宋史 · 脱脱 · Chapter 300 of 496

列传·卷五十九

PinyinModern Translation
Size

yáng xié wáng yán zi dǐng dù qǐ yáng tián zhōu chén xú de yáo zhòng sūn chén tài sù mǎ xún dù céng fù li xū jǐ zhāng fu shù xiàn qīng chén cóng yì yáng dà yá

杨偕王沿(子鼎)杜杞杨畋周湛徐的姚仲孙陈太素(马寻杜曾附)李虚己张傅俞献卿陈从易杨大雅

yáng xié zì cì gōng fang zhōu zhōng bù rén

杨偕,字次公,坊州中部人。

táng zuǒ pú yè wū líng liù shì sūn

唐左仆射于陵六世孙。

fù shǒu qìng shì guǎng nán liú shì guī cháo wèi fang zhōu sī mǎ yīn jiā yān

父守庆,仕广南刘氏,归朝,为坊州司马,因家焉。

xié shǎo cóng zhǒng fàng xué yú zhōng nán shān jǔ jìn shì shì hè fang zhōu jūn shì tuī guān zhī qiān yuán xiàn zài diào hàn zhōu jūn shì pàn guān

偕少从种放学于终南山,举进士,释褐坊州军事推官、知汧源县,再调汉州军事判官。

dào yù shù shì yuē jūn zhī shì yǒu huà wǎ shí wèi huáng jīn zhě hu

道遇术士曰:"君知世有化瓦石为黄金者乎?

jiù xié shì zhī jì yàn yù shòu yǐ fāng

"就偕试之,既验,欲授以方。

xié yuē wú cóng lì lù ān shì huà jīn zāi

偕曰:"吾从吏禄,安事化金哉?

shù shì yuē zi zhì ruò cǐ fēi wú suǒ jí yě

"术士曰:"子志若此,非吾所及也。

chū hù shī suǒ zhī

"出户,失所之。

zài guān shù shàng shū lùn shí zhèng yòu shàng suǒ zhù wén lùn

在官,数上书论时政,又上所著文论。

zhào shì xué shì yuàn bù zhōng gǎi yǒng xīng jūn jié dù tuī guān

召试学士院,不中,改永兴军节度推官。

yòu shàng shū lùn shǎn xī biān shì fù zhào shì bù fù jí qiān mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng wèi shěn xíng yuàn xiáng yì guān zài qiān tài cháng bó shì

又上书论陕西边事,复召试,不赴,即迁秘书省著作佐郎,为审刑院详议官,再迁太常博士。

sòng shòu jiàn wèi jiān chá yù shǐ gǎi diàn zhōng shì yù shǐ

宋绶荐为监察御史,改殿中侍御史。

yǔ cáo xiū gǔ lián shū yán liú cóng dé yí zòu ēn tài làn biǎn tài cháng bó shì jiān shū zhōu shuì

与曹修古连疏,言刘从德遗奏恩太滥,贬太常博士、监舒州税。

yǐ shàng shū cí bù yuán wài láng zhī guāng zhōu gǎi shì yù shǐ wèi sān sī dù zhī pàn guān

以尚书祠部员外郎知光州,改侍御史,为三司度支判官。

shí guō huáng hòu fèi xié yǔ kǒng dào fǔ fàn zhòng yān lì zhēng

时郭皇后废,偕与孔道辅、范仲淹力争。

dào fǔ zhòng yān jì chū xié zhǐ fá jīn

道辅、仲淹既出,偕止罚金。

nǎi yán yuàn de yǔ dào fǔ děng jiē biǎn bù bào

乃言愿得与道辅等皆贬,不报。

fù mín chén shì nǚ xuǎn rù gōng jiāng yǐ wéi hòu xié fù shàng shū jiàn shàng

富民陈氏女选入宫,将以为后,偕复上疏谏上。

yǐ shàng shū hù bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì

以尚书户部员外郎兼侍御史知杂事。

mǎ jì liáng yǐ zuì chì zhì chú zhōu zì yán de zhì shì

马季良以罪斥置滁州,自言得致仕。

xié yǐ wèi zhì shì yòng yōu xián zhě bù dàng yǐ chǒng zuì rén yòu shù lùn shēng jiàng zhī bì rén zōng jiā nà zhī

偕以谓致仕用优贤者,不当以宠罪人,又数论升降之弊,仁宗嘉纳之。

pàn lì bù liú nèi quán xǐ sān sī dù zhī fù shǐ zhuó tiān zhāng gé dài zhì hé běi zhuǎn yùn shǐ

判吏部流内铨,徙三司度支副使,擢天章阁待制、河北转运使。

àn zhī dìng zhōu xià shǒu ēn zāng shù wàn shǒu ēn liú lǐng nán

按知定州夏守恩赃数万,守恩流岭南。

míng nián dīng mǔ yōu yuàn zhōng zhì bù xǔ jìn lóng tú gé zhí xué shì zhī hé zhōng fǔ

明年,丁母忧,愿终制,不许,进龙图阁直学士、知河中府。

yuán hào fǎn liú píng shí yuán sūn zhàn méi

元昊反,刘平、石元孙战没。

xié wén nǎi wěi wéi shū chí gào yán zhōu yuē cháo tíng qiǎn jiù bīng shí wàn zhì yǐ

偕闻,乃伪为书驰告延州曰:"朝廷遣救兵十万至矣。

mìng páng jùn xiàn dà jù chú liáng shí qì yǐ sì

"命旁郡县大具刍粮、什器以俟。

bǐ shū zhì zéi yǐ jiě qù

比书至,贼已解去。

xià sǒng wèi shǎn xī jīng lüè shǐ qǐng zēng zhì tǔ bīng yì shù bīng guī wèi jīng shī

夏竦为陕西经略使,请增置土兵,易戍兵归卫京师。

xié yán fāng guān zhōng cái yòng fá fù zēng tǔ bīng tú hào guó yòng

偕言:"方关中财用乏,复增土兵,徒耗国用。

jīn zéi shì fāng shèng suī dà zēng tǔ bīng yì wèi néng jiǎn shù bīng dōng guī dì sǒng jù bài shì yù yǐ bīng shǎo wèi jiě ěr

今贼势方盛,虽大增土兵,亦未能减戍兵东归,第竦惧败事,欲以兵少为解尔。

sǒng fù zòu xié bù zhōng jū biān jì xié zhēng yù lì

"竦复奏偕不忠,沮边计,偕争愈力。

shí shǎn xī yì lì wǔ bǎo xié yòu yǐ wéi rǎo mín shū qǐng ba zhī

时陕西议立五保,偕又以为扰民,疏请罢之。

xǐ shǎn zhōu yòu xǐ hé dōng dōu zhuǎn yùn shǐ

徙陕州,又徙河东都转运使。

zhào dà xuǎn sān lù zhī mín mù wèi bīng

诏大选三路之民,募为兵。

xié fù yán fāng jīn bīng bù wéi shǎo gǒu duō ér bù liàn zé qí shì yì yǐ bài yòu kùn guó ér nán gōng

偕复言:"方今兵不为少,苟多而不练,则其势易以败,又困国而难供。

shí lùn zhě wéi wu duō bīng ér xié lùn cháng rú cǐ

"时论者惟务多兵,而偕论常如此。

jìn shū mì zhí xué shì zhī bīng zhōu

进枢密直学士、知并州。

jí yuán hào rù kòu mì zhào xié xuǎn qiáng zhuàng wàn rén cè yìng lín fǔ

及元昊入寇,密诏偕选强壮万人,策应麟、府。

xié zòu chū shī lín zhèn wú jì lǜ zé shì bù yòng mìng

偕奏:"出师临阵,无纪律则士不用命。

jīn fā nóng zú fù biān lǜ zài lù táo yì jí lín zhèn tuì suō bù bǐng hào lìng qǐng yǐ jūn fǎ cóng shì

今发农卒赴边,虑在路逃逸及临阵退缩、不禀号令,请以军法从事。

zhào rú suǒ qǐng

"诏如所请。

bìng rén dà jīng wèi dōu zhuǎn yùn shǐ wén yàn bó zòu ba zhī

并人大惊畏,都转运使文彦博奏罢之。

yǒu zhōng guān yù jūn shì sù héng qián shuài yōu yù zhī

有中官预军事素横,前帅优遇之。

xié zhì yī shéng yǐ fǎ mìng lǜ suǒ bù bīng cóng fù zǒng guǎn fù hé wài jiè yuē yù zéi jiāng zhàn yī bǐng fù zǒng guǎn jié dù

偕至,一绳以法,命率所部兵从副总管赴河外,戒曰:"遇贼将战,一禀副总管节度。

zhōng rén bù fú pěng xí su

"中人不服,捧檄诉。

xié huà yuē rǔ zhī wéi zhǔ shuài mìng jí zhǎn shǒu hu

偕叱曰:"汝知违主帅命即斩首乎?

jiān jūn bù hàn bù jué duò hù yì rì gào jí wèi jǐ suì zú

"监军怖汗,不觉堕笏,翌日告疾,未几遂卒。

yú shì jūn zhèng sù rán

于是军政肃然。

yuán hào dà lüè hé běi zhào xiū níng yuǎn zhài

元昊大掠河北,诏修宁远砦。

xié yán níng yuǎn zhài zài hé wài jiè lín fēng èr zhōu zhī jiān wú shuǐ quán kě shǒu

偕言:宁远砦在河外,介麟、丰二州之间,无水泉可守。

qǐng jiàn xīn lín zhōu yú lán zhōu yǒu bái tǎ de kě jiàn zhài tún bīng

请建新麟州于岚州,有白塔地可建砦屯兵。

wèi qiān yǒu wǔ lì bù qiān yǒu sān hài

谓"迁有五利,不迁有三害。

shěng guó yòng xī mín lì lì yī yě

省国用,惜民力,利一也。

nèi yù kě lán shí fǔ zhōu yán hé yí dài zéi suǒ chū lù lì èr yě

内御岢岚、石府州沿河一带贼所出路,利二也。

wǒ jù qí yào zé hé bīng suī hé zéi bù gǎn yú hé ér dōng lì sān yě

我据其要,则河冰虽合,贼不敢逾河而东,利三也。

shāng lǚ wǎng lái yǐ tōng huò cái lì sì yě

商旅往来以通货财,利四也。

fāng hé dòng shí de suǒ tún bīng mǎ wǔ qī qiān rén yǐ zhāng jūn shì lì wǔ yě

方河冻时,得所屯兵马五七千人以张军势,利五也。

jīn lín zhōu zhuǎn shū shù chú dǒu sù fèi zhí qiān qián ruò yīn xún bù qiān zé hé dōng zhī mín kùn yú diào fā wú yǐ shí hài yī yě

今麟州转输束刍斗粟,费直千钱,若因循不迁,则河东之民,困于调发无已时,害一也。

yǐ gū lěi ěr dí hài èr yě

以孤垒饵敌,害二也。

dào lù jiān zǔ yuán bīng nán jì hài sān yě

道路艰阻,援兵难继,害三也。

qiě zhōu zhī sì miàn shǔ qiāng zāo zéi qū xié dàng rán yī kōng zhǐ cún gū lěi yóu sì zhī jǐn fèi shǒu miàn xīn fù dú cún yě

且州之四面,属羌遭贼驱胁,荡然一空,止存孤垒,犹四支尽废,首面心腹独存也。

jīn qì dān yòu yǔ xi zéi gòng móu dài bīng hé lái gōng hé dōng ruò cháo tíng bù sī yù hàn zhī jì ér xiū níng yuǎn zhài shì qiú xū míng ér hū dà huàn yě

今契丹又与西贼共谋,待冰合来攻河东,若朝廷不思御捍之计而修宁远砦,是求虚名而忽大患也。

kuàng líng xià èr zhōu jiē hàn táng jùn yī dàn qì zhī yī lín zhōu hé zú xī zāi

况灵、夏二州皆汉、唐郡,一旦弃之,一麟州何足惜哉!

shū zòu dì wèi fǔ chén yuē lín zhōu gǔ jùn yě

"书奏,帝谓辅臣曰:"麟州,古郡也。

xián píng zhōng cháng jīng kòu bīng gōng wéi fēi bù kě shǒu jīn jù yù qì zhī shì jiāng tuì ér yǐ hé wèi jiè yě

咸平中,尝经寇兵攻围,非不可守,今遽欲弃之,是将退而以河为界也。

yi yù xié sù xiū fù níng yuǎn yǐ yuán lín zhōu

宜谕偕速修复宁远,以援麟州。

míng nián gǎi zuǒ sī láng zhōng běn lù jīng lüè ān fǔ zhāo tǎo shǐ cì qián wǔ shí wàn

明年,改左司郎中、本路经略安抚招讨使,赐钱五十万。

xié liè liù shì yú cháo yī ba zhōng rén yù jūn shì

偕列六事于朝:一、罢中人预军事;

èr xǐ lín zhōu

二、徙麟州;

sān yǐ biàn yi cóng shì

三、以便宜从事;

sì chū rǒng shī

四、出冗师;

wǔ mù wǔ shì

五、募武士;

liù zhuān bǔ yuán

六、专捕援。

qiě yuē néng yòng chén yán zé shòu mìng bù rán zé yǐ

且曰:"能用臣言则受命,不然则已。

cháo tíng bù cóng xié lèi zòu bù yǐ nǎi ba zhī xíng zhōu xǐ cāng zhōu

"朝廷不从,偕累奏不已,乃罢知邢州,徙沧州。

qiú miàn lùn bīng shì zhào hái jīn jiàn rì rù duì

求面论兵事,召还,今间日入对。

xié zài bīng zhōu rì cháng lùn bā zhèn tú jí jìn shén shǔn pī zhèn dāo qí fǎ wài huán yǐ chē nèi bǐ yǐ shǔn

偕在并州日,尝论《八阵图》及进神楯、劈阵刀,其法外环以车,内比以楯。

zhì shì dì mìng yǐ bù zú wǔ bǎi rú qí fǎ bù zhèn yú tíng shàn zhī nǎi xià qí fǎ yú zhū lù

至是,帝命以步卒五百,如其法布阵于庭,善之,乃下其法于诸路。

qí hòu wáng jí guǒ yòng xié dāo dùn fǎ bài yuán hào yú tù máo chuān

其后王吉果用偕刀楯法败元昊于兔毛川。

jiǔ zhī qiān hàn lín shì dú xué shì zhī shěn guān yuàn fù yǐ wéi zuǒ sī láng zhōng

久之,迁翰林侍读学士、知审官院,复以为左司郎中。

yuán hào qǐ hé ér bù chēng chén xié yǐ wèi lián nián chū shī guó lì rì cù yi quán xǔ zhī xú tú zhū miè zhī jì

元昊乞和而不称臣,偕以谓连年出师,国力日蹙,宜权许之,徐图诛灭之计。

jiàn guān wáng sù ōu yáng xiū cài xiāng lèi zhāng hé zòu xié zhí wéi cóng guān bù sī wèi guó tǎo zéi ér zhù yuán hào bù chén zhī qǐng zuì dāng zhū

谏官王素、欧阳修、蔡襄累章劾奏:"偕职为从官,不思为国讨贼,而助元昊不臣之请,罪当诛。

bì xià wèi rěn jiā lù qǐng chū zhī bù yí liú chǔ jīng shī

陛下未忍加戮,请出之,不宜留处京师。

dì yǐ qí zhāng shì xié xié bù zì ān nǎi qiú zhī yuè zhōu dào gǎi háng zhōu

"帝以其章示偕,偕不自安,乃求知越州,道改杭州。

shí xiāng yè gào guò kàng ér qīng yóu lǐ shì huò wèi xié hé yán yú cháo

时襄谒告过杭而轻游里市,或谓偕合言于朝。

duì yuē xiāng cháng yuán gōng shì dǐ wǒ wǒ qǐ kě yǐ sī bào yé

对曰:"襄尝缘公事抵我,我岂可以私报耶?

