wáng zhēn yú zhōu xún gǔ àn li jīng wú dǐng chén fù lǚ jǐng chū mǎ zūn fù wú jí fàn shī dào li xuàn hé zhōng lì chén miǎo
王臻鱼周询贾黯李京（吴鼎臣附） 吕景初（马遵附） 吴及范师道李绚何中立沈邈
wáng zhēn zì jí zhī yǐng zhōu rǔ yīn rén
王臻，字及之，颍州汝阴人。
shǐ jiù xué néng wén cí
始就学，能文辞。
céng zhì yáo zhī shòu zhōu yǒu shí míng zhēn yǐ wén shù shí piān wǎng jiàn zhì yáo lǎn zhī tàn yuē yǐng rǔ gù duō qí shì
曾致尧知寿州，有时名，臻以文数十篇往见，致尧览之，叹曰："颍、汝固多奇士。
jǔ jìn shì dì wèi dà lǐ píng shì lì zhī shū chéng huì chāng xiàn tōng pàn xú dìng èr zhōu yǐ diàn zhōng chéng zhī yǎn zhōu tè qiān jiān chá yù shǐ
"举进士第，为大理评事，历知舒城、会昌县，通判徐、定二州，以殿中丞知兖州，特迁监察御史。
zhōng shǐ jiù yíng jǐng líng gōng tài jí guān zhēn zuǒ zhù gōng fèi yǒu láo qiān diàn zhōng shì yù shǐ zhuó huái nán zhuǎn yùn fù shǐ
中使就营景灵宫、太极观，臻佐助工费有劳，迁殿中侍御史，擢淮南转运副使。
shí fā yùn sī jiàn yì jùn huái nán cáo qú fèi zhū yàn zhēn yán yáng zhōu zhào bó yàn shí xiè ān wèi zhī rén sī qí gōng yǐ bǐ zhào bó bù kě fèi yě
时发运司建议浚淮南漕渠，废诸堰，臻言："扬州召伯堰，实谢安为之，人思其功，以比召伯，不可废也。
jùn qú yì wú suǒ yì
浚渠亦无所益。
zhào wèi sān sī dù zhī pàn guān ér fā yùn sī zú jùn qú yǐ tōng cáo zhēn zuò qián yì yì jiàng jiān chá yù shǐ zhī mù zhōu
"召为三司度支判官，而发运司卒浚渠以通漕，臻坐前异议，降监察御史、知睦州。
dào fù guān xǐ fú zhōu
道复官，徙福州。
mǐn rén yù bào chóu huò xiān shí yě gě ér hòu qū chóu jiā qiú dòu jí sǐ qí chù yǐ wū chóu rén
闽人欲报仇，或先食野葛，而后趋仇家求斗，即死其处，以诬仇人。
zhēn biàn chá gé dòu zhuàng bèi wū zhě wǎng wǎng shì qù sú wèi zhī shǎo biàn
臻辨察格斗状，被诬者往往释去，俗为之少变。
yòu mín jiān shù yǐ huǒ é xiāng jīng xī bǔ shǒu è zhàng zhī liú hǎi shàng mín nǎi dìng
又民间数以火讹相惊，悉捕首恶杖之，流海上，民乃定。
rén zōng jí wèi qiān tí jǔ zài jīng zhū sī kù wu lì sān sī hù bù dù zhī fù shǐ zhuó lóng tú gé dài zhì quán zhī kāi fēng fǔ lèi qiān shàng shū gōng bù láng zhōng
仁宗即位，迁提举在京诸司库务，历三司户部、度支副使，擢龙图阁待制、权知开封府，累迁尚书工部郎中。
jiān rén wěi wèi huáng chéng sī cì shì zú xià mín yǐ qǔ qiú zhēn gòu de qí zhǔ míng qíng cuàn sān shí yú rén dū xià sù rán
奸人伪为皇城司刺事卒，吓民以取赇，臻购得其主名，黥窜三十余人，都下肃然。
yǐ yòu jiàn yì dài fū quán yù shǐ zhōng chéng jiàn yán sān sī kāi fēng fǔ zhū cáo cān jūn jí chì xiàn chéng wèi lǜ yòng guì yóu zǐ dì jiāo duò bù xí shì
以右谏议大夫权御史中丞，建言："三司、开封府诸曹参军及赤县丞尉，率用贵游子弟，骄惰不习事。
qǐng yì yǐ gū hán dēng dì gèng shì huàn shū kǎo wú guò zhě wèi zhī
请易以孤寒登第、更仕宦书考无过者为之。
yòu yán zài jīng bǎi sī lì rén rù guān qǐng rú zhǎng dìng gé guī sī sān nián
"又言："在京百司吏人入官，请如《长定格》，归司三年。
jiē kě qí zòu
"皆可其奏。
wèi jǐ zú
未几，卒。
zhēn gāng yán shàn jué shì suǒ zhì yǒu fēng jī
臻刚严善决事，所至有风迹。
yú zhōu xún zì yù zhī kāi fēng yōng qiū rén
鱼周询，字裕之，开封雍丘人。
zǎo gū hào xué
早孤，好学。
jǔ jìn shì zhōng dì wèi dà lǐ píng shì lì zhī nán huá fēn yí jìng hǎi sān xiàn qiān tài cháng bó shì tōng pàn hàn zhōu
举进士中第，为大理评事，历知南华、分宜、静海三县，迁太常博士、通判汉州。
chéng zhōng yè yǒu huǒ bù zhòng jiù zhī zhí jiàn yú qián yuē ràng yī wù zhě zhǎn
城中夜有火，部众救之，植剑于前曰："攘一物者斩！
huǒ zhǐ mín wú suǒ shī wáng
"火止，民无所失亡。
yǐ shàng shū tún tián yuán wài láng zhī zhēn zhōu xǐ tí diǎn jīng hú nán lù xíng yù
以尚书屯田员外郎知真州，徙提点荆湖南路刑狱。
qiú biàn jùn zhī ān zhōu xǐ cài zhōu zhào wèi shì yù shǐ
求便郡，知安州，徙蔡州，召为侍御史。
shǎn xī yòng bīng kē liǎn fán shù mìng ān fǔ jīng xi lù hái cì fēi yī yín yú
陕西用兵，科敛烦数，命安抚京西路，还赐绯衣银鱼。
wèi kāi fēng fǔ pàn guān yòu shǐ shǎn xī cì mín bīng pàn sān sī lǐ qiàn píng yóu sī
为开封府判官，又使陕西刺民兵，判三司理欠、凭由司。
jìn qǐ jū shè rén zhī jiàn yuàn gù cí nǎi yǐ shàng shū hù bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì wèi sān sī yán tiě fù shǐ
进起居舍人、知谏院，固辞，乃以尚书户部员外郎兼侍御史知杂事，为三司盐铁副使。
shí wèi zhōu chéng shuǐ luò yǐn zhū zhèng jiǎn zhēng wèi jué zhào zhōu xún yǔ dōu zhuǎn yùn shǐ chéng kān xiāng lì hài
时渭州城水洛，尹洙、郑戬争未决，诏周询与都转运使程戡相利害。
zhōu xún shì jiǎn yì suì chéng zhī
周询是戬议，遂城之。
qiān lì bù yuán wài láng zhuó tiān zhāng gé dài zhì zhī chéng dé jūn xǐ hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ bài yòu jiàn yì dài fū quán yù shǐ zhōng chéng
迁吏部员外郎，擢天章阁待制、知成德军，徙河北都转运使，拜右谏议大夫、权御史中丞。
qìng lì bā nián shǒu zhào jìn chén fǎng tiān xià zhī wu
庆历八年，手诏近臣访天下之务。
zhōu xún duì yuē
周询对曰：
bì xià huàn xī chuí yù bèi tiān xià yì sāo qù mù bīng shì jí diào jūn shí suī cháng fù yǒu zēng ér jīng yòng bù zú
陛下患西陲御备，天下绎骚，趣募兵士，急调军食，虽常赋有增，而经用不足。
chén yǐ wèi táng jì jí wǔ dài qiáng chén zhuān dì zhōng guó suǒ zhì jiāng yù fēi guǎng
臣以谓唐季及五代，强臣专地，中国所制，疆域非广。
jí zǔ zōng yǒu tiān xià fú wú chu shǔ jìn běi hàn xūn yù xī fú qiāng róng suǒ yòng jiá bīng suǒ rù zū fù bǐ zhī yú jīn qí shù shàng guǎ
及祖宗有天下，俘吴、楚、蜀、晋，北捍獯鬻，西服羌戎，所用甲兵，所入租赋，比之于今，其数尚寡。
rán ér cuī jiān zhèn dí kù fǔ wú kōng xū zhī bì xiàn guān wú fán fèi zhī láo gài shǎng xìn fá bì jiāng xuǎn bīng jīng zhī xiào yě
然而摧坚震敌，库府无空虚之弊，县官无烦费之劳，盖赏信罚必，将选兵精之效也。
jìn yuán hào bèi huì xī fāng sù shī
近元昊背惠，西方宿师。
cháo tíng yòng kōng shū tà róng zhě wèi piān pí yǐ yóu duò qiè nuò zhě bèi háng wǔ gù dà jǔ jí dà bài xiǎo zhàn zhé xiǎo bēn
朝廷用空疏阘茸者为偏裨，以游惰怯懦者备行伍，故大举即大败，小战辄小奔。
tú rì fèi qiān jīn dù zhī bù gěi mài guān yù jué xiáo zá shì liú yǐ tiě wèi qián huī huài guó fǎ
徒日费千金，度支不给，卖官鬻爵，淆杂仕流，以铁为钱，隳坏国法。
ér yòu guān lì yán jìn qū mín jī niǎn dàng xī héng chǎn yuàn zī yíng lù
而又官立盐禁，驱民赍辇，荡析恒产，怨咨盈路。
qù qiū shuǐ hàn jì zuò jīn chūn jī jǐn xiāng zhǔ shēng líng zhòng kùn yú zī wèi jù
去秋水旱继作，今春饥馑相属，生灵重困，于兹为剧。
jīn yuán hào yòu zǐ xīn lì nǎi cháo tíng kuān cái yòng xī mín lì zhī shí yě sù yi jīng dù yǐ shū kuì fá
今元昊幼子新立，乃朝廷宽财用、惜民力之时也，速宜经度，以纾匮乏。
yuàn wěi ān fǔ shǐ yǔ běn lù shǒu biān zhǎng jì chén liáo tóng yì cái jiǎn rǒng bīng jié yì fú fèi jìn zhǐ héng liǎn lǐn jiǎ pín mín qù wǔ chén zhī yōng nuò chū shǒu zǎi zhī tān cán
愿委安抚使与本路守边、掌计臣僚同议，裁减冗兵，节抑浮费，禁止横敛，廪假贫民，去武臣之庸懦，出守宰之贪残。
réng jì tè fā chén zhōng chū nèi tǎng qián zhù guān shǎn fèi shǐ tōng yán shāng zhī lì gǎi qián bì zhī fǎ xuān bù dé zé yǔ mín xiū xī
仍冀特发宸衷，出内帑钱助关陕费，使通盐商之利，改钱币之法，宣布德泽，与民休息。
rán hòu quàn miǎn nóng sāng yǐn kuò shuì jí shōu yí lì yì jiān bìng zé gōng yǒu xiàn cái sī yǒu yú lì yǐ
然后劝勉农桑，隐括税籍，收遗利，抑兼并，则公有羡财，私有余力矣。
bì xià huàn chéng píng jìn jiǔ shì jìn duō mén rén wū zhèng làn yuán duō quē shǎo zī zhǎng bēn jìng mí fèi lǐn lù
陛下患承平浸久，仕进多门，人污政滥，员多阙少，滋长奔竞，靡费廪禄。
chén yǐ wèi guó jiā yú zhì jǔ jìn shì míng jīng zhī wài fù yǒu rèn zǐ liú wài zhī bǔ fù xiá xìn fú yú tái zhě yì zhì bān liè
臣以谓国家于制举、进士、明经之外，复有任子、流外之补，负瑕衅、服舆台者，亦置班列。
