chūn qiū dà jiào zhū jūn gōng nǔ shàng qǔ dòu lì gāo qiáng qí shè qīn zhōng duō zhě jī shǎng tài báo wú yǐ wéi quàn
"十一月，臣僚言："春秋大教，诸军弓弩上取斗力高强，其射亲中多者，激赏太薄，无以为劝。
zhào yī yuán fēng fǎ
"诏依元丰法。
bā nián zhào zhōu jùn jìn jūn chū shù wài cháng liú wǔ fēn zài zhōu jiào yuè cóng máo you zhī qǐng yě
八年，诏州郡禁军出戍外，常留五分在州教阅，从毛友之请也。
zhòng hé yuán nián zhēng yuè ér bīng bù shì láng yǔ wén cuì zhōng jìn duì lùn jìn jūn xùn liàn bù jīng duō chōng zá yì
重和元年正月，而兵部侍郎宇文粹中进对，论禁军训练不精，多充杂役。
dì yuē zǔ zōng jūn lǚ zhī fǎ zuì wéi mì zhì shén kǎo yóu jiā yì xùn xí jìn lái bīng guān jìn yǐ chí màn
帝曰："祖宗军旅之法最为密致，神考尤加意训习，近来兵官浸以弛慢。
gǔ zhě chūn zhèn lǚ xià bá shè qiū zhì bīng dōng dà yuè jiē yú nóng xì yǐ jiǎng shì dà sī mǎ jiào zhàn zhī fǎ dà zōng bó dà tián zhī lǐ xì lùn zhōu zhì dà dǐ jūn lǚ zhī zhèng liù qīng wú yǒu bù zǒng zhī zhě
古者春振旅，夏茇舍，秋治兵，冬大阅，皆于农隙以讲事，大司马教战之法，大宗伯大田之礼，细论周制，大抵军旅之政，六卿无有不总之者。
jīn shì rén zuò shǒu cuì rèn quàn nóng shì bù yǐ quàn gēng jia wèi zhí
今士人作守倅，任劝农事，不以劝耕稼为职；
guǎn jūn fǔ shì bù yǐ dū xùn liàn wéi yì
管军府事，不以督训练为意。
zì jīn rú yì shǐ bān zhí jí jìn wèi zhě dāng chāi rén zhuō tàn chéng jiè
自今如役使班直及禁卫者，当差人捉探惩戒。
gèng hou rì zhǎng jí qīn yù jiào yuè jī shǎng
更候日长，即亲御教阅激赏。
xún yǐ cuì zhōng suǒ zòu cān zhào tiáo lìng xíng zhī
"寻以粹中所奏参照条令行之。
xuān hé sān nián sì yuè lì qí shè shǎng fǎ qí bèi shè shàng duǒ zhōng tiē zhě yī bù shè fǎ tuī shǎng
宣和三年四月，立骑射赏法，其背射上垛中贴者，依步射法推赏。
jìng kāng yuán nián èr yuè zhào jūn bīng jiǔ shī jiào xí dāng tài rǒng làn
靖康元年二月，诏："军兵久失教习，当汰冗滥。
jīn sān yá yǔ zhū jiāng zhāo jūn wéi wu zēng shù xī shǎng dàn jí děng zhàng bù wèn yǒng qiè
今三衙与诸将招军，惟务增数希赏，但及等杖，不问勇怯。
zhāo shōu jì bù jīng dāng jiào xí yòu bù yǐ shí zá sè zhàn pò shí jū sān sì
招收既不精当，教习又不以时，杂色占破，十居三四。
jīn yi zhāo bīng zhī jì jīng jiā jiǎn zé jì xì jūn jí zhuān shǐ jiào xí bù dé yǐ zá sè jū zhàn
今宜招兵之际，精加拣择，既系军籍，专使教习，不得以杂色拘占。
yòu shén bì gōng mǎ huáng nǔ nǎi zhōng guó cháng jì yi duō xíng jiào xí yǐ hàn biān qí
又神臂弓、马黄弩乃中国长技，宜多行教习，以扞边骑。
réng lìng jiān yòng yī jiǎ jiào yuè zhù shǐ xí shú
仍令间用衣甲教阅，庶使习熟。
sì yuè zhào fù zhì jiào chǎng chūn qiū dà yuè jí fù nèi jiào fǎ yǐ jī shǎng zhī
"四月，诏复置教场，春秋大阅，及复内教法以激赏之。
zhèn fǎ xī níng èr nián shí yī yuè zhào xiè qǐ jiǎng qiú zhū gě liàng bā zhèn fǎ yǐ shòu biān jiāng shǐ zhī yìng biàn
阵法熙宁二年十一月，赵禼乞讲求诸葛亮八阵法，以授边将，使之应变。
zhào guō kuǐ tóng xiè jiǎng qiú xiāng dù dì xíng dìng wèi zhèn tú wén zòu
诏郭逵同禼讲求，相度地形，定为阵图闻奏。
wǔ nián sì yuè zhào cài tǐng xiān jìn jiào yuè zhèn tú
五年四月，诏蔡挺先进教阅阵图。
dì cháng wèi jīn zhī biān chén wú zhī qí zhèng zhī tǐ zhě kuàng qí zhèng zhī biàn hu
帝尝谓："今之边臣无知奇正之体者，况奇正之变乎！
qiě tiān dì wǔ xíng zhī shù bù guò wǔ wǔ zhèn zhī biàn chū yú zì rán fēi qiáng wèi zhī
且天地五行之数不过五，五阵之变，出于自然，非强为之。
zǎi xiàng hán jiàng yīn qǐng zhū shuài chén gè jù zhàn zhèn zhī fǎ lái shàng qǔ qí suǒ zhǎng lì yǐ wéi fǎ
"宰相韩绛因请诸帅臣各具战阵之法来上，取其所长，立以为法。
cóng zhī
从之。
dì huàn zhū jiāng jūn xíng wú xíng zhèn zhī fǎ cháng yuē lǐ jìng jié sān rén wéi duì bì yǒu yì
帝患诸将军行无行阵之法，尝曰："李靖结三人为队必有意。
