宋史 · 脱脱 · Chapter 5 of 496

本纪·卷五

PinyinModern Translation
Size

tài zōng èr

○太宗二

èr nián chūn zhēng yuè bǐng chén yǐ dé gōng wèi zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn pàn jì zhōu fēng dìng ān hóu

二年春正月丙辰,以德恭为左武卫大将军、判济州,封定安侯;

dé lóng wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn pàn yí zhōu fēng cháng níng hóu

德隆为右武卫大将军、判沂州,封长宁侯。

yòu bǔ quē liú méng sōu tōng pàn jì zhōu qǐ jū shè rén hán jiǎn tōng pàn yí zhōu

右补阙刘蒙叟通判济州,起居舍人韩俭通判沂州。

yǐ chǒu cì dé gōng dé lóng cháng fèng wài zhī qián sān bǎi wàn

乙丑,赐德恭、德隆常奉外支钱三百万。

èr yuè wù yín quán jiāo zhōu liú hòu lí huán qiǎn shǐ lái gòng

二月戊寅,权交州留后黎桓遣使来贡。

yǐ wèi xià zhōu li jì qiān yòu shā rǔ zhōu tuán liàn shǐ cáo guāng shí

乙未,夏州李继迁诱杀汝州团练使曹光实。

jǐ hài zhàn chéng qiǎn shǐ lái gòng

己亥,占城遣使来贡。

sān yuè jǐ wèi qīn shì lǐ bù jǔ rén

三月己未,亲试礼部举人。

jiāng nán mín jī xǔ dù jiāng zì zhàn

江南民饥,许渡江自占。

xià sì yuè yǐ hài shuò qiǎn shǐ xíng jiāng nán zhū zhōu zhèn jī mín jí chá guān lì néng fǒu

夏四月乙亥朔,遣使行江南诸州,振饥民及察官吏能否。

wù yín qiǎn zhōng wǔ jūn jié dù shǐ pān měi fù zhūn sān jiāo kǒu

戊寅,遣忠武军节度使潘美复屯三交口。

jǐ mǎo zhào yǐ dì suǒ shēng guān shè zuò qǐ shèng yuàn

己卯,诏以帝所生官舍作启圣院。

jǐ chǒu diàn qián chéng zhǐ wáng zhù zuò jiān zī zhōu bīng wèi jiān zāng qì shì

己丑,殿前承旨王著坐监资州兵为奸赃,弃市。

gēng zǐ gān lù jiàng hòu yuàn

庚子,甘露降后苑。

xīn chǒu xià zhōu xíng yíng pò xī fān xī lì zú zhǎn qí dài zhōu cì shǐ shé luó yù bìng dì mái qǐ yòu pò bǎo xǐ liǎng zú jiàng wǔ shí yú zú

辛丑,夏州行营破西蕃息利族,斩其代州刺史折罗遇并弟埋乞,又破保、洗两族,降五十余族。

wǔ yuè jiǎ zǐ xìng chéng nán guān mài cì tián fū bù bó

五月甲子,幸城南观麦,赐田夫布帛。

tiān cháng jūn yuán shēng

天长军蝝生。

liù yuè jiǎ xū shuò hé xī xíng yíng yán huò jí luō fù děng shí sì zú fén qiān yú zhàng

六月甲戌朔,河西行营言,获岌罗赋等十四族,焚千余帐。

wù zǐ fù jìn yán què gū

戊子,复禁盐、榷酤。

qiū qī yuè gēng shēn zhào zhū dào zhuǎn yùn shǐ jí zhǎng lì yí chéng fēng chǔ lǐn yǐ fáng shuǐ hàn

秋七月庚申,诏诸道转运使及长吏,宜乘丰储廪以防水旱。

bā yuè guǐ yǒu shuò qiǎn shǐ àn wèn liǎng zhè jīng hú fú jiàn jiāng nán dōng xī lù huái nán zhū zhōu xíng yù réng chá guān lì qín duò yǐ wén

八月癸酉朔,遣使按问两浙、荆湖、福建、江南东西路、淮南诸州刑狱,仍察官吏勤惰以闻。

guǐ sì xī nán fèng huà wáng zǐ yǐ cí lái gòng

癸巳,西南奉化王子以慈来贡。

shì yuè yíng mò èr zhōu dà shuǐ

是月,瀛、莫二州大水。

jiǔ yuè bǐng wǔ yǐ suì wú bīng xiōng chú shí è guān lì fàn zāng móu gù jié shā wài sǐ zuì jiǎn jiàng liú yǐ xià shì zhī jí juān jiāng zhè zhū zhōu mín bū zū

九月丙午,以岁无兵凶,除十恶、官吏犯赃、谋故劫杀外,死罪减降,流以下释之,及蠲江、浙诸州民逋租。

gēng xū chóng jiǔ cì jìn chén yǐn yú lǐ fǎng dì zhào zhū wáng jié dù shǐ yàn shè yuàn zhōng

庚戌,重九,赐近臣饮于李昉第,召诸王、节度使宴射苑中。

shì xī chǔ wáng gōng huǒ

是夕,楚王宫火。

xīn hài fèi chǔ wáng yuán zuǒ wèi shù rén jūn zhōu ān zhì

辛亥,废楚王元佐为庶人、均州安置。

dīng sì qún chén qǐng liú yuán zuǒ yǎng jí jīng shī xǔ zhī

丁巳,群臣请留元佐养疾京师,许之。

jǐ wèi xī nán fān wáng qiǎn shǐ lái gòng

己未,西南蕃王遣使来贡。

jǐ sì jìn hǎi gǔ

己巳,禁海贾。

rùn yuè guǐ wèi tài bái rù nán dòu

闰月癸未,太白入南斗。

jiǎ shēn xìng tiān sì jiān cì cóng chén mǎ

甲申,幸天驷监,赐从臣马。

yǐ wèi jìn yōng guǎn shā rén jì guǐ jí sēng rén zhì qī nú

乙未,禁邕管杀人祭鬼及僧人置妻孥。

jǐ hài jūn zhōu xiàn yī jiǎo shòu

己亥,均州献一角兽。

dōng shí yuè xīn chǒu shuò lǜ qiú

冬十月辛丑朔,虑囚。

bǐng wǔ yǐ tiān zhú sēng tiān xi zāi shī hù fǎ tiān bìng wèi cháo qǐng dài fū shì hóng lú shǎo qīng

丙午,以天竺僧天息灾、施护、法天并为朝请大夫、试鸿胪少卿。

jǐ yǒu biàn hé zhǔ liáng xū lì zuò duó cáo jūn kǒu liáng duàn wàn xùn yú hé pàn sān rì zhǎn zhī

己酉,汴河主粮胥吏坐夺漕军口粮,断腕徇于河畔三日,斩之。

jiǎ yín lí qióng bù mán wáng zǐ lái gòng

甲寅, 黎邛部蛮王子来贡。

shí yī yuè rén wǔ shòu yú jìn jiāo yǐ suǒ huò xiàn tài miào zhe wèi lìng

十一月壬午,狩于近郊,以所获献太庙,著为令。

wù zǐ dǎo xuě

戊子,祷雪。

xīn mǎo zhào zài guān dīng fù mǔ yōu zhě bìng fàng lí rèn

辛卯,诏在官丁父母忧者并放离任。

shí èr yuè gēng zǐ shuò rì yǒu shí zhī

十二月庚子朔,日有食之。

guǐ mǎo nán kāng jūn yán xuě jiàng sān chǐ dà jiāng bīng hé kě shèng zhòng zài

癸卯,南康军言,雪降三尺,大江冰合,可胜重载。

dīng wèi qiǎn zhōng shǐ cì yuán biān shù zú rú kù

丁未,遣中使赐缘边戍卒襦裤。

bǐng chén mén xià shì láng jiān xíng bù shàng shū píng zhāng shì sòng qí ba shǒu běn guān

丙辰,门下侍郎兼刑部尚书、 平章事宋琪罢守本官。

sān nián chūn zhēng yuè xīn wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn cháng níng hóu dé lóng hōng yǐ qí dì dé yí sì hóu réng zhī yí zhōu

三年春正月辛未,右武卫大将军、长宁侯德隆薨,以其弟德彝嗣侯,仍知沂州。

gēng chén yè lòu yī kè běi fāng yǒu chì qì rú chéng zhì míng bù sàn

庚辰,夜漏一刻,北方有赤气如城,至明不散。

jǐ chǒu zhī xióng zhōu hè lìng tú děng qǐng fá qì dān qǔ yàn jì gù dì

己丑,知雄州贺令图等请伐契丹, 取燕、蓟故地。

gēng yín běi fá yǐ tiān píng jūn jié dù shǐ cáo bīn wèi yōu zhōu dào héng yíng qián jūn mǎ bù shuǐ lù dōu bù shǔ hé yáng sān chéng jié dù shǐ cuī yàn jìn fù zhī

庚寅,北伐,以天平军节度使曹彬为幽州道行营前军马步水陆都部署,河阳三城节度使崔彦进副之;

shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ zhāng huà jūn jié dù shǐ mǐ xìn wèi xī běi dào dōu bù shǔ shā zhōu guān chá shǐ dù yàn guī fù zhī yǐ qí zhòng chū xióng zhōu

侍卫马军都指挥使、彰化军节度使米信为西北道都部署,沙州观察使杜彦圭副之,以其众出雄州;

shì wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ jìng nán jūn jié dù shǐ tián zhòng jìn wèi dìng zhōu lù dōu bù shǔ chū fēi hú

侍卫步军都指挥使、静难军节度使田重进为定州路都部署,出飞狐。

wù xū cān zhī zhèng shì li zhì bà wèi lǐ bù shì láng

戊戌,参知政事李至罢为礼部侍郎。

èr yuè rén zǐ yǐ jiǎn jiào tài shī zhōng wǔ jūn jié dù shǐ pān měi wèi yún yīng shuò děng zhōu dū bù shǔ yún zhōu guān chá shǐ yáng yè fù zhī chū yàn mén

二月壬子, 以检校太师、忠武军节度使潘美为云、应、朔等州都部署,云州观察使杨业副之, 出雁门。

sān yuè guǐ yǒu cáo bīn yǔ qì dān bīng zhàn gù ān nán kè qí chéng

三月癸酉,曹彬与契丹兵战固安南,克其城。

dīng chǒu tián zhòng jìn zhàn fēi hú běi yòu pò zhī

初九,田重进在飞狐作战,又攻破契丹军。

pān měi zì xi xíng rù yǔ qì dān bīng yù zhuī zhì huán zhōu zhí qí cì shǐ zhào yàn xīn xīn yǐ chéng jiàng

潘美自西陉入,与契丹兵遇,追至寰州,执其刺史赵彦辛,辛以城降。

xīn sì cáo bīn kè zhuō zhōu

辛巳,曹彬克涿州。

pān měi wéi shuò zhōu qí jié dù fù shǐ zhào xī zàn yǐ chéng jiàng

潘美围朔州,其节度副使赵希赞以城降。

guǐ wèi tián zhòng jìn zhàn fēi hú běi huò qí xi nán miàn zhāo ān shǐ dà péng yì kāng zhōu cì shǐ mǎ yūn mǎ jūn zhǐ huī shǐ hé wàn tōng

癸未,田重进战飞狐北,获其西南面招安使大鹏翼、康州刺史马𫖳、马军指挥使何万通。

yǐ yǒu cáo bīn bài qì dān yú zhuō zhōu nán shā qí xiāng hè sī

乙酉,曹彬败契丹于涿州南,杀其相贺斯。

dīng hài pān měi shī zhì yīng zhōu qí jié dù fù shǐ ài zhèng guān chá pàn guān sòng xióng yǐ chéng jiàng

丁亥,潘美师至应州,其节度副使艾正、观察判官宋雄以城降。

sī mén yuán wài láng wáng yán fàn yǔ mì shū chéng lù tǎn róng chéng xiàn zhǔ bù tián biàn shù shì liú áng zuò móu bù guǐ qì shì