yòu shàng tài píng kě zhì shí xiàng tú

"又上《太平可致十象图》。

hái pàn tài cháng sī nóng sì gǎi yòu jiàn yì dài fū

还,判太常、司农寺,改右谏议大夫。

qǐng lǎo yǐ shàng shū gōng bù shì láng zhì shì

请老,以尚书工部侍郎致仕。

yú qí guī tè cì yàn

于其归,特赐宴。

cháng zhào wèn cì bù bài

尝召问,赐不拜。

zú yí zòu bīng lùn yī piān dì lián zhī tè zèng bīng bù shì láng

卒,遗奏《兵论》一篇,帝怜之,特赠兵部侍郎。

xié xìng gāng ér zhōng piáo gǎn wéi dà yán shù shàng shū lùn tiān xià shì yì zhě yǐ wéi yū kuò nán yòng

偕性刚而忠朴,敢为大言,数上书论天下事,议者以为迂阔难用。

yú rén shǎo hé yóu xǐ gǔ jīn bīng fǎ yǒu bīng shū shí wǔ juǎn jí shí juǎn

与人少合,尤喜古今兵法,有《兵书》十五卷,集十卷。

zi chén zào jiē yǒu jùn cái zǎo zú

子忱、慥,皆有隽才,早卒。

wáng yán zì shèng yuán dà míng guǎn táo rén

王沿,字圣源,大名馆陶人。

shǎo zhì chūn qiū

少治《春秋》。

zhōng jìn shì dì shì mì shū shěng jiào shū láng lì zhī péng chéng xīn chāng èr xiàn gǎi xiāng zhōu guān chá tuī guān zhī zōng chéng xiàn

中进士第,试秘书省校书郎,历知彭城、新昌二县,改相州观察推官,知宗城县。

zhāng zhī bái jiàn qí cái zhuó zhù zuò zuǒ láng rù wèi shěn xíng yuàn xiáng yì guān zài qiān tài cháng bó shì

张知白荐其才,擢著作佐郎,入为审刑院详议官,再迁太常博士。

shàng shū lùn

上书论:

hàn táng zhī chū bīng gé cái dìng wèi xiá zhì biān yǔ zé qū yì yǐ jiǎng hé

汉、唐之初,兵革才定,未暇治边圉,则屈意以讲和。

chéng píng zhī hòu wǔ lì yǒu yú ér wài wǔ bù yǐ zé yǐ bīng zhì zhī xiào wǔ zhī yú xiōng nú tài zōng zhī yú tū jué xié lì shì yě

承平之后,武力有余,而外侮不已,则以兵治之,孝武之于匈奴,太宗之于突厥颉利是也。

sòng xìng qī shí nián ér qì dān shù qīn shēn zhào bèi wèi zhī jiān xiān cháo huàn zhēng diào zhī bù yǐ yě gù qū jǐ yǔ zhī méng

宋兴七十年,而契丹数侵深、赵、贝、魏之间,先朝患征调之不已也,故屈己与之盟。

rán bǐ yǐ gē máo wèi lěi sì yǐ piāo lǔ wèi shāng gǔ

然彼以戈矛为耒耜,以剽虏为商贾;

ér wǒ lěi bù jiān bīng bù liàn ér guī guī yú méng shà zhī jiān qǐ jiǔ ān zhī cè zāi

而我垒不坚,兵不练,而规规于盟歃之间,岂久安之策哉?

fu shàn yù dí zhě bì sī suǒ yǐ wù nóng shí biān zhī jì

夫善御敌者,必思所以务农实边之计。

hé běi wèi tiān xià gēn běn qí mín jiǎn sè qín kǔ dì fāng shù qiān lǐ gǔ hào fēng shí

河北为天下根本,其民俭啬勤苦,地方数千里,古号丰实。

jīn qí de shí sān wèi qì dān suǒ yǒu yú chū zhēng fù zhě qī fēn ér yǐ

今其地,十三为契丹所有,余出征赋者,七分而已。

wèi shǐ qǐ záo shí èr qú yǐn zhāng shuǐ gài chì lǔ zhī tián ér hé nèi ráo zú

魏史起凿十二渠,引漳水溉斥卤之田,而河内饶足。

táng zhì dé hòu qú fèi ér xiāng wèi cí míng zhī de bìng zhāng shuǐ zhě lèi zāo jué yì jīn jiē chì lǔ bù kě gēng

唐至德后,渠废,而相、魏、磁、洺之地并漳水者,累遭决溢,今皆斥卤不可耕。

gù yán biān jùn xiàn shù juān zū shuì ér yòu mù jiān chú de zhàn mín tián shù bǎi qiān qǐng shì hé běi zhī de suī shí yǒu qí qī ér de fù zhī shí zhě sì fēn ér yǐ

故沿边郡县,数蠲租税,而又牧监刍地,占民田数百千顷,是河北之地,虽十有其七,而得赋之实者,四分而已。

yǐ sì fēn zhī lì gěi shí wàn fáng qiū zhī shī shēng mín bù dé bù kùn yě

以四分之力,给十万防秋之师,生民不得不困也。

qiě mù jiān yǎng mǎ shù wàn tú hào chú huàn wèi cháng huò qí yòng

且牧监养马数万,徒耗刍豢,未尝获其用。

qǐng zé zhuàng zhě pèi jūn shuāi zhě xǐ zhī hé nán zī xī zhě yǎng zhī mín jiān

请择壮者配军,衰者徙之河南,孳息者养之民间。

ba zhū jiōng mù yǐ qí de wèi tún tián fā yì zú xíng tú tián zhī suì kě yòng huò gǔ shù shí wàn hú

罢诸坰牧,以其地为屯田,发役卒、刑徒田之,岁可用获谷数十万斛。

fu zhāng shuǐ yī shí qí ní shù dòu gǔ rén yǐ wéi lì jīn rén yǐ wéi hài xì hu yòng yǔ bù yòng ěr

夫漳水一石,其泥数斗,古人以为利,今人以为害,系乎用与不用尔。

yuàn mù mín fù shí èr qú qú fù zé shuǐ fèn shuǐ fèn zé wú bēn jué zhī huàn

愿募民复十二渠,渠复则水分,水分则无奔决之患。

yǐ zhī guàn gài kě shǐ shù jùn jí lǔ zhī tián biàn wéi gāo yú rú shì zé mín fù shí bèi ér tǎng lǐn yǒu yú yǐ

以之灌溉,可使数郡瘠卤之田,变为膏腴,如是,则民富十倍,而帑廪有余矣。

yǐ cǐ yù dí hé qiú ér bù kě

以此驭敌,何求而不可。

zhào hé běi zhuǎn yùn shǐ guī dù ér tōng pàn míng zhōu wáng zhěn yán zhāng hé àn gāo shuǐ xià wèi yì shū dǎo

诏河北转运使规度,而通判洺州王轸言:"漳河岸高水下,未易疏导;

yòu qí liú zhuó bù kě gài tián

又其流浊,不可溉田。

yán fāng qiān jiān chá yù shǐ jí shàng shū bó zhěn shuō dì suī jiā zhī ér bù jí xíng yǔ zài hé qú zhì

"沿方迁监察御史,即上书驳轸说,帝虽嘉之而不即行,语在《河渠志》。

shí shū mì fù shǐ yàn shū yǐ hù jī cóng zhě shé chǐ zhī kāi fēng fǔ chén yáo zī pàn guān zhāng zōng huì rì shì jiǔ duò shì yán jiē tán zòu zhī

时枢密副使晏殊以笏击从者折齿,知开封府陈尧咨、判官张宗诲日嗜酒惰事,沿皆弹奏之。

tiān shèng wǔ nián ān fǔ guān shǎn jiǎn zhū xiàn qiū shuì shí èr sān

天圣五年,安抚关陕,减诸县秋税十二三。

hái wèi kāi fēng fǔ tuī guān

还,为开封府推官。

yòu tǐ liàng hé shuò jī mín suǒ zhì bù sì zhào fā guān lǐn jì zhī

又体量河朔饥民,所至不俟诏,发官廪济之。

jiù chú zhuǎn yùn fù shǐ

就除转运副使。

shàng yán

上言:

běn cháo zhì bīng xíng wèi jǐ yú gǔ

本朝制兵刑,未几于古。

zì qì dān tōng hǎo sān shí nián èr biān cháng zhūn zhòng bīng zuò hào guó yòng ér wèi zhī suǒ yǐ chù zhī

自契丹通好三十年,二边常屯重兵,坐耗国用,而未知所以处之。

qǐng jiào hé běi qiáng zhuàng yǐ dài jiù liáng jìn zú zhī quē

请教河北强壮,以代就粮禁卒之阙;

ba zhāo xiāng jūn yǐ qí rǒng zhě lì zuò tún tián

罢招厢军,以其冗者隶作屯田。

xíng zhī shù nián jìn zú dāng jiàn xiāo jiǎn ér qiáng zhuàng xī wèi jīng bīng yǐ

行之数年,禁卒当渐销减,而强壮悉为精兵矣。

gǔ zhě xíng guó píng yòng zhōng diǎn ér bǐ zhě yǐ chì chù zuì duō chóng yú lǜ

古者"刑国平,用中典",而比者以敕处罪,多重于律。

yǐ juàn gū zuì zhě chì yǐ mín zhí dài zhī lǜ zuò kūn tài ér yì zhě chì qíng cuàn yǐ wéi zú

以绢估罪者,敕以缗直代之,律坐髡钛而役者,敕黥窜以为卒。

bǐ zhū zhōu shàng yán zhé zú tài duō yī shí bù zú yuàn wù fù zhé zhě qī shí yú zhōu

比诸州上言,谪卒太多,衣食不足,愿勿复谪者七十余州。

yǐ lǜ yán zhī jiē bù zhì shì shì yǐ fán wén wǎng zhī ér zhì yú lǐ yě

以律言之,皆不至是,是以繁文罔之而置于理也。

chéng yuàn xuē shēn wén ér yòng zhèng lǜ yǐ qián dìng zuì zhě xī cóng juàn gū

诚愿削深文而用正律,以钱定罪者,悉从绢估;

qíng cuàn wèi zú zhě zhǐ cóng kūn tài

黥窜为卒者,止从髡钛。

cǐ suǒ wèi shèng cán qù shā wú dài bǎi nián zhě yě

此所谓胜残去杀,无待百年者也。

bèi zhào jū cáo ruì yù yú zhēn dìng fǔ qiān diàn zhōng shì yù shǐ

被诏鞫曹汭狱于真定府,迁殿中侍御史。

mǔ sāng fú chú gǎi shàng shū gōng bù yuán wài láng zhī xíng zhōu fù qǐ wèi hé běi zhuǎn yùn shǐ

母丧服除,改尚书工部员外郎、知邢州,复起为河北转运使。

zòu ba èr mù jiān yǐ de fù mín

奏罢二牧监,以地赋民。

dǎo xiāng wèi xíng zhào shuǐ xià tiān píng jǐng yòu zhū qú gài tián shù wàn qǐng

导相、卫、邢、赵水下天平、景祐诸渠,溉田数万顷。

yīn yì què zòu shì shàng suǒ zhe chūn qiū jí chuán shí liù juǎn fù shàng shū yǐ chūn qiū lùn shí shì

因诣阙奏事,上所著《春秋集传》十六卷,复上书以《春秋》论时事。

shòu zhí zhāo wén guǎn wèi sān sī hù bù fù shǐ xǐ yán tiě qiān bīng bù yuán wài láng tiān zhāng gé dài zhì shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ

授直昭文馆,为三司户部副使,徙盐铁,迁兵部员外郎、天章阁待制、陕西都转运使。

shí cháo tíng jiāng jiǎn zú shù jiù shí nèi dì zhào yǔ zhī zhōu zǒng guǎn qián xiá děng yì

时朝廷将减卒戍,就食内地,诏与知州、总管、钤辖等议。

yán jí zòu jiǎn zú shù wàn zhī shū mì yuàn li zī yǐ wéi bù kě fù xià yán biān dōu jiān yì

沿即奏减卒数万,知枢密院李谘以为不可,复下沿边都监议。

yán shàng shū yuē bīng jī dāng zài láng miào zhī shàng qǐ kě qǔ zé xiǎo rén zāi

沿上疏曰:"兵机当在廊庙之上,岂可取责小人哉!

zī è qí yán zòu ba zhī jiàng zhī huá zhōu xǐ chéng dé jūn

"谘恶其言,奏罢之,降知滑州,徙成德军。

jiàn xué xiào xíng xiāng yǐn jiǔ lǐ

建学校,行乡饮酒礼。

qiān xíng bù láng zhōng hé dōng dōu zhuǎn yùn shǐ jiā lóng tú gé zhí xué shì zhī bīng zhōu

迁刑部郎中、河东都转运使,加龙图阁直学士、知并州。

shí yuán hào shù kòu hé dōng jiàn yì xǐ fēng zhōu bù bào yǐ ér zhōu guǒ xiàn

时元昊数寇河东,建议徙丰州,不报,已而州果陷。

jìn shū mì zhí xué shì yòu sī láng zhōng wèi jīng yuán lù jīng lüè ān fǔ zhāo tǎo shǐ jiān zhī wèi zhōu

进枢密直学士、右司郎中,为泾原路经略、安抚、招讨使兼知渭州。

zēng tún bīng chéng zhōng ài shén nǎi zhù xī guān chéng wǔ lǐ

增屯兵,城中隘甚,乃筑西关城五里。

gǎi jīng zhōu guān chá shǐ

改泾州观察使。

yuán hào rù kòu fù dōu zǒng guǎn gé huái mǐn lǜ bīng chū hàn yán jiào huái mǐn lǜ bīng jù wǎ tíng dài zhī

元昊入寇,副都总管葛怀敏率兵出捍,沿教怀敏率兵据瓦亭待之。

huái mǐn jìn bīng zhèn róng yán yǐ shū jiè wù rù dì bèi chéng wèi zhài yǐ léi shī yòu zéi zéi zhì fā fú jī zhī kě yǒu gōng

怀敏进兵镇戎,沿以书戒勿入,第背城为砦,以羸师诱贼,贼至,发伏击之可有功。

huái mǐn bù tīng jìn zhì dìng chuān guǒ wèi suǒ bài

怀敏不听,进至定川,果为所败。

zéi chéng shèng fàn wèi zhōu yán lǜ zhōu rén chéng chéng duō zhāng qí zhì wèi yí bīng zéi suì yǐn qù

贼乘胜犯渭州,沿率州人乘城,多张旗帜为疑兵,贼遂引去。

zuò huái mǐn bài fù wèi lóng tú gé zhí xué shì xíng bù láng zhōng zhī guó zhōu xún jiàng tiān zhāng gé dài zhì ér wèi quán yù shǐ zhōng chéng gǔ chāng cháo suǒ zòu luò dài zhì

