yáng yè zi yán zhāo děng wáng guì fù jīng hǎn rú cóng sūn sì cáo guāng shí cóng zǐ kè míng zhāng huī sī chāo
杨业（子延昭等王贵附） 荆罕儒（从孙嗣） 曹光实（从子克明）张晖司超
yáng yè bīng zhōu tài yuán rén
杨业，并州太原人。
fù xìn wèi hàn lín zhōu cì shǐ
父信，为汉麟州刺史。
yè yòu tì tǎng rèn xiá shàn qí shè hǎo tián liè suǒ huò bèi yú rén
业幼倜傥任侠，善骑射，好畋猎，所获倍于人。
cháng wèi qí tú yuē wǒ tā rì wèi jiāng yòng bīng yì yóu yòng yīng quǎn zhú zhì tù ěr
尝谓其徒曰："我他日为将用兵，亦犹用鹰犬逐雉兔尔。
ruò guàn shì liú chóng wèi bǎo wèi zhǐ huī shǐ yǐ xiāo yǒng wén
"弱冠事刘崇，为保卫指挥使，以骁勇闻。
lèi qiān zhì jiàn xióng jūn jié dù shǐ lǚ lì zhàn gōng suǒ xiàng kè jié guó rén hào wèi wú dí
累迁至建雄军节度使，屡立战功，所向克捷，国人号为"无敌"。
tài zōng zhēng tài yuán sù wén qí míng cháng gòu qiú zhī
太宗征太原，素闻其名，尝购求之。
jì ér gū lěi shén wēi yè quàn qí zhǔ jì yuán jiàng yǐ bǎo shēng jù
既而孤垒甚危，业劝其主继元降，以保生聚。
jì yuán jì jiàng dì qiǎn zhōng shǐ zhào jiàn yè dà xǐ yǐ wéi yòu lǐng jūn wèi dà jiàng jūn
继元既降，帝遣中使召见业，大喜，以为右领军卫大将军。
shī hái shòu zhèng zhōu cì shǐ
师还，授郑州刺史。
dì yǐ yè lǎo yú biān shì fù qiān dài zhōu jiān sān jiāo zhù bó bīng mǎ dōu bù shǔ dì mì fēng tuó zhuāng cì yǔ shén hòu
帝以业老于边事，复迁代州兼三交驻泊兵马都部署，帝密封橐装，赐予甚厚。
huì qì dān rù yàn mén yè lǐng huī xià shù qiān jì zì xi xíng ér chū yóu xiǎo xíng zhì yàn mén běi kǒu nán xiàng bèi jī zhī qì dān dà bài
会契丹入雁门，业领麾下数千骑自西陉而出，由小陉至雁门北口，南向背击之，契丹大败。
yǐ gōng qiān yún zhōu guān chá shǐ réng pàn zhèng zhōu dài zhōu
以功迁云州观察使，仍判郑州、代州。
zì shì qì dān wàng jiàn yè jīng qí jí yǐn qù
自是，契丹望见业旌旗即引去。
zhǔ jiàng shù biān zhě duō jì zhī yǒu qián shàng bàng shū chì yán qí duǎn dì lǎn zhī jiē bù wèn fēng qí zòu yǐ fù yè
主将戍边者多忌之，有潜上谤书斥言其短，帝览之皆不问，封其奏以付业。
yōng xī sān nián dà bīng běi zhēng yǐ zhōng wǔ jūn jié dù shǐ pān měi wèi yún yīng lù xíng yíng dōu bù shǔ mìng yè fù zhī yǐ xī shàng gé mén shǐ wèi zhōu cì shǐ wáng shēn jūn qì kù shǐ shùn zhōu tuán liàn shǐ liú wén yù hù qí jūn
雍熙三年，大兵北征，以忠武军节度使潘美为云、应路行营都部署，命业副之，以西上阁门使、蔚州刺史王侁，军器库使、顺州团练使刘文裕护其军。
zhū jūn lián bá yún yīng huán shuò sì zhōu shī cì sāng qián hé huì cáo bīn zhī shī bù lì zhū lù bān shī měi děng guī dài zhōu
诸军连拔云、应、寰、朔四州，师次桑干河，会曹彬之师不利，诸路班师，美等归代州。
wèi jǐ zhào qiān sì zhōu zhī mín yú nèi dì lìng měi děng yǐ suǒ bù zhī bīng hù zhī
未几，诏迁四州之民于内地，令美等以所部之兵护之。
shí qì dān guó mǔ xiāo shì yǔ qí dà chén yē lǜ hàn níng nán běi pí shì jí wǔ yā tì yǐn lǐng zhòng shí yú wàn fù xiàn huán zhōu
时契丹国母萧氏与其大臣耶律汉宁、南北皮室及五押惕隐领众十余万，复陷寰州。
yè wèi měi děng yuē jīn liáo bīng yì shèng bù kě yǔ zhàn
业谓美等曰："今辽兵益盛，不可与战。
cháo tíng zhǐ lìng qǔ shù zhōu zhī mín dàn lǐng bīng chū dà shí lù xiān qiǎn rén mì gào yún shuò zhōu shǒu jiāng sì dà jūn lí dài zhōu rì lìng yún zhōu zhī zhòng xiān chū
朝廷止令取数州之民，但领兵出大石路，先遣人密告云、朔州守将，俟大军离代州日，令云州之众先出。
wǒ shī cì yīng zhōu qì dān bì lái jù jí lìng shuò zhōu mín chū chéng zhí rù shí jié gǔ
我师次应州，契丹必来拒，即令朔州民出城，直入石碣谷。
qiǎn qiáng nǔ qiān rén liè yú gǔ kǒu yǐ qí shì yuán yú zhōng lù zé sān zhōu zhī zhòng bǎo wàn quán yǐ
遣强弩千人列于谷口，以骑士援于中路，则三州之众，保万全矣。
shēn jū qí yì yuē lǐng shù wàn jīng bīng ér wèi nuò rú cǐ
"侁沮其议曰："领数万精兵而畏懦如此。
dàn qū yàn mén běi chuān zhōng gǔ xíng ér wǎng
但趋雁门北川中，鼓行而往。
wén yù yì zàn chéng zhī
"文裕亦赞成之。
yè yuē bù kě cǐ bì bài zhī shì yě
业曰："不可，此必败之势也。
shēn yuē jūn hòu sù hào wú dí jīn jiàn dí dòu náo bù zhàn de fēi yǒu tā zhì hu
"侁曰："君侯素号无敌，今见敌逗挠不战，得非有他志乎？
yè yuē yè fēi bì sǐ gài shí yǒu wèi lì tú lìng shā shāng shì zú ér gōng bù lì
"业曰："业非避死，盖时有未利，徒令杀伤士卒而功不立。
jīn jūn zé yè yǐ bù sǐ dāng wèi zhū gōng xiān
今君责业以不死，当为诸公先。
jiāng xíng qì wèi měi yuē cǐ xíng bì bù lì
"将行，泣谓美曰："此行必不利。
yè tài yuán xiáng jiàng fèn dāng sǐ
业，太原降将，分当死。
shàng bù shā chǒng yǐ lián shuài shòu zhī bīng bǐng
上不杀，宠以连帅，授之兵柄。
fēi zòng dí bù jī gài cì qí biàn jiāng lì chǐ cùn gōng yǐ bào guó ēn
非纵敌不击，盖伺其便，将立尺寸功以报国恩。
jīn zhū jūn zé yè yǐ bì dí yè dāng xiān sǐ yú dí
今诸君责业以避敌，业当先死于敌。
yīn zhǐ chén jiā gǔ kǒu yuē zhū jūn yú cǐ zhāng bù bīng qiáng nǔ wèi zuǒ yòu yì yǐ yuán sì yè zhuǎn zhàn zhì cǐ jí yǐ bù bīng jiā jī jiù zhī bù rán wú yí lèi yǐ
"因指陈家谷口曰："诸君于此张步兵强弩，为左右翼以援，俟业转战至此，即以步兵夹击救之，不然，无遗类矣。
měi jí yǔ shēn lǐng huī xià bīng zhèn yú gǔ kǒu
"美即与侁领麾下兵阵于谷口。
zì yín zhì sì shēn shǐ rén dēng tuō luó tái wàng zhī yǐ wéi qì dān bài zǒu yù zhēng qí gōng jí lǐng bīng lí gǔ kǒu
自寅至巳，侁使人登托逻台望之，以为契丹败走，欲争其功，即领兵离谷口。
měi bù néng zhì nǎi yuán jiāo hé xī nán xíng èr shí lǐ
美不能制，乃缘交河西南行二十里。
é wén yè bài jí huī bīng què zǒu
俄闻业败，即麾兵却走。
yè lì zhàn zì wǔ zhì mù guǒ zhì gǔ kǒu
业力战，自午至暮，果至谷口。
wàng jiàn wú rén jí fǔ yīng dà tòng zài lǜ zhàng xià shì lì zhàn shēn bèi shù shí chuàng shì zú dài jìn yè yóu shǒu rèn shù shí bǎi rén
望见无人，即拊膺大恸，再率帐下士力战，身被数十创，士卒殆尽，业犹手刃数十百人。
mǎ zhòng shāng bù néng jìn suì wèi qì dān suǒ qín qí zi yán yù yì méi yān
马重伤不能进，遂为契丹所擒，其子延玉亦没焉。
yè yīn tài xī yuē shàng yù wǒ hòu qī tǎo zéi hàn biān yǐ bào ér fǎn wèi jiān chén suǒ pò zhì wáng shī bài jì hé miàn mù qiú huó yé
业因太息曰："上遇我厚，期讨贼捍边以报，而反为奸臣所迫，致王师败绩，何面目求活耶！
nǎi bù shí sān rì sǐ
"乃不食，三日死。
dì wén zhī tòng xī shén é xià zhào yuē zhí gàn gē ér wèi shè jì wén gǔ pí ér sī jiàng shuài
帝闻之，痛惜甚，俄下诏曰："执干戈而卫社稷，闻鼓鼙而思将帅。
jìn lì sǐ dí lì jié mài lún bù yǒu zhuī chóng hé zhāng yì liè