lì nián jì jiǔ fēn wěi sāi lù qiú rén rèn shì shì yòng zhě xiān ér yòu jí gèng shù yì jiāo cuò dào tú é zhì yǒu cháng zhào chú wú xiàn fán shǒu yī quē dòng yú zài qī
历年既久，纷猥塞路，求人任事，适用者鲜，而又亟更数易，交错道涂，额置有常，诏除无限，凡守一阙，动逾再期。
yù kǔn jí fú wǔ biàn zhě zuò fèi shuǐ héng zhī gěi xū jì suì kǎo zhī qī
预阃籍、服武弁者，坐费水衡之给，虚计岁考之期；
fù quán diào shǒu xuǎn gé zhě jū duō kùn fá zhī tàn xíng guǎ lián chǐ zhī fēng
赴铨调、守选格者，居多困乏之叹，行寡廉耻之风。
guān rǒng zhī bì yī zhì yú cǐ
官冗之弊，一至于此！
yuàn bì xià tè zhào jìn shì xiān qǔ cè lùn zhū kē jiān tōng jīng yì zhōng dì jiě hè wú lìng guò duō
愿陛下特诏，进士先取策论，诸科兼通经义，中第解褐，无令过多。
qí wén wǔ bān zòu jiàn bìng liú wài chū guān zhě quán tíng wǔ qī nián zì rán míng qì bù làn bēn jìng shuāi xī yǐ
其文武班奏荐并流外出官者，权停五七年，自然名器不滥，奔竞衰息矣。
bì xià huàn mù shǒu zhī zhí hǎn wén zòu zuì
陛下患牧守之职，罕闻奏最。
chén wén hàn xuān dì miǎn lì èr qiān dàn qí yǒu zhì xiào zhě zēng zhì cì jīn huò jué zhì guān nèi hóu gōng qīng quē zé yǐ cì yòng zhī gù liáng lì wèi shèng
臣闻汉宣帝勉厉二千石，其有治效者，增秩赐金，或爵至关内侯，公卿缺，则以次用之，故良吏为盛。
guó jiā jiàn zhū hóu zhuān dì zhī huàn yī qiè yòng jùn shǒu zhì zhī
国家鉴诸侯专地之患，一切用郡守治之。
ér bān háng jìn rǒng xù qiān zhě zhòng
而班行浸冗，序迁者众。
nǎi yǒu dì chǔ fān xuān zhì wèi qīng jiān ér wèi lì shěng fǔ tí zhuǎn zé wèi chén yì
乃有地处藩宣，秩为卿监，而未历省府提转，则为沉抑。
nèi zhòng wài qīng hé yǐ qiú zhì
内重外轻，何以求治？
gǎi xián yì zhé zhèng zài cǐ shí
改弦易辙，正在此时。
yuàn zhào liǎng fǔ dà chén xuǎn wěi liǎng zhì tái jiàn guān cān jǔ rú liǎng rèn tōng pàn kě chōng zhī zhōu jūn jīng cháo guān yī cì chú bǔ
愿诏两府大臣，选委两制、台谏官参举，如两任通判可充知州军京朝官，依次除补。
ruò zhì zhuàng yóu yì jí shēng shěng fǔ tí zhuǎn
若治状尤异，即升省府提转。
qí cháng lì rù zhī zhōu zhě yī qiè tíng bà zé jìn zhuó dé rén mù shǒu zhòng yǐ
其常例入知州者，一切停罢，则进擢得人，牧守重矣。
bì xià huàn jiàng shuài zhī rèn jiān yú chèn zhí
陛下患将帅之任，艰于称职。
chén wén yàn zǐ jiàn sī mǎ ráng jū yuē wén néng fù zhòng wǔ néng wēi dí
臣闻晏子荐司马穰苴曰："文能附众，武能威敌。
shì zhī jiàng shuài zhī cái fēi wén wǔ jiān bèi zé bù kě wèi
"是知将帅之材，非文武兼备，则不可为。
wǒ cháo zì èr biān kuǎn fù jiǔ bù yòng bīng
我朝自二边款附，久不用兵。
jìn suì yǒu xī běi zhī jǐng bǔ shòu shuài chén chū yú jù cù fēi zì zú wǔ jí ēn zé hòu
近岁有西北之警，补授帅臣，出于遽猝，非自卒伍，即恩泽侯。
wú xìn yì yǐ jié shì xīn wú zhuāng yán yǐ zhèng shī lǜ tuì zé bēn běi jìn zé bèi qín kuī sǔn wēi líng qǔ wǔ yí dí mìng jiāng zhī shī wèi yǒu ruò jīn zhī shén yě
无信义以结士心，无庄严以正师律，退则奔北，进则被擒，亏损威灵，取侮夷狄，命将之失，未有若今之甚也。
yuàn zé míng chén
愿择名臣，
xuǎn jǔ shēn bó yǒu móu zhī bīng liàn wǔ zhī shì
选举深博有谋、知兵练武之士，
bù xiàn zī jí
不限资级，
shì yǐ biān rèn
试以边任，
lín xuān dūn qiǎn
临轩敦遣，
jiǎ yǐ wēi quán
假以威权，
rú zǔ zōng cháo rèn guō jìn li hàn chāo bèi
如祖宗朝任郭进、李汉超辈，
kǔn wài zhī shì
阃外之事，
bǐ de zhuān zhī
俾得专之，
wú yǐ bàng chán qīng yǒu qiān xǐ
无以谤谗轻有迁徙，
shǐ qí zú yǐ qǔ zhòng
使其足以取重，
zé ān yǒu bù chēng zhí zhī yōu hu
则安有不称职之忧乎？
bì xià huàn xī běi duō gù biān qíng wǎng cè xiàn qí jué kōng yán zhě duō chén yōu jiǔ shí xiào zhě shǎo bèi yù bù yú lǐ dāng xiān wù
陛下患西北多故，边情罔测，献奇谲空言者多，陈悠久实效者少，备豫不虞，理当先物。
chén wén guó jiā hé yuē běi róng jué mìng xī xià yǎn gé zhǐ gē yú sì shí zài
臣闻国家和约北戎，爵命西夏，偃革止戈，逾四十载。
ér shǒu biān duō rèn yōng rén bù yán wǔ bèi yīn xún gū xī wèi dí suǒ kuī zhì yuán hào bèi nì yē lǜ zhāng huáng
而守边多任庸人，不严武备，因循姑息，为敌所窥，致元昊悖逆，耶律张皇。
wèi miǎn qū jǐ wèi mín xī bīng jiǎng hǎo jiē yòng gǒu ān zhī móu ér wú jīng yuǎn zhī cè
未免屈己为民，息兵讲好，皆用苟安之谋，而无经远之策。
cǐ bān gù suǒ wèi bù xuǎn wǔ lüè zhī chén shì wú suǒ yǐ dài kòu ér háng huò lù gē bō bǎi xìng yǐ fèng kòu chóu zhě yě
此班固所谓"不选武略之臣，恃吾所以待寇而行货赂，割剥百姓以奉寇仇"者也。
yuàn bì xià tè yì jiǎn sān lù bīng mǎ zhī nú rǒng zhě yǐ shū jīng fèi yǐ xi kē liǎn
愿陛下特议减三路兵马之驽冗者，以纾经费，以息科敛。
rán hòu xuǎn jiàng shuài zé piān pí shǐ jí sù jiāo bīng chì lì róng qì shi shān chuān xíng shèng yòng bīng qí zhèng
然后选将帅，择偏裨，使戢肃骄兵，饬利戎器，识山川形胜，用兵奇正。
hé shuò kuàng píng kě shī chē zhèn yì yi jiǎng qiú qí fǎ
河朔旷平，可施车阵，亦宜讲求其法。
suī èr biān yì shí qīn yì shì wú yǒu yǐ dài zhī shù jī wú huàn yǐ
虽二边异时侵轶，恃吾有以待之，庶几无患矣。
shí zhí zhèng jí jìn chén suǒ duì duō shū kuò rén zōng pō jiā zhōu xún xiáng mǐn
时执政及近臣所对多疏阔，仁宗颇嘉周询详敏。
zhī ēn zhōu zhāng dé yī zhū zuò shī jǔ chū zhī yǒng xīng jūn
知恩州张得一诛，坐失举，出知永兴军；
shù rì gǎi zhī chéng dé jūn wèi xíng zú
数日，改知成德军，未行，卒。
dì jiē dào zhī tè zèng shàng shū gōng bù shì láng
帝嗟悼之，特赠尚书工部侍郎。
zhōu xún xìng hé yì wén jiàn gāi qià míng lì shì
周询性和易，闻见该洽，明吏事。
zài ān zhōu shí yuán lì jiàn dà shé chuí lán dùn jí shì zhī nǎi zhōu xún zuì ér jiǎ mèi shì chuán qí yì
在安州时，园吏见大蛇垂阑楯，即视之，乃周询醉而假寐，世传其异。
gǔ àn zì zhí rú dèng zhōu ráng rén
贾黯，字直孺，邓州穰人。
zhuó jìn shì dì yī qǐ jiā jiāng zuò lín chéng tōng pàn xiāng zhōu
擢进士第一，起家将作临丞、通判襄州。
hái wèi mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng zhí jí xián yuàn qiān zuǒ zhèng yán pàn sān sī kāi chāi sī
还为秘书省著作佐郎、直集贤院，迁左正言、判三司开拆司。
àn zì yǐ nián shào zāo yù bèi wèi jiàn guān guǒ yú yán shì
黯自以年少遭遇，备位谏官，果于言事。
shǒu lùn hán qí fù bì fàn zhòng yān kě dà yòng
首论韩琦、富弼、范仲淹可大用。
dù shū fù zhāng yàn fāng yù jiāng bó zhèng wǔ zhí zhèng yì zhí zhèng yǐ tā zuì chù shū
杜枢覆张彦方狱，将驳正，忤执政意，执政以他罪绌枢。
àn yán shū wú zuì qiě zhǐ cóng zhōng chū bù yīn chén xià tán zòu
黯言："枢无罪，且旨从中出，不因臣下弹奏。
kǒng zì cǐ guì xìng jìn xí yán yī de rù zé jiāng yīn sì chán huǐ hài jí shàn liáng bù kě bù chá
恐自此贵幸近习，言一得入，则将阴肆谗毁，害及善良，不可不察。
shí yán zhě huò lùn shì wáng zhuàng zhé jiè lì qióng jié
"时言者或论事亡状，辄戒励穷诘。
àn zòu jiàn guān yù shǐ jī jì shū yuǎn wèi cháng yù wén shí zhèng bù miǎn cǎi yú chuán wén yī yǒu shī yán ér jié nán jǔ rǔ suí zhī fēi suǒ yǐ kāi guǎng yán lù
黯奏："谏官、御史，迹既疏远，未尝预闻时政，不免采于传闻，一有失言，而诘难沮辱随之，非所以开广言路。
qǐng rú táng tài zōng yòng wáng guī wèi zhēng gù shì měi zhí zhèng zòu shì tīng jiàn guān yī rén suí rù
请如唐太宗用王珪、魏征故事，每执政奏事，听谏官一人随入。
zhí zhèng yòu huàn yán shì guān lǚ jìn lùn yì shàng qián bù kěn zhǐ
"执政又患言事官旅进，论议上前不肯止。
nǎi zhào fán yù hé bān shàng diàn zhě jiē bǐng zhōng shū sì zhǐ
乃诏："凡欲合班上殿者，皆禀中书俟旨。
àn lùn yǐ wéi jīn de jìn jiàn yán shì zhě dú jiàn guān yù shǐ ruò rán yán lù jiāng yōng bì xià bù dé wén wài shì yǐ
"黯论以为："今得进见言事者，独谏官、御史，若然，言路将壅，陛下不得闻外事矣。
qǐng rú gù biàn
请如故便。
jiē fú xǔ
"皆弗许。
nóng zhì gāo fǎn yú jìng zhī guì zhōu yáng tián ān fǔ guǎng nán dōng xi lù jiē xǔ biàn yì xíng shì
侬智高反，余靖知桂州，杨畋安抚广南东、西路，皆许便宜行事。
àn yán èr rén lín shì zhǐ zōng bù yī zé xià jiāng wú suǒ shì cóng