坐怀敏败,复为龙图阁直学士、刑部郎中、知虢州,寻降天章阁待制,而为权御史中丞贾昌朝所奏,落待制。

wèi jǐ xǐ zhī chéng dé jūn fù dài zhì yòu xǐ hé zhōng fǔ zú

未几,徙知成德军,复待制,又徙河中府,卒。

yán hǎo jiàn míng dāng shì shì ér qí lùn duō jǔ yǔ

沿好建明当世事,而其论多龃龉。

chū xìng hé běi shuǐ lì dǎo zhū qú gài mín tián lùn zhě yǐ wéi wú yì

初兴河北水利,导诸渠溉民田,论者以为无益。

yǐ ér xíng zhōu mín yǒu zhēng qú shuǐ zhì shā rén zhě rán hòu rén zhī yán suǒ jiàn wèi lì

已而邢州民有争渠水至杀人者,然后人知沿所建为利。

cháng lùn yǐ chūn qiū fǎ duàn shì rán zhēn dìng zhī yù rén yǐ wéi yán fù zhì zhī

尝论以《春秋》法断事,然真定之狱,人以为沿傅致之。

yǒu wén jí èr shí juǎn táng zhì èr shí yī juàn

有文集二十卷,《唐志》二十一卷。

zi dǐng

子鼎。

dǐng zì dǐng chén yǐ jìn shì dì lèi qiān tài cháng bó shì

鼎字鼎臣,以进士第,累迁太常博士。

wáng yáo chén lǐng sān sī jǔ gòu dàng gōng shì shù shàng shū lùn shí zhèng dé shī

王尧臣领三司,举勾当公事,数上书论时政得失。

shí tiān zǐ huàn lì zhì duō chí jiān sī bù jǔ zhí ér fàn zhòng yān děng fāng zhí zhèng zé zhū lù shǐ zhě lìng àn jǔ bù fǎ yǐ dǐng tí diǎn jiāng dōng xíng yù

时天子患吏治多弛,监司不举职,而范仲淹等方执政,择诸路使者令按举不法,以鼎提点江东刑狱。

yǔ zhuǎn yùn shǐ yáng hóng pàn guān wáng chāo jìng zhì fā lì zhì wēi yǐn zuì wú suǒ dài

与转运使杨纮、判官王绰竞擿发吏,至微隐罪无所贷。

yú shì suǒ bù guān lì yuàn zhī mù wéi sān hǔ

于是所部官吏怨之,目为"三虎"。

rén zōng wén zhī bù shuō hòu fu wéi jǐ fèng shǐ jiāng dōng jiè yǐ wú xiào sān hǔ wèi yě

仁宗闻之,不说,后傅惟几奉使江东,戒以毋效"三虎"为也。

zhòng yān děng ba dǐng yǔ hóng chāo jiē wéi rén suǒ yán shí dǐng tí diǎn liǎng zhè xíng yù jiàng zhī shēn zhōu

仲淹等罢,鼎与纮、绰皆为人所言,时鼎提点两浙刑狱,降知深州。

wáng zé yǐ bèi zhōu fǎn shēn zú páng dàn yǔ qí tú móu yǐ yuán rì shā jūn xiào jié kù bīng yīng zhī

王则以贝州反,深卒庞旦与其徒,谋以元日杀军校、劫库兵应之。

qián yī rì yǒu gào zhě

前一日,有告者。

dǐng yè chū xí qiǎn jūn xiào shè shì wài yì ér yīn wèi zhī bèi

鼎夜出檄,遣军校摄事外邑,而阴为之备。

yì rì huì liáo lì zhì jiǔ rú cháng pàn dǎng è bù gǎn dòng

翌日,会僚吏置酒如常,叛党愕不敢动。

dǐng cì de shí xú bǔ shǒu móu shí bā rén sòng yù

鼎刺得实,徐捕首谋十八人送狱。

yù jù sì zhuǎn yùn shǐ zhì shěn jué

狱具,俟转运使至审决。

wèi zhì jūn zhōng xiōng xiōng móu jié qiú

未至,军中恟恟谋劫囚。

dǐng yīn wèi liáo lì yuē wú bù yǐ lèi zhū jūn

鼎因谓僚吏曰:"吾不以累诸君。

dú mìng qǔ qiú jié ào zhě shù rén zhǎn yú shì zhòng jiē shī sè yī jùn tiè rán

"独命取囚桀骜者数人,斩于市,众皆失色,一郡帖然。

zhuǎn yùn shǐ zhì qiú wèi jué zhě bàn xùn zhī jiē fú zhū

转运使至,囚未决者半,讯之,皆伏诛。

míng nián hé běi dà jī rén xiāng shí dǐng jīng yíng zhèn jiù pō jìn lì

明年,河北大饥,人相食,鼎经营赈救,颇尽力。

xǐ jiàn zhōu qí sú shēng zǐ duō bù jǔ dǐng wèi tiáo jiào jìn zhǐ

徙建州,其俗生子多不举,鼎为条教禁止。

shí dào fàn chá yán zhě zhòng yī qiè zhàng qiǎn zhī jiān sī shù yǐ wéi yán dǐng fú wèi biàn

时盗贩茶盐者众,一切杖遣之,监司数以为言,鼎弗为变。

xǐ tí diǎn hé běi xíng yù zhì jiān zāng yì jí suǒ hé jǔ bù bì guì shì

徙提点河北刑狱,治奸赃益急,所劾举,不避贵势。

zhào wèi kāi fēng fǔ pàn guān gǎi yán tiě pàn guān lèi qiān sī fēng yuán wài láng huái nán liǎng zhè jīng hú zhì zhì fā yùn fù shǐ

召为开封府判官,改盐铁判官,累迁司封员外郎、淮南两浙荆湖制置发运副使。

nèi shì yáng yǒng dé zòu qǐng yán biàn zhì pù wǎn cáo zhōu suì kě shěng zú liù wàn dǐng yì yǐ wéi bù kě

内侍杨永德奏请沿汴置铺挽漕舟,岁可省卒六万,鼎议以为不可。

yǒng dé héng huá zhí zhèng zhòng wéi qí zòu nǎi lìng sān sī pàn guān yī yuán jiāng yǒng dé jiù dǐng yì fā bā nàn yǒng dé bù néng fù

永德横猾,执政重违其奏,乃令三司判官一员将永德就鼎议,发八难,永德不能复。

dǐng yīn shū yán bì xià xìng chá yòng chén bù yí guò tīng xiǎo rén wàng yǒu suǒ gǎi yǐ wù guó jì

鼎因疏言:"陛下幸察用臣,不宜过听小人,妄有所改,以误国计。

yú shì yǒng dé yán bù yòng

"于是永德言不用。

jū èr nián suì yǐ wéi shǐ

居二年,遂以为使。

qián shǐ zhě duō yú shì nán wù yīn zòu jì jīng shī chí yí quán guì

前使者多渔市南物,因奏计京师,持遗权贵。

dǐng yī wú suǒ shì dú xī yì jīng lì shì shì wú dà xiǎo bì chū yú jǐ

鼎一无所市,独悉意精吏事,事无大小,必出于己。

fán diào fā gāng lì dù cáo lù yuǎn jìn dìng xiān hòu wèi chéng fǎ yú shì láo yì jūn lì bù néng wéi zhòng qīng

凡调发纲吏,度漕路远近,定先后为成法,于是劳逸均,吏不能为重轻。

guān zhōu jìn sī zǎi zhōu bīng wú yǐ zì jǐ zé jǐn dào guān mǐ wèi jiān

官舟禁私载,舟兵无以自给,则尽盗官米为奸。

yǒu néng jū fàn zì shàn zhě shì rén chí yǐ fǎ bù kěn cháng suǒ bū

有能居贩自赡者,市人持以法,不肯偿所逋。

dǐng wèi yí zhōu xiàn dū cháng zhī zhōu rén yǒu yǐ zì jǐ bù wéi jiān ér suǒ yùn mǐ wèi cháng bù zú yě

鼎为移州县督偿之,舟人有以自给,不为奸,而所运米未尝不足也。

rù wèi sān sī yán tiě fù shǐ

入为三司盐铁副使。

shù yǔ bāo zhěng zhēng yì bù shǎo qū

数与包拯争议,不少屈。

zhěng sù qiáng rán wú rú zhī hé

拯素强,然无如之何。

qiān xíng bù láng zhōng tiān zhāng gé dài zhì hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ xǐ shǐ hé dōng zú

迁刑部郎中、天章阁待制、河北都转运使,徙使河东,卒。

dǐng xìng lián bù qī cháng rèn qí zi zú rén yù zēng nián yǐ tú sù shì dǐng bù kě

鼎性廉不欺,尝任其子,族人欲增年以图速仕,鼎不可。

fù sǐ fēn zhū zǐ yǐ cái dǐng xī tuī yǔ qí dì

父死,分诸子以财,鼎悉推与其弟。

cháng zhī lín qióng xiàn zhuǎn yùn shǐ xuǎn shè xīn fán xīn fán duō zhí tián dǒu sù bù yǐ zì rù

尝知临邛县,转运使选摄新繁,新繁多职田,斗粟不以自入。

fèng shǐ qì dān de qiān jiān sàn zhī zú rén yī rì jǐn

奉使契丹,得千缣,散之族人,一日尽。

suǒ zhì bù rǎo wéi shì yǐn shí rì yòng wù zēng zhí yǐ cháng

所至不扰,唯市饮食日用物,增直以偿。

shì jì mǔ xiào jiào yù gū zhí shèn zhì zì fèng yǎng jiǎn yuē

事继母孝,教育孤侄甚至,自奉养俭约。

dāng guān míng mǐn qiáng zhí bù kě náo

当官明敏,强直不可挠。

suǒ jiàn shì duō zhī míng yǒu zhōng shēn bù shí zhě

所荐士多知名,有终身不识者。

rán xìng cāi jì qí xíng bù zhì yú yào ěr jiē shǒu zì jiōng jué

然性猜忌,其行部,至于药饵,皆手自扃𫔎。

zhì lù zhōu bā yì guǎn jí zuò bù zhī rén shì zuǒ yòu huáng jù fèi yào lián xī wú tí shi mò gǎn jìn yǐ qì yú zú

至潞州八义馆,疾作,不知人事,左右遑遽,发药奁,悉无题识,莫敢进,以迄于卒。

chū dǐng yǔ dì yù jiē yǒu cái qì hǎo shàng shū yán shì rén zōng chēng zhī yǐ wéi yù mèng làng dǐng suǒ yán duō kě yòng

初,鼎与弟豫皆有才气,好上书言事,仁宗称之,以为豫孟浪,鼎所言多可用。

yù wéi rén bù shì jī jiǎn yǐ dà lǐ sì chéng zhī yī quē xiàn yǒu yì zhèng

豫为人不事羁检,以大理寺丞知伊阙县,有异政。

qì guān fú yóu jiāng hú jiān zhí huò zì jǐ yǐ zú

弃官浮游江、湖间,殖货自给以卒。

dù qǐ zì wěi cháng

杜杞,字伟长。

fù gǎo yīn bǔ jiāng zuò jiān zhǔ bù zhī jiàn yáng xiàn

父镐,荫补将作监主簿,知建阳县。

qiáng mǐn yǒu cái

强敏有才。

mǐn sú lǎo ér shēng zǐ zhé bù jǔ

闽俗,老而生子辄不举。

qǐ shǐ wǔ bǎo xiāng chá fàn zhě de zhòng zuì

杞使五保相察,犯者得重罪。

lèi qiān shàng shū yú bù yuán wài láng zhī héng zhōu

累迁尚书虞部员外郎、知横州。

shí ān huà mán kòu biān shā zhī yí zhōu wáng shì níng chū bīng tǎo zhī

时安化蛮寇边,杀知宜州王世宁,出兵讨之。

qǐ yán lǐng nán zhū jùn wú chéng guō jiá bīng zhī bèi mù shǒu fēi cái

杞言:"岭南诸郡,无城郭甲兵之备,牧守非才。

héng wèi yōng qīn lián sān jùn yān hóu dì shì xiǎn zǔ kě tún bīng wèi yuán

横为邕、钦、廉三郡咽喉,地势险阻,可屯兵为援。

yōng guǎn nèi zhì guǎng yuán wài kòng jiāo zhǐ yuàn zé wén chén shi quán biàn liàn dá lǐng wài shì zhě yǐ wéi mù shǒu shǐ jīng zhì biān shì

邕管内制广源,外控交阯,愿择文臣识权变练达岭外事者,以为牧守,使经制边事。

gǎi tōng pàn zhēn zhōu xǐ zhī jiě zhōu quán fā qiǎn dù zhī pàn guān

"改通判真州,徙知解州,权发遣度支判官。

dào qǐ jīng xi lüè shāng shān jūn fáng fén guāng huà jūn shòu jīng xi zhuǎn yùn àn chá shǐ

盗起京西,掠商、邓、均、房,焚光化军,授京西转运、按察使。

jū shù yuè zéi píng

居数月,贼平。

huì guǎng xī qū xī fàn yòu bái yá shān mán méng gǎn fǎn yǒu zhòng shù qiān xí pò huán zhōu dài xī pǔ yì zhèn níng zhài lǐng wài sāo rán

会广西区希范诱白崖山蛮蒙赶反,有众数千,袭破环州、带溪普义镇宁砦,岭外骚然。

zhuó xíng bù yuán wài láng zhí jí xián yuàn guǎng nán xi lù zhuǎn yùn àn chá ān fǔ shǐ

擢刑部员外郎、直集贤院、广南西路转运按察安抚使。

xíng cì zhēn zhōu xiān qiǎn jí dì yǐ shū yù mán tīng qí zì xīn

行次真州,先遣急递以书谕蛮,听其自新。

cì yí zhōu mán wú zhì zhě

次宜州,蛮无至者。

qǐ de zhōu xiào chū yù qiú tuō qí xiè shǐ rù dòng shuō zéi bù tīng

杞得州校,出狱囚,脱其械,使入洞说贼,不听。

nǎi lè bīng gōng pò bái yá huáng ní jiǔ jū shān zhài jí wǔ tóng fén huǐ jī jù zhǎn shǒu bǎi yú jí fù huán zhōu

乃勒兵攻破白崖、黄坭、九居山砦及五峒,焚毁积聚,斩首百余级,复环州。

zéi sàn zǒu xī fàn zǒu lì bō dòng qǐ qiǎn shǐ yòu zhī gǎn lái jiàng

贼散走,希范走荔波洞,杞遣使诱之,赶来降。

qǐ wèi jiàng zuǒ yuē zéi yǐ qióng cù jiàng wǒ wēi bù zú zhì zé ēn bù néng huái suǒ yǐ shù pàn bù rú jǐn shā zhī

杞谓将佐曰:"贼以穷蹙降我,威不足制则恩不能怀,所以数叛,不如尽杀之。

nǎi jī niú mǎ wèi màn tuó luó jiǔ dà huì huán zhōu fú bīng fā zhū qī shí yú rén

"乃击牛马,为曼陀罗酒,大会环州,伏兵发,诛七十余人。

hòu sān rì yòu de xī fàn hǎi zhī yǐ yí zhū mán yīn lǎo bìng ér shì zhě cái bǎi yú rén

后三日,又得希范,醢之以遗诸蛮,因老病而释者,才百余人。

yù shǐ méi zhì hé qǐ shā jiàng shī xìn zhào jiè yù zhī wèi liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ

御史梅挚劾杞杀降失信,诏戒谕之,为两浙转运使。

míng nián xǐ hé běi bài tiān zhāng gé dài zhì huán qìng lù jīng lüè ān fǔ shǐ zhī qìng zhōu