尽力死敌，立节迈伦，不有追崇，曷彰义烈！
gù yún zhōu guān chá shǐ yáng yè chéng jiān jīn shí qì jī fēng yún
故云州观察使杨业诚坚金石，气激风云。
tǐng lǒng shàng zhī xióng cái běn shān xi zhī mào zú
挺陇上之雄才，本山西之茂族。
zì wěi róng chéng shì zī zhàn gōng
自委戎乘，式资战功。
fāng tí pí hǔ zhī shī yǐ xiào biān chuí zhī yòng
方提貔虎之师，以效边陲之用。
ér qún shuài bài yuē yuán bīng bù qián
而群帅败约，援兵不前。
dú yǐ gū jūn xiàn yú shā mò
独以孤军，陷于沙漠；
jìn guǒ biāo lì yǒu sǐ bù huí
劲果猋厉，有死不回。
qiú zhī gǔ rén hé yǐ jiā cǐ
求之古人，何以加此！
shì yòng tè jǔ huī diǎn yǐ jīng yí zhōng
是用特举徽典，以旌遗忠。
hún ér yǒu líng zhī wǒ shēn yì
魂而有灵，知我深意。
kě zèng tài wèi dà tóng jūn jié dù cì qí jiā bù bó qiān pǐ sù qiān dàn
可赠太尉、大同军节度，赐其家布帛千匹、粟千石。
dà jiàng jūn pān měi jiàng sān guān jiān jūn wáng shēn chú míng lì jīn zhōu liú wén yù chú míng lì dēng zhōu
大将军潘美降三官，监军王侁除名、隶金州，刘文裕除名、隶登州。
yè bù zhī shū zhōng liè wǔ yǒng yǒu zhì móu
业不知书，忠烈武勇，有智谋。
liàn xí gōng zhàn yǔ shì zú tóng gān kǔ
练习攻战，与士卒同甘苦。
dài běi kǔ hán rén duō fú zhān jì yè dàn jiā kuàng lù zuò zhì jūn shì bàng bù shè huǒ shì zhě dài jiāng pū ér yè yí rán wú hán sè
代北苦寒，人多服毡罽，业但挟纩露坐治军事，傍不设火，侍者殆僵仆，而业怡然无寒色。
wéi zhèng jiǎn yì yù xià yǒu ēn gù shì zú lè wèi zhī yòng
为政简易，御下有恩，故士卒乐为之用。
shuò zhōu zhī bài huī xià shàng bǎi yú rén yè wèi yuē rǔ děng gè yǒu fù mǔ qī zǐ yǔ wǒ jù sǐ wú yì yě kě zǒu hái bào tiān zǐ
朔州之败，麾下尚百余人，业谓曰："汝等各有父母妻子，与我俱死，无益也，可走还，报天子。
zhòng jiē gǎn qì bù kěn qù
"众皆感泣不肯去。
zī zhōu cì shǐ wáng guì shā shù shí rén shǐ jǐn suì sǐ yú yì sǐ wú yī shēng hái zhě
淄州刺史王贵杀数十人，矢尽遂死，余亦死，无一生还者。
wén zhě jiē liú tì
闻者皆流涕。
yè jì méi cháo tíng lù qí zi gòng fèng guān yán lǎng wèi chóng yí fù shǐ cì zǐ diàn zhí yán pǔ yán xun bìng wèi gòng fèng guān yán guī yán guì yán bīn bìng wèi diàn zhí
业既没，朝廷录其子供奉官延朗为崇仪副使，次子殿直延浦、延训并为供奉官，延瑰、延贵、延彬并为殿直。
yán zhāo běn míng yán lǎng hòu gǎi yān
延昭本名延朗，后改焉。
yòu chén mò guǎ yán wèi ér shí duō xì wèi jūn zhèn yè cháng yuē cǐ r lèi wǒ
幼沉默寡言，为儿时，多戏为军阵，业尝曰："此儿类我。
měi zhēng xíng bì yǐ cóng
"每征行，必以从。
tài píng xīng guó zhōng bǔ gòng fèng guān
太平兴国中，补供奉官。
yè gōng yīng shuò yán zhāo wèi qí jūn xiān fēng zhàn shuò zhōu chéng xià liú shǐ guàn bì dòu yì jí
业攻应、朔，延昭为其军先锋，战朔州城下，流矢贯臂，斗益急。
yǐ chóng yí fù shǐ chū zhī jǐng zhōu
以崇仪副使出知景州。
shí jiāng huái xiōng qiàn mìng wèi jiāng huái nán dōu xún jiǎn shǐ
时江、淮凶歉，命为江、淮南都巡检使。
gǎi chóng yí shǐ zhī dìng yuǎn jūn xǐ bǎo zhōu yuán biān dōu xún jiǎn shǐ jiù jiā rú jīng shǐ
改崇仪使、知定远军，徙保州缘边都巡检使，就加如京使。
xián píng èr nián dōng qì dān rǎo biān yán zhāo shí zài suì chéng
咸平二年冬，契丹扰边，延昭时在遂城。
chéng xiǎo wú bèi qì dān gōng zhī shén jí cháng wéi shù rì
城小无备，契丹攻之甚急，长围数日。
qì dān měi dū zhàn zhòng xīn wēi jù yán zhāo xī jí chéng zhōng dīng zhuàng dēng pí fù qì jiǎ hù shǒu
契丹每督战，众心危惧，延昭悉集城中丁壮登陴，赋器甲护守。
huì dà hán jí shuǐ guàn chéng shàng dàn xī wèi bīng jiān huá bù kě shàng qì dān suì kuì qù huò qí kǎi zhàng shén zhòng
会大寒，汲水灌城上，旦悉为冰，坚滑不可上，契丹遂溃去，获其铠仗甚众。
yǐ gōng bài mò zhōu cì shǐ
以功拜莫州刺史。
shí zhēn zōng zhù dà míng fu qián wò zhòng bīng dùn zhōng shān
时真宗驻大名，傅潜握重兵顿中山。
yán zhāo yǔ yáng sì shí pǔ lǚ qǐng yì bīng yǐ zhàn qián bù xǔ
延昭与杨嗣、石普屡请益兵以战，潜不许。
jí qián dǐ zuì zhào yán zhāo fù xíng zài lǚ de duì fǎng yǐ biān yào
及潜抵罪，召延昭赴行在，屡得对，访以边要。
dì shén yuè zhǐ shì zhū wáng yuē yán zhāo fù yè wèi qián cháo míng jiàng yán zhāo zhì bīng hù sāi yǒu fù fēng shēn kě jiā yě
帝甚悦，指示诸王曰："延昭父业为前朝名将，延昭治兵护塞有父风，深可嘉也。
hòu cì qiǎn hái
"厚赐，遣还。
shì dōng qì dān nán qīn yán zhāo fú ruì bīng yú yáng shān xī zì běi yǎn jī qiě zhàn qiě tuì
是冬，契丹南侵，延昭伏锐兵于羊山西，自北掩击，且战且退。
jí shān xī fú fā qì dān zhòng dà bài huò qí jiāng hán shǒu yǐ xiàn
及山西，伏发，契丹众大败，获其将，函首以献。
jìn běn zhōu tuán liàn shǐ yǔ bǎo zhōu yáng sì bìng mìng
进本州团练使，与保州杨嗣并命。
dì wèi zǎi xiàng yuē sì jí yán zhāo bìng chū shū wài yǐ zhōng yǒng zì xiào
帝谓宰相曰："嗣及延昭，并出疏外，以忠勇自效。
cháo zhōng jì jí zhě zhòng zhèn lì wèi bǎo bì yǐ jí yú cǐ
朝中忌嫉者众，朕力为保庇，以及于此。
wǔ nián qì dān qīn bǎo zhōu yán zhāo yǔ sì tí bīng yuán zhī wèi chéng liè wèi qì dān suǒ xí jūn shì duō sàng shī
"五年，契丹侵保州，延昭与嗣提兵援之，未成列，为契丹所袭，军士多丧失。
mìng li jì xuān wáng tīng dài hái jiāng zhì qí zuì
命李继宣、王汀代还，将治其罪。
dì yuē sì bèi sù yǐ yǒng wén jiāng shōu qí hòu xiào
帝曰："嗣辈素以勇闻，将收其后效。
jí yòu zhī
"即宥之。
liù nián xià qì dān fù qīn wàng dū jì xuān dòu liú bù jìn zuò xuē zhì fù yòng yán zhāo wèi dōu xún jiǎn shǐ
六年夏，契丹复侵望都，继宣逗遛不进，坐削秩，复用延昭为都巡检使。
shí jiǎng fáng qiū zhī cè zhào sì jí yán zhāo tiáo shàng lì hài yòu xǐ níng biān jūn bù shǔ
时讲防秋之策，诏嗣及延昭条上利害，又徙宁边军部署。
jǐng dé yuán nián zhào yì yán zhāo bīng mǎn wàn rén rú qì dān qí rù kòu zé zhūn jìng ān jūn zhī dōng
景德元年，诏益延昭兵满万人，如契丹骑入寇，则屯静安军之东。
lìng mò zhōu bù shǔ shí pǔ tún mǎ cūn xi yǐ hù tún tián
令莫州部署石普屯马村西以护屯田。
duàn hēi lú kǒu wàn nián qiáo dí qí bēn chōng zhī lù réng huì zhū lù bīng jǐ jiǎo zhuī xí lìng wèi néng zhāng níng tián mǐn qí bīng qiān zhì zhī
断黑卢口、万年桥敌骑奔冲之路，仍会诸路兵掎角追袭，令魏能、张凝、田敏奇兵牵制之。
shí wáng chāo wèi dōu bù shǔ tīng bù lì shǔ
时王超为都部署，听不隶属。
yán zhāo shàng yán qì dān dùn chán yuān qù běi jìng qiān lǐ rén mǎ jù fá suī zhòng yì bài fán yǒu piāo lüè lǜ zài mǎ shàng
延昭上言："契丹顿澶渊，去北境千里，人马俱乏，虽众易败，凡有剽掠，率在马上。
