táo gǔ hù méng wáng zhù wáng yòu zi xù sūn zhì yáng zhāo jiǎn yú chóng liàng zhāng dàn gāo xī cóng zǐ miǎn
陶谷扈蒙王著王祐(子旭孙质) 杨昭俭鱼崇谅张澹高锡(从子冕)
táo gǔ zì xiù shí bīn zhōu xīn píng rén
陶谷,字秀实,邠州新平人。
běn xìng táng bì jìn zǔ huì gǎi yān
本姓唐,避晋祖讳改焉。
lì běi qí duò táng wèi míng zú
历北齐、隋、唐为名族。
zǔ yàn qiān lì cí jiàng lǐ sān zhōu cì shǐ yǒu shī míng zì hào lù mén xiān shēng
祖彦谦,历慈、绛、澧三州刺史,有诗名,自号鹿门先生。
fù huàn lǐng yí zhōu cì shǐ táng jì zhī luàn wèi bīn shuài yáng chóng běn suǒ hài
父涣,领夷州刺史,唐季之乱,为邠帅杨崇本所害。
shí gǔ shàng yòu suí mǔ liǔ shì yù chóng běn jiā
时谷尚幼,随母柳氏育崇本家。
shí yú suì néng zhǔ wén qǐ jiā jiào shū láng dān zhōu jūn shì pàn guān
十余岁,能属文,起家校书郎、单州军事判官。
cháng yǐ shū gàn zǎi xiàng li sōng sōng shén zhòng qí wén
尝以书干宰相李崧,崧甚重其文。
shí hé níng yì wèi xiāng tóng zòu wèi zhù zuò zuǒ láng jí xián xiào lǐ
时和凝亦为相,同奏为著作佐郎、集贤校理。
gǎi jiān chá yù shǐ fēn sī xī jīng qiān yú bù yuán wài láng zhī zhì gào
改监察御史,分司西京,迁虞部员外郎、知制诰。
huì jìn zǔ fèi hàn lín xué shì jiān zhǎng nèi wài zhì
会晋祖废翰林学士,兼掌内外制。
cí mù fán wěi gǔ yán duō wěi qiè wéi dāng shí zuì
词目繁委,谷言多委惬,为当时最。
shǎo dì chū cì fēi páo xuē hù hēi yín dài
少帝初,赐绯袍、靴、笏、黑银带。
tiān fú jiǔ nián jiā cāng bù láng zhōng
天福九年,加仓部郎中。
chū sōng cóng qì dān yǐ běi gāo zǔ rù jīng shī yǐ sōng dì cì sū féng jí ér sōng bié yǒu tián zhái zài xī jīng féng jí jiē qǔ zhī
初,崧从契丹以北,高祖入京师,以崧第赐苏逢吉,而崧别有田宅在西京,逢吉皆取之。
sōng zì běi hái yīn yǐ zhái quàn xiàn féng jí féng jí bú yuè ér sōng zǐ dì shǔ chū yuàn yán
崧自北还,因以宅券献逢吉,逢吉不悦,而崧子弟数出怨言。
qí hòu féng jí nǎi yòu gào sōng yǔ dì yǔ shān yì děng xià yù sōng jù yí bìng bù chū
其后逢吉乃诱告崧与弟屿、{山义}等下狱,崧惧,移病不出。
sōng zú zǐ fǎng wèi mì shū láng cháng wǎng hou sōng sōng yǔ fǎng yuē ěr lái cháo tíng yú wǒ yǒu hé yì
崧族子昉为秘书郎,尝往候崧,崧语昉曰:"迩来朝廷于我有何议?
fǎng yuē wú tā wén wéi táo jǐ shì wǎng wǎng yú chóu rén zhōng hòu wū shū fù
"昉曰:"无他闻,唯陶给事往往于稠人中厚诬叔父。
sōng tàn yuē gǔ zì dān zhōu pàn guān wú qǔ wèi jí xián xiào lǐ bù shù nián zhuó zhǎng gào mìng wú hé fù yú táo shì zi zāi
"崧叹曰:"谷自单州判官,吾取为集贤校理,不数年擢掌诰命,吾何负于陶氏子哉?
jí sōng yù huò fǎng cháng yīn gōng shì yì gǔ gǔ wèn fǎng shi li shì zhōng fǒu
"及崧遇祸,昉尝因公事诣谷,谷问昉:"识李侍中否?
fǎng liǎn rèn yīng yuē yuǎn cóng shū ěr
"昉敛衽应曰:"远从叔尔。
gǔ yuē lǐ shì zhī huò gǔ chū lì yān
"谷曰:"李氏之祸,谷出力焉。
fǎng wén zhī hàn chū
"昉闻之汗出。
gǔ xìng jí lǜ cháng yǔ yǎn shuài ān shěn xìn jí huì bēi jiǔ xiāng shī wèi shěn xìn suǒ zòu
谷性急率,尝与兖帅安审信集会,杯酒相失,为审信所奏。
shí fāng gū xī wǔ chén gǔ zuò zé shòu tài cháng shǎo qīng
时方姑息武臣,谷坐责授太常少卿。
cháng shàng yán qǐng lì xī tái měi jiàn tái sī xiáng duàn xíng yù shǎo yǒu jí shí jué zhě
尝上言:"顷莅西台,每见台司详断刑狱,少有即时决者。
zhì yú lǘ yán fū fù xiǎo yǒu zhēng sòng yān zhì jī shí fāng shì sǐ wáng sāng zàng bì sì tái sī pàn zhuàng nú bì bìng wáng yì xū jiǎn yàn
至于民间夫妇有小事争讼,拖延淹滞,民间死亡丧葬,一定等待监察部门判决,奴仆病亡,也需要检验。
lì yīn yuán wèi jiān ér yāo qiú bù yǐ jīng xún bù huò mái yì
吏因缘为奸,而邀求不已,经旬不获埋瘗。
wàng shēn tiáo yuē yǐ gé qí bì
望申条约以革其弊。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
é bài zhōng shū shè rén
俄拜中书舍人。
cháng qǐng jiào xí yuè gōng tíng èr wǔ láng jí jìn mín fá sāng zǎo wéi xīn bìng cóng qí qǐng
尝请教习乐工、停二舞郎,及禁民伐桑枣为薪,并从其请。
kāi yùn sān nián cì jīn zǐ
开运三年,赐金紫。
qì dān zhǔ běi guī xié gǔ lìng cóng xíng
契丹主北归,胁谷令从行。
gǔ táo nì sēng shè zhōng yī bù hè yáng wéi xíng zhě zhuàng
谷逃匿僧舍中,衣布褐,阳为行者状。
jūn shì yì qí zhà chí rèn líng xié zhě rì shù sì
军士意其诈,持刃陵胁者日数四。
gǔ pō gōng lì shǔ wèi tóng bèi yuē xī nán wǔ xīng lián zhū hàn dì dāng yǒu wáng zhě chū
谷颇工历数,谓同辈曰:"西南五星连珠,汉地当有王者出。
qì dān zhǔ bì bù dé guī guó
契丹主必不得归国。
jí yē lǜ dé guāng sǐ yǒu bèi guāng máng zhǐ běi gǔ yuē zì cǐ qì dān zì xiāng yú ròu yǒng bù luàn huá yǐ
"及耶律德光死,有孛光芒指北,谷曰:"自此契丹自相鱼肉,永不乱华矣。
suì guī hàn wèi jǐ shì zhōng
"遂归汉,为给事中。
qián yòu zhōng lìng cháng cān guān zhuǎn duì
干祐中,令常参官转对。
gǔ shàng yán yuē wǔ rì shàng zhāng céng fēi jiù zhì
谷上言曰:"五日上章,曾非旧制。
bǎi guān xù duì qiě yì chāng yán
百官叙对,且异昌言。
tú měi tiān cōng wú yì shí zhèng yù qǐ tíng zhuǎn duì
徒浼天聪,无益时政,欲乞停转对。
zài cháo qún chén yǒu suǒ wén jiàn jí xǔ bù shí yì què wén zòu
在朝群臣有所闻见,即许不时诣阙闻奏。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shì zhōu wèi yòu sàn qí cháng shì shì zōng jí wèi qiān hù bù shì láng
仕周为右散骑常侍,世宗即位,迁户部侍郎。
cóng zhēng tài yuán shí yú chóng liàng yíng mǔ hòu zhì gǔ chéng jiàn yán yuē chóng liàng sù liú bù lái yǒu gù wàng yì
从征太原,时鱼崇谅迎母后至,谷乘间言曰:"崇谅宿留不来,有顾望意。
shì zōng pō yí zhī
"世宗颇疑之。
chóng liàng yòu biǎo chén mǔ bìng zhào xǔ guī shǎn zhōu jiù yǎng yǐ gǔ wèi hàn lín xué shì
崇谅又表陈母病,诏许归陕州就养,以谷为翰林学士。
shì zōng cháng wèi zǎi xiàng yuē zhèn guān lì dài jūn chén zhì píng zhī dào chéng wèi bù yì
世宗尝谓宰相曰:"朕观历代君臣治平之道,诚为不易。
yòu niàn táng jìn shī dé zhī hòu luàn chén xiá jiāng tiě qiè zhě duō
又念唐、晋失德之后,乱臣黠将,僣窃者多。