司门员外郎王延范与秘书丞陆坦、戎城县主簿田辩、术士刘昂坐谋不轨,弃市。

gēng yín wǔ níng jūn jié dù shǐ tóng píng zhāng shì qí guó gōng chén hóng jìn zú

庚寅,武宁军节度使、同平章事、岐国公陈洪进卒。

xīn mǎo tián zhòng jìn gōng fēi hú qí shǒu jiāng lǚ xíng dé zhāng jì cóng liú zhī jìn děng jǔ chéng jiàng yǐ qí xiàn wèi fēi hú jūn

辛卯,田重进攻飞狐,其守将吕行德、张继从、刘知进等举城降,以其县为飞狐军。

zhàn chéng guó qiǎn shǐ lái gòng

占城国遣使来贡。

bǐng shēn jìn wéi líng qiū qí shǒu jiāng mù chāo yǐ chéng jiàng

丙申,进围灵丘,其守将穆超以城降。

xià sì yuè xīn chǒu pān měi kè yún zhōu

夏四月辛丑,潘美克云州。

tián zhòng jìn zhàn fēi hú běi pò qí zhòng

田重进战飞狐北,破其众。

rén yín cáo bīn mǐ xìn zhàn xīn chéng dōng běi yòu pò zhī

壬寅,曹彬、米信战新城东北,又破之。

jǐ yǒu tián zhòng jìn zài zhàn fēi hú běi zài pò zhī shā èr jiāng

己酉,田重进再战飞狐北,再破之,杀二将。

yǐ mǎo zhòng jìn zhì wèi zhōu qí yá xiào li cún zhāng xǔ yàn qīn shā dà jiàng xiāo chuò lǐ zhí qí jiān chéng shǐ tóng zhōu jié dù shǐ gěng shào zhōng yǐ chéng jiàng

乙卯,重进至蔚州, 其牙校李存璋、许彦钦杀大将萧啜理,执其监城使、同州节度使耿绍忠以城降。

wǔ yuè gēng wǔ cáo bīn zhī shī dà bài yú qí gōu guān shōu zhòng yè dù jù mǎ hé tuì tún yì zhōu zhī yōu zhōu xíng fǔ shì liú bǎo xūn sǐ zhī

五月庚午,曹彬之师大败于岐沟关,收众夜渡拒马河,退屯易州,知幽州行府事刘保勋死之。

bǐng zǐ zhào cáo bīn cuī yàn jìn mǐ xìn guī quē mìng tián zhòng jìn tún dìng zhōu pān měi hái dài zhōu

丙子,召曹彬、崔彦进、米信归阙,命田重进屯定州,潘美还代州。

xǐ yún yīng huán shuò lì mín jí tǔ hún bù zú fēn zhì hé dōng jīng xi

徙云、应、寰、朔吏民及吐浑部族,分置河东、京西。

huì qì dān shí wàn zhòng fù xiàn huán zhōu yáng yè hù sòng qiān mín yù zhī kǔ zhàn lì jìn wèi suǒ qín shǒu jié ér sǐ

会契丹十万众复陷寰州,杨业护送迁民遇之,苦战力尽,为所禽,守节而死。

liù yuè wù xū shuò rì yǒu shí zhī

六月戊戌朔,日有食之。

jiǎ chén yǐ yù shǐ zhōng chéng xīn zhòng fu wèi cān zhī zhèng shì

甲辰,以御史中丞辛仲甫为参知政事。

qiū qī yuè gēng wǔ biǎn cáo bīn wèi yòu xiāo wèi shàng jiàng jūn cuī yàn jìn wèi yòu wǔ wèi shàng jiàng jūn mǐ xìn wèi yòu tún wèi shàng jiàng jūn dù yàn guī wèi jūn zhōu tuán liàn shǐ

秋七月庚午,贬曹彬为右骁卫上将军,崔彦进为右武卫上将军,米信为右屯卫上将军,杜彦圭为均州团练使。

yīng qún chén liè xiào sǐ shì jí xiàn dí zhě lù qí zǐ sūn

应群臣、列校死事及陷敌者,录其子孙。

rén wǔ xǐ shān hòu jiàng mín zhì hé nán fǔ xǔ rǔ děng zhōu

壬午,徙山后降民至河南府、许汝等州。

dīng hài yǐ qiān shǔ shū mì yuàn shì zhāng qí xián wèi jǐ shì zhōng zhī dài zhōu

丁亥,以签署枢密院事张齐贤为给事中、知代州。

guǐ sì jiē zhōu fú jīn xiàn yǒu tài shān fēi lái zì lóng dì xiá yōng jiāng shuǐ nì liú huài mín tián shù bǎi lǐ

癸巳,阶州福津县有大山飞来,自龙帝峡壅江水逆流,坏民田数百里。

jiǎ wǔ zhào gǎi chén wáng yuán yòu wèi yuán xī hán wáng yuán xiū wèi yuán kǎn jì wáng yuán jùn wèi yuán fèn

甲午,诏改陈王元祐为元僖,韩王元休为元侃,冀王元隽为元份。

bā yuè dīng yǒu shuò yǐ wáng miǎn zhāng hóng bìng wèi shū mì fù shǐ

八月丁酉朔,以王沔、张宏并为枢密副使。

dīng wèi dà yǔ qiǎn shǐ dǎo yuè dú zhì xī yǔ zhǐ

丁未,大雨,遣使祷岳渎,至夕雨止。

jiàn zhōu mín jī qiǎn shǐ zhèn zhī yīn dū bǔ zhū zhōu dào zéi

剑州民饥,遣使振之,因督捕诸州盗贼。

xīn hài jiàng pān měi wèi jiǎn jiào tài bǎo zèng yáng yè tài wèi dà tóng jūn jié dù shǐ

辛亥,降潘美为检校太保,赠杨业太尉、大同军节度使。

jiǔ yuè bǐng yín shuò jiǎn liǎng jīng zhū zhōu xì qiú liú yǐ xià yī děng zhàng zuì shì zhī

九月丙寅朔,减两京诸州系囚流以下一等,杖罪释之。

cì suǒ xǐ huán yīng wèi děng zhōu mín mǐ shēng xuān děng shí sì zhōu yōng xī èr nián guān suǒ zhèn dài bìng juān zhī

赐所徙寰、应、蔚等州民米,升、宣等十四州雍熙二年官所振贷并蠲之。

wù yín cì běi zhēng jūn shì zhèn wáng zhě jiā sān yuè liáng

戊寅,赐北征军士阵亡者家三月粮。

dōng shí yuè jiǎ chén yǐ chén wáng yuán xī wèi kāi fēng yǐn

冬十月甲辰,以陈王元僖为开封尹。

rén zǐ gāo lí guó wáng qiǎn shǐ lái gòng

壬子,高丽国王遣使来贡。

gēng shēn zhào yǐ quán jìng hǎi jūn liú hòu lí huán wèi běn jūn jié dù

庚申,诏以权静海军留后黎桓为本军节度。

shí yī yuè bǐng xū xìng jiàn lóng guān xiàng guó sì qí xuě

十一月丙戌,幸建隆观、相国寺祈雪。

shí èr yuè yǐ wèi shuò dà yǔ xuě yàn qún chén yù huá diàn

十二月乙未朔,大雨雪,宴群臣玉华殿。

jǐ hài dìng zhōu tián zhòng jìn rù qì dān jiè gōng xià qí gōu guān

己亥,定州田重进入契丹界,攻下岐沟关。

rén yín qì dān bài liú tíng ràng jūn yú jūn zǐ guǎn zhí xiān fēng jiāng hè lìng tú gāo yáng guān bù shǔ yáng zhòng jìn sǐ zhī

壬寅,契丹败刘廷让军于君子馆,执先锋将贺令图,高阳关部署杨重进死之。

rén zǐ jiàn fáng zhōu wèi bǎo kāng jūn yǐ yòu wèi shàng jiàng jūn liú jì yuán wèi jié dù shǐ

壬子,建房州为保康军,以右卫上将军刘继元为节度使。

dài zhōu fù bù shǔ lú hàn yūn bài qì dān yú tǔ dèng bǎo zhǎn huò shén zhòng shā jiān jūn shè lì èr rén

代州副部署卢汉赟败契丹于土镫堡,斩获甚众,杀监军舍利二人。

shì suì shòu zhōu dà shuǐ pú zhōu huáng

是岁,寿州大水,濮州蝗。

sì nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ shuò bù shòu cháo qún chén yì gé bài biǎo chēng hè

四年春正月甲子朔,不受朝,群臣诣阁拜表称贺。

jǐ mǎo qiǎn shǐ àn wèn xi chuān lǐng nán jiāng zhè děng lù xíng yù

己卯,遣使按问西川、岭南、 江浙等路刑狱。

bǐng xū zhào yìng xíng yíng jiāng shì zhàn bài kuì sàn zhě bìng shì bù wèn yuán biān chéng bǎo bèi yù yǒu láo kě jì zhě suǒ zài yǐ wén

丙戌,诏:“应行营将士战败溃散者并释不问,缘边城堡备御有劳可纪者所在以闻。

yì bào hái sǐ shì zhě lǐn gěi qí jiā lù sǐ shì wén wǔ guān zǐ sūn

瘗暴骸,死事者廪给其家,录死事文武官子孙。

juān hé běi yōng xī sān nián yǐ qián bū zū dí suǒ róu jiàn zhě gěi fù sān nián jūn suǒ guò èr nián yú yī nián

蠲河北雍熙三年以前逋租,敌所蹂践者给复三年,军所过二年,余一年。

èr yuè bǐng shēn yǐ hàn nán guó wáng qián chù wèi wǔ shèng jūn jié dù shǐ xǐ fēng nán yáng guó wáng

”二月丙申,以汉南国王钱俶为武胜军节度使,徙封南阳国王。

dīng yǒu shàn zhì hé běi zhū zhōu jūn chéng huáng

丁酉,缮治河北诸州、军城隍。

jiǎ yín qián chù gǎi fēng xǔ wáng

甲寅,钱俶改封许王。

sān yuè gēng chén zhào shēn yán kǎo jì

三月庚辰,诏申严考绩。

xià sì yuè guǐ sì shuò yǐ yù shǐ zhōng chéng zhào chāng yán wèi yòu jiàn yì dài fū shū mì fù shǐ

夏四月癸巳朔,以御史中丞赵昌言为右谏议大夫、枢密副使。

yǐ wèi zhào zhū zhōu jùn shǔ yuè wǔ rì yī dí líng yǔ gěi yǐn jiāng bìng zhě lìng yī zhì xiǎo zuì jí jué zhī

乙未,诏诸州郡暑月五日一涤囹圄,给饮浆,病者令医治,小罪即决之。

dīng wèi xìng jīn míng chí guān shuǐ xī suì xí shè qióng lín yuàn dēng lóu zhì jīn qián zēng cǎi yú lóu xià zòng mín qǔ zhī

丁未,幸金明池观水嬉, 遂习射琼林苑,登楼,掷金钱缯彩于楼下,纵民取之。

bìng shuǐ lù fā yùn wèi yī sī

并水陆发运为一司。

wǔ yuè bǐng yín qiǎn shǐ shì zhū dào mín mǎ

五月丙寅,遣使市诸道民马。

gēng chén gǎi diàn qián sī rì qí wèi pěng rì xiāo měng wèi gǒng chén xióng yǒng wèi shén yǒng shàng tiě lín wèi diàn qián sī hǔ yì yāo nǔ wèi shén shè shì wèi bù jūn sī tiě lín wèi shì wèi sī hǔ yì

庚辰,改殿前司日骑为捧日,骁猛为拱辰,雄勇为神勇,上铁林为殿前司虎翼,腰弩为神射,侍卫步军司铁林为侍卫司虎翼。

dīng hài zhào zhū zhōu sòng yī shù rén xiào yè tài yī shǔ

丁亥, 诏诸州送医术人校业太医署。

cì zhū jiāng zhèn tú

赐诸将阵图。

liù yuè dīng yǒu yǐ yòu xiāo wèi shàng jiàng jūn liú tíng ràng wèi xióng zhōu dōu bù shǔ