yuàn chì zhū jūn è qí yào lù zhòng kě jiān yān jí yōu yì shù zhōu kě xí ér qǔ
愿饬诸军，扼其要路，众可歼焉，即幽、易数州，可袭而取。
zòu rù bù bào nǎi lǜ bīng dǐ liáo jìng pò gǔ chéng fú guó shén zhòng
"奏入，不报，乃率兵抵辽境，破古城，俘馘甚众。
jí qǐng hé zhēn zōng xuǎn biān zhōu shǒu chén yù bǐ lù yǐ shì zǎi xiàng mìng yán zhāo zhī bǎo zhōu jiān yuán biān dōu xún jiǎn shǐ
及请和，真宗选边州守臣，御笔录以示宰相，命延昭知保州兼缘边都巡检使。
èr nián zhuī xù shǒu yù zhī láo jìn běn zhōu fáng yù shǐ é xǐ gāo yáng guān fù dōu bù shǔ
二年，追叙守御之劳，进本州防御使，俄徙高阳关副都部署。
zài zhūn suǒ jiǔ nián yán zhāo bù dá lì shì jūn zhōng dié sù cháng qiǎn xiǎo xiào zhōu zhēng zhì zhī pō wéi zhèng suǒ wǎng yīn yuán wèi jiān
在屯所九年，延昭不达吏事，军中牒诉，常遣小校周正治之，颇为正所罔，因缘为奸。
dì zhī zhī chì zhèng hái yíng ér jiè yán zhāo yān
帝知之，斥正还营而戒延昭焉。
dà zhōng xiáng fú qī nián zú nián wǔ shí qī
大中祥符七年，卒，年五十七。
yán zhāo zhì yǒng shàn zhàn suǒ de fèng cì xī kào jūn wèi cháng wèn jiā shì
延昭智勇善战，所得奉赐悉犒军，未尝问家事。
chū rù qí cóng rú xiǎo xiào hào lìng yán míng yǔ shì zú tóng gān kǔ yù dí bì shēn xiān háng zhèn kè jié tuī gōng yú xià gù rén lè wèi yòng
出入骑从如小校，号令严明，与士卒同甘苦，遇敌必身先，行阵克捷，推功于下，故人乐为用。
zài biān fáng èr shí yú nián qì dān dàn zhī mù wéi yáng liù láng
在边防二十余年，契丹惮之，目为杨六郎。
jí zú dì jiē dào zhī qiǎn zhōng shǐ hù chèn yǐ guī hé shuò zhī rén duō wàng jiù ér qì
及卒，帝嗟悼之，遣中使护榇以归，河朔之人多望柩而泣。
lù qí sān zi guān qí cháng cóng mén kè yì shì yì zhēn xù zhī
录其三子官，其常从、门客亦试艺甄叙之。
zi wén guǎng
子文广。
wén guǎng zì zhòng róng
文广字仲容。
yǐ bān háng tǎo zéi zhāng hǎi yǒu gōng shòu diàn zhí
以班行讨贼张海有功，授殿直。
fàn zhòng yān xuān fǔ shǎn xī yǔ yǔ qí zhī zhì huī xià
范仲淹宣抚陕西，与语奇之，置麾下。
cóng dí qīng nán zhēng zhī dé shùn jūn wèi guǎng xī qián xiá zhī yi yōng èr zhōu lèi qiān zuǒ cáng kù shǐ dài yù qì xiè
从狄青南征，知德顺军，为广西钤辖，知宜、邕二州，累迁左藏库使、带御器械。
zhì píng zhōng yì sù wèi jiāng yīng zōng yuē wén guǎng míng jiàng hòu qiě yǒu gōng
治平中，议宿卫将，英宗曰："文广，名将后，且有功。
nǎi zhuó chéng zhōu tuán liàn shǐ lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ qiān xìng zhōu fáng yù shǐ
"乃擢成州团练使、龙神卫四厢都指挥使，迁兴州防御使。
qín fèng fù dōu zǒng guǎn hán qí shǐ zhù bì lì chéng wén guǎng shēng yán chéng pēn zhū lǜ zhòng jí qù bì lì bǐ mù zhì qí suǒ bù fèn yǐ dìng
秦凤副都总管韩琦使筑筚篥城，文广声言城喷珠，率众急趣筚篥，比暮至其所，部分已定。
chí míng dí qí dà zhì zhī bù kě fàn ér qù yí shū yuē dāng bái guó zhǔ yǐ shù wàn jīng qí zhú rǔ
迟明，敌骑大至，知不可犯而去，遗书曰："当白国主，以数万精骑逐汝。
wén guǎng qiǎn jiàng xí zhī zhǎn huò shén zhòng
"文广遣将袭之，斩获甚众。
huò wèn qí gù wén guǎng yuē xiān rén yǒu duó rén zhī qì
或问其故，文广曰："先人有夺人之气。
cǐ bì zhēng zhī dì bǐ ruò zhī ér jù zhī zé wèi kě tú yě
此必争之地，彼若知而据之，则未可图也。
zhào shū bāo yù cì xí yī dài mǎ
诏书褒谕，赐袭衣、带、马。
zhī jīng zhōu zhèn róng jūn wèi dìng zhōu lù fù dōu zǒng guǎn qiān bù jūn dōu yú hòu
知泾州、镇戎军，为定州路副都总管，迁步军都虞候。
liáo rén zhēng dài zhōu dì jiè wén guǎng xiàn zhèn tú bìng qǔ yōu yàn cè wèi bào ér zú zèng tóng zhōu guān chá shǐ
辽人争代州地界，文广献阵图并取幽燕策，未报而卒，赠同州观察使。
wáng guì zhě bīng zhōu tài yuán rén
王贵者，并州太原人。
guǎng shùn chū bǔ wèi shì
广顺初，补卫士。
sòng chū lèi qiān zhì sàn yuán dōu zhǐ huī shǐ mǎ bù jūn dōu jūn tóu lǐng shèng zhōu cì shǐ
宋初，累迁至散员都指挥使、马步军都军头，领胜州刺史。
tài píng xīng guó èr nián chū wèi zī zhōu cì shǐ
太平兴国二年，出为淄州刺史。
shòu zhào cóng pān měi běi zhēng gōng qìn zhōu pō lì zhàn gōng
受诏从潘美北征，攻沁州，颇立战功。
jí cóng yáng yè wèi liáo bīng suǒ wéi qīn shè shā shù shí rén shǐ jǐn zhāng kōng quān yòu jī shā shù rén suì yù hài
及从杨业，为辽兵所围，亲射杀数十人，矢尽，张空弮又击杀数人，遂遇害。
nián qī shí sān
年七十三。
zhuó qí zi wén shèng gòng fèng guān wén yù diàn zhí
擢其子文晟供奉官、文昱殿直。
jīng hǎn rú jì zhōu xìn dōu rén
荆罕儒，冀州信都人。
fù jī wáng wū lìng
父基，王屋令。
hǎn rú shǎo wú lài yǔ zhào fèng zhāng niǎn wèi qún dào
罕儒少无赖，与赵凤、张辇为群盗。
jìn tiān fú zhōng xiāng shuài yì fàn yáng wěi zhì yàn wáng zhào yán shòu de zhǎng qīn bīng
晋天福中，相率诣范阳，委质燕王赵延寿，得掌亲兵。
kāi yùn mò yán shòu cóng qì dān zhǔ dé guāng rù biàn shǔ hǎn rú mì zhōu cì shǐ
开运末，延寿从契丹主德光入汴，署罕儒密州刺史。
hàn chū gǎi shān nán dōng dào xíng jūn sī mǎ
汉初，改山南东道行军司马。
zhōu guǎng shùn chū wèi lǜ fǔ lǜ fèng cháo qǐng pín bù néng zhèn
周广顺初，为率府率，奉朝请，贫不能振。
xiǎn dé chū shì zōng zhàn gāo píng lù bù yòng mìng zhě yīn qiú xiāo yǒng shì
显德初，世宗战高平，戮不用命者，因求骁勇士。
tōng shì shè rén li yán jié yǐ hǎn rú wén jí zhào fù xíng zài mìng wèi zhāo shōu dōu zhǐ huī shǐ
通事舍人李延杰以罕儒闻，即召赴行在，命为招收都指挥使。
huì zhēng tài yuán mìng hǎn rú lǜ bù zú sān qiān xiān rù dí jìng
会征太原，命罕儒率步卒三千先入敌境。
hǎn rú lìng rén fù shù chú jìng qū tài yuán chéng fén qí dōng mén
罕儒令人负束刍径趋太原城，焚其东门。
zhuó wèi kòng hè nǔ shǒu dà jiàn zhí dōu zhǐ huī shǐ
擢为控鹤弩手、大剑直都指挥使。
cóng píng huái nán lǐng guāng zhōu cì shǐ gǎi tài zhōu wéi xià cài shǒu yù dōu zhǐ huī shǐ jiān shū qí èr zhōu zhāo ān xún jiǎn shǐ
从平淮南，领光州刺史，改泰州，为下蔡守御都指挥使兼舒、蕲二州招安巡检使。
sì nián tài zhōu chū xià zhēn bài cì shǐ jiān hǎi líng yán chéng liǎng jiān tún tián shǐ
四年，泰州初下，真拜刺史兼海陵、盐城两监屯田使。
míng nián sān yuè shì zōng xìng tài zhōu yǐ hǎn rú wèi tuán liàn shǐ cì jīn dài yín qì ān lè mǎ
明年三月，世宗幸泰州，以罕儒为团练使，赐金带、银器、鞍勒马。
liù nián chūn jūn lì qí ài yì què qǐng liú gōng dì zhào bāo zhī
六年春，军吏耆艾诣阙请留，恭帝诏褒之。
jiàn lóng chū shēng zhèng zhōu fáng yù yǐ hǎn rú wèi shǐ gǎi jìn zhōu bīng mǎ qián xiá
建隆初，升郑州防御，以罕儒为使，改晋州兵马钤辖。
