宋史 · 脱脱 · Chapter 248 of 496

列传·卷七

PinyinModern Translation
Size

gōng zhǔ

◎公主

qín guó dà zhǎng gōng zhǔ tài zǔ liù nǚ tài zōng qī nǚ zhēn zōng èr nǚ rén zōng shí sān nǚ yīng zōng sì nǚ shén zōng shí nǚ zhé zōng sì nǚ huī zōng sān shí sì nǚ xiào zōng èr nǚ guāng zōng sān nǚ wèi huì xiàn wáng yī nǚ níng zōng yī nǚ lǐ zōng yī nǚ

○秦国大长公主太祖六女太宗七女真宗二女仁宗十三女英宗四女神宗十女哲宗四女徽宗三十四女孝宗二女光宗三女魏惠献王一女宁宗一女理宗一女

qín guó dà zhǎng gōng zhǔ tài zǔ tóng mǔ mèi yě

秦国大长公主,太祖同母妹也。

chū shì mǐ fú dé fú dé zú

初适米福德,福德卒。

tài zǔ jí wèi jiàn lóng yuán nián fēng yān guó cháng gōng zhǔ zài shì zhōng wǔ jūn jié dù shǐ gāo huái dé cì dì xīng níng fang

太祖即位,建隆元年,封燕国长公主,再适忠武军节度使高怀德,赐第兴宁坊。

kāi bǎo liù nián shí yuè hōng tài zǔ lín kū fèi cháo wǔ rì cì shì gōng yì

开宝六年十月薨,太祖临哭,废朝五日,赐谥恭懿。

zhēn zōng zhuī fēng dà zhǎng gōng zhǔ

真宗追封大长公主。

yuán fú sān nián gǎi qín guó

元符三年,改秦国。

zhèng hé sì nián gǎi fēng gōng yì dà zhǎng dì jī

政和四年,改封恭懿大长帝姬。

yǒu zǐ yī rén wèi jī ér yāo

有姊一人,未笄而夭。

jiàn lóng sān nián zhuī fēng chén guó cháng gōng zhǔ

建隆三年,追封陈国长公主。

yuán fú gǎi fēng jīng guó dà zhǎng gōng zhǔ

元符改封荆国大长公主。

zhèng hé gǎi fēng gōng xiàn dà zhǎng dì jī

政和改封恭献大长帝姬。

tài zǔ liù nǚ

太祖六女。

shēn guó chéng guó yǒng guó sān gōng zhǔ jiē zǎo wáng

申国、成国、永国三公主,皆早亡。

wèi guó dà zhǎng gōng zhǔ kāi bǎo sān nián fēng zhāo qìng gōng zhǔ xià jià zuǒ wèi jiāng jūn wáng chéng yǎn cì dì jǐng lóng mén wài

魏国大长公主,开宝三年,封昭庆公主,下嫁左卫将军王承衍,赐第景龙门外。

tài zōng jí wèi jìn fēng zhèng guó

太宗即位,进封郑国。

chún huà yuán nián gǎi fēng qín guó

淳化元年,改封秦国。

zhēn zōng zhì dào sān nián jìn cháng gōng zhǔ

真宗至道三年,进长公主。

dà zhōng xiáng fú yuán nián hōng cì shì xián sù

大中祥符元年薨,赐谥贤肃。

yuán fú gǎi fēng wèi guó dà zhǎng gōng zhǔ

元符改封魏国大长公主。

zhèng hé gǎi xián sù dà zhǎng dì jī

政和改贤肃大长帝姬。

lǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ kāi bǎo wǔ nián fēng yán qìng gōng zhǔ xià jià zuǒ wèi jiāng jūn shí bǎo jí

鲁国大长公主,开宝五年,封延庆公主,下嫁左卫将军石保吉。

tài zōng jí wèi jìn fēng xǔ guó

太宗即位,进封许国。

chún huà yuán nián gǎi jìn guó

淳化元年,改晋国。

zhēn zōng chū jìn cháng gōng zhǔ

真宗初,进长公主。

dà zhōng xiáng fú èr nián jìn dà zhǎng gōng zhǔ

大中祥符二年,进大长公主。

hōng cì shì xián jìng

薨,赐谥贤靖。

yuán fú gǎi fēng lǔ guó

元符改封鲁国。

zhèng hé gǎi xián sù dà zhǎng dì jī

政和改贤肃大长帝姬。

chén guó dà cháng gōng zhǔ kāi bǎo wǔ nián fēng yǒng qìng gōng zhǔ xià jià yòu wèi jiāng jūn wèi xián xìn

陈国大长公主,开宝五年,封永庆公主,下嫁右卫将军魏咸信。

tài zōng jí wèi jìn fēng guó guó

太宗即位,进封虢国。

chún huà yuán nián gǎi qí guó

淳化元年,改齐国。

zhēn zōng chū jìn xǔ guó cháng gōng zhǔ

真宗初,进许国长公主。

xián píng èr nián hōng shì zhēn huì hòu gǎi gōng huì

咸平二年薨,谥贞惠,后改恭惠。

jǐng yòu sān nián zhuī fēng dà zhǎng gōng zhǔ

景祐三年,追封大长公主。

yuán fú gǎi fēng chén guó

元符改封陈国。

zhèng hé gǎi xián huì dà zhǎng dì jī

政和改贤惠大长帝姬。

tài zōng qī nǚ

太宗七女。

zhǎng téng guó gōng zhǔ zǎo wáng

长滕国公主,早亡。

xú guó dà cháng gōng zhǔ tài píng xīng guó jiǔ nián fēng cài guó xià jià zuǒ wèi jiāng jūn wú yuán yǐ