jīn zhōng yuán fu dìng wú shǔ yōu bìng shàng wèi píng fù shēng jiào wèi néng yuǎn bèi yi lìng jìn chén gè wèi lùn cè xuān dǎo jīng jì zhī lüè
今中原甫定,吴、蜀、幽、并尚未平附,声教未能远被,宜令近臣各为论策,宣导经济之略。
nǎi mìng chéng zhǐ xú tái fú yǐ xià èr shí yú rén gè zhuàn wèi jūn nán wéi chén bù yì lùn píng biān cè yǐ jìn
"乃命承旨徐台符以下二十余人,各撰《为君难为臣不易论》、《平边策》以进。
qí cè lǜ yǐ xiū wén dé lái yuǎn rén wéi yì wéi gǔ yǔ dòu yí yáng zhāo jiǎn wáng pǔ yǐ fēng jiāng mì ěr jiāng huái dāng yòng shī qǔ zhī
其策率以修文德、来远人为意,惟谷与窦仪、杨昭俭、王朴以封疆密迩江、淮,当用师取之。
shì zōng zì kè gāo píng cháng xùn bīng jiǎng wǔ sī hùn yī tiān xià
世宗自克高平,常训兵讲武,思混一天下。
jí lǎn qí cè xīn rán tīng nà yóu shì píng nán zhī yì yì jiān yǐ
及览其策,忻然听纳,由是平南之意益坚矣。
xiǎn dé sān nián qiān bīng bù shì láng jiā chéng zhǐ
显德三年,迁兵部侍郎,加承旨。
shì zōng liú xīn jià sè mìng gōng kè mù wèi gēng fū zhī fù cán nǚ zhī zhuàng zhì yú jìn zhōng sī guǎng quàn kè zhī dào gǔ wèi zàn cí yǐ jìn
世宗留心稼穑,命工刻木为耕夫、织妇、蚕女之状,置于禁中,思广劝课之道,谷为赞辞以进。
xiǎn dé liù nián jiā lì bù shì láng
显德六年,加吏部侍郎。
sòng chū zhuǎn lǐ bù shàng shū yī qián hàn lín chéng zhǐ
宋初,转礼部尚书,依前翰林承旨。
gǔ zài hàn lín yǔ dòu yí bù xié yí yǒu gōng wàng lǜ qí yà jǐ cháng fù zǎi xiàng zhào pǔ yǔ zhào féng gāo xī bèi gòng pái yí yí zhōng bù zhì xiàng wèi
谷在翰林,与窦仪不协,仪有公望,虑其轧己,尝附宰相赵普与赵逢、高锡辈共排仪,仪终不至相位。
qián dé èr nián pàn lì bù quán jiān zhī gòng jǔ
干德二年,判吏部铨兼知贡举。
zài wèi nán jiāo lǐ yí shǐ fǎ wù zhì dù duō gǔ suǒ dìng
再为南郊礼仪使,法物制度,多谷所定。
shí fàn zhì wèi dà lǐ shǐ yǐ lǔ bù qīng yóu duì yǒu jiǎ qí jù zhuāng mò zhī qí zhì dù yǐ wèn yú gǔ
时范质为大礼使,以卤簿清游队有甲骑具装,莫知其制度,以问于谷。
gǔ yuē liáng zhēn míng dīng chǒu suì hé nán yǐn zhāng quán yì xiàn rén jiǎ sān bǎi fù mǎ jù zhuāng èr bǎi fù
谷曰:"梁贞明丁丑岁,河南尹张全义献人甲三百副、马具装二百副。
qí rén jiǎ yǐ bù wèi lǐ huáng jué biǎo zhī qīng lǜ huà wèi jiǎ wén hóng jǐn lǜ qīng jué wéi xià qún jiàng wéi wèi luò jīn tóng jué cháng duǎn zhì xī
其人甲以布为里,黄泬表之,青绿画为甲文,红锦绿青泬为下裙,绛韦为络,金铜玦,长短至膝。
qián yīng wéi rén miàn èr mù bèi lián yīng chán yǐ hóng jǐn téng shé
前膺为人面二目,背连膺缠以红锦腾蛇。
mǎ jù zhuāng gài xún cháng mǎ jiǎ dàn jiā kē fú yú qián yīng jí hòu qiū ěr
马具装盖寻常马甲,但加珂拂于前膺及后秋尔。
zhuāng zōng rù luò xī fén huǐ
庄宗入洛,悉焚毁。
zhì mìng yǒu sī rú gǔ shuō zào yǐ gěi yòng
"质命有司如谷说,造以给用。
yòu shèng yú dà niǎn jiǔ wáng qí zhì gǔ chuàng yì zào zhī hòu chéng yòng yān
又乘舆大辇,久亡其制,谷创意造之,后承用焉。
míng dé mén chéng zhào gǔ wèi zhī jì
明德门成,诏谷为之记。
qián dé zhōng mìng kù bù yuán wài láng wáng yí sūn zhōu yì bó shì xī yǔ tóng kǎo shì pǐn guān zǐ dì
干德中,命库部员外郎王贻孙、《周易》博士奚屿同考试品官子弟。
gǔ shǔ qí zi zī yú yǔ xǔ shū bù tōng yǐ hé gé wén bǔ diàn zhōng shěng jìn mǎ
谷属其子鄑于屿,珝书不通,以合格闻,补殿中省进马。
é wéi rén suǒ fā xià yù shǐ fǔ àn wèn yǔ zé shòu qián zhōu sī hù yí sūn zé shòu zuǒ zàn shàn dài fū duó gǔ fèng liǎng yuè
俄为人所发,下御史府案问,屿责授干州司户,贻孙责授左赞善大夫,夺谷奉两月。
gǔ hòu lèi jiā xíng bù hù bù èr shàng shū
谷后累加刑部、户部二尚书。
kāi bǎo sān nián zú nián liù shí bā
开宝三年,卒,年六十八。
zèng yòu pú yè
赠右仆射。
gǔ qiáng jì shì xué bó tōng jīng shǐ zhū zǐ fó lǎo xián suǒ zǒng lǎn
谷强记嗜学,博通经史,诸子佛老,咸所总览;
duō xù fǎ shū míng huà shàn lì shū
多蓄法书名画,善隶书。
wéi rén juàn biàn hóng bó rán bēn jìng wu jìn jiàn hòu xué yǒu wén cǎi zhě bì jí yán yǐ yù zhī
为人隽辨宏博,然奔竞务进,见后学有文采者,必极言以誉之;
wén dá guān yǒu wén wàng zhě zé qiǎo dǐ yǐ pái zhī qí duō jì hǎo míng lèi cǐ
闻达官有闻望者,则巧诋以排之,其多忌好名类此。
chū tài zǔ jiāng shòu shàn wèi yǒu shàn wén gǔ zài páng chū zhū huái zhōng ér jìn zhī yuē yǐ chéng yǐ
初,太祖将受禅,未有禅文,谷在旁,出诸怀中而进之曰:"已成矣。
tài zǔ shén báo zhī
"太祖甚薄之。
cháng zì yuē wú tóu gǔ fǎ xiāng fēi cháng dāng dài diāo chán guān ěr
尝自曰:"吾头骨法相非常,当戴貂蝉冠尔。
gài yǒu yì dà yòng yě rén duō xiào zhī
"盖有意大用也,人多笑之。
zi bǐng zhì qǐ jū shè rén
他的儿子名邴,官至起居舍人。
tiān xǐ sì nián lù gǔ sūn shí shì mì shū shěng jiào shū láng
天禧四年,录谷孙寔试秘书省校书郎。
hù méng zì rì yòng yōu zhōu ān cì rén
扈蒙,字日用,幽州安次人。
zēng zǔ yáng zhuō zhōu bié jià
曾祖洋,涿州别驾。
zǔ zhì zhōu lú lóng jūn jié dù tuī guān
祖智周,卢龙军节度推官。
fù céng nèi yuán shǐ
父曾,内园使。
méng shǎo néng wén jìn tiān fú zhōng jǔ jìn shì rù hàn wèi hù xiàn zhǔ bù
蒙少能文,晋天福中,举进士,入汉为鄠县主簿。
zhào sī wǎn pàn qiǎn guō cóng yì tǎo zhī
赵思绾叛,遣郭从义讨之。
jùn xiàn lì gōng jǐ jiē róng fú qū shì méng kòu fú bāo bó jǔ zhǐ shū huǎn cóng yì pō yà zhī
郡县吏供给皆戎服趋事,蒙寇服褒博,举止舒缓,从义颇讶之。
zhuǎn yùn shǐ li gǔ wèi yuē měng wén xué míng liú bù xí lì shì
转运使李谷谓曰:"蒙文学名流,不习吏事。
suì bù zhī wèn
"遂不之问。
zhōu guǎng shùn zhōng cóng guī dé jūn jié dù zhào huī wèi zhǎng shū jì zhào wèi yòu shí yí zhí shǐ guǎn zhī zhì gào
周广顺中,从归德军节度赵晖为掌书记,召为右拾遗、直史馆、知制诰。
méng cóng dì zǎi shí wèi hàn lín xué shì xiōng dì bìng zhǎng nèi wài zhì shí hào èr hù
蒙从弟载时为翰林学士,兄弟并掌内外制,时号"二扈"。
sòng chū yóu zhōng shū shè rén qiān hàn lín xué shì zuò qǐng tuō yú tóng nián chóu huá chù wèi tài zǐ zuǒ zàn shàn dài fū shāo qiān zuǒ bǔ quē zhǎng dà míng shì zhēng