明年,徙河北,拜天章阁待制、环庆路经略安抚使、知庆州。

qǐ shàng yán shā jiàng zhě chén yě dé zuì bù gǎn cí

杞上言:"杀降者臣也,得罪不敢辞。

jiāng lì láo wèi lù chén wèi gǎn shòu mìng

将吏劳未录,臣未敢受命。

yīn wèi xíng shǎng

"因为行赏。

fán qiú lǜ zhòng qiān yú nèi fù xià rén yǐ bīng suǒ qiú ér jié biān hù lüè mǎ niú yǒu zhào zé qǐ

蕃酋率众千余内附,夏人以兵索酋而劫边户,掠马牛,有诏责杞。

qǐ yán bǐ wéi shì jǔ bīng qiú bù kě yǔ

杞言:"彼违誓举兵,酋不可与。

yīn yí xí xià rén bù cháng suǒ lüè zé qiú bù kě de jì ér bīng yì bà qù

"因移檄夏人,不偿所掠,则酋不可得,既而兵亦罢去。

qǐ xìng qiáng jì bó lǎn shū chuán tōng yīn yáng shù shù zhī xué zì yán wú nián sì shí liù sǐ yǐ

杞性强记,博览书传,通阴阳数术之学,自言吾年四十六死矣。

yī rì jù cè jiàn xī fàn yǔ gǎn zài qián sù yuān huà yuē ěr kuáng tiě pàn mìng fǎ dāng zhū shàng gǎn su yá

一日据厕,见希范与赶在前诉冤,叱曰:"尔狂僣叛命,法当诛,尚敢诉邪!

wèi jǐ zú

"未几卒。

yǒu zòu yì shí èr juǎn

有奏议十二卷。

xiōng zhí yǐ wén yǎ zhī míng lèi rèn jiān sī zhōng shào fǔ jiān

兄植,以文雅知名,累任监司,终少府监。

dì shū yì qiáng mǐn wéi bǐ bù yuán wài láng

弟枢,亦强敏,为比部员外郎。

yǒu zhāng yàn fāng zhě wēn chéng huáng hòu mǔ yuè guó fū rén kè yě

有张彦方者,温成皇后母越国夫人客也。

zuò jiān lì lùn sǐ yǔ lián yuè guó fū rén

坐奸利论死,语连越国夫人。

kāi fēng bù gǎn qióng zhì zhí zhèng yǐ hòu gù yì bù fù jí

开封不敢穷治,执政以后故,亦不复诘。

yù shàng zhōng shū qiǎn shū lǜ wèn shū yáng yán jiāng bó zhèng

狱上,中书遣枢虑问,枢扬言将驳正;

jí gǎi yòng jiàn guān chén shēng zhī quán xìng qiè chǐ yú shū

亟改用谏官陈升之,权幸切齿于枢。

qián cǐ yù shǐ zhōng chéng wáng jǔ zhèng liú bǎi guān bān lùn zhāng yáo zuǒ chú xuān huī shǐ shū cháng chū bān wèn qí gù

前此,御史中丞王举正留百官班论张尧佐除宣徽使,枢尝出班问其故。

zhì shì gài lěi yuè yǐ zuò shì zuì shū chù jiān héng zhōu shuì zú

至是,盖累月矣,坐是罪枢,绌监衡州税,卒。

yáng tián zì lè dào bǎo jìng jūn jié dù shǐ zhòng xūn zhī zēng sūn

杨畋〈字乐道,保静军节度使重勋之曾孙。

jìn shì jí dì shòu mì shū shěng jiào shū láng bīng zhōu lù shì cān jūn zài qiān dà lǐ sì chéng zhī yuè zhōu

进士及第,授秘书省校书郎、并州录事参军,再迁大理寺丞、知岳州。

qìng lì sān nián hú nán yáo rén táng hé děng jié lüè zhōu xiàn zhuó diàn zhōng chéng tí diǎn běn lù xíng yù zhuān zhì dào zéi shì

庆历三年,湖南徭人唐和等劫掠州县,擢殿中丞、提点本路刑狱,专治盗贼事。

nǎi mù cái yǒng shēn rù tóng tǎo jī

乃募才勇,深入峒讨击。

rán nán fāng jiǔ bù shí bīng shì zú duō wèi shè

然南方久不识兵,士卒多畏慑。

jí zhàn gū jiāng tóng qián jūn nǜ dà bīng xī kuì tián bó yán xià jiè qiǎn cǎo dé bù sǐ

及战孤浆峒,前军衄,大兵悉溃,畋踣岩下,藉浅草得不死。

zú lì zhòng píng liù tóng yǐ gōng qiān tài cháng bó shì

卒厉众平六峒,以功,迁太常博士。

wèi jǐ zuò bù jiāng hú yuán zhàn sǐ jiàng zhī tài píng zhōu

未几,坐部将胡元战死,降知太平州。

suì yú zéi yì sì

岁余,贼益肆。

dì qiǎn yù shǐ àn shì hái yán tián cháng zhàn shān xià rén lè wèi yòng jīn yù tiǎn zéi fēi tián bù kě

帝遣御史按视,还言:"畋尝战山下,人乐为用,今欲殄贼,非畋不可。

nǎi shòu dōng rǎn yuàn shǐ jīng hú nán lù bīng mǎ qián xiá

"乃授东染院使、荆湖南路兵马钤辖。

zéi wén tián zhì jiē kǒng wèi yú lǐng nán dùn

贼闻畋至,皆恐畏,逾岭南遁。

yòu zhào wǎng sháo lián děng zhōu zhāo ān zhī

又诏往韶、连等州招安之。

nǎi yuē zéi shǐ chū tóng shòu tián wèi mín ér zhuǎn yùn shǐ yù shòu yǐ guān yǔ zī nà zhì shǐ hái

乃约贼使出峒,授田为民,而转运使欲授以官与赀,纳质使还。

tián yuē zéi piāo gōng hú guǎng qī nián suǒ shā bù kě shèng jì jīn shǐ bǎo zī liáng jù tóng xué qí shì bù jiǔ bì fù luàn

畋曰:"贼剽攻湖、广七年,所杀不可胜计,今使饱赀粮、据峒穴,其势不久必复乱。

míng nián chūn zéi guǒ fù chū yáng shān

"明年春,贼果复出阳山。

tián jí lǐng zhòng chū lǐng wài shè xià qiū fán shí wǔ zhàn zéi kuì tián gǎn zhàng jí guī

畋即领众出岭外,涉夏、秋,凡十五战,贼溃,畋感瘴疾归。

mán píng yuàn hái jiù guān gǎi shàng shū tún tián yuán wài láng zhí shǐ guǎn zhī suí zhōu

蛮平,愿还旧官,改尚书屯田员外郎、直史馆、知随州。

zhào hái wèi sān sī hù bù pàn guān fèng shǐ hé dōng

召还,为三司户部判官,奉使河东。

dīng fù yōu huì nóng zhì gāo xiàn yōng zhōu zhào zhì dōu mén wài cí yǐ sāng fú bù gǎn jiàn

丁父忧,会侬智高陷邕州,召至都门外,辞以丧服不敢见。

rén zōng cì yǐ fú shì yù jīn rù duì biàn diàn

仁宗赐以服饰御巾,入对便殿。

jí rì chú qǐ jū shè rén zhī jiàn yuàn guǎng nán dōng xī lù tǐ liàng ān fǔ jīng zhì zéi dào

即日,除起居舍人、知谏院、广南东西路体量安抚、经制贼盗。

tián zhì sháo zhōu huì zhāng zhōng zhàn sǐ zhì gāo zì guǎng zhōu huí jūn shā tóu jiāng jì

畋至韶州,会张忠战死,智高自广州回军沙头,将济。

tián lìng sū jiān qì yīng zhōu jiǎng xié fén liáng chǔ jí zhào kāi yūn cén zōng mǐn wáng cóng zhèng tuì bǎo sháo zhōu

畋令苏缄弃英州,蒋偕焚粮储,及召开赟、岑宗闵、王从政退保韶州。

zéi shì yù chì tián bù néng kàng suì shā jiǎng xié wáng zhèng lún bài chén shǔ fù jù yōng zhōu

贼势愈炽,畋不能抗,遂杀蒋偕、王正伦,败陈曙,复据邕州。

tián zuò shì luò zhī jiàn yuàn zhī è zhōu zài jiàng wèi tún tián yuán wài láng zhī guāng huà jūn

畋坐是落知谏院、知鄂州,再降为屯田员外郎、知光化军。

míng nián yòu jiàng wèi tài cháng bó shì suì zhōng xǐ bīn zhōu

明年,又降为太常博士,岁终,徙邠州。

fù qǐ jū shè rén wèi hé dōng zhuǎn yùn shǐ

复起居舍人,为河东转运使。

rù wèi sān sī hù bù fù shǐ qiān lì bù yuán wài láng

入为三司户部副使,迁吏部员外郎。

fèng shǐ qì dān yǐ céng bó zǔ yè cháng xiàn lǔ cí bù xíng

奉使契丹,以曾伯祖业尝陷虏,辞不行。

hé běi jiù yǐ tǔ juàn gěi jūn zhuāng sān sī shǐ zhāng fāng píng yì yǐ tā zhōu juàn

河北旧以土绢给军装,三司使张方平易以他州绢。

tián jì tóng shū zòu wén wài yì jí jí yòu mì chén qí bù kě

畋既同书奏闻,外议籍籍,又密陈其不可。

jiǔ zhī zhuó tiān zhāng gé dài zhì jiān shì dú pàn lì bù liú nèi quán

久之,擢天章阁待制兼侍读、判吏部流内铨。

shàng yán yuàn zé zōng shì zhī xián zhě shǐ shì shàn jìn zhōng wèi zōng miào jì

上言:"愿择宗室之贤者,使侍膳禁中,为宗庙计。

jiā yòu sān nián dōng hé běi dì zhèn

嘉祐三年冬,河北地震。

míng nián rì shí zhēng dàn

明年,日食正旦。

fù shàng shū yuē hàn chéng dì shí rì shí dì zhèn āi píng zhī shì dí sì lǚ jué cǐ tiān suǒ yǐ shì jiè yě

复上疏曰:"汉成帝时,日食地震,哀、平之世,嫡嗣屡绝,此天所以示戒也。

bì xià yi zǎo lì huáng sì yǐ dá tiān yì

陛下宜早立皇嗣,以答天意。

gǎi zhī zhì gào

"改知制诰。

li xún zì fáng yù shǐ qiān guān chá liú yǒng nián zì tuán liàn shǐ qiān fáng yù tián dāng cǎo zhì fēng hái cí tóu

李珣自防御使迁观察,刘永年自团练使迁防御,畋当草制,封还词头。

yīn yán zǔ zōng gù shì guō jìn shù xī shān dǒng zūn huì yáo nèi bīn shǒu huán qìng yǔ qiáng kòu duì lěi gè shí yú nián wèi cháng zhuǎn guān yí zhèn zhòng míng qì yě

因言:"祖宗故事,郭进戍西山,董遵诲、姚内斌守环、庆,与强寇对垒,各十余年,未尝转官移镇,重名器也。

jīn xún děng wú chǐ cùn gōng tè yǐ wài qi gù chú zhī kǒng fēi zǔ zōng yì

今珣等无尺寸功,特以外戚故除之,恐非祖宗意。

bù bào zhào tā shè rén cǎo zhì

"不报,诏他舍人草制。

ér fàn zhèn yán cháo tíng rú yǐ tián yán wéi shì dāng ba xún děng suǒ qiān guān

而范镇言:"朝廷如以畋言为是,当罢珣等所迁官;

tǎng yǐ wéi fēi qǐ fù lìng tián mìng cí

倘以为非,乞复令畋命词。

bù yǔn

"不允。

jìn lóng tú gé zhí xué shì fù zhī jiàn yuàn

进龙图阁直学士,复知谏院。

jiā yòu liù nián jīng shī dà shuǐ tián shàng yán hóng fàn wǔ xíng chuán jiǎn zōng miào zé shuǐ bù rùn xià

嘉祐六年,京师大水,畋上言:"《洪范五行传》:'简宗庙则水不润下。

yòu yuē tīng zhī bù cōng jué fá cháng shuǐ

'又曰:'听之不聪,厥罚常水。

qù nián xià qiū zhī jiāo jiǔ yǔ shāng jia chán zhōu hé jué dōng nán shù lù dà shuǐ wèi lì

'去年夏秋之交,久雨伤稼,澶州河决,东南数路,大水为沴。

bì xià lín yù yǐ lái róng shòu zhí jiàn fēi tīng zhī bù cōng yě

陛下临御以来,容受直谏,非听之不聪也。

yǐ xiào shì qīn fēi jiǎn yú zōng miào yě

以孝事亲,非简于宗庙也。

rán ér zāi yì shù jiàn chén yú dài yǐ wéi wàn jī zhī tīng bì yǒu shī yú shěn zhě

然而灾异数见,臣愚殆以为万机之听,必有失于审者;

qī miào zhī xiǎng bì yǒu shī yú shùn zhě wéi bì xià jī sī ér jiǎo zhèng zhī

七庙之享,必有失于顺者,惟陛下积思而矫正之。

nǎi xià qí zhāng lǐ guān bìng liǎng zhì kǎo yì xián yán nán jiāo sān shèng bìng yòu wēn chéng huáng hòu lì miào jiē wéi jīng lǐ

"乃下其章礼官并两制考议,咸言南郊三圣并侑,温成皇后立庙,皆违经礼。

yú shì zhào zì jīn nán jiāo yǐ tài zǔ huáng dì dìng pèi gǎi wēn chéng miào wèi cí diàn

于是诏:"自今南郊以太祖皇帝定配,改温成庙为祠殿。

jiù zhì nèi shì shí nián yī qiān guān

旧制,内侍十年一迁官。

shū mì yuàn yǐ wéi jiǎo xìng nǎi gēng dìng suì shù bèi zhī

枢密院以为侥幸,乃更定岁数倍之。

tián yán wén chén qī qiān ér nèi shì shǐ dé yī mó kān wèi bù jūn

畋言:"文臣七迁,而内侍始得一磨勘,为不均。

yi rú wén wǔ guān liáo lì zēng qí suì kǎo

宜如文武官僚例,增其岁考。

suì zhào nán bān yǐ shàng réng jiù zhì wú láo ér cháng zuò zuì tú zhě jí bèi qí nián

"遂诏南班以上仍旧制,无劳而尝坐罪徒者,即倍其年。

yì zhě wèi tián yǐ shì rén bǐ yān sì wèi shī

议者谓畋以士人比阉寺为失。

zú zèng yòu jiàn yì dài fū

卒,赠右谏议大夫。

tián chū yú jiāng jiā zhé jié xǐ xué wèn wèi shì dà fū suǒ chēng

畋出于将家,折节喜学问,为士大夫所称。

tài shān xià tǎo mán jiā wèn zhì jí fén zhī yǔ shì zú tóng gān kǔ pò zhū tóng

大山下讨蛮,家问至,即焚之,与士卒同甘苦,破诸峒。

jí yòng zhī lǐng nán yǐ wú gōng chì míng chēng suì shuāi

及用之岭南,以无功斥,名称遂衰。

xìng qíng jiè jǐn wèi měi zòu shì bì fā fēng shù sì ér hòu shàng zhī

性情介谨畏,每奏事,必发封数四而后上之。

zì fèng shén yuē wèi jùn dài kè suī jiān sī cài guǒ shù qì ér yǐ

自奉甚约,为郡待客,虽监司,菜果数器而已。

jí zú jiā wú yú zī tè cì huáng jīn èr bǎi liǎng

及卒,家无余赀,特赐黄金二百两。

qí hòu duān wǔ zèng jiǎng dú guān yù fēi bái shū shàn qiǎn shǐ tè cì zhì qí jiù

其后端午赠讲读官,御飞白书扇,遣使特赐置其柩。

zhōu chén zì wén yuān dèng zhōu ráng rén

周湛,字文渊,邓州穰人。

jìn shì jiǎ kē wèi kāi zhōu tuī guān

进士甲科,为开州推官。

zhōng shēn yán shū pàn gǎi mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng tōng pàn róng zhōu