徐国大长公主,太平兴国九年,封蔡国,下嫁左卫将军吴元扆。

chún huà yuán nián gǎi wèi guó

淳化元年,改魏国。

hōng shì yīng huì

薨,谥英惠。

zhì dào sān nián zhuī fēng yān guó cháng gōng zhǔ

至道三年,追封燕国长公主。

jǐng yòu sān nián jìn dà zhǎng gōng zhǔ

景祐三年,进大长公主。

yuán fú gǎi xú guó

元符改徐国。

zhèng hé gǎi yīng huì dà zhǎng dì jī

政和改英惠大长帝姬。

bīn guó dà zhǎng gōng zhǔ tài píng xīng guó qī nián wèi ní hào yuán míng dà shī

邠国大长公主,太平兴国七年为尼,号员明大师。

bā nián zú

八年,他去世。

zhì dào sān nián zhuī fēng cáo guó cháng gōng zhǔ

至道三年,追封曹国长公主。

jǐng yòu sān nián jìn dà zhǎng gōng zhǔ

景祐三年,进大长公主。

yuán fú gǎi bīn guó

元符改邠国。

yáng guó dà cháng gōng zhǔ zhì dào sān nián fēng xuān cí cháng gōng zhǔ

扬国大长公主,至道三年,封宣慈长公主。

xián píng wǔ nián jìn lǔ guó xià jià zuǒ wèi jiāng jūn chái zōng qìng cì dì pǔ níng fang

咸平五年,进鲁国,下嫁左卫将军柴宗庆,赐第普宁坊。

zōng qìng yǔ xī zhī sūn dì mìng zhǔ yǐ fù lǐ yè yǔ xī dì

宗庆,禹锡之孙,帝命主以妇礼谒禹锡第。

lì xǐ hán wèi xú fú sì guó

历徙韩、魏、徐、福四国。

rén zōng lì jìn shān guó dà cháng gōng zhǔ

仁宗立,进邓国大长公主。

míng dào èr nián hōng zhuī fēng jìn shǔ shì lì jìng

明道二年薨,追封晋曙,谥力靖。

yuán fú fēng yáng guó

元符封扬国。

zhèng hé gǎi hé jìng dà zhǎng dì jī

政和改和靖大长帝姬。

zhǔ xìng dù zōng qìng wú zi yǐ xiōng zi wèi hòu

主性妒,宗庆无子,以兄子为后。

yōng guó dà cháng gōng zhǔ zhì dào sān nián fēng xián yì cháng gōng zhǔ

雍国大长公主,至道三年,封贤懿长公主。

xián píng liù nián xià jià yòu wèi jiāng jūn wáng yí yǒng jìn fēng zhèng guó cì dì

咸平六年,下嫁右卫将军王贻永,进封郑国,赐第。

jǐng dé yuán nián hōng shì yì shùn

景德元年薨,谥懿顺。

jǐng yòu sān nián zhuī fēng dà zhǎng gōng zhǔ

景祐三年,追封大长公主。

huáng yòu sān nián gǎi hán guó

皇祐三年,改韩国。

huī zōng gǎi fēng yōng guó

徽宗改封雍国。

zhèng hé gǎi yì shùn dà zhǎng dì jī

政和改懿顺大长帝姬。

wèi guó dà zhǎng gōng zhǔ zhì dào sān nián fēng shòu chāng cháng gōng zhǔ

卫国大长公主,至道三年,封寿昌长公主。

dà zhōng xiáng fú èr nián jìn fēng chén guó gǎi wú guó hào bào cí zhèng jué dà shī

大中祥符二年,进封陈国,改吴国,号报慈正觉大师。

gǎi chǔ guó yòu gǎi bīn guó

改楚国,又改邠国。

tiān xǐ èr nián gǎi jiàn guó

天禧二年,改建国。

qián xìng yuán nián fēng shēn guó dà cháng gōng zhǔ

干兴元年,封申国大长公主。

tiān shèng èr nián hōng cì shì cí míng

天圣二年薨,赐谥慈明。

huī zōng gǎi wèi guó

徽宗改卫国。

zhèng hé gǎi cí míng dà zhǎng dì jī

政和改慈明大长帝姬。

jīng guó dà zhǎng gōng zhǔ yòu bù hǎo nòng wèi cháng chū fáng tà

荆国大长公主,幼不好弄,未尝出房闼。

tài zōng cháng fā bǎo zàng lìng zhū nǚ zé qǔ zhī yù yǐ guān qí zhì zhǔ dú wú suǒ qǔ

太宗尝发宝藏,令诸女择取之,欲以观其志,主独无所取。

zhēn zōng jí wèi fēng wàn shòu cháng gōng zhǔ gǎi suí guó xià jià fù mǎ dū wèi chēn zūn xù

真宗即位,封万寿长公主,改随国,下嫁附马都尉郴遵勖。

jiù zhì xuǎn shàng zhě jiàng qí fù wèi xiōng dì xíng shí zūn xù fù jì chāng wáng yàng zhǔ yīn jì chāng shēng rì yǐ jiù lǐ yè zhī

旧制选尚者降其父为兄弟行,时遵勖父继昌亡恙,主因继昌生日以舅礼谒之。

dì wén mì yǐ jiān yī bǎo dài qì mó shì bì zhù qí wéi shòu

帝闻,密以兼衣、宝带、器模式币助其为寿。

zūn xù bīn kè jiē yī chāng xián shì měi yàn jí zhǔ bì qīn shì yōng chì

遵勖宾客皆一昌贤士,每燕集,主必亲视饔饎。

cháng yǒu dào rù zhǔ dì dì mìng yǒu sī xùn bǔ

尝有盗入主第,帝命有司讯捕。

zhǔ qǐng chū suǒ dǎi xì rén yǐ sī qián mù gào zhě guǒ de zhēn dào fǎ dāng sǐ fù qǐng shì zhī

主请出所逮系人,以私钱募告者,果得真盗,法当死,复请贳之。

lì fēng yuè sù è jì sì guó

历封越、宿、鄂、冀四国。

míng dào yuán nián jìn wèi guó

明道元年,进魏国。

chū zūn xù chū shǒu xǔ zhōu bào de jí zhǔ jí yù chí shì zhī zuǒ yòu bái xū zòu de bào nǎi kě xíng zhǔ bù dài bào ér wǎng cóng zhě cái wǔ liù rén

初,遵勖出守许州,暴得疾,主亟欲驰视之,左右白:须奏得报乃可行,主不待报而往,从者裁五六人。

dì wén jù mìng nèi shì dū zhū xiàn luó bīng yǐ wèi zhǔ chē

帝闻,遽命内侍督诸县逻兵以卫主车。

qí hòu jū fu sàng shuāi má wèi cháng qù shēn fú chú bù fù yù huá lì

其后居夫丧,衰麻未尝去身,服除,不复御华丽。

cháng yàn jìn zhōng dì qīn wéi zān huā cí yuē zì shì bù fù wèi cǐ jiǔ yǐ

尝燕禁中,帝亲为簪花,辞曰:"自誓不复为此久矣。

cháng yīn yù pū de shāng yòu gōng dì qiǎn nèi shì zé shì zhě zhǔ yuē zǎo shuāi lì ruò bù rèn bù qū fēi zuǒ yòu zhī guò

