yǐn yì shàng
◎隐逸上
qi tóng wén chén tuán zhǒng fàng wàn shì li dú wèi yě xíng dūn lín bū gāo yì xú fù kǒng mín hé qún
○戚同文陈抟种放万适李渎魏野邢敦林逋高怿徐复孔旼何群
zhōng gǔ shèng rén zhī zuò yì yě yú dùn zhī shàng jiǔ yuē féi dùn wú bù lì gǔ zhī shàng jiǔ yuē bù shì wáng hóu gāo shàng qí shì
中古圣人之作《易》也,于《遁》之上九曰"肥遁,无不利",《蛊》之上九曰"不事王侯,高尚其事"。
èr yáo yǐ yáng dé chù gāo dì ér jiē yǐ yǐn yì dāng zhī
二爻以阳德处高地,而皆以隐逸当之。
rán zé yǐn dé zhī gāo yú dāng shì qí lái yě yuǎn yǐ
然则隐德之高于当世,其来也远矣。
cháo yóu suī bú jiàn yú jīng qí kě wū zāi
巢、由虽不见于经,其可诬哉。
wǔ jì zhī luàn bì shì yi duō
五季之乱,避世宜多。
sòng xìng yán xué gōng jīng zhī zhāo dié xiàn yú shǐ rán ér gāo dǎo yuǎn yǐn ruò chén tuán zhě zhōng mò de ér zhì zhī qǐ fēi èr guà zhī shàng jiǔ zhě hu
宋兴,岩穴弓旌之招,叠见于史,然而高蹈远引若陈抟者,终莫得而致之,岂非二卦之上九者乎?
zhǒng fàng zhī tú zhào duì dà tíng wěi wěi xiàn tì shǐ qí rén chū chù guǒ yǒu hé yú gèn zhī jūn zǐ shí zhǐ shí xíng rén hé jī yān
种放之徒,召对大廷,亹亹献替,使其人出处,果有合于《艮》之君子时止时行,人何讥焉。
zuò yǐn yì chuán
作《隐逸传》。
qi tóng wén zì tóng wén sòng zhī chu qiū rén
戚同文,字同文,宋之楚丘人。
shì wèi rú
世为儒。
yòu gū zǔ mǔ xié yù yú wài shì fèng yǎng yǐ xiào wén
幼孤,祖母携育于外氏,奉养以孝闻。
zǔ mǔ zú zhòu yè āi háo bù shí shù rì xiāng lǐ wèi zhī gǎn dòng
祖母卒,昼夜哀号,不食数日,乡里为之感动。
shǐ wén yì rén yáng què jiào shòu shēng tú rì guò qí xué shè yīn shòu lǐ jì suí jí chéng sòng rì fěng yī juàn què yì ér liú zhī
始,闻邑人杨悫教授生徒,日过其学舍,因授《礼记》,随即成诵,日讽一卷,悫异而留之。
bù zhōng suì bì sòng wǔ jīng què jí qī yǐ nǚ dì
不终岁毕诵《五经》,悫即妻以女弟。
zì shì mí yì qín lì dú shū lěi nián bù jiě dài
自是弥益勤励读书,累年不解带。
shí jìn mò sāng luàn jué yì lù shì qiě sī jiàn hùn yī suì yǐ tóng wén wèi míng zì
时晋末丧乱,绝意禄仕,且思见混一,遂以"同文"为名字。
què cháng miǎn zhī shì tóng wén yuē zhǎng zhě bù shì tóng wén yì bù shì
悫尝勉之仕,同文曰:"长者不仕,同文亦不仕。
què yī jiāng jūn zhào zhí jiā yù jí bù qǐ yǐ jiā shì tuō tóng wén jí wéi zàng sān shì shù sàng
"悫依将军赵直家,遇疾不起,以家事托同文,即为葬三世数丧。
zhí fù hòu jiā lǐ dài wèi zhù shì jù tú qǐng yì zhī rén bù yuǎn qiān lǐ ér zhì
直复厚加礼待,为筑室聚徒,请益之人不远千里而至。
dēng dì zhě wǔ liù shí rén zōng dù xǔ xiāng chén xiàng yú gāo xiàng xiān guō chéng fàn wáng lì téng shè jiē jiàn tái gé
登第者五六十人,宗度、许骧、陈象舆、高象先、郭成范、王砺、滕涉皆践台阁。
tóng wén chún zhì shàng xìn yì rén yǒu sàng zhě lì zhěng jì zhī zōng zú lǘ lǐ pín fá zhě zhōu gěi zhī
同文纯质尚信义,人有丧者力拯济之,宗族闾里贫乏者周给之。
dōng yuè duō jiě yī qiú yǔ hán zhě
冬月,多解衣裘与寒者。
bù jī cái bù yíng jū shì huò miǎn zhī zhé yuē rén shēng yǐ xíng yì wèi guì yān yòng cǐ wèi
不积财,不营居室,或勉之,辄曰:"人生以行义为贵,焉用此为!
yóu shì shēn wéi xiāng lǐ tuī fú
"由是深为乡里推服。
yǒu bù xún xiào tì zhě tóng wén bì yù yǐ shàn dào
有不循孝悌者,同文必谕以善道。
pō yǒu zhī rén jiàn suǒ yǔ yóu jiē yī shí míng shì
颇有知人鉴,所与游皆一时名士。
lè wén rén shàn wèi cháng yán rén duǎn
乐闻人善,未尝言人短。
yǔ zōng yì zhāng fǎng téng zhī bái wèi you
与宗翼、张昉、滕知白为友。
shēng píng bù zhì jīng shī
生平不至京师。
zhǎng zǐ wéi rèn suí zhōu shū jì yíng tóng wén jiù yǎng zú yú hàn dōng nián qī shí sān
长子维任随州书记,迎同文就养,卒于汉东,年七十三。
hǎo wèi shī yǒu mèng zhū jí èr shí juǎn
好为诗,有《孟诸集》二十卷。
yáng huī zhī cháng yīn shǐ zhì jùn yī jiàn xiāng shàn duō yǔ chóu chàng
杨徽之尝因使至郡,一见相善,多与酬唱。
huī zhī cháng yún táo yǐn jū hào jiān bái xiān shēng xiān shēng chún cuì zhì zhí yǐ dào yì zì fù suì yǔ qí mén rén zhuī hào jiān sù xiān shēng
徽之尝云陶隐居号坚白先生,先生纯粹质直,以道义自富,遂与其门人追号坚素先生。
èr zi wéi lún
二子维、纶。
wéi jiàn lóng èr nián yǐ tún tián yuán wài láng wèi cáo wáng fǔ yì shàn lèi guān zhí fāng láng zhōng zhì shì zú nián bā shí yī
维,建隆二年,以屯田员外郎为曹王府翊善,累官职方郎中,致仕,卒,年八十一。
lún zì yǒu chuán
纶自有传。
dà zhōng xiáng fú èr nián fǔ mín cáo chéng jí tóng wén jiù jū páng zào shě bǎi yú qū jù shū shù qiān juǎn yán shēng tú jiǎng xí shén shèng
大中祥符二年,府民曹城即同文旧居旁造舍百余区,聚书数千卷,延生徒讲习甚盛。
zhào cì é wèi běn fǔ shū yuàn mìng lún zi fèng lǐ láng shùn bīn zhǔ zhī shǔ chéng fǔ zhù jiào wěi běn fǔ mù guān tí jǔ zhī
诏赐额为本府书院,命纶子奉礼郎舜宾主之,署诚府助教,委本府幕官提举之。
yáng què zhě yú chéng rén
杨悫者,虞城人。
lì xué qín zhì bù qiú wén dá
力学勤志,不求闻达。
zōng yì zhě cài zhōu shàng cài rén
宗翼者,蔡州上蔡人。
fù wèi yú chéng zhǔ bù yīn jiā yān
父为虞城主簿,因家焉。
dǔ xiào gōng jǐn fù mǐ yǎng mǔ
笃孝恭谨,负米养母。
hào xué qiáng jì jīng jí yī jiàn jí néng mò xiě
好学强记,经籍一见即能默写。
ōu yáng yú liǔ shū jiē de qí jiè fǎ
欧阳、虞、柳书皆得其楷法。
néng zhǔ wén
能属文。
yǐn ér bù shì jiā wú dǒu sù yí yí rú yě wèi cháng yǐ pín jù gān rén
隐而不仕,家无斗粟,怡怡如也,未尝以贫窭干人。
shì wù bù píng jià shì rén zhī ér bù qī
市物不评价,市人知而不欺。
cháng yán zhòu yè zhě hūn xiǎo zhī biàn yě gù jì míng wèi shǔ jiē bù chū hù
尝言"昼夜者,昏晓之辨也",故既暝未曙,皆不出户。
jiàn lín lǐ xiǎo ér dài zhī rú chéng rén wèi cháng qī dài
见邻里小儿,待之如成人,未尝欺绐。
tóng wén cháng wèi yì yuē zi láo qiān yǒu gǔ rén fēng zhēn wú you yě
同文尝谓翼曰:"子劳谦有古人风,真吾友也。
zú nián bā shí yú
"卒,年八十余。
zi dù jǔ jìn shì zhì shì yù shǐ lì jīng xi zhuǎn yùn shǐ yù xiū tài zǔ shí lù
子度,举进士,至侍御史,历京西转运使,预修《太祖实录》。
zhāng fǎng yǒu shǐ cái lì zhī zá yù shǐ shěng láng zhì diàn zhōng shǎo jiān zhì shì
张昉有史材,历知杂御史、省郎,至殿中少监致仕。
zi xìn zì yǒu chuán
子信,自有传。
téng zhī bái shàn wèi shī zhì xíng bù yuán wài láng hé běi zhuǎn yùn shǐ
滕知白善为诗,至刑部员外郎、河北转运使。
zi shè wèi jǐ shì zhōng
子涉,为给事中。
gāo xiàng xiān fù níng yòu xíng bù láng zhōng yǐ qiáng gàn chēng
高象先父凝祐,刑部郎中,以强干称。
xiàng xiān chún huà zhōng sān sī hù bù fù shǐ zú yú guāng lù shǎo qīng
象先,淳化中三司户部副使,卒于光禄少卿。
guō chéng fàn zuì yǒu wén wèi cāng bù yuán wài láng zhǎng ān dìng gōng shū jì
郭成范最有文,为仓部员外郎,掌安定公书记。
cí jí yǐ sī fēng yuán wài láng zhì shì zú
辞疾,以司封员外郎致仕,卒。
wáng lì shì mǔ shén jǐn tài píng xīng guó wǔ nián jìn shì zhì tún tián láng zhōng
王砺事母甚谨,太平兴国五年进士,至屯田郎中。
zi huàn dú yuān chōng yǒng
子涣、渎、渊、冲、泳。
huàn zi jì chén dú zi yáo chén bìng jìn shì jí dì
涣子稷臣,渎子尧臣,并进士及第。
huàn zi mèng chén jìn shì chū shēn
涣子梦臣,进士出身。
chén tuán zì tú nán bó zhōu zhēn yuán rén
陈抟,字图南,亳州真源人。
shǐ sì wǔ suì xì wō shuǐ àn cè yǒu qīng yī ǎo rǔ zhī zì shì cōng wù rì yì
始四五岁,戏涡水岸侧,有青衣媪乳之,自是聪悟日益。
jí zhǎng dú jīng shǐ bǎi jiā zhī yán yī jiàn chéng sòng xī wú yí wàng pō yǐ shī míng
及长,读经史百家之言,一见成诵,悉无遗忘,颇以诗名。
hòu táng cháng xīng zhōng jǔ jìn shì bù dì suì bù qiú lù shì yǐ shān shuǐ wéi lè
后唐长兴中,举进士不第,遂不求禄仕,以山水为乐。
zì yán cháng yù sūn jūn fǎng zhāng pí chǔ shì èr rén zhě gāo shàng zhī rén yě yǔ tuán yuē wǔ dāng shān jiǔ shì yán kě yǐ yǐn jū
自言尝遇孙君仿、獐皮处士二人者,高尚之人也,语抟曰:"武当山九室岩可以隐居。
tuán wǎng qī yān
"抟往栖焉。
yīn fú qì bì gǔ lì èr shí yú nián dàn rì yǐn jiǔ shù bēi
因服气辟谷历二十余年,但日饮酒数杯。
yí jū huà shān yún tái guān yòu zhǐ shǎo huá shí shì
移居华山云台观,又止少华石室。
měi qǐn chǔ duō bǎi yú rì bù qǐ
每寝处,多百余日不起。
zhōu shì zōng hǎo huáng bái shù yǒu yǐ tuán míng wén zhě xiǎn dé sān nián mìng huá zhōu sòng zhì què xià
周世宗好黄白术,有以抟名闻者,显德三年,命华州送至阙下。
liú zhǐ jìn zhōng yuè yú cóng róng wèn qí shù tuán duì yuē bì xià wèi sì hǎi zhī zhǔ dāng yǐ zhì zhì wèi niàn nài hé liú yì huáng bái zhī shì hu
留止禁中月余,从容问其术,抟对曰:"陛下为四海之主,当以致治为念,奈何留意黄白之事乎?