中身言书判,改秘书省著作佐郎、通判戎州。

sú bù zhī yī bìng zhě yǐ qí ráng wū zhù wéi shì chén qǔ gǔ fāng shū kè shí jiào zhī jìn wèi wū zhě zì shì rén shǐ yòng yī yào

俗不知医,病者以祈禳巫祝为事,湛取古方书刻石教之,禁为巫者,自是人始用医药。

lèi qiān shàng shū dōu guān yuán wài láng zhī qián zhōu tí diǎn guǎng nán dōng lù xíng yù

累迁尚书都官员外郎、知虔州,提点广南东路刑狱。

chū jiāng hú mín lüè liáng rén zhōu lǐng wài wèi nú bì

初,江、湖民略良人,鬻岭外为奴婢。

chén zhì shè fāng lüè sōu bǔ yòu tīng qí zì chén de nán nǚ èr qiān liù bǎi rén gěi yǐn shí hái qí jiā

湛至,设方略搜捕,又听其自陈,得男女二千六百人,给饮食还其家。

xǐ jīng xi lù dèng zhōu měi yáng yàn suì yì gōng shù shí wàn gài zhōu xiàn zhí tián ér lì bù jí mín chén zòu ba zhī

徙京西路,邓州美阳堰岁役工数十万,溉州县职田,而利不及民,湛奏罢之。

wèi yán tiě pàn guān sān sī zhàng jí hào fán lì xū lí xī wèi bì qī

为盐铁判官,三司帐籍浩烦,吏胥离析为弊欺。

chén wèi lì kān tóng fǎ suì jiǎn tiān xià jì zhàng qī qiān

湛为立勘同法,岁减天下计帐七千。

wèi jiāng nán xi lù zhuǎn yùn shǐ zhōu xiàn bù lǐng àn dú xiáo hùn wú jì cì qiě duō wáng shī mín sù sòng wú suǒ zhì zhì jiǔ bù néng jué

为江南西路转运使,州县簿领案牍,淆混无纪次,且多亡失,民诉讼无所质,至久不能决。

chén wèi lì hào yǐ yuè rì bǐ cì zhī zhào xià qí fǎ zhū lù

湛为立号,以月日比次之,诏下其法诸路。

yòu yǐ yáo fù bù jūn bǎi xìng qiǎo yú bì nì yīn tiáo qí guǐ míng xié diàn zhī lèi shí èr shì qiě xǔ mín zì yán fán kuò yǐn hù sān shí wàn

又以徭赋不均,百姓巧于避匿,因条其诡名挟佃之类十二事,且许民自言,凡括隐户三十万。

hái wèi hù bù pàn guān yòu wèi kuí zhōu lù zhuǎn yùn shǐ

还为户部判官,又为夔州路转运使。

yún ān yán jǐng suì fù mín xīn máo zhì pò chǎn zé bù yǐ chén wèi juān yán kè ér shěng shū xīn máo

云安盐井岁赋民薪茅,至破产责不已,湛为蠲盐课而省输薪茅。

pàn yán tiě gōu yuàn yǐ tài cháng shǎo qīng zhí zhāo wén guǎn wèi jiāng huái zhì zhì fā yùn shǐ

判盐铁勾院,以太常少卿直昭文馆,为江、淮制置发运使。

bì cí rén zōng jiè yǐ wú nà bāo jū yú jīng shī

陛辞,仁宗诫以毋纳包苴于京师。

chén huáng kǒng duì yuē chén méng shèng xùn bù gǎn gǒu fù quán yào yǐ móu jìn shēn

湛惶恐对曰:"臣蒙圣训,不敢苟附权要,以谋进身。

chén zhì fán jù néng de qí yào suǒ zhì xǐ tiáo shàng lì hài qián hòu zhì shù shí bǎi shì

"湛治烦剧,能得其要,所至喜条上利害,前后至数十百事。

tiān zī qiáng jì lì xū mǎn qián yī jiàn zhé shi qí xìng míng

天资强记,吏胥满前,一见辄识其姓名。

dà jiāng lì shū zhōu zhǎng fēng shā qí de zuì xiǎn wèi zhī shí pái wān chén yì sān shí wàn gōng záo hé shí lǐ yǐ bì zhī rén yǐ wéi lì

大江历舒州长风沙,其地最险,谓之石牌湾,湛役三十万工,凿河十里以避之,人以为利。

chú dù zhī fù shǐ

除度支副使。

jiù zhì fā yùn sī bǎo rèn jūn jiāng zhì sān sī bù dé kǎo fù ér jiē qiān zhī

旧制,发运司保任军将至三司,不得考覆而皆迁之。

zhì shì yǐ míng shàng zhě sān shí wǔ rén chén jǐn fù qí làn zhě

至是,以名上者三十五人,湛尽覆其滥者。

bài yòu jiàn yì dài fū

拜右谏议大夫。

shǐ qì dān cí bù xíng

使契丹,辞不行。

zhī xiāng zhōu xiāng rén bù shàn táo wǎ lǜ wèi zhú wū suì jiǔ qīn jù guān dào yán wǔ xiāng bī huǒ shù wéi hài

知襄州,襄人不善陶瓦,率为竹屋,岁久侵据官道,檐庑相逼,火数为害。

chén zhì dù qí suǒ qīn xī huǐ chè zhī zì shì wú huǒ huàn

湛至,度其所侵,悉毁彻之,自是无火患。

rán háo xìng bù biàn tí diǎn xíng yù li mù zòu chén rǎo rén xǐ zhī xiāng zhōu

然豪姓不便,提点刑狱李穆奏湛扰人,徙知相州。

yòu sī jiàn wú jí shū yuē chén cái sǔn jū mín dì wèi guān yě

右司谏吴及疏曰:"湛裁损居民第,为官也;

bǎi xìng qīn guān ér zhǔ sī jìn zhī qí zhí rán yě

百姓侵官而主司禁之,其职然也。

kuàng wén chén míng zhe lǜ lìng yuē mín yǐ xìn nǎi fèng fǎ xíng shì bǎi xìng zì zhī zuì bù gǎn su

况闻湛明著律令,约民以信,乃奉法行事,百姓自知罪不敢诉。

jùn cóng shì gāo zhí wēn xià sǒng zǐ xù yě

郡从事高直温,夏竦子婿也。

sǒng dǐ diàn zuì guǎng gù jiā zèn wū mù qiě wèi chén fá mù ruò gān zhū

竦邸店最广,故加谮于穆,且谓湛伐木若干株。

xī zhī mín jū qīn yuè guān dào mù zài dào cè jì zhèng qí qīn dì zé mù zài zhōng qú gù yi jiǎn qù

昔之民居侵越官道,木在道侧,既正其侵地,则木在中衢,固宜翦去。

yòu chén zhǒng qiū tóng qiān yú běn kè hù zhù shuǐ yǐ yán huǒ jìn

又湛种楸桐千余本,课户贮水,以严火禁。

yòu yú mín jū de zhòng jí jiù jǐng sì fèi ér fù xīng rén de qí lì

又于民居得众汲旧井四,废而复兴,人得其利。

dào bàng zhī jǐng fǎn zài mín jū zhī xià qí qīn yuè qǐ bù bái hu

道傍之井,反在民居之下,其侵越岂不白乎?

wàng zhào zhí zhèng dà chén biàn zhèng chén mù shì fēi míng chuí jiǎng chù

望诏执政大臣辨正湛、穆是非,明垂奖黜。

ruò wèi chén yǐ xíng zhī mìng dàn yú zhuī gǎi shì shāng fēng bài sú yí huàn yú hòu bù ruò zhuī gǎi zhī yù yě

若谓湛已行之命,惮于追改,是伤风败俗,贻患于后,不若追改之愈也。

chén shǒu dà jùn yú chén bù wéi zhòng qīng dàn guó jiā jǔ cuò yǒu suǒ wèi ān fèng zhí zhě jiāng hé yǐ quàn yá

湛守大郡,于湛不为重轻,但国家举错有所未安,奉职者将何以劝邪?

wèi jǐ zú

"未几卒。

chén wéi rén tuō yì shǎo wēi yí rán shàn shè nǔ suī gé wū yì zhōng de yún

湛为人脱易,少威仪,然善射弩,虽隔屋亦中的云。

xú de zì gōng zhǔn jiàn zhōu jiàn ān rén

徐的,字公准,建州建安人。

zhuó jìn shì dì bǔ qīn zhōu jūn shì tuī guān

擢进士第,补钦州军事推官。

qīn tǔ fán yù rén duō sǐ zhàng lì

钦土烦郁,人多死瘴疠。

de jiàn zhuǎn yùn shǐ zhèng tiān jiàn qǐng yuē xǐ zhōu bīn shuǐ kě wú huàn qǐng zhuǎn ér shàng wén

的见转运使郑天监,请曰:"徙州濒水可无患,请转而上闻。

cóng zhī tiān jiàn yīn zòu liú de shǐ bàn yì

"从之,天监因奏留的使办役。

de duǎn yī chí tǐng yǔ yì fū tóng láo kǔ zhù chéng guō lì lóu lǔ yǐ bèi zhàn shǒu

的短衣持梃,与役夫同劳苦,筑城郭,立楼橹,以备战守。

huà dì jū jūn mín wèi fǔ shè cāng kù gōu qú lí sì zhī lèi mín jiē biàn zhī

画地居军民,为府舍、仓库、沟渠、厘肆之类,民皆便之。

qiān dà lǐ sì chéng zhī wú xiàn yí liáng shān jūn tōng pàn cháng zhōu

迁大理寺丞、知吴县,移梁山军,通判常州。

shǔ suì jī chū mǐ wèi mí zhōu yǐ shí è zhě

属岁饥,出米为糜粥以食饿者。

lèi qiān shàng shū tún tián yuán wài láng zhī lín jiāng jūn zhuó guǎng nán xi lù tí diǎn xíng yù

累迁尚书屯田员外郎、知临江军,擢广南西路提点刑狱。

ān huà zhōu mán gōng shā jiāng lì suǒ bù zú wèi zhū móu yù pàn

安化州蛮攻杀将吏,所部卒畏诛,谋欲叛。

de chí zhì yí zhōu wèi xiǎo zhī yuē ěr cáo wáng jù néng chū lì tǎo zéi yóu kě lì gōng yǐ zì shú

的驰至宜州,慰晓之曰:"尔曹亡惧,能出力讨贼,犹可立功以自赎。

ruò cháo pàn zé xī sǐ

若朝叛则夕死。

fēi jì yě

非计也。

zhòng jiē liǎn shǒu tīng mìng

"众皆敛手听命。

zòu fù chéng hǎi zhōng gǎn jūn hòu jiē huò qí yòng

奏复澄海、忠敢军,后皆获其用。

gǎi zhī shū zhōu xǐ jīng hú běi lù zhuǎn yùn shǐ

改知舒州,徙荆湖北路转运使。

chén zhōu mán péng shì yì wèi kòu de kāi shì ēn xìn mán dǎng huǐ guò zì guī

辰州蛮彭士义为寇,的开示恩信,蛮党悔过自归。

shè jiāng líng fǔ shì chéng zhōng duō è shào nián yù wèi dào zhé yè zòng huǒ huǒ yī yè shí shù fā

摄江陵府事,城中多恶少年,欲为盗,辄夜纵火,火一夜十数发。

de jí qí è shào nián xìng míng shǐ xiāng bǎo rèn yuē ěr bèi dì xiāng chá bù rán jiē ěr zuì yě

的籍其恶少年姓名,使相保任,曰:"尔辈递相察,不然,皆尔罪也。

huǒ suì xi

"火遂息。

tài zǐ xǐ mǎ ōu yáng jǐng huá héng bù fǎ wèi lǐ rén hài de fā qí jiān cuàn zhī lǐng wài

太子洗马欧阳景猾横不法,为里人害,的发其奸,窜之岭外。

yǐ bīng bù yuán wài láng wèi huái nán jiāng zhè jīng hú zhì zhì fā yùn fù shǐ

以兵部员外郎为淮南、江、浙、荆湖制置发运副使。

zòu tōng tài zhōu hǎi ān rú gāo xiàn cáo hé zhào wèi xià de yǐ biàn yi diào bīng fu jùn zhì zhī chū zhì yán sān bǎi wàn jì de qián bā bǎi wàn mín

奏通泰州海安、如皋县漕河,诏未下,的以便宜调兵夫浚治之,出滞盐三百万,计得钱八百万缗。

suì wèi zhì zhì fā yùn shǐ

遂为制置发运使。

jūn zéi wáng lún qǐ shān dōng zhuǎn lüè huái nán de tuán bīng dài zhī

军贼王伦起山东,转掠淮南,的团兵待之。

huì qīng zhōu gǎi qiǎn pí jiàng fu yǒng jí zhuī shā rén lì yáng de yǔ shǎng qiān gōng bù láng zhōng

会青州改遣裨将傅永吉追杀人历阳,的与赏,迁工部郎中。

fù zhì tài zhōu xi xī hé fā jī yán jiā zhí zhāo wén guǎn

复治泰州西溪河,发积盐,加直昭文馆。

qū xī fàn méng gǎn kòu héng xiāng mìng de zhāo fǔ zhī

区希范、蒙赶寇衡湘,命的招抚之。

jì zhì zài sù huì mán qiú xiāng jì chū jiàng

既至,再宿,会蛮酋相继出降。

sān sī yǐ jiāo cí jìn yi zhào hái jì shì jì hái mán fù pàn

三司以郊祠近,宜召还计事,既还,蛮复叛。

chú dù zhī fù shǐ jīng hú nán lù ān fǔ shǐ zhì guì yáng jiàng zhě fù zhòng

除度支副使、荆湖南路安抚使,至桂阳,降者复众。

qí qīn jǐng shí ài huá yīn shuǐ tóu zhū dòng bù jiàng zhě de jiē tǎo píng zhī zhǎn qí qiú xióng kě qīng děng qiān yú jí

其钦景、石硋、华阴、水头诸洞不降者,的皆讨平之,斩其酋熊可清等千余级。

zú yú guì yáng

卒于桂阳。

lùn yuē sòng chéng píng shí shū shēng zhī bīng zhě gài guǎ xié yán shù shàng shū yán biān shì cè huà lùn yì yǒu dé yǒu shī gù jiē yī shí zhī jùn

论曰:宋承平时,书生知兵者盖寡,偕、沿数上书言边事,策画论议,有得有失,固皆一时之俊。

tián yóu jiāng jiā zi lì xué dì jìn shì zài tǎo yáo zéi qián shèng hòu bài bīng jiā zhī cháng yě

畋由将家子力学第进士,再讨徭贼,前胜后败,兵家之常也。

qǐ de jù yǐ zhēng yí zhōu mán lì gōng qǐ zé shā jiàng shī xìn de zé zhāo lái yǐ ēn qí yōu liè gài kě jiàn yǐ

杞、的俱以征宜州蛮立功,杞则杀降失信,的则招徕以恩,其优劣概可见矣。

chén qiáng mǐn suǒ zhì yǒu zhì jì shǐ chēng shàn shè yì yì wén chén zhī xí wǔ shì zhě yú

