yóu mào xiè è yán shī lǔ yuán shū li chūn liú yí fèng zhāng xiào xiáng
尤袤谢谔颜师鲁袁枢李椿刘仪凤张孝祥
yóu mào zì yán zhī cháng zhōu wú xī rén
尤袤，字延之，常州无锡人。
shǎo yǐng yì jiǎng xié shī jiōng hū wèi qí tóng
少颖异，蒋偕、施坰呼为奇童。
rù tài xué yǐ cí fù guān duō shì xún guān nán gōng
入太学，以词赋冠多士，寻冠南宫。
shào xīng shí bā nián zhuó jìn shì dì
绍兴十八年，擢进士第。
cháng wèi tài xīng lìng wèn mín jí kǔ jiē yuē shào bó zhèn zhì dùn wèi jīn shǐ jīng xíng yě shǐ lǜ bù shòu ér kōng lì mín
尝为泰兴令，问民疾苦，皆曰："邵伯镇置顿，为金使经行也，使率不受而空厉民。
cáo sī shū gǎo jiē zhì yī shù shù shí jīn
漕司输藁秸，致一束数十金。
èr bì jiǔ mò zhī qù
二弊久莫之去。
nǎi lì qǐng tái kǔn zòu miǎn zhī
"乃力请台阃奏免之。
xiàn jiù yǒu wài chéng lǚ cán yú kòu tuí huǐ shén mào jí xiū zhù
县旧有外城，屡残于寇，颓毁甚，袤即修筑。
yǐ ér jīn yū méng xiàn yáng zhōu dú tài xīng yǐ yǒu chéng de quán
已而金渝盟，陷扬州，独泰兴以有城得全。
hòu yīn shì zhì jiù zhì lì mín luó bài yuē cǐ wú fù mǔ yě
后因事至旧治，吏民罗拜曰："此吾父母也。
wèi lì shēng cí
"为立生祠。
zhù jiāng yīn xué guān xū cì qī nián wèi dú shū jì
注江阴学官，需次七年，为读书计。
cóng chén yǐ jìng tuì jiàn zhào chú jiāng zuò jiān bù
从臣以靖退荐，召除将作监簿。
dà zōng zhèng quē chéng rén zhēng qiú zhī chén jùn qīng yuē dāng yǔ bù qiú zhě
大宗正阙丞，人争求之，陈俊卿曰："当予不求者。
suì chú mào
"遂除袤。
yú yǔn wén yǐ shǐ shì guò sān guǎn wèn shuí kě wèi mì shū chéng zhě qiān yǐ mào duì jí shòu zhī
虞允文以史事过三馆，问谁可为秘书丞者，佥以袤对，亟授之。
zhāng shì yuē zhēn mì shū yě
张栻曰："真秘书也。
jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān shí lù yuàn jiǎn tǎo guān qiān zhù zuò láng jiān tài zǐ shì dú
"兼国史院编修官、实录院检讨官，迁著作郎兼太子侍读。
xiān shì zhāng shì shuō zì gé mén rù xī fǔ shì lùn dǐng fèi cóng chén yīn zhí zòu ér qù zhě shù shí rén mào lǜ sān guǎn shàng shū jiàn qiě bù wǎng jiàn
先是，张栻说自阁门入西府，士论鼎沸，从臣因执奏而去者数十人，袤率三馆上书谏，且不往见。
hòu shuō liú shēn mì zòu yú shì liáng kè jiā bà xiāng mào yǔ mì shū shǎo jiān chén kuí gè yǔ jùn
后说留身密奏，于是梁克家罢相，袤与秘书少监陈骙各与郡。
mào de tāi zhōu zhōu wǔ xiàn yǒu dīng wú chǎn zhě shū èr nián dīng shuì fán wàn yǒu sān qiān jiā
袤得台州，州五县，有丁无产者输二年丁税，凡万有三千家。
qián shǒu zhào rǔ yú xiū jùn chéng gōng cái shén sān shǔ mào chéng zhī
前守赵汝愚修郡城工才什三，属袤成之。
mào àn xíng qián zhù shū lǔ mǎng jí mìng gèng zhù jiā gāo hòu shù yuè ér bì
袤按行前筑，殊卤莽，亟命更筑，加高厚，数月而毕。
míng nián dà shuǐ gèng zhù zhī yōng zhèng zhí shuǐ chōng chéng lài yǐ bù méi
明年大水，更筑之，墉正直水冲，城赖以不没。
huì yǒu huǐ mào zhě shàng yí zhī shǐ rén mì chá mín sòng qí shàn zhèng bù jué kǒu nǎi lù qí dōng hú sì shī guī zòu
会有毁袤者，上疑之，使人密察，民诵其善政不绝口，乃录其《东湖》四诗归奏。
shàng dú ér tàn shǎng suì yǐ wén zì shòu zhī
上读而叹赏，遂以文字受知。
chú huái dōng tí jǔ cháng píng gǎi jiāng dōng
除淮东提举常平，改江东。
jiāng dōng hàn dān chē xíng bù hé yí lù cháng píng mǐ tōng róng yǒu wú yǐ zhī zhèn dài
江东旱，单车行部，核一路常平米，通融有无，以之振贷。
zhū xī zhī nán kāng jiǎng huāng zhèng xià wǔ děng hù zū wǔ dǒu yǐ xià xī juān zhī mào tuī xíng yú zhū jùn mín wú liú piǎo
朱熹知南康，讲荒政，下五等户租五斗以下悉蠲之，袤推行于诸郡，民无流殍。
jìn zhí mì gé qiān jiāng xī cáo jiān zhī lóng xīng fǔ
进直秘阁，迁江西漕兼知隆兴府。
lǚ qǐng cí jìn zhí fū wén gé gǎi jiāng dōng tí xíng
屡请祠，进直敷文阁，改江东提刑。
liáng kè jiā jiàn mào jí zhèng qiáo yǐ yán shì qù guó jiǔ yú wài dāng zhào shàng kě zhī
梁克家荐袤及郑侨以言事去国，久于外，当召，上可之。
zhào duì yán shuǐ hàn zhī bèi wéi cháng píng yì cāng yuàn yù chì yǒu sī suí shì jià jìn kē yì zé rén zì lè shū bì yì jí shì
召对，言："水旱之备惟常平、义仓，愿预饬有司随市价禁科抑，则人自乐输，必易集事。
chú lì bù láng guān tài zǐ shì jiǎng lèi qiān shū mì jiǎn zhèng jiān zuǒ yù dé
"除吏部郎官、太子侍讲，累迁枢密检正兼左谕德。
shū duì yòu shēn yán mín pín bīng yuàn zhě shén qiè
输对，又申言民贫兵怨者甚切。
xià hàn zhào qiú quē shī mào shàng fēng shì dà lüè yán tiān dì zhī qì xuān tōng zé hé yōng è zé guāi
夏旱，诏求阙失，袤上封事，大略言："天地之气，宣通则和，壅遏则乖；
rén xīn shū chàng zé yuè yì yù zé fèn
人心舒畅则悦，抑郁则愤。
cuī kē jùn jí ér nóng mín yuàn
催科峻急而农民怨；
guān zhēng kē chá ér shāng lǚ yuàn
关征苛察而商旅怨；
chà zhù liú zhì ér shì dà fū yǒu shī zhí zhī yuàn
差注留滞，而士大夫有失职之怨；
lǐn gěi juān xuē ér shì zú yǒu bù zú zhī yuàn
廪给朘削，而士卒有不足之怨；
zòu yàn bù shí bào bǎi jiǔ xì qiú zhě yuàn
奏谳不时报，百久系囚者怨；
yōu wǎng bù huò shēn ér fù lèi zhě yuàn
幽枉不获伸，而负累者怨；
qiáng bào shā rén duō tè dài mìng shǐ yǐ sǐ zhě yuàn
强暴杀人，多特贷命，使已死者怨；
yǒu sī mǎi nà bù jí chóu jià fù fàn zhě yuàn
有司买纳，不即酬价，负贩者怨。
rén xīn yì yù suǒ yǐ gǎn shāng tiān hé zhě qǐ tè yī shì ér yǐ
人心抑郁所以感伤天和者，岂特一事而已。
fāng jīn jiù huāng zhī cè mò jí yú quàn fēn shū nà jì duō cháo tíng lìn yú tuī shǎng
方今救荒之策，莫急于劝分，输纳既多，朝廷吝于推赏。
qǐ zhào yǒu sī jiǎn jǔ xíng zhī
乞诏有司检举行之。
gāo zōng bēng qián yī rì chú tài cháng shǎo qīng
高宗崩前一日，除太常少卿。
zì nán dù lái xù lǐ sàn shī shì chū cāng cù shàng xià wǎng cuò měi yǒu tǎo lùn xī fù zhī mào zhēn zhuó sǔn yì biàn yú jīn ér bù lì yú gǔ
自南渡来，恤礼散失，事出仓卒，上下罔措，每有讨论，悉付之袤，斟酌损益，便于今而不戾于古。
dāng dìng miào hào mào yǔ lǐ guān dìng hào gāo zōng hóng mài dú qǐng hào shì zǔ
当定庙号，袤与礼官定号"高宗"，洪迈独请号"世祖"。
mào shuài lǐ guān yán shī lǔ zhèng qiáo zòu yuē zōng miào zhī zhì zǔ yǒu gōng zōng yǒu dé
袤率礼官颜师鲁、郑侨奏曰："宗庙之制，祖有功，宗有德。
yì zǔ guī chuàng dà yè wèi sòng tài zǔ tài zōng hùn yī qū xià wèi sòng tài zōng zì zhēn zōng zhì qīn zōng shèng shèng xiāng chuán miào zhì yī dìng wàn shì bù yì
艺祖规创大业，为宋太祖，太宗混一区夏，为宋太宗，自真宗至钦宗，圣圣相传，庙制一定，万世不易。
zài lǐ zi wèi fù qū shì yǒu zūn yě
在礼，子为父屈，示有尊也。
tài shàng qīn wéi huī zōng zǐ zi wèi zǔ ér fù wèi zōng shī zhāo mù zhī xù
太上亲为徽宗子，子为祖而父为宗，失昭穆之序。
yì zhě bù guò yǐ hàn guāng wǔ wéi bǐ guāng wǔ yǐ cháng shā wáng hòu bù yī jué qǐ bù yǔ āi píng xiāng jì qí chēng wú xián
议者不过以汉光武为比，光武以长沙王后，布衣崛起，不与哀、平相继，其称无嫌。
tài shàng zhōng xīng suī tóng guāng wǔ rán shí jì huī zōng zhèng tǒng yǐ zi jì fù fēi guāng wǔ bǐ
太上中兴，虽同光武，然实继徽宗正统，以子继父，非光武比。
jiāng lái fù miào zài huī zōng xià ér chēng zǔ kǒng zài tiān zhī líng yǒu suǒ bù ān
将来祔庙在徽宗下而称祖，恐在天之灵有所不安。
zhào qún chén jí yì mào fù shàng yì rú chū mài lùn suì qū
"诏群臣集议，袤复上议如初，迈论遂屈。
zhào cóng lǐ guān yì
诏从礼官议。
zhòng lùn fēn rán
众论纷然。
huì lǐ bù tài cháng sì yì tóng zhǔ gāo zōng wèi běn cháo chuàng yè zhōng xīng jiē zài shāng qiū qǔ shāng gāo zōng shí wèi yǒu zhèng
会礼部、太常寺亦同主"高宗"，谓本朝创业中兴，皆在商丘，取"商高宗"，实为有证。
shǐ zhào cóng chū yì
始诏从初议。