shì zōng bù zhī zé mìng wèi jiàn yì dài fū gù cí bù shòu
"世宗不之责,命为谏议大夫,固辞不受。
jì zhī qí wú tā shù fàng hái suǒ zhǐ zhào běn zhōu zhǎng lì suì shí cún wèn
既知其无他术,放还所止,诏本州长吏岁时存问。
wǔ nián chéng zhōu cì shǐ zhū xiàn bì cí fù rèn shì zōng lìng jī bó wǔ shí pǐ chá sān shí jīn cì tuán
五年,成州刺史朱宪陛辞赴任,世宗令赍帛五十匹、茶三十斤赐抟。
tài píng xīng guó zhōng lái cháo tài zōng dài zhī shén hòu
太平兴国中来朝,太宗待之甚厚。
jiǔ nián fù lái cháo shàng yì jiā lǐ zhòng wèi zǎi xiàng sòng qí děng yuē tuán dú shàn qí shēn bù gàn shì lì suǒ wèi fāng wài zhī shì yě
九年复来朝,上益加礼重,谓宰相宋琪等曰:"抟独善其身,不干势利,所谓方外之士也。
tuán jū huà shān yǐ sì shí yú nián dù qí nián jìn bǎi suì
抟居华山已四十余年,度其年近百岁。
zì yán jīng chéng wǔ dài lí luàn xìng tiān xià tài píng gù lái cháo jìn
自言经承五代离乱,幸天下太平,故来朝觐。
yǔ zhī yǔ shén kě tīng
与之语,甚可听。
yīn qiǎn zhōng shǐ sòng zhì zhōng shū qí děng cóng róng wèn yuē xiān shēng de xuán mò xiū yǎng zhī dào kě yǐ jiào rén hu
"因遣中使送至中书,琪等从容问曰:"先生得玄默修养之道,可以教人乎?
duì yuē tuán shān yě zhī rén yú shí wú yòng yì bù zhī shén xiān huáng bái zhī shì tǔ nà yǎng shēng zhī lǐ fēi yǒu fāng shù kě chuán
"对曰:"抟山野之人,于时无用,亦不知神仙黄白之事,吐纳养生之理,非有方术可传。
jiǎ lìng bái rì chōng tiān yì hé yì yú shì
假令白日冲天,亦何益于世?
jīn shèng shàng lóng yán xiù yì yǒu tiān rén zhī biǎo bó dá gǔ jīn shēn jiū zhì luàn zhēn yǒu dào rén shèng zhī zhǔ yě
今圣上龙颜秀异,有天人之表,博达古今,深究治乱,真有道仁圣之主也。
zhèng jūn chén xié xīn tóng dé xīng huà zhì zhì zhī qiū qín xíng xiū liàn wú chū yú cǐ
正君臣协心同德、兴化致治之秋,勤行修炼,无出于此。
qí děng chēng shàn yǐ qí yǔ bái shàng
"琪等称善,以其语白上。
shàng yì zhòng zhī xià zhào cì hào xī yí xiān shēng réng cì zǐ yī yī xí liú tuán què xià lìng yǒu sī zēng qì suǒ zhǐ yún tái guān
上益重之,下诏赐号希夷先生,仍赐紫衣一袭,留抟阙下,令有司增葺所止云台观。
shàng lǚ yǔ zhī zhǔ hé shī fù shù yuè fàng hái shān
上屡与之属和诗赋,数月放还山。
duān gǒng chū hū wèi dì zǐ gǔ dé shēng yuē rǔ kě yú zhāng chāo gǔ záo shí wèi shì wú jiāng qì yān
端拱初,忽谓弟子贾德升曰:"汝可于张超谷凿石为室,吾将憩焉。
èr nián qiū qī yuè shí shì chéng tuán shǒu shū shù bǎi yán wèi biǎo qí lüè yuē chén tuán dà shù yǒu zhōng shèng cháo nán liàn yǐ yú jīn yuè èr shí èr rì huà xíng yú lián huā fēng xià zhāng chāo gǔ zhōng
"二年秋七月,石室成,抟手书数百言为表,其略曰:"臣抟大数有终,圣朝难恋,已于今月二十二日化形于莲花峰下张超谷中。
rú qī ér zú jīng qī rì zhī tǐ yóu wēn
"如期而卒,经七日支体犹温。
yǒu wǔ sè yún bì sāi dòng kǒu mí yuè bù sàn
有五色云蔽塞洞口,弥月不散。
tuán hǎo dú yì shǒu bù shì juàn
抟好读《易》,手不释卷。
cháng zì hào fú yáo zi zhe zhǐ xuán piān bā shí yī zhāng yán dǎo yǎng jí huán dān zhī shì
常自号扶摇子,著《指玄篇》八十一章,言导养及还丹之事。
zǎi xiàng wáng pǔ yì zhe bā shí yī zhāng yǐ jiān qí zhǐ
宰相王溥亦著八十一章以笺其指。
tuán yòu yǒu sān fēng yù yán jí gāo yáng jí diào tán jí shī liù bǎi yú shǒu
抟又有《三峰寓言》及《高阳集》、《钓潭集》,诗六百余首。
néng nì zhī rén yì zhāi zhōng yǒu dà piáo guà bì shàng dào shì gǔ xiū fù xīn yù zhī tuán yǐ zhī qí yì wèi xiū fù yuē zǐ lái fēi yǒu tā gài yù wú piáo ěr
能逆知人意,斋中有大瓢挂壁上,道士贾休复心欲之,抟已知其意,谓休复曰:"子来非有他,盖欲吾瓢尔。
hū shì zhě qǔ yǐ yǔ zhī xiū fù dà jīng yǐ wéi shén
"呼侍者取以与之,休复大惊,以为神。
yǒu guō hàng zhě shǎo jū huá yīn yè sù yún tái guān
有郭沆者,少居华阴,夜宿云台观。
tuán zhōng yè hū lìng qù guī hàng wèi jué
抟中夜呼令趣归,沆未决;
yǒu qǐng fù rì yuē kě wù guī yǐ
有顷,复日曰:"可勿归矣。
míng rì hàng huán jiā guǒ zhōng yè mǔ bào dé xīn tòng jǐ sǐ shí qǐng ér yù
"明日,沆还家,果中夜母暴得心痛几死,食顷而愈。
huá yīn yǐn shì li qí zì yán táng kāi yuán zhōng láng guān yǐ shù bǎi suì rén hǎn jiàn zhě
华阴隐士李琪,自言唐开元中郎官,已数百岁,人罕见者;
guān xī yì rén lǚ dòng bīn yǒu jiàn shù bǎi yú suì ér tóng yán bù lǚ qīng jí qǐng kè shù bǎi lǐ shì yǐ wéi shén xiān
关西逸人吕洞宾有剑术,百余岁而童颜,步履轻疾,顷刻数百里,世以为神仙。
jiē shù lái tuán zhāi zhōng rén xián yì zhī
皆数来抟斋中,人咸异之。
dà zhōng xiáng fú sì nián zhēn zōng xìng huá yīn zhì yún tái guān yuè tuán huà xiàng chú qí guān tián zū
大中祥符四年,真宗幸华阴,至云台观,阅抟画像,除其观田租。
yòu yǒu xǔ qióng zhě kāi fēng yān líng rén
又有许琼者,开封鄢陵人。
kāi bǎo wǔ nián zi yǒng ba lú xiàn wèi yì guǐ shàng yán chén nián qī shí wǔ fù qióng nián jiǔ shí jiǔ zhǎng xiōng nián bā shí yī cì xiōng nián qī shí jiǔ yù qǐ jìn dì yī guān yǐ jiù róng yǎng
开宝五年,子永罢卢县尉,诣匦上言:"臣年七十五,父琼年九十九,长兄年八十一,次兄年七十九,欲乞近地一官,以就荣养。
shàng lǎn zòu zhào yǒng xùn zhī jí mìng yíng qí fù fù quē
"上览奏,召永讯之,即命迎其父赴阙。
qióng de duì yú jiǎng wǔ diàn shàng gù wèn jiǔ zhī xī néng zòu duì ér cí qì bù shuāi yán táng mò yǐ lái shì lì lì kě tīng
琼得对于讲武殿,上顾问久之,悉能奏对,而词气不衰,言唐末以来事,历历可听。
shàng yuè qí fù zǐ jù xiǎng xiá shòu cì xí yī xī dài yín ān lè mǎ bó sān shí pǐ chá èr shí jīn shòu yǒng yān chéng lìng
上悦其父子俱享遐寿,赐袭衣、犀带、银鞍勒马、帛三十匹、茶二十斤,授永鄢城令。
shì shí chán mì qí yí lái jiāng jí wàn zhōu jiāng yīn liáng shān jūn gè zòu bā shí yǐ shàng lǚ jì měi děng èr shí jiǔ rén bìng cì jué gōng shì
是时,澶密齐沂、莱江吉万州、江阴梁山军,各奏八十已上吕继美等二十九人,并赐爵公士。