黯言："二人临事，指踪不一，则下将无所适从。
yòu jìng zhuān jié zhì xi lù ruò zéi dōng xiàng zé fēi jìng suǒ tǒng wú yǐ shǐ zhòng bù ruò bìng fù jìng jīng zhì liǎng lù
又靖专节制西路，若贼东向，则非靖所统，无以使众，不若并付靖经制两路。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
huáng yòu sì nián tóng xiū qǐ jū zhù xǐ pàn yán tiě gōu yuàn qiān zuǒ sī jiàn
皇祐四年，同修起居注，徙判盐铁勾院，迁左司谏。
jiàn yán tiān xià fù zhì yì cāng xià qí shuō zhū lù ér lùn zhě bù yī àn yì fǎn fù biàn xī zú bù guǒ xíng
建言天下复置义仓，下其说诸路，而论者不一，黯亦反复辨析，卒不果行。
zǎi xiàng liú hàng qǐng zhōng wài jiàn jǔ chén qǐ yī qiè yǐ zhào lìng cóng shì wú yòng lì
宰相刘沆请中外荐举陈乞，一切以诏令从事，毋用例。
lùn zhě yǐ wéi fēi biàn àn zòu ba zhī
论者以为非便，黯奏罢之。
dí qīng chú shū mì fù shǐ àn yán guó chū wǔ chén sù jiàng fú jiàn dà yè píng dìng liè guó yǒu zhōng xūn zhě bù kě shèng shǔ
狄青除枢密副使，黯言："国初武臣宿将，扶建大业，平定列国，有忠勋者，不可胜数。
rán wèi yǒu yǐ zú wǔ dēng wéi wò zhě
然未有以卒伍登帷幄者。
bù bào
"不报。
huì líng guān zāi yòu yán tiān yì suǒ yù fèi dāng ba yíng shàn shè shǒu wèi zhě zuì yǐ shì jǐng jù xiū xǐng zhī yì
会灵观灾，又言："天意所欲废，当罢营缮，赦守卫者罪，以示儆惧修省之意。
zhuó zhī zhì gào
"擢知制诰。
chū rén zōng shì shì tuì yù ěr yīng gé zhào shì chén jiǎng dú ér xiū qǐ jū zhù guān dú xiān chū
初，仁宗视事退，御迩英阁，召侍臣讲读，而修起居注官独先出。
àn yán jūn chén fǎng duì dòng guān zhèng tǐ ér shǐ chén bù dé yù wén qǐng bìng zhào shì jīng yán
黯言："君臣访对，动关政体，而史臣不得预闻，请并召侍经筵。
xǔ zhī
"许之。
chū ěr yīng yán yì èr gé jiǎng dú guān zì yǒu jì zhù
初，迩英、延义二阁，讲读官自有记注。
zhì shì nǎi ba yān
至是，乃罢焉。
zhí lóng tú gé qián yán nián zhuó tiān zhāng gé dài zhì àn dāng mìng cí jí dǐ yán nián bù cái bù yí wū shì cóng fēng cí mù hái zhōng shū mìng suì qǐn
直龙图阁钱延年擢天章阁待制，黯当命辞，即诋延年不才，不宜污侍从，封词目还中书，命遂寝。
pàn lì bù liú nèi quán
判吏部流内铨。
yì zhōu tuī guān sāng zé fù liú xiāng lǐ sǐ sān nián yǐ
益州推官桑泽父留乡里，死三年矣。
zé wèi fú zhī zhě ér diào jīng shī jì jué ér qù
泽为弗知者而调京师，既觉而去。
àn zòu hé fèi zhōng shēn
黯奏劾，废终身。
fú zhōu tuī guān liú biàn xié shù shù yán rén huò fú duō yóu gōng qīng mén àn zòu yǐ wéi líng tái láng
福州推官刘抃挟数术，言人祸福，多游公卿门，黯奏以为灵台郎。
shí zhào liǎng zhì liǎng shěng guān wéi gōng shì xǔ zhì zhōng shū shū mì yuàn jiàn zhí zhèng qún chén xīn zhī qí fēi ér xián yú zì yán
时诏两制、两省官唯公事许至中书、枢密院见执政，群臣心知其非，而嫌于自言。
hòu àn zhī xǔ zhōu nǎi yán tā guān jiē de jiàn zhí zhèng ér shì cóng jìn chén fǎn shū chì yí jiàn rú cǐ
后黯知许州，乃言："他官皆得见执政，而侍从近臣，反疏斥疑间如此。
cháng wén xiān cháo yòng wáng yǔ chēng qǐng bǎi guān hòu yè zǎi xiàng bìng yú zhèng shì táng shū mì shǐ yì xū jù zuò jiē jiàn yǐ fáng qǐng tuō
尝闻先朝用王禹偁请，百官候谒宰相，并于政事堂，枢密使亦须聚坐接见，以防请托。
lìng xià zuǒ zhèng yán xiè mì shàng shū yǐ wèi fēi rén zhǔ tuī chì xīn dài dà chén dà chén zhǎn sì tǐ bào rén zhǔ zhī yì
令下，左正言谢泌上书，以谓非人主推赤心待大臣，大臣展四体报人主之谊。
jí shí zhuī qǐn qián zhào
"即时追寝前诏。
xǐ xiāng zhōu yíng fù zhī guān ér fù yǒu gù rén zài bù zhōng qiǎn zhí tīng zú zhì wèn
徙襄州，迎父之官，而父有故人在部中，遣直厅卒致问。
àn zhé chī zú fù huì yī xī guī xiāng lǐ
黯辄笞卒，父恚，一夕归乡里。
tā rì jí qiě jí àn nèi huái bù zì ān qǐng xǐ jùn jí jiě guān jiù yǎng
他日，疾且亟，黯内怀不自安，请徙郡及解官就养。
bù bào nǎi qì guān qù
不报，乃弃官去。
ér yù shǐ wú zhōng fù děng hé àn zhé wěi zhōu yìn náo cháo tíng fǎ chù zhī yǐng zhōu
而御史吴中复等劾黯辄委州印，挠朝廷法，绌知郢州。
wèi jí xíng fù sǐ
未及行，父死。
fú chú gòu dàng sān bān yuàn wèi hàn lín xué shì
服除，勾当三班院，为翰林学士。
táng jiè děng zuò yán chén shēng zhī bù dàng bǐng yòng jiē wài bǔ
唐介等坐言陈升之不当柄用，皆外补。
àn zòu jiè děng gǎn yán qǐng kuān zhī
黯奏介等敢言，请宽之。
yǐ jí qǐng jùn gǎi shì dú xué shì zhī dèng zhōu
以疾请郡，改侍读学士、知邓州。
wèi xíng jí yù fù yǐ wéi hàn lín xué shì zhī shěn guān yuàn
未行，疾愈，复以为翰林学士、知审官院。
shí guān lì yǒu yǐ zǔ fù xián míng yuán lǜ wèi qǐng shòu tā guān
时官吏有以祖父嫌名，援律为请授他官。
àn yán lǐ bù huì xián míng èr míng bù piān huì lǜ fǔ hào guān chēng fàn zǔ fù míng ér mào róng jū zhī yòu shàng shū ruò zòu shì fàn zǔ miào huì zuì jiē yǒu chà
黯言："礼不讳嫌名，二名不偏讳，律：'府号、官称犯祖父名而冒荣居之，又上书若奏事犯祖庙讳，罪皆有差。
yòu yuē ruò xián míng jí èr míng piān fàn zhě bù zuò
'又曰：'若嫌名及二名偏犯者，不坐。
jīn guān lì xǔ bì xián míng zé huò yǒu rú cǐ ér bù zì yán zhě kě zuò yǐ mào róng zhī lǜ hu
'今官吏许避嫌名，则或有如此而不自言者，可坐以冒荣之律乎？
guó cháo yōng xī zhōng cháng zhào chú guān fàn sī huì zhě sān xǐng yù shǐ tái wǔ pǐn wén bān sì pǐn yǐ shàng xǔ yòng shì zòu gǎi yú bù zài cǐ zhì
国朝雍熙中，尝诏：'除官犯私讳者，三省御史台五品、文班四品以上，许用式奏改，余不在此制。
qǐng yuē yōng xī zhào shū zì mǒu pǐn ér shàng yǐ lǐ lǜ cóng shì
'请约雍熙诏书，自某品而上，以礼律从事。
zhào fēi xián míng jí èr míng bù yǐ pǐn zhì gāo xià jiē tīng bì
"诏非嫌名及二名，不以品秩高下皆听避。
lèi qiān shàng shū zuǒ sī láng zhōng quán zhī kāi fēng fǔ
累迁尚书左司郎中、权知开封府。
liǎng jūn yù qiú suì yǔ sǐ zhě zhòng ér lì bù rèn qí zé
两军狱囚岁瘐死者众，而吏不任其责。
àn yán lì huò dài yú shì qiú jī kě jí bìng yīn yǐ zhì sǐ qǐng suì jì sǐ zhě duō shǎo ér shǎng fá zhī
黯言："吏或怠于视囚，饥渴疾病，因以致死，请岁计死者多少而赏罚之。
fǔ lì é qī bǎi rén yǐ zuì fèi fù xù zhě jiē shù wài bǔ zhī àn qǐng xù zhě xū yǒu quē nǎi bǔ
"府吏额七百人，以罪废复叙者，皆数外补之，黯请叙者须有阙乃补。
rán suǒ duàn zhì huò chū jǐ jiàn rén bù yǐ wèi yǔn
然所断治，或出己见，人不以为允。
yù shǐ zhōng chéng wáng chóu yǔ qí shǔ chén jīng lǚ huì fu yáo shù jiàn guān sī mǎ guāng gōng dǐng chén wáng táo jiē yán àn gāng bì zì rèn shè shū xià fǔ zuì yīng shì zhě fǎn chóng xíng zhī
御史中丞王畴与其属陈经、吕诲、傅尧俞，谏官司马光、龚鼎臣、王陶，皆言黯刚愎自任，赦书下府，罪应释者反重行之。
ba wèi tóng tí jǔ zài jīng zhū sī kù wu
罢为同提举在京诸司库务。
yīng zōng jí wèi qiān zhōng shū shè rén
英宗即位，迁中书舍人。
shòu zhào zhuàn rén zōng shí lù quán zhī shěn xíng yuàn wèi qún mù shǐ
受诏撰《仁宗实录》，权知审刑院，为群牧使。
shí fēng bài huáng zǐ bìng chú jiǎn jiào tài fù
时封拜皇子，并除检校太傅。
àn yán tài shī tài fù tài bǎo shì wèi sān shī tiān zǐ zhī suǒ shī fǎ
黯言："太师、太傅、太保，是为三师，天子之所师法。
zi wèi fù shī yú yì bù kě gài qián shì yīn xún fú sī zhī guò
子为父师，于义不可，盖前世因循弗思之过。
qǐng zì jīn huáng zǐ jí zōng shì shǔ bēi zhě jiē wú jiān shī fū guān suí qí qiān xù gǎi shòu sān gōng
请自今皇子及宗室属卑者，皆毋兼师傅官，随其迁序，改授三公。
xià liǎng zhì yì qǐng rú àn zòu
"下两制议，请如黯奏。
ér zhōng shū yì wèi zì táng yǐ lái qīn wáng wú jiān shī fū zhě
而中书亦谓："自唐以来，亲王无兼师傅者。
guó cháo yǐ sān shī sān gōng jiē xū míng gù yīn ér shòu zhī yi zhèng qí shī
国朝以三师、三公皆虚名，故因而授之，宜正其失。
zhào kě
"诏可。
qiān jǐ shì zhōng quán yù shǐ zhōng chéng
迁给事中、权御史中丞。
wèi jǐ yǐ lǚ huì zhī zá shì huì cháng dàn zhì àn qūn xún yǐn bì
未几，以吕诲知杂事，诲尝弹治黯，逡巡引避。
àn yán cháng jiàn huì wèi yù shǐ zhī qí fāng zhèng jǐn hòu yī shí gōng yán fēi yǒu xián yuàn yuàn zhōng yǔ gòng shì huì nǎi jiù zhí