六月丁酉,以右骁卫上将军刘廷让为雄州都部署。

wù xū yǐ zhāng guó jūn jié dù shǐ fù mǎ dū wèi wáng chéng yǎn wèi bèi jì dōu bù shǔ guō shǒu wén jí yǐng zhōu tuán liàn shǐ tián qīn zuò bìng wèi běi miàn pái zhèn shǐ

戊戌,以彰国军节度使、驸马都尉王承衍为贝、冀都部署,郭守文及郢州团练使田钦祚并为北面排阵使。

gēng zǐ dìng guó jūn jié dù shǐ cuī hàn fù wèi gāo yáng guān bīng mǎ dōu bù shǔ

庚子, 定国军节度使崔翰复为高阳关兵马都部署。

shì yuè fū zhōu xiàn mǎ qián zú rú niú

是月,鄜州献马,前足如牛。

qiū qī yuè bǐng yín xìng jiǎng wǔ chí guān yú

秋七月丙寅,幸讲武池观鱼。

shì yuè zhì sān bān yuàn

是月,置三班院。

bā yuè gēng zǐ miǎn zhū zhōu lì suǒ bū jīng cāng mǐ èr shí liù wàn qī qiān dàn

八月庚子,免诸州吏所逋京仓米二十六万七千石。

jiǔ yuè guǐ hài xiào yī shù rén yōu zhě wèi hàn lín xué shēng

九月癸亥,校医术人,优者为翰林学生。

dōng shí yuè bǐng wǔ liú xióng zhōu dōu bù shǔ liú tíng ràng yú shāng zhōu

冬十月丙午,流雄州都部署刘廷让于商州。

rén zǐ zuǒ pú yè zhì shì chén lún hōng

壬子,左仆射致仕沈伦薨。

shí yī yuè gēng chén zhào yǐ shí shù gěi bǎi guān fèng

十一月庚辰,诏以实数给百官奉。

shí èr yuè rén yín xìng jiàn lóng guān xiàng guó sì qí xuě

十二月壬寅,幸建隆观、相国寺祈雪。

gēng xū tián jìn jiāo

庚戌, 畋近郊。

dīng sì dà yǔ xuě

丁巳,大雨雪。

duān gǒng yuán nián chūn zhèng yuè jǐ wèi shuò bù shòu cháo qún chén yì gé bài biǎo chēng hè

端拱元年春正月己未朔,不受朝,群臣诣阁拜表称贺。

yǐ hài qīn gēng jí tián

乙亥,亲耕籍田。

hái yù dān fèng lóu dà shè gǎi yuán

还, 御丹凤楼,大赦,改元。

chú shí è guān lì fàn zāng zhì shā rén zhě bù shè wài mín nián qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

除十恶、官吏犯赃至杀人者不赦外,民年七十以上赐爵一级。

guǐ wèi xìng yù jīn yuán xí shè

癸未,幸玉津园习射。

yǐ yǒu jīn yòng kù xíng

乙酉,禁用酷刑。

shì yuè chán zhōu huáng hé qīng

是月,澶州黄河清。

èr yuè yǐ wèi gǎi zuǒ yòu bǔ quē wèi zuǒ yòu sī jiàn zuǒ yòu shí yí wèi zuǒ yòu zhèng yán

二月乙未,改左、右补阙为左、右司谏,左、右拾遗为左、右正言。

bǐng shēn jìn zhū zhōu xiàn zhēn qín qí shòu

丙申,禁诸州献珍禽奇兽。

jǐ hài zhào yíng zhōu mín wèi dí suǒ qīn bào zhě cì sān nián zū fù qí yì wǔ nián

己亥,诏瀛州民为敌所侵暴者赐三年租,复其役五年。

gēng zǐ

庚子,

yǐ jí tián

以籍田,

kāi fēng yǐn chén wáng yuán xī jìn fēng xǔ wáng

开封尹、陈王元僖进封许王,

yuán kǎn xiāng wáng

元侃襄王,

yuán fèn yuè wáng

元份越王,

qián chù shān wáng

钱俶邓王,

zhōng shū mén xià píng zhāng shì lǐ fǎng wèi shàng shū yòu pú yè

中书门下平章事李昉为尚书右仆射,

cān zhī zhèng shì lǚ méng zhèng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

参知政事吕蒙正同中书门下平章事,

shū mì shǐ wáng xiǎn jiā jiǎn jiào tài fu

枢密使王显加检校太傅,

jǐ shì zhōng xǔ guó gōng zhào pǔ shǒu tài bǎo jiān shì zhōng

给事中、许国公赵普守太保兼侍中,

cān jiā zhèng shì xīn zhòng fu jiā hù bù shì láng

参加政事辛仲甫加户部侍郎,

shū mì fù shǐ zhào chāng yán jiā gōng bù shì láng

枢密副使赵昌言加工部侍郎,

shū mì fù shǐ wáng miǎn wèi cān zhī zhèng shì

枢密副使王沔为参知政事,

yù shǐ zhōng chéng zhāng hóng wèi shū mì fù shǐ

御史中丞张宏为枢密副使,

yú nèi wài bìng jiā ēn

余内外并加恩。

jiǎ chén shēng jiàn zhōu wèi jiàn níng jūn jié dù

甲辰,升建州为建宁军节度。

gēng xū yǐ zi yuán wò wèi zuǒ wèi shàng jiàng jūn xú guó gōng yuán chēng wèi yòu wèi shàng jiàng jūn jīng guó gōng

庚戌,以子元偓为左卫上将军、徐国公,元偁为右卫上将军、泾国公。

sān yuè jiǎ xū biǎn shū mì fù shǐ zhào chāng yán wèi chóng xìn jūn xíng jūn sī mǎ

三月甲戌,贬枢密副使赵昌言为崇信军行军司马。

yǐ hài zhèng zhōu tuán liàn shǐ hòu mò chén lì yòng zuò bù fǎ pèi shāng zhōu jìn gù xún cì sǐ

乙亥,郑州团练使侯莫陈利用坐不法,配商州禁锢,寻赐死。

guǐ wèi xìng yù jīn yuán xí shè

癸未,幸玉津园习射。

fèi shuǐ lù fā yùn sī

废水陆发运司。

xià sì yuè dīng hài cì jīng chéng gāo nián bó

夏四月丁亥,赐京城高年帛。

jǐ chǒu jiā gāo lí guó wáng zhì jìng hǎi jūn jié dù shǐ lí huán bìng jiǎn jiào tài wèi

己丑,加高丽国王治、静海军节度使黎桓并检校太尉。

wǔ yuè xīn yǒu zhì mì gé yú chóng wén yuàn

五月辛酉,置秘阁于崇文院。

xīn wèi gǎn dé jūn jié dù shǐ li jì pěng cì xìng zhào shì míng bǎo zhōng

辛未,感德军节度使李继捧赐姓赵氏,名保忠。

rén shēn yǐ bǎo zhōng wèi dìng nán jūn jié dù shǐ

壬申,以保忠为定难军节度使。

rùn wǔ yuè xīn mǎo yǐ míng zhōu fáng yù shǐ liú fú wèi gāo yáng guān bīng mǎ dōu bù shǔ pú zhōu fáng yù shǐ yáng zàn wèi bèi zhōu bīng mǎ dōu bù shǔ

闰五月辛卯,以洺州防御使刘福为高阳关兵马都部署,濮州防御使杨赞为贝州兵马都部署。

yǐ wèi cì zhū zhōu gāo nián jué gōng shì

乙未,赐诸州高年爵公士。

dīng yǒu jiāo zhōu lí huán qiǎn shǐ lái gòng

丁酉,交州黎桓遣使来贡。

rén yín qīn shì lǐ bù jìn shì jí xià dì jǔ rén

壬寅,亲试礼部进士及下第举人。

liù yuè bǐng chén shuò yòu lǐng jūn wèi dà jiàng jūn chén tíng shān móu fǎn fú zhū

六月丙辰朔,右领军卫大将军陈廷山谋反,伏诛。

dīng chǒu gǎi hú nán jié dù wèi wǔ ān jūn jié dù

丁丑,改湖南节度为武安军节度。

qīn shì jìn shì zhū kē jǔ rén

亲试进士、诸科举人。

qiū qī yuè bǐng wǔ chú xi chuān zhū zhōu yán jìn

秋七月丙午,除西川诸州盐禁。

xīn hài zhōng wǔ jūn jié dù shǐ pān měi zhī zhèn zhōu

辛亥,忠武军节度使潘美知镇州。

bā yuè yǐ mǎo shòu xīng jiàn bǐng de

八月乙卯,寿星见丙地。

jiǎ zǐ yǐ xuān huī nán yuàn shǐ guō shǒu wén wèi zhèn zhōu lù dōu bù shǔ

甲子,以宣徽南院使郭守文为镇州路都部署。

wù yín tài shī shān wáng qián chù hōng zhuī fēng qín guó wáng shì zhōng yì

戊寅, 太师、邓王钱俶薨,追封秦国王,谥忠懿。

gēng chén xìng tài xué mìng bó shì li jué jiǎng yì cì bó suì xìng yù jīn yuán xí shè

庚辰,幸太学,命博士李觉讲《易》, 赐帛,遂幸玉津园习射。

shì yuè fèng huáng jí guǎng zhōu qīng yuǎn xiàn xiè hé huān shù shù xià shēng zhī sān jīng

是月,凤凰集广州清远县廨合欢树,树下生芝三茎。

jiǔ yuè yǐ yǒu shuò yǐ shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ li jì lóng wèi dìng zhōu dōu bù shǔ

九月乙酉朔,以侍卫马军都指挥使李继隆为定州都部署。

dōng shí yuè rén wǔ yǐ shì wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ dài xīng wéi chán zhōu dū bù shǔ

冬十月壬午,以侍卫步军都指挥使戴兴为澶州都部署。

guǐ wèi zhào ba yóu liè wǔ fāng suǒ chù yīng quǎn bìng fàng zhī zhū zhōu wú yǐ wéi xiàn

癸未,诏罢游猎,五方所畜鹰犬并放之,诸州毋以为献。

shí yī yuè jiǎ shēn shuò gāo lí wáng qiǎn shǐ lái gòng

十一月甲申朔,高丽王遣使来贡。

jǐ chǒu guō shǒu wén pò qì dān yú táng hé

己丑,郭守文破契丹于唐河。

shí èr yuè xīn wèi yǐ xià zhōu fán luò shǐ li jì qiān wèi yín zhōu cì shǐ chōng luò yuàn shǐ

十二月辛未, 以夏州蕃落使李继迁为银州刺史,充洛苑使。

èr nián chūn zhēng yuè guǐ wèi shuò bù shòu cháo qún chén yì gé bài biǎo chēng hè

二年春正月癸未朔,不受朝,群臣诣阁拜表称贺。

rén chén yǐ fú zhōu guān chá shǐ chái yǔ xī wèi chán zhōu bīng mǎ bù shǔ

壬辰,以涪州观察使柴禹锡为澶州兵马部署。

guǐ sì zhào yì běi fá

癸巳,诏议北伐。

èr yuè rén zǐ shuò lìng hé běi dōng xi lù zhāo zhì yíng tián

二月壬子朔,令河北东、西路招置营田。

guǐ chǒu zhào lù jiàng xiào guān lì gōng jí sǐ shì shǐ chén guān lì zǐ sūn shì zú lǐn gěi qí jiā sān yuè

癸丑,诏录将校官吏功及死事使臣、 官吏子孙,士卒廪给其家三月。

píng sāi tiān wēi píng dìng wēi lǔ jìng róng bǎo sāi níng biān děng jūn qí yì bǎo dìng zhèn xíng zhào děng zhōu mín chú yōng xī sì nián zhēng yuè bǐng xū zhào gěi fù wài gèng gěi fù èr nián

