zōng zé zhào dǐng
宗泽赵鼎
zōng zé
宗泽。
zì rǔ lín wù zhōu yì wū rén
字汝霖，婺州义乌人。
mǔ liú mèng tiān dà léi diàn guāng zhú qí shēn yì rì ér zé shēng
母刘，梦天大雷电，光烛其身，翌日而泽生。
zé zì yòu háo shuǎng yǒu dà zhì dēng yuán yòu liù nián jìn shì dì
泽自幼豪爽有大志，登元祐六年进士第。
tíng duì jí chén shí bì kǎo guān è zhí zhì mò jiǎ
廷对极陈时弊，考官恶直，置末甲。
diào dà míng guǎn táo wèi
调大名馆陶尉。
lǚ huì qīng shuài fū yán xí zé yǔ yì lìng shì hé sào xí zhì zé shì sàng zhǎng zǐ fèng xí jù xíng
吕惠卿帅鄜延，檄泽与邑令视河埽，檄至，泽适丧长子，奉檄遽行。
huì qīng wén zhī yuē kě wèi guó ěr wàng jiā zhě
惠卿闻之，曰："可谓国尔忘家者。
shì cháo tíng dà kāi yù hé shí fāng lóng dōng yì fū jiāng pū yú dào zhōng shǐ dū zhī jí
"适朝廷大开御河，时方隆冬，役夫僵仆于道，中使督之急。
zé yuē jùn hé xì shì nǎi shàng shū qí shuài yuē shí fāng níng hán tú kǔ mín ér gōng wèi yì jí shǎo xū zhī zhì chū chūn kě bù rǎo ér bàn
泽曰浚河细事，乃上书其帅曰："时方凝寒，徒苦民而功未易集，少需之，至初春可不扰而办。
zú yòng qí yán shàng wén cóng zhī
"卒用其言上闻，从之。
huì qīng pì wèi shǔ cí
惠卿辟为属，辞。
diào qú zhōu lóng yóu lìng
调衢州龙游令。
mín wèi zhī xué zé wèi jiàn xiáng xù shè shī rú jiǎng lùn jīng shù fēng sú yī biàn zì cǐ zhuó kē zhě xiāng jì
民未知学，泽为建庠序，设师儒，讲论经术，风俗一变，自此擢科者相继。
diào jìn zhōu zhào chéng lìng
调晋州赵城令。
xià chē qǐng shēng xiàn wèi jūn shū wén bù jìn rú suǒ qǐng
下车，请升县为军，书闻，不尽如所请。
zé yuē chéng píng shí gù wú lǜ tā rì yǒu jǐng dāng zhī wú yán yǐ
泽曰："承平时固无虑，它日有警，当知吾言矣。
zhī lái zhōu yè xiàn
"知莱州掖县。
bù shǐ zhě de zhǐ shì niú huáng zé bào yuē fāng shí yì lì niú yìn qí dú zé jié wèi huáng
部使者得旨市牛黄，泽报曰："方时疫疠，牛饮其毒则结为黄。
jīn hé qì héng liú niú ān dé huáng
今和气横流，牛安得黄？
shǐ zhě nù yù hé yì guān
"使者怒，欲劾邑官。
zé yuē cǐ zé yì yě
泽曰："此泽意也。
dú xián yǐ wén
"独衔以闻。
tōng pàn dēng zhōu
通判登州。
jìng nèi guān tián shù bǎi qǐng jiē bù máo zhī dì suì shū wàn yú mín lǜ héng qǔ yú mín zé zòu miǎn zhī
境内官田数百顷，皆不毛之地，岁输万余缗，率横取于民，泽奏免之。
cháo tíng qiǎn shǐ yóu dēng zhōu jié nǚ zhēn méng hǎi shàng móu jiā gōng qì dān zé yǔ suǒ qīn yuē tiān xià zì shì duō shì yǐ
朝廷遣使由登州结女真，盟海上，谋夹攻契丹，泽语所亲曰："天下自是多事矣。
tuì jū dōng yáng jié lú shān gǔ jiān
"退居东阳，结庐山谷间。
jìng kāng yuán nián zhōng chéng chén guò tíng děng liè jiàn jiǎ zōng zhèng shǎo qīng chōng hé yì shǐ
靖康元年，中丞陈过庭等列荐，假宗正少卿，充和议使。
zé yuē shì xíng bù shēng huán yǐ
泽曰："是行不生还矣。
huò wèn zhī zé yuē dí néng huǐ guò tuì shī gù shàn fǒu zé ān néng qū jié běi tíng yǐ rǔ jūn mìng hu
"或问之，泽曰："敌能悔过退师固善，否则安能屈节北庭以辱君命乎。
yì zhě wèi zé gāng fāng bù qū kǒng hài hé yì shàng bù qiǎn mìng zhī cí zhōu
"议者谓泽刚方不屈，恐害和议，上不遣，命知磁州。
shí tài yuán shī shǒu guān liǎng hé zhě lǜ tuō gù bù xíng
时太原失守，官两河者率托故不行。
zé yuē shí lù ér bì nàn bù kě yě
泽曰："食禄而避难，不可也。
jí rì dān qí jiù dào cóng yíng zú shí yú rén
"即日单骑就道，从嬴卒十余人。
cí jīng dí qí róu lìn zhī yú rén mín táo xǐ tǎng lǐn xiāo rán
磁经敌骑蹂躏之余，人民逃徙，帑廪枵然。
zé zhì shàn chéng bì jùn huáng chí zhì qì xiè mù yì yǒng shǐ wèi gù shǒu bù yí zhī jì
泽至，缮城壁，浚湟池，治器械，募义勇，始为固守不移之计。
shàng yán xíng míng cí zhào xiāng wǔ zhōu gè xù jīng bīng èr wàn rén dí gōng yī jùn zé sì jùn jiē yīng shì yī jùn zhī bīng cháng yǒu shí wàn rén
上言："邢、洺、磁、赵、相五州各蓄精兵二万人，敌攻一郡则四郡皆应，是一郡之兵常有十万人。
shàng jiā zhī chú hé běi yì bīng dōu zǒng guǎn
"上嘉之，除河北义兵都总管。
jīn rén pò zhēn dìng yǐn bīng nán qǔ qìng yuán zì li gù dù dù hé kǒng zé bīng niè qí hòu qiǎn shù qiān jì zhí kòu cí zhōu chéng
金人破真定，引兵南取庆源，自李固渡渡河，恐泽兵蹑其后，遣数千骑直扣磁州城。
zé huàn jiǎ dēng chéng lìng zhuàng shì yǐ shén bì gōng shè zǒu zhī kāi mén zòng jī zhǎn shǒu shù bǎi jí
泽擐甲登城，令壮士以神臂弓射走之，开门纵击，斩首数百级。
suǒ huò yáng mǎ jīn bó xī yǐ shǎng jūn shì
所获羊马金帛，悉以赏军士。
kāng wáng zài shǐ jīn xíng zhì cí zé yíng yè yuē sù wáng yī qù bù fǎn jīn dí yòu guǐ cí yǐ zhì dài wáng yuàn wù xíng
康王再使金，行至磁，泽迎谒曰："肃王一去不反，今敌又诡辞以致大王，愿勿行。
wáng suì huí xiāng zhōu
"王遂回相州。
yǒu zhào yǐ zé wèi fù yuán shuài cóng wáng qǐ bīng rù yuán
有诏以泽为副元帅，从王起兵入援。
zé yán yi jí huì bīng li gù dù duàn dí guī lù zhòng bù cóng nǎi zì jiāng bīng qū dù dào yù běi bīng qiǎn qín guāng bì zhāng dé jiā jī dà pò zhī
泽言宜急会兵李固渡，断敌归路，众不从，乃自将兵趋渡，道遇北兵，遣秦光弼、张德夹击，大破之。
jīn rén jì bài nǎi liú bīng fēn tún
金人既败，乃留兵分屯。
zé qiǎn zhuàng shì yè dǎo qí jūn pò sān shí yú zhài
泽遣壮士夜捣其军，破三十余砦。
shí kāng wáng kāi dà yuán shuài fǔ xí bīng huì dà míng
时康王开大元帅府，檄兵会大名。
zé lǚ bīng dù hé jiàn wáng wèi jīng chéng shòu wéi rì jiǔ rù yuán bù kě huǎn
泽履冰渡河见王，谓京城受围日久，入援不可缓。
huì qiān shū shū mì yuàn shì cáo fǔ jī là fēng qīn zōng shǒu zhào zhì zì jīng shī yán hé yì kě chéng
会签书枢密院事曹辅赍蜡封钦宗手诏，至自京师，言和议可成。
zé yuē jīn rén jiǎo jué shì yù kuǎn wǒ shī ěr
泽曰："金人狡谲，是欲款我师尔。
jūn fù zhī wàng rù yuán hé chì jī kě yi jí yǐn jūn zhí qū chán yuān cì dì jìn lěi yǐ jiě jīng chéng zhī wéi
君父之望入援，何啻饥渴，宜急引军直趋澶渊，次第进垒，以解京城之围。
wàn yī dí yǒu yì móu zé wú bīng yǐ zài chéng xià
万一敌有异谋，则吾兵已在城下。
wāng bó yàn děng nán zhī quàn wáng qiǎn zé xiān xíng zì shì zé bù dé yù fǔ zhōng móu yì yǐ
"汪伯彦等难之，劝王遣泽先行，自是泽不得预府中谋议矣。
èr nián zhēng yuè zé zhì kāi dé shí sān zhàn jiē jié yǐ shū quàn wáng xí zhū dào bīng huì jīng chéng
二年正月，泽至开德，十三战皆捷，以书劝王檄诸道兵会京城。
yòu yí shū běi dào zǒng guǎn zhào yě hé dōng běi lù xuān fǔ fàn nè zhī xīng rén fǔ céng mào hé bīng rù yuán
又移书北道总管赵野、河东北路宣抚范讷、知兴仁府曾楙合兵入援。
sān rén jiē yǐ zé wèi kuáng bù dá
三人皆以泽为狂，不答。
zé yǐ gū jūn jìn dū tǒng chén cuì yán dí fāng chì wèi kě qīng jǔ
泽以孤军进，都统陈淬言敌方炽，未可轻举。
zé nù yù zhǎn zhī zhū jiāng qǐ dài cuì shǐ de xiào sǐ
泽怒，欲斩之，诸将乞贷淬，使得效死。
zé mìng cuì jìn bīng yù jīn rén bài zhī
泽命淬进兵，遇金人，败之。
jīn rén gōng kāi dé zé qiǎn kǒng yàn wēi yǔ zhàn yòu bài zhī
金人攻开德，泽遣孔彦威与战，又败之。
zé dù jīn rén bì fàn pú xiān qiǎn sān qiān qí wǎng yuán jīn rén guǒ zhì bài zhī
泽度金人必犯濮，先遣三千骑往援，金人果至，败之。
jīn rén fù xiàng kāi dé quán bāng yàn kǒng yàn wēi hé bīng jiā jī yòu dà bài zhī
金人复向开德，权邦彦、孔彦威合兵夹击，又大败之。
zé bīng jìn zhì wèi nán dù jiāng gū bīng guǎ bù shēn rù bù néng chéng gōng
泽兵进至卫南，度将孤兵寡，不深入不能成功。
xiān qū yún qián yǒu dí yíng zé huī zhòng zhí qián yǔ zhàn bài zhī
先驱云前有敌营，泽挥众直前与战，败之。
zhuǎn zhàn ér dōng dí yì shēng bīng zhì wáng xiào zhōng zhàn sǐ qián hòu jiē dí lěi
转战而东，敌益生兵至，王孝忠战死，前后皆敌垒。
zé xià lìng yuē jīn rì jìn tuì děng sǐ bù kě bù cóng sǐ zhōng qiú shēng
泽下令曰："今日进退等死，不可不从死中求生。
shì zú zhī bì sǐ wú bù yī dāng bǎi zhǎn shǒu shù qiān jí
"士卒知必死，无不一当百，斩首数千级。
jīn rén dà bài tuì què shù shí yú lǐ
金人大败，退却数十余里。