jiàn yì shì táng lìng huáng tài zǐ cān jué shù wù
建议事堂，令皇太子参决庶务。
mào shí jiān shì dú nǎi xiàn shū yǐ wéi chǔ fù zhī wèi zhǐ yú shì shàn wèn ān bù jiāo wài shì
袤时兼侍读，乃献书，以为："储副之位，止于侍膳问安，不交外事；
fǔ jūn jiān guó zì hàn zhì jīn duō chū quán yí
抚军监国，自汉至今，多出权宜。
qǐ biàn kěn cí yǐ zhāng diàn xià zhī lìng dé
乞便恳辞以彰殿下之令德。
tái chén qǐ dìng sàng zhì mào zòu shì lǎo zhī jiào jiǎo wū xiè dú fēi suǒ yǐ yán gōng jìn chóng jǐ yán yi yī qiè jìn zhǐ
台臣乞定丧制，袤奏："释老之教，矫诬亵渎，非所以严宫禁、崇几筵，宜一切禁止。
líng jià jiāng fā yǐn hū dìng pèi xiǎng zhī yì hóng mài qǐng yòng lǚ yí hào hán shì zhōng zhào dǐng zhāng jùn
"灵驾将发引，忽定配享之议，洪迈请用吕颐浩、韩世忠、赵鼎、张俊。
mào yán zǔ zōng diǎn gù jì fù rán hòu yì pèi xiǎng jīn hū dìng yú líng jià fā yǐn yī rì qián bù jí zhòng lùn jù wú yǐ yàn fú xūn chén zǐ sūn zhī xīn
袤言："祖宗典故，既祔然后议配享，今忽定于灵驾发引一日前，不集众论，惧无以厌伏勋臣子孙之心。
yi fǎn fù shú yì yǐ sì lùn dìng
宜反复熟议，以俟论定。
zòu rù zhào wèi yù yì guān xiáng yì yǐ wén jì qǐn zhī zú yòng sì rén zhě
"奏入，诏未预议官详议以闻，继寝之，卒用四人者。
shí yáng wàn lǐ yì wèi zhāng jùn dāng pèi shí zhēng zhī bù cóng bǔ wài
时杨万里亦谓张浚当配食，争之不从，补外。
jìn mào quán lǐ bù shì láng jiān tóng xiū guó shǐ shì jiǎng yòu jiān zhí xué shì yuàn
进袤权礼部侍郎兼同修国史侍讲，又兼直学士院。
lì cí shàng tīng miǎn zhí yuàn
力辞，上听免直院。
chún xī shí sì nián
淳熙十四年，
jiāng yǒu shì yú míng táng
将有事于明堂，
zhào yì shēng pèi
诏议升配，
mào zhǔ shào xīng sūn jìn chén gōng fǔ zhī shuō
袤主绍兴孙近、陈公辅之说，
wèi fāng zài jǐ yán
谓："方在几筵，
bù kě pèi dì
不可配帝，
qiě lì jǔ jiāo suì zài sàng fú zhōng zhě fán sì
且历举郊岁在丧服中者凡四，
wéi yuán yòu míng táng yòng lǚ dà fáng qǐng
惟元祐明堂用吕大防请，
shēng pèi shén kǎo
升配神考，
shí qù dà xiáng zhǐ bǎi yú rì
时去大祥止百余日，
qiě zǔ zōng xī yòng yǐ rì yì yuè zhī zhì
且祖宗悉用以日易月之制，
gù shēng yòu wú xián
故升侑无嫌。
jīn bì xià xíng sān nián zhī sàng gāo zōng suī yǐ fù miào bǎi guān yóu wèi jí fú jù kě jìn wéi shào xīng ér yuǎn fǎ yuán yòu shēng yòu zhī lǐ
今陛下行三年之丧，高宗虽已祔庙，百官犹未吉服，讵可近违绍兴而远法元祐升侑之礼？
qǐng sì sàng bì yì zhī
请俟丧毕议之。
zhào kě
"诏可。
xiào zōng cháng lùn rén cái mào zòu yuē jìn zhào zhào rǔ yú zhōng wài jiē xǐ rú wáng lán yì wàng shōu zhào
孝宗尝论人才，袤奏曰："近召赵汝愚，中外皆喜，如王兰亦望收召。
shàng yuē rán
"上曰："然。
yī rì lùn shì jiǔ shàng yuē rú qīng cái shí jìn shì hǎn yǒu
"一日论事久，上曰："如卿才识，近世罕有。
cì rì yǔ zǎi zhí yuē yóu mào shén hǎo qián cǐ wú yī rén yán zhī hé yě
"次日语宰执曰："尤袤甚好，前此无一人言之，何也？
jiān quán zhōng shū shè rén fù zhào jiān zhí xué shì yuàn lì cí qiě jiàn lù yóu zì dài shàng bù xǔ
"兼权中书舍人，复诏兼直学士院，力辞，且荐陆游自代，上不许。
shí nèi chán yì yǐ dìng yóu wèi lùn dà chén yě
时内禅议已定，犹未论大臣也。
shì rì yù mào yuē dàn xī zhì cè shén duō fēi qīng shú néng wéi zhě gù chǔ qīng yǐ wén zì zhī zhí
是日谕袤曰："旦夕制册甚多，非卿孰能为者，故处卿以文字之职。
mào nǎi bài mìng nèi chán yī shí zhì cè rén fú qí yǎ zhèng
"袤乃拜命，内禅一时制册，人服其雅正。
guāng zōng jí wèi fu liǎng xún kāi jiǎng yán mào zòu yuàn jǐn chū jiè shǐ zī zī xìng niàn
光宗即位，甫两旬，开讲筵，袤奏："愿谨初戒始，孜孜兴念。
yuè shù rì jiǎng yán yòu zòu tiān xià wàn shì shī zhī yú chū zé hòu bù kě jiù
"越数日，讲筵又奏："天下万事失之于初，则后不可救。
shū yuē shèn jué zhōng wéi qí shǐ
《书》曰：'慎厥终，惟其始。
yòu lì jǔ táng tài zōng bù sī qín fǔ jiù rén wèi jiè
'"又历举唐太宗不私秦府旧人为戒。
yòu wǔ rì jiǎng yán fù lùn guān zhì wèi wǔ chén zhū sī shǐ bā jiē wèi cháng diào héng xíng shí sān jiē wèi yào guān yáo jùn wǔ jiē wèi měi zhí zhèng rèn liù jiē wèi guì pǐn zǔ zōng dài biān jìng lì gōng zhě
又五日讲筵，复论官制，谓："武臣诸司使八阶为常调，横行十三阶为要官，遥郡五阶为美职，正任六阶为贵品，祖宗待边境立功者。
jìn nián jiù fǎ dùn huài shǐ bèi jiān zhí ruì zhě jī gōng lěi láo jǐn dé yī jiē
近年旧法顿坏，使被坚执锐者积功累劳，仅得一阶；
quán yào guì jìn zhī chén yōu yóu ér lì huá yào jǔ xíng jiù fǎ
权要贵近之臣，优游而历华要，举行旧法。
jiāng tè lì yǐ wéi yì jǐ yán zhě gù yǐ wéi zhōu bì dà dǎng suì yǔ cí
"姜特立以为议己，言者固以为周必大党，遂与祠。
shào xī yuán nián qǐ zhī wù zhōu gǎi tài píng zhōu chú huàn zhāng gé dài zhì zhào chú jǐ shì zhōng
绍熙元年，起知婺州，改太平州，除焕章阁待制，召除给事中。
jì jiù zhí jí chāng yán yuē lǎo yǐ wú suǒ bǔ bào
既就职，即昌言曰："老矣，无所补报。
fán guì jìn yíng qiú nèi chú xiǎo ài fǎ zhì zhě suī tè zhǐ lìng shū qǐng yǒu qù ér yǐ bì bù fèng zhào
凡贵近营求内除小碍法制者，虽特旨令书请，有去而已，必不奉诏。
fu shù rì zhōng guì sì rén xī shǎng yù zì zhèng shǐ zhuǎn héng xíng mào jiǎo zòu zhě sān jìng gé bù xià
"甫数日，中贵四人希赏，欲自正使转横行，袤缴奏者三，竟格不下。
jiān shì jiǎng rù duì yán yuàn shàng jǐn tiān jiè xià wèi wù qíng nèi zhèng yī xīn wài zhèng wǔ shì chéng shén guǎ yù bǎo yù tài hé xū jǐ rèn xián chóu zuò shù wù
兼侍讲，入对，言："愿上谨天戒，下畏物情，内正一心，外正五事，澄神寡欲，保毓太和，虚己任贤，酬酢庶务。
bù zài yú láo jīng shén hào sī lǜ xiè xiè shì wéi zhī mò yě
不在于劳精神、耗思虑、屑屑事为之末也。
chén yuán chú zài jīng gōng guàn yē lǜ shì hēi chú chéng xuān shǐ lù ān zhuǎn yáo jùn wáng chéng tè bǔ guān xiè yuān li xiào yǒu shǎng zhuǎn guān wú yuán chōng xià yǒng shòu qiān zhì jiē lùn bó zhī shàng bìng tīng nà
陈源除在京宫观，耶律适嘿除承宣使，陆安转遥郡，王成特补官，谢渊、李孝友赏转官，吴元充、夏永寿迁秩，皆论驳之，上并听纳。
hán tuō zhòu yǐ wǔ gōng dài fū hé zhōu fáng yù shǐ yòng yīng bàn shǎng zhí zhuǎn héng xíng mào jiǎo zòu wèi zhèng shǐ yǒu zhǐ fǎ kě huí shòu bù kě zhí zhuǎn
韩侂胄以武功大夫、和州防御使用应办赏直转横行，袤缴奏，谓："正使有止法，可回授不可直转。
tuō zhòu xūn xián zhī hòu bù yí shǒu huài guó fǎ kāi pān yuán zhī mén
侂胄勋贤之后，不宜首坏国法，开攀援之门。
zòu rù shǒu zhào lìng shū xíng mào fù zòu tuō zhòu sì nián jiān yǐ zhuǎn èr shí qī nián hé zhuǎn zhī guān jīn yòu yù chāo shòu sì jiē fù zhuǎn èr shí nián zhī guān shì cháo tíng guān jué zhuān xùn tuō zhòu zhī qiú fēi suǒ yǐ wéi mó lì zhī jù yě
"奏入，手诏令书行，袤复奏："侂胄四年间已转二十七年合转之官，今又欲超授四阶，复转二十年之官，是朝廷官爵专徇侂胄之求，非所以为摩厉之具也。
mìng suì gé
"命遂格。
shàng yǐ jí yī zài bù xǐng zhòng huá gōng mào shàng fēng shì yuē shòu huáng shì gāo zōng lì èr shí bā nián rú yī rì bì xià suǒ qīn jiàn jīn bù dài juàn qín yǐ zōng shè fù bì xià dāng sī suǒ yǐ bù fù qí tuō wàng wù dàn yī rì zhī qín yǐ jiě dōu rén zhī huò
上以疾，一再不省重华宫，袤上封事曰："寿皇事高宗历二十八年如一日，陛下所亲见，今不待倦勤以宗社付陛下，当思所以不负其托，望勿惮一日之勤，以解都人之惑。
hòu shù rì jià jí guò zhòng huá gōng
"后数日，驾即过重华宫。
shì yù shǐ lín dà zhōng yǐ lùn shì zuǒ qiān mào lǜ zuǒ shǐ lóu yào lùn zòu shū rù bù bào jiē fēng bó bù shū huáng
侍御史林大中以论事左迁，袤率左史楼钥论奏，疏入，不报，皆封驳不书黄。
yē lǜ shì hēi fù yǐ shǒu chú zhào chéng xuān shǐ yī zài jiǎo zòu zhé fèng nèi pī tè yǔ shū xíng