hǎn rú shì yǒng qīng dí cháng lǜ qí shēn rù jìn jìng rén duō bì bì bù chū lǔ huò shén zhòng
罕儒恃勇轻敌，尝率骑深入晋境，人多闭壁不出，虏获甚众。
shì nián dōng fù lǐng qiān yú qí dǐ fén zhōu chéng xià fén qí cǎo shì àn bīng yǐ tuì
是年冬，复领千余骑抵汾州城下，焚其草市，案兵以退。
xī cì jīng tǔ yuán liú jūn qiǎn dà jiàng hǎo guì chāo lǐng wàn yú zhòng xí hǎn rú lí míng jí zhī
夕次京土原，刘钧遣大将郝贵超领万余众袭罕儒，黎明及之。
hǎn rú qiǎn dōu jiān zhān tǎn fù shǐ yán yàn jìn fēn bīng yǐ yù guì chāo
罕儒遣都监、毡毯副使阎彦进分兵以御贵超。
hǎn rú jǐn páo guǒ jiǎ jù hú chuáng xiǎng shì fāng gē yáng bì nào yǐ dàn wén yàn jìn xiǎo què jí shàng mǎ huī bīng jìng fàn zéi fēng
罕儒锦袍裹甲据胡床享士，方割羊臂臑以啖，闻彦进小却，即上马麾兵径犯贼锋。
bìng rén zǎn gē chōng zhī hǎn rú yóu gé dòu shǒu shā shí shù rén suì yù hài
并人攒戈舂之，罕儒犹格斗，手杀十数人，遂遇害。
liú jūn sù wèi hǎn rú zhī yǒng cháng yù shēng zhì jí wén qí sǐ qiú shā hǎn rú zhě lù zhī
刘钧素畏罕儒之勇，常欲生致，及闻其死，求杀罕儒者戮之。
tài zǔ tòng xī bù yǐ zhuó qí zi shǒu xūn wèi xī jīng wǔ dé fù shǐ
太祖痛惜不已，擢其子守勋为西京武德副使。
yīn suǒ jīng tǔ yuán zhī bù xiào mìng zhě chù cí zhōu tuán liàn shǐ wáng jì xūn wèi lǜ fǔ lǜ yán yàn jìn wèi diàn zhí zhǎn qí bù xià lóng jié zhǐ huī shǐ shí jìn dé děng èr shí jiǔ rén
因索京土原之不效命者，黜慈州团练使王继勋为率府率，阎彦进为殿直，斩其部下龙捷指挥使石进德等二十九人。
hǎn rú qīng cái hǎo shī
罕儒轻财好施。
zài tài zhōu yǒu zhǔ hǎi zhī lì suì rù jù wàn zhào tīng shí shōu qí bā yòng yóu bù zú
在泰州，有煮海之利，岁入钜万，诏听十收其八，用犹不足。
jiā cái rù yǒu jí chū bù wèn qí shù
家财入有籍，出不问其数。
yǒu gòng fèng guān zhāng fèng guī shǐ tài zhōu zì yán hòu táng zhāng chéng yè zhī zǐ
有供奉官张奉珪使泰州，自言后唐张承业之子。
hǎn rú yuē wǒ shēng píng wén zhāng tè jìn míng xìng ér shi qí zi
罕儒曰："我生平闻张特进名，幸而识其子。
hòu jiā lǐ dài yí qián wǔ shí wàn mǐ qiān hú
"厚加礼待，遗钱五十万，米千斛。
hǎn rú suī bù zhī shū hǎo lǐ jiē rú shì
罕儒虽不知书，好礼接儒士。
jìn shì zhào bǎo yōng dēng kē fù luò kè yóu hǎi líng
进士赵保雍登科覆落，客游海陵。
hǎn rú wèn qí suǒ yù bǎo yōng yǐ jiāng guī jīng shī qiě yán yuán jiāng què wu yǐ sī yì míng yǒu hòu lì
罕儒问其所欲，保雍以将归京师，且言缘江榷务以丝易茗有厚利。
hǎn rú lì zhào zhǔ cáng nú lìng jí cáng zhōng sī de sì qiān yú liǎng jǐn yǐ yǔ zhī
罕儒立召主藏奴，令籍藏中丝，得四千余两，尽以与之。
rán hǎo yǒng shàn zhàn bù gù shèng fù
然好勇善战，不顾胜负。
cháng yù xuē píng tài yuán zhì wèi guǒ ér jí yú bài rén jiē xī zhī
常欲削平太原，志未果而及于败，人皆惜之。
hǎn rú xiōng yán fú
罕儒兄延福。
yán fú sūn sì
延福孙嗣。
sì qián dé chū yìng mù wèi kòng hè zú cóng li jì xūn tǎo hé dōng
嗣，干德初，应募为控鹤卒，从李继勋讨河东。
jì xūn zé hàn yǒng bǎi rén jiàn dào jié luò yáng zhài
继勋择悍勇百人，间道截洛阳砦。
sì chū xíng jiān qǐng xíng shǒu zhǎn wǔ shí yú jí zéi fén zhài xiāo dùn
嗣出行间请行，手斩五十余级，贼焚砦宵遁。
jìn báo fén hé zéi jiāng yáng yè è qiáo lù sì yǔ zhòng zhuǎn zhàn zéi tuì yú qiáo
进薄汾河，贼将杨业扼桥路，嗣与众转战，贼退逾桥。
shā yè suǒ bù bīng qiān jì shè zhòng yè cóng qí huò qí gǔ kǎi jiǎ shén zhòng yè tuì bǎo chéng
杀业所部兵千计，射中业从骑，获旗鼓铠甲甚众，业退保城。
jìn fén nán mén duó yáng mǎ chéng shǐ jí yú miàn
进焚南门，夺羊马城，矢集于面。
zéi shù qiān yè lái báo zhài jì xūn xuǎn yǒng gǎn wǔ bǎi rén jiē zhàn ér sì wèi guān
贼数千夜来薄砦，继勋选勇敢五百人接战，而嗣为冠。
jí dàn zhàn shù hé duō suǒ zhǎn guó
及旦，战数合，多所斩馘。
cóng tài zǔ zhēng tài yuán zéi lái jù fén dòng zǐ
从太祖征太原，贼来拒，焚洞子。
qiǎn diàn qián yáng xìn lǐng bǎi rén yuán zhī sì yù yān shuài xiān xiàn zhèn
遣殿前杨信领百人援之，嗣预焉，率先陷阵。
zhào jiàn bǔ yù lóng zhí
召见，补御龙直。
tài píng xīng guó chū sān qiān zhì tiān wǔ jūn xiào
太平兴国初，三迁至天武军校。
tài zōng zài zhēng tài yuán sì zì chén yuàn lǜ yī duì xiān dēng mìng zhǔ chéng xi dòng zǐ
太宗再征太原，嗣自陈愿率一队先登，命主城西洞子。
chē jià xún shī sì dēng chéng shǒu rèn shù zéi zú guàn shuāng jiàn zhōng shǒu pào zhé èr chǐ
车驾巡师，嗣登城，手刃数贼，足贯双箭，中手炮，折二齿。
tài zōng jiàn zhī jí zhào cì jǐn páo yín dài
太宗见之，亟召赐锦袍、银带。
cóng zhēng yōu zhōu lì diàn qián cuī hàn zhǎn sān shí jí bǔ lóng měng fù zhǐ huī shǐ
从征幽州，隶殿前崔翰，斩三十级，补龙猛副指挥使。
wǔ nián qì dān qīn xióng zhōu jù lóng wān dī
五年，契丹侵雄州，据龙湾堤。
sì lì yuán jì zhōng jì zhōng lìng lǜ qiān bīng lì zhàn duó lù
嗣隶袁继忠，继忠令率千兵力战夺路。
nèi shì yǒu zhì zhōu yuè chéng lěi zhě chū fú wài dí jìn wéi zhī jí chū bīng jiē zhàn shí shù hé zhǎn qí zú qī bǎi yú
内侍有至州阅城垒者，出郛外，敌进围之，亟出兵接战，十数合，斩骑卒七百余。
sì jūn yè xiāng shī zài gǔ chéng zhuāng wài sān gǔ tū dí wéi bì yú mò zhōu chéng xià yòu lǐng bǎi rén fǔ dí wàng lǔ zhǎn wǔ shí jí
嗣军夜相失，在古城庄外，三鼓突敌围，壁于莫州城下，又领百人斧敌望橹，斩五十级。
dí wèi qiáo jiè hé jiāng dùn sì yāo jī zhī shā huò shén zhòng
敌为桥界河，将遁，嗣邀击之，杀获甚众。
liù nián cóng cuī yàn jìn hàn qì dān yú jìng róng běi zhài yú shèn xìng kǒu
六年，从崔彦进捍契丹于静戎北，砦于慎兴口。
yàn jìn qiǎn sì lǜ suǒ bù dù hé yǔ qì dān zhàn bài zhī zhuī bēn èr shí yú lǐ
彦进遣嗣率所部度河，与契丹战，败之，追奔二十余里。
bā nián li jì qiān kòu biān sì cóng yuán jì zhōng tián qīn zuò shù sān chā kǒu wèi qián fēng zhǎn zéi qiān yú zhuī zhī huò niú yáng kǎi jiǎ gōng shǐ shù qiān jì
八年，李继迁寇边，嗣从袁继忠、田钦祚戍三叉口，为前锋，斩贼千余，追之，获牛羊、铠甲、弓矢数千计。
jìn zhì wàn jǐng kǒu hú lù gǔ yú zéi fù lái qǐng zhàn
进至万井口、狐路谷，余贼复来请战。
chū yǐ xióng wǔ qiān rén wéi hòu diàn wèi zéi suǒ yǎn
初以雄武千人为后殿，为贼所掩。
jì zhōng mìng sì yuán zhī fán shù zhàn shǐ yǔ xióng wǔ hé duì yīn liè zhèn gé dòu fù duó rén mǎ qī bǎi yú
继忠命嗣援之，凡数战，始与雄武合队，因列阵格斗，复夺人马七百余。
qīn zuò yè hái yī shān wèi yíng zéi yì zhài qí xià
钦祚夜还，依山为营，贼亦砦其下。
mù jìng zú wǔ shí wǎng xí zhī sì wèi qí shuài
募劲卒五十往袭之，嗣为其帅。