zé jì dí zhòng shí bèi yú wǒ jīn yī zhàn ér què shì bì fù lái shǐ xī qí tiě qí yè xí wú jūn zé wēi yǐ
泽计敌众十倍于我，今一战而却，势必复来，使悉其铁骑夜袭吾军，则危矣。
nǎi mù xǐ qí jūn
乃暮徙其军。
jīn rén yè zhì dé kōng yíng dà jīng zì shì dàn zé bù gǎn fù chū bīng
金人夜至，得空营，大惊，自是惮泽，不敢复出兵。
zé chū qí bù yì qiǎn bīng guò dà hé xí jī bài zhī
泽出其不意，遣兵过大河袭击，败之。
wáng chéng zhì yǐ zé wèi huī yóu gé dài zhì
王承制以泽为徽猷阁待制。
shí jīn rén bī èr dì běi xíng zé wén jí tí jūn qū huá zǒu lí yáng zhì dà míng yù jìng dù hé jù jīn rén guī lù yāo hái èr dì ér qín wáng zhī bīng zú wú yī zhì zhě
时金人逼二帝北行，泽闻，即提军趋滑，走黎阳，至大名，欲径渡河，据金人归路邀还二帝，而勤王之兵卒无一至者。
yòu wén zhāng bāng chāng tiě wèi yù xiān xíng zhū tǎo
又闻张邦昌僣位，欲先行诛讨。
huì de dà yuán shuài fǔ shū yuē yí shī jìn dōu àn jiǎ guān biàn
会得大元帅府书，约移师近都，按甲观变。
zé fù shū yú wáng yuē rén chén qǐ yǒu fú zhě páo zhāng hóng gài yù zhèng diàn zhě hu
泽复书于王曰："人臣岂有服赭袍、张红盖、御正殿者乎？
zì gǔ jiān chén jiē wài wèi gōng shùn ér zhōng cáng huò xīn wèi yǒu qiè jù bǎo wèi gǎi yuán sì shè è zhuàng zhāo zhù ruò bāng chāng zhě
自古奸臣皆外为恭顺而中藏祸心，未有窃据宝位、改元肆赦、恶状昭著若邦昌者。
jīn èr shèng zhū wáng xī dù hé ér běi wéi dài wáng zài jì tiān yì kě zhī yi jí xíng tiān tǎo xīng fù shè jì
今二圣、诸王悉渡河而北，惟大王在济，天意可知，宜亟行天讨，兴复社稷。
qiě yán bāng chāng wěi shè huò qǐ jiān xióng zhī yì wàng qiǎn shǐ fēn yù zhū lù yǐ dìng mín xīn
"且言："邦昌伪赦，或启奸雄之意，望遣使分谕诸路，以定民心。
yòu shàng shū yán jīn tiān xià suǒ shǔ wàng zhě zài yú dài wáng dài wáng xíng zhī de qí dào zé yǒu xīn wèi tiān xià zhī xīn
"又上书言："今天下所属望者在于大王，大王行之得其道，则有心慰天下之心。
suǒ wèi dào zhě jìn gāng zhèng ér yuǎn róu xié nà jiàn zhèng ér jù yú nìng shàng gōng jiǎn ér yì jiāo chǐ tǐ yōu qín ér wàng yì lè jìn gōng shí ér tuì sī wěi
所谓道者，近刚正而远柔邪，纳谏诤而拒谀佞，尚恭俭而抑骄侈，体忧勤而忘逸乐，进公实而退私伪。
yīn lèi biǎo quàn jìn
"因累表劝进。
wáng jí dì wèi yú nán jīng zé rù jiàn tì sì jiāo yí chén xīng fù dà jì
王即帝位于南京，泽入见，涕泗交颐，陈兴复大计。
shí yǔ li gāng tóng rù duì xiāng jiàn lùn guó shì kāng kǎi liú tì gāng qí zhī
时与李纲同入对，相见论国事，慷慨流涕，纲奇之。
shàng yù liú zé qián shàn děng jū zhī
上欲留泽，潜善等沮之。
chú lóng tú gé xué shì zhī xiāng yáng fǔ
除龙图阁学士、知襄阳府。
shí jīn rén yǒu gē dì zhī yì zé shàng shū yuē tiān xià zhě tài zǔ tài zōng zhī tiān xià bì xià dāng jīng jīng yè yè sī chuán zhī wàn shì nài hé jù yì gē hé zhī dōng xi yòu yì gē shǎn zhī pú jiě hu
时金人有割地之议，泽上疏曰："天下者，太祖、太宗之天下，陛下当兢兢业业，思传之万世，奈何遽议割河之东、西，又议割陕之蒲、解乎。
zì jīn rén zài zhì cháo tíng wèi cháng mìng yī jiāng chū yī shī dàn wén jiān xié zhī chén cháo jìn yī yán yǐ gào hé mù rù yī shuō yǐ qǐ méng zhōng zhì èr shèng běi qiān zōng shè méng chǐ
自金人再至，朝廷未尝命一将、出一师，但闻奸邪之臣，朝进一言以告和，幕入一说以乞盟，终致二圣北迁，宗社蒙耻。
chén yì bì xià hè rán zhèn nù dà míng chù zhì yǐ zài zào wáng shì
臣意陛下赫然震怒，大明黜陟，以再造王室。
jīn jí wèi sì shí rì yǐ wèi wén yǒu dà hào lìng dàn jiàn xíng bù zhǐ huī yún bù dé yuè téng bō shè wén yú hé zhī dōng xi shǎn zhī pú jiě zhě shì chǐ tiān xià zhōng yì zhī qì ér zì jué qí mín yě
今即位四十日矣，未闻有大号令，但见刑部指挥云'不得〈月誊〉播赦文于河之东、西，陕之蒲、解'者，是褫天下忠义之气，而自绝其民也。
chén suī nú qiè dāng gōng mào shǐ shí wèi zhū jiāng xiān de juān qū bào guó ēn zú yǐ
臣虽驽怯，当躬冒矢石为诸将先，得捐躯报国恩足矣。
shàng lǎn qí yán zhuàng zhī
"上览其言壮之。
gǎi zhī qīng zhōu shí nián liù shí jiǔ yǐ
改知青州，时年六十九矣。
kāi fēng yǐn quē li gāng yán suí fù jiù dōu fēi zé bù kě
开封尹阙，李纲言绥复旧都，非泽不可。
xún xǐ zhī kāi fēng fǔ
寻徙知开封府。
shí dí qí liú tún hé shàng jīn gǔ zhī shēng rì xī xiāng wén ér jīng chéng lóu lǔ jǐn fèi bīng mín zá jū dào zéi zòng héng rén qíng xiōng
时敌骑留屯河上，金鼓之声，日夕相闻，而京城楼橹尽废，兵民杂居，盗贼纵横，人情忷々。
zé wēi wàng sù zhù jì zhì shǒu bǔ zhū shě zéi zhě shù rén
泽威望素著，既至，首捕诛舍贼者数人。
xià lìng yuē wèi dào zhě zāng wú qīng zhòng bìng cóng jūn fǎ
下令曰："为盗者，赃无轻重，并从军法。
yóu shì dào zéi bǐng xī mín lài yǐ ān
"由是盗贼屏息，民赖以安。
wáng shàn zhě hé dōng jù kòu yě
王善者，河东巨寇也。
yōng zhòng qī shí wàn chē wàn shèng yù jù jīng chéng
拥众七十万、车万乘，欲据京城。
zé dān qí chí zhì shàn yíng qì wèi zhī yuē cháo tíng dāng wēi nàn zhī shí shǐ yǒu rú gōng yī èr bèi qǐ fù yǒu dí huàn hu
泽单骑驰至善营，泣谓之曰："朝廷当危难之时，使有如公一二辈，岂复有敌患乎。
jīn rì nǎi rǔ lì gōng zhī qiū bù kě shī yě
今日乃汝立功之秋，不可失也。
shàn gǎn qì yuē gǎn bù xiào lì
"善感泣曰："敢不效力。
suì jiě jiǎ jiàng
"遂解甲降。
shí yáng jìn hào méi jiǎo niú bīng sān shí wàn wáng zài xīng li guì wáng dà láng děng gè yōng zhòng shù wàn wǎng lái jīng xi huái nán hé nán běi qīn lüè wéi huàn
时杨进号没角牛，兵三十万，王再兴、李贵、王大郎等各拥众数万，往来京西、淮南、河南、北，侵掠为患。
zé qiǎn rén yù yǐ huò fú xī zhāo xiáng zhī
泽遣人谕以祸福，悉招降之。
shàng shū qǐng shàng hái jīng
上疏请上还京。
é yǒu zhào jīng xiāng jiāng huái xī bèi xún xìng
俄有诏：荆、襄、江、淮悉备巡幸。
zé shàng shū yán kāi fēng wù jià shì sì jiàn tóng píng shí
泽上疏言："开封物价市肆，渐同平时。
jiàng shì nóng mín shāng lǚ shì dà fū zhī huái zhōng yì zhě mò bù yuàn bì xià jí guī jīng shī yǐ wèi rén xīn
将士、农民、商旅、士大夫之怀忠义者，莫不愿陛下亟归京师，以慰人心。
qí chàng wèi yì yì zhě fēi wéi bì xià zhōng móu bù guò rú zhāng bāng chāng bèi yīn yǔ jīn rén wéi dì ěr
其唱为异议者，非为陛下忠谋，不过如张邦昌辈，阴与金人为地尔。
chú yán kāng diàn xué shì jīng chéng liú shǒu jiān kāi fēng yǐn
"除延康殿学士、京城留守、兼开封尹。
shí jīn qiǎn rén yǐ shǐ wěi chu wèi míng zhì kāi fēng fǔ zé yuē cǐ míng wéi shǐ ér shí chān wǒ yě
时金遣人以使伪楚为名，至开封府，泽曰："此名为使，而实觇我也。
jū qí rén qǐ zhǎn zhī
"拘其人，乞斩之。
yǒu zhào suǒ jū jīn shǐ yán zhì bié guǎn zé yuē guó jiā chéng píng èr bǎi nián bù shí bīng gé yǐ dí guó dàn màn wèi kě píng xìn tián bù zhì yí
有诏所拘金使延置别馆，泽曰："国家承平二百年，不识兵革，以敌国诞谩为可凭信，恬不置疑。
bù wéi bù yán gōng tǎo zhī jì qí yǒu shí yù jiǎ yǒng sī dí suǒ qì zhī rén shì dà fū bù yǐ wèi kuáng zé yǐ wéi wàng zhì yǒu qián rì zhī huò
不惟不严攻讨之计，其有实欲贾勇思敌所忾之人，士大夫不以为狂，则以为妄，致有前日之祸。
zhāng bāng chāng gěng nán zhòng bèi suǒ wéi bì xià suǒ qīn jiàn yě
张邦昌、耿南仲辈所为，陛下所亲见也。
jīn jīn rén jiǎ shǐ wěi chu lái chān xū shí chén yú qǐ zhǎn zhī yǐ pò qí jiān
今金人假使伪楚，来觇虚实，臣愚乞斩之，以破其奸。
ér bì xià huò yú rén yán lìng qiān zhì bié guǎn yōu jiā dài yù chén yú bù gǎn fèng zhào yǐ zhāng guó ruò
而陛下惑于人言，令迁置别馆，优加待遇，臣愚不敢奉诏，以彰国弱。
shàng nǎi qīn zhá yù zé jìng zòng qiǎn zhī
"上乃亲札谕泽，竟纵遣之。
yán zhě fù qián shàn yì jiē yǐ zé jū liú jīn shǐ wèi fēi
言者附潜善意，皆以泽拘留金使为非。
shàng shū zuǒ chéng xǔ jǐng héng kàng shū lì biàn qiě wèi zé zhī wèi yǐn wēi míng zhèng jì zhuó rán guò rén jīn zhī jìn shēn wèi jiàn qí bǐ
尚书左丞许景衡抗疏力辨，且谓："泽之为尹，威名政绩，卓然过人，今之缙绅，未见其比。
qǐ hòu jiā rèn shǐ yǐ chéng yù dí zhì mín zhī gōng