"尝因浴仆地,伤右肱,帝遣内侍责侍者,主曰:"早衰力弱,不任步趋,非左右之过。

yóu shì xī de miǎn

"由是悉得免。

zhǔ shàn bǐ zhá xǐ tú shǐ néng wéi gē shī yóu shàn nǚ gōng zhī shì

主善笔札,喜图史,能为歌诗,尤善女工之事。

cháng jiè zhū zǐ yǐ zhōng yì zì shǒu wú shì wú yǐ sù huǐ yóu shì tā zi yǔ jǐ chū jūn

尝诫诸子以"忠义自守,无恃吾以速悔尤",视他子与己出均。

jí bìng mù dì xié yī zhěn shì zì hòu fēi yǐ xià jiē zhì dì hòu wèn

及病目,帝挟医诊视,自后妃以下皆至第候问。

dì qīn shì qí mù zuǒ yòu jiē gǎn qì dì yì bēi tòng yuē xiān dì bó zhòng zhī jí shí yǒu sì rén jīn dú cún dà zhǔ nài hé yīng sī jí

帝亲舐其目,左右皆感泣,帝亦悲恸曰:"先帝伯仲之籍十有四人,今独存大主,奈何婴斯疾!

fù gù wèn zǐ sūn suǒ yù zhǔ yuē qǐ kě yǐ mǔ bìng yāo shǎng yá

"复顾问子孙所欲,主曰:"岂可以母病邀赏邪?

jī bái jīn sān qiān liǎng cí bù shòu

"赍白金三千两,辞不受。

dì yīn wèi cóng chén yuē dà zhǔ zhī jí tǎng kě yí yú zhèn yì suǒ bù bì yě

帝因谓从臣曰:"大主之疾,倘可移于朕,亦所不避也。

zhǔ suī sàng míng píng jū yìn jī chōng dàn zì ruò

"主虽丧明,平居隐几,冲淡自若。

jiè zhū zǐ yuē rǔ fù yí lìng jiù zhōng wú cáng jīn yù shí yī shù xí ér yǐ

诫诸子曰:"汝父遗令:柩中无藏金玉,时衣数袭而已。

wú mò hòu dāng yì rú shì

吾殁后当亦如是。

huáng yòu sān nián hōng nián liù shí sì

皇祐三年薨,年六十四。

dì lín diàn chuò shì cháo wǔ rì

帝临奠,辍视朝五日。

zhuī fēng qí guó dà zhǎng gōng zhǔ shì xiàn mù

追封齐国大长公主,谥献穆。

huī zōng gǎi fēng jīng guó

徽宗改封荆国。

zhèng hé gǎi xiàn mù dà zhǎng dì jī

政和改献穆大长帝姬。

zhēn zōng èr nǚ

真宗二女。

zhǎng huì guó gōng zhǔ zǎo wáng

长惠国公主,早亡。

shēng guó dà cháng gōng zhǔ chū rù dào

升国大长公主,初入道。

míng dào èr nián fēng wèi guó cháng gōng zhǔ hào qīng xū líng zhào dà shī

明道二年,封卫国长公主,号清虚灵照大师。

qìng lì qī nián zhuī fēng lǔ guó shì zhāo huái

庆历七年,追封鲁国,谥昭怀。

huī zōng gǎi fēng shēng guó dà cháng gōng zhǔ

徽宗改封升国大长公主。

zhèng hé gǎi zhāo dà zhǎng dì jī

政和改昭大长帝姬。

rén zōng shí sān nǚ

仁宗十三女。

xú guó shān guó zhèn guó chǔ guó shāng guó lǔ guó táng guó chén guó yù guó jiǔ gōng zhǔ jiē zǎo wáng

徐国、邓国、镇国、楚国、商国、鲁国、唐国、陈国、豫国九公主,皆早亡。

zhōu chén guó dà cháng gōng zhǔ dì cháng nǚ yě

周、陈国大长公主,帝长女也。

bǎo yuán èr nián fēng fú kāng

宝元二年,封福康。

jiā yòu èr nián jìn fēng gǔn guó

嘉祐二年,进封衮国。

zhǔ yòu jǐng huì xìng chún xiào

主幼警慧,性纯孝。

dì cháng bù yù zhǔ shì zuǒ yòu tú xiǎn yù tiān qǐ yǐ shēn dài

帝尝不豫,主侍左右,徒跣吁天,乞以身代。

dì lóng ài zhī

帝隆爱之。

dì niàn zhāng yì tài hòu bù jí xiǎng tiān xià yǎng gù zé qí xiōng zi li wěi shǐ shàng zhǔ

帝念章懿太后不及享天下养,故择其兄子李玮使尚主。

wěi pǔ lòu yǔ zhǔ jī bù xiāng néng

玮朴陋,与主积不相能。

zhǔ zhōng yè kòu huáng chéng mén rù su wěi huáng jù zì hé

主中夜扣皇城门入诉,玮皇惧自劾。

jiàn guān wáng táo lùn gōng mén yè kāi qǐ shéng zhì hù wèi yù shǐ yòu gòng lùn zhǔ dì nèi chén duō bù jǐn dì wèi chù dōu jiān liáng huái yī bèi shí yú rén

谏官王陶论宫门夜开,乞绳治护卫,御史又共论主第内臣多不谨,帝为黜都监梁怀一辈十余人。

hòu shù nián bù fù xié zhào chū wěi yú wài zhǔ jiàng fēng yí bǐng jū nèi tíng

后数年不复协,诏出玮于外,主降封沂,屏居内廷。

jiǔ zhī fù zhào wěi shǐ wèi fù mǎ dū wèi rú chū

久之,复召玮,使为附马都尉如初。

yīng zōng lì jìn yuè guó cháng gōng zhǔ

英宗立,进越国长公主。

shén zōng zhì píng sì nián jìn chǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ

神宗治平四年,进楚国大长公主。

xī níng sān nián hōng nián sān shí sān

熙宁三年薨,年三十三。

yǐ wěi fèng zhǔ wú zhuàng biǎn chén zhōu

以玮奉主无状,贬陈州。

fǔ chén yì shì dì yǐ zhǔ shì rén zǔ xiào mìng yuē zhuāng xiào zhuī fēng qín guó

辅臣议谥,帝以主事仁祖孝,命曰庄孝,追封秦国。

huī zōng jiā zhōu chén guó

徽宗加周、陈国。

zhèng hé gǎi fēng zhuāng xiào míng yì dà zhǎng dì jī

政和改封庄孝明懿大长帝姬。

qín lǔ guó xián mù míng yì dà zhǎng gōng zhǔ rén zōng huáng dì dì shí nǚ yě

秦、鲁国贤穆明懿大长公主,仁宗皇帝第十女也。

mǔ yuē zhōu guì fēi

母曰周贵妃。

jiā yòu wǔ nián fēng qìng shòu jìn huì guó

嘉祐五年,封庆寿,进惠国。

zhì píng sì nián jìn xǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ

治平四年,进许国大长公主。

xià jià wú yuè zhōng yì wáng zhī zēng sūn yòu lǐng jūn wèi dà jiàng jūn qián jǐng zhēn

下嫁吴越忠懿王之曾孙、右领军卫大将军钱景臻。

gǎi hán zhōu yàn guó

改韩、周燕国。

huī zōng cháo jìn qín wèi liǎng guó

徽宗朝,进秦、魏两国。

zhèng hé sān nián gèng fēng lìng dé jǐng xíng dà zhǎng dì jī

政和三年,更封令德景行大长帝姬。

jìng kāng èr nián zhū dì jī běi xǐ jī yǐ xiān cháo nǚ jīn rén bù zhī liú yú biàn

靖康二年,诸帝姬北徙,姬以先朝女,金人不知,留于汴。

jiàn yán chū fù gōng zhǔ hào gǎi fēng qín lǔ guó

建炎初,复公主号,改封秦鲁国。

bì dì nán dù zéi zhāng yù lüè qí jiā zhōng zǐ è bèi hài

避地南渡,贼张遇掠其家,中子愕被害。

gōng zhǔ zhì yáng zhōu cháo yè fù bì dì zhī mǐn

公主至扬州朝谒,复避地之闽。

shào xīng sān nián zì mǐn zhì huì jī qǐng rù jiàn yīn liú jū yān

绍兴三年,自闽至会稽,请入见,因留居焉。

hòu xǐ tāi zhōu

后徙台州。

shàng yǐ gōng zhǔ xíng zūn nián gāo shén jìng zhī měi rù nèi jiàn bì xiān yī

上以公主行尊年高,甚敬之,每入内,见必先揖。

jìng kāng zhōng qī lǐ lì nà jié zhì shì gōng zhǔ wèi qí zi chén qǐng hái jiù guān shàng yǐ chén wèi hù chuān jié dù shǐ réng zhào qī lǐ bù dé yuán lì

靖康中,戚里例纳节,至是,公主为其子忱请还旧官,上以忱为沪川节度使,仍诏戚里不得援例。

jiǔ zhī yòu wèi chén qǐng yōu cì tuī ēn shàng zhòng wéi zhī jiā chén kāi fǔ yí tóng sān sī

久之,又为忱请优赐推恩,上重违之,加忱开府仪同三司。

shí zhǔ yǒu sān zi miǎn kǎi fēi jǐ suǒ chū gù dú hòu yú chén

时主有三子,愐、恺非己所出,故独厚于忱。

shàng jiè zhī yuē cháng zhǔ shòu kǎo rú cǐ nǎi rén zōng huáng dì sì shí èr nián shēn rén hòu zé shì yǐ zhōng qìng yú cháng zhǔ

上戒之曰:"长主寿考如此,乃仁宗皇帝四十二年深仁厚泽,是以钟庆于长主。

cháng zhǔ dài yù zhū zǐ yi fǎ rén zōng yòng xīn zhī jūn yī

长主待遇诸子,宜法仁宗用心之均一。

zhǔ gǎn fú

"主感服。

hōng nián bā shí liù

薨,年八十六。

shàng chuò cháo wǔ rì xìng qí dì lín diàn zhào zǐ sūn jiē jìn guān yī děng

上辍朝五日,幸其第临奠,诏子孙皆进官一等。

shì yuē xián mù

谥曰贤穆。

èr shí jiǔ nián jiā shì míng yì

二十九年,加谥明懿。

gǔn guó dà cháng gōng zhǔ dì dì shí yī nǚ yě

衮国大长公主,帝第十一女也。

jiā yòu liù nián fēng yǒng shòu

嘉祐六年,封永寿。

jìn róng guó cháng gōng zhǔ

进荣国长公主。

zhì píng sì nián jìn bīn guó dà zhǎng gōng zhǔ

治平四年,进邠国大长公主。

xī níng jiǔ nián gǎi lǔ guó

熙宁九年,改鲁国。

xià jià zuǒ lǐng jūn wèi dà jiàng jūn cáo shī

下嫁左领军卫大将军曹诗。

zhǔ xìng jiǎn jié yú chí tái yuàn yòu yī wú suǒ zēng chì

主性俭节,于池台苑囿一无所增饬。

shí nián xià hàn cáo zú yǐ zhǔ shēng rì jiāng shèng jù wéi shòu zhǔ yuē shàng fāng sǔn shàn chè lè wú hé xīn néng ān