湛强敏,所至有治绩,史称善射,抑亦文臣之习武事者欤。

dǐng xìng xiào yǒu zì fèng shén yuē ér shū yú cái jū guān qīng biàn tǔ sú yǒu shēng zi bù jǔ zhě zhé jìn zhī dú fā zhāi lì jiān yí zhòng nù huò yǐ hǔ mù zhī qǐ qí rán hu

鼎性孝友,自奉甚约,而疏于财,居官清辨,土俗有生子不举者辄禁之,独发摘吏奸贻众怒,或以"虎"目之,岂其然乎?

yáo zhòng sūn zì mào zōng běn cáo nán zhe xìng zēng zǔ rén sì chén zhōu shāng shuǐ lìng yīn jiā yān

姚仲孙,字茂宗,本曹南著姓,曾祖仁嗣,陈州商水令,因家焉。

fù yè jǔ jìn shì dì yī guān zhì zhù zuò zuǒ láng

父晔,举进士第一,官至著作佐郎。

zhòng sūn zǎo gū shì mǔ xiào

仲孙早孤,事母孝。

zhuó jìn shì dì bǔ xǔ zhōu sī lǐ cān jūn

擢进士第,补许州司理参军。

mín fù mǎ shì fu bèi shā zhǐ lǐ xū cháng yǒu qiú ér qí fū bù yīng yǐ wéi lǐ xū shā zhī guān bǔ xì cí fú

民妇马氏夫被杀,指里胥尝有求而其夫不应,以为里胥杀之,官捕系辞服。

zhòng sūn yí qí wang zhī zhōu wáng sì zōng nù yuē ruò gǎn yǐ shēn rèn zhī yé

仲孙疑其枉,知州王嗣宗怒曰:"若敢以身任之耶?

zhòng sūn yuē xìng wú jù jué jì de xú biàn

"仲孙曰:"幸毋遽决,冀得徐辨。

hòu liǎng yuè guǒ de shā rén zhě

"后两月,果得杀人者。

diào xíng zhōu tuī guān xǐ zī zhōu

调邢州推官,徙资州。

zhuǎn yùn shǐ xí zhòng sūn yì fù shùn jiān àn yí yù quán huó shù shí rén

转运使檄仲孙诣富顺监按疑狱,全活数十人。

zī zhōu gèng èr shǒu jiē hūn lǎo shì duō jué yú zhòng sūn

资州更二守,皆惽老,事多决于仲孙。

gǎi dà lǐ sì chéng zhī jiàn chāng xiàn

改大理寺丞、知建昌县。

chū jiàn chāng yùn chá dǐ nán kāng huò lù jī yú dào jiān wèi lín liáo suǒ bài zhǔ lì zhì pò chǎn bù néng cháng

初,建昌运茶抵南康,或露积于道,间为霖潦所败,主吏至破产不能偿。

zhòng sūn wèi quàn lì mín shū shān mù jí gāo fù wèi cāng yì rén lì zhī

仲孙为券,吏民输山木,即高阜为仓,邑人利之。

xǐ tōng pàn péng zhōu

徙通判彭州。

cháng yǐ tiān xià jiǔ wú shì bù kě yǐ chí bīng bèi yīn shàng qián shì yù róng liào dí zhī cè míng fáng biān guī jiàn

尝以天下久无事,不可以弛兵备,因上前世御戎料敌之策,名《防边龟鉴》。

tōng pàn mù zhōu xǐ chú zhōu

通判睦州,徙滁州。

suì hàn jī yǒu zhào fā guān sù yǐ zhèn mín ér zhǔ lì bù shí gěi

岁旱饥,有诏发官粟以赈民,而主吏不时给。

zhòng sūn jì zhì zhōu lì hé zhǔ lì yè suǒ dīng jí jǐn gěi zhī

仲孙既至州,立劾主吏,夜索丁籍尽给之。

lèi qiān shàng shū tún tián yuán wài láng

累迁尚书屯田员外郎。

wáng zōng shǒu yì zhōu pì tōng pàn zhōu shì

王鬷守益州,辟通判州事。

zhào wèi yòu sī jiàn

召为右司谏。

rù nèi dōu zhī yán wén yìng qiú wèi dōu zhī zhòng sūn shù qí zuì bái shàng yuē fāng dì zhāi sù tài miào ér wén yīng huà yī guān shēng wén xíng zài

入内都知阎文应求为都知,仲孙数其罪,白上曰:"方帝斋宿太庙,而文应叱医官,声闻行在。

guō huáng hòu bào hōng zhōng wài mò bù yí wén yīng zhì dú zhě

郭皇后暴薨,中外莫不疑文应置毒者。

chū wén yīng wèi tài zhōu bīng mǎ qián xiá yòu chēng jí liú fù lùn zòu nǎi jí qù

"出文应为泰州兵马钤辖,又称疾留,复论奏,乃亟去。

yǐ qǐ jū shè rén zhī jiàn yuàn guǎn gōu guó zǐ jiàn yǐ shàng shū hù bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì

以起居舍人知谏院,管勾国子监,以尚书户部员外郎兼侍御史知杂事。

shí jiàn yì dài fū shí èr yuán zhòng sūn yuē jiàn yì dài fū gài cháo tíng zhī xuǎn bù yí yǐ suì yuè xù jìn

时谏议大夫十二员,仲孙曰:"谏议大夫盖朝廷之选,不宜以岁月序进。

jīn zhū sì qīng zhì qián xíng láng zhōng sān shí wǔ yuán tiē jìn zhí zhě yóu bù zài shù ruò yǐ nián láo shòu zé shù nián zhī wài jiàn yì dài fū yuán yì duō

今诸寺卿至前行郎中三十五员,贴近职者犹不在数,若以年劳授,则数年之外,谏议大夫员益多。

qǐng jiān qí xuǎn yǐ chù cái wàng zhī chén yú xī cì bǔ qīng jiān

请艰其选,以处材望之臣,余悉次补卿监。

nǎi zhào dāng xuǎn zhě zòu tīng zhǐ

"乃诏当选者奏听旨。

xiān shì zhū lù fù tí diǎn xíng yù hái cháo duō zhuó wèi shěng fǔ guān

先是,诸路复提点刑狱,还朝多擢为省府官。

zhòng sūn qǐng dì qí kè wèi sān děng shēng chù zhī jí zhào zhòng sūn sī kǎo kè zhī fǎ

仲孙请第其课为三等升黜之,即诏仲孙司考课之法。

lì sān sī hù bù dù zhī yán tiě fù shǐ jìn tiān zhāng gé dài zhì hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ

历三司户部、度支、盐铁副使,进天章阁待制、河北都转运使。

dà xiū chéng lěi bīng bèi rén zōng cì zhào bāo zhī

大修城垒兵备,仁宗赐诏褒之。

quán zhī chán zhōu hé huài míng gōng sǎo jué fú qiáo zhòng sūn qīn zǒng yì dī shàng sǎo yī xī fù wán

权知澶州,河坏明公埽,绝浮桥,仲孙亲总役堤上,埽一夕复完。

quán zhī dà míng fǔ yè lǐng jìn bīng sāi jīn dī jué hé

权知大名府,夜领禁兵塞金堤决河。

shì suì chán wèi suī dà shuǐ mín bù jí huàn

是岁,澶、魏虽大水,民不及患。

jìn lǐ bù láng zhōng lóng tú gé xué shì xǐ shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ wèi xíng quán sān sī shǐ shì

进礼部郎中、龙图阁学士,徙陕西都转运使,未行,权三司使事。

shǔ xī běi bèi biān mù bīng yì zhūn jí shǎng cì pìn wèn zhī fèi bù kě shèng jì

属西北备边,募兵益屯及赏赐、聘问之费,不可胜计。

zhòng sūn xī xīn jīng dù suī bìng wèi cháng zhé fèi shì

仲孙悉心经度,虽病,未尝辄废事。

zuò xiǎo lì zhà wéi wén fú chū zhī cài zhōu

坐小吏诈为文符,出知蔡州。

yīn mǔ yōu sàng yī mù zú

因母忧丧一目,卒。

chén tài sù zì zhòng huá hé nán gōu shì rén

陈太素,字仲华,河南缑氏人。

zhōng jìn shì dì

中进士第。

cháng wèi dà lǐ xiáng duàn guān rù shěn xíng wèi xiáng yì guān quán dà lǐ shǎo qīng yòu pàn dà lǐ shì

尝为大理详断官,入审刑为详议官,权大理少卿,又判大理事。

rèn xíng fǎ èr shí yú nián cháo tíng yǒu dà yù yí bì zhào yǔ yì

任刑法二十余年,朝廷有大狱疑,必召与议。

tài sù wèi tuī yuán rén qíng yǐ fu fǎ yì zhòng jiē shì rán zì yǐ wéi bù jí

太素为推原人情,以傅法意,众皆释然,自以为不及。

suī hào míng xí fǎ lìng rán suǒ lùn jiàn yì huò yǒu bù zhōng

虽号明习法令,然所论建,亦或有不中。

měi lín àn dú zhì wàng qǐn shí dà hán shǔ bù biàn

每临案牍,至忘寝食,大寒暑不变。

zǐ dì huò zhǐ zhī dá yuē líng yǔ zhī kǔ qǐ bù shén yú wǒ yě

子弟或止之,答曰:"囹圄之苦,岂不甚于我也。

lì zhī jiāng yīn jūn yǎn zhōu míng zhōu yǒu zhì jì

"历知江阴军、兖州、明州,有治迹。

zài dà lǐ ěr jí shù qiú ba zhí zhèng yǐ wéi rèn zhí fú xǔ

在大理,耳疾,数求罢,执政以为任职,弗许。

lèi guān zhì shàng shū bīng bù láng zhōng zú

累官至尚书兵部郎中,卒。

tài sù jiā xíng xiū zhì yóu xǐ lùn xíng míng

太素家行修治,尤喜论刑名。

cháng yǐ wéi yǒu sī yì fǎ dāng jù wén zhí duàn bù kě qiú qǔ dāng fǎ

常以为有司议法,当据文直断,不可求曲当法;

qiú diǎn dàng fǎ suǒ yǐ luàn yě

求典当法,所以乱也。

tóng shí yǒu mǎ xún zhě xū chéng rén

同时有马寻者,须城人。

jǔ máo shī xué jiū lèi pàn dà lǐ sì yǐ míng xí fǎ lǜ chēng

举《毛诗》学究,累判大理寺,以明习法律称。

lì tí diǎn liǎng zhè shǎn xī xíng yù guǎng dōng huái nán liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ zhī hú fǔ rǔ xiāng hóng xuān shān huá bā zhōu

历提点两浙陕西刑狱、广东淮南两浙转运使,知湖、抚、汝、襄、洪、宣、邓、滑八州。

xiāng zhōu jī rén huò qún rù fù jiā lüè qūn sù yù lì jū yǐ qiáng dào xún yuē cǐ tuō sǐ ěr qí qíng yǔ qiáng dào yì

襄州饥,人或群入富家掠囷粟,狱吏鞫以强盗,寻曰:"此脱死尔,其情与强盗异。

zòu de jiǎn sǐ lùn zhù wéi lì

"奏得减死,论著为例。

zhōng sī nóng qīng

终司农卿。

yòu yǒu dù céng zhě pú zhōu rén

又有杜曾者,濮州人。

wèi lì hào zhī fǎ cháng yán guó cháo yīn táng dà zhōng zhì gù shā rén suī yǐ shāng wèi sǐ yǐ sǐ gēng shēng jiē lùn rú yǐ shā

为吏号知法,尝言:"国朝因唐大中制,故杀,人虽已伤未死、已死更生,皆论如已杀。

fu shā rén zhě sǐ shāng rén zhě xíng xiān wáng bù yì zhī diǎn

夫杀人者死,伤人者刑,先王不易之典。

lǜ suī móu shā yǐ shāng zé jiǎo gài shén qí chǔ xīn jī lǜ yīn zhì zéi hài ěr

律虽谋杀已伤则绞,盖甚其处心积虑,阴致贼害尔。

zhì yú gù shā chū wú shā yì xū qí yǐ sǐ nǎi yǒu shā míng

至于故杀,初无杀意,须其已死,乃有杀名;

gǒu wú shā míng ér yòng shā fǎ zé yǔ móu shā shú biàn

苟无杀名而用杀法,则与谋杀孰辨?

zì dà zhōng zhī zhì xíng bù zhī shā jǐ hé rén yǐ

自大中之制行,不知杀几何人矣。

qǐng gé wù yòng

请格勿用。

yòu yán jìn shì shè lìng shā rén yǐ shāng wèi sǐ zhě jiē de yuán jiǎn fēi lǜ yì

"又言:"近世赦令,杀人已伤未死者,皆得原减,非律意。

qǐng shāng zhě cóng lǜ bǎo gū fǎ sǐ xiàn nèi zhě lùn rú yǐ shā wù shè

请伤者从律保辜法,死限内者论如已杀,勿赦。

jiē zhe wèi lìng

"皆著为令。

li xū jǐ zì gōng shòu wǔ shì zǔ yíng zì guāng zhōu cóng wáng cháo xǐ mǐn suì jiā jiàn ān

李虚己,字公受,五世祖盈,自光州从王潮徙闽,遂家建安。

fù yín yǒu qīng jié shì jiāng nán lǐ shì zhì zhū sī shǐ

父寅,有清节,仕江南李氏,至诸司使。

jiāng nán guó chú shòu diàn qián chéng zhǐ cí bù bài

江南国除,授殿前承旨,辞不拜。

shí wěi guān jiē rù liú jīng shī ér yín mǔ dú zài jiāng nán nǎi qiǎn qí zhǎng zǐ guī yǎng

时伪官皆入留京师,而寅母独在江南,乃遣其长子归养。

jǔ jìn shì qǐ jiā wèi qú zhōu sī lǐ cān jūn

举进士,起家为衢州司理参军。

mǔ lǎo qì guān yǐ guī

母老,弃官以归。

xū jǐ yì zhōng jìn shì dì lì shěn qiū xiàn wèi zhī chéng gù xiàn gǎi dà lǐ píng shì lèi qiān diàn zhōng chéng tí jǔ huái nán chá chǎng

虚己亦中进士第,历沈丘县尉,知城固县,改大理评事,累迁殿中丞,提举淮南茶场。

zhào zhī róng zhōu wèi xíng gǎi suì zhōu

召知荣州,未行,改遂州。

shí tài zōng lì jīng zhèng shì cháng shǒu shū lèi èr shí yú zhǐ yuē gōng qín jié jǐ fèng fǎ chú jiān huì ài lín mín zhě nǎi kě shū wèi láo jì yuè gěi fèng yǐ shí qián

时太宗励精政事,尝手书累二十余纸,曰:"公勤洁己、奉法除奸、惠爱临民者,乃可书为劳绩,月给奉以实钱。

mìng yǒu sī zé qún chén yǐ zhì zuì wén zhě cì zhī réng yù yuē chú jiān zhī yào zài hu fèng fǎ bù kě yīn yǐ shēng shì

"命有司择群臣以治最闻者赐之,仍谕曰:"除奸之要,在乎奉法,不可因以生事。

shí xū jǐ bèi cì yīn xiàn shī zì chén fù zǐ zāo yù róng jí zǔ mǔ

"时虚己被赐,因献诗自陈父子遭遇,荣及祖母。

dì yuè wèi pī qí zhǐ wěi yuē xū jǐ xué gǔ rù guān róng qīn shì shēng fèng shū wèi jùn yù bù qīn guī zhèn de liáng èr qiān dàn yǐ