乞厚加任使，以成御敌治民之功。
zhēn dìng huái wèi jiān dí bīng shén shèng fāng mì xiū zhàn jù wèi rù gōng zhī jì ér jiàng xiàng tián bù wéi lǜ bù xiū wǔ bèi zé yǐ wéi yōu
真定、怀、卫间，敌兵甚盛，方密修战具为入攻之计，而将相恬不为虑，不修武备，泽以为忧。
nǎi dù hé yuē zhū jiāng gòng yì shì yí yǐ tú shōu fù ér yú jīng chéng sì bì gè zhì shǐ yǐ lǐng zhāo jí zhī bīng
乃渡河约诸将共议事宜，以图收复，而于京城四壁，各置使以领招集之兵。
yòu jù xíng shì lì jiān bì èr shí sì suǒ yú chéng wài yán hé lín cì wèi lián zhū zhài lián jié hé dōng hé běi shān shuǐ zhài zhōng yì mín bīng yú shì shǎn xī jīng dōng xi zhū lù rén mǎ xián yuàn tīng zé jié zhì
又据形势立坚壁二十四所于城外，沿河鳞次为连珠砦，连结河东、河北山水砦忠义民兵，于是陕西、京东西诸路人马咸愿听泽节制。
yǒu zhào rú huái diàn
有诏如淮甸。
zé shàng biǎo jiàn bù bào
泽上表谏，不报。
bǐng yì láng yuè fēi fàn fǎ jiāng xíng zé yī jiàn qí zhī yuē cǐ jiāng cái yě
秉义郎岳飞犯法将刑，泽一见奇之，曰："此将材也。
huì jīn rén gōng sì shuǐ zé yǐ wǔ bǎi qí shòu fēi shǐ lì gōng shú zuì
"会金人攻汜水，泽以五百骑授飞，使立功赎罪。
fēi dà bài jīn rén ér hái suì shēng fēi wèi tǒng zhì fēi yóu shì zhī míng
飞大败金人而还，遂升飞为统制，飞由是知名。
zé shì shī hé běi hái shàng shū yán bì xià shàng liú nán dōu dào lù jí jí xián yǐ wéi bì xià shě zōng miào cháo tíng shǐ shè jì wú yī shēng líng shī suǒ yǎng dài
泽视师河北还，上疏言："陛下尚留南都，道路籍籍，咸以为陛下舍宗庙朝廷，使社稷无依，生灵失所仰戴。
bì xià yi jí huí biàn jīng yǐ wèi yuán yuán zhī xīn
陛下宜亟回汴京，以慰元元之心。
bù bào
"不报。
fù kàng shū yán guó jiā jié hǎo jīn rén yù yǐ xī mín zú zhī jié lüè qīn qī mǐ suǒ bù zhì shì shǒu hé yì guǒ bù zú yǐ xī mín yě
复抗疏言："国家结好金人，欲以息民，卒之劫掠侵欺，靡所不至，是守和议果不足以息民也。
dāng shí gù yǒu ē yì shùn zhǐ yǐ tāo fù guì zhě yì yǒu bù xiāng guǐ suí yǐ huò zuì lì zhě
当时固有阿意顺旨以叨富贵者，亦有不相诡随以获罪戾者。
bì xià guān zhī xī fù guì zhě wéi shì hu
陛下观之，昔富贵者为是乎？
huò zuì lì zhě wéi shì hu
获罪戾者为是乎？
jīn zhī yán qiān xìng zhě yóu qián zhī yán hé yì wèi kě xíng zhě yě
今之言迁幸者，犹前之言和议为可行者也；
jīn zhī yán bù kě qiān zhě yóu qián rì zhī yán hé yì bù kě xíng zhě yě
今之言不可迁者，犹前日之言和议不可行者也。
wéi bì xià shú sī ér shěn yòng zhī
惟陛下熟思而审用之。
qiě jīng shī èr bǎi nián jī lěi zhī jī yè bì xià nài hé qīng qì yǐ yí dí guó hu
且京师二百年积累之基业，陛下奈何轻弃以遗敌国乎。
zhào qiǎn guān yíng fèng liù gōng wǎng jīn líng zé shàng shū yuē jīng shī tiān xià fù xīn yě
诏遣官迎奉六宫往金陵，泽上疏曰："京师，天下腹心也。
liǎng hé suī wèi mǐ níng tè yī shǒu bì zhī bù xìn ěr
两河虽未敉宁，特一手臂之不信尔。
jīn jù yù qù zhī fēi wéi yī bì zhī fú liáo qiě bìng yǔ fù xīn ér qì zhī yǐ
今遽欲去之，非惟一臂之弗廖，且并与腹心而弃之矣。
xī jǐng dé jiān qì dān kòu chán yuān wáng qīn ruò jiāng nán rén jí quàn xìng jīn líng chén yáo sōu shǔ rén jí quàn xìng chéng dū wéi kòu zhǔn yì rán qǐng qīn zhēng zú yòng chéng gōng
昔景德间，契丹寇澶渊，王钦若江南人，即劝幸金陵，陈尧叟蜀人，即劝幸成都，惟寇准毅然请亲征，卒用成功。
chén hé gǎn wàng kòu zhǔn rán bù gǎn bù yǐ zhāng shèng wàng bì xià
臣何敢望寇准，然不敢不以章圣望陛下。
yòu tiáo shàng wǔ shì qí yī yán huáng qián shàn wāng bó yàn zàn nán xìng zhī fēi
"又条上五事，其一言黄潜善、汪伯彦赞南幸之非。
zé qián hòu jiàn yì jīng cóng sān xǐng shū mì yuàn zhé wèi qián shàn děng suǒ yì měi jiàn zé zòu shū jiē xiào yǐ wéi kuáng
泽前后建议，经从三省、枢密院，辄为潜善等所抑，每见泽奏疏，皆笑以为狂。
jīn jiāng wù shù dù hé móu gōng biàn jīng
金将兀术渡河，谋攻汴京。
zhū jiāng qǐng xiān duàn hé liáng yán bīng zì gù zé xiào yuē qù dōng jīn qí zhí lái zhèng zuò duàn hé liáng ěr
诸将请先断河梁，严兵自固，泽笑曰："去冬，金骑直来，正坐断河梁耳。
nǎi mìng bù jiàng liú yǎn qū huá liú dá qū zhèng yǐ fēn dí shì jiè zhū jiāng jí lì bǎo hù hé liáng yǐ sì dà bīng zhī jí
"乃命部将刘衍趋滑、刘达趋郑，以分敌势，戒诸将极力保护河梁，以俟大兵之集。
jīn rén wén zhī yè duàn hé liáng dùn qù
金人闻之，夜断河梁遁去。
èr nián jīn rén zì zhèng dǐ bái shā qù biàn jīng mì ěr dōu rén zhèn kǒng
二年，金人自郑抵白沙，去汴京密迩，都人震恐。
liáo shǔ rù wèn jì zé fāng duì kè wéi qí xiào yuē hé shì zhāng huáng liú yǎn děng zài wài bì néng yù dí
僚属入问计，泽方对客围棋，笑曰："何事张皇，刘衍等在外必能御敌。
nǎi xuǎn jīng ruì shù qiān shǐ rào chū dí hòu fú qí guī lù
"乃选精锐数千，使绕出敌后，伏其归路。
jīn rén fāng yǔ yǎn zhàn fú bīng qǐ qián hòu jiā jī zhī jīn rén guǒ bài
金人方与衍战，伏兵起，前后夹击之，金人果败。
jīn jiāng nián hǎn jù xī jīng yǔ zé xiāng chí
金将黏罕据西京，与泽相持。
zé qiǎn bù jiàng li jǐng liáng yán zhōng lì guō jùn mín lǐng bīng qū zhèng yù dí dà zhàn zhōng lì sǐ zhī jùn mín jiàng jǐng liáng dùn qù
泽遣部将李景良、阎中立、郭俊民领兵趋郑，遇敌大战，中立死之，俊民降，景良遁去。
zé bǔ de jǐng liáng wèi yuē bù shèng zuì kě shù
泽捕得景良，谓曰："不胜，罪可恕；
sī zì táo shì wú zhǔ jiāng yě
私自逃，是无主将也。
zhǎn qí shǒu yǐ xùn
"斩其首以徇。
jì ér jùn mín yǔ jīn jiāng shǐ xìng zhě jí yàn rén hé zhòng zǔ děng chí shū lái zhāo zé zé shù jùn mín yuē rǔ shī lì sǐ shàng wèi zhōng yì guǐ jīn fǎn wèi jīn rén chí shū xiāng yòu hé miàn mù jiàn wǒ hu
既而俊民与金将史姓者及燕人何仲祖等持书来招泽，泽数俊民曰："汝失利死，尚为忠义鬼，今反为金人持书相诱，何面目见我乎。
zhǎn zhī wèi shǐ yuē wǒ shòu cǐ tǔ yǒu sǐ ér yǐ
"斩之，谓史曰："我受此土，有死而已。
rǔ wéi rén jiāng bù néng yǐ sǐ dí wǒ nǎi yù yǐ ér nǚ zǐ yǔ yòu wǒ hu
汝为人将，不能以死敌我，乃欲以儿女子语诱我乎。
yì zhǎn zhī
"亦斩之。
wèi zhòng zǔ xié cóng dài zhī
谓仲祖胁从，贷之。
liú yǎn hái jīn rén fù rù huá bù jiàng zhāng zǒng qǐng wǎng jiù zé xuǎn bīng wǔ qiān fù zhī jiè wú qīng zhàn yǐ xū yuán
刘衍还，金人复入滑，部将张捴请往救，泽选兵五千付之，戒毋轻战以需援。
zǒng zhì huá yíng zhàn dí qí shí bèi zhū jiāng qǐng shǎo bì qí fēng zǒng yuē bì ér tōu shēng hé miàn mù jiàn zōng gōng
捴至滑迎战，敌骑十倍，诸将请少避其锋，捴曰："避而偷生，何面目见宗公。
lì zhàn sǐ zhī
"力战死之。
zé wén zǒng jí qiǎn wáng xuān lǐng qí wǔ qiān jiù zhī
泽闻捴急，遣王宣领骑五千救之。
zǒng sǐ èr rì xuān shǐ zhì yǔ jīn rén dà zhàn pò zǒu zhī
捴死二日，宣始至，与金人大战，破走之。
zé yíng zǒng sàng guī xù qí jiā yǐ xuān quán zhī huá zhōu jīn rén zì shì bù fù fàn dōng jīng
泽迎捴丧归，恤其家，以宣权知滑州，金人自是不复犯东京。
shān dōng dào qǐ zhí zhèng wèi qí duō yǐ yì shī wèi míng qǐng xià lìng zhǐ qín wáng
山东盗起，执政谓其多以义师为名，请下令止勤王。
zé shū yuē zì dí wéi jīng chéng zhōng yì zhī shì fèn mèn zhēng fèn guǎng zhī dōng xī hú zhī nán běi fú jiàn jiāng huái yuè shù qiān lǐ zhēng xiān qín wáng
泽疏曰："自敌围京城，忠义之士愤懑争奋，广之东西、湖之南北、福建、江、淮，越数千里，争先勤王。
dāng shí dà chén wú yuǎn shí dà lüè bù néng fǔ ér yòng zhī shǐ zhī jī è kùn qióng ruò zhě tián gōu hè qiáng zhě wèi dào zéi
当时大臣无远识大略，不能抚而用之，使之饥饿困穷，弱者填沟壑，强者为盗贼。
cǐ fēi qín wáng zhě zhī zuì nǎi yī shí cuò zhì guāi miù suǒ zhì ěr
此非勤王者之罪，乃一时措置乖谬所致耳。
jīn hé dōng xi bù cóng dí guó ér bǎo shān zhài zhě bù zhī qí jǐ
今河东、西不从敌国而保山砦者，不知其几；
zhū chǔ jié yì zhī fu zì qíng qí miàn ér zhēng xiān jiù jià zhě fù bù zhī qí jǐ
诸处节义之夫，自黥其面而争先救驾者，复不知其几。
cǐ zhào yī chū chén kǒng cǎo zé zhī shì yī dàn jiě tǐ cāng cù yǒu jí shuí fù yǒu yuàn zhōng xiào yì zhī xīn zāi