宋初,由中书舍人迁翰林学士,坐请托于同年仇华,黜为太子左赞善大夫,稍迁左补阙,掌大名市征。
liù nián fù zhī zhì gào chōng shǐ guǎn xiū zhuàn
六年,复知制诰,充史馆修撰。
kāi bǎo zhōng shòu zhào yǔ li mù děng tóng xiū wǔ dài shǐ xiáng dìng gǔ jīn běn cǎo
开宝中,受诏与李穆等同修《五代史》,详定《古今本草》。
wǔ nián lián zhī gòng jǔ
五年,连知贡举。
qī nián méng shàng shū yán xī táng wén zōng měi zhào dà chén lùn shì bì mìng qǐ jū láng qǐ jū shè rén zhí bǐ lì yú diàn cè yǐ jì shí zhèng gù wén zōng shí lù shāo wéi xiáng bèi
七年,蒙上书言:"昔唐文宗每召大臣论事,必命起居郎、起居舍人执笔立于殿侧,以纪时政,故《文宗实录》稍为详备。
zhì hòu táng míng zōng yì mìng duān míng diàn xué shì jí shū mì zhí xué shì lún xiū rì lì sòng shǐ guān
至后唐明宗,亦命端明殿学士及枢密直学士轮修日历,送史官。
jìn lái cǐ shì dōu fèi měi jì suī yǒu nèi diàn rì lì shū mì yuàn lù sòng shǐ guǎn rán suǒ jì zhě bù guò chén xià duì jiàn cí xiè ér yǐ
近来此事都废,每季虽有内殿日历,枢密院录送史馆,然所记者不过臣下对见辞谢而已。
dì wáng yán dòng mò de ér shū
帝王言动,莫得而书。
yuán zǎi xiàng yǐ lòu xiè wèi yú mèi yú xuān bō shǐ guān shū yuǎn hé de yù wén
缘宰相以漏泄为虞,昧于宣播,史官疏远,何得与闻。
wàng zì jīn fán yǒu cái zhì zhī guān yōu xù zhī yán fā zì chén zhōng kě shū jiǎn cè zhě bìng wěi zǎi chén jí cān zhī zhèng shì měi yuè lún zhī chāo lù yǐ bèi shǐ guān zhuàn jí
望自今凡有裁制之官,优恤之言,发自宸衷、可书简策者,并委宰臣及参知政事每月轮知抄录,以备史官撰集。
cóng zhī jí yǐ cān zhī zhèng shì lú duō xùn diǎn qí shì
"从之,即以参知政事卢多逊典其事。
jiǔ nián zhēng yuè shòu cháo qián yuán diàn jiàng wáng zài liè shēng míng dà bèi
九年正月,受朝乾元殿,降王在列,声明大备。
méng shàng shèng gōng sòng yǐ shù tài zǔ shòu shàn píng yī tiān xià zhī gōng qí cí kuā lì yǒu zhào bāo zhī
蒙上《圣功颂》,以述太祖受禅、平一天下之功,其词夸丽,有诏褒之。
wèi lú duō xùn suǒ è chū zhī jiāng líng fǔ
为卢多逊所恶,出知江陵府。
tài zōng jí wèi zhào bài zhōng shū shè rén xuán fù hàn lín xué shì
太宗即位,召拜中书舍人,旋复翰林学士。
yǔ lǐ fǎng tóng xiū tài zǔ shí lù
与李昉同修《太祖实录》。
tài píng xīng guó sì nián cóng zhēng tài yuán hái zhuǎn hù bù shì láng jiā chéng zhǐ
太平兴国四年,从征太原还,转户部侍郎,加承旨。
yōng xī sān nián bèi jí yǐ gōng bù shàng shū zhì shì
雍熙三年,被疾,以工部尚书致仕。
wèi jǐ zú nián qī shí èr
未几,卒,年七十二。
zèng yòu pú yè
赠右仆射。
zì zhāng zhāo dòu yí zú diǎn zhāng yí zhù duō méng suǒ kān dìng
自张昭、窦仪卒,典章仪注,多蒙所刊定。
chū tài zǔ shòu zhōu chán zhuī zūn sì miào qīn jiāo yǐ xuān zǔ pèi tiān
初,太祖受周禅,追尊四庙,亲郊,以宣祖配天。
jí tài zōng jí wèi lǐ guān yǐ wéi shùn jiāo kù shāng jiāo míng zhōu jiāo hòu jì wáng yè suǒ yīn xìng yě
及太宗即位,礼官以为舜郊喾,商郊冥,周郊后稷,王业所因兴也。
ruò hàn gāo zhī tài gōng guāng wǔ zhī nán dùn jūn suī yǒu dì fù zhī zūn ér wú yù pèi tiān zhī jì
若汉高之太公,光武之南顿君,虽有帝父之尊,而无预配天之祭。
gù zì tài píng xīng guó sān nián liù nián zài jiāo bìng yǐ tài zǔ pèi yú lǐ wèi yǔn
故自太平兴国三年、六年再郊,并以太祖配,于礼为允。
tài zōng jiāng dōng fēng méng dìng yì yuē yán fù mò dà yú pèi tiān qǐng yǐ xuān zǔ pèi tiān
太宗将东封,蒙定议曰:"严父莫大于配天,请以宣祖配天。
zì yōng xī yuán nián ba fēng shàn wèi jiāo sì suì xíng qí lǐ shí zhě fēi zhī
"自雍熙元年罢封禅为郊祀,遂行其礼,识者非之。
méng xìng chén hòu bù yán rén shì fēi hǎo shì diǎn bù xǐ shā jìn shēn chēng shàn rén
蒙性沉厚,不言人是非,好释典,不喜杀,缙绅称善人。
yǒu xiào jí suī shàng qián bù zì jīn
有笑疾,虽上前不自禁。
duō zhù shù yǒu áo shān jí èr shí juǎn xíng yú shì
多著述,有《鳌山集》二十卷行于世。
zài zì zhòng xī yǒu chuán jiàn wǔ dài shǐ
载字仲熙,有传,见《五代史》。
wáng zhù zì chéng xiàng dān zhōu shàn fù rén
王著,字成象,单州单父人。
xìng huò dá wú chéng fǔ
性豁达,无城府。
yòu néng zhǔ wén hàn qián yòu zhōng jǔ jìn shì
幼能属文,汉干佑中,举进士。
zhōu zǔ zhèn dà míng shì zōng shì xíng wén zhù míng zhào zhì mén xià yīn de yè jiàn zhōu zǔ
周祖镇大名,世宗侍行,闻著名,召置门下,因得谒见周祖。
guǎng shùn zhōng shì zōng zhèn chán zhōu pì guān chá zhī shǐ
广顺中,世宗镇澶州,辟观察支使。
suí shì zōng rù cháo qiān diàn zhōng chéng
随世宗入朝,迁殿中丞;
jí wèi bài dù zhī yuán wài láng
即位,拜度支员外郎。
xiǎn dé sān nián chōng hàn lín xué shì
显德三年,充翰林学士。
liù nián dīng jiā jiān qǐ fù
六年,丁家艰,起复。
nán táng li jǐng shǐ qí dì cóng shàn lái gòng huì gōng dì sì wèi mìng zhe bàn sòng zhì suī yáng jiā jīn bù láng zhōng zhī zhì gào cì jīn zǐ
南唐李景使其弟从善来贡,会恭帝嗣位,命著伴送至睢阳,加金部郎中、知制诰,赐金紫。
shì zōng líng jià fù qìng líng fú hòu cóng xíng gōng wù xī zī yú zhe
世宗灵驾赴庆陵,符后从行,公务悉资于著。
sòng chū jiā zhōng shū shè rén
宋初,加中书舍人。
jiàn lóng èr nián zhī gòng jǔ
建隆二年,知贡举。
shí bó zhōu xiàn zǐ zhī yùn zhōu huò bái tù lǒng zhōu gòng huáng yīng wǔ zhe xiàn sòng yīn yǐ guī jiàn
时亳州献紫芝,郓州获白兔,陇州贡黄鹦鹉,著献颂,因以规谏。
tài zǔ shén jiā qí yì xià zhào bāo zhī
太祖甚嘉其意,下诏褒之。
sì nián chūn sù zhí jìn zhōng bèi jiǔ fā dǎo chuí bèi miàn yè kòu zī dé diàn mén qiú jiàn
四年春,宿直禁中,被酒,发倒垂被面,夜扣滋德殿门求见。
dì nù fā qí zuì sù chàng jiā zhī guò chù wéi bǐ bù yuán wài láng
帝怒,发其醉宿倡家之过,黜为比部员外郎。
qián dé chū gǎi bīng bù yuán wài láng
干德初,改兵部员外郎。
èr nián fù zhī zhì gào
二年,复知制诰。
shù yuè jiā shǐ guǎn xiū zhuàn pàn guǎn shì
数月,加史馆修撰、判馆事。
sān nián jiù zhuǎn hù bù láng zhōng
三年,就转户部郎中。
liù nián fù wèi hàn lín xué shì jiā bīng bù láng zhōng zài zhī gòng jǔ
六年,复为翰林学士,加兵部郎中,再知贡举。