xīng shū yǔ lín jiē yǐ sān rén wéi duì jìng shēn xiǎo cǐ fēi wú jù yě
星书，羽林皆以三人为队，靖深晓此，非无据也。
nǎi lìng gǔ kuǐ guō gù shì zhī
"乃令贾逵、郭固试之。
shí èr yuè zhī tōng yuǎn jūn wáng sháo qǐng xiáng hé xíng tiáo yuē zhào cì yù zhì gōng shǒu tú xíng jūn huán zhū wǔ jīng zǒng yào shén wǔ mì lüè fēng jiǎo jí zhàn sì lù zhàn shǒu yuē shù gè yī bù yú lìng guān qín fèng lù jīng lüè sī chāo lù
十二月，知通远军王韶请降合行条约，诏赐御制《攻守图》、《行军环珠》、《武经总要》、《神武秘略》、《风角集占》、《四路战守约束》各一部，余令关秦凤路经略司抄录。
liù nián zhào zhū lù jīng lüè sī jié duì bìng yī lǐ jìng fǎ sān rén wéi yī xiǎo duì jiǔ rén wèi yī zhōng duì shǎng fá sì chéng xù rì qǔ cái
六年，诏诸路经略司，结队并依李靖法，三人为一小队，九人为一中队，赏罚俟成序日取裁。
qí duì wǔ jí qì jiǎ zhī shù yī jīng yuán lù yá jiào fǎ
其队伍及器甲之数，依泾原路牙教法。
jiǔ yuè zhào xiè yán yù zì jīn dà yuè hàn fán zhèn duì qiě yǐ wàn èr qiān wǔ bǎi rén wéi fǎ jīng qí huī zhì gè suí fāng sè
九月，赵禼言："欲自今大阅汉蕃阵队，且以万二千五百人为法，旌旗麾帜各随方色。
zhàn guó shí dà jiàng zhī qí yǐ guī wèi shì gài qǔ qián liè xiān zhī zhī yì
战国时，大将之旗以龟为饰，盖取前列先知之义。
lìng zhōng jūn yì yi yǐ guī wèi hào
令中军亦宜以龟为号。
qí bā duì qí bié huì tiān de fēng yún lóng hǔ niǎo shé
其八队旗，别绘天、地、风、云、龙、虎、鸟、蛇。
tiān de zé xiàng qí fāng yuán fēng yún zé zhuàng qí fēi yáng lóng hǔ zé zhuàng qí měng lì niǎo shé zé zhuàng qí xiáng pán zhī shì yǐ bèi dà yuè
天、地则象其方园，风、云则状其飞扬，龙、虎则状其猛厉，鸟、蛇则状其翔盘之势，以备大阅。
shū mì yuàn yǐ wéi zhèn duì qí hào ruò huì bā wù yīng shì zhòng nán biàn qiě qí jiān yì yǒu wú xíng kě huì zhě
"枢密院以为阵队旗号若绘八物，应士众难辨，且其间亦有无形可绘者。
suì zhào zhǐ yī fāng sè réng yì qí xíng zhì lìng wù zá ér yǐ
遂诏止依方色，仍异其形制，令勿杂而已。
qī nián yòu mìng lǚ huì qīng céng xiào kuān bǐ xiào sān wǔ jié duì fǎ
七年，又命吕惠卿、曾孝宽比校三五结队法。
shí yuè yǐ xīn dìng jié duì fǎ bìng shǎng fá gé jí zhì zhèn xíng shì děng qiǎn jìn shì li xiàn fù zhào xiè yuē zhèn fǎ zhī xiáng yǐ lìng xiàn miàn yù jīn suǒ tú zhǐ shì yī xiǎo zhèn qīng qí cóng róng xī wèn xiàn bì yī yī yǒu shuō
十月，以新定结队法并赏罚格及置阵形势等，遣近侍李宪付赵禼曰："阵法之详已令宪面谕，今所图止是一小阵，卿其从容析问，宪必一一有说。
rán zhì zhèn fǎ dù jiǔ shī qí chuán jīn zhèn yī dàn jù yì suǒ de lǜ ěr wéi fǎ kǒng yǒu wèi jǐn yi wú bì jì dàn jù zòu lái
然置阵法度，久失其传，今朕一旦据意所得，率尔为法，恐有未尽，宜无避忌，但具奏来。
jì yòu zhào yuē jìn lìng li xiàn jī xīn dìng jié duì fǎ bìng shǎng fá gé fù qīng tóng yì kě fǒu yīn yǐ tuán lì jiàng guān gēng zhì zhèn fǎ qīng bì shēn xī cháo tíng jīng huà zhī yì
"继又诏曰："近令李宪赍新定结队法并赏罚格付卿，同议可否，因以团立将官，更置阵法，卿必深悉朝廷经画之意。
rú rì jìn kě le yi lìng li xiàn jī fù quē
如日近可了，宜令李宪赍赴阙。
xiè zòu yuē
"禼奏曰：
zhì zhèn zhī fǎ yǐ jié duì wèi xiān
置阵之法，以结队为先。
lǐ jìng yǐ wǔ shí rén wéi yī duì měi sān rén zì xiāng de zhě jié wèi yī xiǎo duì hé sān xiǎo duì wèi yī zhōng duì hé wǔ zhōng duì wèi yī dà duì yú yā guān duì tóu fù duì tóu zuǒ yòu qiàn qí wǔ rén jí chōng wǔ shí bìng xiāng yī fù
李靖以五十人为一队，每三人自相得者结为一小队，合三小队为一中队，合五中队为一大队，余押官、队头、副队头、左右傔旗五人即充五十，并相依附。
jīn shèng zhì měi yī dà duì hé wǔ zhōng duì wǔ shí rén wéi zhī
今圣制：每一大队合五中队，五十人为之；
zhōng duì hé sān xiǎo duì jiǔ rén wèi zhī
中队合三小队，九人为之；
xiǎo duì hé sān rén wéi zhī yì zé xīn yì xiāng de zhě
小队合三人为之，亦择心意相得者。
yòu xuǎn zhuàng yǒng shàn qiāng zhě yī rén wèi qí tóu lìng zì zé rú jǐ yì xīn xiāng de zhě èr rén wéi zuǒ yòu qiàn