平塞、天威、平定、威虏、静戎、保塞、宁边等军, 祁、易、保、定、镇、邢、赵等州民,除雍熙四年正月丙戌诏给复外,更给复二年;

bà dài míng xióng mò shēn děng zhōu píng lǔ kě lán jūn gèng gěi fù yī nián

霸、代、洺、雄、莫、深等州,平虏、岢岚军,更给复一年。

wù wǔ ba chéng chuán yín pái fù gěi shū mì yuàn dié

戊午,罢乘传银牌, 复给枢密院牒。

yǐ tài cāng sù dài jīng jī jī mín

以太仓粟贷京畿饥民。

guǐ hài zuò fāng tián

癸亥,作方田。

wù chén yǐ guó zǐ jiàn wèi guó zǐ xué

戊辰,以国子监为国子学。

sān yuè xīn mǎo mìng gāo qióng wèi bìng dài dōu bù shǔ

三月辛卯,命高琼为并、代都部署。

rén yín qīn shì lǐ bù jǔ rén

壬寅,亲试礼部举人。

xià sì yuè dīng sì zhì fù shùn jiān

夏四月丁巳,置富顺监。

xīn wèi xìng zhào pǔ dì shì jí

辛未,幸赵普第视疾。

wǔ yuè wù xū yǐ hàn lǜ qiú qiǎn shǐ jué zhū dào yù

五月戊戌,以旱虑囚,遣使决诸道狱。

shì xī yǔ

是夕,雨。

qiū qī yuè jiǎ shēn yǐ zhī dài zhōu zhāng qí xián wèi xíng bù shì láng shū mì fù shǐ yán tiě shǐ zhāng xùn wèi xuān huī běi yuàn shǐ qiān shǔ shū mì yuàn shì

秋七月甲申,以知代州张齐贤为刑部侍郎、枢密副使,盐铁使张逊为宣徽北院使、签署枢密院事。

wù zǐ yǒu huì chū dōng jǐng shàng bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn

戊子,有彗出东井,上避正殿,减常膳。

xīn chǒu qì dān fàn wēi lǔ jūn chóng yí shǐ yǐn jì lún jī pò zhī shā qí xiāng pí shì dà jiàng yú yuè dùn qù

辛丑,契丹犯威虏军, 崇仪使尹继伦击破之,杀其相皮室,大将于越遁去。

bā yuè bǐng chén dà shè shì xī huì bú jiàn

八月丙辰,大赦,是夕,彗不见。

guǐ hài zhào zuò kāi bǎo sì shè lì tǎ chéng

癸亥,诏作开宝寺舍利塔成。

jiǔ yuè rén wǔ qióng bù chuān shān hòu bǎi mán lái gòng

九月壬午,邛部川、山后百蛮来贡。

dōng shí yuè xīn wèi yǐ dìng nán jūn jié dù shǐ zhào bǎo zhōng tóng píng zhāng shì

冬十月辛未,以定难军节度使赵保忠同平章事。

yǐ suì hàn huì xīng zhé jiàn zhào yuē zhèn yǐ shēn wéi xī shēng fén yú liè huǒ yì wèi zú yǐ dá xiè tiān qiǎn

以岁旱、彗星谪见,诏曰: “朕以身为牺牲,焚于烈火,亦未足以答谢天谴。

dāng yǔ qīng děng shěn xíng zhèng zhī quē shī jià sè zhī jiān nán xù wù ān rén yǐ qí xuán yòu

当与卿等审刑政之阙失、稼穑之艰难,恤物安人,以祈玄祐。

shí èr yuè xīn hài zhì sān sī dōu mó kān guān

”十二月辛亥,置三司都磨勘官。

bǐng chén dà yǔ xuě

丙辰,大雨雪。

gēng shēn zhào lìng sì fāng suǒ shàng biǎo zhī chēng huáng dì

庚申,诏令四方所上表祗称皇帝。

qún chén qǐng fù zūn hào bù xǔ

群臣请复尊号,不许。

xīn yǒu shàng fǎ tiān chóng dào wén wǔ huáng dì zhào qù wén wǔ èr zì yú xǔ zhī

辛酉,上法天崇道文武皇帝, 诏去“文武”二字,余许之。

sān fú qí guó qiǎn shǐ lái gòng

三佛齐国遣使来贡。

chún huà yuán nián chūn zhèng yuè wù yín shuò jiǎn jīng jī xì qiú liú zuì yǐ xià yī děng

淳化元年春正月戊寅朔,减京畿系囚流罪以下一等。

gǎi yuán nèi wài wén wǔ guān bìng jiā xūn jiē jué yì zhōng shū shè rén dà jiàng jūn yǐ shàng gè cì yī zi guān

改元,内外文武官并加勋阶爵邑,中书舍人、大将军以上各赐一子官。

cì guān guǎ gū dú qián chú bū fù

赐鳏寡孤独钱,除逋负。

shòu zūn hào gǎi qián míng jié wéi shòu níng jié

受尊号,改干明节为寿宁节。

wù zǐ zhào zuò qīng xīn diàn

戊子,诏作清心殿。

èr yuè dīng wèi shuò chú jiāng nán liǎng zhè huái xi lǐng nán zhū zhōu yú jìn

二月丁未朔,除江南、两浙、淮西、岭南诸州渔禁。

jǐ yǒu gǎi dà míng diàn wèi hán guāng diàn

己酉,改大明殿为含光殿。

sān yuè bǐng zǐ shuò

三月丙子朔。

yǐ wèi xìng xī jīng liú shǒu zhào pǔ dì shì jí

乙未,幸西京留守赵普第视疾。

xià sì yuè gēng xū qiǎn zhōng shǐ yì wǔ yuè dǎo yǔ lǜ qiú qiǎn shǐ fēn jué zhū dào yù

夏四月庚戌,遣中使诣五岳祷雨,虑囚,遣使分决诸道狱。

jiǎ yín zhào shàng shū shěng sì pǐn liǎng shěng wǔ pǐn yǐ shàng jǔ zhuǎn yùn shǐ jí zhī zhōu tōng pàn

甲寅,诏尚书省四品、两省五品以上举转运使及知州、通判。

wǔ xī mán tián hàn quán lái fù

五溪蛮田汉权来附。

wù wǔ jiàn wù zhōu wèi bǎo níng jūn jié dù

戊午,建婺州为保宁军节度。

bǐng yín mìng diàn qián fù dōu zhǐ huī shǐ dài xīng wéi zhèn zhōu dū bù shǔ

丙寅,命殿前副都指挥使戴兴为镇州都部署。

wǔ yuè jiǎ wǔ gěi zhì shì guān bàn fèng

五月甲午,给致仕官半奉。

xīn mǎo zhì xiáng fù tuī kān guān

辛卯,置详覆、推勘官。

liù yuè bǐng wǔ ba zhōng yuán xià yuán zhāng dēng

六月丙午,罢中元、下元张灯。

gēng wǔ tài bái zhòu jiàn

二十七日,太白星白天出现。

qiū qī yuè dīng chǒu tài bái fù jiàn

秋七月丁丑,太白复见。

shì yuè jí hóng jiāng qí hé yáng lǒng chéng dà shuǐ

是月,吉、洪、江、蕲、河阳、陇城大水。

kāi fēng chén liú fēng qiū suān zǎo yān líng hàn cì jīn nián tián zū zhī bàn kāi fēng tè gěi fù yī nián

开封、陈留、封丘、酸枣、鄢陵旱,赐今年田租之半,开封特给复一年。

jīng shī guì dí qiǎn shǐ kāi lǐn jiǎn jià fēn tiào

京师贵籴,遣使开廪减价分粜。

bā yuè yǐ sì huǐ zuǒ cáng kù jīn yín qì mǐn

八月乙巳,毁左藏库金银器皿。

jǐ sì jìn chuān xiá lǐng nán hú nán shā rén sì guǐ zhōu xiàn chá bǔ mù gào zhě shǎng zhī

己巳,禁川峡、岭南、湖南杀人祀鬼,州县察捕,募告者赏之。

gēng wǔ xī nán fán zhǔ shǐ qí zi lóng hàn xìng lái gòng

庚午,西南蕃主使其子龙汉兴来贡。

shì yuè jīng zhào cháng ān bā xiàn hàn cì jīn nián zū shí zhī liù

是月,京兆长安八县旱,赐今年租十之六。

juān shū zhōu sù sōng děng sān chù yú chí shuì

蠲舒州宿松等三处鱼池税。

jiǔ yuè xīn sì yíng huò rù tài wēi yuán

九月辛巳,荧惑入太微垣。

dà yàn chóng zhèng diàn

大宴崇政殿。

jìn chuān xiá mín fù mǔ zài chū wèi zhuì xù

禁川峡民父母在出为赘婿。

shì yuè juān cāng dān rǔ sān zhōu jīn nián zū shí zhī liù

是月,蠲沧、单、汝三州今年租十之六。

dōng shí yuè jiǎ chén jiāo zhōu lí huán qiǎn shǐ lái gòng

冬十月甲辰,交州黎桓遣使来贡。

yǐ sì yíng huò líng zuǒ zhí fǎ

乙巳,荧惑陵左执法。

yǐ chǒu zhī bái zhōu jiǎng yuán zhèn zhī xū chéng xiàn yáo yì gōng bìng yǐ qīng gàn wén xià zhào bāo yù cì sù bó

乙丑,知白州蒋元振、 知须城县姚益恭并以清干闻,下诏褒谕,赐粟帛。

shì yuè yǐ qián zhèng èr zhōu hé nán shòu ān děng shí sì xiàn hàn zhōu juān jīn nián zū shí zhī sì xiàn juān qí shuì

是月,以干郑二州、河南寿安等十四县旱,州蠲今年租十之四,县蠲其税。

shí yī yuè wù xū tài bái zhòu jiàn

十一月戊戌,太白昼见。

shì yuè juān dà míng fǔ guǎn nèi jīn nián zū shí zhī qī

是月,蠲大名府管内今年租十之七。

shí èr yuè yǐ sì zhàn chéng qiǎn shǐ lái gòng

十二月乙巳,占城遣使来贡。

yǐ mǎo gāo lí guó qiǎn shǐ lái gòng

乙卯,高丽国遣使来贡。

xīn yǒu zhào zhōng wài suǒ shàng shū shū jí miàn zòu zhì kě zhě bìng xià zhōng shū shū mì sān sī zhōng fù bān xíng

辛酉,诏中外所上书疏及面奏制可者,并下中书、枢密、三司中覆颁行。

shì suì hóng jí jiāng qí zhū zhōu shuǐ hé yáng dà shuǐ

是岁,洪、吉、江、蕲诸州水,河阳大水。

cáo dān èr zhōu yǒu huáng bù wéi zāi

曹、单二州有蝗,不为灾。

kāi fēng dà míng guǎn nèi jí xǔ cāng dān rǔ qián zhèng děng zhōu shòu ān cháng ān tiān xìng děng èr shí qī xiàn hàn

开封、大名管内及许、沧、单、汝、干、郑等州,寿安、长安、 天兴等二十七县旱。

shēn jì èr zhōu wén dēng mù píng liǎng xiàn jī

深冀二州、文登牟平两县饥。

èr nián chūn zhēng yuè rén shēn shuò bù shòu cháo qún chén yì gé bài biǎo chēng hè

二年春正月壬申朔,不受朝,群臣诣阁拜表称贺。

bǐng zǐ qiǎn shāng zhōu tuán liàn shǐ dí shǒu sù shuài bīng yuán zhào bǎo zhōng yú xià zhōu

丙子,遣商州团练使翟守素帅兵援赵保忠于夏州。

yǐ yǒu zhì nèi diàn chóng bān zuǒ yòu shì jìn gǎi diàn qián chéng zhǐ wèi sān bān fèng zhí

十四日,设置内殿崇班、左右侍禁,改殿前承旨为三班奉职。

bǐng xū yíng huò fàn fáng

丙戌,荧惑犯房。

jǐ chǒu zhào shǎn xī zhū zhōu zhǎng lì shè fǎ zhāo yòu liú wáng fù yè zhě jì kǒu dài sù réng gěi fù èr nián

