li dí zi jiǎn zhī sù zhī chéng zhī jí zhī sūn xiào jī xiào shòu xiào chēng wáng céng dì zǐ róng zhāng zhī bái dù yǎn
李迪(子柬之肃之承之及之孙孝基孝寿孝称) 王曾(弟子融) 张知白杜衍
li dí zì fù gǔ qí xiān zhào jùn rén hòu xǐ yōu zhōu
李迪字复古,其先赵郡人,后徙幽州。
zēng zǔ zài qīn bì wǔ dài luàn yòu xǐ jiā pú
曾祖在钦,避五代乱,又徙家濮。
dí shēn hòu yǒu qì jú cháng xié qí suǒ wéi wén jiàn liǔ kāi kāi qí zhī yuē gōng fǔ cái yě
迪深厚有器局,尝携其所为文见柳开,开奇之曰:"公辅材也。
jǔ jìn shì dì yī shòu jiāng zuò jiān chéng lì tōng pàn xú yǎn zhōu
举进士第一,授将作监丞,历通判徐、兖州。
gǎi mì shū shěng zhù zuò láng zhí shǐ guǎn wèi sān sī yán tiě pàn guān
改秘书省著作郎、直史馆,为三司盐铁判官。
dōng fēng tài shān fù tōng pàn yǎn zhōu zuò cháng jiě kāi fēng fǔ jìn shì shī dàng zhé jiān hǎi zhōu shuì
东封泰山,复通判兖州,坐尝解开封府进士失当,谪监海州税。
gǎi yòu sī jiàn qǐ zhī yùn zhōu zhào jiū chá zài jīng xíng yù qiān qǐ jū shè rén ān fǔ jiāng huái yǐ shàng shū lì bù yuán wài láng wèi sān sī yán tiě fù shǐ zhuó zhī zhì gào
改右司谏,起知郓州,诏纠察在京刑狱,迁起居舍人,安抚江、淮,以尚书吏部员外郎为三司盐铁副使,擢知制诰。
zhēn zōng xìng bó wèi liú shǒu pàn guān suì zhī bó zhōu
真宗幸亳,为留守判官,遂知亳州。
wáng zú qún piào chéng yì fā bīng bǔ zhī jiǔ bù dé
亡卒群剽城邑,发兵捕之,久不得。
dí zhì xī ba suǒ fā bīng yīn tīng chá zhī zéi qū chǔ bù lè xiāo ruì shì qín zéi zhǎn yǐ xùn
迪至,悉罢所发兵,阴听察知贼区处,部勒骁锐士,擒贼,斩以徇。
dài guī huì gū sī luō pàn dì yōu guān zhōng zhào duì cháng chūn diàn jìn yòu jiàn yì dài fū jí xián yuàn xué shì zhī yǒng xīng jūn
代归,会唃厮啰叛,帝忧关中,召对长春殿,进右谏议大夫、集贤院学士、知永兴军。
chéng zhōng duō wú lài zǐ dì xǐ fàn fǎ dí zòu qǔ qí shèn zhě bù sòng què xià
城中多无赖子弟,喜犯法,迪奏取其甚者,部送阙下。
xǐ shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ rù wèi hàn lín xué shì
徙陕西都转运使,入为翰林学士。
cháng guī mù hū chuán zhào duì nèi dōng mén chū sān sī shǐ mǎ yuán fāng suǒ shàng suì chū rù cái yòng shù yǐ shì dí
尝归沐,忽传诏对内东门,出三司使马元方所上岁出入材用数以示迪。
shí pín suì huáng hàn wèn hé yǐ jì dí qǐng fā nèi cáng kù yǐ zuǒ guó yòng zé fù liǎn kuān mín bù láo yǐ
时频岁蝗旱,问何以济,迪请发内藏库以佐国用,则赋敛宽,民不劳矣。
dì yuē zhèn yù yòng li shì héng dài yuán fāng sì qí zhì dāng chū jīn bó shù bǎi wàn jiè sān sī
帝曰:"朕欲用李士衡代元方,俟其至,当出金帛数百万借三司。
dí yuē tiān zǐ yú cái wú nèi wài yuàn xià zhào cì sān sī yǐ shì ēn dé hé bì yuē jiè
"迪曰:"天子于财无内外,愿下诏赐三司,以示恩德,何必曰借。
dì yuè
"帝悦。
yòu yán bì xià dōng fēng shí chì suǒ guò wú fá mù chú dào jí yì shè huò zhōu zhì wéi xíng gōng cái lìng jiā tú xì ér yǐ
又言:"陛下东封时,敕所过毋伐木除道,即驿舍或州治为行宫,裁令加涂塈而已。
jí xìng fén bó tǔ mù zhī yì guò wǎng shí jǐ bǎi bèi
及幸汾、亳,土木之役,过往时几百倍。
jīn huáng hàn zhī zāi dài tiān yì suǒ yǐ jǐng bì xià yě
今蝗旱之灾,殆天意所以儆陛下也。
dì shēn rán zhī
"帝深然之。
tā rì yòu zhào duì lóng tú gé mìng dí cǎo zhào xú wèi dí yuē cáo wěi zài qín zhōu lǚ qǐng yì bīng wèi jí qiǎn jù cí zhōu shì dì qiè ěr
他日,又召对龙图阁,命迪草诏,徐谓迪曰:"曹玮在秦州,屡请益兵,未及遣,遽辞州事,第怯耳。
shuí kě dài wěi zhě
谁可代玮者?
dí duì yuē wěi zhī gū sī luō yù rù kòu qiě kuī guān zhōng gù qǐng yì bīng wèi bèi fēi qiè yě
"迪对曰:"玮知唃厮啰欲入寇,且窥关中,故请益兵为备,非怯也。
qiě wěi yǒu móu lüè zhū jiāng jiē fēi qí bǐ hé kě dài
且玮有谋略,诸将皆非其比,何可代?
bì xià zhòng fā bīng qǐ fēi jiāng shàng yù huáng shèng hào è bīng chū yi qiū mén yá
陛下重发兵,岂非将上玉皇圣号,恶兵出宜秋门邪?
jīn guān yòu bīng duō kě fēn bīng fù wěi
今关右兵多,可分兵赴玮。
dì yīn wèn guān yòu bīng jǐ hé duì yuē chén xiàng zài shǎn xī yǐ fāng cùn xiǎo cè shū bīng liáng shù bèi diào fā jīn yóu zhì pèi náng zhōng
"帝因问关右兵几何,对曰:"臣向在陕西,以方寸小册书兵粮数备调发,今犹置佩囊中。
dì lìng zì tàn qǔ mù huáng mén qǔ zhǐ bǐ jù shū mǒu chù dāng liú bīng ruò gān yú xī fù sāi xià
"帝令自探取,目黄门取纸笔,具疏某处当留兵若干,余悉赴塞下。
dì gù yuē zhēn suǒ wèi pō mù zài jìn zhōng yǐ
帝顾曰:"真所谓颇、牧在禁中矣。
wèi jiǔ gū sī luō guǒ fàn biān
"未久,唃厮啰果犯边。
qín zhōu fāng chū bīng fù zhào dí wèn yuē wěi cǐ jǔ shèng hu
秦州方出兵,复召迪问曰:"玮此举胜乎?
duì yuē bì shèng
"对曰:"必胜。
jū shù rì zòu zhì wěi yǔ dí zhàn sān dōu gǔ guǒ dà shèng
"居数日,奏至,玮与敌战三都谷,果大胜。
dì yuē qīng hé yǐ zhī wěi bì shèng
帝曰:"卿何以知玮必胜?
dí yuē gū sī luō bīng yuǎn lái shǐ dié zhě shēng yán yǐ mǒu rì xià qín zhōu huì shí yǐ jī nù wěi
"迪曰:"唃厮啰兵远来,使谍者声言以某日下秦州会食,以激怒玮。
wěi lè bīng bù dòng zuò dài dí zhì shì yǐ yì dài láo yě
玮勒兵不动,坐待敌至,是以逸待劳也。
chén yòng cǐ zhī qí shèng
臣用此知其胜。
dì yì zhòng zhī zì shì yù dà yòng yǐ
"帝益重之,自是欲大用矣。
chū shàng jiàng lì zhāng xiàn hòu dí lǚ shàng shū jiàn yǐ zhāng xiàn qǐ yú hán wēi bù kě mǔ tiān xià
初,上将立章献后,迪屡上疏谏,以章献起于寒微,不可母天下。
zhāng xiàn shēn xián zhī
章献深衔之。
tiān xǐ zhōng bài jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì
天禧中,拜给事中、参知政事。
zhōu huái zhèng zhī zhū dì nù shén yù zé jí tài zǐ qún chén mò gǎn yán
周怀政之诛,帝怒甚,欲责及太子,群臣莫敢言。
dí cóng róng zòu yuē bì xià yǒu jǐ zi nǎi yù wèi cǐ jì
迪从容奏曰:"陛下有几子,乃欲为此计。
shàng dà wù yóu shì dú zhū huái zhèng děng
"上大寤,由是独诛怀政等。
rén zōng wèi huáng tài zǐ chú tài zǐ tài fù dí cí yǐ tài zōng shí wèi cháng lì bǎo fù zhǐ jiān tài zǐ bīn kè zhào huáng tài zǐ lǐ bīn kè rú shī fū
仁宗为皇太子,李迪被任命为太子太傅,李迪以太宗时没有设立保傅,只兼任太子宾客,诏令皇太子对待宾客要像对待师傅一样优礼有加。
jiā lǐ bù shì láng
加礼部侍郎。
kòu zhǔn ba dì yù xiāng dí dí gù cí
寇准罢,帝欲相迪,迪固辞。
yī rì duì zī fú diàn yǒu qǐng huáng tài zǐ chū bài yuē bì xià yòng bīn kè wèi zǎi xiàng gǎn yǐ xiè
一日,对滋福殿,有顷,皇太子出拜曰:"陛下用宾客为宰相,敢以谢。
dì gù wèi dí yuē shàng kě cí yá
"帝顾谓迪曰:"尚可辞邪!
bài lì bù shì láng jiān tài zǐ shǎo fù tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jǐng líng gōng shǐ jí xián diàn dà xué shì
"拜吏部侍郎兼太子少傅、同中书门下平章事、景灵宫使、集贤殿大学士。
chū zhēn zōng bù yù kòu zhǔn yì huáng tài zǐ zǒng jūn guó shì dí zàn qí cè dīng wèi yǐ wéi bù biàn yuē jí rì shàng tǐ píng cháo tíng hé yǐ chù cǐ
初,真宗不豫,寇准议皇太子总军国事,迪赞其策,丁谓以为不便,曰:"即日上体平,朝廷何以处此?
dí yuē tài zǐ jiān guó fēi gǔ zhì yá
"迪曰:"太子监国,非古制邪?
lì zhēng bù yǐ
"力争不已。
yú shì huáng tài zǐ yú zī shàn táng tīng cháng shì tā jiē tīng zhǐ
于是皇太子于资善堂听常事,他皆听旨。
zhǔn jì biǎn wèi jìn shàn quán yòng shì zhì chú lì bù yǐ wén
准既贬,谓浸擅权用事,至除吏不以闻。
dí fèn rán yǔ tóng liè yuē dí qǐ bù yī zhì zǎi xiàng yǒu yǐ bào guó sǐ yóu bù hèn ān néng fù quán xìng wèi zì ān jì yá
迪愤然语同列曰:"迪起布衣至宰相,有以报国,死犹不恨,安能附权幸为自安计邪!