又选壮勇善枪者一人为旗头，令自择如己艺、心相得者二人为左右傔；
cì xuǎn yǒng hàn zhě rén wéi yǐn zhàn
次选勇悍者人为引战；
yòu xuǎn jūn xiào yī rén zhí dāo zài hòu wèi yōng duì
又选军校一人执刀在后，为拥队。
fán duì nèi yī rén yòng mìng èr rén yìng yuán
凡队内一人用命，二人应援；
xiǎo duì yòng mìng zhōng duì yìng yuán
小队用命，中队应援；
zhōng duì yòng mìng dà duì yìng yuán
中队用命，大队应援；
dà duì yòng mìng xiǎo duì yìng yuán
大队用命，小队应援。
rú dòu náo guān wàng bù jí fù jiù zhì yǒu xiàn shī zhě běn duì wěi yōng duì jūn xiào cì duì wěi běn xiá duì jiāng shěn guān bù jiù suǒ yóu zhǎn zhī
如逗挠观望不即赴救，致有陷失者，本队委拥队军校，次队委本辖队将，审观不救所由，斩之。
qí yǒu bù kě jiù huò fù jiù bù jí huò shēn zì shòu dí tǐ bèi zhòng chuāng dàn fēi kě jiù zhě jiē bù zuò
其有不可救，或赴救不及，或身自受敌，体被重创，但非可救者，皆不坐。
qí shuō suī yǔ gǔ tóng ér yòng fǎ yóu wéi jīng mì
其说虽与古同，而用法尤为精密。
cǐ gài bì xià tiān xī yǒng zhì bù xué ér néng yě
此盖陛下天锡勇智，不学而能也。
rán yì zhě wèi sì shí wǔ rén ér yī cháng bù ruò wǔ rén ér yī cháng zhī mì
然议者谓四十五人而一长，不若五人而一长之密。
qiě yǐ wǔ rén ér yī cháng jí wǔ shí rén ér shí zhǎng yě tuī zhī yú bǎi qiān wàn zé wèi zhǎng zhě duō ér tǒng zhì yī yě
且以五人而一长，即五十人而十长也，推之于百千万，则为长者多，而统制一也。
zhì rú zhōu zhì wǔ rén wéi wu shǔ zhī bǐ cháng
至如周制：五人为伍，属之比长；
wǔ wu wèi liǎng shǔ zhī lǘ xū
五伍为两，属之闾胥；
sì liǎng wèi zú shǔ zhī zú shī
四两为卒，属之族师；
wǔ zú wèi lǚ shǔ zhī dǎng zhèng
五卒为旅，属之党正；
wǔ lǚ wèi shī shǔ zhī zhōu zhǎng
五旅为师，属之州长；
wǔ shī wèi jūn shǔ zhī mìng qīng
五师为军，属之命卿。
cǐ yóu jīn zhī jūn zhì bǎi rén wèi dōu wǔ dōu wèi yíng wǔ yíng wèi jūn shí jūn wèi xiāng
此犹今之军制，百人为都，五都为营，五营为军，十军为厢。
zì xiāng dōu zhǐ huī shǐ ér xià gè yǒu jié jí yǒu yuán pǐn yì xī zhī bǐ cháng lǘ xū zú shī dǎng zhèng zhī rèn yě
自厢都指挥使而下，各有节级，有员品，亦昔之比长、闾胥、族师、党正之任也。
yì zhě wèi shí wǔ zhī zhì yú dū fǎ wèi biàn rán dōu fǎ kǒng fēi lín zhèn duì dí jué shèng zhī shù yě
议者谓什伍之制，于都法为便，然都法恐非临阵对敌决胜之术也。
kuàng bā zhèn zhī fǎ jiǔ shī qí chuán shèng zhì yī xīn jī zhī qián wén ruò hé fú jié
况八阵之法，久失其传，圣制一新，稽之前闻，若合符节。
fu fǎ yí dìng yì yǐ zhì rén
夫法一定，易以致人。
dí hǎo jī xū wú yǐ xū xíng zhī
敌好击虚，吾以虚形之；
dí hǎo bèi shí wú yǐ shí xíng zhī
敌好背实，吾以实形之。
rán ér suǒ jī zhě fēi qí xū suǒ bèi zhě fēi qí shí gù yì néng láo zhī bǎo néng jī zhī cǐ suǒ wèi zhì rén ér bù zhì yú rén yě
然而所击者非其虚，所背者非其实，故逸能劳之，饱能饥之，此所谓致人而不致于人也。
qī nián qī yuè zhào zhū lù ān fǔ shǐ gè jù kě yòng zhèn duì fǎ jí fǎng qiú zhī zhèn duì fǎ zhě yǐ wén
七年七月，诏诸路安抚使各具可用阵队法，及访求知阵队法者以闻。
jiǔ yuè chóng yí shǐ guō gù yǐ tóng xiáng dìng gǔ jīn zhèn fǎ cì duì yú shì nèi chū gōng shǒu tú èr shí wǔ bù fù hé běi
九月，崇仪使郭固以同详定古今阵法赐对，于是内出《攻守图》二十五部付河北。
bā nián èr yuè dì pī jiàn xiào shì qī jūn yíng zhèn yǐ fēn shù bù qí qián hòu dǐ wǔ nán wéi shī yòng
八年二月，帝批："见校试七军营阵，以分数不齐，前后抵牾，难为施用。
kě lìng jiàn xiào shì guān zhí qí kě qǔ zhě cǎo dìng bā jūn fǎ yǐ wén
可令见校试官摭其可取者，草定八军法以闻。
chū zhào shū mì yuàn yuē táng lǐ jìng bīng fǎ shì wú quán shū zá jiàn tōng diǎn lí xī é chuǎn
"初，诏枢密院曰："唐李靖兵法，世无全书，杂见《通典》，离析讹舛。
yòu guān hào wù míng yǔ jīn chēng wèi bù tóng wǔ rén jiàng zuǒ duō bù néng tōng qí yì
又官号物名与今称谓不同，武人将佐多不能通其意。