耶律适嘿复以手除诏承宣使，一再缴奏，辄奉内批，特与书行。
mào yán tiān xià zhě zǔ zōng zhī tiān xià jué lù zhě zǔ zōng zhī jué lù shòu huáng yǐ zǔ zōng zhī tiān xià chuán bì xià ān kě sī yòng zǔ zōng jué lù ér jiā yú gōng yì bù yǔn zhī rén zāi
袤言："天下者祖宗之天下，爵禄者祖宗之爵禄，寿皇以祖宗之天下传陛下，安可私用祖宗爵禄而加于公议不允之人哉？
shū rù shàng zhèn nù liè qù hòu zòu fù qián èr zòu chū
"疏入，上震怒，裂去后奏，付前二奏出。
mào yǐ hòu zòu bù bào shǐ lì shōu gé mìng suì bù xíng
袤以后奏不报，使吏收阁，命遂不行。
zhōng gōng yè jiā miào guān lì tuī shǎng zhě bǎi qī shí yǒu èr rén mào lì yán qí làn qǐ tòng cái jié shàng cóng zhī
中宫谒家庙，官吏推赏者百七十有二人，袤力言其滥，乞痛裁节，上从之。
cháng yīn dēng duì zhuān lùn fèi fǎ yòng lì zhī bì zhì shì fù shēn yán zhī
尝因登对，专论废法用例之弊，至是复申言之。
chú lǐ bù shàng shū
除礼部尚书。
jià dāng yì zhòng huá gōng fù yǐ jí bù chū lǜ tóng liè zòu yán shòu huáng yǒu miǎn dào gōng zhī mìng yuàn lì qǐng ér wǎng shù jī kě yǐ wèi shì qún yí zēng guāng xiào zhì
驾当诣重华宫，复以疾不出，率同列奏言："寿皇有免到宫之命，愿力请而往，庶几可以慰释群疑，增光孝治。
hòu sān rì jià suí chū zhōng wài huān hū
"后三日，驾随出，中外欢呼。
jiān shì dú shàng fēng shì yuē jìn nián yǐ lái gěi shè tái jiàn lùn shì wǎng wǎng bù xíng rú huáng shang zhèng rǔ xié shì qiān yán yī yuè rú chén yuán zhě fèng cí rén qíng gù yǐ jīng è zhì jiāng tè lì zhào yóu wéi hài wén
兼侍读，上封事曰："近年以来，给舍、台谏论事，往往不行，如黄裳、郑汝谐事迁延一月，如陈源者奉祠，人情固已惊愕，至姜特立召，尤为骇闻。
xiàng tè lì dé zhì zhī shí chāng yán tái jiàn jiē qí mén rén qiè nòng wēi fú yī dàn chì qù mò bù sòng bì xià yīng duàn
向特立得志之时，昌言台谏皆其门人，窃弄威福，一旦斥去，莫不诵陛下英断。
jīn jù zhào zhī zì gǔ qù xiǎo rén shén nán pì chú màn cǎo yóu qiě fù shēng kuàng jiā fēng zhí hu
今遽召之，自古去小人甚难，譬除蔓草，犹且复生，况加封植乎？
ruò yǐ yuán tè lì yǒu láo yōu yǐ wài rèn huò jiā xī jī wú suǒ bù kě
若以源、特立有劳，优以外任，或加锡赍，无所不可。
bǐ qí xián fèi yǐ jiǔ hán fèn xù yuàn dài cǐ ér fā tǎng fù hū zhī bì jiāng qián yǐn dǎng lèi lì pái yì jǐ cháo tíng wú yóu ān jìng
彼其闲废已久，含愤蓄怨，待此而发，傥复呼之，必将潜引党类，力排异己，朝廷无由安静。
shí shàng yǐ shǔ jí guó shì duō chuǎn mào jī yōu chéng jí qǐng gào bù bào
时上已属疾，国事多舛，袤积忧成疾，请告，不报。
jí dǔ qǐ zhì shì yòu bù fú suì zú nián qī shí
疾笃乞致仕，又不服，遂卒，年七十。
yí zòu dà lüè quàn shàng yǐ xiào shì liǎng gōng yǐ qín kāng shù zhèng chá xié nìng hù shàn lèi
遗奏大略劝上以孝事两宫，以勤康庶政，察邪佞，护善类。
yòu kǒu zhàn yí shū bié zhèng fǔ
又口占遗书别政府。
míng nián zhuǎn zhèng fèng dài fū zhì shì
明年，转正奉大夫致仕。
zèng jīn zǐ guāng lù dài fu
赠金紫光禄大夫。
mào shǎo cóng yù chū wāng yīng chén yóu
袤少从喻樗、汪应辰游。
chū xué yú yáng shí shí chéng yí gāo dì yě
樗学于杨时，时，程颐高弟也。
fāng qián dào chún xī jiān chéng shì xué shāo zhèn jì zhī zhě mù wéi dào xué jiāng gōng zhī
方乾道、淳熙间，程氏学稍振，忌之者目为道学，将攻之。
mào zài yè yuán shǒu yán fu dào xué zhě yáo shùn suǒ yǐ dì yǔ tāng wǔ suǒ yǐ wáng zhōu gōng kǒng mèng suǒ yǐ shè jiào
袤在掖垣，首言："夫道学者，尧、舜所以帝，禹、汤、武所以王，周公、孔、孟所以设教。
jìn lì cǐ míng dǐ zǐ shì jūn zǐ gù lín cái bù gǒu de suǒ wèi lián jiè ān pín shǒu fèn suǒ wèi tián tuì zé yán gù xíng suǒ wèi jiàn lǚ xíng jǐ yǒu chǐ suǒ wèi míng jié jiē mù zhī wéi dào xué
近立此名，诋訾士君子，故临财不苟得所谓廉介，安贫守分所谓恬退，择言顾行所谓践履，行己有耻所谓名节，皆目之为道学。
cǐ míng yī lì xián rén jūn zǐ yù zì xiàn yú shì yī jǔ zú qiě rù qí zhōng jù wú de miǎn cǐ qǐ shèng shì suǒ yí yǒu
此名一立，贤人君子欲自见于世，一举足且入其中，俱无得免，此岂盛世所宜有？
yuàn xùn míng bì zé qí shí tīng yán bì guān qí xíng rén cái zhù bù huài yú yí sì
愿徇名必责其实，听言必观其行，人才庶不坏于疑似。
xiào zōng yuē dào xué qǐ bù měi zhī míng zhèng kǒng jiǎ tuō wèi jiān shǐ zhēn wěi xiāng luàn ěr
"孝宗曰："道学岂不美之名，正恐假托为奸，使真伪相乱尔。
dài fù chū jiè chì zhī
待付出戒敕之。
mào sǐ shù nián tuō zhòu shàn guó yú shì jìn gù dào xué xián shì dài fū jiē shòu qí huò shí zhě yǐ mào wèi zhī yán
"袤死数年，侂胄擅国，于是禁锢道学，贤士大夫皆受其祸，识者以袤为知言。
cháng qǔ sūn chāo suì chū fù yǐ zì hào guāng zōng shū biǎn cì zhī
尝取孙绰《遂初赋》以自号，光宗书扁赐之。
yǒu suì chū xiǎo gǎo liù shí juǎn nèi wài zhì sān shí juǎn
有《遂初小稿》六十卷、《内外制》三十卷。
jiā dìng wǔ nián shì wén jiǎn
嘉定五年，谥文简。
zi fěi gài
子棐、概。
sūn yù lǐ bù shàng shū
孙焴，礼部尚书。
xiè è zì chāng guó lín jiāng jūn xīn yù rén
谢谔，字昌国，临江军新喻人。
yòu mǐn huì rì jì qiān yán wéi wén lì chéng
幼敏惠，日记千言，为文立成。
shào xīng èr shí qī nián zhōng jìn shì dì diào xiá zhōu yí líng xiàn zhǔ bù wèi shàng fǔ zhī lè ān duō dào jiān sī xí è shè wèi tiáo èr shí cè dà yào shǐ qí tú xiāng jiū ér yǐ xìn shǎng suí zhī qún dào guǒ jiě sàn
绍兴二十七年，中进士第，调峡州夷陵县主簿，未上，抚之乐安多盗，监司檄谔摄尉，条二十策，大要使其徒相纠而以信赏随之，群盗果解散。
jīn yū méng zhū jūn wǎng lái jìng shàng xuǎn xíng xiàn shì yǒu zhì bàn shēng
金渝盟，诸军往来境上，选行县事，有治办声。
gǎi jí zhōu lù shì cān jūn
改吉州录事参军。
qiú sǐ zhě jiù yì yǐ jiē wǎng wǎng pù gǔ
囚死者旧瘗以鞂，往往暴骨。
è bái jùn qǔ chuán guān qì cái yǐ guān liǎn zhī
谔白郡，取船官弃材以棺敛之。
jùn mín chén shì tóng qiè qí qiè yǐ táo yǒu nì zhī zhě
郡民陈氏僮窃其箧以逃，有匿之者。
chén yú guān cí guò qí shí fǎn wèi nì tóng zhě suǒ wū
陈于官，词过其实，反为匿僮者所诬。
shuài gōng mào liáng nù yù zuò yǐ zuì è wéi shū bái mào liáng chén shì huò miǎn mào liáng yì yǐ shì zhī zhī
帅龚茂良怒，欲坐以罪，谔为书白茂良，陈氏获免，茂良亦以是知之。
suì dà qīn jī mín wàn yú qiú lǐn guān lì wǎng cuò
岁大侵，饥民万余求廪，官吏罔措。
è zhí wǔ sè qí fēn bù gěi tiào qǐng kè ér dìng
谔植五色旗，分部给粜，顷刻而定。
zhī yuán zhōu fēn yí xiàn
知袁州分宜县。
xiàn jī fù yú jùn shù shí wàn suì cháng fù wài yòu zhēng mín qián èr wàn yú è nǎi shū qí bì yú zhū jiān sī qǐng miǎn zhī
县积负于郡数十万，岁常赋外，又征缗钱二万余，谔乃疏其弊于诸监司，请免之。
yǐ mǔ yōu qù
以母忧去。
xún dīng fù yōu fú què chú gàn bàn xíng zài zhū sī liáng liào yuàn
寻丁父忧，服阕，除干办行在诸司粮料院。
qiān guó zi jiān bù xún zhuó jiān chá yù shǐ
迁国子监簿，寻擢监察御史。
zòu jiǎn yuán zhōu fēn yí xiù zhōu huá tíng yuè zhuāng qián
奏减袁州分宜、秀州华亭月桩钱。
è lǐ jū shí chuàng yì yì fǎ biān wèi yī shū zhì shì shàng zhī
谔里居时，创义役法，编为一书，至是上之。
zhào xíng qí fǎ yú zhū lù mín yǐ wéi biàn
诏行其法于诸路，民以为便。
qiān shì yù shǐ zài qiān yòu jiàn yì dài fū jiān shì jiǎng
迁侍御史，再迁右谏议大夫兼侍讲。
jiǎng shàng shū yán yú shàng yuē shū zhì dào zhī běn gù guān jīng zhě dāng yǐ shū wèi běn
讲《尚书》，言于上曰："《书》，治道之本，故观经者当以《书》为本。
shàng yuē zhèn zuì xǐ yī yǐn fù shuō suǒ xué de shì jūn zhī dào
"上曰："朕最喜伊尹、傅说所学，得事君之道。
è yuē yī fu gù rán fēi chéng tāng wǔ dīng xìn yòng zhī yì ān néng zhì zhì
"谔曰："伊、傅固然，非成汤、武丁信用之，亦安能致治！