zì cǐ bù xié
"自此不协。
shí yì èr fǔ jiē jìn zhì jiān dōng gōng guān dí yǐ wéi bù kě
时议二府皆进秩兼东宫官,迪以为不可。
wèi yòu yù yǐn lín tè wèi shū mì fù shǐ ér qiān dí zhōng shū shì láng jiān shàng shū zuǒ chéng
谓又欲引林特为枢密副使,而迁迪中书侍郎兼尚书左丞。
gù shì zǎi xiàng wú wéi zuǒ chéng zhě
故事,宰相无为左丞者。
jì ér dì yù cháng chūn diàn nèi chū zhì shū zhì tà qián wèi fǔ chén yuē cǐ qīng děng jiān dōng gōng guān zhì shū yě
既而帝御长春殿,内出制书置榻前,谓辅臣曰:"此卿等兼东宫官制书也。
dí jìn yuē dōng gōng guān shǔ bù dàng zēng zhì chén bù gǎn shòu cǐ mìng
"迪进曰:"东宫官属不当增置,臣不敢受此命。
zǎi xiàng dīng wèi wǎng shàng nòng quán sī lín tè qián wéi yǎn ér jí kòu zhǔn
宰相丁谓罔上弄权,私林特、钱惟演而嫉寇准。
tè zi shā rén shì qǐn bù zhì zhǔn wú zuì bà chì wéi yǎn yīn jiā shǐ yù zhèng cáo lì yòng féng zhěng xiāng wéi péng dǎng
特子杀人,事寝不治,准无罪罢斥,惟演姻家使预政,曹利用、冯拯相为朋党。
chén yuàn yǔ wèi jù ba fù yù shǐ tái hé zhèng
臣愿与谓俱罢,付御史台劾正。
dì nù liú zhì bù xià zuǒ qiān dí hù bù shì láng
"帝怒,留制不下,左迁迪户部侍郎。
wèi zài duì chuán kǒu zhào rù zhōng shū fù shì shì chū dí zhī yùn zhōu
谓再对,传口诏入中书复视事,出迪知郓州。
rén zōng jí wèi tài hòu yù zhèng biǎn zhǔn léi zhōu yǐ dí péng dǎng fù huì biǎn héng zhōu tuán liàn fù shǐ
仁宗即位,太后预政,贬准雷州,以迪朋党傅会,贬衡州团练副使。
wèi shǐ rén pò zhī huò fěng wèi yuē dí ruò biǎn sǐ gōng rú shì lùn hé
谓使人迫之,或讽谓曰:"迪若贬死,公如士论何?
wèi yuē yì rì zhū shēng jì shì bù guò yuē tiān xià xī zhī ér yǐ
"谓曰:"异日诸生记事,不过曰'天下惜之'而已。
wèi bài qǐ wèi mì shū jiān zhī shū zhōu lì jiāng níng fǔ yǎn zhōu qīng zhōu fù bīng bù shì láng zhī hé nán fǔ
谓败,起为秘书监、知舒州,历江宁府、兖州、青州,复兵部侍郎、知河南府。
lái cháo jīng shī shí tài hòu chuí lián yǔ dí yuē qīng xiàng bù yù wú yù guó shì dài guò yǐ
来朝京师,时太后垂帘,语迪曰:"卿向不欲吾预国事,殆过矣。
jīn rì wú bǎo yǎng tiān zǐ zhì cǐ qīng yǐ wéi hé rú
今日吾保养天子至此,卿以为何如?
dí duì yuē chén shòu xiān dì hòu ēn jīn rì jiàn tiān zǐ míng shèng chén bù zhī huáng tài hòu shèng dé nǎi zhì yú cǐ
"迪对曰:"臣受先帝厚恩,今日见天子明圣,臣不知皇太后盛德,乃至于此。
tài hòu yì xǐ
"太后亦喜。
yǐ shàng shū zuǒ chéng zhī hé yáng qiān gōng bù shàng shū
以尚书左丞知河阳,迁工部尚书。
tài hòu bēng zhào wèi zī zhèng diàn xué shì pàn shàng shū dōu shěng
太后崩,召为资政殿学士、判尚书都省。
wèi jǐ fù bài tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì
未几,复拜同中书门下平章事、集贤殿大学士。
jǐng yòu zhōng fàn fěng dé zuì dí zuò yīn dǎng ba wèi xíng bù shàng shū zhī bó zhōu gǎi xiāng zhōu
景祐中,范讽得罪,迪坐姻党,罢为刑部尚书,知亳州,改相州。
jì ér wèi zī zhèng diàn dà xué shì hàn lín shì dú xué shì liú jīng shī
既而为资政殿大学士、翰林侍读学士,留京师。
dí sù è lǚ yí jiǎn yīn zòu yí jiǎn sī jiāo jīng wáng yuán yǎn cháng wèi bǔ mén xià sēng huì qīng wèi shǒu quē jiàn yì
迪素恶吕夷简,因奏夷简私交荆王元俨,尝为补门下僧惠清为守阙鉴义。
yí jiǎn qǐng biàn zhào xùn zhī nǎi dí zài zhōng shū suǒ xíng shì yí jiǎn yǐ zhāi cí bù yù
吕夷简请求辩护,诏令对吕夷简加以审讯,都是李迪在中书所行之事,吕夷简因而没有参预祭祠神殿。
jiàng tài cháng qīng zhī mì zhōu
降太常卿、知密州。
fù xíng bù shàng shū zhī xú zhōu
复刑部尚书、知徐州。
dí zòu suǒ bù lín yǎn zhōu yù xíng xiàn yīn cí yuè wéi shàng qí nián dǎo huáng zǐ
迪奏所部邻兖州,欲行县因祠岳为上祈年、祷皇子。
rén zōng yǔ fǔ chén yuē dà chén dāng wèi bǎi xìng fǎng jí kǔ qí dǎo fēi dí suǒ yí qí wú lìng wǎng
仁宗语辅臣曰:"大臣当为百姓访疾苦,祈祷非迪所宜,其毋令往。
jiǔ zhī gǎi hù bù shàng shū zhī yǎn zhōu fù bài zī zhèng diàn dà xué shì
"久之,改户部尚书、知兖州,复拜资政殿大学士。
yuán hào gōng yán zhōu wǔ shì jiǔ chí shǒu jiāng huò wèi tā míng yǐ bì bīng
元昊攻延州,武事久弛,守将或为他名以避兵。
dí yuàn shǒu biān zhào bù xǔ rán shén zhuàng qí yì
迪愿守边,诏不许,然甚壮其意。
chú zhāng xìn jūn jié dù shǐ zhī tiān xióng jūn xǐ qīng zhōu
除彰信军节度使、知天雄军,徙青州。
yú nián zhī běn zhèn
逾年,之本镇。
qǐng lǎo yǐ tài zi tài fù zhì shì guī pú zhōu
请老,以太子太傅致仕,归濮州。
hòu qí zi jiǎn zhī wèi shì yù shǐ zhī zá shì fèng dí lái jīng shī
后其子柬之为侍御史知杂事,奉迪来京师。
dì shù qiǎn shǐ wèn láo yù zhào jiàn yǐ jí cí
帝数遣使问劳,欲召见,以疾辞。
hōng nián qī shí qī
薨,年七十七。
zèng sī kōng shì zhōng shì wén dìng
赠司空、侍中,谥文定。
dì zhuàn qí mù bēi yuē yí zhí zhī bēi yòu gǎi suǒ zàng shān hóu xiāng yuē yí zhí xiāng
帝篆其墓碑曰"遗直之碑",又改所葬邓侯乡曰遗直乡。
zi jiǎn zhī sù zhī chéng zhī jí zhī sūn xiào shòu xiào jī xiào chēng
子柬之、肃之、承之、及之,孙孝寿、孝基、孝称。
jiǎn zhī zì gōng míng xiǎo guó cháo diǎn gù
柬之字公明,晓国朝典故。
xiàn wén zhào shì cì jìn shì chū shēn wèi guǎn gé jiào kān xuān huà jūn shǐ
献文,召试,赐进士出身,为馆阁校勘、宣化军使。
jìng shàng yǒu fèi hé gù dào guān shōu xíng zhě shuì wèi zhī gàn dù qián zòu chú zhī
境上有废河故道,官收行者税,谓之"干渡钱",奏除之。
jìn zhí jí xián yuàn pàn lì bù nán cáo kāi fēng fǔ tuī guān yán tiě pàn guān lì zhī xíng hàn lú zhōu fèng xiáng fǔ jīng dōng shǎn xī zhuǎn yùn shǐ zhuó shì yù shǐ zhī zá shì
进直集贤院、判吏部南曹、开封府推官、盐铁判官,历知邢汉庐州、凤翔府,京东、陕西转运使,擢侍御史知杂事。
jiǎn zhī zì shǎo shòu zhī yú kòu zhǔn zhì shì lùn zhǔn bǎo hù zhī gōng
柬之自少受知于寇准,至是论准保护之功。
rén zōng cè rán jí cì qí bēi yuē jīng zhōng
仁宗恻然,即赐其碑曰"旌忠"。
bài tiān zhāng gé dài zhì hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ jiā lóng tú gé zhí xué shì
拜天章阁待制、河北都转运使,加龙图阁直学士。
jiàn yán bǔ yīn zhī mén tài guǎng suì zhào cái dìng zì èr fǔ ér xià tōng sān suì jiǎn rù shì zhě yī qiān rén
建言补荫之门太广,遂诏裁定,自二府而下,通三岁减入仕者一千人。
zhī jīng nán hé yáng chán zhōu gǎi jí xián yuàn xué shì pàn xī jīng liú sī yù shǐ tái
知荆南、河阳、澶州,改集贤院学士,判西京留司御史台。
yīng zōng jí wèi fù bì jiàn qí xué xíng fù jiù zhí jiān shì dú
英宗即位,富弼荐其学行,复旧职,兼侍读。
dì láo zhī yuē qīng tōng yì qí rú fāng zī fǎng yǐ fǔ bù dǎi qǐ zhǐ jīng shù ér yǐ
帝劳之曰:"卿通议耆儒,方咨访以辅不逮,岂止经术而已。
dì pō yù sù zhèng gōng shěng jiǎn zhī jiàn yuē bì xià zhǎng jūn yě lì zì zōng fān zhòng fāng guān wàng yuàn qū wéi róng fù
"帝颇欲肃正宫省,柬之谏曰:"陛下,长君也,立自宗藩,众方观望,愿曲为容覆。
cì yǐng wáng shēng rì lǐ wù gù shì wáng bài cì jìng jí tuì
"赐颍王生日礼物,故事,王拜赐竟,即退。
dì yù wáng lìng liú jiǎn zhī shí jì qí cóng róng yě
帝谕王令留柬之食,冀其从容也。
wáng jí wèi wèi jǐ jiǎn zhī qǐng lǎo zì gōng bù shàng shū bài tài zǐ shǎo bǎo zhì shì
王即位未几,柬之请老,自工部尚书拜太子少保致仕。
jiù wú gé mén xiè cí shì tè cì duì yán hé mìng zhī zuò réng zhì yàn zī shàn táng qiǎn shǐ yù zhī yuē yǐ xiān dì zǐ gōng zài bìn zhèn bù dé wèi shī
旧无阁门谢辞式,特赐对延和,命之坐,仍置宴资善堂,遣使谕之曰:"以先帝梓宫在殡,朕不得为诗。
lìng jiǎng dú guān jiē fù shī quàn láo shén wò yòu chì wáng guī xù qí shì
"令讲读官皆赋诗,劝劳甚渥,又敕王珪叙其事。
jiǎn zhī chū dōu mén jí fú jīn bái yī yǐ jiàn kè
柬之出都门,即幅巾白衣以见客。
zài qiān shǎo shī
再迁少师。
xī níng liù nián zú nián qī shí bā
熙宁六年,卒,年七十八。
yǒu li shòu zhě zì yì zhī cháng shā zhī liú yáng rén yě
有李受者,字益之,长沙之浏阳人也。
shì yú zhì píng zhōng zhì yòu jiàn yì dài fū tiān zhāng gé dài zhì jiān shì dú
仕于治平中,至右谏议大夫、天章阁待制兼侍读。
lǚ yǐ lǎo qǐ hái gǔ bù tīng
屡以老乞骸骨,不听。
shén zōng lì jìn jǐ shì zhōng lóng tú gé zhí xué shì
神宗立,进给事中、龙图阁直学士。
fù yán chén zài xiān dì shí nián yǐ qī shí bù gǎn qiè lù yǐ zì ān
复言:"臣在先帝时,年已七十,不敢窃禄以自安。
jīn yòu jiā shù nián jīn lì bèi yǐ wéi bì xià āi zhī
今又加数年,筋力惫矣,惟陛下哀之。
yú shì bài xíng bù shì láng zhì shì cì yàn fù shī jí xù rú jiǎn zhī lǐ
"于是拜刑部侍郎致仕,赐宴赋诗及序,如柬之礼。
xiāng qù shù yuè gù shí chēng èr li
相去数月,故时称"二李"。
zú nián bā shí zèng gōng bù shàng shū
卒年八十,赠工部尚书。
sù zhī zì gōng yí dí dì zǐ yě
肃之字公仪,迪弟子也。
yǐ dí yīn jiān dà míng fǔ jūn zī kù
以迪荫,监大名府军资库。
dà hé yì fǔ xí xiū guān shì dī gōng jiù fú rǎo mín yuè zhī qǐng wèi zǎi
大河溢,府檄修冠氏堤,工就弗扰,民悦之,请为宰。
yì duō dào shí chū hài rén
邑多盗,时出害人。
sù zhī lìng bǐ hù zhì gǔ yǒu dào zhé jī gǔ yuǎn jìn jiē yīng dào wèi zhī shuāi zhǐ
肃之令比户置鼓,有盗,辄击鼓,远近皆应,盗为之衰止。
wèi yù hé cuī gāng
为御河催纲。
héng lǒng zhī jué shǐ zhě xí hù jīn dī mǎn suì wú hé huàn
横陇之决,使者檄护金堤,满岁无河患。
tōng pàn chán zhōu
通判澶州。
qì dān fàn shǐ jiāng guò jùn ér lóu dié huài pǐ sù zhī wèi jùn shǒu yuē wú zhōu wèi jǐng dé pò dí zhī de dāng shì xióng jiāng jīn bǎo zhàng ruò shì qiě nài hé
契丹泛使将过郡,而楼堞坏圮,肃之谓郡守曰:"吾州为景德破敌之地,当示雄疆,今保障若是,且奈何?