zhēn zōng shí fán lǎo rén nián bǎi suì yǐ shàng zhě zhōu xiàn yǐ míng wén jiē zhào cì yī bó mǐ mài zhǎng lì cún fǔ zhī
真宗时,凡老人年百岁已上者,州县以名闻,皆诏赐衣帛、米麦,长吏存抚之。
zhǒng fàng zì míng yì hé nán luò yáng rén yě
种放,字明逸,河南洛阳人也。
fù xǔ lì bù lìng shǐ diào bǔ cháng ān zhǔ bù
父诩,吏部令史,调补长安主簿。
fàng chén mò hào xué qī suì néng zhǔ wén bù yǔ qún ér xì
放沉默好学,七岁能属文,不与群儿戏。
fù cháng lìng jǔ jìn shì fàng cí yǐ yè wèi chéng bù kě wàng dòng
父尝令举进士,放辞以业未成,不可妄动。
měi wǎng lái sōng huá jiān kǎi rán yǒu shān lín yì
每往来嵩、华间,慨然有山林意。
wèi jǐ fù zú shù xiōng jiē gàn jìn dú fàng yǔ mǔ jù yǐn zhōng nán bào lín gǔ zhī dōng míng fēng jié cǎo wèi lú jǐn bì fēng yǔ
未几父卒,数兄皆干进,独放与母俱隐终南豹林谷之东明峰,结草为庐,仅庇风雨。
yǐ qǐng xí wèi yè cóng xué zhě zhòng de shù xiū yǐ yǎng mǔ mǔ yì lè dào báo zī wèi
以请习为业,从学者众,得束修以养母,母亦乐道,薄滋味。
fàng de bì gǔ shù bié wèi táng yú fēng dǐng jìn rì wàng yún wēi zuò
放得辟谷术,别为堂于峰顶,尽日望云危坐。
měi shān shuǐ bào zhǎng dào lù zǔ gé liáng qiǔ fá jué zhǐ shí yù lì
每山水暴涨,道路阻隔,粮糗乏绝,止食芋栗。
xìng shì jiǔ cháng zhǒng shú zì niàng měi yuē kōng shān qīng jì liáo yǐ yǎng hé yīn hào yún xī zuì hòu
性嗜酒,尝种秫自酿,每曰空山清寂,聊以养和,因号云溪醉侯。
fú jīn duǎn hè fù qín xié hú sù zhǎng xī zuò pán shí cǎi shān yào yǐ zhù yǐn wǎng wǎng zhōng rì
幅巾短褐,负琴携壶,溯长溪,坐磐石,采山药以助饮,往往终日。
zhí yuè xī huò zhì xiāo fēn zì bào lín dǐ zhōu guō qī shí lǐ tú bù yǔ qiáo rén wǎng fǎn
值月夕或至宵分,自豹林抵州郭七十里,徒步与樵人往返。
xìng bù xǐ fú tú shì cháng liè fó jīng yǐ zhì wéi zhàng
性不喜浮图氏,尝裂佛经以制帷帐。
suǒ zhe méng shū shí juǎn jí sì yǔ shuō biǎo mèng zǐ shàng xià piān tài yī cí lù rén pō chēng zhī
所著《蒙书》十卷及《嗣禹说》、《表孟子上下篇》、《太一祠录》,人颇称之。
duō wèi gē shī zì chēng tuì shì cháng zuò chuán yǐ shù qí zhì
多为歌诗,自称"退士",尝作传以述其志。
chún huà sān nián shǎn xī zhuǎn yùn sòng wéi gàn yán qí cái xíng zhào shǐ zhào zhī
淳化三年,陕西转运宋惟干言其才行,诏使召之。
qí mǔ huì yuē cháng quàn rǔ wù jù tú jiǎng xué
其母恚曰:"常劝汝勿聚徒讲学。
shēn jì yǐn yǐ hé yòng wén wèi
身既隐矣,何用文为?
guǒ wéi rén zhī ér bù dé ān chǔ wǒ jiāng qì rǔ shēn rù qióng shān yǐ
果为人知而不得安处,我将弃汝深入穷山矣。
fàng chēng jí bù qǐ
"放称疾不起。
qí mǔ jǐn qǔ qí bǐ yàn fén zhī yǔ fàng zhuǎn jū qióng pì rén jì hǎn zhì
其母尽取其笔砚焚之,与放转居穷僻,人迹罕至。
tài zōng jiā qí jié zhào jīng zhào cì yǐ mín qián shǐ yǎng mǔ bù duó qí zhì yǒu sī suì shí cún wèn
太宗嘉其节,诏京兆赐以缗钱使养母,不夺其志,有司岁时存问。
xián píng yuán nián mǔ zú shuǐ jiāng bù rù kǒu sān rì lú yú mù cè
咸平元年母卒,水浆不入口三日,庐于墓侧。
hàn lín xué shì sòng shí jí xián yuàn xué shì qián ruò shuǐ zhī zhì gào wáng yǔ chēng yán qí pín bù kè zàng zhào cì qián sān wàn bó sān shí pǐ mǐ sān shí hú yǐ zhù qí sàng
翰林学士宋湜、集贤院学士钱若水、知制诰王禹偁言其贫不克葬,诏赐钱三万、帛三十匹、米三十斛以助其丧。
sì nián bīng bù shàng shū zhāng qí xián yán fàng yǐn jū sān shí nián bù yóu chéng shì shí wǔ zài xiào xíng chún zhì kě lì fēng sú jiǎn piáo tuì jìng wú xiè gǔ rén
四年,兵部尚书张齐贤言放隐居三十年,不游城市十五载,孝行纯至,可励风俗,简朴退静,无谢古人。
fù zhào běn fǔ qiǎn guān yì shān yǐ lǐ fā qiǎn fù quē jī zhuāng qián wǔ wàn fàng cí bù qǐ
复诏本府遣官诣山,以礼发遣赴阙,赍装钱五万,放辞不起。
míng nián qí xián chū shǒu jīng zhào fù tiáo chén fàng cāo xíng qǐng jiā jīng bēn
明年,齐贤出守京兆,复条陈放操行,请加旌贲。
jí cì zhào yuē rǔ yǐn jū qiū yuán bó tōng jīn gǔ xiào tì zhī xíng xiāng lǐ suǒ tuī mù gǔ rén zhī yí róng yì jūn zǐ zhī cháng dào
即赐诏曰:"汝隐居丘园,博通今古,孝悌之行,乡里所推,慕古人之遗荣,挹君子之常道。
lǚ lǎn shǒu fān zhī zòu mí zhāng dùn shì zhī fēng zài kě lái yí fù yǔ yán zhù
屡览守藩之奏,弥彰遁世之风,载渴来仪,副予延伫。
jīn qiǎn gòng fèng guān zhōu wàng jī zhào zhào rǔ fù quē cì bó bǎi pǐ qián shí wàn
今遣供奉官周旺赍诏,召汝赴阙,赐帛百匹、钱十万。
jiǔ yuè fàng zhì duì chóng zhèng diàn yǐ fú jīn jiàn mìng zuò yǔ yǔ xún yǐ mín zhèng biān shì
"九月,放至,对崇政殿,以幅巾见,命坐与语,询以民政边事。
fàng yuē míng wáng zhī zhì ài mín ér yǐ wéi xú ér huà zhī
放曰:"明王之治,爱民而已,惟徐而化之。
yú jiē qiān ràng bú duì
"余皆谦让不对。
jí rì shòu zuǒ sī jiàn zhí zhāo wén guǎn cì jīn fú jiǎn dài guǎn yú dū tíng yì dà guān gòng shàn
即日授左司谏、直昭文馆,赐巾服简带,馆于都亭驿,大官供膳。
yì rì biǎo cí ēn mìng
翌日,表辞恩命。
shàng zhī fàng jiù yǔ chén yáo sōu yóu lìng yáo sōu yù yì
上知放旧与陈尧叟游,令尧叟谕意;
yòu wèi zǎi xiàng yuē zhèn qiú mào yì yǐ guǎng shì tīng zī zhì dào
又谓宰相曰:"朕求茂异,以广视听,资治道。
rú fàng zhōng wèi lè rén yì kě suì qí qǐng yě
如放终未乐仁,亦可遂其请也。
zhōng shū chuán zhào fàng yuē bìng jū shān lín tiān ēn lèi jiā lǐ pìn yán yuán xī niǎo zhī xìng gù bù gǎn yǐ lù shì wéi yì
"中书传诏,放曰:"病居山林,天恩累加礼聘,岩猿溪鸟之性,固不敢以禄仕为意。
rán zhǔ shàng xū huái dài shì gàn shí yōu rén zhī xīn yì bù gǎn yǐ jī shù wèi niàn
然主上虚怀待士,旰食忧人之心,亦不敢以羁束为念。
suì zhào bù tīng qí ràng
"遂诏不听其让。
shù rì fù zhào jiàn cì fēi yī xiàng jiǎn xī dài yín yú yù zhì wǔ yán shī chǒng zhī cì zhāo qìng fang dì yī qū jiā wéi zhàng shí wù yín qì wǔ bǎi liǎng qián sān shí wàn
数日,复召见,赐绯衣、象简、犀带、银鱼,御制五言诗宠之,赐昭庆坊第一区,加帷帐什物,银器五百两,钱三十万。
zhōng xiè rì cì shí xué shì yuàn zì shì lǚ de zhào duì
中谢日,赐食学士院,自是屡得召对。
liù nián chūn zài biǎo xiè zàn guī gù shān zhào xǔ qí qǐng