十年夏,旱,曹族以主生日将盛具为寿,主曰:"上方损膳彻乐,吾何心能安。

xī píng zhī

"悉屏之。

yuán fēng liù nián hōng nián èr shí sì zhuī fēng jīng guó shì xián yì

元丰六年薨,年二十四,追封荆国,谥贤懿。

qiān qí èr zi yè mín jiē lǐng tuán liàn shǐ

迁其二子晔、旼皆领团练使。

huī zōng zhuī fēng gǔn guó yòu gǎi xián yì gōng mù dà zhǎng dì jī

徽宗追封衮国,又改贤懿恭穆大长帝姬。

yàn shū guó dà cháng gōng zhǔ dì dì shí èr nǚ yě

燕、舒国大长公主,帝第十二女也。

jiā yòu liù nián fēng bǎo shòu

嘉祐六年,封宝寿。

bā nián jìn shùn guó cháng gōng zhǔ

八年,进顺国长公主。

zhì píng sì nián jìn jì guó dà cháng gōng zhǔ

治平四年,进冀国大长公主。

yuán fēng wǔ nián gǎi wèi guó xià jià kāi zhōu tuán liàn shǐ guō xiàn qīng

元丰五年,改魏国,下嫁开州团练使郭献卿。

shàng jìn chǔ guó

上,进楚国。

huī zōng gǎi wú guó jìn wú yuè guó gǎi qín gǔn guó

徽宗改吴国,进吴、越国,改秦、衮国。

zhèng hé èr nián hōng zhuī fēng yàn shū guó shì yì mù fù gǎi yì wù dà zhǎng dì jī

政和二年薨,追封燕、舒国,谥懿穆,复改懿物大长帝姬。

yīng zōng sì nǚ

英宗四女。

shū guó gōng zhǔ zǎo wáng

舒国公主,早亡。

wèi chǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ dì cháng nǚ

魏、楚国大长公主,帝长女。

jiā yòu bā nián fēng dé níng

嘉祐八年,封德宁。

zhì píng sān nián jìn fēng xú guó xià jià zuǒ wèi jiāng jūn wáng shī yuē

治平三年,进封徐国,下嫁左卫将军王师约。

sì nián jìn chén guó cháng gōng zhǔ

四年,进陈国长公主。

yuán fēng bā nián hōng zhuī fēng yān guó dà zhǎng gōng zhǔ shì huì hé

元丰八年薨,追封燕国大长公主,谥惠和。

yuán yòu sì nián zhuī fēng qín guó

元祐四年,追封秦国。

huī zōng zhuī fēng wèi guó jiā hán wèi guó yòu gǎi huì hé dà zhǎng dì jī

徽宗追封魏国,加韩、魏国,又改惠和大长帝姬。

wèi guó dà zhǎng gōng zhǔ dì dì èr nǚ mǔ yuē xuān rén shèng liè huáng hòu

魏国大长公主,帝第二女,母曰宣仁圣烈皇后。

jiā yòu bā nián fēng bǎo ān gōng zhǔ

嘉祐八年,封宝安公主。

shén zōng lì jìn shū guó cháng gōng zhǔ gǎi shǔ guó xià jià zuǒ wèi jiāng jūn wáng shēn

神宗立,进舒国长公主,改蜀国,下嫁左卫将军王诜。

shēn mǔ lú guǎ jū zhǔ chù zhī jìn shě rì zhì shàn xiū

诜母卢寡居,主处之近舍,日致膳羞。

lú bìng zì hé tāng jì yǐ jìn

卢病,自和汤剂以进。

dì hòu yú zǐ mèi gù zhǔ dì chí quē fú wán jí qí huá rù

帝厚于姊妹,故主第池(缺)服玩极其华缛。

zhǔ yǐ bù de rì shì xuān rén yú bǎo cí gōng jū cháng yì rán

主以不得日侍宣仁于宝慈宫,居常悒然。

jiān yù hàn hàn dì jiàng sǔn yǐ dǎo zhǔ yì rú zhī yuē wǒ fèng cì jiē chū gōng shàng gù yīng tóng qí lì qi

间遇旱暵,帝降损以祷,主亦如之,曰:"我奉赐皆出公上,固应同其傈戚。

dì jū cí shèng guāng xiàn huáng hòu sàng huǐ shén zhǔ yuē wú yǔ shàng tóng tǐ shì cǐ yì fù bǎo liáo

"帝居慈圣光献皇后丧,毁甚,主曰:"吾与上同体,视此亦复保聊!

lì sàn qiǎn gē wǔ sān shí bèi

"立散遣歌舞三十辈。

yuán fēng sān nián bìng dǔ

元丰三年,病笃。

zhǔ xìng bù dù jì wáng shēn yǐ shì zì zì cháng biǎn guān

主性不妒忌,王诜以是自恣,尝贬官。

zhì shì dì mìng hái shēn guān yǐ wèi zhǔ yì

至是,帝命还诜官,以慰主意。

tài hòu lín wèn yǐ bù shěng hòu tòng kū jiǔ shāo néng yán zì sù bì bù qǐ xiāng chí ér qì