黯言尝荐诲为御史，知其方正谨厚，一时公言，非有嫌怨，愿终与共事，诲乃就职。
shí dì chū jí wèi wáng guǎng yuān zhōu mèng yáng yǐ fān dǐ zhī jiù shù zhào duì
时帝初即位，王广渊、周孟阳以藩邸之旧，数召对。
àn yán jùn yì mǎn cháo wèi yǒu yī bèi zhào zhě dú qīn jìn yī èr jiù rén shì tiān xià yǐ bù guǎng
黯言："俊乂满朝，未有一被召者，独亲近一二旧人，示天下以不广。
qǐng rú tài zōng gù shì zhào shì cóng guǎn gé zhī chén yǐ bèi gù wèn
请如太宗故事，召侍从馆阁之臣，以备顾问。
dì cháng cóng róng wèi àn yuē zhèn yù yòng rén shǎo kě rèn zhě
"帝尝从容谓黯曰："朕欲用人，少可任者。
àn duì tiān xià wèi cháng fá rén gù suǒ yòng rú hé ěr
"黯对："天下未尝乏人，顾所用如何尔。
tuì ér shàng wǔ shì yī zhī rén zhī míng èr yǎng yù yǐ jiàn sān cái bù qiú bèi sì yǐ lèi jiàn jǔ wǔ zé qǔ zì dài
"退而上五事：一、知人之明，二、养育以渐，三、材不求备，四、以类荐举，五、择取自代。
hòu yǔ liǎng zhì hé yì qǐng yǐ pú wáng wèi huáng bó zhí zhèng fú cóng shù yì zhōng shū zhēng lùn
后与两制合议，请以濮王为皇伯，执政弗从，数诣中书争论。
huì dà yǔ shuǐ shí àn yǐ bèi jí shū yán jiǎn zōng miào nì tiān shí zé shuǐ bù rùn xià
会大雨水，时黯已被疾，疏言："简宗庙，逆天时，则水不润下。
jīn èr sān zhí zhèng zhī bì xià wèi xiān dì hòu nǎi ē yú róng shuō wéi bèi jīng yì jiàn liǎng tǒng èr fù zhī shuō gù qī miào shén líng zhèn nù tiān jiàng yǔ shuǐ liú shā rén mín
今二三执政，知陛下为先帝后，乃阿谀容说，违背经义，建两统贰父之说，故七庙神灵震怒，天降雨水，流杀人民。
jì bìng qiú chū yǐ hàn lín shì dú xué shì zhī chén zhōu
"既病，求出，以翰林侍读学士知陈州。
wèi xíng zú nián sì shí sì
未行，卒，年四十四。
kǒu zhàn yí zòu shù bǎi yán yóu yǐ pú wáng yì wèi qǐng
口占遗奏数百言，犹以濮王议为请。
zèng shàng shū lǐ bù shì láng
赠尚书礼部侍郎。
chū àn mǔ chén guī zōng jì mǔ shǐ zài táng hòu yíng chén guī èr mǔ bù xiāng shàn àn néng ān yǐ shì zhī
初，黯母陈归宗，继母史在堂，后迎陈归，二母不相善，黯能安以事之。
àn xiū jié zì xǐ zài cháo shù yán shì huò cóng huò fǒu rén chēng qí jiè zhí
黯修洁自喜，在朝数言事，或从或否，人称其介直。
rán biàn jí chū tōng pàn xiāng zhōu yí yōu rén xì jǐ yǐ rén quē dàn zhī
然卞急，初通判襄州，疑优人戏己，以人（缺）啖之。
zài kāi fēng wèi zuì rén suǒ lì yòu dàn yǐ rén quē yán zhě yì yǐ shì dǐ zhī
在开封，为罪人所詈，又啖以人（缺），言者亦以是诋之。
li jīng zì bó shēng zhào zhōu rén
李京，字伯升，赵州人。
jìn shì zhōng dì lì píng dìng jūn pàn guān jì zhōu tuī guān gǎi dà lǐ sì chéng zhī wèi xiàn
进士中第，历平定军判官、冀州推官，改大理寺丞、知魏县。
fèng fǎ yán zhèng lì bù biàn yù yǐ kē zhōng jīng suì xiāng shuài dùn qù
奉法严正，吏不便，欲以苛中京，遂相率遁去。
jiān sī guǒ yì yǐ kē kè chì jīng zhī fǔ rèn bù yuē rú cǐ shì duò lì jì zhōng
监司果议以苛刻斥京，知府任布曰："如此，适堕吏计中。
jīng lài yǐ miǎn
"京赖以免。
xǐ yǒng chāng xiàn tōng pàn zhào zhōu
徙永昌县，通判赵州。
wáng gǒng chén jiàn wèi jiān chá yù shǐ lǐ xíng qiān jiān chá yù shǐ
王拱辰荐为监察御史里行，迁监察御史。
shí tài shǐ yán rì dāng shí bù shí qún chén jiē hè
时太史言日当食不食，群臣皆贺。
jīng shàng shū yuē bì xià yīn tiān zhī jiè kǒng jù xiū xǐng bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn gù jīng yì gǎn gé rì dāng shí ér yīn yún bì kuī
京上疏曰："陛下因天之戒，恐惧修省，避正殿，减常膳，故精意感格，日当食而阴云蔽亏。
suī sòng jǐng gōng zhī yíng huò tuì shè shāng dà wù zhī sāng gǔ bìng kū wú yǐ yì yě
虽宋景公之荧惑退舍，商大戊之桑谷并枯，无以异也。
rán chén qū qū qiè yǒu suǒ yí zhě zì bǎo yuán chū dìng xiāng dì zhèn huài chéng guō fù lú shè yā sǐ zhě yǐ shù wàn rén
然臣区区窃有所疑者，自宝元初，定襄地震，坏城郭，覆庐舍，压死者以数万人。
dài jīn shí nián zhèn dòng bù yǐ qǐ fēi xi běi èr biān yǒu kuī zhōng guó zhī yì hu
殆今十年，震动不已，岂非西、北二边，有窥中国之意乎？
èr yuè léi fā shēng zài yì wèi yù yán wàn wù chū dì jiē yuè yù yě
二月雷发声，在《易》为《豫》，言万物出地，皆悦豫也。
bā yuè shōu shēng zài yì wèi guī mèi yán léi shēng rù dì bì qún yīn zhī hài yě
八月收声，在《易》为《归妹》，言雷声入地，避群阴之害也。
jīn mèng xià léi wèi fā shēng qǐ fēi hào lìng bù xìn hu
今孟夏雷未发声，岂非号令不信乎？
yuàn bì xià chì biān chén bèi yí dí jiè fǔ chén shèn chū mìng yǐ yàn huò yú wèi xíng
愿陛下饬边臣备夷狄，戒辅臣慎出命，以厌祸于未形。
yòu shàng měi rén qì wài guǎn duō nián bǐ wén fù zhào rù chén lǜ jiǎ mèi dào yǐ wéi gǔ huò yi jí jué zhī
又尚美人弃外馆多年，比闻复召入，臣虑假媚道以为蛊惑，宜亟绝之。
miáo jì zōng pín yù zǐ dì nǎi yuán ēn sī wèi fǔ jiè tí diǎn
苗继宗嫔御子弟，乃缘恩私，为府界提点。
yi gē wéi bó zhī ài zhòng míng qì zhī fēn shù jī bù lèi shèng zhèng
宜割帷薄之爱，重名器之分，庶几不累圣政。
rén zōng jiā nà shòu yòu zhèng yán zhí jí xián yuàn tóng guǎn gōu guó zǐ jiàn jiā shǐ guǎn xiū zhuàn
"仁宗嘉纳，授右正言、直集贤院、同管勾国子监，加史馆修撰。
shù shàng shū lùn shì zǎi xiàng gǔ chāng cháo bú yuè
数上书论事，宰相贾昌朝不悦。
jīng cháng shǔ shì yù shǐ wú dǐng chén jiàn tuī zhí guān li shí dǐng chén xī chāng cháo yì yǐ gào zhōng chéng gāo ruò nè
京尝属侍御史吴鼎臣荐推直官李实，鼎臣希昌朝意，以告中丞高若讷。
ruò nè wèi dǐng chén shàng jīng jiǎn zhé jīng tài cháng bó shì jiān è zhōu shuì
若讷为鼎臣上京简，谪京太常博士、监鄂州税。
jì zhì yǐn líng hú huán qián huī shì yán chén wèi yù shǐ jiàn guān shǒu wěi wǔ nián fán liù shàng zhāng sì qīn duì zì chén jí gù kěn qiú wài bǔ
既至，引令狐峘、钱徽事言："臣为御史谏官，首尾五年，凡六上章、四亲对，自陈疾故，恳求外补。
chén zhī chū chù cū yǒu běn mò
臣之出处，粗有本末。
xiàng zhě zài tái jiàn rù gé tú sān yuàn yù shǐ lì bān gè yì
向者在台，见《入阁图》，三院御史立班各异。
wén yuán rì jiāng rù gé ér yù shǐ wáng zhì hé tán jiē yè gào guī
闻元日将入阁，而御史王贽、何郯皆谒告归。
huì tuī zhí guān li shí suì jiāng mǎn yīn jiǎn dǐng chén yi liú shí bǔ yù shǐ dǐng chén yì wèi yì xié gōng wàng bù yì yú liǎng yuè nǎi wū chén yǔ shí wèi péng dǎng
会推直官李实岁将满，因简鼎臣宜留实补御史，鼎臣亦谓议协公望，不意逾两月，乃诬臣与实为朋党。
chén chū bèi chù yuè zhū tuó zhōng dǐng chén suǒ yí sī shū bié zhǐ gù zài chén lìng nán chén jí xī fén huǐ
臣初被黜，阅诸橐中，鼎臣所遗私书别纸故在，臣令男谌亟悉焚毁。
chén yǔ shí liáo yǒu dǐng chén xiāng qū zhī jiù dǐng chén wèi yù shǐ chén yán yù tuī yǐn shí yǒu lì yān
臣与实僚友，鼎臣乡曲之旧，鼎臣为御史，臣延誉推引，实有力焉。
dài zhī bù yí yīn yǐ chéng gào qǐ wèi qīng xiǎn bāo cáng gān wéi yīng quǎn wéi bì xià chá zhī
待之不疑，因以诚告，岂谓倾险包藏，甘为鹰犬，惟陛下察之。
wèi jǐ zú guān
"未几，卒官。
zhào lù chén wèi jiāo shè zhāi láng
诏录谌为郊社斋郎。
dǐng chén dì zhōu rén
鼎臣，棣州人。
jì zhú jīng huì chāng cháo ba xià sǒng zì běi jīng zhào wèi xiāng
既逐京，会昌朝罢，夏竦自北京召为相。
dǐng chén xiān lùn sǒng zài bīng zhōu zhàng shā sī pū fù yǔ jiàn guān yù shǐ yán sǒng lùn yì yǔ chén zhí zhōng yì bù kě gòng shì
鼎臣先论竦在并州杖杀私仆，复与谏官、御史言竦论议与陈执中异，不可共事。
sǒng jì ba suì yǐ xíng bù yuán wài láng zhī jiàn yuàn
竦既罢，遂以刑部员外郎知谏院。
shàng yán cháo tíng fāng yǔ qì dān bǎo shì yuē ér yáng huái mǐn zēng guǎng táng shuǐ zhé shēng shì mín huò yuàn pàn suī zhǎn huái mǐn wú jí yǐ
上言："朝廷方与契丹保誓约，而杨怀敏增广塘水，辄生事，民或怨叛，虽斩怀敏，无及矣。
suì wèi hé běi tǐ liàng ān fǔ lìng jīng dù táng shuǐ lì hài ér dǐng chén gèng gù wàng yī wéi bù néng jué
"遂为河北体量安抚，令经度塘水利害，而鼎臣更顾望，依违不能决。
chāng cháo yǔ dōu zhuǎn yùn shǐ shī chāng yán yì hé shì bù hé dǐng chén zì dù zhī fù shǐ bài tiān zhāng gé dài zhì dài chāng yán shù yuè zú