此诏一出，臣恐草泽之士一旦解体，仓卒有急，谁复有愿忠效义之心哉。
wáng cè zhě běn liáo qiú wèi jīn jiāng wǎng lái hé shàng
王策者，本辽酋，为金将，往来河上。
zé qín zhī jiě qí fù zuò táng shàng wéi yán qì dān běn sòng xiōng dì zhī guó jīn nǚ zhēn rǔ wú zhǔ yòu miè ér guó yì dāng xié móu xuě chǐ
泽擒之，解其缚坐堂上，为言："契丹本宋兄弟之国，今女真辱吾主，又灭而国，义当协谋雪耻。
cè gǎn qì yuàn xiào sǐ
"策感泣，愿效死。
zé yīn wèn dí guó xū shí jǐn de qí xiáng suì jué dà jǔ zhī jì zhào zhū jiāng wèi yuē rǔ děng yǒu zhōng yì xīn dāng xié móu jiǎo dí qī hái èr shèng yǐ lì dà gōng
泽因问敌国虚实，尽得其详，遂决大举之计，召诸将谓曰："汝等有忠义心，当协谋剿敌，期还二圣，以立大功。
yán qì qì xià zhū jiāng jiē qì tīng mìng
"言讫泣下，诸将皆泣听命。
jīn rén zhàn bù lì xī yǐn bīng qù
金人战不利，悉引兵去。
zé shū jiàn nán xìng yán chén wèi bì xià bǎo hù jīng chéng zì qù nián qiū dōng zhì yú jīn chūn yòu sān yuè yǐ
泽疏谏南幸，言："臣为陛下保护京城，自去年秋冬至于今春，又三月矣。
bì xià bù zǎo huí jīng chéng zé tiān xià zhī mín hé suǒ yī dài
陛下不早回京城，则天下之民何所依戴。
chú zī zhèng diàn xué shì
"除资政殿学士。
yòu qiǎn zi yǐng yì xíng quē shàng shū yuē tiān xià zhī shì jiàn jǐ ér wèi dài shí ér dòng zé shì wú bù chéng
又遣子颖诣行阙上疏曰："天下之事，见几而为，待时而动，则事无不成。
jīn shōu fù yī luò ér jīn qiú dù hé hàn bì huá tái ér dí guó lǚ bài hé dōng hé běi shān zhài yì mín yǐn lǐng jǔ zhǒng rì wàng guān bīng zhī zhì
今收复伊、洛而金酋渡河，捍蔽滑台而敌国屡败，河东、河北山砦义民，引领举踵，日望官兵之至。
yǐ jǐ yǐ shí ér yán zhī zhōng xīng zhī zhào kě jiàn ér jīn rén miè wáng zhī qī kě bì zài bì xià jiàn jǐ chéng shí ér yǐ
以几以时而言之，中兴之兆可见，而金人灭亡之期可必，在陛下见几乘时而已。
yòu yán xī chu rén chéng yǐng shǐ shì bǐ zhī
"又言："昔楚人城郢，史氏鄙之。
jīn wén yǒu zhǐ yú yí zhēn jiào xí shuǐ zhàn shì guī guī wèi piān bà zhī móu fēi kě bǐ zhī shèn zhě hu
今闻有旨于仪真教习水战，是规规为偏霸之谋，非可鄙之甚者乎？
chuán wén sì fāng bì wèi zhōng yuán bù shǒu suì wèi jiāng níng kòng è zhī jì ěr
传闻四方，必谓中原不守，遂为江宁控扼之计耳。
xiān shì zé qù cí yǐ zhōu shì fù bīng mǎ qián xiá li kǎn tǒng zhì zhào shì lóng shā zhī
先是，泽去磁，以州事付兵马钤辖李侃，统制赵世隆杀之。
zhì shì shì lóng jí dì yǔ xìng yǐ bīng sān wàn lái guī zhòng jù qí biàn zé yuē shì lóng běn wú yī xiào ěr hé néng wéi
至是，世隆及弟与兴以兵三万来归，众惧其变，泽曰："世隆本吾一校尔，何能为。
shì lóng zhì zé zhī yuē hé běi xiàn méi wú sòng fǎ lìng yǔ shàng xià zhī fēn yì xiàn méi yá
"世隆至，责之曰："河北陷没，吾宋法令与上下之分亦陷没邪？
mìng zhǎn zhī
"命斩之。
shí shì xìng pèi dāo shì cè zhòng bīng lòu rèn tíng xià zé xú wèi shì xìng yuē rǔ xiōng zhū rǔ néng fèn zhì lì gōng zú yǐ xuě chǐ
时世兴佩刀侍侧，众兵露刃庭下，泽徐谓世兴曰："汝兄诛，汝能奋志立功，足以雪耻。
shì xìng gǎn qì
"世兴感泣。
jīn rén gōng huá zhōu zé qiǎn shì xìng wǎng jiù shì xìng zhì yǎn qí bù bèi bài zhī
金人攻滑州，泽遣世兴往救，世兴至，掩其不备，败之。
zé wēi shēng rì zhe běi fāng wén qí míng cháng zūn dàn zhī duì nán rén yán bì yuē zōng yé ye
泽威声日著，北方闻其名，常尊惮之，对南人言，必曰宗爷爷。
zé shū yán dīng jìn shù shí wàn zhòng yuàn shǒu hù jīng chéng li chéng yuàn hù cóng hái quē jí dù hé jiǎo dí yáng jìn děng bīng bǎi wàn yì yuàn dù hé tóng zhì sǐ lì
泽疏言："丁进数十万众愿守护京城，李成愿扈从还阙，即渡河剿敌，杨进等兵百万，亦愿渡河，同致死力。
chén wén duō zhù zhī zhì tiān xià shùn zhī
臣闻'多助之至，天下顺之'。
bì xià jí cǐ shí hái jīng zé zhòng xīn xī rán hé dí guó zhī zú yōu hu
陛下及此时还京，则众心翕然，何敌国之足忧乎？
yòu zòu yán shèng rén ài qí qīn yǐ jí rén zhī qīn suǒ yǐ jiào rén xiào
"又奏言："圣人爱其亲以及人之亲，所以教人孝；
jìng qí xiōng yǐ jí rén zhī xiōng suǒ yǐ jiào rén dì
敬其兄以及人之兄，所以教人弟。
bì xià dāng yǔ zhōng chén yì shì hé móu sì tǎo yíng fù èr shèng
陛下当与忠臣义士合谋肆讨，迎复二圣。
jīn shàng huáng suǒ yù lóng dé gōng yǎn rán rú jiù wéi yuān shèng huáng dì wèi yǒu gōng shì
今上皇所御龙德宫俨然如旧，惟渊圣皇帝未有宫室。
wàng gǎi xiū bǎo lù gōng yǐ wéi yíng fèng zhī suǒ shǐ tiān xià zhī xiào yú fù dì yú xiōng shì yǐ shēn jiào yě
现在太上皇居住的龙德宫依然如旧，只有渊圣皇帝没有宫室，希望改修宝宫以作为迎回渊圣皇帝后的居住之所，使天下人知道对父亲孝顺，对兄长贤悌，这是以身为教。
shàng nǎi jiàng zhào zé rì hái jīng
"上乃降诏择日还京。
zé qián hòu qǐng shàng hái jīng èr shí yú zòu měi wèi qián shàn děng suǒ yì yōu fèn chéng jí jū fā yú bèi
泽前后请上还京二十余奏，每为潜善等所抑，忧愤成疾，疽发于背。
zhū jiāng rù wèn jí zé jué rán yuē wú yǐ èr dì meng chen jī fèn zhì cǐ
诸将入问疾，泽矍然曰："吾以二帝蒙尘，积愤至此。
rǔ děng néng jiān dí zé wǒ sǐ wú hèn
汝等能歼敌，则我死无恨。
zhòng jiē liú tì yuē gǎn bù jìn lì
"众皆流涕曰："敢不尽力！
zhū jiāng chū zé tàn yuē chū shī wèi jié shēn xiān sǐ cháng shǐ yīng xióng lèi mǎn jīn
"诸将出，泽叹曰："'出师未捷身先死，长使英雄泪满襟。
yì rì fēng yǔ zhòu huì
'"翌日，风雨昼晦。
zé wú yī yǔ jí jiā shì dàn lián hū guò hé zhě sān ér hōng
泽无一语及家事，但连呼"过河"者三而薨。
dōu rén hào tòng
都人号恸。
yí biǎo yóu zàn shàng hái jīng
遗表犹赞上还京。
zèng guān wén diàn xué shì tōng yì dài fū shì zhōng jiǎn
赠观文殿学士、通议大夫，谥忠简。
zé zhì zhí hǎo yì qīn gù pín zhě duō yī yǐ wéi huó ér zì fèng shén báo
泽质直好义，亲故贫者多依以为活，而自奉甚薄。
cháng yuē jūn fù cè shēn cháng dǎn chén zǐ nǎi ān jū měi shí yá
常曰："君父侧身尝胆，臣子乃安居美食邪！
shǐ zé zhào jí qún dào jù bīng chǔ liáng jié zhū lù yì bīng lián yàn zhào háo jié zì wèi dù hé kè fù kě zhǐ rì jì
"始，泽诏集群盗，聚兵储粮，结诸路义兵，连燕、赵豪杰，自谓渡河克复可指日冀。
yǒu zhì fú jiù shí zhě hèn zhī
有志弗就，识者恨之。
zi yǐng jū róng mù sù de shì xīn
子颖，居戎幕，素得士心。
zé hōng shù rì jiàng shì qù zhě shí wǔ dōu rén qǐng yǐ yǐng jì fù rèn
泽薨数日，将士去者十五，都人请以颖继父任。
huì cháo tíng yǐ mìng dù chōng liú shǒu nǎi yǐ yǐng wèi pàn guān
会朝廷已命杜充留守，乃以颖为判官。
chōng fǎn zé suǒ wéi pō shī rén xīn yǐng lǚ zhēng zhī bù cóng nǎi qǐng chí fú guī
充反泽所为，颇失人心，颖屡争之，不从，乃请持服归。
zì shì háo jié bù wéi yòng qún jù chéng xià zhě fù qù wèi dào ér zhōng yuán bù shǒu yǐ
自是豪杰不为用，群聚城下者复去为盗，而中原不守矣。
yǐng guān zhōng bīng bù láng zhōng
颖官终兵部郎中。
zhào dǐng zì yuán zhèn jiě zhōu wén xǐ rén
赵鼎，字元镇，解州闻喜人。
shēng sì suì ér gū mǔ fán jiào zhī tōng jīng shǐ bǎi jiā zhī shū
生四岁而孤，母樊教之，通经史百家之书。
dēng chóng níng wǔ nián jìn shì dì duì cè chì zhāng dūn wù guó
登崇宁五年进士第，对策斥章惇误国。
lèi guān wèi hé nán luò yáng lìng zǎi xiàng wú mǐn hé qí néng zhuó wèi kāi fēng shì cáo
历官至河南洛阳令，宰相吴敏知道他的才能，提升他为开封士曹。
jīn rén xiàn tài yuán cháo tíng yì gē sān zhèn de dǐng yuē zǔ zōng zhī de bù kě yǐ yú rén hé yōng yì
金人陷太原，朝廷议割三镇地，鼎曰："祖宗之地不可以与人，何庸议？
yǐ ér jīng shī shī shǒu èr dì běi xíng
"已而京师失守，二帝北行。
jīn rén yì lì zhāng bāng chāng dǐng yǔ hú yín zhāng jùn táo tài xué zhōng bù shū yì zhuàng
金人议立张邦昌，鼎与胡寅、张浚逃太学中，不书议状。
gāo zōng jí wèi chú quán hù bù yuán wài láng
高宗即位，除权户部员外郎。
zhī shū mì yuàn zhāng jùn jiàn zhī chú sī xūn láng guān
知枢密院张浚荐之，除司勋郎官。