六年春,再表谢暂归故山,诏许其请。
jiāng xíng yòu qiān qǐ jū shè rén mìng guǎn gé guān yàn jiàn yú qióng lín yuàn shàng cì qī yán shī sān zhāng zài xí jiē fù
将行,又迁起居舍人,命馆阁官宴饯于琼林苑,上赐七言诗三章,在席皆赋。
shí yuè qiǎn shǐ jiù shān fǔ wèn tú qí lín quán jū chǔ yǐ xiàn yōu zhào qù qí rù jìn fàng yǐ jí wèi píng wèi qǐng
十月,遣使就山抚问,图其林泉居处以献,优诏趣其入觐,放以疾未平为请。
jǐng dé yuán nián shí yuè lái cháo yán guī shān zhī jiǔ qǐng jì yuè bù shòu fèng zhào tè gěi zhī
景德元年十月,来朝,言归山之久,请计月不受奉,诏特给之。
cháng yīn guān shū fù shī shàng yuē fàng tǐ gé gāo gǔ
尝因观书赋诗,上曰:"放体格高古。
wén qí guī sī jū zhōng rì mò zuò yī shì
闻其归,私居终日,默坐一室。
shān shuǐ zhī lè yì tiān xìng yě
山水之乐,亦天性也。
měi suǒ xún wèn jiē jù jīng yǐ duì pō duō bì yì
每所询问,皆据经以对,颇多裨益。
zhèn yōu dài zhī gài yǐ jī fú jìng yě
朕优待之,盖以激浮竞也。
fàng měi zhì jīng shī qín yōng shēng tú duō jiù ér shòu yè
"放每至京师,秦雍生徒多就而受业。
èr nián zhuó wèi yòu jiàn yì dài fū
二年,擢为右谏议大夫。
biǎo qǐ sōng shǎo yǎng jí xǔ zhī lìng hé nán fǔ jiǎn jiào
表乞嵩少养疾,许之,令河南府检校。
zhào duì zī zhèng diàn qǔ yàn xué shì yuàn wáng qīn ruò jì dāng zhí xué shì shè rén dài zhì xī yù
召对资政殿,曲宴学士院,王钦若洎当直学士、舍人、待制悉预。
jì ba yòu cì yàn yú qīn ruò zhí lú
既罢,又赐宴于钦若直庐。
biǎo qǐ miǎn dōu mén zhì jiàn zhī lǐ
表乞免都门置饯之礼。
lǚ qiǎn zhōng shǐ láo wèn cì yǐ chá yào
屡遣中使劳问,赐以茶药。
shì dōng fù lái cháo
是冬,复来朝。
sān nián yǐ xiōng sàng qǐng gào guī zhōng nán yíng zàng fù zhào yàn cì shī
三年,以兄丧请告归终南营葬,复召宴赐诗。
fàng shān jū cǎo shè wǔ liù qū dàn yě shū qiáo mài
放山居草舍五六区,啖野蔬荞麦。
biǎo qiú tài zōng yù shū jí jīng shǐ yīn shū xī gěi yān
表求太宗御书及经史音疏,悉给焉。
shí yuè fù zhì shàng wèi zǎi xiàng yuē fàng bǐ lái gāo shàng qí shì měi suǒ xún wèn pō yǒu kě cǎi
十月,复至,上谓宰相曰:"放比来高尚其事,每所询问,颇有可采。
cháo tíng suī jiā jué zhì ér wèi néng dà yòng jí wù yì wèi yàn suǒ lǜ fàng juǎn ér huái zhī
朝廷虽加爵秩,而未能大用,即物议未厌,所虑放卷而怀之。
jí qiǎn nèi shì rèn wén qìng jī zhào yù zhī yuē zhèn lín yù huán qū yōu qín gàn zè xiáng yán mào yì wù sè yǐn lún sī fǎng huà yán yòng xī shù jì
"即遣内侍任文庆赍诏谕之曰:"朕临御寰区,忧勤旰昃,详延茂异,物色隐沦,思访话言,用熙庶绩。
yǐ qīng qī xīn yán dòu píng jì áo chén niè qǐ hào zhī xiá zōng yǒu céng yán zhī zhì xíng tè jǔ bēn yuán zhī diǎn guǒ fú qián xí zhī xīn
以卿栖心岩窦,屏迹嚣尘,蹑绮皓之遐踪,有曾、颜之至行,特举贲园之典,果符前席之心。
měi suǒ zī xún bèi xiáng lǐ dào zài guān fū nà wèi yǒu cái móu shēn jiǎn zhèn huái pō sī dà yòng
每所谘询,备详理道,载观敷纳,蔚有材谋,深简朕怀,颇思大用。
rán yǐ qún qíng wèi xī chéng mìng shì jī
然以群情未悉,成命是稽。
jīn sì ào lái tóng wàn qū sī yì fāng chóng zhèng běn zhù hòu shí fēng
今四隩来同,万区思乂,方崇政本,庶厚时风。
qīng bì néng zhuó zhēn huà yuán dān qīng wáng dù huī fù guó qiáng bīng zhī shù chén zhì lǐ zuò yuè zhī guī
卿必能酌斟化源,丹青王度,恢富国强兵之术,陈制礼作乐之规。
fǎn pǔ huán chún cuò xíng xī sòng fǔ yǔ bù dǎi xùn zhì tài píng dēng yòng jī héng bì chéng guǎ mèi
返朴还淳,措刑息讼,辅予不逮,驯至太平,登用机衡,弼成寡昧。
qīng yi tǐ cí juàn yù qìng nǎi chéng míng xù jīng guó zhī dà yóu shù zhì jūn zhī yuǎn lüè jǐn xíng zòu dú yǐ wò zhèn xīn
卿宜体兹眷遇,罄乃诚明,叙经国之大猷,述致君之远略,尽形奏牍,以沃朕心。
fù liáng dé zhī yǐ pí qiān wài cháo zhī guān tīng nǎi sī shū wù shì qià zhì gōng
副凉德之倚毗,褰外朝之观听,乃司枢务,式洽至公。
fàng shàng yán yuē chén dú shū yè wén shí zì fù shī zhī huì xué gǔ shì tuì běn qiú shān shuǐ zhī lè
放上言曰:"臣读书业文,实自父师之诲,学古嗜退,本求山水之乐。
sī lǜ tiān xìng yǐ fèng zhì dào qǐ yǒu yì yú mí lù gài wú xīn yú fú miǎn
思率天性以奉至道,岂有意于麋鹿,盖无心于绂冕。
qí suǒ xìng zhě bāng jiā huà chéng jiāng chǎng bīng yǎn qún lí gǔ wǔ shù huì xū yuè
其所幸者,邦家化成,疆场兵偃,群黎鼓舞,庶汇胥悦。
pú bó zhī pìn chǒng huàn yán gǔ jūn mìng jiàn jí sù tīng zhī shòu
蒲帛之聘,宠涣岩谷,君命荐及,肃听祗受。
jì cháo xiàng wèi zhī xià dàn kuì yán lín zhī jiàn
既朝象魏之下,但愧岩林之贱。
fèng shèng yán yú zhǐ chǐ líng dé yīn zhī jiào lùn
奉圣颜于咫尺,聆德音之教论。
liè jī shì cóng é guān jiàn zhèng
列迹侍从,峨冠谏诤。
suī yú zhě zhī lǜ jié zhōng guī ér lǚ chén
虽愚者之虑,竭忠规而屡陈;
ér dà jūn zhī míng jù gǔ yán zhī wú bǔ
而大君之明,惧瞽言之无补。
jīn yòu fǎng yǐ lǐ yuè zhī zhì xún qí xíng zhèng zhī fāng qiě xiǎo qì wēi cái yù jiā dà yòng
今又访以礼乐之制,询其刑政之方,且小器微材,欲加大用。
gài niàn yán gé zhī yōu yi lì sān wǔ ér jì yì chí zhāng zhī tǐ qǐ yī èr ér kě shù
大抵考虑到沿革所宜,经历时间不长而已经不同,弛张之体,其一一可述。
guó jiā móu jiàn huáng jí jī nà fù shòu wéi èr shèng zhī guāng zhái zǒng bǎi wáng zhī quē lòu qǐ yī fēng fēi gǎn yù lùn shù
国家谋建皇极,跻纳富寿,惟二圣之光宅,总百王之阙漏,岂伊葑菲,敢预论述。
fāng jīn dé yì xuān míng luán jì lì zhǐ rú chén zhī cái yǎn ěr pián liè
方今德义宣明,鸾骥戾止,如臣之才,俨尔骈列。
fú wàng dòng zhī chén zhī jiàn lián shǒu jié zhī zhì bǐ fěng jià wú fù yā zhī hài shǐ wèi qì miǎn yì dàng zhī jiù qǐn cǐ guò tīng suì qí sù xīn
伏望洞知臣之鉴,怜守节之志,俾泛驾无覆压之害,使为器免溢荡之咎,寝此过听,遂其夙心。
kuàng chén shǒu xiàn nà zhī xíng bù wéi wú wèi
况臣首献纳之行,不为无位;
yù qīng xián zhī duì bù wéi shū gé
预清闲之对,不为疏隔。
yòu ān gǎn lù lù ér yī wéi hēi hēi ér kuàng sù
又安敢碌碌而依违,嘿嘿而旷素?