lìng shū mì yuàn jiǎn xiáng guān yǔ wáng zhèn céng shōu wáng bái guō féng yuán děng jiào zhèng fēn lèi jiě shì lìng jīn kě xíng
令枢密院检详官与王震、曾收、王白、郭逢原等校正，分类解释，令今可行。
yòu mìng shū mì yuàn fù dōu chéng zhǐ zhāng chéng yī rù nèi yā bān li xiàn yǔ zhèn féng yuán xíng shì kuān guǎng chù yòng mǎ bù jūn èr qiān bā bǎi rén jiào lǐ jìng yíng zhèn fǎ
"又命枢密院副都承旨张诚一、入内押班李宪与震、逢原行视宽广处，用马步军二千八百人教李靖营阵法。
yǐ bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ yáng suì wèi dōu dà tí jǔ chéng yī xiàn wèi tóng tí jǔ zhèn féng yuán cān yì gōng shì xià yuán xiàng zāng jǐng děng wéi jiāng fù bù duì jiāng gàn dāng gōng shì fán sān shí jiǔ rén
以步军副都指挥使杨遂为都大提举，诚一、宪为同提举，震、逢原参议公事，夏元象、臧景等为将副、部队将、干当公事，凡三十九人。
chéng yī děng chū yòng lǐ jìng liù huā zhèn fǎ
诚一等初用李靖六花阵法，
yuē shòu bīng èr wàn rén wèi lǜ
约受兵二万人为率，
wèi qī jūn
为七军，
nèi yú hòu jūn gè èr qiān bā bǎi rén
内虞候军各二千八百人，
qǔ zhàn bīng qiān jiǔ bǎi rén wéi qī shí liù duì
取战兵千九百人为七十六队，
zhàn bīng nèi měi jūn nǔ shǒu sān bǎi
战兵内每军弩手三百，
gōng shǒu sān bǎi
弓手三百，
mǎ jūn wǔ bǎi
马军五百，
tiào dàng sì bǎi
跳荡四百，
qí bīng sì bǎi
奇兵四百，
zī zhòng měi jūn jiǔ bǎi
辎重每军九百，
shì wèi èr qiān bā bǎi rén
是为二千八百人。
dì yù jìn chén yuē
帝谕近臣曰：
huáng dì shǐ zhì bā zhèn fǎ bài chī yóu yú zhuō lù
黄帝始置八阵法，败蚩尤于涿鹿。
zhū gě liàng zào bā zhèn tú yú yú fù píng shā zhī shàng lěi shí wèi bā háng
诸葛亮造八阵图于鱼复平沙之上，垒石为八行。
jìn huán wēn jiàn zhī yuē cháng shān shé shì
晋桓温见之，曰："常山蛇势。
cǐ jí jiǔ jūn zhèn fǎ yě
"此即九军阵法也。
zhì duò hán qín hǔ shēn míng qí fǎ yǐ shòu qí shēng lǐ jìng
至隋韩擒虎深明其法，以授其甥李靖。
jìng yǐ shí yù jiǔ luàn jiāng chén tōng xiǎo zhě pō duō gù zào liù huā zhèn yǐ biàn jiǔ jūn zhī fǎ shǐ shì rén bù néng xiǎo zhī
靖以时遇久乱，将臣通晓者颇多，故造六花阵以变九军之法，使世人不能晓之。
dà dǐ bā zhèn jí jiǔ jūn jiǔ jūn zhě fāng zhèn yě
大抵八阵即九军，九军者，方阵也。
liù huā zhèn jí qī jūn qī jūn zhě yuán zhèn yě
六花阵即七军，七军者，圆阵也。
gài zhèn yǐ yuán wèi tǐ fāng zhèn zhě nèi yuán ér wài fāng yuán zhèn jí nèi wài jù yuán yǐ
盖阵以圆为体，方阵者内圆而外方，圆阵即内外俱圆矣。
gù yǐ fāng yuán wù yàn zhī zé fāng yǐ bā bāo yī yuán yǐ liù bāo yī cǐ jiǔ jūn liù huā zhèn zhī dà tǐ yě
故以方圆物验之，则方以八包一，圆以六包一，此九军六花阵之大体也。
liù jūn zhě zuǒ yòu yú hòu jūn gè yī wèi èr yú hou jūn
六军者，左右虞候军各一，为二虞候军；
zuǒ yòu xiāng gè èr wèi sì xiāng jūn
左右厢各二，为四厢军；
yǔ zhōng jūn gòng wèi qī jūn
与中军共为七军。
bā zhèn zhě jiā qián hòu èr jūn gòng wèi jiǔ jūn
八阵者，加前后二军，共为九军。
kāi guó yǐ lái zhì diàn qián mǎ bù jūn sān shuài jí zhōng jūn qián hòu jūn shuài zhī bié míng
开国以来，置殿前、马步军三帅，即中军、前后军帅之别名；
ér mǎ bù jūn dōu yú hòu shì wèi èr yú hou jūn tiān wǔ pěng rì lóng shén wèi sì xiāng shì wèi sì xiāng jūn yě
而马步军都虞候是为二虞候军，天武、捧日、龙神卫四厢是为四厢军也。
zhōng jūn shuài zǒng zhì jiǔ jūn jí diàn qián dōu yú hòu zhuān zǒng zhōng jūn yī jūn zhī shì wù shì qí míng shí yǔ gǔ jiǔ jūn jí liù huā zhèn xiāng fú ér bù shǎo chà yě
中军帅总制九军，即殿前都虞候，专总中军一军之事务，是其名实与古九军及六花阵相符而不少差也。
jīn lùn bīng zhě jù yǐ táng li quán tài bái yīn jīng zhōng zhèn tú wéi fǎ shī zhī yuǎn yǐ
今论兵者俱以唐李筌《太白阴经》中阵图为法，失之远矣。
zhèn cháng lǎn jìn rì chén liáo suǒ xiàn zhèn tú jiē wàng xiāng xuàn huò wú yī kě qǔ