shàng xìng jiàn kāng zhào tiáo jù fáng qiū shì yí dǐng yán yi yǐ liù gōng suǒ zhǐ wéi xíng gōng chē jià suǒ zhǐ wéi xíng zài zé jīng bīng yǐ bèi yí wèi qí yú bīng jiāng fēn bù jiāng huái shǐ dí mò cè xún xìng zhī dìng suǒ
上幸建康，诏条具防秋事宜，鼎言："宜以六宫所止为行宫，车驾所止为行在，择精兵以备仪卫，其余兵将分布江、淮，使敌莫测巡幸之定所。
shàng nà zhī
"上纳之。
jiǔ yǔ zhào qiú quē zhèng
久雨，诏求阙政。
dǐng yán zì xī níng jiān wáng ān shí yòng shì biàn zǔ zōng zhī fǎ ér mín shǐ bìng
鼎言："自熙宁间王安石用事，变祖宗之法，而民始病。
jiǎ pì guó zhī móu zào shēng biān huàn
假辟国之谋，造生边患；
xìng lǐ cái zhī zhèng qióng kùn mín lì
兴理财之政，穷困民力；
shè xū wú zhī xué bài huài rén cái
设虚无之学，败坏人才。
zhì chóng níng chū cài jīng tuō shào shù zhī míng jǐn zǔ ān shí zhī zhèng
至崇宁初，蔡京托绍述之名，尽祖安石之政。
fán jīn rì zhī huàn shǐ yú ān shí chéng yú cài jīng
凡今日之患始于安石，成于蔡京。
jīn ān shí yóu pèi xiǎng miào tíng ér jīng zhī dǎng wèi chú shí zhèng zhī quē wú dà yú cǐ
今安石犹配享庙廷，而京之党未除，时政之阙无大于此。
shàng wèi ba ān shí pèi xiǎng
"上为罢安石配享。
zhuó yòu sī jiàn xuán qiān diàn zhōng shì yù shǐ
擢右司谏，旋迁殿中侍御史。
liú guāng shì bù jiàng wáng dé shàn shā hán shì zhōng zhī jiāng ér shì zhōng yì lǜ bù qū duó jiàn kāng shǒu fǔ xiè
刘光世部将王德擅杀韩世忠之将，而世忠亦率部曲夺建康守府廨。
dǐng yán dé zǒng bīng zài wài zhuān shā wú jì cǐ ér bù zhì shú bù kě wèi
鼎言："德总兵在外，专杀无忌，此而不治，孰不可为？
mìng dǐng jū dé
"命鼎鞫德。
dǐng yòu qǐng xià zhào qiè zé shì zhōng ér zhǐ qǔ qí jiāng lì fù yǒu sī zhì zuì zhū jiāng sù rán
鼎又请下诏切责世忠，而指取其将吏付有司治罪，诸将肃然。
shàng yuē sù zōng xìng líng wǔ dé yī li miǎn cháo tíng shǐ zūn
上曰："肃宗兴灵武得一李勉，朝廷始尊。
jīn zhèn de qīng wú kuì xī rén yǐ
今朕得卿，无愧昔人矣。
zhōng chéng fàn zōng yǐn yán gù shì wú zì sī jiàn qiān diàn zhōng zhě shàng yuē dǐng zài yán lù jí jǔ zhí suǒ yán sì shí shì yǐ shī xíng sān shí yǒu liù
"中丞范宗尹言，故事无自司谏迁殿中者，上曰："鼎在言路极举职，所言四十事，已施行三十有六。
suì qiān shì yù shǐ
"遂迁侍御史。
běi bīng zhì jiāng shàng shàng xìng huì jī zhào tái jiàn yì qù liú dǐng chén zhàn shǒu bì sān cè bài yù shǐ zhōng chéng
北兵至江上，上幸会稽，召台谏议去留，鼎陈战、守、避三策，拜御史中丞。
qǐng dū wáng wáng xiè jìn jūn xuān zhōu zhōu wàng fēn jūn chū guǎng dé liú guāng shì dù jiāng zhù qí huáng wèi yāo jī zhī jì
请督王〈王燮〉进军宣州，周望分军出广德，刘光世渡江驻蕲、黄，为邀击之计。
yòu yán jīng yíng zhōng yuán dāng zì guān zhōng shǐ jīng yíng guān zhōng dāng zì shǔ shǐ yù xìng shǔ dāng zì jīng xiāng shǐ
又言："经营中原当自关中始，经营关中当自蜀始，欲幸蜀当自荆、襄始。
wú yuè jiè zài yī yú fēi jìn qǔ zhōng yuán zhī de
吴、越介在一隅，非进取中原之地。
jīng xiāng zuǒ gù chuān shǎn yòu kòng hú xiāng ér xià kàn jīng luò sān guó suǒ bì zhēng yi yǐ gōng ān wéi xíng quē ér zhūn zhòng bīng yú xiāng yáng yùn jiāng zhè zhī sù yǐ zī chuān shǎn zhī bīng jīng yíng dà yè jì wú chū cǐ
荆、襄左顾川、陕，右控湖湘，而下瞰京、洛，三国所必争，宜以公安为行阙，而屯重兵于襄阳，运江、浙之粟以资川、陕之兵，经营大业，计无出此。
hán shì zhōng bài jīn rén yú huáng tiān dàng zǎi xiàng lǚ yí hào qǐng shàng xìng zhè xi xià zhào qīn zhēng dǐng yǐ wéi bù kě qīng jǔ
韩世忠败金人于黄天荡，宰相吕颐浩请上幸浙西，下诏亲征，鼎以为不可轻举。
yí hào è qí yì jǐ gǎi dǐng hàn lín xué shì dǐng bù bài gǎi lì bù shàng shū yòu bù bài yán bì xià yǒu tīng nà zhī chéng ér zǎi xiàng chén jù jiàn zhī shuō
颐浩恶其异己，改鼎翰林学士，鼎不拜，改吏部尚书，又不拜，言："陛下有听纳之诚，而宰相陈拒谏之说；
bì xià yǒu juàn dài tái chén zhī yì ér zǎi xiàng xié cuò jǔ yán guān zhī wēi
陛下有眷待台臣之意，而宰相挟挫沮言官之威。
jiān wò bù chū shū yí hào guò shī fán qiān yán
"坚卧不出，疏颐浩过失凡千言。
shàng ba yí hào zhào dǐng fù wèi zhōng chéng wèi dǐng yuē zhèn měi wén qián cháo zhōng jiàn zhī chén hèn bù zhī shi jīn yú qīng jiàn zhī
上罢颐浩，诏鼎复为中丞，谓鼎曰："朕每闻前朝忠谏之臣，恨不之识，今于卿见之。
chú duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì
"除端明殿学士、签书枢密院事。
jīn rén gōng chǔ zhōu dǐng zòu qiǎn zhāng jùn wǎng yuán zhī
金人攻楚州，鼎奏遣张俊往援之。
jùn bù xíng shān yáng suì xiàn jīn rén liú huái shàng fàn zōng yǐn zòu dí wèi bì néng zài dù dǐng yuē wù shì qí bù lái shì wú yǒu yǐ dài zhī
俊不行，山阳遂陷，金人留淮上，范宗尹奏敌未必能再渡，鼎曰："勿恃其不来，恃吾有以待之。
sān xǐng cháng yǐ dí tuì wèi bì xià yuán rén cái xiū zhèng shì mì yuàn cháng yú dí zhì wéi bì xià shēn jūn lǜ zhì jiá bīng jí liǎng de zhī
三省官员常以敌人退去为陛下援引人才，整修政事，枢密院常考虑到敌人进犯为陛下申明军纪、修治兵器，就可以两方面都得以兼顾。
shàng yuē qīng děng rú cǐ zhèn fù hé yōu
"上曰："卿等如此，朕复何忧。
dǐng yǐ chǔ zhōu zhī shī shàng zhāng gài qù
"鼎以楚州之失，上章丐去。
huì xīn qǐ zōng chú jié dù shǐ dǐng yán qǐ zōng fēi jūn gōng wǔ zhǐ chū fèng cí chú zhī píng jiāng fǔ xún gǎi zhī jiàn kāng yòu yí zhī hóng zhōu
会辛企宗除节度使，鼎言企宗非军功，忤旨，出奉祠，除知平江府，寻改知建康，又移知洪州。
jīng xi zhāo fǔ shǐ li héng yù yòng bīng fù dōng jīng dǐng yán héng wū hé zhī zhòng bù néng dāng dí kǒng suì shī xiāng yáng
京西招抚使李横欲用兵复东京，鼎言："横乌合之众，不能当敌，恐遂失襄阳。
yǐ ér héng zhàn bù lì zǒu xiāng yáng jìng xiàn
"已而横战不利走，襄阳竟陷。
zhào bài cān zhī zhèng shì
召拜参知政事。
zǎi xiàng zhū shèng fēi yán xiāng yáng guó zhī shàng liú bù kě bù jí qǔ
宰相朱胜非言："襄阳国之上流，不可不急取。
shàng wèn yuè fēi kě shǐ fǒu
"上问："岳飞可使否？
dǐng yuē zhī shàng liú lì hài wú rú fēi zhě
"鼎曰："知上流利害无如飞者。
qiān shū xú fǔ bù yǐ wéi rán
"签枢徐俯不以为然。
fēi chū shī jìng fù xiāng yáng
飞出师竟复襄阳。
dǐng qǐ lìng hán shì zhōng zhūn sì shàng liú guāng shì chū chén cài
鼎乞令韩世忠屯泗上，刘光世出陈、蔡。
guāng shì qǐng rù zòu fǔ yù xǔ zhī dǐng bù kě
光世请入奏，俯欲许之，鼎不可。
wěi qí sù qiān lìng lái guī fǔ yù zhǎn sòng liú yù dǐng fù zhēng zhī
伪齐宿迁令来归，俯欲斩送刘豫，鼎复争之。
fǔ jī bù néng píng nǎi qiú qù
俯积不能平，乃求去。
zhū shèng fēi jiān zhī shū mì yuàn yán zhě wèi dāng guó zhě bù zhī bīng qǐ lìng cān zhèng tōng zhī
朱胜非兼知枢密院，言者谓当国者不知兵，乞令参政通知。
yóu shì wèi shèng fēi suǒ jì
由是为胜非所忌。
chú dǐng zhī shū mì yuàn chuān shǎn xuān fǔ shǐ dǐng cí yǐ fēi cái
除鼎知枢密院、川陕宣抚使，鼎辞以非才。
shàng yuē sì chuān quán shèng bàn tiān xià zhī de jǐn yǐ fù qīng chù zhì zhuān zhī kě yě
上曰："四川全盛半天下之地，尽以付卿，黜陟专之可也。
shí wú jiè wèi xuān fǔ fù shǐ dǐng zòu yán chén yǔ jiè tóng shì huò jié zhì zhī yé
"时吴玠为宣抚副使，鼎奏言："臣与玠同事，或节制之耶？
shàng nǎi gǎi dǐng dū du chuān shǎn zhū jūn shì
"上乃改鼎都督川、陕诸军事。
dǐng suǒ tiáo zòu shèng fēi duō jǔ yì zhī
鼎所条奏，胜非多沮抑之。
dǐng shàng shū yán qǐng zhāng jùn chū shǐ chuān shǎn guó shì bǎi bèi yú jīn
鼎上疏言："顷张浚出使川、陕，国势百倍于今。
jùn yǒu bǔ tiān yù rì zhī gōng bì xià yǒu lì shān dài hé zhī shì jūn chén xiāng xìn gǔ jīn wú èr ér zhōng zhì wù yì yǐ bèi cuàn zhú
浚有补天浴日之功，陛下有砺山带河之誓，君臣相信，古今无二，而终致物议，以被窜逐。
jīn chén wú jùn zhī gōng ér dāng qí rèn yuǎn qù cháo tíng qí néng miǎn yú fēn fēn hu
今臣无浚之功而当其任，远去朝廷，其能免于纷纷乎？
yòu yán chén suǒ qǐng bīng bù mǎn shù qiān bàn jiē lǎo ruò suǒ jī jīn bó zhì wēi jiàn jǔ zhī rén chú mìng fu xià dàn mò yǐ xíng
"又言："臣所请兵不满数千，半皆老弱，所赍金帛至微，荐举之人除命甫下，弹墨已行。