dǐ zéi suǒ cì shā bǎi yú rén fén qí zhài ér hái zhào cì jǐn páo yín dài
抵贼所，刺杀百余人，焚其砦而还，诏赐锦袍、银带。
yōng xī sān nián cóng tián zhòng jìn tán yán měi lǜ shī rù liáo jìng jí zhàn fēi hú kǒu liáo shī bù lì
雍熙三年，从田重进、谭延美率师入辽境，疾战飞狐口，辽师不利。
zhòng jìn yǐn quán shī hé jī liáo qí yǐn qù
重进引全师合击，辽骑引去。
jìn zhì fēi hú chéng běi liáo jiāng dà péng yì lǜ zhòng fù zhì
进至飞狐城北，辽将大鹏翼率众复至。
zhòng jìn zhèn yā dōng piān shù zhàn bù shèng mìng sì chū xī piān huī bīng báo shān yá yǐ duǎn bīng jiē zhàn
重进阵压东偏，数战不胜，命嗣出西偏，麾兵薄山崖，以短兵接战。
liáo bīng bài tóu yá ér xià shǒu zhǎn bǎi yú jí
辽兵败，投崖而下，手斩百余级。
sàn zú qiān yú zài yě sì hē zhǐ zhī xī duàn xián zhé kuò lái jiàng zhuī zhì hé cáo fù jī tuì
散卒千余在野，嗣呵止之，悉断弦折筈来降，追至河槽，复击退。
yú zhòng zhūn tǔ lǐng pí jiàng huáng míng yǔ zhàn bù shèng jiāng tuì sì wèi zhī yuē rǔ qiě dùn bīng yú cǐ wèi wǒ shēng yuán wǒ dāng duó cǐ lǐng
余众屯土岭，裨将黄明与战不胜，将退，嗣谓之曰："汝且顿兵于此，为我声援，我当夺此岭。
suì lì zhàn zhuī bēn wǔ shí yú lǐ dǐ cāng tóu ér hái
"遂力战，追奔五十余里，抵仓头而还。
yòu lǐng zhāo shōu zú qiān rén kè cāng tóu xiǎo zhì èr zhài
又领招收卒千人，克仓头、小治二砦。
huáng míng yǔ zhàn kè zhí gǔ zhài mìng sì zhūn yān
黄明与战，克直谷砦，命嗣屯焉。
shù rì liáo rén fù zhì shī zhòng jìn yǔ zhàn bēn tū wǎng lái dà jūn pō rǎo
数日，辽人复致师，重进与战，奔突往来，大军颇扰。
zhòng jìn zhào sì hé zhàn xī zǒu zhī duó pào jù kǎi zhòu
重进召嗣合战，悉走之，夺炮具、铠胄。
zéi chéng yè fù wéi zhí gǔ shí mén èr zhài zhòng jìn qiǎn sì yǐ jīng bīng wǔ bǎi jì zhī sì yuē dí èr wàn yú jīn yuán shī shén guǎ nán yǐ jiě wéi
贼乘夜复围直谷、石门二砦，重进遣嗣以精兵五百济之，嗣曰："敌二万余，今援师甚寡，难以解围。
zhòng jìn pō yōu zhī
"重进颇忧之。
sì yuē tán shī zhūn xiǎo zhì wǎn bīng èr qiān yuàn jiàn dào yǐ wǎng yāo qí cè yìng
嗣曰："谭师屯小治，绾兵二千，愿间道以往，邀其策应。
zhōng yè pǐ mǎ yì yán měi yán měi yuē dí shì ruò cǐ hé kě jiě yě
"中夜，匹马诣延美，延美曰："敌势若此，何可解也？
sì yuē qǐng yí quán jūn jiù píng chuān zhí qí lì duì bié zé sān èr bǎi rén zhāng bái qí yú dào cè
"嗣曰："请移全军就平川，植旗立队，别择三二百人张白旗于道侧。
bǐ jiàn qí zhì mián gèn yuǎn shén wèi dà jūn jì zhì sì zì yǐ suǒ bù wǔ bǎi jí qū wǎng dòu bì kè qí zhài
彼见旗帜绵亘远甚，谓大军继至，嗣自以所部五百疾驱往斗，必克其砦。
yán měi xǔ yān
"延美许焉。
yī rì fán wǔ qī zhàn liáo bīng suì yǐn qù xián rú sì suǒ liào
一日凡五七战，辽兵遂引去，咸如嗣所料。
wèi zhōu zhī jiàng yě zhòng jìn xiān mìng sì lǜ yǒng shì shù shí rén zhuì rù jiàn shǒu jiāng de qí shí zhuàng
蔚州之降也，重进先命嗣率勇士数十人缒入，见守将，得其实状。
yì rì jiāng shòu xiáng ér dí fǎn jù dà jūn suǒ chū zhī lù suì yǔ dòu shā shāng shén zhòng lǚ zhuì rù chéng qǔ shǒu jiāng zhī guī fú zhě
翌日，将受降，而敌反拒大军所出之路，遂与斗，杀伤甚众，屡缒入城，取守将之归服者。
zhòng jìn zhī lěi liáng yùn pō fá sì qiǎn jiàng zú niǎn zhōu lǐn jì zhī
重进之垒，粮运颇乏，嗣遣降卒辇州廪济之。
liáo yuán bīng dà zhì fù dōu zhǐ huī shǐ jiāng qiān wàng yán huò zhòng sì jí zhǎn zhī
辽援兵大至，副都指挥使江谦妄言惑众，嗣即斩之。
xī shōu bīng liǎn zī zhòng hái zhòng jìn zhài yǔ liáo rén zhuǎn zhàn
悉收兵敛辎重还重进砦，与辽人转战。
shí jūn xiào wǔ rén qí sì xī dòu sǐ zhì dà lǐng sì yǔ zhàn bài zǒu zhī
时军校五人，其四悉斗死，至大岭，嗣与战，败走之。
shī hái tài zōng yǐn jiàn biàn diàn zhòng jìn yán qí yǒu láo bǔ běn jūn dōu yú hòu
师还，太宗引见便殿，重进言其有劳，补本军都虞候。
yòu cóng li jì lóng yù dí yú běi píng zhài jiāng fù pú chéng dào yù dí jí zhàn fú huò shén zhòng
又从李继隆御敌于北平砦，将赴蒲城，道遇敌，疾战，俘获甚众。
yòu zhàn yú luán nǚ cí jì lóng qiǎn bù zú èr qiān fú dìng zhōu gǔ chéng wèi dí suǒ gōng mìng sì yuán zhī
又战于鸾女祠，继隆遣步卒二千，伏定州古城，为敌所攻，命嗣援之。
zhì táng hé qiáo sì è qiáo lù chū zhàn jiě dí wéi shù zhòng yǔ fú bīng hé fēn wéi sān duì bèi shuǐ wèi zhèn
至唐河桥，嗣扼桥路出战，解敌围数重，与伏兵合，分为三队，背水为阵。
dí jiàng yú yuè lǜ qí bǎi yú duì lín fēng tái qiú zhàn sì zhěng bīng yǔ zhàn shù hé de yǔ jì lóng huì yòu zhèn yú dōng piān dà bài zhī
敌将于越率骑百余队临烽台求战，嗣整兵与战，数合，得与继隆会，又阵于东偏，大败之。
jì lóng yǐ wén zhào jiā jiǎng zhī qiān běn jūn dōu zhǐ huī shǐ lǐng chéng zhōu cì shǐ
继隆以闻，诏嘉奖之，迁本军都指挥使，领澄州刺史。
zhì dào èr nián jiā yù qián zhōng zuǒ mǎ bù jūn tóu zhūn dìng zhōu
至道二年，加御前忠佐马步军头、屯定州。
liáo rén rù qīn lì fàn tíng zhào tí piān shī hàn liáo bīng yú jiā shān
辽人入侵，隶范廷召，提偏师捍辽兵于嘉山。
tíng zhào xǐ gāo yáng mìng sì yǐ bīng èr qiān wèi diàn
廷召徙高阳，命嗣以兵二千为殿。
guò píng dí chéng liáo zhòng shí yú wàn lái sì lǚ chū zhàn
过平敌城，辽众十余万来，嗣屡出战。
jí sāng zàn qín hàn lái yuán yè èr gǔ dí zài zhì sì yuē bǐ bù lì yè zhàn wǒ dāng pò qí zhài yǐ qù dà jūn
及桑赞、秦翰来援，夜二鼓，敌再至，嗣曰："彼不利夜战，我当破其砦，以趣大军。
jí yǔ zàn hàn hé shì jiè suǒ bù wàng dí jù huǒ duō chù bìng lì chōng zhī jié dàn zhì yíng zhōu
"即与赞、翰合势，戒所部望敌炬火多处并力冲之，诘旦，至瀛州。
xián píng sān nián jiā lǐng běn zhōu tuán liàn shǐ chū wèi láng shān lù dōu xún jiǎn shǐ pò dí zhài yú pú yīn fú huò shén zhòng
咸平三年，加领本州团练使，出为郎山路都巡检使，破敌砦于蒲阴，俘获甚众。
sì nián mìng sì lǐng wàn rén duàn xī shān lù
四年，命嗣领万人断西山路。
huì dí jù zhì dà bīng bù jí jìn ér zhǐ
会敌遽至，大兵不及进而止。
wǔ nián zhēn bài cài zhōu tuán liàn shǐ zhào zhōu bù shǔ
五年，真拜蔡州团练使、赵州部署。
yú nián xǐ cāng zhōu
逾年，徙沧州。
shì dōng liáo rén rù qīn mìng lǜ suǒ bù zì qí zhōu dǐ zī qīng jǐng bèi
是冬，辽人入侵，命率所部自齐州抵淄、青警备。
jǐng dé chū yòu mìng yǔ liú hàn níng tián sī míng lǜ bīng zhì jì zhōu fáng biān
景德初，又命与刘汉凝、田思明率兵至冀州防边。
é fù chán zhōu xíng zài suǒ
俄赴澶州行在所。
huì liáo rén qǐng hé fù qiǎn hái rèn
会辽人请和，复遣还任。
lì yùn zhōu fèng xiáng yǒng xīng bù shǔ
历郓州、凤翔、永兴部署。
chē jià xìng bó zhōu liú wèi jiù chéng nèi tóng dōu xún jiǎn shǐ