suì jiū gōng gòu chéng wū fán qiān qū
"遂鸠工构城屋,凡千区。
yǐ ér zhōng guì rén xián mìng lái shì guī zhì yī xīn jīng shǎng jiē yì wén zhī cháo
已而中贵人衔命来视,规置一新,惊赏嗟异,闻之朝。
zhuó zhī dé zhōu tí diǎn kāi fēng fǔ jiè nèi xiàn zhèn kuí lù hú nán xíng yù
擢知德州,提点开封府界内县镇,夔路、湖南刑狱。
nóng mán bào lǐng wài sù zhī qīn hàn zhū jìng huì jiǎng xié shī lì jí lǜ bīng wǎng niè yú lín hè zéi yǐn qù
侬蛮暴岭外,肃之亲捍诸境,会蒋偕失利,亟率兵往蹑于临贺,贼引去。
dí qīng sūn miǎn jiāo jiàn zhī xǐ hú běi zhuǎn yùn shǐ
狄青、孙沔交荐之,徙湖北转运使。
chén yáng péng shì xī pàn tǎo píng zhī yóu yǐ guò zuǒ qiān zhī qí zhōu
辰阳彭仕羲叛,讨平之,犹以过左迁,知齐州。
gǎi jiāng dōng liǎng zhè hé běi zhuǎn yùn shǐ jìn dù zhī fù shǐ jiāng huái fā yùn shǐ
改江东、两浙、河北转运使,进度支副使、江淮发运使。
shén zōng chū jí wèi liàng zuò kòu dà shùn chéng
神宗初即位,谅祚寇大顺城。
sù zhī rù zòu dì fǎng yǐ xī xià shì zòu duì chēng zhǐ
肃之入奏,帝访以西夏事,奏对称旨。
yǐ wéi yòu jiàn yì dài fū zhī qìng zhōu
以为右谏议大夫、知庆州;
shù rì xǐ yíng zhōu
数日,徙瀛州。
dà yǔ dì zhèn guān shè mín lú tuī xiàn
大雨地震,官舍民庐推陷。
sù zhī chū rù ní lǎo zhōng jié cǎo qūn yǐ chǔ yǔ sù zhī bào lù zhě wèi bá shè yǐ jū mín qǐ lǐn zhèn gěi yán jǐng dào qiè yī yǐ jūn fǎ cóng shì
肃之出入泥潦中,结草囷以储庾粟之暴露者,为茇舍以居民,启廪振给,严儆盗窃,一以军法从事。
tiān zǐ wén ér jiā zhī qiǎn shǐ láo cì
天子闻而嘉之,遣使劳赐。
qiān tiān zhāng gé dài zhì zhī kāi fēng fǔ chū zhī dìng zhōu
迁天章阁待制、知开封府,出知定州。
hái qiān sān sī shǐ yòu chū wèi yǒng xīng jūn qīng qí èr zhōu
还,迁三司使,又出为永兴军、青、齐二州。
yuán fēng èr nián fù zhī kāi fēng wèi shū mì dōu chéng zhǐ jiā lóng tú gé zhí xué shì zhī yùn zhōu
元丰二年,复知开封,为枢密都承旨,加龙图阁直学士、知郓州。
sì nián tí jǔ tài jí guān
四年,提举太极观。
zú nián bā shí èr
卒,年八十二。
sù zhī nèi xíng xiū chì mǔ sāng lú mù sān nián bù rù chéng guō
肃之内行修饬,母丧,庐墓三年,不入城郭。
jì dì chéng zhī shēng ér gū jū yù huì dào zhì yú chéng rén suì xiāng jì wèi shì cóng
季弟承之,生而孤,鞠育诲道,至于成人,遂相继为侍从。
dì chēng qí yī mén zhōng xiào yún
帝称其一门忠孝云。
chéng zhī zì fèng shì xìng yán zhòng yǒu zhōng jié
承之字奉世,性严重,有忠节。
cóng xiōng jiǎn zhī jiāng shì yǐ guān cí bù shòu ér zhōng jìn shì dì diào míng zhōu sī fǎ cān jūn
从兄柬之将仕以官,辞不受,而中进士第,调明州司法参军。
jùn shǒu rèn qíng wěi fǎ rén mò gǎn wǔ chéng zhī dú yì rán lì zhēng zhī
郡守任情骫法,人莫敢忤,承之独毅然力争之。
shǒu nù yuē cáo yuàn gǎn rú shì yá
守怒曰:"曹掾敢如是邪?
chéng zhī yuē shì shǐ zhì gōng zì wèi zhī zé yǐ jì xià yǒu sī zé dāng xún sān chǐ zhī fǎ yǐ
"承之曰:"事始至,公自为之则已,既下有司,则当循三尺之法矣。
shǒu dàn qí yán
"守惮其言。
cháng jiàn miǎn yì yì wáng ān shí jiàn ér chēng zhī
尝建免役议,王安石见而称之。
xī níng chū yǐ wéi tiáo lì sī jiǎn xiáng wén zì de zhào jiàn
熙宁初,以为条例司检详文字,得召见。
shén zōng yǔ zhí zhèng yuē chéng zhī yán zhì zhì sī shì shén xiáng fēi tā rén suǒ jí yě
神宗语执政曰:"承之言制置司事甚详,非他人所及也。
gǎi jīng guān
"改京官。
tā rì wèi zhī yuē zhèn jí wèi yǐ lái bù qīng yú rén gǎi zhì jīn yǐ mìng rǔ yì ēn yě
他日,谓之曰:"朕即位以来,不轻与人改秩,今以命汝,异恩也。
jiǎn zhèng zhōng shū xíng fáng chá fǎng huái zhè cháng píng nóng tián shuǐ lì chāi yì shì hái zòu yì shū èr shí piān jiā jí xián xiào lǐ
检正中书刑房,察访淮浙常平、农田水利、差役事,还奏《役书》二十篇,加集贤校理。
yòu chá fǎng shǎn xī shí jùn xiàn mèi yú fèng fǎ liǎn xiàn yú guò zhì
又察访陕西,时郡县昧于奉法,敛羡余过制。
chéng zhī yuē shì qǐ cháo tíng yì yá
承之曰:"是岂朝廷意邪?
xī cái zhèng qí shù
"悉裁正其数。
qiān jí xián diàn xiū zhuàn zhuó bǎo wén gé dài zhì wèi tóng qún mù shǐ jiū chá zài jīng xíng yù jiān shū mì dōu chéng zhǐ chū zhī yán zhōu rù quán sān sī shǐ
迁集贤殿修撰,擢宝文阁待制,为同群牧使,纠察在京刑狱兼枢密都承旨,出知延州,入权三司使。
cài què zhì xiāng zhōu yù duō yǐn cháo shì jiē wàng fēng zì zhé fú
蔡确治相州狱,多引朝士,皆望风自折服。
chéng zhī wèi dì yán qí xiǎn bì zhī zhuàng dì yì shǐ wù cù shǐ jí jìng
承之为帝言其险诐之状,帝意始悟,趣使诘竟。
qiān lóng tú gé zhí xué shì kěn cí qǐ shòu xiōng sù zhī yuē chén shǎo jū yú xiōng qiě xiōng wèi dài zhì shí nián yǐ
迁龙图阁直学士,恳辞,乞授兄肃之,曰:"臣少鞠于兄,且兄为待制十年矣。
dì yuē qīng xiōng dì xiào yǒu zú lì fēng sú
"帝曰:"卿兄弟孝友,足厉风俗。
sù zhī yì dāng qiān yě
肃之亦当迁也。
jí bìng mìng yān
"即并命焉。
shāng rén fàn jìn huò běi zhū nǎi wèi gōng zhǔ shòu sān sī jiǔ bù gǎn jué
商人犯禁货北珠,乃为公主售,三司久不敢决。
chéng zhī yuē cháo tíng fǎ lìng wèi wáng jī hu
承之曰:"朝廷法令,畏王姬乎?
jí suǒ zhī
"亟索之。
dì wén zhī yuē yǒu sī dāng rú cǐ yǐ
帝闻之曰:"有司当如此矣。
jìn shū mì zhí xué shì
"进枢密直学士。
zuò bǔ lì bù dàng jiàng dài zhì zhī rǔ zhōu
坐补吏不当,降待制、知汝州。
wèi jǐ wèi shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ zhào bài jǐ shì zhōng lì bù shì láng hù bù shàng shū fù yǐ shū mì zhí xué shì zhī qīng zhōu
未几,为陕西都转运使,召拜给事中、吏部侍郎、户部尚书,复以枢密直学士知青州。
lì yìng tiān fǔ hé yáng chén yùn yáng zhōu ér zú
历应天府、河阳、陈、郓、扬州而卒。
jí zhī zì gōng dá yì dí dì zhī zǐ
及之字公达,亦迪弟之子。
yóu yīn dēng dì tōng pàn ān sù jūn
由荫登第,通判安肃军。
kāng dìng zhōng xià rén fàn biān qì dān fù fā bīng bìng sāi jiāng hòu jiè yán
康定中,夏人犯边,契丹复发兵并塞,疆候戒严。
jí zhī yán qì dān yǐ yǔ xià rén shēng jiù zhī gù tè cǐ wèi qí xīn qiě gū zhāng xū shì yǐ yí wǒ bì bù shī shì hǎo yuàn wú guò yú
及之言:"契丹以与夏人甥舅之故,特此慰其心,且姑张虚势以疑我,必不失誓好,愿毋过虞。
yǐ ér guǒ rán
"已而果然。
xǐ tōng pàn hé nán fǔ
徙通判河南府。
wáng zú zhāng hǎi yǐ shān xiào jù bái zhòu lüè chéng shì
亡卒张海倚山啸聚,白昼掠城市。
jí zhī dū bǔ dān qí yǔ hǎi yǔ yù shǐ guī mìng dāng zòu dài qí sǐ
及之督捕,单骑与海语,谕使归命,当奏贷其死。
hǎi gǎn dòng chí bèi zòu fāng shàng ér zhòng bīng jí xī huò zhī
海感动弛备,奏方上,而众兵集,悉获之。
zhī xìn zhōu líng jiù shān fú tú fàn fǎ zhě zhòng jí zhī zhì qí jiān liú shù shí rén nǎi zì hé
知信州,灵鹫山浮屠,犯法者众,及之治其奸,流数十人,乃自劾。
cháo tíng jiā zhī shì bù wèn
朝廷嘉之,释不问。
rù pàn xíng bù
入判刑部。
cháng zhuàn cì táng shǐ yǒu yì zhì tǐ zhě wèi jūn chén guī jiān bā shí juǎn
尝撰次唐史有益治体者,为《君臣龟监》八十卷。
wáng yáo chén shàng qí shū bìng biǎo qí xué xíng hán qí yì yǐ guǎn zhí jiàn zhī
王尧臣上其书,并表其学行,韩琦亦以馆职荐之。
zhào shì chú zhí mì gé lì kāi fēng fǔ pàn guān zhī jīng jìn shǎn sān zhōu
召试,除直秘阁,历开封府判官、知泾、晋、陕三州。
jí zhī lì shì jīng míng suǒ jū guān jiē chèn zhí
及之吏事精明,所居官皆称职。
yǐ tài zhōng dài fū zhì shì zài zhuǎn zhèng yì dài fū
以太中大夫致仕,再转正议大夫。
zú nián bā shí wǔ
卒,年八十五。
jiǎn zhī zǐ xiào jī jí zhī zǐ xiào shòu xiào chēng
柬之子孝基,及之子孝寿、孝称。
xiào jī zì bó shǐ
孝基字伯始。
jìn shì gāo dì chàng míng zhì chí xià rén zōng gù shì chén yuē cǐ li dí sūn yá
进士高第,唱名至墀下,仁宗顾侍臣曰:"此李迪孙邪?