chén rì shì chén zhōng suǒ chén yǐ jiān nán kuàng zài wàn lǐ zhī wài hu
臣日侍宸衷，所陈已艰难，况在万里之外乎？
shí rén shì jiē xī qí qù tái jiàn yǒu liú xíng zhě
"时人士皆惜其去，台谏有留行者。
huì biān bào tà zhì dǐng měi chén yòng bīng dà jì jí cháo cí shàng yuē qīng qǐ kě yuǎn qù dāng suì xiāng qīng
会边报沓至，鼎每陈用兵大计，及朝辞，上曰："卿岂可远去，当遂相卿。
jiǔ yuè bài shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiān zhī shū mì yuàn shì
"九月，拜尚书右仆射、同中书门下平章事兼知枢密院事。
zhì xià cháo shì xiāng qìng
制下，朝士相庆。
shí liú yù zi lín yǔ jīn rén hé bīng dà rù jǔ cháo zhèn kǒng
时刘豫子麟与金人合兵大入，举朝震恐。
dǐng lùn zhàn yù zhī jì zhū jiāng gè yì yì dú zhāng jùn yǐ wéi dāng jìn tǎo dǐng shì qí yán
鼎论战御之计，诸将各异议，独张俊以为当进讨，鼎是其言。
yǒu quàn shàng tā xìng zhě dǐng yuē zhàn ér bù jié qù wèi wǎn yě
有劝上他幸者，鼎曰："战而不捷，去未晚也。
shàng yì yuē zhèn dāng qīn zǒng liù shī lín jiāng jué zhàn
"上亦曰："朕当亲总六师，临江决战。
dǐng xǐ yuē lěi nián tuì qiè dí zhì yì jiāo jīn shèng duàn qīn zhēng chéng gōng kě bì
"鼎喜曰："累年退怯，敌志益骄，今圣断亲征，成功可必。
yú shì zhào zhāng jùn yǐ suǒ bù yuán hán shì zhōng ér mìng liú guāng shì yí jūn jiàn kāng qiě cù shì zhōng jìn bīng
"于是诏张俊以所部援韩世忠，而命刘光世移军建康，且促世忠进兵。
shì zhōng zhì yáng zhōu dà pò jīn rén yú dà yí zhèn
世忠至扬州，大破金人于大仪镇。
fāng jǐng bào jiāo chí liú guāng shì qiǎn rén fěng dǐng yuē xiàng gōng zì rù shǔ hé shì wèi tā rén rèn huàn
方警报交驰，刘光世遣人讽鼎曰："相公自入蜀，何事为他人任患。
shì zhōng yì wèi rén yuē zhào chéng xiàng zhēn gǎn wéi zhě
"世忠亦谓人曰："赵丞相真敢为者。
dǐng wén zhī kǒng shàng yì zhōng biàn chéng jiàn yán bì xià yǎng bīng shí nián yòng zhī zhèng zài jīn rì
"鼎闻之，恐上意中变，乘间言："陛下养兵十年，用之正在今日。
ruò shǎo jiā tuì jū jí rén xīn huàn sàn cháng jiāng zhī xiǎn bù kě fù shì yǐ
若少加退沮，即人心涣散，长江之险不可复恃矣。
jí jié yīn rì zhì chē jià zhì píng jiāng xià zhào shēng nì yù zhī zuì yù zì jiāng dù jiāng jué zhàn
"及捷音日至，车驾至平江，下诏声逆豫之罪，欲自将渡江决战。
dǐng yuē dí zhī yuǎn lái lì yú sù zhàn jù yǔ zhēng fēng fēi cè yě
鼎曰："敌之远来，利于速战，遽与争锋，非策也。
qiě yù yóu qiǎn qí zi qǐ kě fán zhì zūn yé
且豫犹遣其子，岂可烦至尊耶？
dì wéi zhǐ bù xíng
"帝为止不行。
wèi jǐ qiān shū shū mì yuàn shì hú sōng nián zì jiāng shàng hái yún běi bīng dà jí rán hòu zhī dǐng zhī yǒu xiān jiàn yě
未几，签书枢密院事胡松年自江上还，云北兵大集，然后知鼎之有先见也。
zhāng jùn jiǔ fèi dǐng yán jùn kě dà rèn nǎi zhào chú zhī shū mì yuàn mìng jùn wǎng jiāng shàng shì shī
张浚久废，鼎言浚可大任，乃召除知枢密院，命浚往江上视师。
shí dí bīng jiǔ zhù huái nán zhī nán bīng yǒu bèi jiàn móu běi guī
时敌兵久驻淮南，知南兵有备，渐谋北归。
dǐng yuē jīn rén wú néng wéi yǐ
鼎曰："金人无能为矣。
mìng zhū jiāng yāo zhū huái lián bài zhī jīn rén dùn qù
"命诸将邀诸淮，连败之，金人遁去。
shàng wèi dǐng yuē jìn jiàng shì zhì yǒng zhēng xiān zhū lù shǒu chén yì xī rán zì xiào nǎi zhèn yòng qīng zhī lì yě
上谓鼎曰："近将士致勇争先，诸路守臣亦翕然自效，乃朕用卿之力也。
dǐng xiè yuē jiē chū shèng duàn chén hé lì zhī yǒu yān
"鼎谢曰："皆出圣断，臣何力之有焉。
huò wèn dǐng yuē jīn rén qīng guó lái gōng zhòng jiē xiōng jù gōng dú yán bù zú wèi hé yé
"或问鼎曰："金人倾国来攻，众皆忷惧，公独言不足畏，何耶？
dǐng yuē dí zhòng suī shèng rán yǐ yù yāo ér lái fēi qí běn xīn zhàn bì bù lì yǐ shì zhī qí bù zú wèi yě
"鼎曰："敌众虽盛，然以豫邀而来，非其本心，战必不力，以是知其不足畏也。
shàng cháng yǔ zhāng jùn yuē zhào dǐng zhēn zǎi xiàng tiān shǐ zuǒ zhèn zhōng xīng kě wèi zōng shè zhī xìng yě
"上尝语张浚曰："赵鼎真宰相，天使佐朕中兴，可谓宗社之幸也。
dǐng zòu jīn rén dùn guī yóu dāng bó cǎi qún yán wéi shàn hòu zhī jì
"鼎奏金人遁归，尤当博采群言，为善后之计。
yú shì zhào lǚ yí hào děng yì gōng zhàn bèi yù cuò zhì suí huái zhī fāng
于是诏吕颐浩等议攻战备御、措置绥怀之方。
wǔ nián shàng hái lín ān zhì yǐ dǐng shǒu zuǒ pú yè zhī shū mì yuàn shì zhāng jùn shǒu yòu pú yè jiān zhī shū mì yuàn shì dū du zhū lù jūn mǎ
五年，上还临安，制以鼎守左仆射知枢密院事、张浚守右仆射兼知枢密院事，都督诸路军马。
dǐng yǐ zhèng shì xiān hòu jí rén cái suǒ dāng zhào yòng zhě tiáo ér zhì zhī zuò yòu cì dì zòu xíng zhī
鼎以政事先后及人才所当召用者，条而置之座右，次第奏行之。
zhì yǐ guì zhōu fáng yù shǐ yuàn wèi bǎo qìng jūn jié dù shǐ fēng jiàn guó gōng yú xíng gōng mén wài jiàn zī shàn táng
制以贵州防御使瑗为保庆军节度使，封建国公，于行宫门外建资善堂。
dǐng jiàn fàn chōng wèi yì shàn zhū zhèn wèi zàn dú cháo lùn wèi èr rén jí tiān xià zhī xuǎn
鼎荐范冲为翊善、朱震为赞读，朝论谓二人极天下之选。
jiàn yán chū cháng xià zhào yǐ jiān chén wū miè xuān rén bǎo yòu zhī gōng mìng shǐ yuàn kān xiū wèi jí xíng zhū shèng fēi wéi xiāng shàng yù zhī yuē shén zōng zhé zōng liǎng cháo shǐ shì duō shī shí fēi suǒ yǐ chuán xìn hòu shì yi zhào fàn chōng kān dìng
建炎初，尝下诏以奸臣诬蔑宣仁保佑之功，命史院刊修，未及行，朱胜非为相，上谕之曰："神宗、哲宗两朝史事多失实，非所以传信后世，宜召范冲刊定。
shèng fēi yán shén zōng shǐ zēng duō wáng ān shí rì lù zhé zōng shǐ jīng jīng biàn zhī shǒu yì lùn duō bù zhèng mìng guān shān xiū chéng zú yǐ zhāng èr dì shèng měi
"胜非言："《神宗史》增多王安石《日录》，《哲宗史》经京、卞之手，议论多不正，命官删修，诚足以彰二帝盛美。
huì shèng fēi qù wèi dǐng yǐ zǎi xiàng jiān xiū èr shǐ shì fēi gè de qí zhèng
"会胜非去位，鼎以宰相监修二史，是非各得其正。
shàng qīn shū zhōng zhèng dé wén sì zì cì dǐng yòu yǐ yù shū shàng shū yī zhì cì zhī yuē shū suǒ zài jūn chén xiāng jiè chì zhī yán suǒ yǐ cì qīng yù gòng yóu sī dào
上亲书"忠正德文"四字赐鼎，又以御书《尚书》一帙赐之，曰："《书》所载君臣相戒饬之言，所以赐卿，欲共由斯道。
dǐng shàng shū xiè
"鼎上疏谢。
liú yù qiǎn zi lín ní fēn lù rù kòu shí zhāng jùn zhūn xū yí yáng yí zhōng zhūn sì hán shì zhōng zhūn chu yuè fēi zhù è liú guāng shì zhù lú yán jiāng shàng xià wú bīng shàng yǔ dǐng yǐ wéi yōu
刘豫遣子麟、猊分路入寇，时张浚屯盱眙，杨沂中屯泗，韩世忠屯楚，岳飞驻鄂，刘光世驻庐，沿江上下无兵，上与鼎以为忧。
dǐng yí shū jùn yù lìng jùn yǔ yí zhōng hé bīng jiǎo dí
鼎移书浚，欲令俊与沂中合兵剿敌。
guāng shì qǐ shě lú hái tài píng yòu qǐ tuì bǎo cǎi shí dǐng zòu yuē yù nì zéi yě guān jūn yǔ yù zhàn ér bù néng shèng huò gèng tuì shǒu hé yǐ lì guó
光世乞舍庐还太平，又乞退保采石，鼎奏曰："豫逆贼也，官军与豫战而不能胜，或更退守，何以立国？
jīn zéi yǐ dù huái dāng jí qiǎn zhāng jùn hé guāng shì zhī jūn jǐn sǎo huái nán zhī kòu rán hòu yì qù liú
今贼已渡淮，当亟遣张俊合光世之军尽扫淮南之寇，然后议去留。
shàng shàn qí cè zhào èr jiāng jìn bīng
"上善其策，诏二将进兵。
jùn jūn zhì ǒu táng yǔ ní zhàn dà pò zhī
俊军至藕塘与猊战，大破之。
dǐng mìng yí zhōng qū hé féi yǐ huì guāng shì guāng shì yǐ qì lú huí jiāng běi
鼎命沂中趋合肥以会光世，光世已弃庐回江北。
jùn yǐ shū gào dǐng dǐng bái shàng zhào jùn yǒu bù yòng mìng zhě tīng yǐ jūn fǎ cóng shì
浚以书告鼎，鼎白上诏浚：有不用命者，听以军法从事。
guāng shì dà hài fù jìn zhì féi hé yǔ lín zhàn pò zhī
光世大骇，复进至肥河与麟战，破之。
lín ní bá zhà dùn qù
麟、猊拔栅遁去。
jùn zài jiāng shàng cháng qiǎn qí shǔ lǚ zhǐ rù zòu shì suǒ yán kuā dà dǐng měi yì zhī
浚在江上，尝遣其属吕祉入奏事，所言夸大，鼎每抑之。
shàng wèi dǐng yuē tā rì zhāng jùn yǔ qīng bù hé bì lǚ zhǐ yě