朕尝览近日臣僚所献阵图，皆妄相眩惑，无一可取。
guǒ rú qí shuō zé liǎng dí xiāng yù bì xū qiǎn shǐ yù yuē zhàn rì zé kuān píng zhī de yí fù sāi hè zhū cǎo fá mù rú shè pǔ jiào chǎng fāng kě jǐn qí fǎ ěr
果如其说，则两敌相遇，必须遣使豫约战日，择宽平之地，夷阜塞壑，诛草伐木，如射圃教场，方可尽其法尔。
yǐ lǐ tuī zhī qí bù kě yòng jué yǐ
以理推之，其不可用决矣。
jīn kě yuē lǐ jìng fǎ wèi jiǔ jūn yíng zhèn zhī zhì
今可约李靖法为九军营阵之制。
rán li quán tú nǎi yíng fǎ fēi zhèn fǎ yě
然李筌图乃营法，非阵法也。
zhèn cǎi gǔ zhī fǎ zhuó jīn zhī yi yuē yíng yuē zhèn běn chū yú yī fǎ tè zhǐ yuē yíng xíng yuē zhèn
朕采古之法，酌今之宜，曰营曰阵，本出于一法，特止曰营，行曰阵；
zài qí zhèng yán zhī zé yíng wéi zhèng zhèn wèi qí yě
在奇正言之，则营为正、阵为奇也。
yú shì yǐ bā yuè dà yuè bā jūn zhèn yú chéng nán jīng jiā bēi
于是以八月大阅八军阵于城南荆家陂。
yǐ shì cì suì ér xià zhì zhǐ shǐ mǎ bù jūn yín juàn yǒu chà
已事，赐遂而下至指使、马步军银绢有差。
bā nián zhào zhū lù quán zhù jiào wǔ jūn zhèn zhǐ jiào sì yù zhèn
八年，诏诸路权住教五军阵，止教四御阵。
jiǔ nián sì yuè dì yú fǔ chén lùn yíng zhèn fǎ wèi wèi jiāng zhě shǎo zhī jiàng bīng zhī lǐ qiě bā jūn liù jūn jiē dà jiàng jū zhōng dà jiàng pì zé xīn yě zhū jūn sì tǐ yě
九年四月，帝于辅臣论营阵法，谓："为将者少知将兵之理，且八军、六军皆大将居中，大将譬则心也，诸军，四体也。
yùn qí xīn zhì yǐ shēn shǐ bì yǐ bì shǐ zhǐ gōng zuǒ zé yòu jiù gōng yòu zé zuǒ jiù qián hòu yì rán zé jūn hé yóu bài yě
运其心智，以身使臂，以臂使指，攻左则右救，攻右则左救，前后亦然，则军何由败也！
yuán fēng sì nián yǐ jiǔ jūn fǎ yī jūn yíng zhèn àn yuè yú chéng nán hǎo cǎo bēi yǐ shì jiǎng yù
元丰四年，以九军法一军营阵按阅于城南好草陂，已事，奖谕。
qī nián zhào yǐ xiáng wǔ zhèn fǎ lìng zhū jiāng jiào xí qí jiù jiào zhèn fǎ bìng ba
七年，诏："已降五阵法，令诸将教习，其旧教阵法并罢。
gài jiǔ jūn yíng zhèn wèi fāng yuán qū zhí ruì fán wǔ biàn shì wèi wǔ zhèn
"盖九军营阵为方、圆、曲、直、锐，凡五变，是为五阵。
yuán yòu yuán nián gāo xiáng yán qǐ yǐ yù zhèn yǔ xīn zhèn fǎ xiāng jiān jiào yuè cóng zhī
元祐元年，高翔言，乞以御阵与新阵法相兼教阅，从之。
gài yuán fēng qī nián zhào zhuān yòng wǔ zhèn fǎ ér jiù jiào yù zhèn suì fèi
盖元丰七年，诏专用五阵法，而旧教御阵遂废；
zhì shì fù lìng hù jiào
至是，复令互教。
shào shèng sān nián fù bà jiào yù zhèn
绍圣三年，复罢教御阵。
dà guān èr nián zhào yǐ wǔ zhèn fǎ bān xíng zhū lù
大观二年，诏以五阵法颁行诸路。
jìng kāng yuán nián jiān chá yù shǐ hú shùn zhì zòu tōng zhí láng qín yuán suǒ zhe bīng shū zhèn tú shī lǜ sān cè dà bā zhèn tú yī xiǎo tú èr jiē zhuó gǔ zhī fǎ cān jīn zhī yi bó ér zhī yào shí wèi kě yòng
靖康元年，监察御史胡舜陟奏："通直郎秦元所著兵书、阵图、师律三策、大八阵图一、小图二，皆酌古之法，参今之宜，博而知要，实为可用。
zhào lìng cì duì
"诏令赐对。
dāng shí jūn chén suī wú xióng móu yuǎn lüè rán yóu qiē qiē yān yǐ jīng wǔ wèi xīn
当时君臣虽无雄谋远略，然犹切切焉以经武为心。
gāo zōng jiàn yán yuán nián shǐ bān shū mì yuàn jiào yuè fǎ zhuān xí zhì yù cuī fēng pò dí zhī yì quán fù zhí dài chū rù duǎn zhuāng shén bì gōng cháng bǐng dāo mǎ shè chuān jiǎ mù tǐng
高宗建炎元年，始颁枢密院教阅法，专习制御摧锋破敌之艺、全副执带出入、短桩神臂弓、长柄刀、马射穿甲、木挺。
měi suì nǐ chūn qiū jiào yuè fǎ lì xīn gé
每岁拟春秋教阅法，立新格。
shén bì gōng rì gěi jiàn èr shí shè qīn qù duǒ bǎi èr shí bù
神臂弓日给箭二十，射亲去垛百二十步。
dāo zhǎng zhàng èr chǐ yǐ shàng zhān pí guǒ zhī yǐn dòu wǔ shí èr cì bù lìng dāo tóu zhì de
刀长丈二尺以上，毡皮裹之，引斗五十二次，不令刀头至地。
měi yíng xuǎn èr shí rén yuè xí jīng liǎng yuè zhě wǔ shí rén wéi yī duì jiào xí fēn hé suí duì duō shǎo fēn lì wǔ jūn