己丑,诏陕西诸州长吏设法招诱流亡,复业者计口贷粟,仍给复二年。

èr yuè guǐ chǒu jǐn yì gōng diàn cǎi huì yǐ zhě è

二月癸丑,尽易宫殿彩绘以赭垩。

jiān chá yù shǐ zǔ jí zuò zhī jìn zhōu rì wèi jiān zāng qì shì

监察御史祖吉坐知晋州日为奸赃,弃市。

yǐ chǒu zhǎn kuí zhōu luàn zú xiè róng děng bǎi yú rén yú shì

乙丑,斩夔州乱卒谢荣等百余人于市。

rùn yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī

闰月辛未朔,日有食之。

wù yín dǎo yǔ

戊寅,祷雨。

dīng hài zhào nèi wài zhū jūn chú mù qiāng gōng nǔ shǐ wài bù dé xù tā bīng qì

丁亥,诏内外诸军,除木枪、弓弩矢外不得蓄他兵器。

jǐ chǒu zhào jīng chéng pú bó zhě kāi fēng fǔ bǔ zhī fàn zhě zhǎn

己丑,诏京城蒲博者,开封府捕之,犯者斩。

mìng jìn chén jiān chāi qiǎn yuàn liú nèi quán

命近臣兼差遣院流内铨。

shì yuè hé shuǐ yì juàn chéng xiàn huáng biàn hé jué

是月,河水溢,鄄城县蝗,汴河决。

sān yuè yǐ mǎo xìng jīn míng chí yù lóng zhōu suì xìng qióng lín yuàn yàn shè

三月乙卯,幸金明池,御龙舟,遂幸琼林苑宴射。

jǐ sì yǐ suì huáng hàn dǎo yǔ fú yīng shǒu zhào zǎi xiàng lǚ méng zhèng děng zhèn jiāng zì fén yǐ dá tiān qiǎn

己巳,以岁蝗旱祷雨弗应, 手诏宰相吕蒙正等:“朕将自焚,以答天谴。

yì rì ér yǔ huáng jìn sǐ

”翌日而雨,蝗尽死。

xià sì yuè gēng wǔ ba duān zhōu gòng yàn

夏四月庚午,罢端州贡砚。

xīn sì yǐ zhāng qí xián chén shù bìng cān zhī zhèng shì zhāng xùn jiān shū mì fù shǐ wēn zhòng shū kòu zhǔn bìng wèi shū mì fù shǐ

辛巳,以张齐贤、陈恕并参知政事,张逊兼枢密副使,温仲舒、寇准并为枢密副使。

shì yuè hé shuǐ yì yú xiāng děng qī xiàn mín jī

是月,河水溢,虞乡等七县民饥。

wǔ yuè jǐ hài shuò zhào jiǎn liǎng jīng zhū zhōu xì qiú liú yǐ xià yī děng zhàng zuì shì zhī

五月己亥朔,诏减两京诸州系囚流以下一等,杖罪释之。

gēng zǐ zhì zhū lù tí diǎn xíng yù guān

庚子,置诸路提点刑狱官。

bǐng chén zuǒ zhèng yán xiè mì yǐ gǎn yán zhuó yòu sī jiàn cì jīn zǐ qián sān shí wàn

丙辰,左正言谢泌以敢言擢右司谏,赐金紫,钱三十万。

liù yuè jiǎ xū zhōng wǔ jūn jié dù shǐ tóng píng zhāng shì pān měi zú

六月甲戌,忠武军节度使、同平章事潘美卒。

mìng zhāng yǒng dé wèi bìng dài dōu bù shǔ

命张永德为并、代都部署。

yǐ yǒu yǐ biàn shuǐ jué jùn yí xiàn dì qīn dū wèi shì sāi zhī

乙酉, 以汴水决浚仪县,帝亲督卫士塞之。

gēng yín jìn shǎn xī yuán biān zhū zhōu lán chū shēng kǒu

庚寅,禁陕西缘边诸州阑出生口。

shì yuè chu qiū juàn chéng zī chuān sān xiàn huáng hé shuǐ biàn shuǐ yì

是月,楚丘、 鄄城、淄川三县蝗,河水、汴水溢。

qiū qī yuè jǐ hài zhào shǎn xī yuán biān zhū zhōu jī mín zhōu nán nǚ rù jìn jiè bù luò zhě guān shú zhī

秋七月己亥,诏陕西缘边诸州饥民鬻男女入近界部落者,官赎之。

li jì qiān fèng biǎo qǐng xiáng yǐ wéi yín zhōu guān chá shǐ cì guó xìng gǎi míng bǎo jí

李继迁奉表请降,以为银州观察使,赐国姓,改名保吉。

shì yuè qián níng jūn huáng xǔ xióng jiā sān zhōu dà shuǐ

是月,干宁军蝗,许、雄、嘉三州大水。

bā yuè jǐ mǎo zhì shěn xíng yuàn

八月己卯,置审刑院。

jǐ chǒu yā zhōu yán dēng liáo shān bēng

己丑,雅州言登辽山崩。

jiǔ yuè dīng yǒu shuò hù bù shì láng cān zhī zhèng shì wáng miǎn jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì chén shù bìng ba shǒu běn guān

九月丁酉朔,户部侍郎、参知政事王沔,给事中、参知政事陈恕并罢守本官。

jǐ hài zhōng shū shì láng jiān hù bù shàng shū píng zhāng shì lǚ méng zhèng ba wèi lì bù shàng shū yǐ yòu pú yè lǐ fǎng cān zhī zhèng shì zhāng qí xián bìng píng zhāng shì hàn lín xué shì gǔ huáng zhōng li hàng bìng wèi jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì

己亥,中书侍郎兼户部尚书、平章事吕蒙正罢为吏部尚书,以右仆射李昉、参知政事张齐贤并平章事,翰林学士贾黄中、李沆并为给事中、参知政事。

dì fēi bái shū yù táng zhī shǔ sì zì yǐ cì hàn lín chéng zhǐ sū yì jiǎn

帝飞白书“玉堂之署”四字,以赐翰林承旨苏易简。

rén yín qióng bù chuān mán lái gòng

壬寅,邛部川蛮来贡。

guǐ mǎo ba shū mì shǐ wáng xiǎn wèi chóng xìn jūn jié dù shǐ

癸卯,罢枢密使王显为崇信军节度使。

jiǎ chén yǐ zhāng xùn zhī shū mì yuàn shì wēn zhòng shū kòu zhǔn tóng zhī yuàn shì

甲辰,以张逊知枢密院事,温仲舒、寇准同知院事。

shí yī yuè bǐng shēn shuò fù bǎi guān cì duì

十一月丙申朔,复百官次对。

yǐ sì ba jīng chéng nèi wài lì yì tǔ gōng

乙巳,罢京城内外力役土功。

jǐ yǒu xìng jiàn lóng guān xiàng guó sì qí xuě

己酉,幸建隆观、 相国寺祈雪。

shí èr yuè bǐng yín shuò xíng rù gé yí

十二月丙寅朔,行入阁仪。

yǐ hài cì qín zhōu tóng zǐ tán rú qīng běn kē chū shēn

乙亥,赐秦州童子谭孺卿本科出身。

guǐ wèi bǎo kāng jūn jié dù shǐ liú jì yuán zú zhuī fēng péng chéng jùn wáng

癸未, 保康军节度使刘继元卒,追封彭城郡王。

dà yǔ wú bīng

大雨,无冰。

shì suì nǚ zhēn biǎo qǐng fá qì dān zhào bù xǔ zì shì suì shǔ qì dān

是岁,女真表请伐契丹,诏不许,自是遂属契丹。

dà míng hé zhōng jiàng pú shǎn cáo jì tóng zī dān dé xú jìn huī cí bó rǔ yǎn guó fén zhèng bó qìng xǔ qí bīn dì yí bèi wèi qīng bà děng zhōu hàn

大名、河中,绛、濮、陕、曹、济、同、淄、单、德、徐、 晋、辉、磁、博、汝、兖、虢、汾、郑、亳、庆、许、齐、滨、棣、沂、贝、卫、 青、霸等州旱。

sān nián chūn zhēng yuè guǐ mǎo dà yǔ xuě

三年春正月癸卯,大雨雪。

yǐ sì zhào cháng cān guān jǔ kě rèn shēng cháo guān zhě

乙巳,诏常参官举可任升朝官者。

bǐng wǔ zhào zǎi xiàng shì cóng jǔ kě rèn zhuǎn yùn shǐ zhě

丙午,诏宰相、 侍从举可任转运使者。

èr yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī

二月乙丑朔,日有食之。

sān yuè yǐ wèi shuò yǐ zhào pǔ wèi tài shī fēng wèi guó gōng

三月乙未朔,以赵普为太师,封魏国公。

wù xū qīn shì lǐ bù jǔ rén

戊戌,亲试礼部举人。

xīn chǒu qīn shì zhū kē jǔ rén

辛丑,亲试诸科举人。

wù wǔ yǐ gāo lí bīn gòng jìn shì sì shí rén bìng wèi mì shū shěng mì shū láng qiǎn hái

戊午,以高丽宾贡进士四十人并为秘书省秘书郎,遣还。

gēng shēn dì xìng jīn míng chí guān shuǐ xì zòng jīng chéng guān zhě cì gāo nián bái jīn qì mǐn

庚申,帝幸金明池观水戏,纵京城观者,赐高年白金器皿。

xià sì yuè dīng chǒu zhào jiāng nán liǎng zhè jīng hú lì mín zhī pèi lǐng nán zhě huán běn jùn jìn gù

夏四月丁丑,诏江南、两浙、荆湖吏民之配岭南者还本郡禁锢。

guǐ wèi shàng zuò xíng zhèng jià sè shī cì jìn chén

癸未,上作 《刑政》、《稼穑》诗赐近臣。

wǔ yuè jiǎ wǔ shuò yù wén dé diàn bǎi guān rù gé

五月甲午朔,御文德殿,百官入阁。

rén yín zhào yù shǐ fǔ suǒ duàn tú zuì yǐ shàng yù jù lìng shàng shū chéng láng liǎng shěng gěi shè yī rén lǜ wèn

壬寅,诏御史府所断徒罪以上狱具,令尚书丞郎、两省给舍一人虑问。

dīng wèi hù bù láng zhōng tián xī tōng pàn diàn zhōng chéng guō wèi zuò jī liú xíng yù bìng zé zhōu tuán liàn fù shǐ bù qiān shǔ zhōu shì

丁未,户部郎中田锡、通判殿中丞郭渭坐稽留刑狱, 并责州团练副使,不签署州事。

wù shēn zhào tài yī shǔ liáng yī shì jīng chéng bìng zhě cì qián wǔ shí wàn jù yào zhōng huáng mén yī rén àn shì zhī