上谓鼎曰："他日张浚与卿不和，必吕祉也。
hòu jùn yīn lùn shì yǔ yì wēi qīn dǐng dǐng yán chén chū yǔ jùn rú xiōng dì yīn lǚ zhǐ lí jiàn suì ěr kuí yì
"后浚因论事，语意微侵鼎，鼎言："臣初与浚如兄弟，因吕祉离间，遂尔睽异。
jīn jùn chéng gōng dāng shǐ zhǎn jìn dǐ yùn jùn dāng liú chén dāng qù
今浚成功，当使展尽底蕴，浚当留，臣当去。
shàng yuē sì jùn guī yì zhī
"上曰："俟浚归议之。
jùn cháng zòu qǐ xìng jiàn kāng ér dǐng yǔ zhé yàn zhì qǐng huí bì lín ān
"浚尝奏乞幸建康，而鼎与折彦质请回跸临安。
jì jùn hái qǐ chéng shèng gōng hé nán qiě ba liú guāng shì jūn zhèng
暨浚还，乞乘胜攻河南，且罢刘光世军政。
dǐng yán qín yù gù yì ěr rán de hé nán néng bǎo jīn rén bù nèi qīn hu
鼎言："擒豫固易耳，然得河南，能保金人不内侵乎？
guāng shì lèi shì wèi jiāng wú gù ér ba zhī kǒng rén xīn bù ān
光世累世为将，无故而罢之，恐人心不安。
jùn zī bú yuè
"浚滋不悦。
dǐng yǐ guān wén diàn dà xué shì zhī shào xīng fǔ
鼎以观文殿大学士知绍兴府。
qī nián shàng xìng jiàn kāng ba liú guāng shì yǐ wáng dé wèi dū tǒng zhì lì qióng fù zhī bìng tīng cān móu bīng bù shàng shū lǚ zhǐ jié dù zhì
七年，上幸建康，罢刘光世，以王德为都统制，郦琼副之，并听参谋、兵部尚书吕祉节度制。
qióng yǔ dé yǒu sù yuàn su yú zhǐ bù dé zhí zhí zhǐ yǐ quán jūn jiàng wěi qí
琼与德有宿怨，诉于祉，不得直，执祉以全军降伪齐。
jùn yǐn jiù qù wèi nǎi yǐ wàn shòu guān shǐ jiān shì dú zhào dǐng rù duì bài shàng shū zuǒ pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiān shū mì shǐ jìn sì guān
浚引咎去位，乃以万寿观使兼侍读召鼎，入对，拜尚书左仆射、同中书门下平章事兼枢密使，进四官。
shàng yán huái xi zhī bào chū zhì zhí zhèng zòu shì jiē shī cuò wéi zhèn bù wéi dòng
上言："淮西之报初至，执政奏事皆失措，惟朕不为动。
dǐng yuē jīn jiàn zhū jiāng yóu xū jìng yǐ dài zhī bù rán yì zēng qí jiāo jiǎn zhī xīn
"鼎曰："今见诸将，尤须静以待之，不然益增其骄蹇之心。
tái jiàn jiāo lùn huái xi wú bèi dǐng yuē xíng cháo yōng bīng shí wàn dí qí zhí lái zì zú kàng zhī shè yǒu tā yú dǐng shēn rèn qí zé
"台谏交论淮西无备，鼎曰："行朝拥兵十万，敌骑直来，自足抗之，设有他虞，鼎身任其责。
huái xi qì wú jīng
"淮西迄无惊。
dǐng cháng qǐ xiáng zhào ān fǔ huái xi shàng yuē sì xíng qiǎn zhāng jùn zhèn dāng xià zuì jǐ zhī zhào
鼎尝乞降诏安抚淮西，上曰："俟行遣张浚，朕当下罪己之诏。
dǐng yán jùn yǐ luò zhí
"鼎言："浚已落职。
shàng yuē jùn zuì dāng yuǎn cuàn
"上曰："浚罪当远窜。
dǐng zòu jùn mǔ lǎo qiě yǒu qín wáng gōng
"鼎奏："浚母老，且有勤王功。
shàng yuē gōng guò zì bù xiāng yǎn
"上曰："功过自不相掩。
yǐ ér nèi pī chū jùn zhé zhì lǐng nán dǐng liú bù xià
"已而内批出，浚谪置岭南，鼎留不下。
jié dàn jīng tóng liè jiù jiě shàng nù shū wèi shì dǐng lì kěn yuē jùn zuì bù guò piàn cè ěr
诘旦，经同列救解，上怒殊未释，鼎力恳曰："浚罪不过片策耳。
fán rén jì lǜ qǐ bù yù wàn quán tǎng yīn yī shī biàn zhì zhī sǐ dì hòu yǒu jī móu mì jì shuí fù gǎn yán zhě
凡人计虑，岂不欲万全，傥因一失，便置之死地，后有奇谋秘计，谁复敢言者。
cǐ shì zì guān cháo tíng fēi dú sī jùn yě
此事自关朝廷，非独私浚也。
shàng yì nǎi jiě suì yǐ sàn guān fēn sī jū yǒng zhōu
"上意乃解，遂以散官分司，居永州。
dǐng jì zài xiāng huò yì qí wú suǒ shī shè dǐng wén zhī yuē jīn rì zhī shì rú rén huàn léi dāng jìng yǐ yǎng zhī
鼎既再相，或议其无所施设，鼎闻之曰："今日之事如人患羸，当静以养之。
ruò fù jiā gōng biān bì shāng yuán qì yǐ
若复加攻砭，必伤元气矣。
jīn rén fèi liú yù dǐng qiǎn jiān zhāo hé nán shǒu jiāng shòu bó chén cài zhī jiān wǎng wǎng jǔ chéng huò lǜ bù qū lái guī de jīng bīng wàn yú mǎ shù qiān
"金人废刘豫，鼎遣间招河南守将，寿、亳、陈、蔡之间，往往举城或率部曲来归，得精兵万余，马数千。
zhī lú zhōu liú qí yì zòu yán huái běi guī zhèng zhě bù jué dù jīn suì kě de sì wǔ wàn
知庐州刘锜亦奏言："淮北归正者不绝，度今岁可得四五万。
shàng xǐ yuē zhèn cháng lǜ jiāng chí shù bǎi lǐ bèi yù kōng xū jīn de cǐ jūn kě wú huàn yǐ
"上喜曰："朕常虑江、池数百里备御空虚，今得此军可无患矣。
jīn rén qiǎn shǐ yì hé cháo lùn yǐ wéi bù kě xìn shàng nù
金人遣使议和，朝论以为不可信，上怒。
dǐng yuē bì xià yú jīn rén yǒu bù gòng dài tiān zhī chóu jīn qū jǐ qǐng hé bù dàn wèi zhī zhě yǐ zǐ gōng jí mǔ hòu ěr
鼎曰："陛下于金人有不共戴天之雠，今屈己请和，不惮为之者，以梓宫及母后耳。
qún chén fèn mèn zhī cí chū yú ài jūn bù kě yǐ wèi zuì
群臣愤懑之辞，出于爱君，不可以为罪。
bì xià yi yù zhī yuē jiǎng hé fēi wú yì yǐ qīn gù bù dé yǐ wèi zhī
陛下宜谕之曰：'讲和非吾意，以亲故，不得已为之。
dàn de zǐ gōng jí mǔ hòu hái dí suī yū méng wú wú hàn yān
但得梓宫及母后还，敌虽渝盟，吾无憾焉。
shàng cóng qí yán qún yì suì xi
'"上从其言，群议遂息。
pān liáng guì yǐ xiàng zi yīn zòu shì jiǔ huà zhī tuì
潘良贵以向子𬤇奏事久，叱之退。
shàng yù dǐ liáng guì zuì cháng tóng wèi zhī biàn yù bìng zhú tóng
上欲抵良贵罪，常同为之辨，欲并逐同。
dǐng zòu zi yīn suī wú zuì ér tóng yǔ liáng guì bù yí zhú
鼎奏："子𬤇虽无罪，而同与良贵不宜逐。
èr rén jìng chū
"二人竟出。
jǐ shì zhōng zhāng zhì yuǎn wèi bù yīng yǐ yī zi yīn chū èr jiā shì bù shū huáng shàng nù gù dǐng yuē gù zhī zhì yuǎn bì jiǎo bó
给事中张致远谓不应以一子𬤇出二佳士，不书黄，上怒，顾鼎曰："固知致远必缴驳。
dǐng wèn hé yě
"鼎问："何也？
shàng yuē yǔ zhū rén shàn
"上曰："与诸人善。
gài yǐ yǒu xiān rù zhī yán yóu shì bù lè yú dǐng yǐ
"盖已有先入之言，由是不乐于鼎矣。
qín guì jì liú shēn zòu shì jì chū dǐng wèn dì hé yán
秦桧继留身奏事，既出，鼎问："帝何言？
guì yuē shàng wú tā kǒng chéng xiàng bù lè ěr
"桧曰："上无他，恐丞相不乐耳。
yù bǐ hé zhōu fáng yù shǐ qú chú jié yuè fēng guó gōng
"御笔和州防御使璩除节钺，封国公。
dǐng zòu jiàn guó suī wèi zhèng míng tiān xià jiē zhī bì xià yǒu zi shè sù dà jì yě
鼎奏："建国虽未正名，天下皆知陛下有子，社谡大计也。
zài jīn lǐ shù bù dé bù yì suǒ yǐ xì rén xīn bù shǐ zhī èr sān ér huò yě
在今礼数不得不异，所以系人心不使之二三而惑也。
shàng yuē gū xú zhī
"上曰："姑徐之。
guì hòu liú shēn bù zhī suǒ yún
"桧后留身，不知所云。
dǐng cháng pì hé yì yǔ guì yì bù hé jí dǐng yǐ zhēng qú fēng guó shì fú shàng yì guì chéng jiàn jǐ dǐng yòu jiàn xiāo zhèn wèi shì yù shǐ
鼎尝辟和议，与桧意不合，及鼎以争璩封国事拂上意，桧乘间挤鼎，又荐萧振为侍御史。
zhèn běn dǐng suǒ yǐn jí rù tái hé cān zhī zhèng shì liú dà zhōng ba zhī
振本鼎所引，及入台，劾参知政事刘大中罢之。
dǐng yuē zhèn yì bù zài dà zhōng yě
鼎曰："振意不在大中也。
zhèn yì wèi rén yuē zhào chéng xiàng bù dài lùn dāng zì wèi qù jiù
"振亦谓人曰："赵丞相不待论，当自为去就。
huì diàn zhōng shì yù shǐ zhāng jiè lùn jǐ shì zhōng gōu tāo tāo yán jiè zhī jī chén nǎi zhào dǐng yì
"会殿中侍御史张戒论给事中勾涛，涛言："戒之击臣，乃赵鼎意。
yīn dǐ dǐng jié tái jiàn jí zhū jiāng
"因诋鼎结台谏及诸将。
shàng wén yì yí dǐng yǐn jí qiú miǎn yán dà zhōng chí zhèng lùn wèi zhāng dūn cài jīng zhī dǎng suǒ jí
上闻益疑，鼎引疾求免，言："大中持正论，为章惇、蔡京之党所嫉。
chén yì lùn chū chù yǔ dà zhōng tóng dà zhōng qù chén hé kě liú
臣议论出处与大中同，大中去，臣何可留？
nǎi yǐ zhōng wǔ jié dù shǐ chū zhī shào xīng fǔ xún jiā jiǎn jiào shǎo fù gǎi fèng guó jūn jié dù shǐ
"乃以忠武节度使出知绍兴府，寻加检校少傅，改奉国军节度使。
guì lǜ zhí zhèng wǎng jiàn qí xíng dǐng bù wéi lǐ yī yī ér qù guì yì hàn zhī
秦桧率领执政大臣前去送行，赵鼎对他不礼遇，一揖而去，秦桧越是恨他。
dǐng jì qù wáng zhù rù duì shàng wèi zhù yuē zhào dǐng liǎng wèi xiāng yú guó yǒu dà gōng zài zàn qīn zhēng jiē néng jué shèng yòu zhèn fǔ jiàn kāng huí luán wú huàn tā rén suǒ bù jí yě