kāi bǎo èr nián dōng bào zú nián sì shí èr
开宝二年冬,暴卒,年四十二。
zhe shǎo yǒu jùn cái shì zōng yǐ mù fǔ jiù liáo juàn dài yóu hòu cháng zhào jiàn yǔ yǔ mìng huáng zǐ chū bài měi hū xué shì ér bù míng
著少有俊才,世宗以幕府旧僚,眷待尤厚,常召见与语,命皇子出拜,每呼学士而不名。
lǚ yù xiāng zhī yǐ qí shì jiǔ gù chí liú jiǔ zhī
屡欲相之,以其嗜酒,故迟留久之。
jí shì zōng jí dà jiàn tài zǔ yǔ fàn zhì rù shòu gù mìng wèi zhì děng yuē wáng zhù fān dǐ jiù rén wǒ ruò bù huì dāng mìng wèi xiāng
及世宗疾大渐,太祖与范质入受顾命,谓质等曰:"王著藩邸旧人,我若不讳,当命为相。
shì zōng bēng nǎi zhǐ
"世宗崩乃止。
zhe shàn yǔ rén jiāo hǎo yán yù hòu jìn dāng shì shì dà fū chēng zhī
著善与人交,好延誉后进,当世士大夫称之。
yǒu chuán jiàn wǔ dài shǐ
有传,见《五代史》。
wáng yòu zì jǐng shū dà míng shēn rén
王祐,字景叔,大名莘人。
zǔ yán shì táng lí yáng lìng
祖言,仕唐黎阳令。
fù chè jǔ hòu táng jìn shì zhì zuǒ shí yí
父彻,举后唐进士,至左拾遗。
yòu shǎo dǔ zhì cí xué xìng tì tǎng yǒu jùn qì
祐少笃志词学,性倜傥有俊气。
jìn tiān fú zhōng yǐ shū jiàn sāng wéi hàn chēng qí zǎo lì yóu shì míng wén jīng shī
晋天福中,以书见桑维翰,称其藻丽,由是名闻京师。
qiū shuài dù zhòng wēi pì wèi guān chá zhī shǐ
邺帅杜重威辟为观察支使。
hàn chū zhòng wēi yí zhèn suī yáng fǎn cè bù zì ān yòu cháng quàn zhī shǐ wú fǎn hàn bù tīng
汉初,重威移镇睢阳,反侧不自安,祐尝劝之,使无反汉,不听。
yòu zuò shì biǎn qìn zhōu sī hù cān jūn yīn zuò shū yí xiāng yǒu yǐ jiàn zhì cí qì jùn mài rén duō chēng zhī
祐坐是贬沁州司户参军,因作书贻乡友以见志,辞气俊迈,人多称之。
shì zhōu lì wèi xiàn nán lè èr lìng
仕周,历魏县、南乐二令。
tài zǔ shòu shàn bài jiān chá yù shǐ yóu wèi xiàn yí zhī guāng zhōu qiān diàn zhōng shì yù shǐ
太祖受禅,拜监察御史,由魏县移知光州,迁殿中侍御史。
qián dé sān nián zhī zhì gào
干德三年,知制诰。
liù nián jiā jí xián yuàn xiū zhuàn zhuǎn hù bù yuán wài láng
六年,加集贤院修撰,转户部员外郎。
tài zǔ zhēng tài yuán yǐ jì hé
太祖征太原,已济河。
zhū zhōu kuì jí shàng dǎng chéng zhōng chē chéng sāi lù shàng wén zhī jiāng yǐ jī liú zuì zhuǎn yùn shǐ
诸州馈集上党城中,车乘塞路,上闻之,将以稽留罪转运使。
zhào pǔ yuē liù shī fāng zhì ér zhuǎn yùn shǐ yǐ huò zuì wén dí bì wèi chǔ zhì bù chōng yǒu yǐ kuī wǒ yǐ fēi wēi yuǎn zhī dào yě
赵普曰:"六师方至,而转运使以获罪闻,敌必谓储峙不充,有以窥我矣,非威远之道也。
bǐ néng zhì jù zhě wǎng lì qí zhōu zú yǐ
俾能治剧者,往莅其州足矣。
jí mìng yòu zhī lù zhōu
"即命祐知潞州。
jí zhì kuì xiǎng wú fá lù yì wú yōng bān shī zhào hái
及至,馈饷无乏,路亦无壅,班师,召还。
huì fú yàn qīng zhèn dà míng pō bù zhì tài zǔ yǐ yòu dài zhī bǐ chá yàn qīng dòng jìng wèi yuē cǐ qīng gù xiāng suǒ wèi huà jǐn zhě yě
会符彦卿镇大名,颇不治,太祖以祐代之,俾察彦卿动静,谓曰:"此卿故乡,所谓画锦者也。
yòu yǐ bǎi kǒu míng yàn qīng wú zuì qiě yuē wǔ dài zhī jūn duō yīn cāi jì shā wú gū gù xiǎng guó bù yǒng yuàn bì xià yǐ wéi jiè
"祐以百口明彦卿无罪,且曰:"五代之君,多因猜忌杀无辜,故享国不永,愿陛下以为戒。
yàn qīng yóu shì huò miǎn gù shì wèi yòu yǒu yīn dé
"彦卿由是获免,故世谓祐有阴德。
jì yǐ yòng bīng lǐng biǎo xǐ zhī xiāng zhōu
继以用兵岭表,徙知襄州。
hú xiāng píng yí zhī tán zhōu
湖湘平,移知潭州。
zhào hái shè pàn lì bù quán
召还,摄判吏部铨。
shí zuǒ sī yuán wài láng hóu zhì zì yáng zhōu hái fù pàn quán yòu pàn mén xià shěng zhì suǒ zhù nǐ yòu duō bó zhèng
时左司员外郎侯陟自扬州还,复判铨,祐判门下省,陟所注拟,祐多驳正。
lú duō xùn yǔ zhì shàn zhì yīn su zhī duō xùn sù è yòu bù bǐ jǐ suì chū yòu wèi zhèn guó jūn xíng jūn sī mǎ
卢多逊与陟善,陟因诉之,多逊素恶祐不比己,遂出祐为镇国军行军司马。
tài píng xīng guó chū yí zhī hé zhōng fǔ
太平兴国初,移知河中府。
rù wèi zuǒ sī yuán wài láng bài zhōng shū shè rén chōng shǐ guǎn xiū zhuàn
入为左司员外郎,拜中书舍人,充史馆修撰。
wèi jǐ zhī kāi fēng fǔ yǐ bìng qǐng gào
未几,知开封府,以病请告。
tài zōng wèi yòu wén zhāng qīng jié jiān zhe tè bài bīng bù shì láng
太宗谓祐文章、清节兼著,特拜兵部侍郎。
yuè yú zú nián liù shí sì
月余卒,年六十四。
chū yòu zhǎng gào huì lú duō xùn wéi xué shì yīn qīng zhào pǔ duō xùn lèi fěng hù bǐ jǐ hù bù cóng
初,祐掌诰,会卢多逊为学士,阴倾赵普,多逊累讽祜比己,祜不从。
yī rì yǐ yǔ wén róng pái zhāng shuō shì quàn shì zhī duō xùn zī bú yuè
一日,以宇文融排张说事劝释之,多逊滋不悦。
jí pǔ zài rù duō xùn guǒ bài yǔ yǔ wén róng shì pō lèi shí zhě fú qí xiān jiàn
及普再入,多逊果败,与宇文融事颇类,识者服其先见。
yòu zi sān rén yuē yì yuē dàn yuē xù
祐子三人:曰懿,曰旦,曰旭。
dàn zì yǒu chuán
旦自有传。
chū yòu zhī gòng jǔ duō bá zhuó hán jùn bì shì ān chái chéng wù jiē qí suǒ qǔ yě
初,祐知贡举,多拔擢寒俊,毕士安、柴成务皆其所取也。
hòu yǔ qí zi dàn tóng rù liǎng zhì jū zhōng shū
后与其子旦同入两制,居中书。
yì zì wén dé lì zhì wéi xué jǔ jìn shì cháng zhī yuán zhōu yǒu zhèng jī zú nián sì shí jiǔ
懿字文德,励志为学,举进士,尝知袁州,有政绩,卒,年四十九。
xù zì zhòng míng
旭字仲明。
yán yú zhì nèi shù yǐ jiē wù yóu dǔ yǒu yì
严于治内,恕以接物,尤笃友义。
yǐ yīn bǔ tài zhù cháng zhī gōu shì xiàn
以荫补太祝,尝知缑氏县。
shí guān lín yì zhě duō tān wěi mín yǒu yǒng níng sān gōu shì yī lián zhī yáo
时官邻邑者多贪猥,民有"永宁三,缑氏一镰"之谣。
yòu zhī yōng qiū xiàn
又知雍丘县。
zhēn zōng yǐn jīng shí sù wén qí néng jí jiàn zuò sān qiān zhì diàn zhōng chéng
真宗尹京时,素闻其能,及践阼,三迁至殿中丞。
zì dàn jū zǎi fǔ xù yǐ xián bù rèn zhí
自旦居宰府,旭以嫌不任职。
wáng ju cháng jiàn xù cái kān zhì jù zhēn zōng zhào dàn wèi yuē qián dài dì xiōng tóng jū yào dì zhě duō yǐ cháo tíng rèn cái qǐ yǐ qīng gù qū zhī yá
王矩尝荐旭材堪治剧,真宗召旦谓曰:"前代弟兄同居要地者多矣,朝廷任才,岂以卿故屈之邪?