每营选二十人阅习，经两阅者五十人为一队，教习分合，随队多少，分隶五军。
měi jūn gè zhì qí hào qián jūn fēi qí fēi niǎo wèi hào
每军各置旗号，前军绯旗，飞鸟为号；
hòu jūn zào qí guī wèi hào
后军皂旗，龟为号；
zuǒ jūn qīng qí jiāo wèi hào
左军青旗，蛟为号；
yòu jūn bái qí hǔ wèi hào
右军白旗，虎为号；
zhōng jūn huáng qí shén rén wèi hào
中军黄旗，神人为号。
yòu bié yǐ wǔ sè wù hào zhì zhāo qí fēn qí
又别以五色物号制招旗、分旗。
jǔ zhāo qí zé wǔ jūn yǐ qí xiāng yìng hé ér chéng zhèn
举招旗，则五军以旗相应，合而成阵；
jǔ fēn qí zé wǔ jūn yǐ qí xiāng yìng fēn ér chéng duì
举分旗，则五军以旗相应，分而成队。
zuǒ yòu qián què huò fēn cáng wèi fú huò fēn chū wèi qí jiē jǔ qí wèi hào
左右前却，或分藏为伏，或分出为奇，皆举旗为号。
gèng míng xiǎo jīn yīng gǔ bèi zhān wàng bù jí zhě
更鸣小金、应鼓，备瞻望不及者。
yù yuē fú cáng zhī suǒ huǎn míng xiǎo jīn jí zhǐ jí míng yīng gǔ jí qí bīng chū zhèn chí zhàn jí míng xiǎo jīn jí fú bīng chū
豫约伏藏之所，缓鸣小金即止，急鸣应鼓即奇兵出阵趍战，急鸣小金即伏兵出。
qí chūn qiū dà jiào tuī shǎng yī hǎi xíng gé fǎ
其春秋大教推赏，依海行格法。
li gāng yán shuǐ zhàn zhī lì nán fāng suǒ yí
李纲言："水战之利，南方所宜。
yán hé huái hǎi jiāng shuài fǔ yào jùn yi xiào gǔ zhì zào zhàn chuán yǐ yùn zhuàn qīng jié ān wěn wèi liáng
沿河、淮、海、江帅府、要郡，宜效古制造战船，以运转轻捷安稳为良。
yòu xí huǒ gōng yǐ fén dí zhōu
又习火攻，以焚敌舟。
zhào mìng yáng guān fù wǎng jiāng zhè cuò zhì hé huái bié wěi guān
"诏命杨观复往江、浙措置，河、淮别委官。
sān nián qīn yuè shuǐ jūn yú zhèn jiāng dēng yún mén wài
三年，亲阅水军于镇江登云门外。
shào xīng sì nián zhào nèi diàn àn yuè shén wǔ zhōng jūn guān bīng tuī shǎng
绍兴四年，诏内殿按阅神武中军官兵推赏。
èr shí sì nián chén liáo yán zhōu jùn jìn zú yuǎn fāng zòng chí duō bù xùn liàn chūn qiū jiào yuè lín shí bèi shù qǐ shēn yán jiù zhì
二十四年，臣僚言："州郡禁卒，远方纵驰，多不训练，春秋教阅，临时备数，乞申严旧制。
sān shí yī nián zhào bǐ wén zhū lù zhōu xiāng jìn jūn tǔ jūn yǒu sī shàn sī yì fáng jiào yuè
三十一年，诏："比闻诸路州厢、禁军、土军，有司擅私役，妨教阅。
shuài fǔ qí yán zé shǒu bīng qín bīng guī yíng xùn liàn jīng shú yǐ bèi diǎn shì
帅府其严责守兵勤兵归营，训练精熟，以备点视。
xiào zōng qián dào èr nián xìng hòu cháo mén wài cì xìng bái shí yuè bīng sān yá lǜ jiāng zuǒ dào jià shè shēng guān bīng jiù yù niǎn xià xiàn suǒ huò
孝宗乾道二年，幸候潮门外，次幸白石阅兵，三衙率将佐道驾，射生官兵就御辇下献所获。
shì rì yǒu shù jiāng dú shǒu yùn dà dāo shàng yuē dāo zhòng jǐ hé
是日，有数将独手运大刀，上曰："刀重几何？
li shùn jǔ zòu dāo jiē chóng shù shí jīn
"李舜举奏："刀皆重数十斤。
yǒu zhǐ qīng děng jiào yuè jīng míng
"有旨："卿等教阅精明。
yòu yù chén mǐn yuē jūn mǎ yī zhuāng zhěng sù rú cǐ
"又谕陈敏曰："军马衣装整肃如此。
tè xī lài ān mǎ jīn dài shì zú tuī shǎng yǒu chà
"特锡赉鞍马、金带，士卒推赏有差。
sì nián xìng máo tān jiào yuè
四年，幸茅滩教阅。
jǔ huáng qí lián sān gǔ biàn fāng zhèn
举黄旗，连三鼓，变方阵；
wǔ gǔ jǔ bái qí biàn yuán zhèn
五鼓，举白旗，变圆阵；
cì èr gǔ jǔ chì qí biàn ruì zhèn
次二鼓，举赤旗，变锐阵；
qīng qí biàn zhí zhèn
青旗，变直阵。
bì shì shàng dà yuè shǎng lài jiā bèi
毕事，上大悦，赏赉加倍。
bīng fēn dōng xī chéng dà dāo huǒ pào shàng wèn li shùn jǔ àn yuè bǐ nǎng shí rú hé
兵分东西，呈大刀、火炮，上问李舜举："按阅比曩时如何？
shùn jǔ zòu jīn rì zhī bīng bì xià qīn xùn liàn fǔ yǐ shēn ēn xī yǐ zhòng shǎng zhōng yǒng bèi cháng
"舜举奏："今日之兵，陛下亲训练，抚以深恩，锡以重赏，忠勇倍常。
qián dào zhōng zhào gōng jiàn shǒu yuán shè yī shí sì dòu lì shēng jiā sān dòu yuán shè yī shí lì shēng jiā wǔ dǒu nǔ shǒu yuán shè sì shí lì shēng jiā wǔ dǒu yuán shè liǎng shí qī dòu lì shēng jiā bā dǒu jìn zhì tuī shǎng yǒu chà