yīn lùn jí biān shì shàng yǒu chéng jī huì zhī yù è yuē jī huì suī bù kě shī jǔ shì yì bù kě qīng
"因论及边事，上有乘机会之谕，谔曰："机会虽不可失，举事亦不可轻。
shàng cháng wèn yuē wén qīng yǔ guō yōng yóu yōng xué wèn shén hǎo qǐ céng jiàn chéng yí hu
"上尝问曰："闻卿与郭雍游，雍学问甚好，岂曾见程颐乎？
è zòu yōng fù zhōng xiào cháng shì yí yōng gài de qí chuán yú fù
"谔奏："雍父忠孝尝事颐，雍盖得其传于父。
shàng suì fēng yōng wèi yí zhèng xiān shēng
"上遂封雍为颐正先生。
guāng zōng dēng jí xiàn shí zhēn yòu lùn èr jié sān jìn suǒ dāng jié zhě yuē yàn yǐn yuē wàng fèi
光宗登极，献十箴，又论二节三近：所当节者曰宴饮，曰妄费；
suǒ dāng jìn zhě yuē zhí zhèng dà chén yuē jiù xué míng rú yuē jīng yán liè zhí
所当近者曰执政大臣，曰旧学名儒，曰经筵列职。
chú yù shǐ zhōng chéng quán gōng bù shàng shū
除御史中丞，权工部尚书。
qǐng cí yǐ huàn zhāng gé zhí xué shì zhī quán zhōu yòu cí tí jǔ tài píng xīng guó gōng ér guī
请祠，以焕章阁直学士知泉州，又辞，提举太平兴国宫而归。
shào xī wǔ nián zú nián qī shí sì zèng tōng yì dài fū
绍熙五年，卒，年七十四，赠通议大夫。
è wéi wén fǎng ōu yáng xiū zēng gǒng
谔为文仿欧阳修、曾巩。
chū jū xiàn nán zhī zhú pō míng qí yàn zuò yuē gèn zhāi rén chēng gèn zhāi xiān shēng
初居县南之竹坡，名其燕坐曰艮斋，人称艮斋先生。
zhōu bì dà jiàn shì jí è xìng míng xiào zōng yuē shì wèi gèn zhāi zhě yé
周必大荐士，及谔姓名，孝宗曰："是谓艮斋者耶？
zhèn jiàn qí xìng xué yuān yuán wǔ juǎn ér de zhī yún
朕见其《性学渊源》五卷而得之"云。
yán shī lǔ zì jǐ shèng zhāng zhōu lóng xī rén
颜师鲁，字几圣，漳州龙溪人。
shào xīng zhōng zhuó jìn shì dì lì zhī pú tián fú qīng xiàn
绍兴中，擢进士第，历知莆田、福清县。
cháng jué shuǐ lì zhì sòng pì bēi xù mián sì shí lǐ
尝决水利滞讼，辟陂洫绵四十里。
suì dà qīn fā lǐn quàn fēn yǒu fāng ér bù è dí jià chuán sù bì còu shì dí gèng píng
岁大侵，发廪劝分有方而不遏籴价，船粟毕凑，市籴更平。
zhèng bó xióng wèi cháng píng shǐ jiàn yú cháo shuài chén jùn qīng yóu qì zhòng zhī
郑伯熊为常平使，荐于朝，帅陈俊卿尤器重之。
zhào wèi guān gào yuàn qiān guó zi chéng chú jiāng dōng tí jǔ
召为官告院，迁国子丞，除江东提举。
shí tiān yù tǔ rì qīng wú guāng dōu rén xiāng jīng shī lǔ bì cí yán tián lǐ wèi ān àn yù wèi qīng zhèng lìng wèi dāng zhōng xié wèi biàn tiān bù shì biàn rén zhǔ hé yáo xǐng wù
时天雨土，日青无光，都人相惊，师鲁陛辞，言："田里未安，犴狱未清，政令未当，忠邪未辨，天不示变，人主何繇省悟！
yuàn zhào zhōng wài jí chén dé shī qiú suǒ yǐ dá tiān jiè xiāo huàn wèi xíng
愿诏中外，极陈得失，求所以答天戒，销患未形。
shàng wěi qí yán
"上韪其言。
xún gǎi shǐ zhè xi
寻改使浙西。
yì fǎ bì shén xì mín zhì yǐ jī tún yīng tà zhé chǎn lì yù yì zhé pò jiā
役法敝甚，细民至以鸡豚罂榻折产力，遇役辄破家。
shī lǔ xià jiào shǔ yì yù zhèng liú shuǐ jí jī qí yì zhī xù kuān bǐ xiàn miǎn dài shū xián biàn ān zhī
师鲁下教属邑，预正流水籍，稽其役之序，宽比限，免代输，咸便安之。
yán kè suì bǎi jù wàn běn qián jiǔ bù gěi tíng zào sī yù jìn bù kě zhǐ xíng pì rì fán
盐课岁百钜万，本钱久不给，亭灶私鬻，禁不可止，刑辟日繁。
shī lǔ zǔn tǎng mín jǐn cháng sù fù jiè guān lì wú qīn yí bǐ páng lù kè dú zuì
师鲁撙帑缗，尽偿宿负，戒官吏毋侵移，比旁路课独最。
shàng wèi zhí zhèng yuē rú shēng néng bàn shì rú cǐ
上谓执政曰："儒生能办事如此。
yǔ zhí zhí mì gé
"予职直秘阁。
nóng mín yǒu kěn kuàng tǔ chéng tián wèi jí shòu zū zhě jiān háo duō wèi jǐ lì shī lǔ zòu dàn dāng zhèng qí zū fù bù yīng shéng yǐ dào zhǒng fǎ shī shào nóng zhòng běn yì
农民有垦旷土成田未及受租者，奸豪多为己利，师鲁奏："但当正其租赋，不应绳以盗种法，失劭农重本意。
zòu kě suì zhe wèi lìng
"奏可，遂著为令。
rù wèi jiān chá yù shǐ yù shì jìn yán wú suǒ ā náo
入为监察御史，遇事尽言，无所阿挠。
yǒu zì wài fǔ de nèi diàn xuān yǐn qiě jiāng bǔ yù shǐ quē yuán shī lǔ jí zòu sòng jǐng zhào zì guǎng zhōu dào zhōng bù yǔ yáng sī xù jiāo yī tán
有自外府得内殿宣引，且将补御史阙员，师鲁亟奏："宋璟召自广州，道中不与杨思勖交一谈。
li yōng chǐ wèi tǔ tū chéng cuǐ suǒ jiàn jiān cí xiàng wèi bù bài
李鄘耻为吐突承璀所荐，坚辞相位不拜。
shì dà fū wèi lùn qí cái lì shēn zhī jié dāng yǐ jǐng yōng wéi fǎ
士大夫未论其才，立身之节，当以璟、鄘为法。
jīn qí rén péng xié wèi jī rén suǒ qiè chǐ zòng cháo tíng fá cái níng shǎo cǐ bèi hu
今其人朋邪为迹，人所切齿，纵朝廷乏才，宁少此辈乎？
chén suī bù xiào xiū yǔ wéi wǔ
臣虽不肖，羞与为伍。
mìng nǎi qǐn
"命乃寝。
jì lèi zhāng lùn chú zhí shuài fān zhě bǐ nián hǎo jìn zhī tú píng shí jiāo jié quán xìng yī yū jùn fú jiē póu kè yǐ hòu bāo jū gù xī yǐ cái chēng hòu yǐ tān bài
继累章论除职帅藩者："比年好进之徒，平时交结权幸，一纡郡绂，皆掊克以厚包苴，故昔以才称，后以贪败。
shàng chū qí shū xiù zhōng xíng zhī
"上出其疏袖中，行之。
shí nián yáo tài fǔ shǎo qīng wèi guó zi jì jiǔ
十年，繇太府少卿为国子祭酒。
chū shàng yù zhí zhèng zé lǎo chéng duān zhòng zhě biǎo shuài tài xué gù yǒu shì mìng
初，上谕执政择老成端重者表率太学，故有是命。
shǒu zòu yi jiǎng míng lǐ xué yán jìn chuān záo bǐ lián chǐ xìng ér fēng sú hòu
首奏："宜讲明理学，严禁穿凿，俾廉耻兴而风俗厚。
shī lǔ xué xíng sù fú guī yuē lǜ yǐ shēn xiān yǔ zhū shēng yán zī zī yǐ zhì jǐ lì chéng wèi běn yì yóu yì zhě bì jiā jiǎng quàn yóu shì rén zhī chì lì
"师鲁学行素孚规约，率以身先，与诸生言，孳孳以治己立诚为本，艺尤异者必加奖劝，由是人知饬励。
shàng wén zhī xǐ yuē yán shī lǔ dào xué wèi jiǔ guī ju shén sù
上闻之喜曰："颜师鲁到学未久，规矩甚肃。
chú lǐ bù shì láng xún jiān lì bù
"除礼部侍郎，寻兼吏部。
yǒu zhǐ gǎi guān bān tè miǎn yǐn jiàn
有旨改官班，特免引见。
shī lǔ xiàn guī yuē zǔ zōng fǎ dù bù kě qīng chí yuàn shǐ zhōng chí jiǔ zì qiáng bù xī
师鲁献规曰："祖宗法度不可轻驰，愿始终持久，自强不息。
yīn yán cì dài duō làn yìng fèng wēi láo jiē de héng jīn yù wài cháo tíng huì rú guān zhān hé
"因言："赐带多滥，应奉微劳，皆得横金预外朝廷会，如观瞻何？
qiě chén xià fēi shí zhī cì guò yú yōu lóng
且臣下非时之赐，过于优隆；
fàn shě bù jí zhī yì yì jiā xī jī
梵舍不急之役，亦加锡赍。
suī nán tǎng fēng zhuāng bù yǔ dà nóng jīng fèi rán wú gōng láo ér gài yǔ zhī shì qì zhī yě
虽南帑封桩不与大农经费，然无功劳而概与之，是弃之也。
wàn yī yǒu wéi guó zhì biàn yù wǔ jiàn gōng lì shì zhě jiāng hé yǐ jīng chǒng zhī
万一有为国制变御侮，建功立事者，将何以旌宠之？
gāo zōng sàng zhì yī shí diǎn lǐ duō shī lǔ cái dìng yòu yǔ lǐ guān yóu mào zhèng qiáo shàng yì miào hào yǔ zài mào chuán
"高宗丧制，一时典礼多师鲁裁定，又与礼官尤袤、郑侨上议庙号，语在《袤传》。
zhào chōng yí liú lǐ xìn shǐ
诏充遗留礼信使。
chū xiǎn rén yí liú shǐ zhì jīn bì lìng zān huā tīng lè
初，显仁遗留使至金，必令簪花听乐。
shī lǔ bì cí yán guó shì jīn fēi xī bǐ jīn rén huò qiáng chén fēi lǐ shì yǐ sǐ shǒu
师鲁陛辞，言："国势今非昔比，金人或强臣非礼，誓以死守。
yán tú yàn shè lì qǐng chè lè
"沿途宴设，力请彻乐。
zhì yān shān fù cí zān huā zhí shè
至燕山，复辞簪花执射。
shí xiào zōng yǐ xiào wén shī lǔ jù jīng chén yì fǎn fù kāng kǎi gù jīn zhōng bù néng duó
时孝宗以孝闻，师鲁据经陈谊，反复慷慨，故金终不能夺。
qiān lì bù shì láng xún chú lì bù shàng shū jiān shì jiǎng lǚ kàng zhāng qǐng lǎo yǐ lóng tú gé zhí xué shì zhī quán zhōu
迁吏部侍郎，寻除吏部尚书兼侍讲，屡抗章请老，以龙图阁直学士知泉州。
tái jiàn shì cóng xiāng jì bài shū yǐn táng kǒng kuí shì yǐ liú xíng