mìng shòu jīng fǔ tuī guān dàn gù cí gǎi pàn nán cáo
"命授京府推官,旦固辞,改判南曹。
yóu pàn guó zǐ jiàn chū zhī yǐng zhōu huāng zhèng xiū jǔ
由判国子监出知颍州,荒政修举。
dà zhōng xiáng fú jiān dàn jì hōng yáng lì zhōng wài zhuō yǒu zhèng jī yóu bīng bù láng zhōng chū zhī yìng tiān fǔ
大中祥符间,旦既薨,扬历中外,卓有政绩,由兵部郎中出知应天府。
zú nián liù shí bā
卒,年六十八。
yì zi mù xù zi zhì jiē néng qí guān
懿子睦,旭子质,皆能其官。
zhì zì zǐ yě
质字子野。
shǎo jǐn hòu chún yuē lì xué wèn shī shì yáng yì yì tàn yǐ wéi yīng miào
少谨厚淳约,力学问,师事杨亿,亿叹以为英妙。
bó fù dàn jiàn qí suǒ wéi wén jiē shǎng zhī
伯父旦见其所为文,嗟赏之。
yǐ yīn bǔ tài cháng sì fèng lǐ láng
以荫补太常寺奉礼郎。
hòu xiàn wén zhào shì cì jìn shì jí dì bèi jiàn wèi guǎn gé jiào kān gǎi jí xián xiào lǐ lèi qiān shàng shū cí bù yuán wài láng
后献文召试,赐进士及第,被荐为馆阁校勘,改集贤校理,累迁尚书祠部员外郎。
dīng fù yōu yǔ zhū dì fàn tuō sù rú shū
丁父忧,与诸弟饭脱粟茹蔬。
zhōng sàng tōng pàn sū zhōu zhōu shǒu huáng zōng dàn shǎo zhì cháng yīn zhēng shì zōng dàn yuē shào nián nǎi yǔ zhàng rén kàng yá
终丧,通判苏州,州守黄宗旦少质,尝因争事,宗旦曰:"少年乃与丈人抗邪?
zhì yuē shì yǒu dāng zhēng zhí yě
"质曰:"事有当争,职也。
zú bù wéi qū
"卒不为屈。
zōng dàn de dào zhù qián zhě bǎi yú rén xià yù zhì tuì gào zhì yuē wú yǐ shù gōu zhì de zhī
宗旦得盗铸钱者百余人,下狱治,退告质曰:"吾以术钩致得之。
xǐ jiàn yú sè
"喜见于色。
zhì yuē yǐ shù gōu rén zhì zhī sǐ ér yòu xǐ rén zhě zhī zhèng gù rú shì hu
质曰:"以术钩人置之死而又喜,仁者之政,固如是乎?
zōng dàn cán jǔ wèi báo qí zuì
"宗旦惭沮,为薄其罪。
hái pàn shàng shū xíng bù lì bù nán cáo zhī cài zhōu
还判尚书刑部、吏部南曹,知蔡州。
zhōu rén suì shí sì wú yuán jì miào zhì yuē ān yǒu nì chǒu ér miào shí yú mín zhě
州人岁时祀吴元济庙,质曰:"安有逆丑而庙食于民者。
huǐ zhī wèi gēng lì dí rén jié li yùn xiàng ér cí zhī cài rén zhì jīn hào shuāng miào
"毁之,为更立狄仁杰、李酝像而祠之,蔡人至今号"双庙"。
yǐ běn cáo láng zhōng zhào wèi kāi fēng fǔ tuī guān
以本曹郎中召为开封府推官。
shí xiōng yōng wèi sān sī pàn guān zhì bù yù xiōng dì bìng jū shěng fǔ kěn cí dé zhī shòu zhōu xǐ lú zhōu
时兄雍为三司判官,质不欲兄弟并居省府,恳辞,得知寿州,徙庐州。
dào shā qí tú bìng zī ér dùn bǔ de zhī
盗杀其徒,并赀而遁,捕得之。
zhì lùn dào sǐ dà lǐ yǐ wèi fǎ bù dàng sǐ zhì yuē dào shā qí tú zì shǒu zhě yuán zhī suǒ yǐ yí huái qí dǎng qiě xǔ zhī zì xīn cǐ fǎ yì yě
质论盗死,大理以谓法不当死,质曰:"盗杀其徒,自首者原之,所以疑怀其党,且许之自新,此法意也。
jīn shā rén qǔ zī ér bǔ huò dài zhī qǐ fǎ yì hu
今杀人取赀而捕获,贷之,岂法意乎?