néng shì qí jiā kě shàng yě
能世其家,可尚也。
yàn shū fù bì jiàn qí cái rèn guǎn gé yù yī jiàn zhī
"晏殊、富弼荐其材任馆阁,欲一见之。
xiào jī yuē míng qì kě sī yè yá
孝基曰:"名器可私谒邪?
jìng bù wǎng
"竟不往。
zhī rǔ yīn yōng qiū xiàn tōng pàn láng zhōu shū zhōu zhī suí zhōu
知汝阴、雍丘县,通判阆州、舒州,知随州。
suǒ zhì suī jù rán shì lái jí duàn bù wéi zhèng zuǒ huí wǎng fu rì zhōng tíng yǐ kōng yǐ
所治虽剧,然事来亟断,不为证左回枉,甫日中,庭已空矣。
huò wèn qí shù yuē wú tā shěng shì ěr
或问其术,曰:"无他,省事耳。
láng zhōng jiāng shuǐ niè chéng jǐ méi jùn lì duō yǐn bì xiào jī lǜ qí xià jué shuǐ guī páng gǔ chéng lài yǐ quán
"阆中江水啮城几没,郡吏多引避,孝基率其下决水归旁谷,城赖以全。
shū lì shòu lù yù yù yǐ shā rén zuì jiā píng mín xiào jī hé zhì sān rì de qí qíng nǎi dǐ lì zuì
舒吏受赂鬻狱,以杀人罪加平民,孝基劾治三日,得其情,乃抵吏罪。
yǐ qīn xū yǎng qiú jiān chóng fú gōng pàn xī jīng guó zǐ jiàn
以亲须养,求监崇福宫,判西京国子监。
fán jiù xián shí nián lèi guān guāng lù qīng yǔ fù jiǎn zhī tóng xiè shì cái nián wǔ shí shì dà fū měi zhī yǐ bǐ èr shū
凡就闲十年,累官光禄卿,与父柬之同谢事,才年五十,士大夫美之,以比二疏。
xiào jī wéi rén chōng dàn shàn yǎng shēng píng jū qīng ān
孝基为人冲澹,善养生,平居轻安。
dì xiào chēng jìn duì dì wèn qǐ jū zhuàng huan yuē dù yuè cháng rén yuǎn yǐ
弟孝称进对,帝问起居状,欢曰:"度越常人远矣。
hòu shí yī nián wú jí zú
"后十一年,无疾卒。
xiào shòu zì jǐng shān wèi kāi fēng fǔ hù cáo cān jūn
孝寿字景山,为开封府户曹参军。
yuán fú zhōng lǚ jiā wèn zhī fǔ shì shòu zhāng dūn cài biàn zhǐ duàn liàn shàng shū rén mìng xiào shòu shè sī lù shì chéng qí yù
元符中,吕嘉问知府事,受章惇、蔡卞指,锻炼上书人,命孝寿摄司录事,成其狱。
huī zōng jí wèi jiā wèn xiān yǐ dé zuì xiào shòu yì xuē zhì
徽宗即位,嘉问先已得罪,孝寿亦削秩。
cài jīng wéi zhèng yǐ wéi fǔ tuī guān qiān dà lǐ tài pú qīng zhuó xiǎn mó gé dài zhì wèi kāi fēng yǐn
蔡京为政,以为府推官,迁大理、太仆卿,擢显谟阁待制,为开封尹。
qián cǐ lǘ lǐ wáng lài zǐ zì duàn jié bì wàn tuō fèi jí lìng liáng mín wú suǒ dàn wèi
前此,闾里亡赖子,自断截臂腕,托废疾凌良民,无所惮畏。
xiào shòu xī sōu chū zhī bù fù páng jùn yī qiè zhì lǐ
孝寿悉搜出之,部付旁郡,一切治理。
jiā zhí xué shì chū zhī xīng rén kāi dé fǔ
加直学士,出知兴仁、开德府。
jīng qǐ sū zhōu zhāng yán yù hái xiào shòu kāi fēng shǐ wǎng jí xùn
京起苏州章𫄧狱,还孝寿开封,使往即讯。
zhì sū zhōu qióng zhì zhù qián dǎi xì yú qiān shù fāng dōng cǎn lüè qiú duò zhǐ tuō zú bù kě jì sǐ zé tóu yú yuán wài
至苏州,穷治铸钱,逮系逾千数,方冬惨掠囚,堕指脱足不可计,死则投于垣外。
rì yè duàn liàn yí wèi jiù jīng yóu xián qí huǎn zhào shǐ hái
日夜锻炼,疑未就,京犹嫌其缓,召使还。
qí hòu yán xiōng dì jìng yòng cǐ qíng cuàn
其后,𫄧兄弟竟用此黥窜。
yòu zhī guó yǎn èr zhōu
又知虢、兖二州。
zuò shǒu xīng rén rì yǔ xún jiǎn xì shè kuáng rén zhāng lì sǐ chú míng
坐守兴仁日与巡检戏射狂人张立死,除名。
jū wú hé qǐ zhī sū zhōu
居无何,起知苏州。
zhèng hé chū bài xíng bù shì láng fù gǎi kāi fēng yǐn
政和初,拜刑部侍郎,复改开封尹。
fèng chén kù lì lǚ shòu dào jīn xì yù ér táo
奉宸库吏吕寿盗金,系狱而逃。
xiào shòu jǐn zhí shǒu bīng lùn wèi gù zòng fēi rèn shì zhī lì yǔ bù shàng zhí zhě yì yǐ bù jí zhuī yǎn shéng zhī
孝寿尽执守兵,论为故纵,非任事之吏与不上直者,亦以不即追掩绳之。
fán pèi lì sì shí rén yīn lù zhàng zhě shǐ jiā zhòng liù qī rén cái chū guān ér sǐ
凡配隶四十人,阴赂杖者使加重,六七人才出关而死。
dì wén zhī mìng xī hái yú rén
帝闻之,命悉还余人。
yú shì jiàn yì dài fū máo zhù lùn qí cán rěn kē nüè qǐ jiā qiǎn bù tīng
于是谏议大夫毛注论其残忍苛虐,乞加谴,不听。
xiào shòu yóu yǐ yù kōng shàng biǎo hè
孝寿犹以狱空上表贺。
xiào shòu suī wáng zhuàng yì shí yǒu kě guān
孝寿虽亡状,亦时有可观。
yǒu jǔ zǐ wèi pū suǒ lìng fèn shén jù dié yù sòng fǔ tóng shě shēng quàn jiě jiǔ nǎi shì
有举子为仆所凌,忿甚,具牒欲送府,同舍生劝解,久乃释。
xì qǔ dié xiào xiào shòu huā shū pàn yún bù kān àn jué zhàng èr shí
戏取牒效孝寿花书判云:"不勘案,决杖二十。
pū míng rì chí yì fǔ gào qí zhǔ fǎng yǐn shū pàn sī yòng xíng
"仆明日持诣府,告其主仿尹书判私用刑。
xiào shòu jí zhuī zhì bèi yán běn mò xiào shòu fān rán yuē suǒ pàn zhèng hé wǒ yì
孝寿即追至,备言本末,孝寿幡然曰:"所判正合我意。
rú shù yǔ pū zhàng ér xiè jǔ zǐ
"如数与仆杖,而谢举子。
shí dū xià shù qiān rén wú yī pū gǎn sì zhě shí yǐ cǐ chēng zhī
时都下数千人,无一仆敢肆者,时以此称之。
míng nián yǐ jí ba wèi lóng tú gé xué shì tí jǔ lǐ quán guān
明年,以疾,罢为龙图阁学士、提举醴泉观。
zú zèng zhèng fèng dài fū
卒,赠正奉大夫。
xiào chēng zì yàn wén yǐ yīn dēng cháo
孝称字彦闻,以荫登朝。
zhí jiāo ēn de fēng fù jí zhī yǐ guān tōng yì dài fū yǒu sī xiàn yǐ gé xiào chēng yán kǒng fēi cháo tíng suǒ yǐ tuī ēn yōu lǎo zhī yì zhào tè xǔ zhī suì wèi zhuó lìng
值郊恩得封父,及之已官通议大夫,有司限以格,孝称言,恐非朝廷所以推恩优老之意,诏特许之,遂为著令。
chóng níng zhōng tí jǔ hú běi jīng xi cháng píng tí diǎn jīng xī nán lù xíng yù
崇宁中,提举湖北、京西常平,提点京西南路刑狱。
cài jīng zhī yīn sòng qiáo nián wèi jīng jī zhuǎn yùn shǐ yǒu qiú yì bǔ de zhī
蔡京之姻宋乔年为京畿转运使,有囚逸,捕得之。
xiào chēng shàng qí gōng qiáo nián shòu shǎng ér xiào chēng yòng shì de gōng bù yuán wài láng
孝称上其功,乔年受赏,而孝称用是得工部员外郎。
bù yuè yuè qiān dà lǐ shǎo qīng
不阅月,迁大理少卿。
lián zòu yù kōng jìn wèi qīng qiě shù zēng zhì zhuó gōng bù hù bù èr shì láng wèi kāi fēng yǐn
连奏狱空,进为卿,且数增秩,擢工部、户部二侍郎,为开封尹。
chén guàn zhī zǐ zhèng huì zài háng zhōu shàng shū gào jīng bù lì shè jì
陈瓘之子正汇在杭州上书,告京不利社稷。
jùn shǒu cài nǐ zhí sòng jīng shī bìng dǎi guàn yì yù xiào chēng xié shǐ zhèng qí zi guàn bù kě
郡守蔡薿执送京师,并逮瓘诣狱,孝称胁使证其子,瓘不可。
jì yù shàng jìng cuàn zhèng huì hǎi dǎo
暨狱上,竟窜正汇海岛。
jīng yù dé zhī jìn xíng bù shàng shū ér yǐ qí xiōng xiào shòu dài wéi yǐn
京愈德之,进刑部尚书,而以其兄孝寿代为尹。
xiào chēng qǐng bān xiōng xià bù xǔ
孝称请班兄下,不许。
bì qīn xián xǐ gōng bù
避亲嫌,徙工部。
zú zèng guāng lù dài fu
卒,赠光禄大夫。
wáng céng zì xiào xiān qīng zhōu yì dōu rén
王曾,字孝先,青州益都人。
shǎo gū jū yú zhòng fù zōng yuán cóng xué yú lǐ rén zhāng zhèn shàn wéi wén cí
少孤,鞠于仲父宗元,从学于里人张震,善为文辞。
xián píng zhōng yóu xiāng gòng shì lǐ bù tíng duì jiē dì yī
咸平中,由乡贡试礼部、廷对皆第一。
yáng yì jiàn qí fù tàn yuē wáng zuǒ qì yě
杨亿见其赋,叹曰:"王佐器也。
yǐ jiāng zuò jiān chéng tōng pàn jì zhōu
"以将作监丞通判济州。
dài hái dāng zhào shì xué shì yuàn zǎi xiàng kòu zhǔn qí zhī tè shì zhèng shì táng shòu mì shū shěng zhù zuò láng zhí shǐ guǎn sān sī hù bù pàn guān
代还,当召试学士院,宰相寇准奇之,特试政事堂,授秘书省著作郎、直史馆、三司户部判官。
jǐng dé chū shǐ tōng hé qì dān suì qiǎn shǐ zhì shū chēng nán cháo yǐ qì dān wèi běi cháo