戊申,诏太医署良医视京城病者,赐钱五十万具药, 中黄门一人按视之。

jǐ yǒu yǐ hàn qiǎn shǐ fēn háng zhū lù jué yù

己酉,以旱,遣使分行诸路决狱。

shì xī yǔ

是夕,雨。

xīn hài zhì lǐ jiǎn sī

辛亥,置理检司。

jiǎ yín zhào zuò mì gé

甲寅,诏作秘阁。

liù yuè dīng chǒu dà fēng zhòu huì jīng shī yì jiě

六月丁丑,大风,昼晦,京师疫解。

wù yín lǜ qiú

戊寅,虑囚。

jiǎ shēn fēi huáng zì dōng běi lái bì tiān jīng xī nán ér qù

甲申,飞蝗自东北来,蔽天, 经西南而去。

shì xī dà yǔ huáng jìn sǐ

是夕,大雨,蝗尽死。

gēng yín yǐ diàn qián dōu yú hòu wáng zhāo yuǎn wèi bìng dài bīng mǎ dōu bù shǔ

庚寅,以殿前都虞候王昭远为并、代兵马都部署。

xīn mǎo zhì cháng píng cāng

辛卯,置常平仓。

qiū qī yuè jǐ yǒu tài shī wèi guó gōng zhào pǔ hōng zhuī fēng zhēn dìng wáng

秋七月己酉,太师、魏国公赵普薨,追封真定王。

shì yuè xǔ rǔ yǎn dān cāng cài qí bèi bā zhōu huáng luò shuǐ yì

是月,许、汝、兖、单、沧、 蔡、齐、贝八州蝗,洛水溢。

bā yuè wù chén yǐ mì gé chéng cì jìn chén yàn

八月戊辰,以秘阁成,赐近臣宴。

rén shēn zhào zhōng nán shān yǐn shì zhǒng fàng bù zhì

壬申,召终南山隐士种放,不至。

gēng chén dū pó guó qiǎn shǐ lái gòng

庚辰,阇婆国遣使来贡。

dīng chǒu shì lǐng nán dōng xi lù fá zuò hé xiào zhě

丁丑,释岭南东、西路罚作荷校者。

jiǔ yuè bǐng shēn qiǎn guān qí qíng jīng chéng zhū sì guàn

九月丙申,遣官祈晴京城诸寺观。

jiǎ yín xìng tiān sì jiān cì cóng chén mǎ

甲寅,幸天驷监,赐从臣马。

yǐ mǎo qún chén shàng zūn hào yuē fǎ tiān chóng dào míng shèng rén xiào wén wǔ huáng dì fán wǔ biǎo zhōng bù xǔ

乙卯,群臣上尊号曰法天崇道明圣仁孝文武皇帝,凡五表,终不许。

dōng shí yuè xīn yǒu shuò zhé yù qīng jìn bái huā yīng fàng zhī zhào wù fù xiàn

冬十月辛酉朔,折御卿进白花鹰,放之,诏勿复献。

wù yín shǐ zhì jīng cháo mù zhí zhōu xiàn guān kǎo kè bìng xiào sān bān diàn zuì

戊寅,始置京朝、幕职、 州县官考课,并校三班殿最。

wù zǐ gāo lí xī nán fán jiē qiǎn shǐ lái gòng

戊子,高丽、西南蕃皆遣使来贡。

shí yī yuè jǐ hài xǔ wáng yuán xī hōng

十一月己亥,许王元僖薨。

jiǎ shēn lǜ qiú jiàng tú liú yǐ xià yī děng shì zhàng zuì

甲申,虑囚,降徒流以下一等,释杖罪。

zhào bǎo zhōng gòng gǔ hào hǎi dōng qīng hái zhī

赵保忠贡鹘,号“海东青”,还之。

jǐ wèi jìn liǎng zhè zhū zhōu wū shī

己未,禁两浙诸州巫师。

zhì sān sī zhǔ xiá shōu zhī guān

置三司主辖收支官。

shì yuè cài zhōu jiàn ān dà huǒ

是月,蔡州建安大火。

shí èr yuè dīng mǎo dà yǔ xuě

十二月丁卯,大雨雪。

jǐ mǎo zhàn chéng guó wáng yáng tuó pái qiǎn shǐ lái gòng

己卯,占城国王杨陀排遣使来贡。

shì yuè xióng zhōu yán dà huǒ

是月,雄州言大火。

shì suì rùn zhōu dān tú xiàn jī sǐ zhě sān bǎi hù

是岁,润州丹徒县饥,死者三百户。

sì nián chūn zhēng yuè gēng yín shuò xiǎng tài shì qún chén yì zhāi gōng bài biǎo chēng hè

四年春正月庚寅朔,享太室,群臣诣斋宫拜表称贺。

xīn mǎo sì tiān de yú yuán qiū yǐ xuān zǔ tài zǔ pèi dà shè

辛卯,祀天地于圜丘,以宣祖、太祖配,大赦。

yǐ wèi dà yǔ xuě

乙未,大雨雪。

gāo lí guó qiǎn shǐ lái gòng

高丽国遣使来贡。

yǐ sì cáng cái xi zú shǒu lǐng luō mèi yǐ liáng mǎ lái xiàn

乙巳,藏才西族首领罗妹以良马来献。

èr yuè jǐ wèi shuò rì yǒu shí zhī

二月己未朔,日有食之。

rén xū zhào cì jīng chéng gāo nián bó bǎi suì zhě yī rén jiā cì tú jīn dài

壬戌,召赐京城高年帛,百岁者一人加赐涂金带。

shì rì yǔ xuě dà hán zài qiǎn zhōng shǐ cì gū lǎo pín qióng rén qiān qián mǐ tàn

是日,雨雪,大寒,再遣中使赐孤老贫穷人千钱、米炭。

zhì zhāo xuān shǐ

置昭宣使。

guǐ hài fèi yán jiāng què huò bā wu

癸亥,废沿江榷货八务。

yǐ chǒu jiā gāo lí guó wáng wáng zhì jiǎn jiào tài shī jìng hǎi jūn jié dù shǐ lí huán fēng jiāo zhǐ jùn wáng

乙丑,加高丽国王王治检校太师,静海军节度使黎桓封交止郡王。

jǐ mǎo zhào yǐ jiāng zhè huái shǎn jī qiǎn shǐ xún fǔ

己卯, 诏以江、浙、淮、陕饥,遣使巡抚。

zhào fēn qiǎn jìn chén xún fǔ zhū dào yǒu kě huì mín zhě dé biàn yi xíng shì lì pí ruǎn kē kè zhě shàng zhī zhào lìng yǒu wèi biàn zhě fù chuán yǐ wén

诏分遣近臣巡抚诸道,有可惠民者得便宜行事, 吏罢软、苛刻者上之,诏令有未便者附传以闻。

bǐng xū zhì shěn guān yuàn kǎo kè yuàn

丙戌,置审官院、考课院。

yǒng kāng jūn qīng chéng xiàn mín wáng xiǎo bō jù tú wèi kòu shā méi zhōu péng shān xiàn lìng qí yuán zhèn

永康军青城县民王小波聚徒为寇,杀眉州彭山县令齐元振。

shì yuè shāng zhōu dà yǔ xuě

是月,商州大雨雪。

sān yuè rén zǐ zhào quán tíng gòng jǔ

三月壬子,诏权停贡举。

sì yuè jǐ mǎo zhū sī fèng xíng gōng shì bù dé zhé chēng shèng zhǐ

四月己卯,诸司奉行公事不得辄称圣旨。

wǔ yuè wù shēn ba yán tiě hù bù dù zhī děng shǐ zhì sān sī shǐ

五月戊申,罢盐铁、户部、度支等使,置三司使。

liù yuè wù wǔ shuò zhào zhōng chéng jǐ xià jiē qīn lín jū yù

六月戊午朔,诏中丞己下皆亲临鞫狱。

bǐng yín lì bù shì láng píng zhāng shì zhāng qí xián ba wèi shàng shū zuǒ chéng

丙寅,吏部侍郎、平章事张齐贤罢为尚书左丞。

rén shēn xuān huī běi yuàn shǐ zhī shū mì yuàn shì zhāng xùn biǎn yòu lǐng jūn wèi jiāng jūn yòu jiàn yì dài fū tóng zhī yuàn shì kòu zhǔn ba shǒu běn guān

壬申,宣徽北院使、知枢密院事张逊贬右领军卫将军,右谏议大夫、同知院事寇准罢守本官。

yǐ fú zhōu guān chá shǐ chái yǔ xī wèi xuān huī běi yuàn shǐ zhī shū mì yuàn shì shū mì zhí xué shì lǚ duān cān zhī zhèng shì liú chāng yán tóng zhī shū mì yuàn shì

以涪州观察使柴禹锡为宣徽北院使、知枢密院事,枢密直学士吕端参知政事,刘昌言同知枢密院事。

wù yín chū fù jǐ shì zhōng fēng bó

戊寅,初复给事中封驳。

qī yuè dīng yǒu dà yǔ

七月丁酉,大雨。

wù xū fù yán jiāng wu zhì zhū lù chá yán zhì zhì shǐ

戊戌,复沿江务,置诸路茶盐制置使。

bā yuè bǐng chén shuò rì yǒu shí zhī

八月丙辰朔,日有食之。

guǐ yǒu yǐ xiàng mǐn zhōng zhāng yǒng shǐ tóng zhī yín tái tōng jìn sī shì zhāng zòu àn dú yǐ jī chū rù

癸酉,以向敏中、张咏始同知银台、通进司,视章奏案牍以稽出入。

jiǔ yuè bǐng shēn zhào zhū zá chú jìn gù rén zhōu xiàn yǒu quē de cì bǔ yǐ zé xiào néng zì xīn qín gàn zhě jù wén zài xù

九月丙申,诏诸杂除禁锢人,州县有阙,得次补以责效,能自新勤干者具闻再叙。

yǐ sì yǐ jǐ shì zhōng fēng bó lì yín tái tōng jìn sī

乙巳,以给事中封驳隶银台、通进司。

bǐng wǔ mìng shì cóng jǔ rèn cái kān wǔ qiān hù yǐ shàng xiàn lìng zhě èr rén

丙午,命侍从举任才堪五千户以上县令者二人。

zì qī yuè yǔ zhì shì bù zhǐ

自七月雨,至是不止。

shì yuè hé shuǐ yì huài chán zhōu

是月,河水溢,坏澶州。

jiāng yì xiàn fú zhōu

江溢,陷涪州。

zhào nì sǐ zhě gěi liǎn jù chán rén qiān qián fú rén tiě qián sān qiān réng fā lǐn yǐ zhèn

诏溺死者给敛具,澶人千钱涪人铁钱三千,仍发廪以振。

dōng shí yuè rén xū ba zhū lù tí diǎn xíng yù sī

冬十月壬戌,罢诸路提点刑狱司。

gēng wǔ shǐ fēn tiān xià zhōu xiàn wèi shí dào liǎng jīng wèi zuǒ yòu jì gè shǔ pàn guān lǐng zhī zhì sān sī shǐ èr yuán

庚午,始分天下州县为十道,两京为左右计, 各署判官领之,置三司使二员。

xīn wèi yòu pú yè píng zhāng shì lǐ fǎng jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì gǔ huáng zhōng li hàng zuǒ jiàn yì dài fū tóng zhī shū mì yuàn shì wēn zhòng shū bìng ba shǒu běn guān

辛未,右仆射、平章事李昉,给事中、参知政事贾黄中、李沆,左谏议大夫、同知枢密院事温仲舒并罢守本官。

yǐ lì bù shàng shū lǚ méng zhèng píng zhāng shì hàn lín xué shì sū yì jiǎn wèi jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì

以吏部尚书吕蒙正平章事,翰林学士苏易简为给事中参知政事;

shū mì dōu chéng zhǐ zhào róng wèi xuān huī běi yuàn shǐ shū mì zhí xué shì xiàng mǐn zhōng wèi yòu jiàn yì dài fū bìng tóng zhī shū mì yuàn shì

枢密都承旨赵镕为宣徽北院使,枢密直学士向敏中为右谏议大夫,并同知枢密院事。

dīng chǒu yǐ yòu jiàn yì dài fū zhào chāng yán wèi jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì

丁丑,以右谏议大夫赵昌言为给事中、 参知政事。

xīn sì qiǎn shǐ àn xíng jī xiàn mín tián bèi shuǐ zhě juān qí zū

辛巳,遣使按行畿县,民田被水者蠲其租。

shì yuè hé jué chán zhōu xī běi liú rù yù hé

是月,河决澶州,西北流入御河。

rùn yuè xīn mǎo xìng shuǐ wèi guān yú

闰月辛卯,幸水硙观鱼。

jǐ yǒu zhì sān sī zǒng jì dù shǐ

己酉,置三司总计度使。

shí yī yuè dīng sì wàn ān zhōu xiàn liù móu guī

十一月丁巳,万安州献六眸龟。

guǐ yǒu hái lǒng xī zhōu suǒ xiàn bái yīng

癸酉,还陇西州所献白鹰。

shí èr yuè xīn chǒu dà yǔ xuě

十二月辛丑,大雨雪。

wù shēn xi chuān dōu xún jiǎn shǐ zhāng yǔ wáng xiǎo bō zhàn jiāng yuán xiàn sǐ zhī