shū shàng bù bào jiàng jiān shū zhōu líng xiān guān
"疏上,不报,降监舒州灵仙观。
cǎi gǔ jīn liàn xíng shè shēng zhī shù zhuàn bǎo yuán zǒng lù bǎi juǎn
采古今炼形摄生之术,撰《宝元总录》百卷。
yú nián hán qí zhī shěn xíng yuàn qǐng dào shā qí tú fēi zì shǒu zhě wù yuán
逾年,韩琦知审刑院,请盗杀其徒,非自首者勿原。
zhe wèi lìng
著为令。
yú shì zhèng jiǎn yè qīng chén jiē yán zhì fēi zuì qiě chēng qí cái qǐ zhī tài zhōu qiān dù zhī láng zhōng xǐ jīng hú běi lù zhuǎn yùn shǐ
于是郑戬、叶清臣皆言质非罪,且称其材,起知泰州,迁度支郎中,徙荆湖北路转运使。
cháng shè jiāng líng fǔ shì huò su mín yuē hūn hòu qī mín yán pín wú zī yǐ bàn gù wéi yuē
尝摄江陵府事,或诉民约婚后期,民言贫无赀以办,故违约。
zhì wèn qí fèi jǐ hé chū sī qián yǔ zhī
质问其费几何,出私钱予之。
lì bǔ dào rén yī zhě dào kòu tóu yuē píng shēng bù wéi guò pò jī hán ér zhì yú cǐ
吏捕盗人衣者,盗叩头曰:"平生不为过,迫饥寒而至于此。
zhì mìng qǔ yī yī zhī qiǎn qù
"质命取衣衣之,遣去。
jiā shǐ guǎn xiū zhuàn tóng pàn lì bù liú nèi quán
加史馆修撰、同判吏部流内铨。
zhuó tiān zhāng gé dài zhì chū zhī shǎn zhōu zú
擢天章阁待制,出知陕州,卒。
zhì jiā shì fù guì xiōng dì xí wèi jiāo chǐ ér zhì kè jǐ hào shàn zì fèng jiǎn sù rú hán shì bù xǐ chù cái zhì bù néng zì jǐ
质家世富贵,兄弟习为骄侈,而质克己好善,自奉简素如寒士,不喜畜财,至不能自给。
chū dàn wèi zhōng shū shè rén jiā pín yǔ kūn dì dài rén xī qián wéi qī yǐ suǒ chéng mǎ cháng zhī
初,旦为中书舍人,家贫,与昆弟贷人息钱,违期,以所乘马偿之。
zhì yuè shū de gù quàn zhào zǐ dì shì zhī yuē cǐ wú jiā sù fēng ěr cáo dāng wú wàng yě
质阅书得故券,召子弟示之曰:"此吾家素风,尔曹当毋忘也。
fàn zhòng yān biǎn ráo zhōu zhì péng dǎng fāng jí zhì dú zài jiǔ wǎng jiàn
"范仲淹贬饶州,治朋党方急,质独载酒往饯。
huò yǐ qiào zhì zhì yuē fàn gōng xián zhě de wèi zhī dǎng xìng yǐ
或以诮质,质曰:"范公贤者,得为之党,幸矣。
shì yǐ cǐ yì xián zhī
"世以此益贤之。
yáng zhāo jiǎn zì zhòng bǎo jīng zhào cháng ān rén
杨昭俭,字仲宝,京兆长安人。
zēng zǔ sì fù táng mén xià shì láng píng zhāng shì lì bù shàng shū
曾祖嗣复,唐门下侍郎、平章事、吏部尚书。
zǔ shòu táng xíng bù shàng shū
祖授,唐刑部尚书。
fù jǐng liáng zuǒ jiàn yì dài fū
父景,梁左谏议大夫。
zhāo jiǎn shǎo mǐn jùn hòu táng cháng xīng zhōng dēng jìn shì dì
昭俭少敏俊,后唐长兴中,登进士第。
jiě hè chéng dé jūn jié dù tuī guān
解褐成德军节度推官。
lì zhèn wèi zhǎng shū jì bài zuǒ shí yí zhí shǐ guǎn yǔ zhōng shū shè rén zhāng zhāo yuǎn děng tóng xiū míng zōng shí lù
历镇、魏掌书记,拜左拾遗、直史馆,与中书舍人张昭远等同修《明宗实录》。
shū chéng qiān diàn zhōng shì yù shǐ
书成,迁殿中侍御史。
tiān fú chū gǎi lǐ bù yuán wài láng
天福初,改礼部员外郎。
jìn zǔ mìng zǎi xiàng féng dào wèi qì dān cè lǐ shǐ yǐ zhāo jiǎn wèi jiè shòu zhí fāng yuán wài láng xuán jiā yú bù láng zhōng é yǐ běn guān zhī zhì gào
晋祖命宰相冯道为契丹册礼使,以昭俭为介,授职方员外郎,旋加虞部郎中,俄以本官知制诰。
bù yú yuè sān bài mìng shí rén róng zhī
不逾月三拜命,时人荣之。
yòu wèi jīng nán gāo cóng huì shēng chén guó xìn shǐ cì jīn zǐ
又为荆南高从诲生辰国信使,赐金紫。
shǐ huí bài zhōng shū shè rén yòu wèi hàn lín xué shì
使回,拜中书舍人,又为翰林学士。
shí jiāo jiāng zhāng yàn zé zhèn jīng yuán bào shā cóng shì zhāng shì cháo tíng bù jiā zuì
时骄将张彦泽镇泾原,暴杀从事张式,朝廷不加罪。
zhāo jiǎn yǔ xíng bù láng zhōng li tāo jiàn yì dài fū zhèng shòu yì kàng shū lùn liè qǐng zhì zhī fǎ
昭俭与刑部郎中李涛、谏议大夫郑受益抗疏论列,请置之法。
shū zòu bù bào
疏奏不报。
huì yǒu zhào lìng cháo chén zhuǎn duì huò yǒu fēng shì yì xǔ yǐ bù shí tiáo zòu
会有诏令朝臣转对,或有封事,亦许以不时条奏。
zhāo jiǎn fù shàng shū yuē tiān zǐ jūn lín sì hǎi rì yǒu wàn jī mào jiàn zhèng chén mí féng qí què
昭俭复上疏曰:"天子君临四海,日有万机,懋建诤臣,弥缝其阙。
jīn zé jiàn chén suī shè yán lù bù tōng yào shí zhī lùn bù dá yú shèng cōng ér xié nìng zhī tú qǔ róng yú zuǒ yòu
今则谏臣虽设,言路不通,药石之论不达于圣聪,而邪佞之徒取容于左右。
yù shǐ tái jì gāng zhī fǔ tán jiū zhī sī xián yuān zhě gù dāng zhāo xuě wèi dù zhě nán miǎn fàng liú
御史台纪纲之府,弹纠之司,衔冤者固当昭雪,为蠹者难免放流。
bì xià lín yù yǐ lái kuān rén tài shèn tú zhì liǎng sī dài rú xū qì
陛下临御以来,宽仁太甚,徒置两司,殆如虚器。
suì lìng jié shǐ màn wǔ cháo zhāng tú hài mù lì shǐ sù yuān yú dān quē fǎn zhí sòng yú běn fān
遂令节使慢侮朝章,屠害幕吏,始诉冤于丹阙,反执送于本藩。
gǒu ān bá hù zhī xīn mò xù yuān yì zhī kǔ
苟安跋扈之心,莫恤冤抑之苦。
yuàn huí ruì duàn zhū yàn zé yǐ xiè jūn lì
愿回睿断,诛彦泽以谢军吏。
yóu shì quán chén jì zhī
"由是权臣忌之。
huì qǐng gào luò yáng bù fù jìn zǔ sàng wèi yǒu sī suǒ jiū tíng guān
会请告洛阳,不赴晋祖丧,为有司所纠,停官。
wèi jǐ qǐ wèi hé nán shǎo yǐn gǎi mì shū shǎo jiān xún fù zhōng shū shè rén
未几,起为河南少尹,改秘书少监,寻复中书舍人。
shí hé jué shù jùn dà fā dīng fū yǐ běn bù shuài dǒng qí yì jì ér sāi zhī
时河决数郡,大发丁夫,以本部帅董其役,既而塞之。
jìn shǎo zhǔ xǐ zhào lì bēi jì qí shì
晋少主喜,诏立碑记其事。
zhāo jiǎn biǎo jiàn yuē bì xià kè shí jì gōng bù ruò jiàng āi tòng zhī zhào
昭俭表谏曰:"陛下刻石纪功,不若降哀痛之诏;
chī hàn sòng měi bù ruò bān zuì jǐ zhī wén
摛翰颂美,不若颁罪己之文。
yán shén qiē zhì shǎo zhǔ jiē shǎng zhī zú ba qí shì
"言甚切至,少主嗟赏之,卒罢其事。
zhōu shì zōng ài qí cái fù zhào rù hàn lín wéi xué shì
周世宗爱其才,复召入翰林为学士。
suì yú gǎi yù shǐ zhōng chéng duō zhèn jǔ tái xiàn gù shì
岁余,改御史中丞,多振举台宪故事。
wèi jǐ yǐ jū yù zhī shī yǔ zhī zá yù shǐ zhào lì shì yù shǐ zhāng jiū bìng chū wèi wǔ shèng jūn jié dù xíng jūn sī mǎ
未几,以鞫狱之失,与知杂御史赵砺、侍御史张纠并出为武胜军节度行军司马。
kāi bǎo èr nián rù wèi tài zǐ zhān shì yǐ yǎn jí qiú tuì
开宝二年,入为太子詹事,以眼疾求退。
liù nián yǐ gōng bù shàng shū zhì shì
六年,以工部尚书致仕。
tài zōng jí wèi jiù jiā lǐ bù shàng shū
太宗即位,就加礼部尚书。
tài píng xīng guó èr nián zú nián qī shí liù
太平兴国二年,卒,年七十六。
zhāo jiǎn měi fēng yí shàn tán míng lǐ shì jìn yǒu zhí shēng
昭俭美风仪,善谈名理,事晋有直声。
rán lì kǒu xǐ jī zī zhí zhèng dà chén jù qí gòu bàng duō qǔ xùn qí yì
然利口喜讥訾,执政大臣惧其构谤,多曲徇其意。
yú chóng liàng zì zhòng yì qí xiān chǔ zhōu shān yáng rén hòu xǐ yú shǎn
鱼崇谅,字仲益,其先楚州山阳人,后徙于陕。
chóng liàng chū míng chóng yuǎn hòu bì hàn zǔ huì gǎi zhī