景德初,始通和契丹,岁遣使致书称南朝,以契丹为北朝。
céng yuē cóng qí guó hào zú yǐ
曾曰:"从其国号足矣。
yè yǐ qiǎn shǐ fú guǒ yì
"业已遣使,弗果易。
qiān yòu zhèng yán zhī zhì gào jiān shǐ guǎn xiū zhuàn
迁右正言、知制诰兼史馆修撰。
shí ruì yīng tà zhì céng cháng rù duì dì yǔ jí zhī
时瑞应沓至,曾尝入对,帝语及之。
céng zòu yuē cǐ chéng guó jiā chéng píng suǒ zhì rán yuàn tuī ér fú jū yì rì huò yǒu zāi lì zé miǎn yú yì
曾奏曰:"此诚国家承平所致,然愿推而弗居,异日或有灾沴,则免舆议。
jí dì jì shòu fú mìng dà jiàn yù qīng zhāo yìng gōng xià mò gǎn yán zhě céng chén wǔ hài yǐ jiàn
"及帝既受符命,大建玉清昭应宫,下莫敢言者,曾陈五害以谏。
jiù yòng láng zhōng guān pàn dà lǐ sì dì yù zhòng zhī tè mìng céng
旧用郎中官判大理寺,帝欲重之,特命曾。
qiě wèi céng yuē yù zhòng diǎn yě jīn yǐ qū qīng
且谓曾曰:"狱,重典也,今以屈卿。
céng dùn shǒu xiè
"曾顿首谢。
réng cì qián sān shí wàn yīn qǐng zì pì liáo shǔ zhe wèi lìng
仍赐钱三十万,因请自辟僚属,著为令。
qiān hàn lín xué shì
迁翰林学士。
dì cháng wǎn zuò chéng míng diàn zhào duì jiǔ zhī jì tuì shǐ nèi shì yù yuē xiàng sī qīng shén gù bù jí cháo fú jiàn qīng qīng wù yǐ wǒ wèi màn yě
帝尝晚坐承明殿,召对久之,既退,使内侍谕曰:"向思卿甚,故不及朝服见卿,卿勿以我为慢也。
qí jiàn zūn lǐ rú cǐ
"其见尊礼如此。
zhī shěn xíng yuàn
知审刑院。
jiù wéi zhì wú gù shī lǜ zuò tú èr nián céng qǐng xū qīn bèi zhǐ nǎi zuò
旧违制无故失,率坐徒二年,曾请须亲被旨乃坐。
jì ér yǒu fàn zhě céng nǎi yǐ shī lùn
既而有犯者,曾乃以失论。
dì yuē rú qīng yán shì wú fù yǒu wéi zhì zhě
帝曰:"如卿言,是无复有违制者。
céng yuē tiān xià zhì guǎng qǐ rén rén jǐn xiǎo zhì shū rú bì xià yán yì wú fù yǒu shī zhě
"曾曰:"天下至广,岂人人尽晓制书,如陛下言,亦无复有失者。
dì wù zú cóng céng yì
"帝悟,卒从曾议。
zài qiān shàng shū zhǔ kè láng zhōng
再迁尚书主客郎中。
zhī shěn guān yuàn tōng jìn yín tái sī gòu dàng sān bān yuàn suì yǐ yòu jiàn yì dài fū cān zhī zhèng shì
知审官院、通进银台司,勾当三班院,遂以右谏议大夫参知政事。
shí gōng guàn jiē yǐ fǔ chén wèi shǐ
时宫观皆以辅臣为使。
wáng qīn ruò fāng xié fú ruì fù huì dì yì yòu yīn yù pái yì jǐ zhě céng dāng shǐ huì líng yīn yǐ tuī qīn ruò dì shǐ yí céng zì yì
王钦若方挟符瑞,傅会帝意,又阴欲排异己者,曾当使会灵,因以推钦若,帝始疑曾自异。
jí qīn ruò xiāng huì céng shì hè huáng hòu jiā jiù dì qí jiā wèi xǐ qù ér céng lìng rén yú tǔ zhì mén wài hè shì su jìn zhōng
及钦若相,会曾市贺皇后家旧第,其家未徙去,而曾令人舁土置门外,贺氏诉禁中。
míng rì dì yǐ yǔ qīn ruò nǎi ba céng wèi shàng shū lǐ bù shì láng pàn dōu shěng chū zhī yìng tiān fǔ
明日,帝以语钦若,乃罢曾为尚书礼部侍郎、判都省,出知应天府。
tiān xǐ zhōng mín jiān é yán yǒu yāo qǐ ruò fēi mào yè bó rén zì jīng shī yǐ nán rén jiē kǒng
天禧中,民间讹言有妖起若飞帽,夜搏人,自京师以南,人皆恐。
céng lìng yè kāi lǐ mén gǎn chàng yán zhě jí bǔ zhī zú wú yāo
曾令夜开里门,敢倡言者即捕之,卒无妖。
xǐ tiān xióng jūn fù cān zhī zhèng shì qiān lì bù shì láng jiān tài zǐ bīn kè
徙天雄军,复参知政事,迁吏部侍郎兼太子宾客。
zhēn zōng bù yù huáng hòu jū zhōng yù zhèng tài zǐ suī tīng shì zī shàn táng rán shì jiē jué yú hòu zhōng wài yǐ wéi yōu
真宗不豫,皇后居中预政,太子虽听事资善堂,然事皆决于后,中外以为忧。
qián wéi yǎn hòu qī yě céng mì yǔ wéi yǎn yuē tài zǐ yòu fēi gōng zhōng bù néng lì
钱惟演,后戚也,曾密语惟演曰:"太子幼,非宫中不能立。
jiā ēn tài zǐ zé tài zǐ ān
加恩太子,则太子安;
tài zǐ ān suǒ yǐ ān liú shì yě
太子安,所以安刘氏也。
wéi yǎn yǐ wéi rán yīn yǐ bái hòu
"惟演以为然,因以白后。
dì bēng céng fèng mìng rù diàn lú cǎo yí zhào yǐ míng sù huáng hòu fǔ lì huáng tài zǐ quán tīng duàn jūn guó dà shì
帝崩,曾奉命入殿庐草遗诏:"以明肃皇后辅立皇太子,权听断军国大事。
dīng wèi rù qù quán zì
"丁谓入,去"权"字。
céng yuē huáng dì chōng nián tài hòu lín cháo sī yǐ guó jiā pǐ yùn
曾曰:"皇帝冲年,太后临朝,斯已国家否运。
chēng quán yóu zú shì hòu
称'权',犹足示后。
qiě zēng jiǎn zhì shū yǒu fǎ biǎo zé zhī de xiān yù luàn zhī yá
且增减制书有法,表则之地,先欲乱之邪?
suì bù gǎn qù
"遂不敢去。
rén zōng lì qiān lǐ bù shàng shū
仁宗立,迁礼部尚书。
qún chén yì tài hòu lín cháo yí céng qǐng rú dōng hàn gù shì tài hòu zuò dì yòu chuí lián zòu shì dīng wèi dú yù dì shuò wàng jiàn qún chén dà shì zé tài hòu zhào duì fǔ chén jué zhī fēi dà shì lìng rù nèi yā bān léi yǔn gōng chuán zòu jìn zhōng huà kě yǐ xià
群臣议太后临朝仪,曾请如东汉故事,太后坐帝右,垂帘奏事,丁谓独欲帝朔望见群臣,大事则太后召对辅臣决之,非大事令入内押班雷允恭传奏禁中,画可以下。
céng yuē liǎng gōng yì chù ér bǐng guī huàn guān huò duān zhào yǐ
曾曰:"两宫异处,而柄归宦官,祸端兆矣。
wèi bù tīng
"谓不听。
jì ér yǔn gōng zuò zhū wèi yì dé zuì
既而允恭坐诛,谓亦得罪。
zì shì liǎng gōng chuí lián fǔ chén zòu shì rú céng yì
自是两宫垂帘,辅臣奏事如曾议。
wèi chū bài rèn zhōng zhèng yán wèi bèi xiān dì gù tuō suī yǒu zuì qǐng rú lǜ yì gōng
谓初败,任中正言:"谓被先帝顾托,虽有罪,请如律议功。
céng yuē wèi yǐ bù zhōng dé zuì zōng miào shàng hé yì yá
"曾曰:"谓以不忠得罪宗庙,尚何议邪!
shí zhēn zōng chū bēng nèi wài xiōng xiōng céng zhèng sè dú lì cháo tíng yǐ yǐ wéi zhòng
"时真宗初崩,内外汹汹,曾正色独立,朝廷倚以为重。
bài zhōng shū shì láng jiān běn guān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì huì líng guān shǐ
拜中书侍郎兼本官、同中书门下平章事、集贤殿大学士、会灵观使。
wáng qīn ruò zú céng yǐ mén xià shì láng jiān hù bù shàng shū wèi zhāo wén guǎn dà xué shì jiān xiū guó shǐ yù qīng zhāo yìng gōng shǐ
王钦若卒,曾以门下侍郎兼户部尚书为昭文馆大学士、监修国史、玉清昭应宫使。
céng yǐ dì chū jí wèi yi jìn shī rú jí zhào sūn shì féng yuán quàn jiǎng chóng zhèng diàn
曾以帝初即位,宜近师儒,即召孙奭、冯元劝讲崇政殿。
tiān shèng sì nián xià dà yǔ
天圣四年夏,大雨。
chuán yán biàn kǒu jué shuǐ qiě dà zhì dōu rén kǒng yù dōng bēn
传言汴口决,水且大至,都人恐,欲东奔。
dì wèn céng céng yuē hé jué zòu wèi zhì dì mín jiān yāo yán ěr bù zú lǜ yě
帝问曾,曾曰:"河决奏未至,第民间妖言尔,不足虑也。
yǐ ér guǒ rán
"已而果然。
shǎn xī zhuǎn guò shǐ zhì cù wu yǐ què qí lì qiě qǐng tuī qí fǎ tiān xià céng qǐng ba zhī
陕西转过使置醋务,以榷其利,且请推其法天下,曾请罢之。
céng fāng yán chí zhòng měi jìn jiàn yán lì hài shì shěn ér zhōng lǐ
曾方严持重,每进见,言利害事,审而中理;
duō suǒ jiàn bá yóu è jiǎo xìng
多所荐拔,尤恶侥幸。
dì wèn céng yuē bǐ chén liáo qǐng duì duō qiú jìn zhě
帝问曾曰:"比臣僚请对,多求进者。
céng duì yuē wéi bì xià yì bēn jìng ér chóng tián jìng shù jī yǒu nan jin yi tui zhī rén yǐ
"曾对曰:"惟陛下抑奔竞而崇恬静,庶几有难进易退之人矣。
cáo lì yòng è céng bān jǐ shàng cháng yàng yàng bù yuè yǔ zài lì yòng chuán
"曹利用恶曾班己上,尝怏怏不悦,语在《利用传》。
jí lì yòng zuò shì tài hòu dà nù céng wèi zhī jiě
及利用坐事,太后大怒,曾为之解。
tài hòu yuē qīng cháng yán lì yòng qiáng hèng jīn hé jiě yě
太后曰:"卿尝言利用强横,今何解也?