帝悦,为批其纸尾曰:"虚己学古入官,荣亲事生,奉书为郡,欲布亲规,朕得良二千石矣。

suì cì wǔ pǐn fú yòu cì qí zǔ mǔ qián wǔ shí wàn mìng hàn lín xué shì zhāng jì huì liǎng zhì sān guǎn rú chén biàn yuè suǒ pī zhào

"遂赐五品服,又赐其祖母钱五十万,命翰林学士张洎会两制、三馆儒臣遍阅所批诏。

qí hòu yǐ nán jiāo ēn fēng qún chén mǔ qī xū jǐ yòu qǐng ba qí qī fēng yǐ shòu zǔ mǔ zhào xī fēng zhī shì yǐ wéi róng

其后以南郊恩封群臣母妻,虚己又请罢其妻封以授祖母,诏悉封之,世以为荣。

huì qiǎn shǐ chá chuān xiá lì néng fǒu ér zhōu duō bù zhì wéi xū jǐ yǔ xuē yán shào yè chá dào shù rén yǐ néng rèn zhí chēng

会遣使察川峡吏能否,而州多不治,唯虚己与薛颜、邵晔、查道数人,以能任职称。

zài qiān shàng shū tún tián yuán wài láng

再迁尚书屯田员外郎。

yǐ biàn qīn qǐng tōng pàn hóng zhōu

以便亲,请通判洪州。

shì shí yín yǐ xiè guī chūn qiū gāo yín mǔ shàng wú yàng xū jǐ shuāng jǔ yíng shì

是时寅已谢归,春秋高,寅母尚无恙,虚己双举迎侍。

yín zhì yù zhāng lè qí shān shuǐ yuē cǐ kě yǐ zhōng wú shēn yě

寅至豫章,乐其山水,曰:"此可以终吾身也。

suì lín zhōu zhī dōng hú zhù dì yǔ yǐ jū

"遂临州之东湖,筑第宇以居。

xū jǐ wèi shì yù shǐ chū tí diǎn jīng hú nán lù xíng yù xǐ huái nán zhuǎn yùn fù shǐ lèi qiān bīng bù láng zhōng wèi lóng tú gé dài zhì lì pàn dà lǐ sì

虚己为侍御史,出提点荆湖南路刑狱,徙淮南转运副使,累迁兵部郎中,为龙图阁待制,历判大理寺。

jiǔ zhī qiú bǔ wài zhēn zōng chēng qí rú yǎ xún jǐn tè qiān yòu jiàn yì dài fū

久之,求补外,真宗称其儒雅循谨,特迁右谏议大夫。

shù yuè chū zhī hé zhōng fǔ

数月,出知河中府。

zhào quán yù shǐ zhōng chéng

召权御史中丞。

wèi jǐ yǐ jí cí jìn jǐ shì zhōng zhī hóng zhōu

未几,以疾辞,进给事中、知洪州。

qiān shàng shū gōng bù shì láng xǐ chí zhōu

迁尚书工部侍郎,徙池州。

qiú fēn sī nán jīng zú

求分司南京,卒。

chū yín zhī qǐng lǎo nián wèi liù shí

初,寅之请老,年未六十。

xū jǐ fēn sī ér guī nián liù shí jiǔ

虚己分司而归,年六十九。

qí jì xū zhōu shì zhì yú gān xiàn lìng zuò fǎ miǎn guān bù fù yán shì

其季虚舟仕至余干县令,坐法免官,不复言仕。

chū tài zōng jì cì xū jǐ qián yì rì yǐ yǔ zǎi xiàng yuē xū jǐ shī sī kě jiā yǔ qián wǔ shí mín yǐ

初,太宗既赐虚己钱,翌日,以语宰相曰:"虚己诗思可嘉,予钱五十缗矣。

zǎi xiàng duì yǐ suǒ yǔ nǎi wǔ shí wàn dì zhī qí wù yóu shì zhào qún chén yǐ zhāng xiàn zhě gé mén wù shòu jiē yóu zhōng shū mén xià yuè ér shàng zhī

"宰相对以所予乃五十万,帝知其误,由是诏群臣以章献者阁门勿受,皆由中书门下阅而上之。

rán lùn zhě wèi xū jǐ fù zǐ dǔ xíng jiā shén pín suī rén zhǔ yī shí zhī wù dài tiān cì yě

然论者谓虚己父子笃行,家甚贫,虽人主一时之误,殆天赐也。

yín shì qīn xiào zhì jiā yǒu fǎ guī mén zhī nèi sù rú yě

寅事亲孝,治家有法,闺门之内肃如也。

xū jǐ xū zhōu yòu yǐ xiào yǒu qīng shèn shì qí jiā

虚己、虚舟又以孝友清慎世其家。

xū zhōu zhī zǐ kuān wèi shàng shū jīn bù láng zhōng

虚舟之子宽,为尚书金部郎中;

dìng wèi sī nóng shǎo qīng wèi lì pō yǒu néng míng

定,为司农少卿,为吏颇有能名。

xū jǐ xǐ wèi shī shù yǔ tóng nián jìn shì céng zhì yáo jí qí xù yàn shū chàng hè

虚己喜为诗,数与同年进士曾致尧及其婿晏殊唱和。

chū zhì yáo wèi yuē zi zhī cí shī suī gōng ér yīn yùn yóu yǎ

初,致尧谓曰:"子之词诗虽工,而音韵犹哑。

xū jǐ wèi wù

"虚己未悟。

hòu de chén xiū wén suǒ wèi qián yǒu fú shēng zé hòu xū qiè xiǎng suì jīng yú gé lǜ

后得沈休文所谓"前有浮声,则后须切响",遂精于格律。

yǒu yǎ zhèng jí shí juǎn

有《雅正集》十卷。

zhāng fu zì yán qīng táng chū gōng chén gōng jǐn zhī yì

张傅,字岩卿,唐初功臣公谨之裔。

zǔ bō wèi bó zhōu tuán liàn fù shǐ zǐ sūn yīn wèi qiáo rén

祖播,为亳州团练副使,子孙因为谯人。

fu jìn shì jí dì shāo qiān mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng zhī fèng fú xiàn

傅进士及第,稍迁秘书省著作佐郎、知奉符县。

shí fāng xiū huì zhēn gōng tiān shū guān jí zēng zhì yuè cí yǐ bàn shì chēng cì qián èr shí wàn

时方修会真宫、天书观及增治岳祠,以办事称,赐钱二十万。

zǎi xiàng xiàng mǐn zhōng cè dōng yuè dì hào hái jiàn zhī zhī chǔ zhōu

宰相向敏中册东岳帝号还,荐之,知楚州。

huì suì jī yí shū fā yùn shǐ qiú dài liáng bù bào

会岁饥,贻书发运使求贷粮,不报。

yīn tàn yuē mín zhuǎn sǐ gōu hè yǐ bào kě dài yá

因叹曰:"民转死沟壑矣,报可待邪?

nǎi fā shàng gòng cāng sù zhèn dài suǒ huó yǐ wàn jì yīn bài zhāng dài zuì zhào jiǎng zhī

"乃发上供仓粟赈贷,所活以万计,因拜章待罪,诏奖之。

tí diǎn jiāng xī xíng yù xǐ jiāng dōng jiù chú zhuǎn yùn shǐ rù quán sān sī yán tiě pàn guān

提点江西刑狱,徙江东,就除转运使,入权三司盐铁判官。

huì hé jué jì běi mín duō bèi hài mìng ān fǔ jīng dōng

会河决济北,民多被害,命安抚京东。

lèi qiān gōng bù láng zhōng chū wèi liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ gǎi jīng hú běi lù fù wèi yán tiě pàn guān zài qiān bīng bù wèi shǎn xī zhuǎn yùn shǐ xǐ jiāng huái fā yùn shǐ wèi zhì zhào hái

累迁工部郎中,出为两浙转运使,改荆湖北路,复为盐铁判官,再迁兵部,为陕西转运使,徙江、淮发运使,未至,召还。

shǔ xī jīng zòu bīng shí fá yīn yán féng yì huá yīn jī sù duō kě yùn èr shí wàn dàn yáo sān mén xià jì zhī

属西京奏兵食乏,因言冯翊、华阴积粟多,可运二十万石,繇三门下济之。

suì liú wèi shì yù shǐ zhī zá shì pàn lì bù liú nèi quán jìn sān sī dù zhī fù shǐ

遂留为侍御史知杂事,判吏部流内铨,进三司度支副使。

yǐ jí qǐng wài qiān tài cháng shǎo qīng zhī yìng tiān fǔ

以疾请外,迁太常少卿、知应天府。

yú yuè wèi yòu jiàn yì dài fū xǐ qīng zhōu qiān jǐ shì zhōng zhī yùn zhōu fù zhī yìng tiān fǔ suì yǐ gōng bù shì láng zhì shì zú

逾月,为右谏议大夫,徙青州,迁给事中、知郓州,复知应天府,遂以工部侍郎致仕,卒。

fu qiáng lì zhì shì qī wèi jiān sī suǒ zhì shěn hé bù shū gōu zhì jiān yǐn zhōu xiàn dàn zhī

傅强力治事,七为监司,所至审核簿书,勾擿奸隐,州县惮之。

fu yuē xī wèi wǒ dàn zāi

傅曰:"奚为我惮哉。

wú suǒ yǐ shì shì zhì chá zhě zhèng suǒ yǐ ài zhōu xiàn yě

吾所以事事致察者,正所以爱州县也。

lì bù gǎn màn zé zhōu xiàn bù fù fàn fǎ yǐ

吏不敢慢,则州县不复犯法矣。

rén yì yǐ wéi rán

"人亦以为然。

tiān xǐ zhōng yǒu shù shì zì yán shù bǎi suì shǎo shí cháng yóu qín dào wáng jiā lì jiàn táng sù zōng dài zōng cháo yóu shì chū rù jìn zhōng jiàn zūn zhòng rén wú gǎn jí qí wěi

天禧中,有术士自言数百岁,少时尝游秦悼王家,历见唐肃宗、代宗朝,由是出入禁中,见尊重,人无敢诘其伪。

fu jiàn zhī xùn yǐ táng shì shù shì yǔ qū

傅见之,讯以唐事,术士语屈。

shù xiàn qīng zì jiàn chén xī rén

俞献卿,字谏臣,歙人。

shǎo yǔ xiōng xiàn kě yǐ wén xué zhī míng jiē zhōng jìn shì dì

少与兄献可以文学知名,皆中进士第。

xiàn kě yǒu lì chēng lì lì bù láng zhōng lóng tú gé dài zhì

献可有吏称,历吏部郎中、龙图阁待制。

xiàn qīng qǐ jiā bǔ ān fēng xiàn wèi

献卿起家补安丰县尉。

yǒu sēng guì níng jī cái shén hòu qí tú shā zhī yì xiàn dài yán shī chū yóu yǐ

有僧贵宁,积财甚厚,其徒杀之,诣县绐言师出游矣。

xiàn qīng yuē wú yǔ níng shàn bù gào ér qù qǐ yǒu yì hu

献卿曰:"吾与宁善,不告而去,岂有异乎?

qí tú sè dòng yīn zhí zhī de qí suǒ yì shī yī xiàn dà jīng

"其徒色动,因执之,得其所瘗尸,一县大惊。

zài diào zhāo zhōu jūn shì tuī guān huì yí zhōu chén jìn luàn xiàng zhōu shǒu bù rèn shì zhuǎn yùn shǐ xí xiàn qīng wǎng zuǒ zhī

再调昭州军事推官,会宜州陈进乱,象州守不任事,转运使檄献卿往佐之。

jí zhì shǒu móu qì chéng xiàn qīng yuē lín nàn gǒu miǎn kě hu

及至,守谋弃城,献卿曰:"临难苟免,可乎?

zéi zhì shàng dāng lì jī

贼至,尚当力击;

bù shèng yǒu sǐ ér yǐ nài hé qì qù

不胜,有死而已,奈何弃去。

chū zhāo zhōu jī mín qián jù wàn xiàn qīng jǐn yòng píng dí zhì jī gǔ shù wàn jí shì dà bīng zhì lài yǐ kuì jūn

"初,昭州积缗钱钜万,献卿尽用平籴,至积谷数万,及是大兵至,赖以馈军。

gǎi dà lǐ sì sì chéng wèi běn sì xiáng duàn guān

改大理寺寺丞,为本寺详断官。

lì zhī shèn rén hé èr xiàn zài qiān tài cháng bó shì zhī nán xióng zhōu xǐ cháo zhōu

历知慎、仁和二县,再迁太常博士、知南雄州,徙潮州。

chú diàn zhōng shì yù shǐ wèi sān sī yán tiě pàn guān

除殿中侍御史,为三司盐铁判官。

shàng yán tiān xià gǔ bó rì yì hào wù jià rì yì gāo yù mín lì zhī bù qū bù kě de yě

上言:"天下谷帛日益耗,物价日益高,欲民力之不屈,不可得也。

jīn tiān xià gǔ bó zhī zhí bǐ xiáng fú chū zēng shù bèi yǐ

今天下谷帛之直,比祥符初增数倍矣。

rén jiē wèi dào miáo wèi lì ér hé dí sāng yè wèi tǔ ér hé mǎi

人皆谓稻苗未立而和籴,桑叶未吐而和买。

zì jīng hú jiāng huái jiān mín chóu wú liáo zhuǎn yùn shǐ wu kè bāo yǐ zēng qí shù suì yì yī suì

自荆湖、江、淮间,民愁无聊,转运使务刻剥以增其数,岁益一岁。

yòu fēi shí diào lǜ yíng zào yī qiè fèi yòng jiē chū yú mín shì yǐ wù jià jī gāo ér mín lì jī kùn yě

又非时调率营造一切费用,皆出于民,是以物价积高,而民力积困也。

bì xià chéng yǐ jǐng dé zhōng xī běi èr biān tōng hǎo zuì shèng zhī shí yī suì zhī yòng jiào zhī tiān xǐ wǔ nián fán guān lì zhī yào rǒng cái yòng zhī yíng suō lì yì zhī duō guǎ zéi dào zhī zēng jiǎn jiào rán kě zhī qí lì hài yě

陛下诚以景德中西、北二边通好最盛之时一岁之用较之,天禧五年,凡官吏之要冗,财用之盈缩,力役之多寡,贼盗之增减,较然可知其利害也。

kuàng zì tiān xǐ yǐ lái rì chǐ yī rì yòu shén yú qián

况自天禧以来,日侈一日,又甚于前。

fu zhī bù yíng zhě lòu zài xià mù bù mào zhě dù zài nèi

夫卮不盈者漏在下,木不茂者蠹在内。

bì xià yi zhī qí yǒu sǔn yú bǐ wú yì yú cǐ yǔ gōng qīng dà chén zhāo xī tú yì ér jiù zhèng zhī

陛下宜知其有损于彼,无益于此,与公卿大臣,朝夕图议而救正之。

dì nà qí yán wèi ba zhū gōng guàn bīng wèi yòu mìng guān chú wú míng zhī fèi yǐ jù wàn jì

"帝纳其言,为罢诸宫观兵卫,又命官除无名之费以钜万计。

huái zhè yán lì bù dēng mìng xiàn qīng wǎng jīng dù zhī gēng lì xīn fǎ suì zēng yán kè mín qián shén zhòng