乾道中，诏弓箭手元射一石四斗力升加三斗，元射一石力升加五斗，弩手元射四石力升加五斗，元射两石七斗力升加八斗，进秩推赏有差。
zǎi zhí jìn shè qīn shǎng gé yú yǔn wén yuē pāi shì yǐ dòu lì shēng qǐng gěi jīn yòng shè qīn dìng shǎng kǒng bù jiā yì dòu lì
宰执进射亲赏格，虞允文曰："拍试以斗力升请给，今用射亲定赏，恐不加意斗力。
shàng yuē rán
"上曰："然。
tā rì suī qiáng gōng nǔ kě yǐ qǔ shèng ruò zhǐ xí shè qīn zé dòu lì bù jìn
他日虽强弓弩可以取胜，若止习射亲，则斗力不进。
cǐ shǎng gé bù xū xíng
此赏格不须行。
chún xī jiān lì qiāng shǒu jí shè tiě lián gé
淳熙间，立枪手及射铁帘格。
shàng wèi fǔ chén yuē wén shè tiě lián zhū jūn gǔ yuè fèn lì
上谓辅臣曰："闻射铁帘，诸军鼓跃奋厉。
zhōu bì dà yuē bīng jiǔ bù yòng cǐ bèi wú jìn qǔ zì rán qì duò
"周必大曰："兵久不用，此辈无进取，自然气惰。
jīn bì xià jī quàn gào jiè rén rén jiē shèng bīng
今陛下激劝告戒，人人皆胜兵。
yú shì diàn qián bù jūn sī zhū jūn jí mǎ jūn jiù sī gōng nǔ shǒu shè tiě lián hé gé bīng gòng yī qiān bā bǎi sì shí yú
"于是殿前、步军司诸军及马军旧司弓弩手，射铁帘合格兵共一千八百四十余。
zhào zhōng duǒ lián gōng jiàn shǒu yī shí èr dòu lì shí jiàn nǔ shǒu sì shí lì bā jiàn yī gé jìn liǎng zhì gè cì qián bǎi mín
诏中垛帘弓箭手一石二斗力十箭，弩手四石力八箭，依格进两秩，各赐钱百缗；
gōng jiàn shǒu yī shí lì shí jiàn yǐ shàng nǔ shǒu sān shí lì bā jiàn gè jìn liǎng zhì
弓箭手一石力十箭以上，弩手三石力八箭，各进两秩。
zhào zhōng wài zhū jūn shǎng gé yì rú zhī
诏中外诸军赏格亦如之。
shào xī yuán nián zhào diàn sī xǔ pǔ shuǐ jūn bìng jiāng shàng shuǐ jūn suì chūn qiū liǎng jiào wài měi yuè lún yuè xí
绍熙元年，诏殿司："许浦水军并江上水军岁春、秋两教外，每月轮阅习。
yán hǎi shuǐ jūn zhǔn shì
沿海水军准是。
zhī huī zhōu xú yì yán zhū lù jìn jūn jìn fǎ yǐ shí fēn wèi lǜ èr fēn xí gōng liù fēn xí nǔ yú èr fēn xí qiāng pái
"知徽州徐谊言："诸路禁军，近法以十分为率，二分习弓，六分习弩，余二分习枪、牌。
xí gōng zhě tīng jiān xí nǔ dòu lì kě yǐ guān qí jìn tuì shè qīn kě yǐ chá qí néng fǒu
习弓者听兼习弩，斗力可以观其进退，射亲可以察其能否。
qín duò zhī shí rén yǒu jī kǎo
勤惰之实，人有稽考。
zhào xià zhū lù zūn shǒu zhī
"诏下诸路遵守之。
zhí zhèng hú jìn chén yán bǐ nián yòng shè tiě lián tuī shǎng wǎng wǎng huò qiān zhì shì yì zú yǐ zuò chéng rén cái
执政胡晋臣言："比年用射铁帘推赏，往往获迁秩，是亦足以作成人才。
shàng yuē shè tiě lián bù nán cǐ shǎng gé tài làn qí zhuān yǐ wǔ yì jīng shú wèi shàng
"上曰："射铁帘不难，此赏格太滥，其专以武艺精熟为尚。
èr nián shū mì yuàn yán diàn bù sī zhū jūn gōng jiàn shǒu dài jiǎ liù shí bù shè yī shí èr dòu lì jiàn shí èr liù jiàn zhōng duǒ wèi běn děng
二年，枢密院言："殿、步司诸军弓箭手，带甲六十步射，一石二斗力，箭十二，六箭中垛为本等。
nǔ shǒu dài jiǎ bǎi bù shè sì shí lì jiàn shí èr wǔ jiàn zhōng duǒ wèi běn děng
弩手，带甲百步射，四石力，箭十二，五箭中垛为本等。
qiāng shǒu zhù zú jǔ shǒu cuān cì yǐ sì shí cuān wèi běn děng
枪手，驻足举手撺刺，以四十撺为本等。
zhǔ shuài wěi tǒng zhì tǒng lǐng jiào qí yì
主帅委统制、统领较其艺。
běn děng wài qǔ shēng jiā duō zhě měi jūn wǔ qiān wǔ bǎi rén yǐ shàng gōng nǔ qiāng shǒu gè shí wǔ rén yì zhǔ shuài shěn shí shàng shū mì yuàn fù shì
本等外取升加多者，每军五千五百人以上弓、弩、枪手各十五人，诣主帅审实，上枢密院覆试。
gè zé yōu děng èr rén shēng zhuǎn liǎng zhì yú rén gěi qián wǔ mín sì jiāng lái zài shì
各择优等二人升转两秩，余人给钱五缗，俟将来再试。
qìng yuán èr nián xìng hòu cháo mén wài dà yuè
庆元二年，幸候潮门外大阅。
jiā tài èr nián zhào jiāng àn yuè zhū jūn shǎng lài yī qìng yuán èr nián zēng gěi
嘉泰二年，诏将按阅诸军，赏赉依庆元二年增给。