太后临问,已不省,后恸哭,久稍能言,自诉必不起,相持而泣。

dì jì zhì zì wèi zhěn mài qīn chí zhōu shí zhī zhǔ qiáng wèi dì jǐn shí

帝继至,自为诊脉,亲持粥食之,主强为帝尽食。

cì jīn bó liù qiān qiě wèn suǒ xū dàn xiè fù shēn guān ér yǐ

赐金帛六千,且问所须,但谢复诜官而已。

míng rì hōng nián sān shí

明日薨,年三十。

dì wèi shàng shí jí jià wǎng wàng dì mén ér kū chuò cháo wǔ rì

帝未上食即驾往,望第门而哭,辍朝五日。

zhuī fēng yuè guó shì xián huì

追封越国,谥贤惠。

hòu jìn fēng dà zhǎng gōng zhǔ lèi gǎi qín jīng wèi sān guó

后进封大长公主,累改秦、荆、魏三国。

zhǔ hǎo dú gǔ wén xǐ bǐ zhá zhōu xù zú dǎng zhōng wài chēng xián

主好读古文,喜笔札,赒恤族党,中外称贤。

shēn bù jīn xì xíng zhì yǔ qiè jiān zhǔ páng qiè shù dǐ lì zhǔ

诜不矜细行,至与妾奸主旁,妾数抵戾主。

hōng hòu rǔ mǔ su zhī dì mìng qióng zhì zhàng bā zhuāng yǐ pèi bīng

薨后,乳母诉之,帝命穷治,杖八妆以配兵。

jì zàng zhé shēn jūn zhōu

既葬,谪诜均州。

zi yàn bì shēng sān suì zú

子彦弼,生三岁卒。

hán wèi guó dà zhǎng gōng zhǔ dì dì sān nǚ yǔ wèi guó tóng shēng

韩、魏国大长公主,帝第三女,与魏国同生。

shǐ fēng shòu kāng gōng zhǔ gǎi qí guó wèi guó xià jià zhāng dūn lǐ

始封寿康公主,改祁国、卫国,下嫁张敦礼。

jìn jì guó dà cháng gōng zhǔ gǎi qín yuè chǔ guó jiā jīn fēng

进冀国大长公主,改秦、越、楚国,加今封。

zhèng hé sān nián gǎi xián dé yì xíng dà zhǎng dì jī

政和三年,改贤德懿行大长帝姬。

xuān hé wǔ nián hōng

宣和五年薨。

shén zōng shí nǚ

神宗十女。

chǔ guó yùn guó lù guó xíng guó bīn guó gǔn guó liù gōng zhǔ jiē zǎo hōng

楚国、郓国、潞国、刑国、邠国、衮国六公主,皆早薨。

zhōu guó cháng gōng zhǔ dì cháng nǚ yě

周国长公主,帝长女也。

mǔ yuē qīn shèng xiàn sù hòu hòu

母曰钦圣宪肃后后。

fēng yán xǐ gōng zhǔ

封延禧公主。

shēng ér jǐng wù zì jī guàn xí shì wǎn rú chéng rén

生而警悟,自羁丱习嗜宛如成人。

nián shí èr zú dì hòu jiē biàn fú āi sòng

年十二卒,帝后皆变服哀送。

zhuī zèng yān guó

追赠燕国。

yuán fú mò gǎi fēng zhōu guó

元符末,改封周国。

táng guó cháng gōng zhǔ dì dì sān nǚ yě

唐国长公主,帝第三女也。

shǐ fēng shū shòu gōng zhǔ

始封淑寿公主。

chū dì niàn hán qí gōng dé yù yǔ wèi hūn yīn gù zhé zōng yuán xiān dì yǐ zhǔ jiàng qí zhī zǐ jiā yàn

初,帝念韩琦功德,欲与为婚姻,故哲宗缘先帝,以主降琦之子嘉彦。

lì fēng wēn cáo jì yōng yuè yàn liù guó

历封温、曹、冀、雍、越、燕六国。

zhèng hé yuán nián hōng zhuī fēng táng guó cháng gōng zhǔ

政和元年薨,追封唐国长公主。

tán guó xián xiào cháng gōng zhǔ dì dì sì nǚ yě

潭国贤孝长公主,帝第四女也。

mǔ yuē sòng guì fēi

母曰宋贵妃。

shǐ fēng kāng guó

始封康国。

shào shèng sì nián xià jià wáng yù

绍圣四年,下嫁王遇。

lì hán lǔ chén yùn sì guó

历韩、鲁、陈、郓四国。

dà guān èr nián hōng zhuī jiā fēng shì

大观二年薨,追加封谥。

xú guó cháng gōng zhǔ dì yòu nǚ yě

徐国长公主,帝幼女也。

mǔ yuē qīn chéng huáng hòu

母曰钦成皇后。

shǐ fēng qìng guó jìn yì jì shǔ xú sì guó

始封庆国,进益、冀、蜀、徐四国。

nián jí jī yóu chù shèng ruì gōng

年及笄,犹处圣瑞宫。

shì mǔ jí zhòu yè bù zàn qù yào ěr fēi jīng shǒu fú yǐ jìn

侍母疾,昼夜不暂去,药饵非经手弗以进。

dài jí gé hào tòng lǚ jué zuǒ yòu bù rěn shì

迨疾革,号恸屡绝,左右不忍视。

chóng níng sān nián xià jià zhèng wáng pān měi zhī zēng sūn yì

崇宁三年,下嫁郑王潘美之曾孙意。

shì gū xiū fù dào

事姑修妇道。

pān gù dà zú fū dǎng shù qiān bǎi rén bīn jiē jiē jìn lǐ wú lǐ wài yán

潘故大族,夫党数千百人,宾接皆尽礼,无里外言。

zhì xiàng chōng dàn fú wán bù wéi fēn huá suì shí jiǎn xī yóu shí nián jiān wéi yī shì xī chí ér yǐ

志向冲淡,服玩不为纷华,岁时简嬉游,十年间惟一适西池而已。

zài shēng zi bù chéng ér sǐ téng qiè de nǚ fǔ shì rú jǐ chū

再生子,不成而死,滕妾得女,拊视如己出。

zhèng hé sān nián gǎi chēng róu huì dì jī

政和三年,改称柔惠帝姬。

wǔ nián hōng nián sān shí yī zhuī fēng xián jìng zhǎng dì jī

五年薨,年三十一,追封贤静长帝姬。

zhé zōng sì nǚ

哲宗四女。

shān guó yáng guó èr gōng zhǔ zǎo wáng

邓国、扬国二公主,早亡。

chén guó gōng zhǔ shǐ fēng dé kāng gōng zhǔ jìn yíng guó róng guó

陈国公主,始封德康公主,进瀛国、荣国。

dà guān sì nián xià jià shí duān lǐ xǐ chén guó

大观四年,下嫁石端礼,徙陈国。

gǎi shū hé dì jī

改淑和帝姬。

zhèng hé qī nián hōng

政和七年薨。

qín guó kāng yì cháng gōng zhǔ dì dì sān nǚ yě

秦国康懿长公主,帝第三女也。

shǐ fēng kāng yì jìn jiā guó qìng guó

始封康懿,进嘉国、庆国。

zhèng hé èr nián gǎi hán guó gōng zhǔ chū jiàng pān zhèng fū

政和二年,改韩国公主,出降潘正夫。

gǎi shū shèn dì jī

改淑慎帝姬。

jìng kāng mò yǔ xián dé yì xíng dà zhǎng gōng zhǔ jù yǐ xiān cháo nǚ liú yú biàn

靖康末,与贤德懿行大长公主俱以先朝女留于汴。

jiàn yán chū fù gōng zhǔ hào gǎi fēng wú guó

建炎初,复公主号,改封吴国。

jìn shàng yú yuè yǐ yù guǎn bǐ xiǎo yù shān qí huà wèi xiàn shàng wēn cí què zhī

觐上于越,以玉管笔、小玉山、奇画为献,上温辞却之。

bì dì zhì wù zhōu

避地至婺州。

shào xīng sì nián rù jiàn qí zi yáo qīng děng wǔ rén gè jìn guān yī děng

绍兴四年入见,其子尧卿等五人各进官一等。

zhǔ zòu yán zǔ zōng yǐ lái fù mǎ dū wèi shí bǎo jí wèi xián xìn chái zōng qìng jiē chú shǐ xiāng