yuàn qiě chǐ yú jiàn shǔ zhù shǎo guān yú cháo zhì sī yì fǒu néng yǒu shì míng qì wú jiǎ
愿且齿于谏署,庶少观于朝制,斯亦否能有适,名器无假。
wéi cí bǎo quán zhī huì yǎng yī rén shèng zhī cì
唯兹保全之惠,仰医仁圣之赐。
shí xiān bǐ chén yáo sōu yù zhǐ yáo sōu shǒu bǐ shěn qí yì fàng yún zì bèi pìn zhào jí qiān jiàn yuán wú suǒ bǔ bào wèi xìng duō yǐ
时先俾陈尧叟谕旨,尧叟手笔审其意,放云:"自被聘召,及迁谏垣,无所补报,为幸多矣。
jīn zhǔ shàng shèng míng cháo wú quē zhèng chù zhī xiǎn wèi zé shì zhòng zēng qí guò
今主上圣明,朝无阙政,处之显位,则是重增其过。
jí lǎn biǎo shàng yuē fàng néng shǒu fèn kěn ràng yì kě jiā yě
"及览表,上曰:"放能守分恳让,益可嘉也。
dà zhōng xiáng fú yuán nián mìng pàn jí xián yuàn cóng fēng tài shān bài jǐ shì zhōng
"大中祥符元年,命判集贤院,从封泰山,拜给事中。
èr nián sì yuè qiú guī shān yàn jiàn yú lóng tú gé mìng xué shì jí xí fù shī zhì xù
二年四月,求归山,宴饯于龙图阁,命学士即席赋诗,制序。
shàng zuò shī zú zhāng yún wǒ xīn xū zhù rì wú fù zuì shān zhōng
上作诗,卒章云:"我心虚伫日,无复醉山中。
chū fàng zuò shī cháng yǒu xī shàng zuì mián dōu bù zhī zhī jù gù jí zhī
"初,放作诗尝有"溪上醉眠都不知"之句,故及之。
sān nián zhēng yuè fù zhào fù quē biǎo qǐ cì gào shǒu zhào yōu dá zhī
三年正月,复召赴阙,表乞赐告,手诏优答之。
zuò gē cì zhī nǎi jī yī fú qì bì lìng jīng zhào fǔ měi jì qiǎn mù zhí jiù shān cún wèn
作歌赐之,乃赍衣服、器币,令京兆府每季遣幕职就山存问。
sì nián zhēng yuè fù lái cháo cóng cí fén yīn bài gōng bù shì láng
四年正月,复来朝,从祠汾阴,拜工部侍郎。
fàng lǚ zhì què xià é fù huán shān rén yǒu yí shū cháo qí chū chù zhī jī qiě quàn yǐ qì wèi jū yán gǔ fàng bù dá
放屡至阙下,俄复还山,人有诒书嘲其出处之迹,且劝以弃位居岩谷,放不答。
fàng zhōng shēn bù qǔ yóu è áo zá gù jīng chéng cì dì wèi zé pì chǔ
放终身不娶,尤恶嚣杂,故京城赐第为择僻处。
rán lù cì jì yōu wǎn jié pō shì yú fú
然禄赐既优,晚节颇饰舆服。
yú cháng ān guǎng zhì liáng tián suì lì shén bó yì yǒu qiáng shì zhě suì zhì zhēng sòng mén rén zú shǔ yī yǐ zì héng
于长安广置良田,岁利甚博,亦有强市者,遂致争讼,门人族属依倚恣横。
wáng sì zōng shǒu jīng zhào fàng cháng chéng zuì màn mà zhī
王嗣宗守京兆,放尝乘醉慢骂之。
sì zōng lǚ qiǎn rén zé fàng bù fǎ réng tiáo shàng qí shì
嗣宗屡遣人责放不法,仍条上其事。
zhào gōng bù láng zhōng shī hù tuī jiū huì shè ēn ér zhǐ
诏工部郎中施护推究,会赦恩而止。
sì yuè qiú guī shān yòu cì yàn qiǎn zhī
四月,求归山,又赐宴遣之。
suǒ jū shān lín xì mín duō zòng qiáo cǎi tè zhào jìn zhǐ
所居山林,细民多纵樵采,特诏禁止。
fàng suì biǎo xǐ jū sōng shān tiān fēng guān cè qiǎn nèi shì jiù xìng táng guān jī qǐ dì cì zhī
放遂表徙居嵩山天封观侧,遣内侍就兴唐观基起第赐之。
jiǎ yú bǎi rì xù gěi qí fèng
假逾百日,续给其奉。
rán yóu wǎng lái zhōng nán àn shì tián mǔ
然犹往来终南,按视田亩。
měi xíng bì gěi yì chéng zài dào huò qīn gòu yì lì guī suàn liáng jù zhī zhí
每行必给驿乘,在道或亲诟驿吏,规算粮具之直。
shí yì jìn báo zhī
时议浸薄之。
cháng qǔ yàn lìng qún chén fù shī dù gǎo yǐ sù bù shǔ cí sòng běi shān yí wén yǐ jī zhī
尝曲宴令群臣赋诗,杜镐以素不属辞,诵《北山移文》以讥之。
shàng cháng yǔ jìn chén yuē fàng wèi zhèn yán shì shén zhòng dàn wài tíng wú zhī zhě
上尝语近臣曰:"放为朕言事甚众,但外廷无知者。
yīn chū suǒ shàng shí yì shí sān piān
"因出所上《时议》十三篇,
qí mù yuē yì dào yì dé yì xíng yì qì yì wén wǔ yì zhì dù yì jiào huà yì shǎng fá yì guān sī yì jūn zhèng yì yù sòng yì zhēng fù yì xié zhèng
其目曰:《议道》、《议德》、《议刑》、《议器》、《议文武》、《议制度》、《议教化》、《议赏罚》、《议官司》、《议军政》、《议狱讼》、《议征赋》、《议邪正》。
bā nián shí yī yuè yǐ chǒu chén xīng hū qǔ qián hòu zhāng shū gǎo xī fén zhī fú dào shì yī zhào zhū shēng huì yǐn yú cì jiǔ shù xíng ér zú
八年十一月乙丑,晨兴,忽取前后章疏稿悉焚之,服道士衣,召诸生会饮于次,酒数行而卒。
fù wén shàng shén jiē dào qīn zhì wén qiǎn nèi shì zhū yǔn zhōng zhì jì
讣闻,上甚嗟悼,亲制文遣内侍朱允中致祭。
guī zàng zhōng nán zèng gōng bù shàng shū lù qí zhí shì yōng tóng xué jiū chū shēn
归葬终南,赠工部尚书,录其侄世雍同学究出身。
wàn shì zì zòng zhī chén zhōu wǎn qiū rén zì hào qiǎn xuán zǐ
万适,字纵之,陈州宛丘人,自号遣玄子。
liù qī suì jí wéi shī
六七岁即为诗。
jí zhǎng xǐ xué wèn jīng yú dào dé jīng
及长,喜学问,精于《道德经》。
yǔ gāo xī zú zǐ miǎn jí hán pī jiāo yóu chóu chàng duō yǒu jǐng jù
与高锡族子冕及韩伾交游,酬唱多有警句。
bù qiú shì jìn zhuān yǐ zhù shù wèi wu yǒu kuáng jiǎn jí bǎi juǎn yā shū sān juǎn zhì yuàn sān juǎn yōng xī shī èr bǎi shǒu jīng jí zhì kē tǎo lùn jì sì shí juǎn
不求仕进,专以著述为务,有《狂简集》百卷、《雅书》三卷、《志苑》三卷、《雍熙诗》二百首,《经籍擿科讨论》计四十卷。
chún huà zhōng pī rèn hàn lín xué shì yīn zhào duì shàng wèn yuē qīng zǎo zài sōng yáng dāng shí bèi liú pō yǒu yí yì fǒu
淳化中,伾任翰林学士,因召对,上问曰:"卿早在嵩阳,当时辈流颇有遗逸否?
pī yǐ shì jí yáng pú tián gào wèi duì shàng xī lìng zhào zhì què xià
"伾以适及杨璞、田诰为对,上悉令召至阙下。
zhào shū xià ér gào zú
诏书下而诰卒。
pú jì zhì duì yú biàn diàn bù yuàn shì jìn shàng cì yǐ shù bó yǔ yī zi chū shēn qiǎn hái gù jùn
璞既至,对于便殿,不愿仕进,上赐以束帛,与一子出身,遣还故郡。
shì zuì hòu zhì tè shòu shèn xiàn zhǔ bù
适最后至,特授慎县主簿。
shì sù kāng qiáng wú jí zhào xià rì yǐ bìng yóu miǎn qiǎng fù cháo xiè jǔ zhǐ shān yě rén jiē xiào zhī hòu shù rì zú
适素康强无疾,诏下日已病,犹勉强赴朝谢,举止山野,人皆笑之,后数日卒。
tián gào zhě lì chéng rén
田诰者,历城人。
hǎo zhù shù jù xué tú shù bǎi rén jǔ jìn shì zhì xiǎn dá zhě jiē zhǒng yǐ gù wén míng yú cháo sòng wéi hàn xǔ gǔn jiē qí dì zǐ yě
好著述,聚学徒数百人,举进士至显达者接踵,以故闻名于朝,宋惟翰、许衮皆其弟子也。
gào zhù zuò bǎi yú piān chuán yú shì dà shuài yū kuò
诰著作百余篇传于世,大率迂阔。
měi gòu sī bì nì shēn cǎo zhōng jué bù wén rén shēng é zì cǎo zhōng yuè chū jí yī piān chéng yǐ
每构思必匿深草中,绝不闻人声,俄自草中跃出,即一篇成矣。
yáng pú zì qì xuán zhèng zhōu xīn zhèng rén
杨璞字契玄,郑州新郑人。
shàn gē shī shì dà fū duō chuán sòng
善歌诗,士大夫多传诵。
yǔ bì shì ān yóu xiāng shàn měi chéng niú wǎng lái guō diàn zì chēng dōng lǐ yí mín
与毕士安尤相善,每乘牛往来郭店,自称东里遗民。
cháng zhàng cè rù sōng shān qióng jué chù gòu sī wèi gē shī fán shù nián de bǎi yú piān
尝杖策入嵩山穷绝处,构思为歌诗,凡数年得百余篇。
pú jì bèi zhào hái zuò guī gēng fù yǐ jiàn zhì
璞既被召,还,作《归耕赋》以见志。
zhēn zōng cháo zhū líng dào chū zhèng zhōu qiǎn shǐ yǐ chá bó cì zhī
真宗朝诸陵,道出郑州,遣使以茶帛赐之。
zú nián qī shí bā
卒,年七十八。
li dú hé nán luò yáng rén yě
李渎,河南洛阳人也。
liù shì zǔ tǎn féng yì lìng
六世祖坦,冯翊令。
tǎn shēng zhòng fāng dà lǐ sī zhí
坦生仲芳,大理司直。
zhòng fāng shēng xuán chū fú jiàn guān chá tuī guān
仲芳生玄初,福建观察推官。
xuán chū shēng zī jí dú zhī zēng zǔ yě zì yáo fēng shì liáng lì huá wèi sòng sān zhèn liú hòu bài chóng zhèng shǐ lǐ bù shàng shū