céng yuē lì yòng sù shì ēn chén gù cháng yǐ lǐ shé zhī
"曾曰:"利用素恃恩,臣故尝以理折之。
jīn jiā yǐ dà è zé fēi chén suǒ zhī yě
今加以大恶,则非臣所知也。
tài hòu yì shǎo shì zú cóng qīng yì
"太后意少释,卒从轻议。
shǐ tài hòu shòu cè jiāng yù dà ān diàn céng zhí yǐ wéi bù kě jí cháng níng jié shàng shòu zhǐ gòng zhāng biàn diàn
始,太后受册,将御大安殿,曾执以为不可,及长宁节上寿,止共张便殿。
tài hòu zuǒ yòu yīn jiā shāo tōng qǐng yè céng duō suǒ cái yì tài hòu zī bú yuè
太后左右姻家稍通请谒,曾多所裁抑,太后滋不悦。
huì yù qīng zhāo yìng gōng zāi nǎi chū zhī qīng zhōu
会玉清昭应宫灾,乃出知青州。
yǐ zhāng xìn jūn jié dù shǐ fù zhī tiān xióng jūn qì dān shǐ zhě wǎng huán liǎn chē tú ér hòu guò wú gǎn huā zhě
以彰信军节度使复知天雄军,契丹使者往还,敛车徒而后过,无敢哗者。
rén lè qí zhèng wèi huà xiàng ér shēng cí zhī
人乐其政,为画像而生祠之。
gǎi tiān píng jūn jié dù shǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì pàn hé nán fǔ
改天平军节度使、同中书门下平章事、判河南府。
jǐng yòu yuán nián wèi shū mì shǐ
景祐元年,为枢密使。
míng nián bài yòu pú yè jiān mén xià shì láng píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì fēng yí guó gōng
明年,拜右仆射兼门下侍郎、平章事、集贤殿大学士,封沂国公。
céng jìn tuì shì rén mò yǒu zhī zhě
曾进退士人,莫有知者。
fàn zhòng yān cháng wèn céng yuē míng yáng shì lèi zǎi xiàng zhī rèn yě
范仲淹尝问曾曰:"明扬士类,宰相之任也。
gōng zhī shèng dé dú shǎo cǐ ěr
公之盛德,独少此耳。
céng yuē fu zhí zhèng zhě ēn yù guī jǐ yuàn shǐ shuí guī
"曾曰:"夫执政者,恩欲归己,怨使谁归?
zhòng yān fú qí yán
"仲淹服其言。
chū lǚ yí jiǎn cān zhī zhèng shì shì céng jǐn shén céng lì jiàn wèi xiāng
初,吕夷简参知政事,事曾谨甚,曾力荐为相。
jí yí jiǎn wèi céng shàng rèn shì jiǔ duō suǒ zhuān jué céng bù néng kān lùn yì jiān yǒu yì tóng suì qiú ba
及夷简位曾上,任事久,多所专决,曾不能堪,论议间有异同,遂求罢。
rén zōng yí yǐ wèn céng yuē qīng yì yǒu suǒ bù zú yá
仁宗疑以问曾曰:"卿亦有所不足邪?
shí wài zhuàn zhī qín zhōu wáng jì míng nà lù yí jiǎn céng yīn jí zhī
"时外传知秦州王继明纳赂夷简,曾因及之。
dì yǐ wèn yí jiǎn céng yǔ yí jiǎn jiāo lùn dì qián
帝以问夷简,曾与夷简交论帝前。
céng yán yì yǒu guò zhě suì yǔ yí jiǎn jù ba yǐ zuǒ pú yè zī zhèng diàn dà xué shì pàn yùn zhōu
曾言亦有过者,遂与夷简俱罢,以左仆射、资政殿大学士判郓州。
bǎo yuán yuán nián dōng dà xīng chen zhuì qí qǐn zuǒ yòu jīng gào
宝元元年冬,大星晨坠其寝,左右惊告。
céng yuē hòu yī yuè dāng zhī zhī
曾曰:"后一月当知之。
rú qī ér hōng nián liù shí yī
"如期而薨,年六十一。
zèng shì zhōng shì wén zhèng
赠侍中,谥文正。
céng zī zhì duān hòu méi mù rú huà
曾资质端厚,眉目如画。
zài cháo tíng jìn zhǐ jiē yǒu cháng chǔ píng jū guǎ yán xiào rén mò gǎn gàn yǐ sī
在朝廷,进止皆有常处,平居寡言笑,人莫敢干以私。
shǎo yǔ yáng yì tóng zài shì cóng yì xǐ tán xuè fán liáo you wú bù xiá wǔ
年轻时与杨亿同在侍从,杨亿喜欢谈论言语诙谑,凡是幕僚没有不被他轻侮的。
zhì yǔ céng yán zé yuē yú bù gǎn yǐ xì yě
至与曾言,则曰:"余不敢以戏也。
píng shēng zì fèng shèn jiǎn yǒu gù rén zǐ sūn jīng lái gào bié céng liú zhī jù zhuàn shí hòu hé zhōng sòng shù zhóu jiǎn zhǐ qǐ shì zhī jiē tā rén shū jiǎn hòu cái qǔ zhě yě
"平生自奉甚俭,有故人子孙京来告别,曾留之具馔,食后,合中送数轴简纸,启视之,皆它人书简后裁取者也。
huáng yòu zhōng rén zōng wèi zhuàn qí bēi yuē jīng xián zhī bēi hòu yòu gǎi qí xiāng yuē jīng xián xiāng
皇祐中,仁宗为篆其碑曰"旌贤之碑",后又改其乡曰旌贤乡。
dà chén cì bēi zhuàn zì céng shǐ
大臣赐碑篆自曾始。
rén zōng jì fù miào zhào zé jiàng xiàng pèi xiǎng yǐ céng wèi dì yī
仁宗既祔庙,诏择将相配享,以曾为第一。
céng wú zi yǎng zǐ yuē zài
曾无子,养子曰縡。
yòu yǐ dì zǐ róng zhī zǐ yì wèi hòu shàng shū bīng bù láng zhōng mì gé xiào lǐ zhì shì zú
又以弟子融之子绎为后,尚书兵部郎中、秘阁校理致仕,卒。
zi róng zì xī zhòng
子融字熙仲。
chū yǐ céng zòu wèi jiāng zuò jiān zhǔ bù
初以曾奏,为将作监主簿。
xiáng fú jìn shì jí dì lèi qiān tài cháng chéng tóng zhī lǐ yuàn
祥符进士及第,累迁太常丞、同知礼院。
xiàn suǒ wéi wén zhào shì zhí jí xián yuàn
献所为文,召试,直集贤院。
cháng lùn cì guó cháo yǐ lái diǎn lǐ yīn gé wèi lǐ gé xīn biān shàng zhī
尝论次国朝以来典礼因革,为《礼阁新编》上之。
yǐ qí shū cáng tài cháng
以其书藏太常。
quán sān sī dù zhī yán tiě pàn guān
权三司度支、盐铁判官。
rèn bù qǐng zhù dà qián xíng zhī jīng chéng
任布请铸大钱,行之京城。
sān sī shǐ chéng lín jí guān yì zi róng yuē jīn jūn yíng bàn zài chéng wài dú xíng dà qián chéng zhōng kě hu
三司使程琳集官议,子融曰:"今军营半在城外,独行大钱城中,可乎?
shì suì qǐn
"事遂寝。
quán tóng jiū chá xíng yù zhī hé yáng
权同纠察刑狱、知河阳。
yòu jí wǔ dài shì wèi táng yú lù liù shí juǎn yǐ xiàn
又集五代事,为《唐余录》六十卷以献。
jìn zhí lóng tú gé lèi qiān tài cháng shǎo qīng quán pàn dà lǐ sì
进直龙图阁,累迁太常少卿、权判大理寺。
nǎi qǔ yàn yù qīng zhòng kě wéi zhǔn zhě lèi cì yǐ wéi duàn lì
乃取谳狱轻重可为准者,类次以为断例。
bài tiān zhāng gé dài zhì shàng shū lì bù láng zhōng zhī jīng nán
拜天章阁待制、尚书吏部郎中、知荆南。
dào zhāng hǎi zòng lüě xiāng shān zhì jīng mén zi róng yuè zhōu bīng jiàng yíng jī zhī zéi yǐn qù
盗张海纵掠襄、邓,至荆门,子融阅州兵,将迎击之,贼引去。
qiān yòu jiàn yì dài fū zhī shǎn zhōu xǐ hé zhōng fǔ
迁右谏议大夫、知陕州,徙河中府。
jì ér gòu dàng sān bān yuàn qiān jǐ shì zhōng yǐ shàng shū gōng bù shì láng jí xián yuàn xué shì zhī yǎn zhōu
既而勾当三班院,迁给事中,以尚书工部侍郎、集贤院学士知兖州。
bù fù gǎi xíng bù shì láng zhì shì
不赴,改刑部侍郎致仕。
yīng zōng jí wèi jìn bīng bù zú
英宗即位,进兵部,卒。
běn míng hào zì zi róng
本名皞,字子融。
yuán hào fǎn qǐng yǐ zì wèi míng
元昊反,请以字为名。
xìng jiǎn sè jiē dào zú chú dào qīn zi róng dǐ diàn chǐ cùn de zhì zì yì kāi fēng fǔ su zhī
性俭啬,街道卒除道,侵子融邸店尺寸地,至自诣开封府诉之。
rán jiào chì zǐ sūn yán lì yǒu jiā fǎ
然教饬子孙,严厉有家法。
wǎn xué fó shì cóng sēng huái liǎn yóu
晚学佛氏,从僧怀琏游。
zhāng zhī bái zì yòng huì cāng zhōu qīng chí rén
张知白,字用晦,沧州清池人。
yòu dǔ xué zhōng jìn shì dì lèi qiān hé yáng jié dù pàn guān
幼笃学,中进士第,累迁河阳节度判官。
xián píng zhōng shū yán dāng jīn yào wù zhēn zōng yì zhī zhào shì shè rén yuàn quán yòu zhèng yán
咸平中疏,言当今要务,真宗异之,召试舍人院,权右正言。
xiàn fèng yǐ zhēn chū zhī jiàn zhōu
献《凤扆箴》,出知剑州。
yú nián zhào shì zhōng shū jiā zhí shǐ guǎn miàn cì wǔ pǐn fú pàn sān sī kāi chāi sī
逾年,召试中书,加直史馆,面赐五品服,判三司开拆司。
jiāng nán hàn yǔ li fáng fēn lù ān fǔ
江南旱,与李防分路安抚。
jí hái quán guǎn gōu jīng dōng zhuǎn yùn shǐ shì
及还,权管勾京东转运使事。
zhōu bó xīng jiàn sī tiān yǐ ruì zòu qún chén fú gé chēng hè
周伯星见,司天以瑞奏,群臣伏阁称贺。
zhī bái yǐ wéi rén jūn dāng xiū dé yìng tiān ér xīng zhī jiàn fú wú suǒ xì yīn chén zhì dào zhī yào
知白以为人君当修德应天,而星之见伏无所系,因陈治道之要。
dì wèi zǎi chén yuē zhī bái kě wèi nǎi xīn cháo tíng yǐ
帝谓宰臣曰:"知白可谓乃心朝廷矣。
dōng fēng jìn yòu sī jiàn
"东封,进右司谏。
yòu yán xián píng zhōng hé huáng wèi píng chén cháng qǐng ba jùn guó suǒ shàng xiáng ruì
又言:"咸平中,河湟未平,臣尝请罢郡国所上祥瑞。
jīn tiān xià wú shì líng kuàng bìng zhì wàng yǐ tài shān zhū ruì tú tián yù qīng zhāo yìng gōng qí fù cáng mì gé
今天下无事,灵贶并至,望以《泰山诸瑞图》寘玉清昭应宫,其副藏秘阁。
shǎn xī jī mìng àn xún zhī
陕西饥,命按巡之。
xún zhī dèng zhōu
寻知邓州。
huì guān yòu liú yòng zhì jìng zhī bái jì fā cāng lǐn yòu mù mín chū sù yǐ jì
会关右流佣至境,知白既发仓廪,又募民出粟以济。
zhuó lóng tú gé dài zhì zhī shěn guān yuàn zài qiān shàng shū gōng bù láng zhōng shǐ qì dān
擢龙图阁待制、知审官院,再迁尚书工部郎中,使契丹。
zhī bái yǐ cháo tíng zhì guān zhòng nèi qīng wài wèi yǐn táng li jiào yì qiān tái gé diǎn fān jùn nǎi zì qǐng bǔ wài bù xǔ suì mìng jiū chá zài jīng xíng yù gù qǐng zhī qīng zhōu
知白以朝廷制官,重内轻外,为引唐李峤议迁台阁典藩郡,乃自请补外,不许,遂命纠察在京刑狱,固请,知青州。
hái jīng shī qiú lǐng guó zǐ jiàn
还京师,求领国子监。
dì yuē zhī bái qǐ juàn yú chù jù yá
帝曰:"知白岂倦于处剧邪?