淮、浙盐利不登,命献卿往经度之,更立新法,岁增盐课缗钱甚众。

huì qí xiōng wèi yán tiě fù shǐ xǐ kāi fēng fǔ pàn guān

会其兄为盐铁副使,徙开封府判官。

cháo tíng zé shǎn xī zhuǎn yùn shǐ zǎi xiàng lián jìn shù rén bù chēng zhǐ

朝廷择陕西转运使,宰相连进数人,不称旨。

tā rì xiàn qīng zài suǒ nǐ zhōng

他日,献卿在所拟中。

dì yuē cǐ kě yǐ chú shǎn xī zhuǎn yùn shǐ

帝曰:"此可以除陕西转运使。

shí biān lì duō yīn shì yāo gōng jīng yuán lù qián xiá shàn yú wǔ yán chuān záo biān háo zhì pù zhài xiàn qīng dù bì zhāo kòu huàn jí xí ba zhī

"时边吏多因事邀功,泾原路钤辖擅于武延川凿边壕、置堡砦,献卿度必招寇患,亟檄罢之。

wèi jǐ zéi guǒ zhì shā jiàng shì sāi suǒ záo háo ér qù

未几,贼果至,杀将士,塞所凿壕而去。

xǐ jīng xi

徙京西。

yīn rù duì shèn yán zhào zhèn kān jiàng shuài fàn zhòng yān míng gǎo kě dà yòng jí tiáo shàng biān cè shèn bèi

因入对,甚言赵振堪将帅,范仲淹、明镐可大用,及条上边策甚备。

chú fú jiàn zhuǎn yùn shǐ hái pàn sān sī yán tiě gōu yuàn lèi qiān shàng shū xíng bù láng zhōng zhí shǐ guǎn zhī jīng nán lì hù bù dù zhī yán tiě fù shǐ yǐ yòu jiàn yì dài fū jí xián yuàn xué shì zhī háng zhōu

除福建转运使,还判三司盐铁勾院,累迁尚书刑部郎中、直史馆、知荆南,历户部、度支、盐铁副使,以右谏议大夫、集贤院学士知杭州。

bào fēng jiāng cháo yì jué dī xiàn qīng dà fā zú záo xī shān zuò dī shù shí lǐ mín yǐ wéi biàn

暴风,江潮溢决堤,献卿大发卒凿西山,作堤数十里,民以为便。

hái gòu dàng sān bān yuàn zhī tōng jìn yín tái sī zuì hòu zhī yìng tiān fǔ yǐ xíng bù shì láng zhì shì zú

还,勾当三班院,知通进、银台司,最后知应天府,以刑部侍郎致仕,卒。

chén cóng yì zì jiǎn fu quán zhōu jìn jiāng rén

陈从易,字简夫,泉州晋江人。

jìn shì jí dì wèi lán zhōu tuán liàn tuī guān zài diào péng zhōu jūn shì tuī guān

进士及第,为岚州团练推官,再调彭州军事推官。

wáng jūn dào jù chéng dū lián xiàn mián hàn zhū jùn péng rén móu shā bīng mǎ dōu jiān yǐ yīng zhī

王均盗据成都,连陷绵、汉诸郡,彭人谋杀兵马都监以应之。

shí cóng yì shè zhōu shì zhǎn qí shǒu móu zhě zhào yú dǎng xiǎo yǐ huò fú shì zhī zhòng jiē hū yuè

时从易摄州事,斩其首谋者,召余党晓以祸福,贳之,众皆呼悦。

nǎi lǜ lì jiāng lì xiū yán shǒu xiè jiè qí jiā tóng jī xīn shě hòu yuē wú lì bù zú yǐ shǒu dāng sǐ yú cǐ

乃率厉将吏,修严守械,戒其家僮积薪舍后,曰:"吾力不足以守,当死于此。

zéi wén qí yǒu bèi bù gǎn rù jìng

"贼闻其有备,不敢入境。

zéi píng ān fǔ shǐ wáng qīn ruò yǐ zhuàng wén zhào wèi mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng dà lǐ sì xiáng duàn guān

贼平,安抚使王钦若以状闻,召为秘书省著作佐郎、大理寺详断官。

qiān tài cháng bó shì chū zhī shào wǔ jūn

迁太常博士,出知邵武军。

yù xiū cè fǔ yuán guī gǎi jiān chá yù shǐ

预修《册府元龟》,改监察御史。

zhēn zōng yàn jìn chén chóng hé diàn zhào cóng yì yù fù shī chēng zhǐ

真宗宴近臣崇和殿,召从易预,赋诗称旨。

qiān shì yù shǐ gǎi xíng bù yuán wài láng zhí shǐ guǎn zhī qián zhōu

迁侍御史,改刑部员外郎、直史馆、知虔州。

huì suì dà jī yǒu chí zhàng dào qǔ mín gǔ zhě qǐng yī qiè jiǎn sǐ lùn fán shēng zhě qiān yú rén

会岁大饥,有持杖盗取民谷者,请一切减死论,凡生者千余人。

tiān xǐ zhōng zuò jiàn sòng bié tóu jìn shì shī shí jiàng gōng bù yuán wài láng

天禧中,坐荐送别头进士失实,降工部员外郎。

yǐ fù lǎo qiú xiāng jùn

以父老,求乡郡。

zǎi xiàng kòu zhǔn è qí shū jǐ chú jí zhōu cóng yì yīn duì zì yán gǎi fú zhōu

宰相寇准恶其疏己,除吉州,从易因对自言改福州。

wèi xíng zāo fù sāng fú chú jiū chá zài jīng xíng yù chū wèi hú nán zhuǎn yùn shǐ xǐ zhī jīng nán zhuó tài cháng shǎo qīng zhí zhāo wén guǎn zhī guǎng zhōu

未行,遭父丧,服除,纠察在京刑狱,出为湖南转运使,徙知荆南,擢太常少卿、直昭文馆、知广州。

yòu zuò cháng kè xiào tài qīng lóu shū zì fēi wěi wù ér cóng yì wàng pàn cuàn zhī jiàng zhí shǐ guǎn

又坐尝课校太清楼书字非伪误而从易妄判窜之,降直史馆。

míng nián fù zhí

明年复职。

zài guǎng sān nián yǐ qīng dé wén

在广三年,以清德闻。

rù wèi zuǒ sī láng zhōng zhī zhì gào

入为左司郎中、知制诰。

chū jǐng dé hòu wén shì yǐ diāo mí xiāng shàng yī shí xué zhě xiāng zhī ér cóng yì dú shǒu bù biàn

初,景德后,文士以雕靡相尚,一时学者乡之,而从易独守不变。

yǔ yáng dà yá xiāng hòu shàn jiē hào gǔ dǔ xíng shí cháo tíng jiáo wén zhāng zhī bì gù bìng jìn èr rén yǐ fēng tiān xià

与杨大雅相厚善,皆好古笃行,时朝廷矫文章之弊,故并进二人,以风天下。

jiān shǐ guǎn xiū zhuàn qiān zuǒ jiàn yì dài fū

兼史馆修撰,迁左谏议大夫。

mìng shǐ qì dān yǐ nián lǎo cí bù xíng

命使契丹,以年老,辞不行。

yòu cí zhí qǐng bǔ jùn jìn lóng tú gé zhí xué shì zhī háng zhōu zú

又辞职请补郡,进龙图阁直学士、知杭州,卒。

cóng yì hào xué qiáng jì wéi rén jī zhí shǎo róng xǐ bié bái shì fēi duō miàn shé rén huò yóu qí guò cóng yì zhōng bù biàn

从易好学强记,为人激直少容,喜别白是非,多面折人,或尤其过,从易终不变。

wáng qīn ruò zuì shàn zhī cháng wèi rén yuē shù rì bú jiàn jiǎn fu zhé hū hū bù yì

王钦若最善之,尝谓人曰:"数日不见简夫,辄忽忽不怿。

jí fèi jū nán jīng shí dīng wèi fāng yòng shì rén wèi wèi wú gǎn wǎng jiàn qīn ruò zhě

"及废居南京,时丁谓方用事,人畏谓,无敢往见钦若者。

cóng yì jiāng shǐ hú nán yù guò zhī yù biàn shuǐ hàn hé suì gào wèi yuē cóng yì yuàn shǐ hú wài zhě fēi dú wèi pín yě yì yǐ wáng gōng zài sòng gù jiù shěng zhī ěr

从易将使湖南,欲过之,遇汴水旱涸,遂告谓曰:"从易愿使湖外者,非独为贫也,亦以王公在宋,故就省之尔。

jīn biàn hé yì bù kě cóng tā dào jìn xìng gōng xǔ shǎo liú

今汴涸,义不可从他道进,幸公许少留。

wèi jí dà xǐ yuē wáng gōng zhī mén dú jūn wèi zhī wǒ zhě

"谓即大喜曰:"王公之门,独君为知我者。

liú quán jiū chá xíng yù cóng yì bù gǎn dāng nǎi tīng guī guǎn xū biàn tōng nǎi xíng

"留权纠察刑狱,从易不敢当,乃听归馆,须汴通乃行。

shí kòu zhǔn biǎn dào zhōu wèi yòu wèi cóng yì yuē lú líng zhī shì kě yǐ shì hàn yǐ

时寇准贬道州,谓又谓从易曰:"庐陵之事,可以释憾矣。

cóng yì duì yuē dāng yǐ gù xiāng shì zhī ěr

"从易对曰:"当以故相事之尔。

wèi yǒu kuì sè

"谓有愧色。

qí xíng zhì duō lèi cǐ

其行志多类此。

suǒ zhe quán shān jí èr shí juǎn zhōng shū zhì gǎo wǔ juǎn xī qīng zòu yì sān juǎn

所著《泉山集》二十卷,《中书制稿》五卷,《西清奏议》三卷。

yáng dà yá zì zi zhèng táng jìng gōng zhū yáng yú qīng zhī hòu

杨大雅,字子正,唐靖恭诸杨虞卿之后。

yú qīng sūn chéng xiū táng tiān yòu chū yǐ shàng shū xíng bù yuán wài láng wèi wú yuè guó cè lǐ fù shǐ yáng xíng mì jù jiāng huái dào zǔ bù kè guī suì jiā qián táng

虞卿孙承休,唐天祐初,以尚书刑部员外郎为吴越国册礼副使,杨行密据江、淮,道阻不克归,遂家钱塘。

dà yá chéng xiū sì shì sūn yě

大雅,承休四世孙也。

qián chù guī cháo qiè qí zú yù sòng zhōu

钱俶归朝,挈其族寓宋州。

dà yá sù hào xué rì sòng shù wàn yán suī yǐn shí bù shì juǎn

大雅素好学,日诵数万言,虽饮食不释卷。

jìn shì jí dì lì xīn xī yān líng xiàn zhǔ bù gǎi guāng lù sì chéng zhī xīn chāng xiàn xǐ zhī xún zhōu jiān zài jīng shāng shuì zài qiān mì shū chéng

进士及第,历新息、鄢陵县主簿,改光禄寺丞、知新昌县,徙知浔州,监在京商税,再迁秘书丞。

xián píng zhōng jiāo zhǐ xiàn xī yīn zòu fù zhào shì qiān tài cháng bó shì

咸平中,交趾献犀,因奏赋,召试,迁太常博士。

jiǔ zhī yòu shàng shū zì jiàn xiàn suǒ wéi wén fù zhào shì

久之,又上书自荐,献所为文,复召试。

zhí jí xián yuàn chū zhī yún yuán èr zhōu tí jǔ kāi fēng fǔ jiè zhū xiàn zhèn shì wèi sān sī jiān tiě pàn guān zhī yuè zhōu tí diǎn huái nán lù xíng yù

直集贤院,出知筠、袁二州,提举开封府界诸县镇事,为三司监铁判官,知越州,提点淮南路刑狱。

hái kǎo shì guó zǐ jiàn shēng zuò shī jiàn dié jiàng jiān chén zhōu jiǔ

还,考试国子监生,坐失荐,迭降监陈州酒。

xǐ zhī cháng zhōu pàn sān sī dōu mó kān sī hù bù gōu yuàn

徙知常州,判三司都磨勘司、户部勾院。

qiān jí xián diàn xiū zhuàn zhī yìng tiān fǔ

迁集贤殿修撰、知应天府。

hái jiū chá zài jīng xíng yù yǐ bīng bù láng zhōng zhī zhì gào

还,纠察在京刑狱,以兵部郎中知制诰。

dà yá chū míng kǎn zhì shì bì zhēn zōng fān dǐ huì zhào gǎi zhī

大雅初名侃,至是,避真宗藩邸讳,诏改之。

jū èr suì bài yòu jiàn yì dài fū jí xián yuàn xué shì zhī bó zhōu zú

居二岁,拜右谏议大夫、集贤院学士、知亳州,卒。

dà yá pǔ xué zì xìn wú suǒ ē fù zhí jí xián yuàn èr shí wǔ nián bù qiān yǒu chū qí hòu zhě wǎng wǎng zhì róng xiǎn

大雅朴学自信,无所阿附,直集贤院二十五年不迁,有出其后者,往往致荣显。

huò xiào qí wéi shì zì shǒu dà yá tàn yuē wú bù xué hu shì ér xué hu shèng rén yóu shì yǐ zhì cǐ

或笑其违世自守,大雅叹曰:"吾不学乎世,而学乎圣人,由是以至此。

wú zhī suǒ yǒu bù gǎn yǐ jiàn yú rén ér cháng zì xiàn hu tiān zǐ yǐ

吾之所有,不敢以荐于人,而尝自献乎天子矣。

tiān xǐ zhōng shǐ huái nán xún jiāng àn bù guò jīn líng jìng shàng yù fēng fù zhōu de bàng zú zhěng zhī jí àn guān fú jǐn sàng

"天禧中,使淮南,循江按部,过金陵境上,遇风覆舟,得傍卒拯之,及岸,冠服尽丧。

shí dīng wèi zhèn jīn líng qiǎn rén yí yī yī xí dà yá cí bù shòu wèi yǐ wéi qiàn

时丁谓镇金陵,遣人遗衣一袭,大雅辞不受,谓以为歉。

zǎi xiàng wáng qīn ruò yì bú yuè zhī

宰相王钦若亦不悦之。

wǎn yǔ chén cóng yì bìng mìng zhī zhì gào

晚与陈从易并命知制诰。

dà yá cháng yīn zhuǎn duì shàng yuán zhì shí qī piān

大雅尝因转对,上《原治》十七篇。

suǒ zhe dà yǐn jí sān shí juǎn xī yuán jí wǔ juǎn zhí lín èr shí juǎn liǎng hàn bó wén shí èr juǎn

所著《大隐集》三十卷,《西垣集》五卷,《职林》二十卷,《两汉博闻》十二卷。

lùn yuē zhòng sūn yǐ cái lì zì fèn yú shí lùn shì zhe xiào hào wèi néng lì

论曰:仲孙以才力自奋于时,论事著效,号为能吏。

tài sù xún céng néng zhī fǎ yì lǐ guān zhī liáng yě

太素、寻、曾能知法意,理官之良也。

xū jǐ xiàn qīng lì cháo suī huī zhuó luò dà jié jí wèi tā guān suǒ zhì yǒu lì chēng

虚己、献卿立朝虽徽,卓荦大节,及为他官,所至有吏称。

ruò cóng yì jù shì hàn zhī yán dà yá cí xí yī zhī yí zú shǐ quán jiān kuì qiàn yì yòu kě shàng zāi

若从易拒释憾之言,大雅辞袭衣之遗,卒使权奸愧歉,抑又可尚哉。

✦ You read 列传·卷五十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.