台谏、侍从相继拜疏，引唐孔戣事以留行。
nèi yǐn zòu yán yuàn qīn xián jī xué yǐ chóng shèng dé jié qíng zhì yù yǐ yǎng qīng gōng
内引，奏言："愿亲贤积学，以崇圣德，节情制欲，以养清躬。
zài quán yīn rèn fán yuè sān nián zhuān yǐ xù mín kuān shǔ yì wéi zhèng shǐ zhì jí juān bó huò zhū shāng gǔ hú yóu fú qí qīng
"在泉因任，凡阅三年，专以恤民宽属邑为政，始至即蠲舶货，诸商贾胡尤服其清。
zài qǐ zhī quán zhōu yǐ shào xī sì nián zú yú jiā nián qī shí wǔ
再起知泉州，以绍熙四年卒于家，年七十五。
shī lǔ zì yòu zhuāng zhòng ruò chéng rén xiào yǒu tiān zhì
师鲁自幼庄重若成人，孝友天至。
chū wèi pān yú bù sàng fù yǐ guī fú jiù háng hǎi shuǐ chéng shù qiān lǐ fu sān rì dēng yú àn ér jù fēng dà zuò rén yǐ wéi xiào gǎn
初为番禺簿，丧父以归，扶柩航海，水程数千里，甫三日登于岸，而飓风大作，人以为孝感。
cháng yuē qióng dá zì yǒu dìng fēn wǎng dào xī shì tú sàng suǒ shǒu
常曰："穷达自有定分，枉道希世，徒丧所守。
gù qí dà jié què rú jīn shí suī dòng yǔ sú qíng bù hé ér zhōng xī rán xìn fú
"故其大节确如金石，虽动与俗情不合，而终翕然信服。
jiā tài èr nián zhào tè cì shì yuē dìng sù
嘉泰二年，诏特赐谥曰定肃。
yuán shū zì jī zhòng jiàn zhī jiàn ān rén
袁枢，字机仲，建之建安人。
yòu lì xué cháng yǐ xiū shēn wèi gōng fù shì guó zǐ jiàn zhōu bì dà liú gǒng jiē qī yǐ yuǎn qì
幼力学，尝以《修身为弓赋》试国子监，周必大、刘珙皆期以远器。
shì lǐ bù cí fù dì yī rén tiáo wēn zhōu pàn guān jiào shòu xīng huà jūn
试礼部，词赋第一人，调温州判官，教授兴化军。
qián dào qī nián wèi lǐ bù shì guān jiù chú tài xué lù lún duì sān shū yī lùn kāi yán lù yǐ yǎng zhōng xiào zhī qì èr lùn guī huī fù dāng tú wàn quán sān lùn shì dà fū duō xū dàn jiǎo róng lì
乾道七年，为礼部试官，就除太学录，轮对三疏，一论开言路以养忠孝之气，二论规恢复当图万全，三论士大夫多虚诞、侥荣利。
zhāng shuō zì gé mén yǐ jié yuè qiān shū mì shū fāng yǔ xué shěng tóng liáo gòng lùn zhī shàng suī róng nà ér sè bù yí
张说自阁门以节钺签枢密，枢方与学省同僚共论之，上虽容纳而色不怡。
shū tuì yì zǎi xiàng shì yǐ zòu shū qiě yuē gōng bù chǐ yǔ kuài děng wu yá
枢退诣宰相，示以奏疏，且曰："公不耻与哙等伍邪？
yú yǔn wén kuì shén
"虞允文愧甚。
shū jí qiú wài bǔ chū wèi yán zhōu jiào shòu
枢即求外补，出为严州教授。
shū cháng xǐ sòng sī mǎ guāng zī zhì tōng jiàn kǔ qí hào bó nǎi qū bié qí shì ér guàn tōng zhī hào tōng jiàn jì shì běn mò
枢常喜诵司马光《资治通鉴》，苦其浩博，乃区别其事而贯通之，号《通鉴纪事本末》。
cān zhī zhèng shì gōng mào liáng de qí shū zòu yú shàng xiào zōng dú ér jiā tàn yǐ cì dōng gōng jí fēn cì jiāng shàng zhū shuài qiě lìng shú dú yuē zhì dào jǐn zài shì yǐ
参知政事龚茂良得其书，奏于上，孝宗读而嘉叹，以赐东宫及分赐江上诸帅，且令熟读，曰："治道尽在是矣。
tā rì shàng wèn yuán shū jīn hé guān mào liáng yǐ shí duì shàng yuē kě yǔ sì jiān bù
他日，上问袁枢今何官，茂良以实对，上曰："可与寺监簿。
yú shì yǐ dà zōng zhèng bù zhào dēng duì jí yīn shǐ shū yǐ yán yuē chén qiè wén bì xià cháng dú tōng jiàn lǚ yǒu xùn cí jiàn zhū gé liàng lùn liǎng hàn suǒ yǐ xīng shuāi yǒu xiǎo rén bù kě bù qù zhī jiè dà zāi wáng yán chuí fǎ wàn shì
"于是以大宗正簿召登对，即因史书以言曰："臣窃闻陛下尝读《通鉴》，屡有训词，见诸葛亮论两汉所以兴衰，有'小人不可不去'之戒，大哉王言，垂法万世。
suì lì chén wǎng shì zì hàn wǔ ér xià zhì táng wén zōng piān tīng jiān nìng zhì yú huò luàn
"遂历陈往事，自汉武而下至唐文宗偏听奸佞，致于祸乱。
qiě yuē gù yǒu zhà wěi ér shì chéng shí xiān nìng ér shì zhōng gěng zhě gǒu bì xià rì yǔ tú shì yú wéi wò zhōng jìn tuì tiān xià shì chén kǒng bì wèi cháo tíng lèi
且曰："固有诈伪而似诚实，𪫺佞而似忠鲠者，苟陛下日与图事于帷幄中，进退天下士，臣恐必为朝廷累。
shàng gù wèi yuē zhèn bù zhì yǔ cǐ cáo tú shì wéi wò zhōng
"上顾谓曰："朕不至与此曹图事帷幄中。
shū xiè yuē bì xià zhī yán jí cǐ tiān xià zhī fú yě
"枢谢曰："陛下之言及此，天下之福也。
qiān tài fǔ chéng
迁太府丞。
shí shì dài fū pō yǒu wéi dǎng yǔ zhě
时士大夫颇有为党与者。
shū zòu yuē rén zhǔ yǒu piān dǎng zhī xīn zé chén xià yǒu péng dǎng zhī huàn
枢奏曰："人主有偏党之心，则臣下有朋党之患。
bǐ nián huò wèi bì xià chǒng rèn wǔ shì yǒu yàn bó rú shēng zhī xīn cāi yí dà chén qīn xìn zuǒ yòu nèi tíng xíng miào táng zhī shì jìn shì cān jūn guó zhī móu
比年或谓陛下宠任武士，有厌薄儒生之心，猜疑大臣，亲信左右，内庭行庙堂之事，近侍参军国之谋。
jīn suī zǒng quán gāng zhuān tīng lǎn ér huò yōng bì cōng míng qián yí wēi fú
今虽总权纲，专听览，而或壅蔽聪明，潜移威福。
yuàn kě fǒu wéi tīng yú guó rén huǐ yù bù sī yú zuǒ yòu
愿可否惟听于国人，毁誉不私于左右。
shàng fāng ruì yì běi fá shì tiān xià yǐ suǒ xiàng
"上方锐意北伐，示天下以所向。
shū zòu gǔ zhī móu rén guó zhě bì shì zhī yǐ ruò gǒu bì xià zhì fù jīn chóu chén yuàn xù wēi yǎng ruì wù shì qí xíng
枢奏："古之谋人国者，必示之以弱，苟陛下志复金仇，臣愿蓄威养锐，勿示其形。
fù chén yòng zǎi zhí tái jiàn zhī shù
"复陈用宰执、台谏之术。
shí yì zhě yù zhì zōng shì yìng jǔ suǒ shì zhī é xiàn tiān chà yuè cí jiǎn chén liáo jiàn jǔ dìng wén wǔ rèn zǐ yán tè zòu zhī děng zhǎn jiāo yīn zhī suì huǎn kē jǔ zhī qī shū wèi cǐ jiē jìn lái cóng zhǎi zhī lùn rén jūn wéi tiān shì zé bù kě xíng yě
时议者欲制宗室应举锁试之额，限添差岳祠，减臣僚荐举，定文武任子，严特奏之等，展郊禋之岁，缓科举之期，枢谓："此皆近来从窄之论，人君惟天是则，不可行也。
suì kàng shū quàn shàng tuī guǎng dà yǐ cún guó tǐ
"遂抗疏劝上推广大以存国体。
jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān fēn xiū guó shǐ chuán
兼国史院编修官，分修国史传。
zhāng dūn jiā yǐ qí tóng lǐ wǎn zhuǎn qǐng wén shì qí chuán shū yuē zi hòu wèi xiāng fù guó qī jūn
章惇家以其同里，宛转请文饰其传，枢曰："子厚为相，负国欺君。
wú wèi shǐ guān shū fǎ bù yǐn níng fù xiāng rén bù kě fù tiān xià hòu shì gōng yì
吾为史官，书法不隐，宁负乡人，不可负天下后世公议。
shí xiāng zhào xióng zǒng shǐ shì jiàn zhī tàn yuē wú kuì gǔ liáng shǐ
"时相赵雄总史事，见之叹曰："无愧古良史。
quán gōng bù láng guān lèi qiān jiān lì bù láng guān
权工部郎官，累迁兼吏部郎官。
liǎng huái hàn mìng lián shì zhēn yáng lú hé sì jùn
两淮旱，命廉视真、杨、庐、和四郡。
guī chén liǎng huái xíng shì wèi liǎng huái jiān gù zé cháng jiāng kě shǒu jīn tú zhī bèi jiāng bù zhī bǎo huái zhì zhòng bīng yú jiāng nán wěi kōng chéng yú huái shàng fēi suǒ yǐ jiè bù yú
归陈两淮形势，谓："两淮坚固则长江可守，今徒知备江，不知保淮，置重兵于江南，委空城于淮上，非所以戒不虞。
guā zhōu xīn chéng zhuān wèi tuì bǎo jīn shǐ guò ér zhǐ yì huái rén wén ér tàn jiē
瓜洲新城，专为退保，金使过而指议，淮人闻而叹嗟。
shuí wèi bì xià jiàn cǐ cè yě
谁为陛下建此策也？
qiān jūn qì shǎo jiān chú tí jǔ jiāng dōng cháng píng chá yán gǎi zhī chù zhōu fù quē zòu shì
迁军器少监，除提举江东常平茶盐，改知处州，赴阙奏事。
shū zhī shǐ huái rù duì yě cháng yán péng dǎng xiāng fù zé dà chén zhī quán zhòng yán lù yōng sè zé rén zhǔ zhī shì gū
枢之使淮入对也，尝言："朋党相附则大臣之权重，言路壅塞则人主之势孤。
shí zǎi bú yuè
"时宰不悦。
zhì shì yòu yán wēi quán zài xià zé zhǔ shì ruò gù dà chén zhú tái jiàn yǐ bì rén zhǔ zhī cōng míng
至是又言："威权在下则主势弱，故大臣逐台谏以蔽人主之聪明；
wēi quán zài shàng zé zhǔ shì qiáng gù dà chén jié tái jiàn yǐ è tiān xià zhī gōng yì
威权在上则主势强，故大臣结台谏以遏天下之公议。