bǎo qìng èr nián mò zé yán zhōu jùn jìn jūn píng shí zé yǐ fáng kòu dào yǒu shì zé yǐ bèi róng háng shí lù yú cháo tíng fēi zhōu jùn kě de sī yì
宝庆二年，莫泽言："州郡禁军，平时则以防寇盗，有事则以备戎行，实录于朝廷，非州郡可得私役。
bǐ nián zhōu jùn jūn zhèng huī fèi lìn yú lǐn gěi quē é héng duō
比年州郡军政隳废，吝于廪给，阙额恒多。
jùn guān zhǔ bīng guān yǒu kē zhàn yù gōng yǒu jiè shì cún liú zhě bù shí yī
郡官、主兵官有窠占，寓公有借事，存留者不什一。
dāng jiào yuè shí qián zǒng lù fēn suī hào zhǔ bīng jǐn shǒu xū jí mò gǎn hào zhào
当教阅时，钤、总、路分虽号主兵，仅守虚籍，莫敢号召。
rù jiào zhī cì zuò zuò jìn tuì dài tóng ér xì
入教之次，坐作进退殆同儿戏。
shǒu chén lì xū quàn bù zhāo tián zhǔ bīng shòu hòu lù gǎi nián jiǎ
守臣利虚券不招填，主兵受厚赂改年甲。
qiě yī bīng qǐng gěi suì bù xià bǎi mín yǐ xiǎo jì zhī yī jùn zhàn sān bǎi rén shì xū fèi sān wàn mín yě
且一兵请给，岁不下百缗，以小计之，一郡占三百人，是虚费三万缗也。
sī yì jìn jūn sù yǒu cháng xiàn
私役禁军，素有常宪。
shǒu shuài pì yuán chí jiàn dì zhái bù gěi cān qián
守帅辟园池，建第宅，不给餐钱；
yù gōng qù chéng liáo jué lèi de jiè bīng rǎo hài xiāng lǘ
寓公去城辽绝，类得借兵，扰害乡闾。
jìn ér fǔ jùn zhì yǒu yù gōng zhàn sì wǔ bǎi bīng zhě
近而辅郡至有寓公占四五百兵者。
liáng yóu bīng guān zhī quán qīng ér sī zhàn zhī jìn chí yě
良由兵官之权轻，而私占之禁弛也。
qǐ yán jiè jiān sī shǒu cuì děng zhǐ xǔ jiè xiāng jūn réng bù dé fáng jiào yuè yú guān suī xiāng jūn yì wù jiè
乞严戒监司、守倅等，止许借厢军，仍不得妨教阅，余官虽厢军亦勿借。
chún yòu shí yī nián tái chén tiáo chén jūn jiàng bù xián yuè xí zhī bì àn jiù zhì jìn bīng wú sī yì
淳祐十一年，台臣条陈军匠不闲阅习之弊："按旧制，禁兵毋私役。
bǐ suì fán zhōu jūn tún yíng zhù zā zhī chù duō xún jiù xí měi yī zhōu jūn jiàng wú lǜ shù bǎi guān wú xiǎo dà gè zhàn pò ér diāo lòu zǔ xiù gōng jīn shè sè zhī shì mǐ suǒ bù yǒu
比岁凡州军屯营驻紥之处，多循旧习，每一州军匠无虑数百，官无小大各占破，而雕镂、组绣、攻金、设色之事靡所不有。
gōng yì suī jīng jī cì bù xí shè yǒu xiǎo jǐng hé néng shòu jiǎ
工艺虽精，击刺不习，设有小警，何能授甲？
qǐ shēn yán shuài shǒu jí tǒng bīng guān yīng jūn jiàng tīng guī yíng wǔ xián xí xùn liàn wù jìng zuò wú yì xū mí lǐn shāo yǐ fáng jūn shí
乞申严帅守及统兵官，应军匠听归营伍闲习训练，勿竞作无益，虚糜廪稍，以妨军实。
xián chún chū chén liáo yán zhū jūn tǒng lǐng tǒng zhì zhèng jiāng fù jiāng zhèng yù zài jūn xùn liàn xián yú wǔ shì yī yǒu diào yòng lìng xià jí xíng shì xī jiāng zhì jiāng xī shì yǒng suǒ xiàng wú dí
咸淳初，臣僚言："诸军统领、统制、正将、副将正欲在军训练，闲于武事，一有调用，令下即行，士悉将智，将悉士勇，所向无敌。
jīn jiāng nán zhōu jùn yán jiāng zhì kǔn zhì zhàng qián guān zhuān rèn yíng yùn bù wéi jūn jì shí wèi jiā móu jué wú zhàn zhèn xīn gōng lǜ cóng zhàng qián shēng chà
今江南州郡、沿江制阃置帐前官，专任营运，不为军计，实为家谋，绝无战阵新功，率从帐前升差。
dà lüè yī jūn jǐn èr sān qiān ér shǐ chén zhì wǔ liù bǎi yǐ gōng zá yì
大略一军仅二三千，而使臣至五六百，以供杂役。
jiǔ nián chén liáo yán bǐ zhě zhāo mù jūn bīng yī shí tú qǔ chōng shù yǐ jì shǎng gé
九年，臣僚言："比者招募军兵，一时徒取充数，以觊赏格。
niè cì zhī hòu gèng bù jiào yuè
涅刺之后，更不教阅。
zhǔ bīng guān kǔ yǐ láo yì rì yè wǎng xiū yī huò shǎo wéi jí lí líng yǔ bǎng lüè zhī kù bīng bù kān mìng ér sǐ zhě táo zhě jiē zhǒng yě
主兵官苦以劳役，日夜罔休，一或少违，即罹囹圄，榜掠之酷，兵不堪命，而死者逃者接踵也。
jīn qǐng yǐ xīn zhāo jūn fēn lì zhū duì shǐ zhī shú jì lǜ xí shì yì huò xún huò yuè shàng gè jùn yuè shì
今请以新招军分隶诸队，使之熟纪律，习事艺，或旬或月上各郡阅试。
gài bì zhì yú cǐ ér xùn liàn zhī zhì dà huài yǐ
"盖弊至于此，而训练之制大坏矣。