玄初生鄑,即渎之曾祖也,字尧封,仕梁,历滑、魏、宋三镇留后,拜崇政使、礼部尚书。
hòu táng tiān chéng zhōng yǐ tài zi shǎo fù zhì shì zú zèng tài bǎo
后唐天成中,以太子少傅致仕,卒,赠太保。
zǔ yán zhāo diàn zhōng chéng
祖延昭,殿中丞。
fù yíng zì zhèng bái shàn cí fù guǎng shùn jìn shì pú shuài zhāng duó pì wèi jì shì yīn jiā hé zhōng
父莹字正白,善词赋,广顺进士,蒲帅张铎辟为记室,因家河中。
qián dé chū yòu bǔ quē sū dé xiáng jiàn wèi diàn zhōng shì yù shǐ dù zhī pàn guān
干德初,右补阙苏德祥荐为殿中侍御史、度支判官。
shǐ jiāng nán zuò shòu li cóng shàn lù yí zé shòu yòu zàn shàn dài fū zú
使江南,坐受李从善赂遗,责授右赞善大夫,卒。
chū yíng dǎo hé cí ér shēng dú gù míng dú zì hé shén hòu gǎi zì zhǎng yuán
初,莹祷河祠而生渎,故名渎字河神,后改字长源。
chún dàn hào gǔ bó lǎn jīng shǐ
淳澹好古,博览经史。
shí liù dīng wài jiān fú quē dù mén bù fù shì jìn
十六丁外艰,服阙,杜门不复仕进。
jiā shì duō jù shū huà pō yǒu jī miào
家世多聚书画,颇有奇妙。
wáng yòu diǎn hé zhōng shēn jiā lǐ dài zì shì duō wén yú shí
王祐典河中,深加礼待,自是多闻于时。
wǎng lái zhōng tiáo shān zhōng bù qīn chǎn yè suǒ jū mù shí yōu shèng
往来中条山中,不亲产业,所居木石幽胜。
tán táng shì yǐ lái yì guān rén wù lì lì kě tīng
谈唐室已来衣冠人物,历历可听。
hǎn zhù wén
罕著文。
qián hòu zhōu jiāng jiē hòu yù zhī
前后州将皆厚遇之。
wáng dàn li zōng è yǔ zhī shì jiù měi quàn qí shì dú jiē bù dá
王旦、李宗谔与之世旧,每劝其仕,渎皆不答。
suǒ chéng mǎ cháng wèi zōng rén jiè qì yú chán jiān
所乘马,尝为宗人借,憩于廛间。
rén yǒu jiàn zhě yǐ yǔ dú dú jí zhōu zhī qí è áo rú cǐ
人有见者以语渎,渎即鬻之,其恶嚣如此。
zhōu lǘ huà qí jiǎn dé
州闾化其俭德。
zhēn zōng sì fén yīn zhí shǐ guǎn sūn miǎn yán qí yǐn cāo qǐng jiā sōu cǎi chén yáo sōu fù jiàn zhī
真宗祀汾阴,直史馆孙冕言其隐操,请加搜采,陈尧叟复荐之。
mìng shǐ zhào jiàn cí zú jí bù qǐ
命使召见,辞足疾不起。
qiǎn nèi shì láo wèn lìng zhǎng lì suì shí cún fǔ
遣内侍劳问,令长吏岁时存抚。
míng nián yòu qiǎn shǐ cún wèn dú zì chén shì běn rú mò xí jìng bì shì zhī yì
明年,又遣使存问,渎自陈世本儒墨习静避世之意。
sù shì jiǔ rén huò miǎn zhī dá yuē fú léi yǎng jí shě cǐ mò kě
素嗜酒,人或勉之,答曰:"扶羸养疾,舍此莫可。
cóng wú suǒ hǎo yǐ jǐn yú nián bù yì lè hū
从吾所好,以尽余年,不亦乐乎!
cháng yǔ zhū zǐ yuē shān shuǐ zú yǐ yú qíng gǒu yù zuì ér zú wú zhī yuàn yě
"尝语诸子曰:"山水足以娱情,苟遇醉而卒,吾之愿也。
wú jiāng yǔ ěr yǒng jué ěr bèi dāng cháng zài zuǒ yòu
吾将与尔永诀,尔辈当常在左右。
jí shè wài qǐn yǔ zhū zǐ tóng chǔ
"即设外寝,与诸子同处。
yī rì hū yuē shì yǒu rén zhì chuáng xià sòng shī yún xíng dào shuǐ qióng chǔ wèi zhī tiān jǐn shí
一日,忽曰:"适有人至床下,诵诗云:'行到水穷处,未知天尽时。
yán qì bú jiàn wú dāng shì yǐ
'言讫不见,吾当逝矣。
jí qǔ yíng jí qī shí biān jì shū huà fù zhū zi cù jiā rén zhì jiǔ
"亟取莹集七十编洎书画付诸子,促家人置酒。
qǐng zhī zú
顷之,卒。
shí tiān xǐ sān shí nián shí èr yuè sān rì yě nián liù shí sān
时天禧三十年十二月三日也,年六十三。
sì nián chūn zhào yuē gù hé zhōng fǔ chǔ shì li dú zān yīng chuán xù rú yǎ jiàn fāng kuàng yì zì jū tián zhì jiāo yǎng
四年春,诏曰:"故河中府处士李渎,簪缨传绪,儒雅践方,旷逸自居,恬智交养。
dài cí wǎn jié mí shào qīng yóu yǎn jí lún wáng liáng shēn zhěn cè
迨兹晚节,弥邵清猷,奄及沦亡,良深轸恻。
tè xíng bēn diǎn shì wèi yíng hún
特行贲典,式慰营魂。
wéi péng gé zhī sī wén nǎi rú lín zhī měi zhì
惟蓬阁之司文,乃儒林之美秩。
réng shì guī shēng zhī fù jiān tuī gěi fù zhī ēn
仍示归生之赙,兼推给复之恩。
shēn chì shǒu chén yōu xù qí hòu
申饬守臣,优恤其后。
qǐ dú jīng yú quán rǎng yì zú hòu yú mín fēng
岂独旌于泉壤,亦足厚于民风。
kě tè zèng mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng cì qí jiā bó èr shí pǐ mǐ sān shí hú zhōu xiàn cháng jiā cún xù èr shuì wài juān qí chāi yì
可特赠秘书省著作佐郎,赐其家帛二十匹,米三十斛,州县常加存恤,二税外蠲其差役。
wèi yě zì zhòng xiān shǎn zhōu shǎn rén yě
魏野,字仲先,陕州陕人也。
shì wèi nóng
世为农。
mǔ cháng mèng yǐn mèi yú yuè zhōng chéng tù de zhī yīn yǒu shēn suì shēng yě
母尝梦引袂于月中承兔得之,因有娠,遂生野。
jí zhǎng shì yín yǒng bù qiú wén dá
及长,嗜吟咏,不求闻达。
jū zhōu zhī dōng jiāo shǒu zhí zhú shù qīng quán huán rào páng duì yún shān jǐng qù yōu jué
居州之东郊,手植竹树,清泉环绕,旁对云山,景趣幽绝。
záo tǔ mào zhàng yuē lè tiān dòng qián wèi cǎo táng tán qín qí zhōng hào shì zhě duō zài jiǔ yáo cóng zhī yóu xiào yǒng zhōng rì
凿土袤丈,曰乐天洞,前为草堂,弹琴其中,好事者多载酒肴从之游,啸咏终日。
qián hòu jùn shǒu suī wǔ chén jiù xiāng jiē suǒ lǐ yù huò qīn zào yè
前后郡守,虽武臣旧相,皆所礼遇,或亲造谒。
zhào chāng yán xìng yóu jù ào tè shǔ bīn cì jiè hūn lì yě zhì jí bào
赵昌言性尤倨傲,特署宾次,戒阍吏野至即报。
yě bù xǐ jīn zé wú guì jiàn jiē shā mào bái yī yǐ jiàn chū zé kuà bái lǘ
野不喜巾帻,无贵贱,皆纱帽白衣以见,出则跨白驴。
guò kè jū shì wǎng lái liú tí mìng huà lèi sù ér qù
过客居士往来留题命话,累宿而去。
yě wèi shī jīng kǔ yǒu táng rén fēng gé duō jǐng cè jù
野为诗精苦,有唐人风格,多警策句。
suǒ yǒu cǎo táng jí shí juǎn dà zhōng xiáng fú chū qì dān shǐ zhì cháng yán běn guó de qí shàng zhì yuàn qiú quán bù zhào yǔ zhī
所有《草堂集》十卷,大中祥符初契丹使至,尝言本国得其上帙,愿求全部,诏与之。
sì fén yīn suì yǔ li dú bìng bèi jiàn qiǎn shǎn lìng wáng xī zhāo zhī yě shàng yán yuē bì xià gào chéng tiān dì yán pìn yán sǒu chén shí yú zhuàng zī xìng yōng zhuō xìng féng shèng shì huò ān gù lǐ zǎo lè yín yǒng shí fěi fēng sāo qǐ yì tiān cí qǔ chuí sōu yǐn
祀汾阴岁,与李渎并被荐,遣陕令王希招之,野上言曰:"陛下告成天地,延聘岩薮,臣实愚戆,资性慵拙,幸逢圣世,获安故里,早乐吟咏,实匪风骚,岂意天慈,曲垂搜引。
dàn yǐ cháng yīng xīn jí yóu shū lǐ jié mí lù zhī xìng dùn yīng zé kuáng qǐ kě zhān duì diàn chí yǎng fèng qīng yàn
但以尝婴心疾,尤疏礼节,麋鹿之性,顿缨则狂,岂可瞻对殿墀,仰奉清燕。
wàng huí guò tīng xǔ lìng yú shǒu zé quǎn mǔ zhī jiān yǒng hé dì lì
望回过听,许令愚守,则畎亩之间,永荷帝力。
zhào zhōu xiàn zhǎng lì cháng jiā cún fǔ yòu qiǎn shǐ tú qí suǒ jū guān zhī
"诏州县长吏常加存抚,又遣使图其所居观之。
wǔ nián sì yuè fù qiǎn nèi shì cún wèn
五年四月,复遣内侍存问。
tiān xǐ sān nián shí èr yuè wú jí ér zú nián liù shí
天禧三年十二月,无疾而卒,年六十。
zhōu shàng qí zhuàng
州上其状。
sì nián zhēng yuè zhào yuē guó jiā jǔ jīng shǎng zhī mìng yǐ huī qiū yuán shēn xù zèng zhī ēn yòng wèi quán rǎng suǒ yǐ bāo yì mín ér hòu fēng sú yě
四年正月,诏曰:"国家举旌赏之命,以辉丘园,申恤赠之恩,用慰泉壤,所以褒逸民而厚风俗也。
gù shǎn zhōu chǔ shì wèi yě fú yīng rú sù kè yì piān zhāng gù cí gé zhī qīng xīn wèi shì liú zhī tuī xǔ ér néng dǔ chún gǔ zhī xíng mù féi dùn zhī fēng
故陕州处士魏野,服膺儒素,刻意篇章,顾词格之清新,为士流之推许,而能笃淳古之行,慕肥遁之风。
qǐng shǔ shí xún cháng jiā pìn zhào kěn chén chéng zhì yuàn suì kǎo pán
顷属时巡,尝加聘召,恳陈诚志,愿遂《考槃》。
jí cǐ lún wáng zài shēn jiē dào
及此沦亡,载深嗟悼!