车驾幸亳州，留为旧城内同都巡检使。
dà zhōng xiáng fú qī nián gǎi guó zhōu fáng yù shǐ bīn níng huán qìng fù bù shǔ zú
大中祥符七年，改虢州防御使、邠宁环庆副部署，卒。
sì qǐ xíng jiān yǐ láo jū fāng miàn jīng bǎi wǔ shí yú zhàn mò
嗣起行间，以劳居方面，经百五十余战，殁。
xiōng zi xìn guì bìng wèi zuǒ shì jìn guì zhì nèi diàn chóng bān
兄子信、贵，并为左侍禁，贵至内殿崇班。
cáo guāng shí yā zhōu bǎi zhàng rén
曹光实，雅州百丈人。
fù chóu wèi shǔ jìng nán jūn shǐ kòng è qióng lái yǐ hàn mán yí
父畴，为蜀静南军使，控扼邛崃，以捍蛮夷。
guāng shí shǎo wǔ yǒng yǒu dǎn qì qīng cái hǎo shī bù shì xì xíng yì huō rú yě
光实少武勇，有胆气，轻财好施，不事细行，意豁如也。
chóu zú guāng shí sì zhí qiān yǒng píng jūn jié dù guǎn nèi bǔ dào yóu yì shǐ
畴卒，光实嗣职，迁永平军节度管内捕盗游奕使。
qián dé zhōng tài zǔ mìng wáng quán bīn děng píng shǔ
干德中，太祖命王全斌等平蜀。
é ér dào zéi qún qǐ yí rén zhāng zhōng lè zhě cháng qún xíng gōng jié qiě hàn guāng shí shā qí tú dǎng lǜ zhòng shù qiān zhōng yè yǎn zhì huán qí jū gǔ zào bìng jìn
俄而盗贼群起，夷人张忠乐者，尝群行攻劫，且憾光实杀其徒党，率众数千，中夜奄至，环其居，鼓噪并进。
guāng shí fù qí mǔ huī gē tū wéi yǐ chū zéi zhòng pì yì bù gǎn jìn zéi shā qí zú sān bǎi yú kǒu
光实负其母，挥戈突围以出，贼众辟易不敢近，贼杀其族三百余口。
yòu fà zhǒng mù huài qí guān guǒ
又发冢墓，坏其棺椁。
guāng shí yì quán bīn jù yǐ shì bái shì xuě yuān fèn
光实诣全斌，具以事白，誓雪冤愤。
shí shǔ zhōng zhū jùn wèi xià nǎi tú yā zhōu dì xíng yào hài jiān chén yòng bīng gōng qǔ zhī cè qǐng guān jūn xiān xià zhī
时蜀中诸郡未下，乃图雅州地形要害，兼陈用兵攻取之策，请官军先下之。
quán bīn zhuàng qí zhì lìng lǜ bīng xiān dǎo guǒ kè qí chéng huò zhōng lè ér gān xīn yān
全斌壮其志，令率兵先导，果克其城，获忠乐而甘心焉。
quán bīn nǎi shǔ guāng shí wèi yì jūn dōu zhǐ huī shǐ
全斌乃署光实为义军都指挥使。
cán kòu yóu jù chén lí guāng shí yǐ suǒ bù jǐn píng zhī
残寇犹据沈黎，光实以所部尽平之。
suì yǐ guāng shí zhī lí yā èr zhōu jiān dōu xún jiǎn shǐ ān jí láo lái mán zú huái zhī
遂以光实知黎、雅二州兼都巡检使，安集劳来，蛮族怀之。
liù nián qiū quán bīn qiǎn rù gòng jīng shī suì yán jìng nèi ān yì qǐ ba yì jūn guī nóng
六年秋，全斌遣入贡京师，遂言境内安乂，乞罢义军归农。
tài zǔ xǐ wèi zuǒ yòu yuē cǐ shǔ zhōng jié jùn yě
太祖喜，谓左右曰："此蜀中杰俊也。
zhào shēng diàn láo wèn jiǔ zhī yǐ wéi lí zhōu cì shǐ
"诏升殿，劳问久之，以为黎州刺史。
kāi bǎo sān nián gǎi táng zhōu cì shǐ
开宝三年，改唐州刺史。
jí píng jiāo guǎng qún dào wèi xi yǐ guāng shí wèi lǐng nán zhū zhōu dū xún jiǎn shǐ
及平交、广，群盗未息，以光实为岭南诸州都巡检使。
jì zhì bǔ zhú qún dào hǎi yú yǐ níng
既至，捕逐群盗，海隅以宁。
tài píng xīng guó èr nián jiù qiān běn zhōu tuán liàn shǐ
太平兴国二年，就迁本州团练使。
chē jià zhēng hé dōng yǐ guāng shí zhī wēi shèng jūn shì lìng diào jūn shí
车驾征河东，以光实知威胜军事，令调军食。
guāng shí rù gào yuàn tí yī lǚ fèn ruì xiān dēng dì yuē zī liáng shì zhòng yì zú xuān lì yě
光实入告，愿提一旅奋锐先登，帝曰："资粮事重，亦足宣力也。
hé dōng píng mìng wèi fén liáo shí qìn děng zhōu dū xún jiǎn shǐ
"河东平，命为汾、辽、石、沁等州都巡检使。
wǔ nián gǎi rǔ zhōu tuán liàn shǐ
五年，改汝州团练使。
dà jūn běi zhēng yǔ pān měi fēn dào chū yàn mén
大军北征，与潘美分道出雁门。
guāng shí wèi qián fēng yù dí yíng jī bài zhī zhǎn shǒu shù qiān jí yōu zhào jiā jiǎng
光实为前锋，遇敌迎击，败之，斩首数千级，优诏嘉奖。
li jì pěng zhī rù cháo yě yǐ guāng shí wèi yín xià suí lín fǔ fēng yòu zhōu dū xún jiǎn shǐ
李继捧之入朝也，以光实为银、夏、绥、麟、府、丰、宥州都巡检使。
jì pěng dì jì qiān táo rù fán luò wèi biān huàn guāng shí chéng jiàn yǎn xí zhì de jīn zé fú zhǎn shén zhòng pò qí zú zhàng huò jì qiān mǔ qī jí niú yáng wàn jì
继捧弟继迁逃入蕃落，为边患，光实乘间掩袭至地斤泽，俘斩甚众，破其族帐，获继迁母妻及牛羊万计。
jì qiān jǐn miǎn shǐ rén dài guāng shí yuē wǒ shù bēn běi shì jiǒng bù néng zì cún yǐ gōng xǔ wǒ jiàng hu
继迁仅免，使人绐光实曰："我数奔北，势窘不能自存矣，公许我降乎？
yīn zhì qíng kuǎn chén shēng jiù zhī lǐ qī mǒu rì jiàng yú jiā lú chuān
"因致情款，陈甥舅之礼，期某日降于葭芦川。
guāng shí xìn zhī qiě yù zhuān qí gōng bù yǔ rén móu
光实信之，且欲专其功，不与人谋。
jí qī jì qiān xiān shè fú bīng lìng shí shù rén jìn chéng yíng zhì guāng shí guāng shí cóng shù bǎi qí wǎng fù zhī
及期，继迁先设伏兵，令十数人近城迎致光实，光实从数百骑往赴之。
jì qiān qián dǎo běi xíng jiāng zhì qí de jǔ shǒu huī biān ér fú bīng yīng zhī guāng shí suì yù hài zú nián wǔ shí wǔ
继迁前导北行，将至其地，举手麾鞭而伏兵应之，光实遂遇害，卒，年五十五。
dì wén zhī jīng dào fèng fù jiā děng yǐ qí zi dà lǐ píng shì kè ràng wèi yòu zàn shàn dài fū kè gōng wèi diàn zhí
帝闻之惊悼，赗赙加等，以其子大理评事克让为右赞善大夫，克恭为殿直。
chún huà èr nián yòu lù kè jǐ wèi fèng zhí hòu zhì nèi diàn chéng zhì
淳化二年，又录克己为奉职，后至内殿承制；
kè guǎng zhì gé mén zhī hòu
克广至阁门祗候。
cóng zǐ kè míng
从子克明。
kè míng zì yáo qīng
克明字尧卿。
jì shēng huì dí gōng bǎi zhàng xiàn fù guāng yuǎn yù hài mǔ bào kè míng nì wěi pú zhōng de miǎn
既生，会敌攻百丈县，父光远遇害，姆抱克明匿苇蒲中得免。
jì zhǎng xǐ bīng fǎ shàn qí shè cóng fù guāng shí qí zhī
既长，喜兵法，善骑射，从父光实奇之。
bǔ wèi yá nèi dōu yú hòu
补为衙内都虞候。
guāng shí jī dí yú jiā lú zhōu zhàn mò
光实击敌于葭芦州，战殁。
kè míng shí hù zī zhòng zài hòu wén guāng shí sǐ jù jūn luàn mì bù fā sāng
克明时护辎重在后，闻光实死，惧军乱，秘不发丧。
yáng lìng rén xi lái chuán guāng shí mìng hái jūn yín zhōu ér qián yǔ pū zhāng guì rù dí zhōng huò guāng shí shī yǐ huán zàng jīng shī yóu shì xiǎn míng
阳令人西来传光实命还军银州，而潜与仆张贵入敌中，获光实尸以还，葬京师，由是显名。
chū shǔ rén liú jīng shī zhě jīn bù dé huán xiāng lǐ kè míng yǐ mǔ lǎo jiàn dào guī
初，蜀人留京师者禁不得还乡里，克明以母老，间道归。
li shùn fǎn wén kè míng jiāng jiā zi qiě yǒu míng yù xié yǐ guān
李顺反，闻克明将家子，且有名，欲胁以官。
kè míng xié mǔ dùn shān gǔ yè zhǐ shén cí zhōng mèng yǒu rén huà zhī qǐ jì jué ér qù zéi guǒ zhì
克明携母遁山谷，夜止神祠中，梦有人叱之起，既觉而去，贼果至。