昌朝与都转运使施昌言议河事不合，鼎臣自度支副使拜天章阁待制，代昌言，数月卒。
lǚ jǐng chū zì chōng zhī kāi fēng suān zǎo rén
吕景初，字冲之，开封酸枣人。
yǐ fù yīn shì mì shū shěng jiào shū láng jǔ jìn shì lì rǔ zhōu tuī guān gǎi zhù zuò zuǒ láng zhī xià yáng xiàn qiān shū hé nán fǔ pàn guān tōng pàn bīng zhōu
以父荫试秘书省校书郎，举进士，历汝州推官，改著作佐郎、知夏阳县，佥书河南府判官，通判并州。
gāo ruò nè jiàn wèi diàn zhōng shì yù shǐ
高若讷荐为殿中侍御史。
zhāng guì fēi hōng yǒu sī qǐng yī jīng wáng gù shì chuò shì cháo wǔ rì huò yù gèng zēng rì tīng shàng cái nǎi zēng zhì qī rì
张贵妃薨，有司请依荆王故事，辍视朝五日，或欲更增日，听上裁，乃增至七日。
jǐng chū yán fēi yī pǐn dāng chuò cháo sān rì lǐ guān xī zhǐ shǐ ēn lǐ guò jīng wáng bù kě yǐ shì tiān xià
景初言："妃一品当辍朝三日，礼官希旨，使恩礼过荆王，不可以示天下。
fēi jì zhuī cè wèi huáng hòu yòu zhào lì jì jǐng chū lì zhēng nǎi ba
"妃既追册为皇后，又诏立忌，景初力争，乃罢。
shí bīng rǒng yòng dù fá jǐng chū zòu shū yuē shèng rén zài shàng bù néng wú zāi ér yǒu jiù zāi zhī shù
时兵冗，用度乏，景初奏疏曰："圣人在上，不能无灾，而有救灾之术。
jīn bǎi xìng kùn qióng guó yòng xū jié lì yuán yǐ jǐn wéi yǒu jiǎn yòng dù ěr
今百姓困穷，国用虚竭，利源已尽，惟有减用度尔。
yòng dù zhī guǎng wú rú yǎng bīng
用度之广，无如养兵。
bǐ nián zhāo zhì tài duō wèi jiā jiǎn tài
比年招置太多，未加拣汰。
ruò bīng jiē yǒng jiàn néng hàn kòu dí jié mín gāo xuè yǐ dàn zhī yóu wèi bù kě kuàng léi jí lǎo qiè zhě yòu cháng guò bàn tú fèi sù bó zhàn zé xiān bēn zhì yǒng zhě yì xiāng qiān yǐ bài
若兵皆勇健，能捍寇敌，竭民膏血以啖之，犹为不可，况羸疾老怯者，又常过半，徒费粟帛，战则先奔，致勇者亦相牵以败。
dāng zǔ zōng shí sì fāng gē jù zhōng guó cái bǎi yú zhōu mín lì wèi wán gēng zhí wèi guǎng rán yòng dù chōng zú zhě bīng shǎo gù yě ér suǒ zhēng jiē kè
当祖宗时，四方割据，中国才百余州，民力未完，耕植未广，然用度充足者，兵少故也，而所征皆克。
zì shù shí nián lái yòng shù bèi zhī bīng suǒ xiàng bì bài
自数十年来，用数倍之兵，所向必败。
yǐ cǐ zhī bīng zài jīng bù zài zhòng yě
以此，知兵在精，不在众也。
yì zhě lǚ yǐ wéi yán bì xià bù jí gèng zhě yóu dà chén tōu ān bì yuàn lùn shì zhī chén yòu fù jiān mò zé cǐ bì hé shí ér xi
议者屡以为言，陛下不即更者，由大臣偷安避怨，论事之臣，又复缄默，则此弊何时而息。
wàng zhào zhōng shū shū mì yuàn yì ba zhāo bǔ ér tài rǒng làn
望诏中书、枢密院，议罢招补，而汰冗滥。
yòu yán zuò ér lùn dào zhě sān gōng yě
又言："坐而论道者，三公也。
jīn fǔ chén zòu shì fēi liú shēn qiú bà miǎn wèi cháng cóng róng dú jiàn yǐ píng jiǎng zhì dào
今辅臣奏事，非留身求罢免，未尝从容独见，以评讲治道。
suī yuàn zhì rú yáo shùn de xián rú jì qì ér wèi zhì yú zhì zhě yì yóu cǐ yě
虽愿治如尧、舜，得贤如稷、契，而未至于治者，抑由此也。
yuàn bì xià yú fǔ chén shì cóng tái jiàn zhī liè zé qí zhōng xìn tōng zhì dào zhě lǚ zhào ér shù fǎng zhī xìng shèn
愿陛下于辅臣、侍从、台谏之列，择其忠信通治道者，屡诏而数访之，幸甚！
yòu yǔ yán shì yù shǐ mǎ zūn wú zhōng fù zòu dàn liáng shì yǔ liú zōng mèng lián yīn ér zōng mèng yǔ jì zhōu fù rén gòng shāng fàn
"又与言事御史马遵、吴中复奏弹梁适与刘宗孟连姻，而宗孟与冀州富人共商贩。
xià kāi fēng fǔ hé zhì suǒ yán bù shí jiē zuò zhé jǐng chū tōng pàn jiāng níng fǔ
下开封府劾治，所言不实，皆坐谪，景初通判江宁府。
xǐ zhī héng zhōu fù zhào hái tái
徙知衡州，复召还台。
jiā yòu chū dà yǔ shuǐ jǐng chū yuē cǐ yīn shèng yáng wēi zhī jiè yě
嘉祐初，大雨水，景初曰："此阴盛阳微之诫也。
nǎi shàng shū chēng shāng zhōu zhī shèng bìng jiàn tóng xìng
"乃上疏称："商、周之盛，并建同姓；
liǎng hàn huáng zǐ duō fēng dà guó
两汉皇子，多封大国；
yǒu táng zōng shì chū wèi cì shǐ
有唐宗室，出为刺史；
guó cháo èr zōng xiāng jì yǐn jīng
国朝二宗，相继尹京。
shì yù běn zhī shèng qiáng yǒu pán shí zhī ān zé jiān xióng bù gǎn nèi kuī ér tiān xià yǒu suǒ yǐ wàng yǐ
是欲本支盛强，有磐石之安，则奸雄不敢内窥，而天下有所倚望矣。
yuàn zé zōng zǐ zhī xián zhě shǐ de wèn ān shì shàn yú gōng zhōng yǐ xiāo jiān méng huò yǐn jīng diǎn jùn wèi jiā fǔ zhī shì
愿择宗子之贤者，使得问安侍膳于宫中，以消奸萌，或尹京典郡，为夹辅之势。
shí dí qīng wèi shū mì shǐ de shì zú xīn yì zhě yōu qí wèi biàn
"时狄青为枢密使，得士卒心，议者忧其为变。
jǐng chū zòu shū yuē tiān xiàng zhé jiàn yāo rén é yán quán chén yǒu xū shēng wèi bīng zhòng suǒ fù zhōng wài wèi zhī xiōng
景初奏疏曰："天象谪见，妖人讹言，权臣有虚声，为兵众所附，中外为之恟々。
cǐ jī huì zhī jì jiān bù róng fà gài yǐ wèi lì huáng zǐ shè jì yǒu cǐ dà yōu
此机会之际，间不容发，盖以未立皇子，社稷有此大忧。
wéi bì xià zǎo wèi zhī jì zé rén xīn bù yáo guó běn gù yǐ
惟陛下蚤为之计，则人心不摇，国本固矣。
shù yì zhōng shū bái zhí zhèng qǐng chū qīng
"数诣中书白执政，请出青。
wén yàn bó yǐ qīng zhōng jǐn yǒu sù wài yán jiē xiǎo rén wèi zhī bù zú zhì yì
文彦博以青忠谨有素，外言皆小人为之，不足置意。
jǐng chū yuē qīng suī zhōng rú zhòng xīn hé gài wèi xiǎo rén wú shí zé huò yǐ zhì biàn
景初曰："青虽忠，如众心何，盖为小人无识，则或以致变。
dà chén yi wèi cháo tíng lǜ wú qiān lǘ lǐ ēn yě
大臣宜为朝廷虑，毋牵闾里恩也。
zhī zhì gào liú chang yì lùn zhī shén lì zú chū qīng zhī chén zhōu
"知制诰刘敞亦论之甚力，卒出青知陈州。
li zhòng chāng yǐ hé shì bài nèi qiǎn zhōng rén zhì yù
李仲昌以河事败，内遣中人置狱。
jǐng chū yì gǔ chāng cháo wèi zhī jí yán shì wú gēn yuán bù chū zhèng fǔ kǒng yīn xié yòng cǐ yǐ zhòng shāng shàn liáng
景初意贾昌朝为之，即言："事无根原，不出政府，恐阴邪用此，以中伤善良。
nǎi gèng qiǎn yù shǐ tóng xùn
"乃更遣御史同讯。
qiān yòu sī jiàn ān fǔ hé běi
迁右司谏，安抚河北。
hái zòu bǐ bù yuán wài láng zhèng píng zhàn jí zhēn dìng yǒu yóu qī bǎi yú qǐng yīn qǐng jūn qí yáo yì zhe xiàn tián lìng
还，奏比部员外郎郑平占籍真定，有由七百余顷，因请均其徭役，著限田令。
yǐ hù bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì pàn dōu shuǐ jiān gǎi dù zhī fù shǐ qiān lì bù yuán wài láng zhuó tiān zhāng gé dài zhì zhī jiàn yuàn yǐ bìng wèi rù xiè ér zú
以户部员外郎兼侍御史知杂事，判都水监，改度支副使，迁吏部员外郎，擢天章阁待制、知谏院，以病，未入谢而卒。
mǎ zūn zhě zì zhòng tu ráo zhōu lè píng rén
马遵者字仲涂，饶州乐平人。
cháng yǐ jiān chá yù shǐ wèi jiāng huái fā yùn pàn guān jiù qiān diàn zhōng shì yù shǐ wèi fù shǐ
尝以监察御史为江、淮发运判官，就迁殿中侍御史为副使。
rù wéi yán shì yù shǐ zhé zhī xuān zhōu hòu fù wèi yòu sī jiàn yǐ lǐ bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì gǎi lì bù zhí lóng tú gé zú
入为言事御史，谪知宣州，后复为右司谏，以礼部员外郎兼侍御史知杂事，改吏部，直龙图阁，卒。
xìng lè yì shàn yì lùn qí yán shì bù wéi jī jié gù duō jiàn tuī xíng dù yǎn fàn zhòng yān jiē chēng dào zhī
性乐易，善议论，其言事不为激讦，故多见推行，杜衍、范仲淹皆称道之。
wú jí zì jǐ dào tōng zhōu jìng hǎi rén
吴及，字几道，通州静海人。
nián shí qī yǐ jìn shì qǐ jiā wèi hóu guān wèi
年十七，以进士起家，为侯官尉。
mǐn sú duō zì dú sǐ yǐ wū chóu jiā guān sī mò néng biàn jí xī wèi yàn zhèng qián hòu huó wǔ shí sān rén tí diǎn xíng yù yí qí fǎ yú yí lù
闽俗多自毒死以诬仇家，官司莫能辨，及悉为谳正，前后活五十三人，提点刑狱移其法于一路。
pì dà lǐ sì jiǎn fǎ guān xǐ shěn xíng yuàn xiáng yì lèi qiān tài cháng bó shì
辟大理寺检法官，徙审刑院详议，累迁太常博士。
shì shí rén zōng chūn qiū jì gāo wú zi jí yīn tuī yán yān sì yǐ jí jì sì shì
是时，仁宗春秋既高，无子，及因推言阉寺，以及继嗣事。
zhì hé yuán nián shàng shū yuē
至和元年，上疏曰：
chén wén guān shī xiāng guī gōng zhí yì shì yǐ jiàn