lán tái qīng zhì zhuī shì yōu jiōng hòu qí fù zhù zhī zī kuān yǐ fù chú zhī mìng
兰台清秩,追饰幽扃,厚其赙助之资,宽以复除之命。
liàng wéi yōu lǐ shì xiǎn lìng míng
谅惟优礼,式显令名。
hún ér yǒu zhī xīn cǐ shū wò
魂而有知,歆此殊渥。
kě tè zèng mì shū shěng zhù zuò láng fù qí jiā bó èr shí pǐ mǐ sān shí hú zhōu xiàn cháng jiā cún xù èr shuì wài miǎn qí chà yáo
可特赠秘书省著作郎,赙其家帛二十匹,米三十斛,州县常加存恤,二税外免其差徭。
dú jí yě zhōng biǎo xiōng yě
渎即野中表兄也。
dú zú fù zhì yě kū zhī tòng wèi qí zǐ yuē wú bù kě qù qù bì bù zhì
渎卒讣至,野哭之恸,谓其子曰:"吾不可去,去必不至。
dì qiǎn qí zi fù zhī cái liù rì ér yě yì zú shí shén yì yān
"第遣其子赴之,裁六日而野亦卒,时甚异焉。
xíng dūn zì jūn yā bù zhī hé xǔ rén
邢敦,字君雅,不知何许人。
jiā yú yōng qiū yǔ sòng zhǔn zhào chāng yán jiāo yóu shén hòu
家于雍丘,与宋准、赵昌言交游甚厚。
tài píng xīng guó chū cháng jǔ jìn shì bù dì kǎi rán yǒu yǐn dùn yì
太平兴国初,尝举进士不第,慨然有隐遁意。
xìng jiè pì bù wàng jiāo yǒu
性介僻,不妄交友。
dān wán jīng shǐ jīng yú shù shù gōng huì huà pō shì jiǔ
耽玩经史,精于术数,工绘画,颇嗜酒。
huò yóu shì chán guò kè xún yǐ xiū jiù zhě duō bù zhī yǔ
或游市廛,过客询以休咎者,多不之语。
lǐ zhōng hào xíng fū zǐ
里中号邢夫子。
dà zhōng xiáng fú qī nián zhēn zōng xìng bó huí yì rén liè shàng qí shì wáng céng wèi kǎo zhì dù shǐ yǐ míng wén
大中祥符七年,真宗幸亳回,邑人列上其事,王曾为考制度使,以名闻。
zhào yuē dūn zǎo yù cí chǎng qín xiū tiān jué chāo rán chù tuì yì jì lěi nián
诏曰:"敦早预词场,勤修天爵,超然处退,亦既累年。
shǔ lǎn gōng chē zhī yán bǐ cān jùn xué zhī zhí yòng jīng rú yè yǐ chǒng qí nián
属览公车之言,俾参郡学之职,用精儒业,以宠耆年。
kě xǔ zhōu zhù jiào
可许州助教。
dūn ràng ér bù shòu
"敦让而不受。
qián xìng yuán nián wú jí ér zú nián qī shí sì
干兴元年,无疾而卒,年七十四。
lín bū zì jūn fù háng zhōu qián táng rén
林逋,字君复,杭州钱塘人。
shǎo gū lì xué bù wéi zhāng jù
少孤,力学,不为章句。
xìng tián dàn hào gǔ fú qū róng lì jiā pín yī shí bù zú yàn rú yě
性恬淡好古,弗趋荣利,家贫衣食不足,晏如也。
chū fàng yóu jiāng huái jiān jiǔ zhī guī háng zhōu jié lú xī hú zhī gū shān èr shí nián zú bù jí chéng shì
初放游江、淮间,久之归杭州,结庐西湖之孤山,二十年足不及城市。
zhēn zōng wén qí míng cì sù bó zhào zhǎng lì suì shí láo wèn
真宗闻其名,赐粟帛,诏长吏岁时劳问。
xuē yìng li jí zài háng zhōu měi zào qí lú qīng tán zhōng rì ér qù
薛映、李及在杭州,每造其庐,清谈终日而去。
cháng zì wèi mù yú qí lú cè
尝自为墓于其庐侧。
lín zhōng wèi shī yǒu mào líng tā rì qiú yí gǎo yóu xǐ céng wú fēng shàn shū zhī jù
临终为诗,有"茂陵他日求遗稿,犹喜曾无《封禅书》"之句。
jì zú zhōu wéi shàng wén rén zōng jiē dào cì shì hé jìng xiān shēng fù sù bó
既卒,州为上闻,仁宗嗟悼,赐谥和靖先生,赙粟帛。
bū shàn xíng shū xǐ wèi shī qí cí chéng jiā qiào tè duō qí jù
逋善行书,喜为诗,其词澄浃峭特,多奇句。
jì jiù gǎo suí zhé qì zhī
既就稿,随辄弃之。
huò wèi hé bù lù yǐ shì hòu shì
或谓:"何不录以示后世?
bū yuē wú fāng huì jì lín hè qiě bù yù yǐ shī míng yī shí kuàng hòu shì hu
"逋曰:"吾方晦迹林壑,且不欲以诗名一时,况后世乎!
rán hào shì zhě wǎng wǎng qiè jì zhī jīn suǒ chuán shàng sān bǎi yú piān
"然好事者往往窃记之,今所传尚三百余篇。
bū cháng kè lín jiāng shí li zī fāng jǔ jìn shì wèi yǒu zhī zhě bū wèi rén yuē cǐ gōng fǔ qì yě
逋尝客临江,时李谘方举进士,未有知者,逋谓人曰:"此公辅器也。
jí bū zú zī shì ba sān sī shǐ wèi zhōu shǒu wèi sù fú yǔ qí mén rén lín qī rì zàng zhī kè yí jù nèi kuàng zhōng
"及逋卒,谘适罢三司使为州守,为素服,与其门人临七日,葬之,刻遗句内圹中。
bū bù qǔ wú zi jiào xiōng zi yòu dēng jìn shì jiǎ kē
逋不娶,无子,教兄子宥,登进士甲科。
yòu zi dà nián pō jiè jié zì xǐ yīng zōng shí wèi shì yù shǐ lián bèi tái yí chū zhì yù jù bù kěn xíng wèi zhōng chéng táng jiè suǒ zòu jiàng zhī qí zhōu zú yú guān
宥子大年,颇介洁自喜,英宗时,为侍御史,连被台移出治狱,拒不肯行,为中丞唐介所奏,降知蕲州,卒于官。
gāo yì zì wén yuè jīng nán gāo jì xīng sì shì sūn
高怿,字文悦,荆南高季兴四世孙。
yòu gū yǎng yú wài jiā
幼孤,养于外家。
shí sān suì néng zhǔ wén tōng jīng shǐ bǎi jiā zhī shū
十三岁能属文,通经史百家之书。
wén zhǒng fàng yǐn zhōng nán shān nǎi zhù shì bào lín gǔ cóng fàng shòu yè
闻种放隐终南山,乃筑室豹林谷,从放受业。
fàng qí zhī bù gǎn chǔ yǐ dì zǐ xíng
放奇之,不敢处以弟子行。
yǔ tóng shí zhāng ráo xǔ bó hào nán shān sān yǒu
与同时张荛、许勃号"南山三友"。
huì zhào jǔ shěn lún cǎo zé zhī cháng ān kòu zhǔn wén qí míng jiàn zhī cí bù qǐ
会诏举沈沦草泽,知长安寇准闻其名荐之,辞不起。
jǐng yòu zhōng lù guó chū hòu wáng hòu yì tuī qí dì xīn de guān
景祐中,录国初侯王后,怿推其弟忻得官。
jí fàn yōng jiàn jīng zhào fǔ xué zhào yì jiǎng shòu zhū shēng xí jiān cháng shù shí bǎi rén
及范雍建京兆府学,召怿讲授诸生,席间常数十百人。
dù yǎn cháng qǐng cì chǔ shì hào nǎi mìng wèi dà lǐ píng shì yì gù cí
杜衍尝请赐处士号,乃命为大理评事,怿固辞。
rén zōng jiā qí shǒu hào ān sù chǔ shì
仁宗嘉其守,号安素处士。
zhào zhōu xiàn suì shí lǐ yù zhī gěi liáng tián wǔ bǎi mǔ
诏州县岁时礼遇之,给良田五百亩。
wén yàn bó biǎo qí jīng shù gāi tōng yǒu gāo shì zhī xíng kě yǐ lì fēng sú zhào cì dì yī qū
文彦博表其经术该通,有高世之行,可以励风俗,诏赐第一区。
jiā yòu zhōng jiù chú guāng lù sì chéng fù gù cí
嘉祐中,就除光禄寺丞,复固辞。
mèng dào shì chí sù shū pìn wèi bái lù dòng zhǔ zú
梦道士持素书聘为白鹿洞主,卒。
yǒu hán tuì zhě jì shān rén
有韩退者,稷山人。
yì shī shì zhǒng fàng
亦师事种放。
mǔ sǐ fù tǔ chéng fén tú xiǎn zhōng sàng qù yǐn sōng shān
母死,负土成坟,徒跣终丧,去隐嵩山。
wú zūn lù shí yán nián lùn qí gāo jié
吴遵路,石延年论其高节。
zhào cì sù bó hào ān yì chǔ shì yǐ shòu zhōng
诏赐粟帛,号安逸处士,以寿终。
xú fù zì fù zhī jiàn zhōu rén
徐复,字复之,建州人。
chū yóu jīng shī jǔ jìn shì bù zhōng
初游京师,举进士不中。
tuì ér xué yì tōng liú yǎn guà qì fǎ zì shì zhī wú lù suì wáng jìn qǔ yì
退而学《易》,通流衍卦气法,自筮知无禄,遂亡进取意。
yóu xué huái zhè jiān shù nián yì tōng yīn yáng tiān wén dì lǐ dùn jiǎ zhàn shè zhū jiā zhī shuō
游学淮、浙间数年,益通阴阳、天文、地理、遁甲、占射诸家之说。
tā rì tīng qí xiāng rén lín hóng fàn shuō shī qiě yán shī zhī suǒ yǐ yòng yú lè zhě hū ruò yǒu de
他日听其乡人林鸿范说《诗》,且言《诗》之所以用于乐者,忽若有得。
yīn yǐ shēng qì qiú zhī suì wù dà lè yú qī yīn shí èr lǜ qīng zhuó cì xù jí zhōng qìng chǐ yān páo zhú gāo xià zhì dù jiē dòng dá
因以声器求之,遂悟大乐,于七音、十二律清浊次序及钟磬侈弇、匏竹高下制度皆洞达。
fāng rén zōng liú yì yú lè zhào tiān xià qiú zhī lè zhě dà chén jiàn hú yuàn yuàn zuò zhōng qìng dà biàn gǔ fǎ
方仁宗留意于乐,诏天下求知乐者,大臣荐胡瑗,瑗作钟磬,大变古法。
fù xiào yuē shèng rén yù qì yǐ shēng jīn bù xiān qiú qí shēng ér gèng qí qì qí kě yòng hu
复笑曰:"圣人寓器以声,今不先求其声而更其器,其可用乎!