主奏言:"祖宗以来,驸马都尉石保吉、魏咸信、柴宗庆皆除使相。

jīn zhèng fū lì shì sì cháo zài biàn jīng céng jiàn yì yíng bì xià zhì háng zhōu yòu yán jìn wèi wèi jí yù yi fáng biàn qǐ chú kāi fǔ

今正夫历事四朝,在汴京曾建议迎陛下,至杭州又言禁卫未集,预宜防变,乞除开府。

shàng bù xǔ

"上不许。

bā nián zài rù jiàn

八年再入见。

liú gōng zhōng sān rì

留宫中三日。

shí jí shǔ shàng měi zhèng yì guān duì zhī yǐn shí yòu wèi zhèng fū qiú ēn shù shàng yuē guān jué qǐ kě sī yú rén kuàng jīn rì duō shì wèi xiá jí cǐ

时极暑,上每正衣冠对之饮食,又为正夫求恩数,上曰:"官爵岂可私与人,况今日多事,未暇及此。

shí zhào dǐng dāng guó fāng lùn qún chén shào shù zhī jiān pō yì zhèng fū

"时赵鼎当国,方论群臣绍述之奸,颇抑正夫。

dǐng qù wèi zhèng fū shǐ de kāi fǔ zhī mìng

鼎去位,正夫始得开府之命。

jǐ shì zhōng liú yī zhèng yán qí fēi jiù zhì kǒng yuán lì zhě duō nǎi zhào zhé zōng wéi zhèng fū wèi jìn qīn yú rén wú de yuán

给事中刘一正言其非旧制,恐援例者多,乃诏:"哲宗惟正夫为近亲,余人毋得援。

xiǎn rén tài hòu guī zhǔ tóng qín lǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ yíng yú dào

"显仁太后归,主同秦、鲁国大长公主迎于道。

shí jiǔ nián yòu rù cháo

十九年,又入朝。

zǐ cháng qīng cuì qīng duān qīng jiē zì tuán liàn shǐ shēng guān chá shǐ cóng suǒ qǐng yě

子长卿、粹卿、端卿皆自团练使升观察使,从所请也。

xiào zōng jí wèi jìn fēng qín guó dà zhǎng zhǔ

孝宗即位,进封秦国大长主。

lóng xīng èr nián hōng shì kāng yì

隆兴二年薨,谥康懿。

zhǔ zài rì zhèng fū guān zhì shǎo fu fēng hé guó gōng

主在日,正夫官至少傅,封和国公;

wēn qīng níng guó jūn chéng xuān shǐ zhǎng qīng níng jiāng jūn chéng xuān shǐ duān qīng zhāo xìn jūn chéng xuān shǐ qīng qīng róng zhōu guān chá shǐ mò qīng cái qīng bìng dài tuán liàn shǐ qí shèng rú cǐ

温卿宁国军承宣使,长卿宁江军承宣使,端卿昭信军承宣使,清卿容州观察使,墨卿、才卿并带团练使,其盛如此。

zhèng fū hōng yú shào xīng èr shí èr nián zèng tài fù

正夫薨于绍兴二十二年,赠太傅。

huī zōng sān shí sì nǚ

徽宗三十四女。

zhèng hé sān nián gǎi gōng zhǔ hào wèi dì jī guó hào yì yǐ měi míng èr zì

政和三年,改公主号为帝姬,国号易以美名,二字。

jiā dé dì jī jiàn zhōng jìng guó yuán nián liù yuè fēng dé qìng gōng zhǔ

嘉德帝姬,建中靖国元年六月,封德庆公主。

gǎi fēng jiā fú xún gǎi hào dì jī zài fēng jiā dé

改封嘉福,寻改号帝姬,再封嘉德。

xià jià zuǒ wèi jiāng jūn céng yín

下嫁左卫将军曾夤。

róng dé dì jī chū fēng yǒng qìng gōng zhǔ gǎi fēng róng fú

荣德帝姬,初封永庆公主,改封荣福。

xún gǎi hào dì jī zài fēng róng dé

寻改号帝姬,再封荣德。

xià jià zuǒ wèi jiāng jūn cáo shèng

下嫁左卫将军曹晟。

shùn shū dì jī chū fēng shùn qìng gōng zhǔ

顺淑帝姬,初封顺庆公主。

hōng zhuī fēng yì guó

薨,追封益国。

jí gǎi dì jī hào zhuī fēng shùn shū

及改帝姬号,追封顺淑。

ān dé dì jī chū fēng shū qìng gōng zhǔ gǎi fēng ān fú

安德帝姬,初封淑庆公主,改封安福。

xún gǎi hào dì jī zài fēng ān dé

寻改号帝姬,再封安德。

xià jià zuǒ wèi jiāng jūn bāng guāng

下嫁左卫将军邦光。

mào dé dì jī chū fēng yán qìng gōng zhǔ gǎi fēng kāng fú

茂德帝姬,初封延庆公主,改封康福。

xún gǎi hào dì jī zài fēng mào dé

寻改号帝姬,再封茂德。

xià jià xuān hé diàn dài zhì cài tiáo

下嫁宣和殿待制蔡鞗。

shòu shū dì jī chū fēng shòu qìng gōng zhǔ

寿淑帝姬,初封寿庆公主。

hōng zhuī fēng yù guó

薨,追封豫国。

jí gǎi dì jī hào zhuī fēng shòu shū

及改帝姬号,追封寿淑。

ān shū dì jī chū fēng ān qìng gōng zhǔ gǎi fēng lóng fú

安淑帝姬,初封安庆公主,改封隆福。

hōng zhuī fēng shǔ guó

薨,追封蜀国。

jí gǎi dì jī hào zhuī fēng ān shū

及改帝姬号,追封安淑。

chóng dé dì jī chū fēng hé qìng gōng zhǔ gǎi fēng chóng fú

崇德帝姬,初封和庆公主,改封崇福。

xún gǎi dì jī hào

寻改帝姬号。

xià jià zuǒ wèi jiāng jūn cáo shí

下嫁左卫将军曹湜。

zài fēng chóng dé

再封崇德。

xuān hé èr nián hōng

宣和二年薨。

róu fú zài wǔ guó chéng shì xú hái ér hōng

柔福在五国城,适徐还而薨。

jìng shàn suì fú zhū

静善遂伏诛。

róu fú hōng zài shào xīng shí yī nián cóng zǐ gōng lái zhě yǐ qí gǔ zhì zàng zhī zhuī fēng hé guó cháng gōng zhǔ