臣闻"官师相规，工执艺事以谏。
chén xìng de dài zuì fǎ lì zhé yuán xíng fǎ zhī běn yǐ xiào yú zhōng
"臣幸得待罪法吏，辄原刑法之本，以效愚忠。
qiē wéi qián shì ròu xíng zhī shè duàn zhī tǐ kè jī fū shǐ zhōng shēn bù xī
切惟前世肉刑之设，断支体，刻肌肤，使终身不息。
hàn wén gǎn tí yíng zhī yán yì zhī biān chuí rán yǐ sǐ ér chī wèi zhǐ wài yǒu qīng xíng zhī yì qí shí shā rén
汉文感缇萦之言，易之鞭箠，然已死而笞未止，外有轻刑之意，其实杀人。
zǔ zōng jiàn jì wǎng zhī bì juān chú fán kē shǐ yòng shé zhàng zhī fǎ xīn tiān xià ěr mù cí gài kuàng gǔ shèng xián sī suǒ wèi zhì bì xià shēn cè mín yǐn qīn lǎn shù yù
祖宗鉴既往之弊，蠲除烦苛，始用折杖之法，新天下耳目，兹盖旷古圣贤，思所未至，陛下深恻民隐，亲览庶狱。
lì shì yòng xíng wú rú běn cháo zhī píng shù yi hu tiān jiàng zhī xiáng
历世用刑，无如本朝之平恕，宜乎天降之祥。
ér fāng dāng lóng shèng zhī shí wèi xiǎng jì sì zhī qìng chén qiè huò yān
而方当隆盛之时，未享继嗣之庆，臣窃惑焉。
huò zhě huàn guān tài duō ér bì xià wèi wù yě
或者宦官太多，而陛下未悟也。
hé zé
为什么呢？
ròu xíng zhī wǔ yī yuē gōng gǔ rén chú zhī zhòng jué rén zhī shì
肉刑之五，一曰宫，古人除之，重绝人之世。
jīn zé huàn guān zhī jiā jìng qiú tā zi jiǎo jué rén lǐ xī qiú jué mìng
今则宦官之家，竞求他子，剿绝人理，希求爵命。
tóng yòu hé zuì yǐn yú dāo jù yīn ér yāo sǐ zhě wèi yì xī shǔ
童幼何罪，隐于刀锯，因而夭死者，未易悉数。
fu yǒu jí ér yāo zhì shì suǒ xiū kuàng wú jí hu
夫有疾而夭，治世所羞，况无疾乎？
yǒu zuì ér gōng qián wáng bù rěn kuàng wú zuì hu
有罪而宫，前王不忍，况无罪乎？
chén wén hàn yǒng píng zhī jì zhōng cháng shì sì yuán xiǎo huáng mén shí rén ěr
臣闻汉永平之际，中常侍四员，小黄门十人尔。
táng tài zōng dìng zhì wú de yú bǎi yuán
唐太宗定制，无得逾百员。
qiě yǐ zǔ zōng jìn shì jiào zhī zǔ zōng shí huàn guān fán jǐ hé rén jīn fán jǐ hé rén
且以祖宗近事较之，祖宗时宦官凡几何人，今凡几何人？
chén yú yǐ wèi tāi luǎn shāng ér fèng huáng bù zhì huàn guān duō ér jì sì wèi yù yě
臣愚以谓胎卵伤而凤凰不至，宦官多而继嗣未育也。
fú wàng shùn yáng chūn shēng yù zhī lìng jùn fā dé yīn xiáng wèi tiáo jìn
伏望顺阳春生育之令，浚发德音，详为条禁。
jìn xiàn huàn guān yī qiè quán ba shàn gōng tóng yòu zhì yǐ zhòng fǎ
进献宦官，一切权罢，擅宫童幼，置以重法。
ruò rán zé tiān xīn bì yìng shèng sì bì guǎng zhào fú xiáng ān zōng miào zhī cè wú xiān yú cǐ
若然，则天心必应，圣嗣必广，召福祥、安宗庙之策，无先于此。
shū zòu dì yì qí yán yù yòng wèi jiàn guān ér jí yǐ fù yōu qù
书奏，帝异其言，欲用为谏官，而及以父忧去。
jiā yòu sān nián shǐ zhuó mì gé xiào lǐ yú yuè gǎi yòu zhèng yán
嘉祐三年，始擢秘阁校理，逾月，改右正言。
fù shàng shū yuē dì wáng zhī zhì bì dūn gǔ ròu zhī ài ér yǐ zhì qīn jiā fǔ wáng shì
复上疏曰："帝王之治，必敦骨肉之爱，而以至亲夹辅王室。
shī yuē huái dé wéi níng zōng zǐ wéi chéng
《诗》曰：'怀德惟宁，宗子惟城。
gù tóng xìng zhě guó jiā zhī píng hàn
'故同姓者，国家之屏翰；
chǔ fù zhě tiān xià zhī gēn běn
储副者，天下之根本。
bì xià yǐ hǎi yǔ zhī guǎng zōng miào zhī zhòng ér gēn běn wèi lì sì fāng wú suǒ xì xīn shàng xià zhī yōu wú dà yú cǐ
陛下以海宇之广，宗庙之重，而根本未立，四方无所系心，上下之忧，无大于此。
wèi yi fā zì shèng duàn zé zōng shì zi yǐ bèi chǔ fù
谓宜发自圣断，择宗室子以备储副。
yǐ fú shǔ yì zhī zé mò rú qīn
以服属议之，则莫如亲；
yǐ rén wàng yán zhī zé mò rú xián
以人望言之，则莫如贤。
jì jiān qīn xián rán hòu yōu fēng jué yǐ chǒng yì zhī xuǎn zhòng hòu pǔ mào zhī chén yǐ jiào dǎo zhī tīng rù shì jìn zhōng shì yù wèi hòu shǐ zhōng wài zhī rén sǒng rán zhān wàng yuē gōng zhōng yǒu zi yǐ
既兼亲贤，然后优封爵以宠异之，选重厚朴茂之臣以教导之，听入侍禁中，示欲为后，使中外之人悚然瞻望，曰：'宫中有子矣。
bì xià tā rì yǒu dí sì zé yì qí ēn lǐ fù lìng guī dǐ yú lǐ wú xián yú yì wèi shùn mǐ jì yú zhī xīn shǔ tiān xià zhī wàng zōng miào cháng jiǔ zhī cè yě
'陛下他日有嫡嗣，则异其恩礼，复令归邸，于理无嫌，于义为顺，弭觊觎之心，属天下之望，宗庙长久之策也。
jì ér yòu yán kāi bǎo zhào shū nèi shì chén nián sān shí wú yǎng fù zhě tīng yǎng yī zi wèi sì bìng yǐ míng shàng xuān huī yuàn wéi zhě dǐ sǐ
"既而又言："开宝诏书：'内侍臣年三十无养父者，听养一子为嗣，并以名上宣徽院，违者抵死。
bǐ nián cǐ jìn yì chí yāo jué rén lǐ yīn lèi shèng sì
'比年此禁益弛，夭绝人理，阴累圣嗣。
yuàn zhào dà chén míng shì jiù zhì shàng shùn tiān yì yǐ suí fú yòu
愿诏大臣明示旧制，上顺天意，以绥福祐。
míng nián suì quán ba nèi chén jìn yǎng zǐ
"明年，遂权罢内臣进养子。
guǎn gōu dēng wén jiǎn yuàn
管勾登闻检院。
yòu shàng shū lùn zhèng shì wèi cāng lǐn kōng xū nèi wài kuì fá qí bì zài yú guān duō bīng rǒng
又上书论政事，谓："仓廪空虚，内外匮乏，其弊在于官多兵冗。
qǐng tài rǒng bīng shěng rǒng guān rán hòu chú mín zhī jí kǔ
请汰冗兵，省冗官，然后除民之疾苦。
yīn tiáo shàng shí yú shì duō shī yòng zhī
"因条上十余事，多施用之。
jiàn qǐng zé guǎn zhí fēn xiào guǎn gé shū bìng qiú yí shū yú tiān xià yǔ zài yì wén zhì
建请择馆职，分校馆阁书，并求遗书于天下，语在《艺文志》。
míng nián rì shí sān cháo jí yán rì shí zhě yīn qīn yáng zhī jiè
明年，日食三朝，及言："日食者，阴侵阳之戒。
zài rén shì zé chén líng jūn qī chéng fu sì yí qīn zhōng guó
在人事，则臣陵君，妻乘夫，四夷侵中国。
jīn dà chén wú gū xi zhī zhèng fēi suǒ wèi chén líng jūn shī zài bì xià yuān mò lín cháo shǐ yīn xié wèi jǐn píng yě
今大臣无姑息之政，非所谓臣陵君，失在陛下渊默临朝，使阴邪未尽屏也。
hòu fēi wú quán héng zhī jiā fēi suǒ wèi qī chéng fu shī zài zuǒ yòu qīn xìng jiāo zòng wáng jié yě
后妃无权横之家，非所谓妻乘夫，失在左右亲幸，骄纵亡节也。
jiāng yì wú yú fēi suǒ wèi sì yí qīn zhōng guó shī zài jiàng shuài fēi qí rén wèi dí suǒ qīng yě
疆埸无虞，非所谓四夷侵中国，失在将帅非其人，为敌所轻也。
yīn yán sūn miǎn zài bīng zhōu kē bào bù fǎ yàn yǐn wú dù
"因言孙沔在并州，苛暴不法，燕饮无度；
páng jiè qián zài bīng zhōu qīng dòng guǎ móu zhé xìng pù zhài qū yě zhī nǜ wèi guó shēn chǐ
庞藉前在并州，轻动寡谋，辄兴堡砦，屈野之衄，为国深耻。
miǎn yáo cǐ zuò fèi
沔繇此坐废。
yòu yán chūn qiū yǒu gào dí bì xià ēn shī dòng zhí shì rén rú shāng
又言："春秋有告籴，陛下恩施动植，视人如伤。
rán zhōu jùn guān sī gè zhuān qí mín shàn zào bì dí zhī lìng yí lù jī zé lín lù wèi zhī bì dí
然州郡官司各专其民，擅造闭籴之令，一路饥，则邻路为之闭籴；
yī jùn jī zé lín jùn wèi zhī bì dí
一郡饥，则邻郡为之闭籴。
fu èr qiān dàn yǐ shàng suǒ yí tóng guó xiū qī ér zuò shì liú lí qǐ shèng cháo zǐ yù zhào mín zhī yì zāi
夫二千石以上，所宜同国休戚，而坐视流离，岂圣朝子育兆民之意哉！
suì zhào lín zhōu lín lù zāi shāng ér zhé bì dí lùn rú wéi zhì lǜ
"遂诏："邻州、邻路灾伤而辄闭籴，论如违制律。
jiǔ zhī qiān yòu sī jiàn guǎn gōu guó zǐ jiàn
久之，迁右司谏、管勾国子监。
zài zhí shù nián yǐ jìn zhèng chēng yù shì wú xiǎo dà zhé yán
在职数年，以劲正称，遇事无小大辄言。
cháng qǐng wú nà qún chén shàng zūn hào chū hòu gōng sī shēn jí fēi zhí shì rén wú yǐ yù bǎo bái zhá zǐ cì jìn xìng jiā rén guān pèi jí bǐ qiū ní zǐ yī
尝请毋纳群臣上尊号，出后宫私身及非执事人，毋以御宝白札子赐近幸家人冠帔及比丘尼紫衣；
bìng zé zhí zhèng dà chén yīn xún gǒu jiǎn wèi bì yuàn bàng yi yòng táng li jí fǔ gù shì xuǎn bá xián jùn yuē dù yù yí fǎ jīng zhuó shǒu lìng
并责执政大臣因循苟简，畏避怨谤，宜用唐李吉甫故事，选拔贤俊，约杜预遗法，旌擢守令；
fù zhì jiāng zuò jiān guān shǔ zhuān lǐng yíng zào
复置将作监官属，专领营造；
lùn rù nèi dōu zhī rèn shǒu zhōng líng lì fù mǎ dū wèi li wěi jí gàn qiú nèi jiàng
论入内都知任守忠陵轹驸马都尉李玮及干求内降。
huì jiàn guān chén shēng zhī jiàn qǐng cái jié bān háng bǔ shòu xià liǎng zhì tái jiàn guān jí yì