jí zéi xiàn yā zhōu kè míng mù zhòng shù wàn rén yǐ yíng wáng shī suì fù míng shān huǒ jǐng jiā jiāng děng jiǔ xiàn
及贼陷雅州，克明募众数万人以迎王师，遂复名山、火井、夹江等九县。
fēn bīng jiā méi qióng sān zhōu lì qī zhài yǐ yāo zéi
分兵嘉、眉、邛三州，立七砦以邀贼。
fù shōu yā zhōu zhǎn liù shí yú rén zéi jiāng hé chéng lù děng zǒu yún nán
复收雅州，斩六十余人，贼将何承禄等走云南。
shǔ píng zhuó xī tóu gòng fèng guān lí zhōu bīng mǎ jiān yā
蜀平，擢西头供奉官、黎州兵马监押。
yǐ yú kòu wèi xi quán qióng zhōu zhù bó xún jiǎn
以余寇未息，权邛州驻泊巡检。
míng nián xiá lù kuì zú shān shào děng fù qǐ gōng yā zhōu kè míng yòu píng zhī
明年，峡路溃卒邓绍等复起攻雅州，克明又平之。
hái jūn qióng zhōu yù zéi wáng kē zhàn yú yán gòng zhèn jī yǐ máo zhōng zuǒ huái
还军邛州，遇贼王珂，战于延贡镇，击以矛，中左踝。
hòu yòu shè fú shān xià yǐ shù shí qí yǔ zéi jiē zhàn kè míng wěi běi ér suǒ bù shī qī fú bù fā
后又设伏山下，以数十骑与贼接战，克明伪北，而所部失期，伏不发。
kè míng tǐng shēn zǒu zéi zhuī jí nǎi yǐ dà shí yǐn gōng sān fā bì sān rén yóu shì huò miǎn
克明挺身走，贼追急，乃倚大石引弓三发，毙三人，由是获免。
rù cháo gǎi nèi diàn chóng bān wèi wēn tái děng qī zhōu dōu xún jiǎn shǐ
入朝，改内殿崇班，为温、台等七州都巡检使。
jǐng dé zhōng mán kòu yōng zhōu gǎi gòng bèi kù fù shǐ zhī yōng zhōu
景德中，蛮寇邕州，改供备库副使、知邕州。
zuǒ yòu jiāng mán dòng sān shí liù kè míng zhào qí qiú zhǎng yù yǐ ēn xìn shì suì chéng tiān jié xiāng shuài lái jí
左、右江蛮洞三十六，克明召其酋长，谕以恩信，是岁承天节，相率来集。
kè míng wèi fǔ chū yī fú yí zhī gǎn qì ér qù
克明慰拊，出衣服遗之，感泣而去。
dú rú hóng tóng shì xiǎn bù zhì kè míng yù liǎng jiāng fáng è shǐ huáng zhòng yíng yǐn bīng gōng zhī zhǎn qí shǒu lǐng lù mù qián xiāo yú shì
独如洪峒恃险不至，克明谕两江防遏使黄众盈引兵攻之，斩其首领陆木前，枭于市。
yí zhōu chéng hǎi jūn xiào chén jìn fǎn
宜州澄海军校陈进反。
shí yù jiāng bào zhǎng zhōu chéng cuī yí kè míng lǜ dīng fū fá mù wèi lián fǎng wéi zhī shuǐ shàng zhuàng rú fú guō
时郁江暴涨，州城摧圯，克明率丁夫伐木为连舫，维之水上，状如郛郭。
yòu duō zhāng qí zhì fú jù fá chén bīng qí shàng wèi shǒu yù bèi
又多张旗帜，浮巨筏，陈兵其上，为守御备。
mù xī dòng bīng sān qiān ér huáng zhòng yíng yì jì bīng qiān wǔ bǎi jiāng qù xiàng zhōu
募溪峒兵三千，而黄众盈亦济兵千五百，将趣象州。
huì xún fǔ shǐ cáo lì yòng yuē kè míng huì bīng xíng cì guì zhōu yù zéi dà bài zhī zhǎn shǒu sì bǎi yú jí
会巡抚使曹利用约克明会兵，行次贵州，遇贼，大败之，斩首四百余级。
zéi píng lì yòng zhuān qí gōng
贼平，利用专其功。
dài hái zhēn zōng wèn nán fāng shì duì chèn zhǐ cì yī zi guān qiān gòng bèi kù shǐ jiāng huái liǎng zhè dōu dà tí jǔ zhuō zéi
代还，真宗问南方事，对称旨，赐一子官，迁供备库使，江、淮、两浙都大提举捉贼。
kè míng shǐ rén bǔ zéi zhé chū sī qián zī zhī yǐ gù rén rén jìn lì
克明使人捕贼，辄出私钱资之，以故人人尽力。
shì zéi zhōng qiáo yǒng zhě shì fù shǐ hái bǔ qí dǎng qián hòu huò qiān yú rén
视贼中趫勇者，释缚，使还捕其党，前后获千余人。
zhī jiāng níng fǔ zhāng yǒng yǐ qí shì wén cì qián sì shí wàn lǐng píng zhōu cì shǐ zhī chén zhōu
知江宁府张咏以其事闻，赐钱四十万，领平州刺史、知辰州。
fǔ shuǐ mán pàn xǐ yi róng guì zhāo liǔ xiàng yōng qīn lián bái shí zhōu dōu xún jiǎn shǐ jiān ān fǔ shǐ
抚水蛮叛，徙宜、融、桂、昭、柳、象、邕、钦、廉、白十州都巡检使兼安抚使。
jì zhì mán qiú xiàn yào yī qì yuē xī tóng yào yào jiàn zhōng rén yǐ shì jiě zhī kě bù sǐ
既至，蛮酋献药一器，曰"溪峒药"，药箭中人，以是解之可不死。
kè míng yuē hé yǐ yàn zhī
克明曰："何以验之？
yuē qǐng shì yǐ jī quǎn
"曰："请试以鸡犬。
kè míng yuē dāng shì yǐ rén
"克明曰："当试以人。
nǎi qǔ yào jiàn cì qiú gǔ ér yǐn yǐ yào jí sǐ qún mán cán jù ér qù
"乃取药箭刺酋股而饮以药，即死，群蛮惭惧而去。
shì nián dōng ān fǔ dōu jiān wáng wén qìng mǎ yù chū tiān hé zhài dōng kè míng yǔ zhōng rén yáng shǒu zhēn chū huán zhōu zhāng lǐng xi dèng dào wēi jué lín mù shēn zǔ mán duō fú nǔ yǐ dài
是年冬，安抚都监王文庆、马玉出天河砦东，克明与中人杨守珍出环州樟岭西，磴道危绝，林木深阻，蛮多伏弩以待。
yù suǒ xiàng lì zhàn lǚ bài mán jūn
玉所向力战，屡败蛮军。
shì shí cháo tíng yì zài zhāo fù shù zhào yù kè míng ér kè míng yì dàn shēn rù lǚ yí wén zhǐ yù
是时朝廷意在招附，数诏谕克明，而克明亦惮深入，屡移文止玉。
yù zhì rú mén tuán wèi mán suǒ è bù dé jìn
玉至如门团，为蛮所扼，不得进。
kè míng qiān yán gù wàng yuè yú nǎi zhì fǔ shuǐ zhōu yǔ zhī zhōu méng chéng guì děng yuē méng ér hái
克明迁延顾望，月余，乃至抚水州，与知州蒙承贵等约盟而还。
wèi jǐ zhī guì zhōu jiān guǎn gōu xī tóng gōng shì shǐ zhì xī tóng sī
未几，知桂州兼管勾溪峒公事，始置溪峒司。
yòu zòu yuè guǎng nán liǎng lù tǔ jūn wèi zhōng gǎn jūn
又奏阅广南两路土军为忠敢军。
zhōu rén fù máo wèi wū suì duō huǒ kè míng xuǎn běi jūn jiào yǐ táo wǎ yòu jī jiāng shuǐ rù chéng yǐ fáng huǒ zāi
州人覆茅为屋，岁多火，克明选北军教以陶瓦，又激江水入城，以防火灾。
dài hái zhī chú zhōu xǐ dǐng zhōu
代还，知滁州，徙鼎州。
huì jiāo zhǐ li gōng yùn kòu yōng zhōu yǐ wén sī shǐ fù zhī yōng zhōu
会交阯李公蕴寇邕州，以文思使复知邕州。
jì zhì qiǎn rén rù jiāo zhǐ yù yǐ lì hài gōng yùn bài biǎo xiè zuì
既至，遣人入交阯谕以利害，公蕴拜表谢罪。
qiān xī shàng gé mén shǐ lì zhī dēng shū shào sān zhōu fù xǐ dǐng zhōu zú
迁西上阁门使，历知登、舒、邵三州，复徙鼎州，卒。
zhāng huī yōu zhōu dà chéng rén
张晖，幽州大城人。
hòu táng qīng tài chū lì kòng hè jūn lèi qiān fèng guó nǔ shǒu dū tóu
后唐清泰初，隶控鹤军，累迁奉国、弩手都头。
jìn kāi yùn mò yǔ wǔ xíng dé duó qì dān jiǎ chuán yú hé yīn
晋开运末，与武行德夺契丹甲船于河阴。
xíng dé lǐng hé yáng yǐ huī wèi nǔ shǒu zhǐ huī shǐ fù lìng yǐn bīng qù huái zhōu
行德领河阳，以晖为弩手指挥使，复令引兵趣怀州。
qì dān jiāng dùn qù yīn lǐng zhōu jūn
契丹将遁去，因领州军。
hàn zǔ rù biàn huī yíng yú xíng yáng shòu huái zhōu cì shǐ
汉祖入汴，晖迎于荥阳，授怀州刺史。
qián yòu chū yǐng zhōu cì shǐ mù róng yè zhì duō bù fǎ yǐ huī wèi yuán hàn dōu xún jiǎn shǐ lǐng táng zhōu tún bīng zhì yǐng zhōu jí dài yè
干祐初，郢州刺史慕容业治多不法，以晖为缘汉都巡检使，领唐州，屯兵至郢州，即代业。
hái jīng gǎi yǐng zhōu cì shǐ
还京，改郢州刺史。