戊申,西川都巡检使张与王小波战江原县,死之。

xiǎo bō zhōng liú shǐ sǐ zhòng tuī qí dǎng li shùn wèi shuài

小波中流矢死,众推其党李顺为帅。

wǔ nián chūn zhēng yuè jiǎ yín shuò bù shòu cháo qún chén yì gé bài biǎo chēng hè

五年春正月甲寅朔,不受朝,群臣诣阁拜表称贺。

wù wǔ li shùn xiàn hàn zhōu yǐ wèi xiàn péng zhōu

戊午,李顺陷汉州,已未, 陷彭州。

yǐ chǒu lǜ qiú liú zuì yǐ xià shì zhī

乙丑,虑囚,流罪以下释之。

jǐ sì li shùn xiàn chéng dū zhī fǔ guō zài bēn zǐ zhōu shùn rù jù zhī zéi bīng sì chū gōng jié zhōu xiàn

己巳,李顺陷成都,知府郭载奔梓州,顺入据之,贼兵四出攻劫州县。

qiǎn shǐ zhèn sòng bó chén yǐng zhōu jī mín bié qiǎn jué zhū lù xíng yù yīng yīn jī jié cáng sù zhū wéi shǒu zhě yú jiǎn sǐ

遣使振宋、亳、陈、颍州饥民,别遣决诸路刑狱,应因饥劫藏粟,诛为首者,余减死。

guǐ yǒu yǐ shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ li jì lóng wèi hé xī xíng yíng dōu bù shǔ tǎo li jì qiān

癸酉,以侍卫马军都指挥使李继隆为河西行营都部署,讨李继迁。

jiǎ xū mìng zhāo xuān shǐ wáng jì ēn wèi liǎng chuān zhāo ān shǐ tǎo li shùn

甲戌,命昭宣使王继恩为两川招安使,讨李顺。

zhào zhū zhōu néng chū sù dài jī mín zhě cì jué

诏诸州能出粟贷饥民者赐爵。

xīn sì zhào chú liǎng jīng zhū zhōu chún huà sān nián bū fù

辛巳,诏除两京诸州淳化三年逋负。

èr yuè yǐ wèi li shùn fēn gōng jiàn zhōu dōu jiān xī jīng zuō fang fù shǐ shàng guān zhèng chéng dū jiān jūn gòng fèng guān sù hàn hé jī dà pò zhī zhǎn guó dài jìn

二月乙未,李顺分攻剑州,都监西京作坊副使上官正、成都监军供奉官宿翰合击,大破之,斩馘殆尽。

bǐng wǔ xìng nán yù zhuāng guān jià

丙午,幸南御庄观稼。

jǐ yǒu yǐ yì wáng yuán jié wèi huái nán zhèn jiāng děng jūn jié dù shǐ xǐ fēng wú wáng

己酉,以益王元杰为淮南、镇江等军节度使,徙封吴王。

xīn hài zhào chú jiàn nán dōng xī chuān xiá lù zhū zhōu zhǔ lì mín zú chún huà wǔ nián yǐ qián bū fù

辛亥,诏除剑南东西川、峡路诸州主吏民卒淳化五年以前逋负。

sān yuè yǐ hài zhào bǎo zhōng wèi zhào bǎo jí suǒ xí bēn hái xià zhōu zhǐ huī shǐ zhào guāng sì zhí zhī yǐ xiàn li jì lóng shuài shī rù xià zhōu

三月乙亥,赵保忠为赵保吉所袭,奔还夏州,指挥使赵光嗣执之以献,李继隆帅师入夏州。

jiāo zhǐ jùn wáng lí huán qiǎn shǐ lái gòng

交止郡王黎桓遣使来贡。

xià sì yuè rén wǔ shuò zhào chú tiān xià zhǔ lì bū fù

夏四月壬午朔,诏除天下主吏逋负。

jiǎ shēn xuē zhào bǎo jí suǒ cì xìng míng

甲申,削赵保吉所赐姓名。

bǐng xū zhì qǐ jū yuàn chū fù qǐ jū zhù

丙戌,置起居院,初复起居注。

yǐ guó zǐ xué fù wèi guó zi jiān

以国子学复为国子监。

xīn mǎo lǜ qiú

辛卯,虑囚。

dà shí guó wáng qiǎn shǐ lái gòng

大食国王遣使来贡。

wù xū shè zhū zhōu chú shí è gù jié shā guān lì fàn zhèng zāng wài jiàng sǐ zuì yǐ xià qiú

戊戌, 赦诸州,除十恶、故劫杀、官吏犯正赃外,降死罪以下囚。

jǐ hài wáng jì ēn shuài shī guò mián zhōu zéi kuì zǒu zhuī shā jí nì sǐ zhě shén zhòng

己亥,王继恩帅师过绵州,贼溃走,追杀及溺死者甚众。

gēng zǐ fù mián zhōu

庚子,复绵州。

nèi diàn chóng bān cáo xí pò zéi yú lǎo xī fù láng zhōu

内殿崇班曹习破贼于老溪,复阆州。

mián zhōu xún jiǎn shǐ hú zhèng yuǎn shuài bīng jìn jī fù bā zhōu

绵州巡检使胡正远帅兵进击,复巴州。

rén yín xi chuān xíng yíng jī zéi yú yán kǒu zhài pò zhī fù jiàn zhōu

壬寅,西川行营击贼于研口砦,破之, 复剑州。

guǐ mǎo dà yǔ

癸卯,大雨。

wǔ yuè dīng sì xi chuān xíng yíng pò zéi shí wàn zhòng zhǎn shǒu sān wàn jí fù chéng dū huò zéi li shùn

五月丁巳,西川行营破贼十万众,斩首三万级,复成都,获贼李顺。

qí dǎng zhāng yú fù gōng xiàn jiā róng lú yū fú zhōng wàn kāi bā zhōu kāi zhōu jiān jūn qín chuán xù sǐ zhī

其党张余复攻陷嘉、戎、泸、渝,涪、忠、万、开八州,开州监军秦传序死之。

bǐng yín hé xī xíng yíng sòng zhào bǎo zhōng zhì què xià shì qí zuì shòu yòu qiān niú wèi shàng jiàng jūn fēng yòu zuì hóu

丙寅,河西行营送赵保忠至阙下,释其罪,授右千牛卫上将军,封宥罪侯。

jǐ sì yǐ zhī zǐ zhōu zhāng yōng dōu xún jiǎn shǐ lú bīn cháng jiān shǒu què zéi bīn jìn jī jiě láng zhōu wéi suì píng péng zhōu yōng jiā jǐ shì zhōng bīn lǐng chéng zhōu cì shǐ

己巳,以知梓州张雍、都巡检使卢斌尝坚守却贼,斌进击解阆州围,遂平蓬州,雍加给事中,斌领成州刺史。

yǐ shào fǔ jiān léi yǒu zhōng wèi jiàn yì dài fū zhī chéng dū fǔ

以少府监雷有终为谏议大夫、知成都府。

gēng wǔ zéi gōng kuí zhōu xiá lù dōu dà xún jiǎn bái jì yūn kuí zhōu xún jiǎn shǐ jiě shǒu yóng dà bài qí zhòng yú xi jīn kǒu zhǎn shǒu èr wàn jí huò zhōu qiān yú sōu

庚午,贼攻夔州,峡路都大巡检白继赟、夔州巡检使解守颙大败其众于西津口,斩首二万级,获舟千余艘。

xīn wèi jiàng chéng dū fǔ wèi yì zhōu

辛未, 降成都府为益州。

rén shēn yòu pú yè lǐ fǎng yǐ sī kōng zhì shì

壬申,右仆射李昉以司空致仕。

jiǎ xū zhào lì zhōu xìng yuán fǔ yáng zhōu xi xiàn mín bìng gěi fù yī nián

甲戌,诏利州、兴元府、洋州西县民并给复一年。

bǐng zǐ zhé li shùn dǎng bā rén yú fèng xiáng shì

丙子,磔李顺党八人于凤翔市。

gēng chén chū fú dì qīn shū líng shàn cì jìn chén

庚辰,初伏,帝亲书绫扇赐近臣。

liù yuè xīn mǎo zhào shè li shùn xié cóng guà wù

六月辛卯,诏赦李顺胁从诖误。

shì yuè dū chéng dà yì fēn qiǎn yī guān zhǔ yào gěi bìng zhě

是月,都城大疫,分遣医官煮药给病者。

zéi gōng shī zhōu zhǐ huī shǐ huáng xī xùn jī zǒu zhī

贼攻施州,指挥使黄希逊击走之。

wù xū xiá lù xíng yíng pò zéi yú guǎng ān jūn yòu pò zéi zhāng hǎn èr wàn zhòng yú jiā líng jiāng kǒu yòu pò yú hé zhōu xī fāng xī fú zhǎn shén zhòng

戊戌,峡路行营破贼于广安军,又破贼张罕二万众于嘉陵江口,又破于合州西方溪,俘斩甚众。

wù shēn yǐ shì wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ gāo qióng wèi zhèn zhōu dōu bù shǔ

戊申,以侍卫步军都指挥使高琼为镇州都部署。

zéi gōng líng zhōu zhī zhōu zhāng dàn jī pò zhī

贼攻陵州,知州张旦击破之。

gāo lí qiǎn shǐ yǐ qì dān lái qīn qǐ shī

高丽遣使,以契丹来侵乞师。

qiū qī yuè xīn hài shuò zéi gōng méi zhōu zhī zhōu li jiǎn děng jiān shǒu yú yuè zéi yǐn qù

秋七月辛亥朔,贼攻眉州,知州李简等坚守逾月,贼引去。

guǐ hài zhì jiāng huái liǎng zhè fā yùn shǐ

癸亥,置江、淮、 两浙发运使。

bǐng yín chú liǎng zhè zhū zhōu mín qián chù rì bū fù

丙寅,除两浙诸州民钱俶日逋负。

jiǎ xū zhì wēi sāi jūn

甲戌,置威塞军。

yǐ hài li jì qiān qiǎn shǐ lái gòng

乙亥,李继迁遣使来贡。

bā yuè jiǎ shēn zhào yǒu sī jiǎng qiú dà shè yí zhù

八月甲申,诏有司讲求大射仪注。

guǐ sì yǐ nèi bān wèi huáng mén

癸巳,以内班为黄门。

jiǎ wǔ zhì xuān zhèng shǐ yǐ huàn zhě zhāo xuān shǐ wáng jì ēn wèi zhī

甲午,置宣政使,以宦者昭宣使王继恩为之。

yǐ wèi zhào shì jiàn nán xiá lù zhū zhōu wáng mìng

乙未,诏释剑南、峡路诸州亡命。

wù xū yǐ tōng yuǎn jūn fù wèi huán zhōu zhì qīng yuǎn jūn

戊戌,以通远军复为环州,置清远军。

gēng zǐ dà yǔ

庚子,大雨。

bèi zhōu yán xiāo jié zú jié kù bīng wéi luàn tuī dōu yú hòu zhào xián yōng wèi shuài zhuǎn yùn shǐ wáng sì zōng lǜ tún bīng jī bài zhī qín xián yōng zhé yú shì

贝州言骁捷卒劫库兵为乱,推都虞候赵咸雍为帅,转运使王嗣宗率屯兵击败之,擒咸雍,磔于市。

xīn chǒu zhào qiǎn zhī yì zhōu zhāng yǒng fù bù dé biàn yi cóng shì

辛丑,诏遣知益州张咏赴部,得便宜从事。

guǐ mǎo yǐ cān zhī zhèng shì zhào chāng yán wèi xi chuān xiá lù zhāo ān mǎ bù jūn dōu bù shǔ xún zhào chāng yán zhù fèng xiáng qiǎn nèi shì yā bān wèi shào qīn wǎng xíng yíng zhǐ huī jūn shì