hòu yuàn zhì zuò jiē bù xiào
"后瑗制作皆不效。
fàn zhòng yān guò rùn zhōu jiàn fù wèn yuē jīn yǐ yǎn guà zhàn zhī sì yí wú biàn yì hu
范仲淹过润州,见复问曰:"今以衍卦占之,四夷无变异乎?
fù kè xī fāng dāng yòng bīng tuī qí yuè rì hòu wú shǎo chà
"复克西方当用兵,推其月日,后无少差。
qìng lì chū yǔ bù yī guō jīng jù zhào jiàn dì wèn tiān shí rén shì fù duì yuē yǐ jīng fáng yì guà tuī zhī jīn nián suǒ pèi nián yuè rì shí dāng xiǎo guò yě
庆历初,与布衣郭京俱召见,帝问天时人事,复对曰:"以京房《易》卦推之,今年所配年月日时,当小过也。
gāng shī wèi ér bù zhōng qí zài qiáng jūn dé hu
刚失位而不中,其在强君德乎?
dì yòu wèn míng nián zhǔ hé guà
"帝又问:"明年主何卦?
fù yuē qián guà yòng shì
"复曰:"《干》卦用事。
shuō zhì jiǔ wǔ jǐn ér zhǐ
"说至九五尽而止。
dì yòu wèn qián nián jīng shī hēi fēng hé suǒ yīng
帝又问:"前年京师黑风,何所应?
fù yuē qí zhào zài nèi yù wáng sàng qí yīng yě
"复曰:"其兆在内,豫王丧其应也。
míng rì mìng wèi dà lǐ píng shì gù yǐ jí cí nǎi cì hào chōng huì chǔ shì bǔ qí zi fā shì mì shū shěng jiào shū láng
"明日,命为大理评事,固以疾辞,乃赐号冲晦处士,补其子发试秘书省校书郎。
fù xìng gāo jié ér chǔ shì wèi cháng zì yì hòu jū háng zhōu shí shù nián zú
复性高洁,而处世未尝自异,后居杭州十数年卒。
guō jīng zhě shǎo rèn xiá bù shì jiā chǎn píng jū hǎo yán bīng
郭京者,少任侠,不事家产,平居好言兵。
fàn zhòng yān téng zōng liàng shù jiàn zhī
范仲淹、滕宗谅数荐之。
kǒng mín zì níng jí kǒng zǐ sì shí liù dài sūn
孔旼,字宁极,孔子四十六代孙。
yǐn jū rǔ zhōu lóng xīng xiàn lóng shān zhī chī yáng chéng
隐居汝州龙兴县龙山之蚩阳城。
xìng gū jié xǐ dú shū
性孤洁,喜读书。
yǒu tián shù bǎi mǔ fù shuì cháng wèi xiāng lǐ xiān
有田数百亩,赋税常为乡里先。
yù suì jī fēn suǒ yú zhōu bù zú zhě wèi cháng jì yǒu wú
遇岁饥,分所余赒不足者,未尝计有无。
wén rén zhī shàn ruò chū yú jǐ dòng zhǐ bì yī lǐ fǎ
闻人之善若出于己,动止必依礼法。
huán suǒ jū bǎi yú lǐ rén jiē ài mù zhī jiàn mín yú lù zhé liǎn rèn yǐ bì
环所居百余里,人皆爱慕之,见旼于路,辄敛衽以避。
zàng qí fù lú mù sān nián wò pò guān zhōng rì shí mǐ yī yì
葬其父,庐墓三年,卧破棺中,日食米一溢。
bì jiān shēng zǐ zhī shù shí běn
壁间生紫芝数十本。
zhōu yǐ xíng yì wén cì sù bó yòu gěi fù qí jiā
州以行义闻,赐粟帛,又给复其家。
jìn chén liè jiàn shòu mì shū shěng jiào shū láng zhì shì
近臣列荐,授秘书省校书郎致仕。
jū shù nián zhào wèi guó zi jiān zhí jiǎng cí bù fù jí qiān guāng lù sì chéng
居数年,召为国子监直讲,辞不赴,即迁光禄寺丞。
qǐng zhī qǐ zhī lóng xīng xiàn fù cí
顷之,起知龙兴县,复辞。
zú zèng tài cháng chéng
卒,赠太常丞。
dào cháng rù mín jiā fā qí lǐn sù mín bì zhī zòng qí suǒ qǔ
盗尝入旼家,发其廪粟,旼避之,纵其所取。
cháng féng léi ruò zhě wèi dào lüě duó qí zī mín zhuī dào yǔ yǔ zé zhī yǐ yì jiě jīn bì zhī shǐ guī suǒ lüè
尝逢羸弱者为盗掠夺其赀,旼追盗与语,责之以义,解金畀之,使归所掠。
jū shān wèi cháng féng dú shé hǔ bào huò wèi zhī yuē zi wú yè xíng cǐ yì kě wèi
居山未尝逢毒蛇虎豹,或谓之曰:"子毋夜行,此亦可畏。
mín yuē wú xīn zé wú suǒ wèi
"旼曰:"无心则无所畏。
wǎn nián wéi wán zhōu yì lǎo zi tā shū yì bù fù dú
"晚年惟玩《周易》、《老子》,他书亦不复读。
wèi tài xuán tú zhāng bì shàng wài liè fāng zhōu bù jiā ér guī qí zhōng xīn kōng zhī wú suǒ shū
为《太玄图》张壁上,外列方州部家,而规其中心,空之无所书。
yuē yì suǒ wèi jì rán bù dòng zhě yǔ cǐ wú yì yě
曰:"《易》所谓寂然不动者,与此无异也。
hé qún zì tōng fu guǒ zhōu xī chōng rén
何群,字通夫,果州西充人。
shì gǔ xué xǐ jī yáng lùn yì suī yè jìn shì fēi qí hǎo yě
嗜古学,喜激扬论议,虽业进士,非其好也。
qìng lì zhōng shí jiè zài tài xué sì fāng zhū shēng lái xué zhě shù qiān rén qún yì zì shǔ zhì
庆历中,石介在太学,四方诸生来学者数千人,群亦自蜀至。
fāng jiǎng guān huì zhū shēng jiǎng jiè yuē shēng děng zhī hé qún hu
方讲官会诸生讲,介曰:"生等知何群乎?
qún rì sī wèi rén yì ér yǐ bù zhī jī hán zhī qiē jǐ yě
群日思为仁义而已,不知饥寒之切己也。
zhòng jiē zhù yǎng zhī
"众皆注仰之。
jiè yīn guǎn qún yú qí jiā shǐ dì zǐ tuī yǐ wéi xué zhǎng
介因馆群于其家,使弟子推以为学长。
qún yù zì kè lì zhù shū shù shí piān yú rén yán wèi cháng xià yì qǔ cóng tóng shè mù qún wèi bái yī yù shǐ
群愈自克厉,著书数十篇,与人言未尝下意曲从,同舍目群为"白衣御史"。
qún cháng yán jīn zhī shì yǔ yán shuō yì jǔ zhǐ duò sì zhě qí yì guān bù rú gǔ zhī yán yě
群尝言:"今之士,语言说易,举止惰肆者,其衣冠不如古之严也。
yīn qǐng fù gǔ yì guān
"因请复古衣冠。
yòu shàng shū yán sān dài qǔ shì jiē jǔ yú xiāng lǐ ér xiān xíng yì
又上书言:"三代取士,皆举于乡里而先行义。
hòu shì zhuān yǐ wén cí jiù wén cí zhōng hài dào zhě mò shén yú fù qǐng bà qù
后世专以文辞就,文辞中害道者莫甚于赋,请罢去。
jiè zàn měi qí shuō
"介赞美其说。
huì jiàn guān yù shǐ yì yán yǐ fù qǔ shì wú yì zhì dào xià liǎng zhì yì jiē yǐ wéi jìn shì kē shǐ duò lì táng shù bǎi nián jiàng xiàng duō chū cǐ bù wéi bù dé rén qiě zǔ zōng xíng zhī yǐ jiǔ bù kě fèi yě
会谏官御史亦言以赋取士无益治道,下两制议,皆以为进士科始隋历唐数百年,将相多出此,不为不得人,且祖宗行之已久,不可废也。
qún wén qí shuō bù xíng nǎi tòng kū qǔ píng shēng suǒ wéi fù bā bǎi yú piān fén zhī
群闻其说不行,乃恸哭,取平生所为赋八百余篇焚之。
jiǎng guān shì qún fù jì duō qiě gōng yǐ wéi bù qíng chù chū tài xué
讲官视群赋既多且工,以为不情,绌出太学。
qún jìng guī suì bù fù jǔ jìn shì
群径归,遂不复举进士。
jiā yòu zhōng lóng tú gé zhí xué shì hé yǎn biǎo qí xíng yì cì hào ān yì chǔ shì
嘉祐中,龙图阁直学士何剡表其行义,赐号安逸处士。
qún jì sǐ zhào biàn shǒu yì zhōu zòu qún yí gǎo yǒu yì shí zhèng yuàn zhào guǒ zhōu lù shàng zhī yún fēi ruò mào líng shū qǐ tiān zǐ chǐ xīn yě
群既死,赵抃守益州,奏群遗稿有益时政,愿诏果州录上之,云:"非若茂陵书起天子侈心也。
qǐn bù xià
"寝不下。