柔福薨在绍兴十一年,从梓宫来者以其骨至,葬之,追封和国长公主。

xiào zōng èr nǚ zhǎng jiā guó gōng zhǔ shào xīng èr shí sì nián fēng shuò rén jìn yǒng jiā jùn zhǔ sān shí èr nián zú

孝宗二女:长嘉国公主,绍兴二十四年,封硕人,进永嘉郡主,三十二年卒。

zhào yǐ yī guān li shī kè děng shǔ lì xiào zōng shí jū dōng gōng zòu chén nǚ yòu ér duō jí bù yí zuì yī

诏以医官李师克等属吏,孝宗时居东宫,奏:"臣女幼而多疾,不宜罪医。

suì qǐn

"于是此事作罢。

qián dào èr nián zèng jiā guó gōng zhǔ

乾道二年,赠嘉国公主。

cì nǚ shēng wǔ yuè ér yāo wèi jí fēng

次女生五月而夭,未及封。

wén ān jùn zhǔ guāng zōng cháng nǚ yě

文安郡主,光宗长女也;

cì nǚ fēng hé zhèng jùn zhǔ

次女封和政郡主;

jì nǚ fēng qí ān jùn zhǔ

季女封齐安郡主。

jiē zǎo zú

皆早卒。

shào xī yuán nián bìng zhuī zèng gōng zhǔ

绍熙元年,并追赠公主。

ān kāng jùn zhǔ wèi huì xiàn wáng nǚ yě

安康郡主,魏惠献王女也。

chū fēng yǒng níng jùn zhǔ gǎi fēng tōng yì

初封永宁郡主,改封通义。

yǐ fù yí biǎo suì shēng ān kāng

以父遗表,遂升安康。

guī diàn qián sī qián jūn tǒng lǐng luō zhōng xìn zi liáng chén

归殿前司前军统领罗忠信子良臣。

zhào wáng fǔ zhǔ guǎn shān cóng yì yù zhǐ huáng nǚ sūn jùn zhǔ yi zhí fù dào wù chéng sù yōng zhī dé wú gǎn huò wéi

诏王府主管邓从义谕旨:"皇女孙郡主宜执妇道,务成肃雍之德,毋敢或违。

cì shēn dì jū zhī

"赐申第居之。

liáng chén yǐ ēn zhuǎn bǐng yì láng chú gé mén zhī hòu guān

良臣以恩转秉义郎,除阁门祗候官。

kāi xǐ yuán nián jùn zhǔ hōng nián sān shí jiǔ

开禧元年,郡主薨,年三十九。

qí guó gōng zhǔ níng zōng nǚ yě

祁国公主,宁宗女也。

shēng liù yuè ér hōng zhuī fēng qí guó

生六月而薨,追封祁国。

zhōu hàn guó gōng zhǔ lǐ zōng nǚ yě

周、汉国公主,理宗女也。

mǔ gǔ guì fēi zǎo hōng

母贾贵妃,早薨。

dì wú zi gōng zhǔ shēng ér shén zhōng ài

帝无子,公主生而甚钟爱。

chū fēng ruì guó gōng zhǔ gǎi shēng guó

初封瑞国公主,改升国。

kāi qìng chū gōng zhǔ nián jí jī zhào yì xuǎn shàng

开庆初,公主年及笄,诏议选尚。

zǎi chén qǐng yòng táng tài zōng jiàng shì rén gù shì yù yǐ jìn shì dì yī rén shàng zhǔ suì qǔ zhōu zhèn yán

宰臣请用唐太宗降士人故事,欲以进士第一人尚主,遂取周震炎。

tíng xiè rì gōng zhǔ shì cóng píng nèi kuī jiàn yì pō bù yì dì wēi zhī zhī

廷谢日,公主适从屏内窥见,意颇不怿,帝微知之。

jǐng dìng èr nián sì yuè dì yǐ yáng tài hòu yōng lì gōng nǎi xuǎn tài hòu zhí sūn zhèn shàng zhǔ

景定二年四月,帝以杨太后拥立功,乃选太后侄孙镇尚主。

zhuó zhèn yòu lǐng jūn wèi jiāng jūn fù mǎ dū tǒng jìn fēng gōng zhǔ wèi zhōu guó gōng zhǔ

擢镇右领军卫将军、驸马都统,进封公主为周国公主。

dì sú lǐ shí jiàn zhī nǎi wéi zhǔ qǐ dì jiā huì mén fēi lóu gé dào mì ěr gōng yuàn dì cháng yù xiǎo niǎn cóng gōng rén guò gōng zhǔ dì

帝俗俚时见之,乃为主起第嘉会门,飞楼阁道,密迩宫苑,帝常御小辇从宫人过公主第。

tè cì dǒng yì guān jiǎn sān nián mó kān gōng jiàng kào shǎng yǒu chà

特赐董役官减三年磨勘,工匠犒赏有差。

míng nián jìn fēng zhōu hàn guó gōng zhǔ bài zhèn qìng yuǎn jūn chéng xuān shǐ

明年,进封周、汉国公主,拜镇庆远军承宣使。

zhèn zōng zú dì sì jiē tuī guān jiā fēng chǒng yì shén wò

镇宗族娣姒皆推官加封,宠异甚渥。

qī yuè zhǔ bìng

七月,主病。

yǒu niǎo jiǔ shǒu dà rú jī jí zhǔ jiā dǎo yī shí shàng shì xī hōng nián èr shí èr

有鸟九首大如箕,集主家捣衣石上,是夕薨,年二十二。

wú zi dì kū zhī shén āi shì duān xiào

无子,帝哭之甚哀,谥端孝。

zhèn guān jié dù shǐ yún

镇官节度使云。

✦ You read 列传·卷七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.