zǎi chén yán zhī bái gēng jiàn zhōng wài wèi cháng wéi shēn móu
"宰臣言:"知白更践中外,未尝为身谋。
nǎi qiān yòu jiàn yì dài fū quán yù shǐ zhōng chéng bài jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì
"乃迁右谏议大夫、权御史中丞、拜给事中、参知政事。
jiāo lǐ chéng qiān shàng shū gōng bù shì láng
郊礼成,迁尚书工部侍郎。
shí tóng liè wáng céng qiān jǐ shì zhōng yóu bān zhī bái shàng zhī bái xīn bù néng píng lèi biǎo cí zhī
时同列王曾迁给事中,犹班知白上,知白心不能平,累表辞之。
céng yì gù qǐng liè zhī bái xià nǎi jiā zhī bái jīn zǐ guāng lù dài fu fù wèi jǐ shì zhōng pàn lǐ yí yuàn
曾亦固请列知白下,乃加知白金紫光禄大夫,复为给事中、判礼仪院。
céng ba hái suǒ cí guān
曾罢,还所辞官。
shí wáng qīn ruò wèi xiāng zhī bái lùn yì duō xiāng shī yīn chēng jí cí wèi ba wèi xíng bù shì láng hàn lín shì dú xué shì zhī dà míng fǔ
时王钦若为相,知白论议多相失,因称疾辞位,罢为刑部侍郎、翰林侍读学士、知大名府。
jí qīn ruò fēn sī nán jīng zǎi xiàng dīng wèi sù è qīn ruò xǐ zhī bái nán jīng liú shǒu yì qí bào yuàn
及钦若分司南京,宰相丁谓素恶钦若,徙知白南京留守,意其报怨。
jì zhì dài qīn ruò jiā hòu
既至,待钦若加厚。
wèi nù fù xǐ zhī bái bó zhōu qiān bīng bù
谓怒,复徙知白亳州,迁兵部。
rén zōng jí wèi jìn shàng shū yòu chéng wèi shū mì fù shǐ yǐ gōng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì huì líng guān shǐ jí xián diàn dà xué shì
仁宗即位,进尚书右丞,为枢密副使,以工部尚书同中书门下平章事、会灵观使、集贤殿大学士。
shí jìn shì chàng dì cì zhōng yōng piān zhōng shū shàng qí běn nǎi mìng zhī bái jìn dú zhì xiū shēn zhì jiā zhī dào bì fǎn fù chén zhī
时进士唱第,赐《中庸篇》,中书上其本,乃命知白进读,至修身治家之道,必反复陈之。
zhī bái zài xiàng wèi shèn míng qì wú háo fà sī
知白在相位,慎名器,无毫发私。
cháng yǐ chéng mǎn wèi jiè suī xiǎn guì qí qīng yuē rú hán shì
常以盛满为戒,虽显贵,其清约如寒士。
rán tǐ sù léi yōu wèi rì qīn zài zhōng shū hū gǎn fēng xuàn yú guī dì
然体素羸,忧畏日侵,在中书忽感风眩,舆归第。
dì qīn wèn jí bù néng yǔ hōng
帝亲问疾,不能语,薨。
wèi ba shàng sì yàn zèng tài fù zhōng shū lìng
为罢上巳宴,赠太傅、中书令。
lǐ guān xiè jiàng yì shì wén jié yù shǐ wáng jiā yán yán zhī bái shǒu dào xùn gōng dāng guān bù náo kě wèi zhèng yǐ shì wén zhèng
礼官谢绛议谥文节,御史王嘉言言:"知白守道徇公,当官不挠,可谓正矣,谥文正。
wáng céng yuē wén jié měi shì yǐ
"王曾曰:"文节,美谥矣。
suì bù gǎi
"遂不改。
zhī bái jiǔ suì qí fù zhōng xíng zhōu bìn yú fó sì
知白九岁,其父终邢州,殡于佛寺。
jí qì dān kòu hé běi sì yǔ duō tuí fèi bìn bù kě biàn
及契丹寇河北,寺宇多颓废,殡不可辨。
zhī bái jì dēng dì tú xíng fǎng zhī de fó sì diàn jī huǎng rán shi qí chù
知白既登第,徒行访之,得佛寺殿基,恍然识其处。
jì fā qí yī qīn jiē kě yàn zhòng tàn qí chéng xiào
既发,其衣衾皆可验,众叹其诚孝。
cháng guò shǎn zhōu yǔ tōng pàn sūn hé yù dú dào páng gǔ bēi fán shù qiān yán jí hái zhī bái lüè wú suǒ yí
尝过陕州,与通判孙何遇,读道旁古碑凡数千言,及还,知白略无所遗。
tiān shèng zhōng qì dān dà yuè shēng yán liè yōu zhōu cháo tíng huàn zhī
天圣中,契丹大阅,声言猎幽州,朝廷患之。
dì yǐ wèn èr fǔ zhòng yuē bèi sù liàn shī yǐ bèi bù yú
帝以问二府,众曰:"备粟练师,以备不虞。
zhī bái yuē bù rán qì dān xiū hǎo wèi yuǎn jīn qí jǔ zhě yǐ shàng chū zhèng shì guān cháo tíng ěr qǐ kě zì shēng xìn yá
"知白曰:"不然,契丹修好未远,今其举者,以上初政,试观朝廷耳,岂可自生衅邪!
ruò zhōng yǐ wéi yí mò rú yīn jīn hé jué fā bīng yǐ fáng hé wèi míng bǐ yì bù yú yě
若终以为疑,莫如因今河决,发兵以防河为名,彼亦不虞也。
wèi jǐ qì dān guǒ bà qù
"未几,契丹果罢去。
wú zi yǐ xiōng zi zi sī wèi hòu shì zhì shàng shū gōng bù shì láng zhì shì
无子,以兄子子思为后,仕至尚书工部侍郎致仕。
dù yǎn zì shì chāng yuè zhōu shān yīn rén
杜衍,字世昌,越州山阴人。
fù suì liáng shì zhì shàng shū dù zhī yuán wài láng
父遂良,仕至尚书度支员外郎。
yǎn zǒng fā kǔ zhì lì cāo yóu dǔ yú xué
衍总发苦志厉操,尤笃于学。
zhuó jìn shì jiǎ kē bǔ yáng zhōu guān chá tuī guān gǎi mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng zhī píng yáo xiàn
擢进士甲科,补扬州观察推官,改秘书省著作佐郎、知平遥县。
shǐ zhě jiàn zhī tōng pàn jìn zhōu
使者荐之,通判晋州。
zhào jǔ liáng lì zhuó zhī qián zhōu
诏举良吏,擢知干州。
chén yáo zī ān fǔ shǎn xī yǒu zhào fān fǔ nǎi cì yàn yáo zī zhì qián zhōu yǐ yǎn xián tè cì yàn réng xǐ yǎn quán zhī fèng xiáng fǔ
陈尧咨安抚陕西,有诏藩府乃赐宴,尧咨至干州,以衍贤,特赐宴,仍徙衍权知凤翔府。
jí bà guī èr zhōu mín yāo liú jìng shàng yuē hé duó wǒ xián tài shǒu yě
及罢归,二州民邀留境上,曰:"何夺我贤太守也?
yǐ tài cháng bó shì tí diǎn hé dōng lù xíng yù qiān shàng shū cí bù yuán wài láng
"以太常博士提点河东路刑狱,迁尚书祠部员外郎。
àn xíng lù zhōu zhé yuān yù zhī zhōu wáng shǔ wéi zuò biàn yù jì
按行潞州,折冤狱,知州王曙为作《辨狱记》。
gāo jì shēng zhī shí zhōu rén gào jì shēng lián fán zú móu biàn dài bǔ xì zhì jiǔ bù jué yǎn biàn qí wū dǐ gào zhě zuì
高继升任石州知州,有人报告说高继升勾结外族策划变乱,将其逮捕捉拿,久不判决,杜衍辨明这是一起冤案,于是将诬告者治罪。
níng huà jūn shǒu jiāng jū rén sǐ zuì bù yǐ shí yǎn fù zhèng zhī
宁化军守将鞫人死罪,不以实,衍覆正之。
shǒu jiāng bù fú su zhī zhào wèi zhì yù guǒ bù dàng sǐ
守将不伏,诉之,诏为置狱,果不当死。
tú jīng xi lù yòu xǐ zhī yáng zhōu
徒京西路,又徙知扬州。
yǒu sī zòu yǎn biàn yù fǎ dāng shǎng qiān xíng bù
有司奏衍辨狱法当赏,迁刑部。
zhāng xiàn tài hòu qiǎn shǐ ān fǔ huái nán shǐ hái wèi jí tā yǔ wèn dù yǎn ān fǒu shǐ zhě yǐ zhì zhuàng duì
章献太后遣使安抚淮南,使还,未及他语,问杜衍安否,使者以治状对。
tài hòu tàn yuē wú zhī zhī jiǔ yǐ
太后叹曰:"吾知之久矣。
xǐ hé dōng zhuǎn yùn fù shǐ shǎn xī zhuǎn yùn shǐ
徙河东转运副使、陕西转运使。
zhào wèi sān sī hù bù fù shǐ zhuó tiān zhāng gé dài zhì zhī jiāng líng fǔ
召为三司户部副使,擢天章阁待制、知江陵府。
wèi xíng huì hé běi fá jūn fèi xuǎn wèi dōu zhuǎn yùn shǐ qiān gōng bù láng zhōng bù zēng fù yú mín ér yòng zú
未行,会河北乏军费,选为都转运使,迁工部郎中,不增赋于民而用足。
hái wèi shū mì zhí xué shì
还为枢密直学士。
qiú bǔ wài yǐ yòu jiàn yì dài fū zhī tiān xióng jūn
求补外,以右谏议大夫知天雄军。
shǐ yǎn wèi zhì jǐn mì bù yǐ wēi xíng dū lì rán lì mín yì dàn qí qīng zhěng
始,衍为治谨密,不以威刑督吏,然吏民亦惮其清整。
rén zōng tè zhào wèi yù shǐ zhōng chéng
仁宗特召为御史中丞。
zòu yán zhōng shū shū mì gǔ zhī sān shì dà chén suǒ wèi zuò ér lùn dào zhě yě
奏言:"中书、枢密,古之三事大臣,所谓坐而论道者也。
zhǐ zhī rì duì qián diàn hé yǐ jǐn tiān xià zhī shì
止只日对前殿,何以尽天下之事?
yi dié zhào jiàn cì zuò biàn diàn yǐ jí xiàn tì kě fǒu qí tā bù bì qīn fán bì xià yě
宜迭召见,赐坐便殿,以极献替可否,其他,不必亲烦陛下也。
yòu yì cháng píng fǎ yuē suì yǒu fēng xiōng gǔ yǒu guì jiàn guān yǐ fǎ píng zhī zé nóng yǒu yú lì yǐ
"又议常平法曰:"岁有丰凶,谷有贵贱,官以法平之,则农有余利矣。
jīn háo shāng dà gǔ chéng shí jiàn shōu shuǐ hàn zé jī fú ér bù chū jì qí xiáng yǒng yǐ tú hòu lì ér kùn wú mín yě
今豪商大贾,乘时贱收,水旱,则稽伏而不出,冀其翔踊,以图厚利,而困吾民也。
qǐng liàng zhōu jùn yuǎn jìn hù kǒu zhòng guǎ yán shǎng fá kè zé guān lì chū nà wú yōng zēng sǔn yǒu yi
请量州郡远近,户口众寡,严赏罚,课责官吏,出纳无壅,增损有宜。
gōng dí wèi chōng zé jìn zhēng dí yǐ guī lì zhě
公籴未充,则禁争籴以规利者;
dí bì ér chǔ zhī zé chá qí yǐ gōng jūn wèi míng ér jiǎ jiè zhě
籴毕而储之,则察其以供军为名而假借者。
zhōu jùn quē mǔ qián yuàn chū guān tǎng zhù zhī
州郡缺少母钱,希望拿出官府的钱物救济它们。
fǒu zé quàn kè zhī guān jiā zhì rì jiàn yì xī yì yú shì zāi
否则劝课之官,家至日见,亦奚益于事哉。
jiān pàn lì bù liú nèi quán
兼判吏部流内铨。
xuǎn bǔ kē gé fán zhǎng zhǔ pàn bù néng xī yuè lì duō shòu qiú chū suō wèi jiān
选补科格繁长,主判不能悉阅,吏多受赇,出缩为奸。
yǎn jì shì shì jí chì lì hán quán fǎ wèn yuē jǐn hu
衍既视事,即敕吏函铨法,问曰:"尽乎?