会谏官陈升之建请裁节班行补授，下两制、台谏官集议。
zhǔ tiě yě zhě jiù de bǔ bān háng
主铁冶者，旧得补班行。
zhì shì yì ba zhī
至是，议罢之。
jì dìng gǎo jí yǔ yù shǐ chén qǐ zhé zēng zhù xīng guó jūn cí hú tiě yě rú jiù zhì
既定稿，及与御史沈起辄增注兴国军磁湖铁冶如旧制。
zhǔ cí hú yě zhě dà xìng chéng shū liáng yě
主磁湖冶者，大姓程叔良也。
hàn lín xué shì hú sù děng jí hé jí yǔ qǐ zhí zài tái jiàn ér wèi chéng shì jīng yíng zhàn gù ēn lì qǐng zhào wèn zhuàng jiē yǐn fú
翰林学士胡宿等即劾及与起职在台谏，而为程氏经营占锢恩例，请诏问状，皆引伏。
jí chū wèi gōng bù yuán wài láng zhī lú zhōu jìn hù bù zhí zhāo wén guǎn zhī guì zhōu
及出为工部员外郎、知庐州，进户部、直昭文馆、知桂州。
zú lù qí dì qí wèi tài miào zhāi láng
卒，录其弟齐为太庙斋郎。
jí dāng guān yǒu shǒu chū wèi jiǎn fǎ guān sān sī qǐng zhòng zhù tiě qián fǎ zhì sǐ
及当官有守，初为检法官，三司请重铸铁钱法至死。
xià yǒu sī yì jí zhēng bù kě zhǔ zhě huì yuē lì tiān xià fǎ dāng yóu yī jiǎn fǎ yá
下有司议，及争不可，主者恚曰："立天下法，当由一检法邪？
jí yuē yì lǐ wèi xiān ān yǒu gāo xià
"及曰："义理为先，安有高下？
zú bù wéi qū
"卒不为诎。
fàn shī dào zì guàn zhī sū zhōu cháng zhōu rén
范师道，字贯之，苏州长洲人。
jìn shì jí dì wèi fǔ zhōu pàn guān hòu zhī guǎng dé xiàn
进士及第，为抚州判官，后知广德县。
xiàn yǒu zhāng wáng miào mín suì cí shén shā niú shù qiān shī dào jìn jué zhī
县有张王庙，民岁祠神，杀牛数千，师道禁绝之。
tōng pàn xǔ zhōu lèi qiān dū guān yuán wài láng wú yù jǔ wèi yù shǐ
通判许州，累迁都官员外郎，吴育举为御史。
zòu qǐng ba nèi jiàng tuī ēn zé zǎi xiàng jiǔ qí rèn xuǎn zōng shì xián zhě yǎng gōng zhōng bèi chǔ èr
奏请罢内降推恩，择宰相久其任，选宗室贤者养宫中备储贰。
chū huáng yòu zhōng gǔ chāng cháo shàng yì zhì wǔ fǔ jùn shè jīng jī zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù hào wèi gǒng fǔ jīng shī ér lùn zhě wèi huàn guān móu guǎng qīn shì qīn cóng bīng yù qǔ jīng jī cái fù shàn zhī yīn yǐ shōu shì bǐng
初，皇祐中，贾昌朝上议置五辅郡，设京畿转运使、提点刑狱，号为"拱辅京师"，而论者谓宦官谋广亲事亲从兵，欲取京畿财赋赡之，因以收事柄。
shī dào lì zòu fēi biàn suì fù jiù zhì
师道力奏非便，遂复旧制。
yòu yǐ sì nián gòng jǔ shì kǔ yān jiǔ qǐng yì wèi sān nián
又以四年贡举，士苦淹久，请易为三年。
zǎi xiàng liú hàng hù zàng wēn chéng huáng hòu lǐ guān yì chēng líng shī dào yǐ wéi fēi diǎn zhì shù yǐ zhēng hàng è zhī yǐn zhuó lìng tái guān mǎn èr nián dāng bǔ wài chū zhī cháng zhōu
宰相刘沆护葬温成皇后，礼官议称"陵"，师道以为非典制，数以争，沆恶之，引著令"台官满二年当补外"，出知常州。
tái jiàn guān gòng yán shī dào bù dàng qù bù bào
台谏官共言师道不当去，不报。
xǐ guǎng nán dōng lù zhuǎn yùn shǐ
徙广南东路转运使。
jiù bǔ shè guān jiē wěi lì xū wú xiān hòu yuǎn jìn zhī chà shī dào wèi zhì jí cì dì zhī
旧补摄官皆委吏胥，无先后远近之差，师道为置籍次第之。
zhào wèi yán tiě pàn guān dào gǎi liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ qiān qǐ jū shè rén tóng zhī jiàn yuàn guǎn gōu guó zǐ jiàn
召为盐铁判官，道改两浙转运使，迁起居舍人、同知谏院，管勾国子监。
hòu gōng zhōu shì dǒng shì shēng gōng zhǔ zhū gé nǚ yù duō qiān zhuó
后宫周氏、董氏生公主，诸阁女御多迁擢。
shī dào shàng shū yuē lǐ yǐ zhì qíng yì yǐ duó ài cháng rén zhī suǒ nán wéi cōng míng ruì zhé zhī zhǔ rán hòu néng zhī
师道上疏曰："礼以制情，义以夺爱，常人之所难，惟聪明睿哲之主然后能之。
jìn yǐ gōng rén shù duō ér chū zhī cǐ shèng dé shì yě
近以宫人数多而出之，此盛德事也。
rán ér shì yǒu xì fēng huà zhì luàn zhī dà ér wèi yǐ liú yì chén gǎn wéi bì xià yán zhī
然而事有系风化治乱之大，而未以留意，臣敢为陛下言之。
qiè wén zhū gé nǚ yù yǐ zhōu dǒng yù gōng zhǔ yù bǎo bái zhá bìng wèi cái rén bù zì zhōng shū chū gào
窃闻诸阁女御，以周、董育公主，御宝白札并为才人，不自中书出诰。
ér yè tíng jì yú qiān bài zhě shén duō zhōu dǒng zhī qiān kě yǐ nǚ yù hé míng ér qiān hu
而掖庭觊觎迁拜者甚多，周、董之迁可矣，女御何名而迁乎？
cái rén pǐn zhì jì gāo gǔ yǒu dìng yuán táng zhì zhǐ qī rén ér yǐ
才人品秩既高，古有定员，唐制止七人而已。
zǔ zōng cháo gōng wéi gěi shì bù guò èr sān bǎi jū wǔ pǐn zhī liè zhě wú jǐ ruò shǐ zhū gé jiē qiān zé bù fù gèng yǒu yuán shù yǐ
祖宗朝宫闱给侍不过二三百，居五品之列者无几，若使诸阁皆迁，则不复更有员数矣。
wài rén bù néng xiáng zhī zhǐ wèi bì xià yú chǒng xìng tài guò ēn zé bù jié ěr
外人不能详知，止谓陛下于宠幸太过，恩泽不节耳。
fū fù rén nǚ zǐ yǔ xiǎo rén zhī xìng tóng chǒng xìng tài guò zé dú màn zhī xīn shēng ēn zé bù jié zé wú yàn zhī yuàn qǐ yù zhī bù kě bù yǐ qí dào yě
夫妇人女子，与小人之性同，宠幸太过，则渎慢之心生，恩泽不节，则无厌之怨起，御之不可不以其道也。
qiě yòng dù tài fán xū suǒ tài guǎng yī cái rén zhī fèng yuè zhí zhōng hù bǎi jiā zhī fù suì shí cì yǔ bù zài yān
且用度太烦，须索太广，一才人之奉，月直中户百家之赋，岁时赐予不在焉。
kuàng gào mìng zhī chū bù zì yǒu sī qǐ shèng shí zhī shì yé
况诰命之出，不自有司，岂盛时之事耶？
kǒng xié fēng mò chì fù jiàn yú jīn rì yǐ
恐斜封、墨敕，复见于今日矣。
shí dà xīng yǔn dōng nán yǒu shēng rú léi
时大星陨东南，有声如雷。
yòu shàng shū yuē hàn jìn tiān wén zhì tiān gǒu suǒ xià wèi pò jūn shā jiāng fú shī liú xiě
又上疏曰："《汉》、《晋天文志》：'天狗所下，为破军杀将，伏尸流血。
gān shì tú tiān gǒu yí dà zéi qǐ
'《甘氏图》：'天狗移，大贼起。
jīn zhāo tíng fēi wú wéi zhī shí yě ér bèi biān fáng dào wèi jiàn qí zhì
'今朝廷非无为之时也，而备边防盗，未见其至。
suī yǒu jiàng shuài bù lǎo zé yú shì zú suī duō jìn yǒng zhě shǎo
虽有将帅，不老则愚，士卒虽多，劲勇者少。
xiǎo rén sī luàn sì xì nǎi zuò bì yǒu bāo cáng xiǎn xīn tóu xì ér dòng zhě
小人思乱，伺隙乃作，必有包藏险心，投隙而动者。
yi jiǎn bá jiàng shuài xùn liàn zú wǔ zhào tiān xià yù wèi bèi yù
宜拣拔将帅，训练卒伍，诏天下预为备御。
rén zōng wǎn nián yóu gōng jiǎn ér sì fāng wú shì shī dào yán suī guò měi yōu róng zhī
"仁宗晚年尤恭俭，而四方无事，师道言虽过，每优容之。
qiān bīng bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì pàn dōu shuǐ jiān
迁兵部员外郎，兼侍御史知杂事、判都水监。
yǔ jiàn guān yù shǐ shù zòu shū mì fù shǐ chén shēng zhī bù dàng yòng shēng zhī ba shī dào yì chū zhī fú zhōu
与谏官、御史数奏枢密副使陈升之不当用，升之罢，师道亦出知福州。
qǐng zhī yǐ gōng bù láng zhōng rù wèi sān sī yán tiě fù shǐ
顷之，以工部郎中入为三司盐铁副使。
gǎn fēng xuàn qiān hù bù zhí lóng tú gé zhī míng zhōu zú
感风眩，迁户部，直龙图阁、知明州，卒。
shī dào lì fēng cāo qián hòu zài yán zé yǒu wén jí yán huò dú zhēng huò liè zòu
师道厉风操，前后在言责，有闻即言，或独争，或列奏。
rú chén zhí zhōng jiā rén shā bì zú zuò miǎn
如陈执中家人杀婢，卒坐免；
duó wáng gǒng chén xuān huī shǐ li shū hàn lín xué shì
夺王拱辰宣徽使、李淑翰林学士；
jí wáng dé yòng chéng kān lǐng shū mì huàn guān shí quán bīn yán shì liáng shēng jìn jiē cháng zòu shù qí zuì yān
及王德用、程戡领枢密，宦官石全彬、阎士良升进，皆尝奏数其罪焉。
li xuàn zì gōng sù qióng zhōu yī zhèng rén
李绚，字公素，邛州依政人。
shǎo fàng dàng wáng jiǎn xiōng táo jiào zhī shū yán qí kè yè ér chū xuàn áo zì ruò bǐ mù táo guī xuàn xú qǔ shū shì zhī yī guò zhé sòng shù qiān yán táo qí zhī
少放荡亡检，兄绹教之书，严其课业而出，绚遨自若，比暮绹归，绚徐取书视之，一过辄诵数千言，绹奇之。
shāo zhǎng néng zhǔ wén yóu gōng gē shī
稍长，能属文，尤工歌诗。
cháng yǐ shì bèi xì jì ér yì qù
尝以事被系，既而逸去。
zhuó jìn shì dì zài shòu dà lǐ píng shì tōng pàn bīn zhōu
擢进士第，再授大理评事、通判邠州。
yuán hào fàn yán zhōu bìng biān jiē kǒng
元昊犯延州，并边皆恐。