jīn péng dǎng zhī jiù shàng zài tái jiàn zhī guān wèi zhèng jì gāng yán lù jiāng fù jīng zhēn yǐ
今朋党之旧尚在，台谏之官未正纪纲，言路将复荆榛矣。
chú lì bù yuán wài láng qiān dà lǐ shǎo qīng
除吏部员外郎，迁大理少卿。
tōng zhōu mín gāo shì yǐ chǎn yè shì xià dà lǐ diàn zhōng shì yù shǐ lěng shì guāng nà hòu lù qǔ bì zhī shū zhí qí shì yǐ wén rén wéi wēi zhī
通州民高氏以产业事下大理，殿中侍御史冷世光纳厚赂曲庇之，枢直其事以闻，人为危之。
shàng nù lì ba shì guāng yǐ cháo chén hé yù shǐ shí zì shū shǐ
上怒，立罢世光，以朝臣劾御史，实自枢始。
shǒu zhào quán gōng bù shì láng réng jiān guó zi jì jiǔ
手诏权工部侍郎，仍兼国子祭酒。
yīn lùn dà lǐ yù àn qǐng wài yǒu yǔ jùn zhī mìng jì ér biǎn liǎng zhì qǐn qián zhǐ
因论大理狱案请外，有予郡之命，既而贬两秩，寝前旨。
guāng zōng shòu shàn xù fù yuán guān tí jǔ tài píng xīng guó gōng zhī cháng dé fǔ
光宗受禅，叙复元官，提举太平兴国宫、知常德府。
níng zōng dēng wèi zhuó yòu wén diàn xiū zhuàn zhī jiāng líng fǔ
宁宗登位，擢右文殿修撰、知江陵府。
jiāng líng bīn dà jiāng suì huài wèi jù jìn mín wú suǒ tuō
江陵濒大江，岁坏为巨浸，民无所托。
chu gù chéng chu guān zài yān wèi shì lú xǐ mín jū zhī yǐ bèi bù yú
楚故城楚观在焉，为室庐，徙民居之，以备不虞。
zhǒng mù shù wàn yǐ wéi hàn bì mín dé zhī
种木数万，以为捍蔽，民德之。
xún wèi tái chén hé ba tí jǔ tài píng xīng guó gōng
寻为台臣劾罢，提举太平兴国宫。
zì shì sān fèng cí lì shàng qǐng zhì bǐ zhī shū fù táo lìng
自是三奉祠，力上请制，比之疏傅、陶令。
kāi xǐ yuán nián zú nián qī shí wǔ
开禧元年，卒，年七十五。
zì shì xián jū shí zài zuò yì zhuàn jiě yì jí biàn yì tóng zǐ wèn děng shū cáng yú jiā
自是闲居十载，作《易传解义》及《辩异》、《童子问》等书藏于家。
li chūn zì shòu wēng míng zhōu yǒng nián rén
李椿，字寿翁，洺州永年人。
fù shēng jìn shì qǐ jiā
父升，进士起家。
jìng kāng zhī nán shēng yì qí fù yǐ bèi shòu rèn yǔ zhǎng zǐ jù zú
靖康之难，升翼其父，以背受刃，与长子俱卒。
chūn nián shàng yòu gǎo bìn fó sì shēn cuì ér xiáng shi zhī
椿年尚幼，藁殡佛寺，深竁而详识之；
fèng jì mǔ nán zǒu jiān kǔ bèi cháng jié lì yǐ yǎng
奉继母南走，艰苦备尝，竭力以养。
yǐ fù zé bǔ dí gōng láng lì guān zhì níng guó jūn jié dù tuī guān
以父泽，补迪功郎，历官至宁国军节度推官。
zhì háo mín wěi quàn hái chén shì tián lì cái jīng qiáng rén chēng zhī
治豪民伪券，还陈氏田，吏才精强，人称之。
zhāng jùn pì wèi zhì sī zhǔn bèi chāi qiǎn cháng yǐ zì suí
张浚辟为制司准备差遣，常以自随。
chūn bēn zǒu huái diàn suí liú mín bù tún shù chá lú shòu jūn qíng xiāng shì shān shuǐ zhài xiǎn yào zhōu mì jīng shěn suǒ zhù wèi duō
椿奔走淮甸，绥流民，布屯戍，察庐、寿军情，相视山水砦险要，周密精审，所助为多。
lóng xīng yuán nián chūn
隆兴元年春，
zhū jiāng yǒu yǐ běi tǎo zhī yì shàng wén zhě
诸将有以北讨之议上闻者，
shì xià dū fǔ
事下督府，
chūn fāng fèng xí zhì cháo
椿方奉檄至巢，
jí zòu jì jùn yuē fù chóu fá dí
亟奏记浚曰："复雠伐敌，
tiān xià dà yì
天下大义，
bù chū dū fǔ ér chū zhū jiāng
不出督府而出诸将，
kuàng fān lí bù gù
况藩篱不固，
chǔ bèi bù fēng
储备不丰，
jiāng duō ér fēi cái
将多而非才，
bīng ruò ér wèi liàn
兵弱而未练，
yì lùn bù dìng
议论不定，
zòng de qí de
纵得其地，
wèi yì shǒu yě
未易守也。
jì ér shī chū wú gōng
"既而师出无功。
jùn cháng tàn shí cái zhī nán chūn yuē qǐ kě hòu wū tiān xià wú rén wéi bù è nì ěr ér gān xùn zhì zé zhù qí kěn lái ěr
浚尝叹实才之难，椿曰："岂可厚诬天下无人，唯不恶逆耳而甘逊志，则庶其肯来耳。
jùn fù chú yòu xiāng chūn zhī shì bù kě wèi quàn zhī qù
"浚复除右相，椿知事不可为，劝之去。
míng nián chūn jùn chū shì shī chūn yuē xiǎo rén zhī dǎng yǐ shèng gōng wú gù qù cháo tíng zōng jì bì wēi
明年春，浚出视师，椿曰："小人之党已胜，公无故去朝廷，踪迹必危。
fù shēn qián shuō shén kǔ
"复申前说甚苦。
jùn xīn shì zhī ér zì yǐ zōng chén rèn tiān xià zhī zhòng bù rěn jué qù wèi jǐ guǒ ba
浚心是之，而自以宗臣任天下之重，不忍决去，未几果罢。
jiān dēng wén gǔ yuàn yǒu suǒ bù lè qǐng tōng pàn lián zhōu yǐ guī
监登闻鼓院，有所不乐，请通判廉州以归。
wèi shàng zhào duì zhī è zhōu
未上，召对，知鄂州。
qǐng xíng kěn tián fù hù shù qiān kuàng shì dà bì
请行垦田，复户数千，旷士大辟。
yí guǎng xī tí diǎn xíng yù yù wèi jìng zhě yī yǐ píng jué zhī shì suǒ yí shù shí bǎi rén
移广西提点刑狱，狱未竟者，一以平决之，释所疑数十百人。
zòu ba zhāo zhōu jīn kēng jìn shì zhě wú shì nán wù
奏罢昭州金坑，禁仕者毋市南物。
yí hú běi cáo shì suì dà qīn guān qiáng mín zhèn tiào qiě xià qí jià mǐ bù zhì yì jiān shí
移湖北漕，适岁大侵，官强民振粜，且下其价，米不至，益艰食。
chūn sǔn suǒ qiáng tiào shù ér bù è qí zhí wèi jǐ mǐ zhōu còu jí jià jiǎn shí sān
椿损所强粜数而不遏其直，未几米舟凑集，价减十三。
měi xíng bù bì qián qī jiè lì jù zhōu xiàn suǒ dāng wèn shì liè wéi jí dān chē yǐ xíng suǒ zhì qǔ lì zú bèi shǐ lìng
每行部，必前期戒吏具州县所当问事列为籍，单车以行，所至取吏卒备使令。
fán yǐ lì zhì kuì yī bù shòu yán shì zhě qǐng xià zhū dào wèi shì
凡以例致馈，一不受，言事者请下诸道为式。
zhào wèi lì bù láng guān lùn guǎng xī yán fǎ xiào zōng shì qí shuō suì gǎi fǎ yān
召为吏部郎官，论广西盐法，孝宗是其说，遂改法焉。
chú shū mì yuàn jiǎn xiáng
除枢密院检详。
xiǎo lì chí nán dān zhōu mò qiú biǎo qiú zì yí zhōu shì mǎ zhě yīn qiān shū zhāng shuō yǐ wén
小吏持南丹州莫酋表，求自宜州市马者，因签书张说以闻。
chūn wèi yōng yuǎn yi jìn gù qiān zhī qǐ wú yì
椿谓："邕远宜近，故迁之，岂无意？
jīn mò shì fāng héng nài hé dào zhī yǐ zhōng guó dì lǐ zhī jìn
今莫氏方横，奈何道之以中国地里之近？
xiǎo lì wàng zuò jiāng qǐ biān xìn qǐng lùn rú fǎ
小吏妄作，将启边衅，请论如法。
shuō nù chūn yīn qiú qù shàng wèi yù lìng ān zhí
"说怒，椿因求去，上慰谕令安职。
qiān zuǒ sī fù qǐng wài chú zhí lóng tú gé hú nán yùn fù
迁左司，复请外，除直龙图阁、湖南运副。
jiān qǐng shí sān shì tóng rì bào kě dà zhě jiǎn guì yáng jūn yuè zhuāng qián wàn èr qiān mín sǔn mín shuì zhé yín zhī zhí mín kè shí jì zhī
兼请十三事，同日报可，大者减桂阳军月桩钱万二千缗，损民税折银之直，民刻石纪之。
chú sī nóng qīng
除司农卿。
chūn huì dà nóng suì yòng mǐ bǎi qī shí wàn hú ér shěng cāng jiàn mǐ jǐn zhī yī èr yuè tàn yuē zhēn suǒ wèi guó fēi qí guó yǐ
椿会大农岁用米百七十万斛，而省仓见米仅支一二月，叹曰："真所谓国非其国矣。
lì qǐng suì chǔ èr bǎi wàn hú wèi yī nián zhī xù
"力请岁储二百万斛为一年之蓄。
zé lín ān shǒu chūn zài yì zhōng zhí zhèng huò wèi qí yú rén wú wěi qū shàng yuē zhèng yù de rú cǐ rén
择临安守，椿在议中，执政或谓其于人无委曲，上曰："正欲得如此人。
suì jiān lín ān fǔ shì shì sān yuè jìng yǐ xìng bù biàn jiě qù
"遂兼临安府，视事三月，竟以幸不便解去。
chūn zài cháo yù shì zhé yán zhí zhèng gù bú yuè
椿在朝，遇事辄言，执政故不悦。
jí shì zhuǎn duì yòu yán jūn yǐ gāng jiàn wèi tǐ ér xū zhōng wèi yòng chén yǐ róu shùn wèi tǐ ér gāng zhōng wèi yòng
及是转对，又言："君以刚健为体而虚中为用，臣以柔顺为体而刚中为用。
bì xià de xū zhōng zhī dào yǐ xíng gāng jiàn zhī dé yǐ
陛下得虚中之道，以行刚健之德矣。
zài tíng zhī chén wèi jiàn qí néng yǐ gāng zhōng shǒu róu shùn ér shì bì xià zhě yě
在廷之臣，未见其能以刚中守柔顺而事陛下者也。
zhí zhèng zī bú yuè chū zhī wù zhōu
"执政滋不悦，出知婺州。
huì zhào shì niú jīn fán wǔ qiān jīn
会诏市牛筋，凡五千斤。
chūn zòu yī niú zhī jīn cái sì liǎng shì yù tú èr wàn niú yě