yuē jǐn yǐ
"曰:"尽矣。
lì yuè shì jù de běn mò qū zhé
"力阅视,具得本末曲折。
míng rì lìng zhū lì wú de shēng táng gè zuò cáo tīng xíng wén shū quán shì xī zì yǔ duó yóu shì lì bù néng wèi jiān lì
明日,令诸吏无得升堂,各坐曹听行文书,铨事悉自予夺,由是吏不能为奸利。
shù yuè shēng dòng jīng shī
数月,声动京师。
gǎi zhī shěn guān yuàn qí cái zhì rú pàn quán shí
改知审官院,其裁制如判铨时。
qiān shàng shū gōng bù shì láng zhī yǒng xīng jūn
迁尚书工部侍郎、知永兴军。
mín yǒu zhòu wáng qí fù zhě wèi shè fāng lüè bǔ lì de shā rén zéi fā suǒ yì shī bìng de zéi shā tā fù rén shī èr qín rén dà jīng
民有昼亡其妇者,为设方略捕,立得杀人贼,发所瘗尸,并得贼杀他妇人尸二,秦人大惊。
xǐ bīng zhōu
徙并州。
yuán hào fǎn yǐ tài yuán yào chōng jiā lóng tú gé xué shì
元昊反,以太原要冲,加龙图阁学士。
bǎo yuán èr nián qiān xíng bù shì láng fù zhī yǒng xīng jūn
宝元二年,迁刑部侍郎、复知永兴军。
shí fāng yòng bīng mín kǔ diào fā lì yīn yuán wèi jiān
时方用兵,民苦调发,吏因缘为奸。
yǎn qū chǔ jì huà liàng dào lǐ yuǎn jìn kuān qí qī huì shǐ mín de cì dì shū guān bǐ tā zhōu fèi shěng qián guò bàn
衍区处计画,量道里远近,宽其期会,使民得次第输官,比他州费,省钱过半。
zhào hái quán zhī kāi fēng fǔ quán jìn wén yǎn míng mò gǎn gàn yǐ sī
召还,权知开封府,权近闻衍名,莫敢干以私。
bài tóng zhī shū mì yuàn shì gǎi shū mì fù shǐ
拜同知枢密院事,改枢密副使。
xià sǒng shàng gōng shǒu cè zǎi xiàng yù yòng chū shī
夏竦上攻守策,宰相欲用出师。
yǎn yuē jiǎo xìng chéng gōng fēi wàn quán jì
衍曰:"侥幸成功,非万全计。
zhēng yì jiǔ zhī qiú ba bù xǔ cì shǒu zhào dūn miǎn
"争议久之,求罢不许,赐手诏敦勉。
wèi hé dōng xuān fǔ shǐ bài lì bù shì láng shū mì shǐ
为河东宣抚使,拜吏部侍郎、枢密使。
měi nèi jiàng ēn lǜ qǐn gé bù xíng jī zhào zhǐ zhì shí shù zhé nà dì qián
每内降恩,率寝格不行,积诏旨至十数,辄纳帝前。
jiàn guān ōu yáng xiū rù duì dì yuē wài rén zhī dù yǎn fēng hái nèi jiàng yá
谏官欧阳修入对,帝曰:"外人知杜衍封还内降邪?
fán yǒu qiú yú zhèn měi yǐ yǎn bù kě gào zhī ér zhǐ zhě duō yú suǒ fēng hái yě
凡有求于朕,每以衍不可告之而止者,多于所封还也。
qì dān yǔ yuán hào zhàn huáng hé wài cān zhī zhèng shì fàn zhòng yān xuān fǔ hé dōng yù yǐ bīng zì cóng
契丹与元昊战黄河外,参知政事范仲淹宣抚河东,欲以兵自从。
yǎn yuē èr guó fāng jiāo dòu shì bì bù lái wǒ bīng bù kě wàng chū
衍曰:"二国方交斗,势必不来,我兵不可妄出。
zhòng yān zhēng yì dì qián dǐ yǎn yǔ shén qiè
"仲淹争议帝前,诋衍,语甚切。
zhòng yān cháng fù xíng shì yǎn yǎn bù yǐ wèi hèn
仲淹尝父行事衍,衍不以为恨。
qì dān xù liú sān gǔ bì zuì lái guī fǔ chén yì hòu guǎn zhī yǐ jí qì dān yīn shì
契丹婿刘三嘏避罪来归,辅臣议厚馆之,以诘契丹阴事。
jiàn guān ōu yáng xiū yì qǐng liú sān gǔ dì yǐ wèn yǎn
谏官欧阳修亦请留三嘏,帝以问衍。
yǎn yuē zhōng guó zhǔ zhōng xìn ruò zì wéi shì yuē nà pàn wáng zé bù zhí zài wǒ
衍曰:"中国主忠信,若自违誓约,纳叛亡,则不直在我。
qiě sān gǔ wèi qì dān jìn qīn ér bū táo lái guī qí móu shēn ruò cǐ shàng zú yǔ móu guó hu
且三嘏为契丹近亲,而逋逃来归,其谋身若此,尚足与谋国乎!
nà zhī hé yì bù rú hái zhī
纳之何益,不如还之。
nǎi hái sān gǔ
"乃还三嘏。
bài tóng píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì jiān shū mì shǐ
拜同平章事、集贤殿大学士兼枢密使。
yǎn hǎo jiàn yǐn xián shì ér jǔ zhǐ jiǎo xìng xiǎo rén duō bú yuè
衍好荐引贤士,而沮止侥幸,小人多不悦。
qí xù sū shùn qīn shào nián néng wén zhāng lùn yì shāo qīn quán guì jiān jìn zòu yuàn xún qián lì cí shén yǐ jì lè yú bīn jí xián xiào lǐ wáng yì róu wèi yǎn suǒ zhī huò yán yì róu cháng xì zuò ào gē yù shǐ jiē hé zòu zhī yù yīn yǐ wēi yǎn
其婿苏舜钦,少年能文章,论议稍侵权贵,监进奏院,循前例,祠神以伎乐娱宾,集贤校理王益柔为衍所知,或言益柔尝戏作《傲歌》,御史皆劾奏之,欲因以危衍。
jiàn guān sūn fu yán dīng dù yīn duì qiú dà yòng qǐng shǔ lì
谏官孙甫言:"丁度因对求大用,请属吏。
dù zhī fu suǒ zòu wù lì qiú zhì duì
"度知甫所奏误,力求置对。
yǎn yǐ fu fāng fèng shǐ qì dān qǐn fu zòu dù shēn xián zhī
衍以甫方奉使契丹,寝甫奏,度深衔之。
jí yǎn ba dù cǎo zhì zhǐ yǎn péng bǐ
及衍罢,度草制指衍朋比。
shí fàn zhòng yān fù bì yù gèng lǐ tiān xià shì yǔ yòng shì zhě bù hé zhòng yān bì jì chū xuān fǔ yán zhě fù huì yì gōng èr rén zhī duǎn
时范仲淹、富弼欲更理天下事,与用事者不合,仲淹、弼既出宣抚,言者附会,益攻二人之短。
dì yù ba zhòng yān bì zhèng shì yǎn dú zuǒ yòu zhī rán yǎn píng rì yì lùn shí fēi péng bǐ yě
帝欲罢仲淹、弼政事,衍独左右之,然衍平日议论,实非朋比也。
yǐ shàng shū zuǒ chéng chū zhī yǎn zhōu
以尚书左丞出知兖州。
qìng lì qī nián yǎn fu qī shí shàng biǎo qǐng hái yìn shòu nǎi yǐ tài zi shǎo shī zhì shì
庆历七年,衍甫七十,上表请还印绶,乃以太子少师致仕。
yǎn wèi zǎi xiàng gǔ chāng cháo bù xǐ yì zhě wèi gù xiāng yī shàng zhāng de qǐng yǐ sān shǎo zhì shì jiē fēi gù shì gài chāng cháo yì zhī yě
衍为宰相,贾昌朝不喜,议者谓故相一上章得请,以三少致仕,皆非故事,盖昌朝抑之也。
huáng yòu yuán nián tè qiān tài zǐ tài bǎo zhào péi sì míng táng réng zhào yìng tiān fǔ dūn qiǎn jiù dào dū tíng yì shè zhàng jù jǐ zhàng dài zhī chēng jí gù cí
皇祐元年,特迁太子太保,召陪祀明堂,仍诏应天府敦遣就道,都亭驿设帐具几杖待之,称疾固辞。
jìn tài zǐ tài fù cì qí zi tóng jìn shì chū shēn yòu jìn tài zǐ tài shī
进太子太傅,赐其子同进士出身,又进太子太师。
zhī zhì gào wáng zhū yè gào guī yìng tiān fǔ yǒu zhào fǔ wèn fēng qí guó gōng
知制诰王洙谒告归应天府,有诏抚问,封祁国公。
yǎn qīng jiè bù zhí sī chǎn jì tuì yù nán dōu fán shí nián dì shì bēi lòu cái shù shí yíng jū zhī yù rú yě
衍清介不殖私产,既退,寓南都凡十年,第室卑陋,才数十楹,居之裕如也。
chū rù cóng zhě shí xǔ rén wū mào zào lǚ tí páo gé dài
出入从者十许人,乌帽、皂履、绨袍、革带。
huò quàn yǎn wèi jū shì fú yǎn yuē lǎo ér xiè shì shàng kě qiè gāo shì míng yá
或劝衍为居士服,衍曰:"老而谢事,尚可窃高士名邪!
shàn wèi shī zhèng shū xíng cǎo jiē yǒu fǎ bìng jí dì qiǎn zhōng shǐ cì yào xié tài yī wǎng shì bù jí zú nián bā shí
"善为诗,正书、行、草皆有法、病革,帝遣中使赐药,挟太医往视,不及,卒,年八十。
zèng sī tú jiān shì zhōng shì zhèng xiàn
赠司徒兼侍中,谥正献。
jiè qí zi nǔ lì zhōng xiào liǎn yǐ yī zhěn yī xí xiǎo kuàng bì zhǒng yǐ zàng
戒其子努力忠孝,敛以一枕一席,小圹庳冢以葬。
zì zuò yí shū qí lüè yuē wú yǐ jiǔ ān ér hū biān fáng wú yǐ jì fù ér qīng cái yòng yi zǎo jiàn chǔ fù yǐ ān rén xīn
自作遗疏,其略曰:"无以久安而忽边防,无以既富而轻财用,宜早建储副,以安人心。
yǔ bù jí sī
"语不及私。
lùn yuē li dí wáng céng zhāng zhī bái dù yǎn jiē xián xiàng yě
论曰:李迪、王曾、张知白、杜衍,皆贤相也。
sì rén fēng liè wǎng wǎng xiāng sì
四人风烈,往往相似。
fāng rén zōng chū lì zhāng xiàn lín cháo pō xié qí cái jiāng yǒu zhuān zhì zhī huàn
方仁宗初立,章献临朝,颇挟其才,将有专制之患。
dí céng zhèng sè wēi yán néng shǐ huàn guān jìn xí bù gǎn kuī yú
迪、曾正色危言,能使宦官近习,不敢窥觎;
ér rén zōng jūn dé rì jiù zhāng xiàn yì quán lìng míng gǔ rén suǒ wèi shè jì chén yú sī jiàn zhī
而仁宗君德日就,章献亦全令名,古人所谓社稷臣,于斯见之。
zhī bái yǎn jìn zhèng qīng yuē jiē néng jìn xī míng qì cái yì jiǎo xìng lǐn rán yǒu dà chén zhī gài yān
知白、衍劲正清约,皆能靳惜名器,裁抑侥幸,凛然有大臣之概焉。
sòng zhī xián xiàng mò shèng yú zhēn rén zhī shì hàn wèi xiāng táng sòng jǐng yáng wǎn qǐ de zhuān měi zāi
宋之贤相,莫盛于真、仁之世,汉魏相,唐宋璟、杨绾,岂得专美哉!