崇谅初名崇远,后避汉祖讳改之。
yòu néng zhǔ wén ruò guàn xiāng zhōu cì shǐ pì wéi cóng shì
幼能属文,弱冠,相州刺史辟为从事。
huì wèi shuài yáng shī hòu zú jiàn xiāng zhōu wèi zhāo dé jūn fēn wèi jùn zhōu xiàn zhī bàn yǐ lì zhī
会魏帅杨师厚卒,建相州为昭德军,分魏郡州县之半以隶之。
wèi rén bù biàn bì xiào zhāng yàn jí zhàng xià qiú jié dù shǐ hè dé lún guī kuǎn zhuāng zōng chóng liàng bēn guī shǎn
魏人不便,裨校张彦及帐下,囚节度使贺德伦归款庄宗,崇谅奔归陕。
míng zōng jí wèi qín wáng cóng róng biǎo wèi jì shì
明宗即位,秦王从荣表为记室。
cóng róng zhū zuò chú jí liú qìng zhōu
从荣诛,坐除籍,流庆州。
qīng tài chū yí huá zhōu
清泰初,移华州。
é yǐ cóng róng xǔ guī zàng fàng hái shǎn
俄以从荣许归葬,放还陕。
sān nián qǐ wèi shǎn zhōu sī mǎ
三年,起为陕州司马。
shì jìn lì diàn zhōng shì yù shǐ fèng xiáng li yǎn biǎo wèi guān chá zhī shǐ
仕晋,历殿中侍御史,凤翔李俨表为观察支使。
fèng fāng wù rù gòng zǎi xiàng jiàn wèi tún tián yuán wài láng zhī zhì gào
奉方物入贡,宰相荐为屯田员外郎、知制诰。
kāi yùn mò qì dān rù biàn qì dān xiāng zhāng lì jiàn wèi hàn lín xué shì
开运末,契丹入汴,契丹相张砺荐为翰林学士。
qì dān zhǔ běi guī liú chóng liàng jīng shī
契丹主北归,留崇谅京师。
hàn zǔ zhī rù jǐn suǒ chóng liàng suǒ shòu qì dān zhào chì fén yú cháo táng fù lìng zhī zhì gào
汉祖之入,尽索崇谅所受契丹诏敕,焚于朝堂,复令知制诰。
é bài hàn lín xué shì jiù jiā zhōng shū shè rén
俄拜翰林学士,就加中书舍人。
yǐn dì jí wèi chóng liàng yǐ mǔ lǎo qiú jiù yǎng chú bǎo yì jūn jié dù fù shǐ lǐng tāi zhōu cì shǐ shí jùn fèng
隐帝即位,崇谅以母老求就养,除保义军节度副使,领台州刺史,食郡奉。
huì jǔ shī tǎo sān pàn jié dù shǐ bái wén kē zài jūn qián chóng liàng zhī hòu shì
会举师讨三叛,节度使白文珂在军前,崇谅知后事。
fán gōng jūn chǔ bèi diào fā jiē cù qī ér bàn jìn zhèn lài zhī
凡供军储、备调发,皆促期而办,近镇赖之。
chóng liàng qīn shǔ jǐn zài fèng xiáng chéng zhōng yú nián chéng pò li gǔ wèi zhuǎn yùn shǐ bì hù chóng liàng jiā shù shí kǒu jiē wú yàng
崇谅亲属尽在凤翔城中,逾年城破,李谷为转运使,庇护崇谅家数十口,皆无恙。
chóng liàng qǐng gào zì qí yíng jū yú shǎn
崇谅请告,自岐迎居于陕。
wèi jǐ wáng rén yù ba nèi zhí cháo yì qǐng zhào chóng liàng wéi xué shì
未几,王仁裕罢内职,朝议请召崇谅为学士。
zhōu zǔ jiàn zuò shū zhào fán wěi jiē chóng liàng wèi zhī
周祖践祚,书诏繁委,皆崇谅为之。
guǎng shùn chū jiā gōng bù shì láng chōng zhí
广顺初,加工部侍郎,充职。
huì yǎn zhōu mù róng yàn chāo jiā fēng yì yàn chāo yǐ huái fǎn cè qiǎn chóng liàng chōng shǐ cì guān gào réng wèi fǔ zhī
会兖州慕容彦超加封邑,彦超已怀反侧,遣崇谅充使赐官告,仍慰抚之。
shí duō jìn cè rén mìng chóng liàng jiù shū mì yuàn yǐn shì kǎo dìng shēng jiàng
时多进策人,命崇谅就枢密院引试,考定升降。
chóng liàng yǐ mǔ lǎo sī xiāng lǐ qiú jiě guān guī yǎng
崇谅以母老思乡里,求解官归养。
zhào gěi cháng gào cì qí mǔ yī fú zēng bó chá yào mín qián jiǎ mǎn bǎi rì lìng běn zhōu yuè gěi qián sān wàn mǐ miàn shí wǔ hú
诏给长告,赐其母衣服、缯帛、茶药、缗钱,假满百日,令本州月给钱三万,米面十五斛。
é bài lǐ bù shì láng fù wéi xué shì
俄拜礼部侍郎,复为学士。
zhào lìng shì mǔ guī quē chóng liàng zài biǎo yǐ mǔ lǎo bìng qǐ zhōng yǎng yōu zhào bù yǔn
诏令侍母归阙,崇谅再表以母老病乞终养,优诏不允。
shì zōng zhēng gāo píng chóng liàng shàng wèi zhì táo gǔ chéng jiàn yán yuē yú chóng liàng dòu liú bù lái yǒu gù wàng yì
世宗征高平,崇谅尚未至,陶谷乘间言曰:"鱼崇谅逗留不来,有顾望意。
shì zōng pō yí zhī
"世宗颇疑之。
chóng liàng yòu biǎo chén mǔ bìng zhào xǔ guī shǎn zhōu jiù yǎng
崇谅又表陈母病,诏许归陕州就养。
qì tài zǔ cháo bù qǐ
讫太祖朝不起。
tài zōng jí wèi zhào shòu jīn zǐ guāng lù dài fu shàng shū bīng bù shì láng zhì shì
太宗即位,诏授金紫光禄大夫、尚书兵部侍郎致仕。
suì yú zú
岁余卒。
zhāng dàn zì chéng wén qí xiān nán yáng rén xǐ jiā hé nán
张澹,字成文,其先南阳人,徙家河南。
dàn yòu ér hào xué yǒu cái zǎo
澹幼而好学,有才藻。
jìn kāi yùn chū dēng jìn shì dì
晋开运初,登进士第。
zǎi xiàng sāng wéi hàn qì zhī qī yǐ nǚ
宰相桑维翰器之,妻以女。
jiě hè jiào shū láng zhí zhāo wén guǎn zài qiān mì shū láng chōng yán tiě tuī guān lì zuǒ shí yí lǐ bù yuán wài láng bìng chōng shǐ guǎn xiū zhuàn
解褐校书郎,直昭文馆,再迁秘书郎,充盐铁推官,历左拾遗、礼部员外郎,并充史馆修撰。
chū wèi luò yáng lìng zhì mǎn shòu lì bù yuán wài fù chōng shǐ guǎn xiū zhuàn
出为洛阳令,秩满,授吏部员外,复充史馆修撰。
zhōu gōng dì chū bài yòu sī yuán wài láng zhī zhì gào
周恭帝初,拜右司员外郎、知制诰。
jiàn lóng èr nián jiā cí bù láng zhōng
建隆二年,加祠部郎中。
huì mì shū láng zhāng qù huá shàng shū zì jiàn yǒu wén yì yuàn yǔ dàn jí cí bù yuán wài láng zhī zhì gào lú duō xùn diàn zhōng shì yù shǐ shī sòng bìng shì hé dìng yōu liè
会秘书郎张去华上书自荐有文艺,愿与澹及祠部员外郎知制诰卢多逊、殿中侍御史师颂并试,核定优劣。
tài zǔ lìng bìng shì yú jiǎng wǔ diàn dàn suǒ duì bù yīng cè wèn zé shòu zuǒ sī yuán wài láng
太祖令并试于讲武殿,澹所对不应策问,责授左司员外郎。
wèi jǐ tōng pàn tài zhōu jiān hǎi líng yán jiān fù shǐ
未几,通判泰州兼海陵盐监副使。
shǔ píng tōng pàn zǐ zhōu fù bài cí bù láng zhōng
蜀平,通判梓州,复拜祠部郎中。
kāi bǎo chū jiù zhuǎn cāng bù láng zhōng
开宝初,就转仓部郎中。
sì nián dōng yǐ běn guān fù zhī zhì gào
四年冬,以本官复知制诰。
liù nián huì lǐ fǎng zé shòu lú duō xùn shǐ jiāng nán nèi shǔ quē xué shì tài zǔ lìng dàn quán zhí xué shì yuàn
六年,会李昉责授,卢多逊使江南,内署阙学士,太祖令澹权直学士院。
qī nián zhǎng chūn jié shè diàn zhōng jiān jìn jiǔ mìng cì jīn zǐ
七年长春节,摄殿中监,进酒,命赐金紫。
liù yuè quán diǎn jiǎn sān sī shì
六月,权点检三司事。
bù yú xún jū fā bèi zú nián wǔ shí liù
不逾旬,疽发背卒,年五十六。
tài zǔ wén qí wú zi shén mǐn zhī mìng zhòng shǐ hù zàng yú luò yáng
太祖闻其无子,甚愍之,命中使护葬于洛阳。
dàn měi fēng yí shàn tán lùn lì guān lí wù suǒ zhì jiē zhì
澹美风仪,善谈论,历官厘务,所至皆治。
chū yǔ cí chén xiào yì chù jū láng shǔ pō yàng yàng
初与词臣校艺,黜居郎署,颇怏怏。
wǎn nián fù huì lú duō xùn fāng zài huò jìn yòng
晚年附会卢多逊,方再获进用。
chún huà zhōng tài zōng lùn jí wén shì yuē dàn diǎn shū mìng ér shì yǐ cè fēi qí suǒ zhǎng cǐ gài táo gǔ gāo xī dǎng zhāng qù huá yǐ jū dàn ěr
淳化中,太宗论及文士,曰:"澹典书命而试以策,非其所长,此盖陶谷、高锡党、张去华以沮澹尔。
ruò shǐ gǔ bèi chū qí bù yì ér jù shì zhī qǐ yǒu bù shī lǜ zhě yá
若使谷辈出其不意而遽试之,岂有不失律者邪?