zhōu guǎng shùn chū liú chóng kòu jìn jiàng zhào huī wèi bù jūn zuǒ xiāng pái zhèn shǐ
周广顺初，刘崇寇晋、绛，召晖为步军左厢排阵使。
shī hái gǎi yí zhōu cì shǐ
师还，改沂州刺史。
sān nián lì mín yì què jǔ liú é gǎi jì zhōu
三年，吏民诣阙举留，俄改冀州。
huì zhào zhù li yàn kǒu shù lù ān píng bó yě bǎi bā qiáo wǔ qiáng děng chéng mìng huī hù qí yì yú yuè ér jiù
会诏筑李晏口、束鹿、安平、博野、百八桥、武强等城，命晖护其役，逾月而就。
cóng shì zōng zhēng huái diàn chōng háo zhài dōu zhǐ huī shǐ
从世宗征淮甸，充壕砦都指挥使。
jì bá chu sì jí shòu sì zhōu
既拔楚、泗，即授泗州。
wèi jǐ gǎi yào zhōu é wèi xī nán miàn qiáo dào shǐ
未几，改耀州，俄为西南面桥道使。
sòng chū cóng zhēng zé lù wéi xíng yíng háo zhài shǐ xiān dēng xiàn zhèn
宋初，从征泽、潞，为行营壕砦使，先登陷阵。
shì píng qiān huá zhōu tuán liàn shǐ zài jùn pō yǒu zhì zhuàng
事平，迁华州团练使，在郡颇有治状。
jiàn lóng èr nián tài yuán wèi xià zhào rù jìn wèn jì huī duì yuē zé lù jīng li yún zhī pàn chuāng yí wèi fù jūn lǚ yī xìng kǒng rén lì zhòng kùn
建隆二年，太原未下，诏入觐问计，晖对曰："泽、潞经李筠之叛，疮痍未复，军旅一兴，恐人力重困。
bù ruò jí bīng yù mín sì fù shù ér hòu wèi móu
不若戢兵育民，俟富庶而后为谋。
nǎi cì xí yī jīn dài ān lè mǎ lìng hái zhōu
"乃赐袭衣、金带、鞍勒马，令还州。
cháo tíng fāng yì fá shǔ qiān fèng zhōu tuán liàn shǐ jiān yuán biān xún jiǎn háo zhài qiáo dào shǐ
朝廷方议伐蜀，迁凤州团练使兼缘边巡检壕砦桥道使。
huī jǐn de shān chuān xiǎn yì yīn mì shū chén zhī tài zǔ lǎn zhī dà yuè
晖尽得山川险易，因密疏陈之，太祖览之大悦。
qián dé èr nián dà jūn xi xià nǎi yǐ huī chōng xi chuān xíng yíng xiān fēng dōu zhǐ huī shǐ
干德二年，大军西下，乃以晖充西川行营先锋都指挥使。
dū bīng kāi dà sàn guān lù gōng fǔ shì zú qiě yì qiě zhàn rén wàng qí láo
督兵开大散关路，躬抚士卒，且役且战，人忘其劳。
shí èr yuè zhì qīng ní lǐng zú
十二月，至青泥岭，卒。
tiān xǐ wǔ nián huī qī nián bǎi wǔ suì jiā pín yì què zì chén
天禧五年，晖妻年百五岁，家贫，诣阙自陈。
zhào cì shù bó lù qí sūn yǒng dé wèi sān bān jiè zhí
诏赐束帛，录其孙永德为三班借职。
sī chāo dà míng yuán chéng rén
司超，大名元城人。
chū shì xíng shuài ān shū qiān
初事邢帅安叔千。
hàn zǔ zài tài yuán chāo wǎng yī zhī lì zhàng xià wèi xiǎo xiào
汉祖在太原，超往依之，隶帐下为小校。
hàn zǔ jiāng dù hé qiǎn chāo xiān lǐng jìn qí yóu jìn jiàng qū hé yáng
汉祖将渡河，遣超先领劲骑，由晋、绛趋河阳。
jí rù biàn yǐ chāo wèi yùn zhōu bì dí zhǐ huī shǐ
及入汴，以超为郓州必敌指挥使。
shí jīng dōng zhū zhōu kòu dào chōng chì yǐ chāo wèi sòng sù bó sān zhōu yóu yì xún jiǎn shǐ
时京东诸州寇盗充斥，以超为宋、宿、亳三州游奕巡检使。
gǎi sù zhōu xī gù zhèn shǒu yù dōu zhǐ huī shǐ yí tún yǐng zhōu xià cài zhèn
改宿州西固镇守御都指挥使，移屯颍州下蔡镇。
lǚ yǔ huái rén zhàn yǒu gōng
屡与淮人战，有功。
zhōu shì zōng mìng zǎi xiàng li gǔ tǎo huái nán yǐ chāo wèi bù jūn xiān fēng fù dōu zhǐ huī shǐ yòu wèi lú shòu guāng huáng děng zhōu xún jiǎn shǐ
周世宗命宰相李谷讨淮南，以超为步军先锋副都指挥使，又为庐、寿、光、黄等州巡检使。
dà bài huái rén sān qiān yú zhòng yú shèng táng xiàn huò zhào chuán sì shí yú sōu qín qí jiān jūn gāo bì guǒ yì zhǐ huī shǐ xǔ wàn yǐ xiàn
大败淮人三千余众于盛唐县，获棹船四十余艘，禽其监军高弼、果毅指挥使许万以献。
shí huáng zhōu wèi xià jí mìng chāo yáo lǐng cì shǐ jiān lóu lǔ zhàn zhào yòu xiāng dōu xiào
时黄州未下，即命超遥领刺史兼楼橹战棹右厢都校。
shī hái gǎi guāng zhōu cì shǐ bài wú jūn qiān yú yú má chéng běi
师还，改光州刺史，败吴军千余于麻城北。
xiǎn dé sì nián dōng yǔ wáng shěn qí gōng shū zhōu bài wú jūn sān qiān xiān qín cì shǐ shī rén wàng xiàn yú xíng zài
显德四年冬，与王审琦攻舒州，败吴军三千，先禽刺史施仁望献于行在。
jí yǐ chāo wèi shū zhōu tuán liàn shǐ
即以超为舒州团练使。
sòng chū mìng fù sòng wò lǐng zhōu shī xún fǔ jiāng jiǎo yuè yú tè zhào shēng shū zhōu wèi fáng yù yǐ chāo chōng shǐ
宋初，命副宋偓领舟师巡抚江徼，月余，特诏升舒州为防御，以超充使。
tài zǔ tǎo li zhòng jìn yǐ wéi qián jūn bù jūn dōu zhǐ huī shǐ jí píng qiǎn guī zhì suǒ
太祖讨李重进，以为前军步军都指挥使，及平，遣归治所。
jiàn lóng sān nián chūn qiān cài zhōu fáng yù shǐ
建隆三年春，迁蔡州防御使。
qián dé liù nián gǎi jiàng zhōu fáng yù shǐ xǐ jìn zhōu bīng mǎ qián xiá
干德六年，改绛州防御使，徙晋州兵马钤辖。
shì qiū yòu fù zhào zàn wèi bīn zhōu xíng yíng dōu bù shǔ jìn gōng hé dōng
是秋，又副赵赞为邠州行营都部署，进攻河东。
jí tài zǔ qīn zhēng wéi xíng yíng qián jūn bù jūn dōu zhǐ huī shǐ gǎi zhèng zhōu fáng yù shǐ
及太祖亲征，为行营前军步军都指挥使，改郑州防御使。
kāi bǎo qī nián cháo tíng jiāng tǎo jiāng zuǒ yǐ chāo jiǔ zài huái yòu xí zhī jiāng shān xiǎn yì xǐ qí zhōu fáng yù shǐ xíng zhì huái xi zú nián qī shí yī
开宝七年，朝廷将讨江左，以超久在淮右，习知江山险易，徙蕲州防御使，行至淮西，卒，年七十一。
tiān xǐ yuán nián lù qí sūn wén ruì wèi sān bān fèng zhí
天禧元年，录其孙文睿为三班奉职。
lùn yuē xī xǔ zi zú yú shī zàng zhī jiā děng
论曰：昔许子卒于师，葬之加等。
chūn qiū shū zhī suǒ yǐ bāo chén jié ér jǐng guān shǒu yě
《春秋》书之，所以褒臣节而儆官守也。
yè hǎn rú guāng shí xián dāng hàn chéng zhī jì lín róng lì zhàn mò yú dí jìng
业、罕儒、光实咸当捍城之寄，临戎力战，殁于敌境。
suī hǎn rú shì yǒng bù jiè guāng shí gān zéi qiān zhī yán shī zài qīng dí rán qí wàng qū xùn jié chéng kě jiā yě
虽罕儒恃勇不戒，光实甘贼迁之言，失在轻敌，然其忘躯徇节，诚可嘉也。
yè běn tài yuán xiāo jiàng gǎn tài zōng chǒng yù sī yǒu yǐ bào
业本太原骁将，感太宗宠遇，思有以报。
cháng shèng zhī jiā qiān lǜ yī shī
常胜之家，千虑一失。
rán qí sù de shì xīn
然其素得士心。
bù zú bù rěn lí qù cóng zhī yǐ mò zé zhōng yì zhī fēng gài kě jiàn yǐ
部卒不忍离去，从之以殁，则忠义之风概可见矣。
sì yǔ yán zhāo bìng kè shào xūn fá
嗣与延昭并克绍勋伐。
yán zhāo jiǔ jū biān kǔn zǒng róng xùn shì wēi míng fāng lüè wén yú dí rén yú sì wèi yōu
延昭久居边阃，总戎训士，威名方略，闻于敌人，于嗣为优。
huī yú wēi shí zé yǒu xiàn zhèn zhī gōng píng rì zé xiàn xi róng zhī jiàn
晖于危时则有陷阵之功，平日则献息戎之谏。
chāo pín zhàn yǐ qīng huái hǎi qí zhōng chéng yǒng guǒ lǜ yǒu kě shàng zhě yān
超频战以清淮海，其忠诚勇果，率有可尚者焉。