椿奏："一牛之筋才四两，是欲屠二万牛也。
shàng wù wèi shōu qián zhào
"上悟，为收前诏。
chú lì bù shì láng yòu jí yán hūn sì zhī shèng yuē zì gǔ huàn guān zhī shèng shuāi xì guó jiā xīng wáng
除吏部侍郎，又极言阍寺之盛，曰："自古宦官之盛衰，系国家兴亡。
qí shèng yě shǐ zé rén wèi zhī shén zé rén è zhī jí zé qún qǐ ér gōng zhī
其盛也，始则人畏之，甚则人恶之，极则群起而攻之。
hàn táng wù lùn jìng kāng míng shòu zhī huò wèi yuǎn bì yǒu yǐ cái zhì zhī bù shǐ zhì jí zé guó jiā miǎn yú qián rì zhī huàn huàn guān yì bǎo qí fù guì
汉、唐勿论，靖康、明受之祸未远，必有以裁制之，不使至极，则国家免于前日之患，宦官亦保其富贵。
mén jìn gōng jiè zhī wài wù de yù wài shì yán jìn shì dà fū bīng jiāng guān yǔ zhī jiāo tōng
门禁宫戒之外，勿得预外事，严禁士大夫兵将官与之交通。
shàng wén jìng kāng míng shòu yǔ cù è jiǔ zhī yuē yòu yì wén cǐ
"上闻靖康、明受语，蹙頞久之，曰："幼亦闻此。
yīn nà shū xiù zhōng yǐ rù
"因纳疏袖中以入。
zuì hòu jí yán dāng yù biān bèi rú yù bǎo huái zé chǔ zhōu xū yí zhāo xìn háo liáng wō kǒu huā yè zhèng yáng guāng zhōu jiē bù kě yǐ bù shǒu
最后极言："当预边备，如欲保淮，则楚州、盱眙、昭信、濠梁、涡口、花靥、正阳、光州皆不可以不守；
rú yù bǎo jiāng zé gāo yóu liù hé wǎ liáng rú xū cháo hú běi xiá yì yào dì yě
如欲保江，则高邮、六合、瓦梁、濡须、巢湖、北峡亦要地也。
yǐ bìng qǐng cí bù xǔ miàn qǐng yì lì nǎi chú jí yīng diàn xiū zhuàn zhī níng guó fǔ gǎi tài píng zhōu cì shàng fāng zhēn jì yǐ qiǎn
以病请祠，不许，面请益力，乃除集英殿修撰、知宁国府，改太平州，赐尚方珍剂以遣。
jì zhì lì tú shàng liú zhī bèi qǐng xuǎn jiāng liàn xí huǎn jí liè jiàn shàng kě yǐ yuán dōng guān rú xū xià kě yǐ yīng cǎi shí
既至，力图上流之备，请选将练习，缓急列舰，上可以援东关、濡须，下可以应采石。
nián liù shí jiǔ shàng zhāng qǐng lǎo yǐ fū wén gé dài zhì zhì shì
年六十九，上章请老，以敷文阁待制致仕。
yuè zài suì shàng niàn hú nán bīng yì zhī yú yù zhèn ān zhī wèi chūn zhòng hòu kě yǐ mìng dài zhì xiǎn mó gé zhī tán zhōu hú nán ān fǔ shǐ
越再岁，上念湖南兵役之余，欲镇安之，谓椿重厚可倚，命待制显谟阁、知潭州、湖南安抚使。
lèi cí bù huò nǎi miǎn qǐ zhì zé fǔ mó diāo zhài qì xiàng yī rú shèng shí
累辞不获，乃勉起，至则抚摩凋瘵，气象一如盛时。
fù jiǔ shuì fǎ rén yǐ wéi biàn
复酒税法，人以为便。
suì hàn fā lǐn quàn fēn juān zū shí yī wàn tiào cháng píng mǐ èr wàn huó shù wàn rén
岁旱，发廪劝分，蠲租十一万，粜常平米二万，活数万人。
tán xīn zhì fēi hǔ jūn huò yǐ wéi fēi biàn chūn yuē cháng shā yī dōu huì kòng è hú lǐng zhèn fǔ mán yáo èr shí nián jiān dà dào sān qǐ hé kě wú yī jūn
潭新置飞虎军，或以为非便，椿曰："长沙一都会，控扼湖、岭，镇抚蛮徭，二十年间，大盗三起，何可无一军？
qiě yǐ fèi xiàn guān mín qián sì shí èr wàn hé kě fèi yé
且已费县官缗钱四十二万，何可废耶？
yì zài yù zhī ér yǐ
亦在驭之而已。
wèi mǎn suì fù gào guī jìn fū wén gé zhí xué shì zhì shì cháo bài mìng xī dēng zhōu guī lǎo yě táng shàng
"未满岁，复告归，进敷文阁直学士致仕，朝拜命，夕登舟，归老野塘上。
chūn nián shí wǔ suì bì dì nán lái pín wú yǐ wéi yǎng bù dé zhuān lì yú xué
椿年十五岁避地南来，贫无以为养，不得专力于学。
nián sān shí shǐ xué yì qí yán yú cháo tíng cuò zhū xíng shì jiē yì zhī yòng
年三十始学《易》，其言于朝廷，措诸行事，皆《易》之用。
nì rán yǒu shǒu cún xīn měi zhǔ yú hòu yóu è fó lǎo xié shuō
嶷然有守，存心每主于厚，尤恶佛老邪说。
chún xī shí nián zú nián qī shí sān
淳熙十年，卒，年七十三。
zhū xī cháng míng qí mù wèi qí nì zhī dé shī bù jiǎ shī guī bù ē zhǔ hǎo bù guǐ shí yù yún
朱熹尝铭其墓，谓其"逆知得失，不假蓍龟"，"不阿主好，不诡时誉"云。
liú yí fèng zì sháo měi pǔ zhōu rén
刘仪凤，字韶美，普州人。
shǎo yǐ wén yè zuǒ chéng féng xiè xiè shén tuī xǔ suì zhī míng
少以文谒左丞冯澥，澥甚推许，遂知名。
shào xīng èr nián dēng jìn shì dì
绍兴二年，登进士第。
bào fù tì tǎng bù shì shēng chǎn yú shì jìn tián rú yě
抱负倜傥，不事生产，于仕进恬如也。
zhuó dì shí nián shǐ fù diào wèi suì níng fǔ zhī péng xī jiān zī zhōu zī yáng xiàn jiǔ shuì wèi guǒ zhōu róng zhōu yuàn
擢第十年，始赴调，尉遂宁府之蓬溪，监资州资阳县酒税，为果州、荣州掾。
shào xīng èr shí qī nián yǒu zhǐ lìng shì cóng jiàn shì qǐ jū láng zhào kuǐ jǔ yí fèng chēng qí fù yǒu cí huá tián yú jìn qǔ
绍兴二十七年，有旨令侍从荐士，起居郎赵逵举仪凤，称其"富有词华，恬于进取。
zǎi zhí shàng qí míng shàng yuē shǔ rén dào yuǎn wén xué xíng yì yǒu kě yòng zhě bù yóu lùn jiàn hé yuán zhī zhī
"宰执上其名，上曰："蜀人道远，文学行义有可用者，不由论荐，何缘知之？
qián cǐ shǔ shì huàn zhě lì duō gé jué bù dé yī zhì cháo tíng shū kě xī yě
前此蜀仕宦者例多隔绝，不得一至朝廷，殊可惜也。
zì qín guì zhuān quán shēn yì shǔ shì gù shàng yǔ jí zhī
"自秦桧专权，深抑蜀士，故上语及之。
xún chú zhū wáng gōng dà xiǎo xué jiào shòu
寻除诸王宫大小学教授。
zhào shì guǎn zhí cí yǐ jiǔ lí chǎng wū gǎi guó zǐ jiàn chéng
召试馆职，辞以久离场屋，改国子监丞。
zǎi xiàng yǐ qí míng shì qiān mì shū chéng lǐ bù yuán wài láng
宰相以其名士，迁秘书丞、礼部员外郎。
suǒ cǎo jiān zòu yǐ diǎn yǎ chēng
所草笺奏，以典雅称。
xiào zōng shòu shàn yì shàng guāng yáo shòu shèng zūn hào cè bǎo yǒu yù sì qīn zōng fú chú zhě tài cháng bó shì lín lì wèi táng xiàn zōng shàng shùn zōng cè bǎo zài dé zōng fú zhōng bù bì bì bèi lè ér bù zuò kě yě
孝宗受禅，议上"光尧寿圣"尊号册宝，有欲俟钦宗服除者，太常博士林栗谓："唐宪宗上顺宗册宝在德宗服中，不必避，备乐而不作可也。
yí fèng dú shàng yì yuē jǐn àn shàng zūn hào shì shǔ jiā lǐ lèi cháo bì sì jiāo sì qìng chéng rán hòu jǔ xíng
"仪凤独上议曰："谨按上尊号事属嘉礼，累朝必俟郊祀庆成然后举行。
tài shàng huáng dì wèi qīn zōng bèi lǐ zhōng zhì jiàn yú zhào shū
太上皇帝为钦宗备礼终制，见于诏书。
yì zhě yǐn xiàn zōng gù shì kǎo zhī táng shǐ zì wǔ dé yǐ lái jiē yòng yì yuè zhī zhì yǔ běn cháo shì tǐ dà xiāng yuǎn yě
议者引宪宗故事，考之唐史，自武德以来，皆用易月之制，与本朝事体大相远也。
qǐ hou qīn zōng zhōng zhì jiǎn jǔ yǐ xíng zé guó jiā shèng měi zhǔ shàng shì qīn qíng shí chēng yǐ
乞候钦宗终制，检举以行，则国家盛美，主上事亲情实称矣。
yì zhě suī shì qí yán rán wèi shì qīn dāng quán yi ér cóng hòu jìng yòng lì yì yí fèng fù zhēng biàn bù yǐ
"议者虽是其言，然谓事亲当权宜而从厚，竟用栗议，仪凤复争辨不已。
xún jiān guó shǐ yuàn biān xiū guān jiān quán mì shū shǎo jiān
寻兼国史院编修官兼权秘书少监。
qián dào yuán nián qiān bīng bù shì láng jiān shì jiǎng
乾道元年，迁兵部侍郎兼侍讲。
yí fèng zài cháo shí nián měi guī jí nì qí chē qí jiōng qí mén hù kè zhì wú qīn shū jiē bù dé jiàn zhèng fǔ lěi yuè shǐ yī shàng yè rén yóu qí ào fèng rù bàn yǐ chǔ shū fán wàn yú juǎn guó shǐ lù wú yí zhě
仪凤在朝十年，每归即匿其车骑，扃其门户，客至，无亲疏皆不得见，政府累月始一上谒，人尤其傲，奉入，半以储书，凡万余卷，国史录无遗者。
yù shǐ zhāng zhī gāng lùn yí fèng lù sì kù shū běn yǐ chuán sī shì suì chì guī shǔ
御史张之纲论仪凤录四库书本以传私室，遂斥归蜀。
sān nián shí èr yuè fǔ chén jìn qián shì cóng dāng fù zhí zhě shàng yuē liú yí fèng wú zuì kě yǔ fù jí yīng diàn xiū zhuàn
三年十二月，辅臣进前侍从当复职者，上曰："刘仪凤无罪，可与复集英殿修撰。
qǐ zhī qióng zhōu wèi shàng gǎi hàn zhōu guǒ zhōu bà guī
"起知邛州，未上，改汉州、果州，罢归。
chún xī èr nián shí èr yuè bǐng shēn zú nián liù shí liù
淳熙二年十二月丙申，卒，年六十六。
yí fèng kǔ xué zhì lǎo bù juàn yóu gōng yú shī