鼎既去，王庶入对，上谓庶曰："赵鼎两为相，于国有大功，再赞亲征皆能决胜，又镇抚建康，回銮无患，他人所不及也。
xiān shì wáng lún shǐ jīn cóng dǐng shòu shǐ zhǐ
"先是，王伦使金，从鼎受使指。
wèn lǐ shù zé dá yǐ jūn chén zhī fēn yǐ dìng
问礼数，则答以君臣之分已定；
wèn dì jiè zé dá yǐ dà hé wèi jiè
问地界，则答以大河为界。
èr zhě cóng shì zhī dà zhě huò bù cóng zé yǐ
二者从事之大者，或不从则已。
lún shòu mìng ér xíng
伦受命而行。
zhì shì lún yǔ jīn shǐ jù lái yǐ fǔ yù jiāng nán wèi míng shàng tàn xī wèi zhù yuē shǐ wǔ rì qián de cǐ bào zhào dǐng qǐ kě qù yé
至是，伦与金使俱来，以抚谕江南为名，上叹息谓庶曰："使五日前得此报，赵鼎岂可去耶？
chū chē jià hái lín ān nèi shì yí zhú zāi rù nèi dǐng jiàn zé zhī yuē gèn yuè huā shí zhī rǎo jiē chū rǔ cáo jīn yù dǎo qián zhé yé
初，车驾还临安，内侍移竹栽入内，鼎见，责之曰："艮岳花石之扰，皆出汝曹，今欲蹈前辙耶？
yīn zòu qí shì shàng gǎi róng xiè zhī
"因奏其事，上改容谢之。
yǒu hù bù guān jìn qián rù gōng zhě dǐng zhào zhì xiāng fǔ qiè zé zhī
有户部官进钱入宫者，鼎召至相府切责之。
yì rì wèn shàng yuē mǒu rén xiàn qián yé
翌日，问上曰："某人献钱耶？
shàng yuē zhèn qiú zhī yě
"上曰："朕求之也。
dǐng zòu mǒu rén bù dàng xiàn bì xià bù dàng qiú
"鼎奏："某人不当献，陛下不当求。
suì chū qí rén yǔ jùn
"遂出其人与郡。
dǐng cháng jiàn hú yín wèi gāng yàn dūn fù pān liáng guì lǚ běn zhōng zhāng zhì yuǎn děng shù shí rén fēn bù cháo liè
鼎尝荐胡寅、魏矼、晏敦复、潘良贵、吕本中、张致远等数十人分布朝列。
jì zài xiāng zòu yuē jīn qīng yì suǒ yǔ rú liú dà zhōng hú yín lǚ běn zhōng cháng tóng lín jì zhòng zhī liú bì xià néng yòng zhī hu
暨再相，奏曰："今清议所与，如刘大中、胡寅、吕本中、常同、林季仲之流，陛下能用之乎？
dù xián cháng è rú zhào pèi hú shì jiāng zhōu mì chén gōng fǔ zhī tú bì xià néng qù zhī hu
妒贤长恶，如赵霈、胡世将、周秘、陈公辅之徒，陛下能去之乎？
shàng wèi xǐ shì jiāng ér gōng fǔ děng xún bǔ wài
"上为徙世将，而公辅等寻补外。
shàng cháng zhōng pī èr rén fù miào táng shēng zhuó
上尝中批二人付庙堂升擢。
dǐng zòu shū yuǎn xiǎo chén bì xià hé yóu de qí xìng míng
鼎奏："疏远小臣，陛下何由得其姓名？
shàng wèi cháng tóng shí chēng zhī
"上谓："常同实称之。
dǐng yuē tóng zhī qí xián hé bù lù zhāng jiàn yǐn
"鼎曰："同知其贤，何不露章荐引？
shǐ jùn jiàn qín guì kě yǔ gòng dà shì dǐng zài xiāng yì yǐ wéi yán
始，浚荐秦桧可与共大事，鼎再相亦以为言。
rán guì jī jǐng shēn xiǎn wài hé ér zhōng yì
然桧机阱深险，外和而中异。
jùn chū qiú qù yǒu zhǐ zhào dǐng
浚初求去，有旨召鼎。
dǐng zhì yuè gài cí guì è qí bī jǐ xǐ zhī quán zhōu yòu fěng xiè zǔ xìn lùn dǐng cháng shòu zhāng bāng chāng wěi mìng suì duó jié
鼎至越丐祠，桧恶其逼己，徙知泉州，又讽谢祖信论鼎尝受张邦昌伪命，遂夺节。
yù shǐ zhōng chéng wáng cì wēng lùn dǐng zhì jùn fèi chí mìng tí jǔ dòng xiāo gōng
御史中丞王次翁论鼎治郡废驰，命提举洞霄宫。
dǐng zì quán zhōu guī fù shàng shū yán shí zhèng guì jì qí fù yòng fěng cì wēng yòu lùn qí cháng shòu wěi mìng qián méi dū du fǔ qián shí qī wàn mín zhé guān jū xīng huà jūn
鼎自泉州归，复上书言时政，桧忌其复用，讽次翁又论其尝受伪命，干没都督府钱十七万缗，谪官居兴化军。
lùn zhě yóu bù yǐ yí zhāng zhōu yòu zé qīng yuǎn jūn jié dù fù shǐ cháo zhōu ān zhì
论者犹不已，移漳州，又责清远军节度副使，潮州安置。
zài cháo wǔ nián dù mén xiè kè shí shì bù guà kǒu yǒu wèn zhě dàn yǐn jiù ér yǐ
在潮五年，杜门谢客，时事不挂口，有问者，但引咎而已。
zhōng chéng zhān dà fāng wū qí shòu huì shǔ cháo shǒu fàng biān zhì rén yí jí yáng jūn dǐng xiè biǎo yuē bái shǒu hé guī chàng yú shēng zhī wú jǐ dān xīn wèi mǐn shì jiǔ sǐ yǐ bù yí
中丞詹大方诬其受贿，属潮守放编置人移吉阳军，鼎谢表曰："白首何归，怅余生之无几，丹心未泯，誓九死以不移。
guì jiàn zhī yuē cǐ lǎo jué jiàng yóu xī
"桧见之曰："此老倔强犹昔。
zài jí yáng sān nián qián jū shēn chù mén rén gù lì jiē bù gǎn tōng wèn wéi guǎng xī shuài zhāng zōng yuán shí kuì láo mǐ
在吉阳三年，潜居深处，门人故吏皆不敢通问，惟广西帅张宗元时馈醪米。
guì zhī zhī lìng běn jūn yuè jù cún wáng shēn
桧知之，令本军月具存亡申。
dǐng qiǎn rén yǔ qí zi fén yuē guì bì yù shā wǒ
鼎遣人语其子汾曰："桧必欲杀我。
wǒ sǐ rǔ cáo wú huàn
我死，汝曹无患；
bù ěr huò jí yī jiā yǐ
不尔，祸及一家矣。
xiān de jí zì shū mù zhōng shí jì xiāng lǐ jí chú bài suì yuè
"先得疾，自书墓中石，记乡里及除拜岁月。
zhì shì shū míng jīng yún shēn qí jī wěi guī tiān shàng qì zuò shān hé zhuàng běn cháo
至是，书铭旌云："身骑箕尾归天上，气作山河壮本朝。
yí yán shǔ qí zi qǐ guī zàng suì bù shí ér sǐ shí shào xīng shí qī nián yě tiān xià wén ér bēi zhī
"遗言属其子乞归葬，遂不食而死，时绍兴十七年也，天下闻而悲之。
míng nián de zhǐ guī zàng
明年，得旨归葬。
xiào zōng jí wèi shì zhōng jiǎn zèng tài fù zhuī fēng fēng guó gōng
孝宗即位，谥忠简，赠太傅，追封丰国公。
gāo zōng fù miào yǐ dǐng pèi xiǎng miào tíng zhuó yòng qí sūn shí yǒu èr rén
高宗祔庙，以鼎配享庙庭，擢用其孙十有二人。
dǐng wéi wén hún rán tiān chéng fán gāo zōng chǔ fèn jūn guó jī shì duō qí shì cǎo yǒu nǐ zòu biǎo shū zá shī wén èr bǎi yú piān hào de quán jí xíng yú shì
鼎为文浑然天成，凡高宗处分军国机事，多其视草，有拟奏表疏、杂诗文二百余篇，号《得全集》，行于世。
lùn zhōng xīng xián xiàng yǐ dǐng wèi chēng shǒu yún
论中兴贤相，以鼎为称首云。
lùn yuē fu móu guó yòng bīng zhī dào yǒu jí shí chéng ruì ér kě yǐ lì gōng zhě yǒu yǎng wēi chí zhòng ér hòu néng yǒu wèi zhě èr zhě zhī shè shī bù tóng qí wèi zhōng yī ér yǐ
论曰：夫谋国用兵之道，有及时乘锐而可以立功者，有养威持重而后能有为者，二者之设施不同，其为忠一而已。
fāng jīn rén bī èr dì běi xíng zōng shè shī zhǔ zōng zé yī hū ér hé běi yì lǚ shù shí wàn zhòng ruò xiǎng zhī fù shēng shí yóu zé zhī zhōng chén yì qì yǒu yǐ fēng dòng zhī yì sī mín mù dǔ jūn fù zhī xiàn yú tu nào shú wú fèn jī zhī xīn zāi
方金人逼二帝北行，宗社失主，宗泽一呼，而河北义旅数十万众若响之赴声，实由泽之忠忱义气有以风动之，抑斯民目睹君父之陷于涂淖，孰无愤激之心哉。
shǐ dāng qí shí zé de yǒng wǎng zhí qián wú huò jǔ yǔ qiān zhì zhī zé fǎn èr dì fù jiù dōu tè yī zhǐ gù jiān ěr
使当其时泽得勇往直前，无或龃龉牵制之，则反二帝，复旧都，特一指顾间耳。
huáng qián shàn wāng bó yàn jí néng ér jì gōng shǐ zé bù dé xìn qí zhì fā fèn ér hōng qǐ bù bēi zāi
黄潜善、汪伯彦嫉能而惎功，使泽不得信其志，发愤而薨，岂不悲哉！
jí zhào dǐng wèi xiāng zé nán běi zhī shì chéng yǐ
及赵鼎为相，则南北之势成矣。
liǎng dí zhī xiāng chí fēi yǒu zhuó rán kě chéng zhī xìn zé yǎng wú lì yǐ sì shí fǒu zé tú qǔ wēi kùn zhī rǔ
两敌之相持，非有灼然可乘之衅，则养吾力以俟时，否则，徒取危困之辱。
gù dǐng zhī wèi guó zhuān yǐ gù běn wèi xiān gēn běn gù ér hòu dí kě tú chóu kě fù cǐ dǐng zhī xīn yě
故鼎之为国，专以固本为先，根本固而后敌可图、雠可复，此鼎之心也。
xī hu yī jiàn jì yú qín guì chì zhú yuǎn xǐ zú jī qí zhì ér wáng jūn zǐ suǒ yóu tòng xīn yě
惜乎一见忌于秦桧，斥逐远徙，卒赍其志而亡，君子所尤痛心也。
qiè cháng lùn zé dǐng zhī zhōng ér yì yǒu gǎn yān
窃尝论泽、鼎之终而益有感焉。
zé zhī yì zé yě yóu lián hū dù hé zhě sān
泽之易箦也，犹连呼"渡河"者三；
ér dǐng zì tí qí míng jīng yǒu qì zuò shān hé zhuàng běn cháo zhī yǔ
而鼎自题其铭旌，有"气作山河壮本朝"之语。
hé èr chén zhī ài jūn yōu guó suī chǔ sǐ shēng huò biàn zhī jì ér yóu bù yú ruò shì
何二臣之爱君忧国，虽处死生祸变之际，而犹不渝若是！
ér gāo zōng huò yú xiān xié zhī kǒu zhà rèn zhà chù suǒ wèi shàn shàn ér bù néng yòng qiān zǎi ér xià zhōng chén yì shì yóu wèi zhī fǔ juǎn è wàn guó zhī bù jìng yǒu yǐ zāi
而高宗惑于𪫺邪之口，乍任乍黜，所谓"善善而不能用"，千载而下，忠臣义士犹为之抚卷扼腕，国之不竞，有以哉！