bīn chéng pí bù wán xuàn fāng shè shǒu jí fā mín zhì chéng liáo lì jiē wèi dāng yán shàng dǎi bào xuàn bù tīng
邠城陴不完，绚方摄守，即发民治城，僚吏皆谓当言上逮报，绚不听。
dì wén zhī xǐ yīn zhào tā zhōu xī zhì shǒu bèi
帝闻之喜，因诏他州悉治守备。
hái wèi tài zǐ zhōng yǔn zhí jí xián yuàn lì kāi fēng fǔ tuī guān sān sī dù zhī pàn guān wèi jīng xi zhuǎn yùn shǐ
还为太子中允、直集贤院，历开封府推官、三司度支判官，为京西转运使。
shì shí fàn yōng zhī hé nán wáng jǔ zhèng zhī xǔ zhōu rèn zhōng shī zhī chén zhōu rèn bù zhī hé yáng bìng èr fǔ jiù chén xuàn jiē yǐ bù cái zòu zhī
是时，范雍知河南，王举正知许州，任中师知陈州，任布知河阳，并二府旧臣，绚皆以不才奏之。
wèi jǐ zhào xiū qǐ jū zhù jiū chá zài jīng xíng yù
未几，召修起居注，纠察在京刑狱。
shí zǎi xiāng dù yǎn gè bá zhī míng shì zhì tái shěng è yǎn zhě zhǐ xuàn wèi qí dǎng
时宰相杜衍各拔知名士置台省，恶衍者指绚为其党。
xuàn cháng jǔ lù jīng jīng zuò zāng biǎn
绚尝举陆经，经坐赃贬；
ér rèn bù yòu yán xuàn zài jīng xi kē chá chū zhī rùn zhōu
而任布又言绚在京西苛察，出知润州。
gǎi tài cháng chéng xǐ hóng zhōu
改太常丞，徙洪州。
shí wǔ xī mán kòu hú nán zé zhuǎn yùn shǐ dì yuē yǒu guǎn zhí shàn yǐn jiǔ zhě wèi shuí jīn ān zài
时五溪蛮寇湖南，择转运使，帝曰："有馆职善饮酒者为谁，今安在？
fǔ chén wèi yù dì yuē shì wǎng suì chéng bīn zhōu zhě qí rén cái kě yòng
"辅臣未谕，帝曰："是往岁城邠州者，其人才可用。
fǔ chén yǐ xuàn duì suì chú hú nán zhuǎn yùn shǐ
"辅臣以绚对，遂除湖南转运使。
xuàn chéng yì zhì shào zhōu jiè zhū bù àn bīng wú de dòng shǐ rén yù mán yǐ huò fú mán bà bīng shòu yuē shù
绚乘驿至邵州，戒诸部按兵毋得动，使人谕蛮以祸福，蛮罢兵受约束。
fù xiū qǐ jū zhù quán pàn sān sī yán tiě gōu yuàn fù jiū chá zài jīng xíng yù
复修起居注，权判三司盐铁勾院，复纠察在京刑狱。
yǐ yòu zhèng yán zhī zhì gào fèng shǐ qì dān zhī shěn guān yuàn qiān lóng tú gé zhí xué shì qǐ jū shè rén quán zhī kāi fēng fǔ zhì yǒu néng míng
以右正言、知制诰奉使契丹，知审官院，迁龙图阁直学士、起居舍人、权知开封府，治有能名。
xuàn yè zuì chen zòu shì jiǔ wèi jiě dì yuē kāi fēng fǔ shì jù qǐ kě chén miǎn yú jiǔ yá
绚夜醉，晨奏事酒未解，帝曰："开封府事剧，岂可沉湎于酒邪？
gǎi tí jǔ zài jīng zhū sī kù wu quán pàn lì bù liú nèi quán
"改提举在京诸司库务，权判吏部流内铨。
chū cí xiào sì wáng zhāng xiàn tài hòu shén yù wù dào de ér xuàn wù shì zhī qū zhī sū zhōu wèi xíng zú
初，慈孝寺亡章献太后神御物，盗得，而绚误释之，诎知苏州，未行，卒。
xuàn shū míng lè yì shǎo zhōu yóu sì fāng pō liàn shì wù
绚疏明乐易，少周游四方，颇练世务。
shù shàng shū yán pián yí
数上书言便宜。
rén zōng chūn qiū gāo wèi yǒu jì sì xuàn yīn sì gāo méi hái xiàn fù dà zhǐ yán yi yuǎn bì chǒng jìn xián liáng zé shén jiàng zhī fú zǐ sūn fán yǎn dì jiā nà zhī
仁宗春秋高，未有继嗣，绚因祀高禖还献赋，大指言宜远嬖宠，近贤良，则神降之福，子孙繁衍，帝嘉纳之。
xìng shì jiǔ zhōng yǐ jí sǐ
性嗜酒，终以疾死。
hé zhōng lì zì gōng nán xǔ zhōu zhǎng shè rén
何中立，字公南，许州长社人。
yòu jǐng mài yǔ dí zūn dù yóu zūn dù yuē měi cái yě
幼警迈，与狄遵度游，遵度曰："美才也！
qí fù fěi suì yǐ nǚ qī zhī
"其父棐遂以女妻之。
jìn shì jí dì shòu dà lǐ píng shì lì qiān shū zhèn ān wǔ shèng èr zhèn jié dù pàn guān qiān diàn zhōng chéng zhào shì xué shì yuàn wèi jí xián xiào lǐ
进士及第，授大理评事，历佥书镇安、武胜二镇节度判官，迁殿中丞，召试学士院，为集贤校理。
gǎi tài cháng bó shì xiū qǐ jū zhù qiān cí bù yuán wài láng zhī zhì gào quán fā qiǎn kāi fēng fǔ shì
改太常博士、修起居注，迁祠部员外郎、知制诰，权发遣开封府事。
chū yǒu dào cí xiào sì zhāng xiàn huáng tài hòu shén yù fú qì zhě jì jiù zhí li xuàn yǐ shǔ lì kǎo lüě bù dé qí qíng zhé shì qù
初，有盗慈孝寺章献皇太后神御服器者，既就絷，李绚以属吏，考掠不得其情，辄释去。
zhōng lì zhì rén fù zhí yǐ lái zhōng lì yuē cǐ zhēn dào yě
中立至，人复执以来，中立曰："此真盗也。
qióng zhì zhī zú fú zuì
"穷治之，卒伏罪。
qiān bīng bù yuán wài láng jiū chá zài jīng xíng yù
迁兵部员外郎，纠察在京刑狱。
chú lóng tú gé zhí xué shì zhī qín zhōu
除龙图阁直学士、知秦州。
yán zhě yǐ wéi fēi zhì biān cái gǎi qìng zhōu
言者以为非治边才，改庆州。
zòu yuē chén bù kān yú qín zé bù kān yú qìng yǐ yuàn shǒu rǔ
奏曰："臣不堪于秦，则不堪于庆矣，愿守汝。
bù bào
"不报。
shù zú yǒu gào dà xiào shòu zāng zhě zhōng lì yuē shì bì xié tā yuàn yě
戍卒有告大校受赃者，中立曰："是必挟他怨也。
biān zú cuàn zhī
"鞭卒窜之。
huò yuē dài jiān kě hu
或曰："贷奸可乎？
zhōng lì yuē bù qǔ de chí duǎn cháng yǐ zhì qí shàng zé rén bù zì ān yǐ
"中立曰："部曲得持短长以制其上，则人不自安矣。
hái pàn tài cháng sì qiān xíng bù láng zhōng jìn shū mì zhí xué shì zhī xǔ zhōu gǎi chén zhōu
"还判太常寺，迁刑部郎中，进枢密直学士、知许州，改陈州。
é yán dà shuǐ zhì jū rén jiē kǒng zhōng lì bǔ zhū zhī
讹言大水至，居人皆恐，中立捕诛之。
yòu xǐ háng zhōu bào zhòng fēng zú
又徙杭州，暴中风卒。
zhōng lì pō yǐ wén cí zì xǐ rán shì jiǔ wú xíng
中立颇以文词自喜，然嗜酒无行。
qìng lì zhōng jí xián xiào lǐ sū shùn qīn jiān jìn zòu yuàn wèi sài shén huì yù zhě jiē yī shí zhī míng shì zhōng lì yì zài zhào zhōng
庆历中，集贤校理苏舜钦监进奏院，为赛神会，预者皆一时知名士，中立亦在召中。
yǐ ér cí bù wǎng hòu shùn qīn děng de zuì zhōng lì yǒu lì yān
已而辞不往，后舜钦等得罪，中立有力焉。
chén miǎo zì zi shān xìn zhōu yì yáng rén
沈邈，字子山，信州弋阳人。
jìn shì jí dì qǐ jiā bǔ dà lǐ píng shì zhī hóu guān xiàn tōng pàn guǎng zhōu lèi qiān dū guān yuán wài láng lì zhī zhēn zhōu fú zhōu
进士及第，起家补大理评事、知侯官县，通判广州，累迁都官员外郎，历知真州、福州。
qìng lì chū wèi shì yù shǐ
庆历初，为侍御史。
shí lǚ yí jiǎn bà xiāng fǔ chén jiē jìn guān miǎo yán jué lù suǒ yǐ quàn chén xià fēi gōng ér shòu zé wèi làn
时吕夷简罢相，辅臣皆进官，邈言："爵禄所以劝臣下，非功而授则为滥。
jīn biān bǐ lǚ jǐng wèi wén miào táng zhī móu yǒu yǐ zhé wài wǔ wú míng jìn zhì chén xià hé quàn yān
今边鄙屡警，未闻庙堂之谋有以折外侮，无名进秩，臣下何劝焉。
yòu lùn xià sǒng chú shū mì shǐ ér sǒng yīn jiāo nèi shì liú cóng yuàn
"又论："夏竦除枢密使，而竦阴交内侍刘从愿。
shǐ cóng yuàn nèi jì jiǎo jué sǒng wài zhuān jī wu jiān dǎng dé jì rén zhǔ zhī quán qù yǐ
使从愿内济狡谲，竦外专机务，奸党得计，人主之权去矣。
qí yán shén qiè
"其言甚切。
quán yán tiě pàn guān zhuǎn bīng bù yuán wài láng
权盐铁判官，转兵部员外郎。
shí xuǎn zhū lù zhuǎn yùn jiā àn chá shǐ miǎo yǔ zhāng wēn zhī wáng sù shǒu bèi xuǎn
时选诸路转运加按察使，邈与张昷之、王素首被选。
miǎo jiā zhí shǐ guǎn shǐ jīng dōng
邈加直史馆，使京东。
suì yú rù wèi shì yù shǐ zhī zá shì
岁余，入为侍御史知杂事。
wèi jǐ zhuó tiān zhāng gé dài zhì zhī chán zhōu xǐ hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ yòu xǐ shǎn xī suì zhōng jiā xíng bù láng zhōng zhī yán zhōu zú
未几，擢天章阁待制、知澶州，徙河北都转运使，又徙陕西，岁中，加刑部郎中、知延州，卒。
miǎo shū shuǎng yǒu zhì cái rán xìng shǎo jiǎn
邈疏爽有治才，然性少检。
zài guǎng zhōu shí suì yóu liú wáng shān huì bīn yǒu zòng jiǔ ér yǔ lǘ lǐ fù nǚ xiào yán wú jiàn
在广州时，岁游刘王山，会宾友纵酒，而与闾里妇女，笑言无间。
lùn yuē qìng lì yǐ lái rèn jiàn guān yù shǐ míng yǒu fēng cǎi jiàn tuī yú shí zhě yáo zhēn jīng zhī bèi fán shù shí rén guān qí suǒ chén gài bù xū de
论曰：庆历以来，任谏官、御史，名有风采，见推于时者，繇臻、京之辈，凡数十人，观其所陈，盖不虚得。
jí zhī lùn yān huàn zhēn rén rén zhī yán qí zuì yōu hu
及之论阉宦，真仁人之言，其最优乎！
xuàn zhōng lì miǎo yì yǒu měi cái zhì wèi tōng xiǎn rán jiē yǐ jiǔ shī zì lèi gù bù néng wú biǎn yān
绚、中立、邈亦有美才，致位通显，然皆以酒失自累，故不能无贬焉。