仪凤苦学，至老不倦，尤工于诗。
rán pō mù jìn rén jiǎn ào zhī fēng bù lè yǔ yōng bèi jiē gù píng shēng duō cèng dèng yī diē suì bù zhèn yún
然颇慕晋人简傲之风，不乐与庸辈接，故平生多蹭蹬，一跌遂不振云。
zhāng xiào xiáng zì ān guó lì yáng wū jiāng rén
张孝祥，字安国，历阳乌江人。
dú shū guò yī mù bù wàng xià bǐ qǐng kè shù qiān yán nián shí liù lǐng xiāng shū zài jǔ guān lǐ xuǎn
读书过一目不忘，下笔顷刻数千言，年十六，领乡书，再举冠里选。
shào xīng èr shí sì nián tíng shì dì yī
绍兴二十四年，廷试第一。
shí cè wèn shī yǒu yuān yuán qín xūn yǔ cáo guān jiē lì gōng chéng shì zhuān mén zhī xué xiào xiáng dú bù gōng
时策问师友渊源，秦埙与曹冠皆力攻程氏专门之学，孝祥独不攻。
kǎo guān yǐ dìng xūn guān duō shì xiào xiáng cì zhī cáo guān yòu cì zhī
考官已定埙冠多士，孝祥次之，曹冠又次之。
gāo zōng dú xūn cè jiē qín guì yǔ yú shì zhuó xiào xiáng dì yī ér xūn dì sān shòu chéng shì láng qiān shū zhèn dōng jūn jié dù pàn guān
高宗读埙策皆秦桧语，于是擢孝祥第一，而埙第三，授承事郎、签书镇东军节度判官。
yù zǎi xiàng yuē zhāng shì xiào xiáng cí hàn jù měi
谕宰相曰："张栻孝祥词翰俱美。
xiān shì shàng zhī yì xūn ér zhuó xiào xiáng yě qín guì yǐ nù jì zhī xiào xiáng nǎi qí zhī zǐ qí yǔ hú yín hòu guì sù hàn yín qiě chàng dì hòu cáo yǒng yī xiào xiáng yú diàn tíng yǐ qǐng hūn wéi yán xiào xiáng bù dá yǒng hàn zhī
先是，上之抑埙而擢孝祥也，秦桧已怒，既知孝祥乃祁之子，祁与胡寅厚，桧素憾寅，且唱第后，曹泳揖孝祥于殿庭，以请婚为言，孝祥不答，泳憾之。
yú shì fēng yán zhě wū qí yǒu fǎn móu xì zhào yù
于是风言者诬祁有反谋，系诏狱。
huì guì sǐ shàng jiāo sì zhī èr rì wèi liáng chén mì zòu sàn yù shì zuì suì yǐ xiào xiáng wèi mì shū shěng zhèng zì
会桧死，上郊祀之二日，魏良臣密奏散狱释罪，遂以孝祥为秘书省正字。
gù shì diàn shì dì yī rén cì jǔ shǐ zhào xiào xiáng dì fǔ yī nián de zhào yóu cǐ
故事，殿试第一人，次举始召，孝祥第甫一年得召由此。
chū duì shǒu yán qǐ zǒng lǎn quán gāng yǐ jǐn gēng huà zhī měi
张孝祥首次回答皇上的提问，首先说请皇上总揽朝纲大权以使国家变得更加完善。
yòu yán guān lì wǔ gù xiāng yì bìng yuán wén zhì yǒu sī guān wàng duàn liàn ér chéng zuì qǐ lìng yǒu sī jí gǎi zhèng
又言："官吏忤故相意，并缘文致，有司观望锻炼而成罪，乞令有司即改正。
yòu yán wáng ān shí zuò rì lù yī shí zhèng shì měi zé guī jǐ
"又言："王安石作《日录》，一时政事，美则归己。
gù xiāng xìn rèn zhī zhuān fēi tè ān shí
故相信任之专，非特安石。
chén jù qí zuò shí zhèng jì yì rú ān shí zhuān yòng jǐ yì qǐ qǔ yǐ xiū rì lì xiáng shěn shì zhèng chù sī shuō yǐ chuí wú qióng
臣惧其作《时政记》，亦如安石专用己意，乞取已修《日历》详审是正，黜私说以垂无穷。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qiān jiào shū láng
迁校书郎。
zhī shēng tài miào xiào xiáng xiàn wén yuē yuán zhī yǐ dà běn wèi lì wéi yán qiě yán zhī zài rén zōng yīng zōng zhī shì tiān yì kě jiàn qǐ zǎo dìng dà jì
芝生太庙，孝祥献文曰《原芝》，以大本未立为言，且言："芝在仁宗、英宗之室，天意可见，乞早定大计。
qiān shàng shū lǐ bù yuán wài láng xún wèi qǐ jū shè rén quán zhōng shū shè rén
"迁尚书礼部员外郎，寻为起居舍人、权中书舍人。
chū xiào xiáng dēng dì chū tāng sī tuì zhī mén sī tuì wèi xiāng zhuó xiào xiáng shén jùn
初，孝祥登第，出汤思退之门，思退为相，擢孝祥甚峻。
ér sī tuì sù bù xǐ wāng chè xiào xiáng yǔ chè tóng wèi guǎn zhí chè lǎo chéng zhòng hòu ér xiào xiáng nián shào qì ruì wǎng wǎng líng fú zhī
而思退素不喜汪澈，孝祥与澈同为馆职，澈老成重厚，而孝祥年少气锐，往往陵拂之。
zhì shì chè wèi yù shǐ zhōng chéng shǒu hé xiào xiáng jiān bù zài lú qǐ xià xiào xiáng suì ba tí jǔ jiāng zhōu tài píng xīng guó gōng yú shì tāng sī tuì zhī kè shāo shāo bèi zhú
至是澈为御史中丞，首劾孝祥奸不在庐杞下，孝祥遂罢，提举江州太平兴国宫，于是汤思退之客稍稍被逐。
xún chú zhī fǔ zhōu
寻除知抚州。
nián wèi sān shí lì shì jīng què lǎo yú zhōu xiàn zhě suǒ bù jí
年未三十，莅事精确，老于州县者所不及。
xiào zōng jí wèi fù jí yīng diàn xiū zhuàn zhī píng jiāng fǔ
孝宗即位，复集英殿修撰，知平江府。
shì fán jù xiào xiáng pōu jué tíng wú zhì sòng
事繁剧，孝祥剖决，庭无滞讼。
shǔ yì dà xìng bìng hǎi náng tuó wèi jiān lì xiào xiáng bǔ zhì jí qí jiā de gǔ sù shù wàn
属邑大姓并海囊橐为奸利，孝祥捕治，籍其家得谷粟数万。
míng nián wú zhōng dà jī qì lài yǐ jì
明年，吴中大饥，迄赖以济。
zhāng jùn zì shǔ hái cháo jiàn xiào xiáng zhào fù xíng zài
张浚自蜀还朝，荐孝祥，召赴行在。
xiào xiáng jì sù wèi tāng sī tuì suǒ zhī jí shòu jùn jiàn sī tuì bú yuè
孝祥既素为汤思退所知，及受浚荐，思退不悦。
xiào xiáng rù duì nǎi chén èr xiāng dāng tóng xīn lù lì yǐ fù bì xià huī fù zhī zhì
孝祥入对，乃陈"二相当同心戮力，以副陛下恢复之志。
qiě jìng kāng yǐ lái wéi hé zhàn liǎng yán yí wú qióng huò yào xiān lì zì zhì zhī cè yǐ yīng zhī
且靖康以来惟和战两言，遗无穷祸，要先立自治之策以应之。
fù yán yòng cái zhī lù tài xiá qǐ bó cǎi dù wài zhī shì yǐ bèi huǎn jí zhī yòng
"复言："用才之路太狭，乞博采度外之士以备缓急之用。
shàng jiā zhī
"上嘉之。
chú zhōng shū shè rén xún chú zhí xué shì yuàn jiān dū du fǔ cān zàn jūn shì
除中书舍人，寻除直学士院兼都督府参赞军事。
é jiān lǐng jiàn kāng liú shǒu yǐ yán zhě gǎi chú fū wén gé dài zhì liú shǒu rú jiù
俄兼领建康留守，以言者改除敷文阁待制，留守如旧。
huì jīn zài fàn biān xiào xiáng chén jīn zhī shì bù guò yù yào méng
会金再犯边，孝祥陈金之势不过欲要盟。
xuān yù shǐ hé xiào xiáng luò zhí ba
宣谕使劾孝祥落职，罢。
fù jí yīng diàn xiū zhuàn zhī jìng jiāng fǔ guǎng nán xi lù jīng lüè ān fǔ shǐ zhì yǒu shēng jī fù yǐ yán zhě ba
复集英殿修撰、知静江府、广南西路经略安抚使，治有声绩，复以言者罢。
é qǐ zhī tán zhōu wéi zhèng jiǎn yì shí yǐ wēi jì zhī hú nán suì yǐ wú shì
俄起知潭州，为政简易，时以威济之，湖南遂以无事。
fù dài zhì xǐ zhī jīng nán jīng hú běi lù ān fǔ shǐ
复待制，徙知荆南、荆湖北路安抚使。
zhù cùn jīn dī zì shì jīng zhōu wú shuǐ huàn zhì wàn yíng cāng yǐ chǔ zhū cáo zhī yùn
筑寸金堤，自是荆州无水患，置万盈仓以储诸漕之运。
qǐng cí yǐ jí zú xiào zōng xī zhī yǒu yòng cái bù jǐn zhī tàn
请祠，以疾卒，孝宗惜之，有用才不尽之叹。
jìn xiǎn mó gé zhí xué shì zhì shì nián sān shí bā
进显谟阁直学士致仕，年三十八。
xiào xiáng jùn yì wén zhāng guò rén yóu gōng hàn mò cháng qīn shū zòu zhá gāo zōng jiàn zhī yuē bì jiāng míng shì
孝祥俊逸，文章过人，尤工翰墨，尝亲书奏札，高宗见之，曰："必将名世。
dàn dù jiāng chū dà yì wéi hé zhàn zhāng jùn zhǔ fù chóu tāng sī tuì zǔ qín guì zhī shuō lì zhǔ hé xiào xiáng chū rù èr rén zhī mén ér liǎng chí qí shuō yì zhě xī zhī
"但渡江初，大议惟和战，张浚主复仇，汤思退祖秦桧之说力主和，孝祥出入二人之门而两持其说，议者惜之。
lùn yuē yóu mào xué běn chéng yí suǒ wèi lǎo chéng diǎn xíng zhě lì cháo kàng lùn yú rén zhǔ zhēng shì fēi bù yǔn bù yǐ ér néng lìng zhōng wán jié nán yǐ
论曰：尤袤学本程颐，所谓老成典刑者，立朝抗论，与人主争是非，不允不已，而能令终完节，难矣。
xiè è yán shī lǔ yuán shū lín mín zé yǐ zhì biàn wén lì cháo zé qǐ wò zhōng jiàn gè jǔ nǎi zhí wèi shì shī biǎo
谢谔、颜师鲁、袁枢临民则以治辨闻，立朝则启沃忠谏，各举乃职，为世师表。
li chūn liú yí fèng yán lùn jié gài zhe yú xíng shì
李椿、刘仪凤言论节概，著于行事。
zhāng xiào xiáng zǎo fù cái jùn lì zhèng yáng shēng dài qí liǎng chí hé zhàn jūn zǐ měi tàn xī yān
张孝祥早负才畯，莅政扬声，迨其两持和战，君子每叹息焉。