gāo xī zì tiān fú hé zhōng yú xiāng rén
高锡,字天福,河中虞乡人。
jiā shì yè rú yòu yǐng wù néng zhǔ wén
家世业儒,幼颍悟,能属文。
hàn qián yòu zhōng jǔ jìn shì
汉干祐中,举进士。
wáng yàn zhèn xú zhōu pì zhǎng shū jì
王晏镇徐州,辟掌书记;
liú shǒu xi luò yòu pì hé nán fǔ tuī guān
留守西洛,又辟河南府推官。
zuò àn yù shī shí duó guān qiān zhì jīng zhōu huì shè de guī
坐按狱失实夺官,迁置泾州,会赦得归。
zhōu xiǎn dé chū liú chóng rù kòu zǎi xiàng qǐng xuǎn jiāng jù zhī
周显德初,刘崇入寇,宰相请选将拒之。
shì zōng ruì yì qīn zhēng pò chóng gāo píng zhū bài jiàng fán ài néng děng yóu shì zhèng wú dà xiǎo xī qīn jué zhī bù fù zé chéng yǒu sī
世宗锐意亲征,破崇高平,诛败将樊爱能等,由是政无大小悉亲决之,不复责成有司。
xī tú bù yì zhāo jiàn guǐ shàng shū qǐng zé xián rèn guān fēn zhì zhòng zhí shū zòu bù bào
锡徒步诣招谏匦上书,请择贤任官,分治众职,疏奏不报。
shì zōng cháng lìng hàn lín xué shì jí liǎng shěng guān fēn zhuàn pái yōu cí fù jiào fāng yì xí yǐ fèng yóu yàn
世宗尝令翰林学士及两省官分撰俳优词,付教坊肄习,以奉游宴。
xī fù shàng shū jiàn
锡复上疏谏。
hòu wèi cài zhōu fáng yù tuī guān
后为蔡州防御推官。
sòng chū qì guān guī jīng shī yì guǐ shàng shū qǐng jìn bīng qì shū rù bù bào
宋初,弃官归京师,诣匦上疏,请禁兵器,疏入不报。
jiàn lóng wǔ nián yòu yǐ shū gàn zǎi xiàng fàn zhì zhì zòu yòng wèi zhù zuò zuǒ láng
建隆五年,又以书干宰相范质,质奏用为著作佐郎。
míng nián chūn qiān jiān chá yù shǐ
明年春,迁监察御史。
qiū bài zuǒ shí yí zhī zhì gào jiā tún tián yuán wài láng
秋,拜左拾遗、知制诰,加屯田员外郎。
qián dé chū cì fēi
干德初,赐绯。
tài zōng yǐn jīng shí xī zǎi zài mù zhōng xī dì xǐ yīng jìn shì jǔ gàn xī zǎi wàng shǒu jiàn
太宗尹京,石熙载在幕中,锡弟铣应进士举,干熙载,望首荐。
xǐ cí yì qiǎn bó xī zǎi bù xǔ xī shēn xián zhī shù yú dì qián yán xī zǎi bì zàn wú zhuàng
铣辞艺浅薄,熙载不许,锡深衔之,数于帝前言熙载裨赞无状。
dì jù yǐ yǔ tài zōng qiě yuē dāng wèi rǔ zé rén dài zhī
帝具以语太宗,且曰:"当为汝择人代之。
tài zōng yuē xī zǎi qín yú nǎi zhí wén gāo xī cháng qiú jiàn qí dì xī zǎi jù zhī lǜ wèi xī suǒ gòu
"太宗曰:"熙载勤于乃职,闻高锡尝求荐其弟,熙载拒之,虑为锡所构。
dì dà wù suī nù zhī wèi yǒu yǐ fā
"帝大悟,虽怒之,未有以发。
huì shǐ qīng zhōu sī shòu jié shuài guō chóng lù yí
会使青州,私受节帅郭崇赂遗;
yòu cháng zhì shū lǐ zhōu cì shǐ wèi sēng qiú zǐ yī wéi rén suǒ gào
又尝致书澧州刺史为僧求紫衣,为人所告。
shì xià yù shǐ fǔ hé shí zé biǎn lái zhōu sī mǎ
事下御史府核实,责贬莱州司马。
yù shè gǎi jūn zhōu bié jià yí chén zhōu
遇赦,改均州别驾,移陈州。
tài píng xīng guó bā nián zú
太平兴国八年,卒。
xiōng zi miǎn
兄子冕。
miǎn zì zi zhuāng zhōu xiǎn dé zhōng yì què shàng shū chēng zhǐ zhuó wèi jiàn yì dài fū
冕字子庄,周显德中,诣阙上书,称旨,擢为谏议大夫。
zǎi xiàng fàn zhì yǐ wéi chāo zhuó tài guò zhào tè shòu jiāng shì láng shǒu yòu bǔ quē cì lài jiā děng
宰相范质以为超擢太过,诏特授将仕郎,守右补阙,赐赉加等。
sòng chū yóu shàn bù dōu guān yuán wài láng lèi zhì shàn bù láng zhōng chū zhī yì zhōu
宋初,由膳部都官员外郎累至膳部郎中,出知益州。
yōng xī èr nián zú nián wǔ shí
雍熙二年,卒,年五十。
zèng yòu jiàn yì dài fū lù qí zi chuí xiū wèi gù shǐ zhǔ bù
赠右谏议大夫,录其子垂休为固始主簿。
lùn yuē zì táng yǐ lái hàn lín zhí xué shì yǔ zhōng shū shè rén duì zhǎng xùn cí sòng xuān gōng dé zhēn jiàn quē shī bù zhuān wéi wén mò zhī zhí yě
论曰:自唐以来,翰林直学士与中书舍人对掌训辞,颂宣功德,箴谏阙失,不专为文墨之职也。
sòng xìng yì cǎi cí zǎo yǐ bèi sī xuǎn ruò gǔ zhī cái jùn zhe zhī mǐn dá dàn zhī zhì jì xī zhī cè lǜ miǎn zhī dūn zhì xián yǒu kě guān
宋兴,亦采词藻以备斯选,若谷之才隽,著之敏达,澹之治迹,锡之策虑,冕之敦质,咸有可观。
rán yù chéng shàn dài zhī zhào jiàn báo shí jūn zhōng shēn bù huò dà yòng
然豫成禅代之诏,见薄时君,终身不获大用。
jí fū xiǎn bì jì qián hān zhī shǎo jiǎn fù shì xī róng gòu chán móu jǐ jiē wú qǔ yān
及夫险诐忌前,酣𫛛少检,附势希荣,构谗谋己,皆无取焉。
méng bó qià zhǎng hòu jì dòu yí cái dìng yí zhì xī hu nán jiāo zhī yì qǐng qù tài zǔ yǐ xuān zǔ pèi tiān wèi shí zhě suǒ fēi
蒙博洽长厚,继窦仪裁定仪制,惜乎南郊之议,请去太祖以宣祖配天,为识者所非。
zhāo jiǎn kàng lùn bá hù zhì chú jiāo jiāng ér duō yán lì dǐ zì qǔ è míng yì hǎo jié wèi zhí zhě yǔ
昭俭抗论跋扈,志除骄将,而多言历诋,自取恶名,抑好讦为直者与?
chóng liàng fèng qīn dǔ zhì fǎn lí jiān huǐ zhōng shēn guī yǎng ér bù fù qǐ hòu méng jīng bēn zhī diǎn zé wéi shàn zhě sǒng dòng yǐ
崇谅奉亲笃至,反罹间毁,终身归养,而不复起,后蒙旌贲之典,则为善者耸动矣。
yòu yǐ bǎi kǒu míng fú yàn qīng wú tā zhì qiě yán yǐ cāi jì shā wú gū zhě xiǎng guó bù zhǎng yīn yǐ dù tài zōng zhī tā yí yòu què lú duō xùn zhī qīng zhào pǔ yǐ zhì bèi chù rén zhě yǒu hòu yi hu zi dàn wèi sòng yuán chén yān
祐以百口明符彦卿无他志,且言以猜忌杀无辜者享国不长,因以杜太宗之他疑,又却卢多逊之倾赵普,以致被黜,仁者有后,宜乎子旦为宋元臣焉。