癸卯,以参知政事赵昌言为西川、峡路招安马步军都部署,寻诏昌言驻凤翔, 遣内侍押班卫绍钦往行营指挥军事。

xiá lù xíng yíng pò zéi shuài zhāng yú fù yún ān jūn

峡路行营破贼帅张余,复云安军。

li jì qiān shǐ qí dì fèng biǎo dài zuì

李继迁使其弟奉表待罪。

jiǔ yuè gēng xū shuò hù bù shàng shū xīn zhòng fu yǐ tài zi shǎo bǎo zhì shì

九月庚戌朔,户部尚书辛仲甫以太子少保致仕。

jiǎ yín cì sān sī qián bǎi wàn mù néng yán sī shì zhī lì biàn zhě liàng shì shǎng zhī jǐn zé zài gěi yǐ bèi shǎng

甲寅,赐三司钱百万,募能言司事之利便者,量事赏之,尽则再给以备赏。

jǐ wèi ba zhū zhōu què gū

己未,罢诸州榷酤。

gǎi huáng mén yuàn wèi nèi shì shěng yǐ huáng mén bān yuàn wèi nèi shì shěng nèi shì bān yuàn rù nèi huáng mén bān yuàn wèi nèi shì shěng rù nèi shì bān yuàn

改黄门院为内侍省,以黄门班院为内侍省内侍班院,入内黄门班院为内侍省入内侍班院。

xīn yǒu qiǎn shǐ fēn háng sòng bó chén yǐng sì shòu shān cài děng zhōu àn xíng mín tián bèi shuǐ jí zhǒng shì bù jí zhě bìng juān qí zū

辛酉,遣使分行宋、亳、陈、颍、泗、寿、邓、蔡等州按行民田,被水及种莳不及者并蠲其租。

rén shēn yǐ xiāng wáng yuán kǎn wèi kāi fēng yǐn gǎi fēng shòu wáng

壬申,以襄王元侃为开封尹,改封寿王。

dà shè chú shí è gù móu jié dòu shā guān lì fàn zhèng zāng wài zhū guān xiān fàn zāng zuì pèi lì jìn gù zhě fàng hái

大赦,除十恶、故谋劫斗杀、官吏犯正赃外,诸官先犯赃罪配隶禁锢者放还。

yǐ hài yǐ zuǒ jiàn yì dài fū kòu zhǔn cān zhī zhèng shì

乙亥,以左谏议大夫寇准参知政事。

dīng chǒu yǐ shǔ bù jiàn píng xià zhào zuì jǐ

丁丑, 以蜀部渐平,下诏罪己。

wù yín xi chuān xíng yíng yán wèi shào qīn pò zéi yú xué shè shān bié jiāng yáng qióng fù shǔ zhōu cáo xí děng yòu pò zéi yú ān guó zhèn zhū qí shuài mǎ tài bǎo

戊寅,西川行营言卫绍钦破贼于学射山,别将杨琼复蜀州, 曹习等又破贼于安国镇,诛其帅马太保。

dōng shí yuè gēng chén zhào shì diàn qián sī táo jūn qīn shǔ zhī jìn gù zhě

冬十月庚辰,诏释殿前司逃军亲属之禁锢者。

xi chuān xíng yíng zhǐ huī shǐ zhāng lín shā qí jiāng wáng wén shòu yǐ pàn qiǎn shǐ zhāo fǔ qí zhòng suì gòng zhǎn lín shǒu yǐ jiàng

西川行营指挥使张嶙杀其将王文寿以叛,遣使招抚其众,遂共斩嶙首以降。

yǐ wèi yáng qióng děng fù qióng zhōu

乙未,杨琼等复邛州。

yǐ sì gǎi qīng zhōu píng lú jūn wèi zhèn hǎi jūn háng zhōu zhèn hǎi jūn wèi níng hǎi jūn

乙巳,改青州平卢军为镇海军,杭州镇海军为宁海军。

shí yī yuè gēng xū qiǎn shǐ yù li jì qiān cì yǐ qì bì chá yào yī fú

十一月庚戌,遣使谕李继迁,赐以器币、茶药、衣服。

bǐng chén cì jìn chén fēi bái shū

丙辰,赐近臣飞白书。

gēng shēn zhào jiāng nán xi lù jí jīng hú nán běi lù lǐng nán xī dòng jiē lián jí fán shāng wài guó shǐ yòu zǐ nǚ chū jìng zhě bǔ zhī

庚申,诏江南西路及荆湖南北路、岭南溪洞接连及蕃商、外国使诱子女出境者捕之。

guǐ hài zéi gōng méi zhōu chóng yí shǐ sù hàn děng jī bài zhī zhǎn qí wěi zhōng shū lìng wú yùn

癸亥,贼攻眉州,崇仪使宿翰等击败之,斩其伪中书令吴蕴。

bǐng yín xìng guó zǐ jiàn cì zhí jiǎng sūn shì fēi yú yīn xìng wǔ chéng wáng miào fù xìng guó zǐ jiàn lìng shì jiǎng shàng shū cì yǐ shù bó

丙寅,幸国子监,赐直讲孙奭绯鱼,因幸武成王庙,复幸国子监,令奭讲《尚书》,赐以束帛。

dà hán cì jìn wèi zhū jūn mín qián yǒu chà

大寒, 赐禁卫诸军缗钱有差。

shí èr yuè wù yín shuò rì dāng shí yún yīn bú jiàn

十二月戊寅朔,日当食,云阴不见。

xīn sì mìng shū mì zhí xué tǔ zhāng jiàn xī jīng zuō fang fù shǐ féng shǒu guī ān fǔ xi chuān

辛巳,命枢密直学土张鉴、西京作坊副使冯守规安抚西川。

bǐng xū mìng zhū wáng tián jìn jiāo

丙戌,命诸王畋近郊。

chí zhōng jìng èr zhōu xíng tú

弛忠、靖二州刑徒。

gēng yín sù hàn děng yǐn bīng qū jiā zhōu wěi zhī zhōu wáng wén cāo yǐ chéng jiàng

庚寅,宿翰等引兵趋嘉州,伪知州王文操以城降。

yǐ wèi mì shū chéng zhāng shū zuò zhī róng zhōu jiàng zéi qì shì

乙未,秘书丞张枢坐知荣州降贼, 弃市。

xīn chǒu yǐ sān sī liǎng jīng shí dào fù guī sān bù gè zhì shǐ yī yuán měi bù zhì pàn guān tuī guān dōu jiān fēn gōu yuàn wèi sān

辛丑,以三司两京、十道复归三部,各置使一员,每部置判官、推官、都监, 分勾院为三。

zhì dào yuán nián zhēng yuè wù shēn shuò gǎi yuán shè jīng jī xì qiú liú zuì yǐ xià dì jiàng yī děng zhàng zuì shì zhī

至道元年正月戊申朔,改元,赦京畿系囚,流罪以下递降一等,杖罪释之。

juān zhū zhōu bū zū juān shǎn xī zhū zhōu qù nián qiū shuì zhī bàn

蠲诸州逋租,蠲陕西诸州去年秋税之半。

bǐng chén zhào zuò shàng qīng gōng chéng

丙辰,诏作上清宫成。

dīng sì liáng zhōu tǔ bō dāng zhuān yǐ liáng mǎ lái xiàn

丁巳,凉州吐蕃当专以良马来献。

wù wǔ zhàn chéng guó wáng yáng tuó pái qiǎn shǐ lái gòng

戊午,占城国王杨陀排遣使来贡。

xīn yǒu shàng yù qián yuán mén guān dēng

辛酉,上御乾元门观灯。

guǐ hài

癸亥,

qì dān dà jiàng hán dé wēi yòu dǎng xiàng lēi làng wéi zú zì zhèn wǔ fàn biān

契丹大将韩德威诱党项勒浪、嵬族自振武犯边,

yǒng ān jié dù shǐ zhé yù qīng yāo jī

永安节度使折御卿邀击,

bài zhī yú zi hé shui yì

败之于子河氵义,

lēi làng děng chéng luàn fǎn jī dé wēi

勒浪等乘乱反击德威,

suì shā qí jiāng tū jué dà wèi sī tú shè lì děng

遂杀其将突厥大尉、司徒、舍利等,

huò tǔ hún shǒu lǐng yī rén

获吐浑首领一人,

dé wēi jǐn yǐ shēn miǎn

德威仅以身免。

wù chén yǐ hàn lín xué shì qián ruò shuǐ wèi yòu jiàn yì dài fū tóng zhī shū mì yuàn shì shū mì fù shǐ liú chāng yán ba wèi jǐ shì zhōng

戊辰,以翰林学士钱若水为右谏议大夫、同知枢密院事,枢密副使刘昌言罢为给事中。

yǐ xuān zǔ jiù dì zuò dòng zhēn gōng chéng

以宣祖旧第作洞真宫成。

jiǎ xū li jì qiān qiǎn shǐ yǐ liáng mǎ tuó tuó lái gòng

甲戌,李继迁遣使以良马、橐驼来贡。

èr yuè jiǎ shēn mìng zǎi xiàng dǎo yǔ

二月甲申,命宰相祷雨。

lìng chuān xiá zhū zhōu yì bào hái

令川峡诸州瘗暴骸。

wù xū yǐ hàn lǜ qiú jiǎn liú zuì yǐ xià

戊戌,以旱虑囚,减流罪以下。

bǐng wǔ yǔ

丙午,雨。

jiā zhōu hán zéi shuài zhāng yú shǒu sòng xi chuān xíng yíng yú dǎng xī píng

嘉州函贼帅张余首送西川行营,余党悉平。

juān xiāng táng jūn rǔ suí shān guī xiá děng zhōu qù nián bū zū

蠲襄、唐、均、汝、随、邓、 归、峡等州去年逋租。

zhèn bó zhōu fáng zhōu guāng huà jūn jī qiǎn shǐ dài zhī

振亳州、房州、光化军饥,遣使贷之。

sān yuè gēng shēn zhào qiú zhí yán

三月庚申,诏求直言。

xīn yǒu yǐ huì zhōu guān chá shǐ zhī qīng yuǎn jūn tián shào bīn wèi líng zhōu bīng mǎ dōu bù shǔ

辛酉,以会州观察使、知清远军田绍斌为灵州兵马都部署。

jǐ sì fèi shào wǔ jūn guī huà xiàn jīn kēng

己巳,废邵武军归化县金坑。

xià sì yuè guǐ wèi lì bù shàng shū píng zhāng shì lǚ méng zhèng ba wèi yòu pú yè yǐ cān zhī zhèng shì lǚ duān wèi hù bù shì láng píng zhāng shì

夏四月癸未,吏部尚书、平章事吕蒙正罢为右仆射,以参知政事吕端为户部侍郎、平章事。

xuān huī běi yuàn shǐ zhī shū mì yuàn shì chái yǔ xī ba wèi zhèn níng jūn jié dù shǐ cān zhī zhèng shì sū yì jiǎn wèi lǐ bù shì láng yǐ hàn lín xué shì zhāng jì wèi jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì

宣徽北院使、知枢密院事柴禹锡罢为镇宁军节度使,参知政事苏易简为礼部侍郎,以翰林学士张洎为给事中、参知政事。

jiǎ shēn yǐ xuān huī běi yuàn shǐ tóng zhī shū mì yuàn shì zhào róng zhī shū mì yuàn shì

甲申,以宣徽北院使、同知枢密院事赵镕知枢密院事。

yǐ yǒu qì dān fàn xióng zhōu zhī zhōu hé chéng ju jī bài zhī zhǎn qí tiě lín dà jiàng yī rén

乙酉,契丹犯雄州,知州何承矩击败之,斩其铁林大将一人。

xīn chǒu qiǎn shǐ fēn jué zhū lù xíng yù jié zéi zhǐ zhū shǒu è jiàng liú zuì yǐ xià yī děng

辛丑,遣使分决诸路刑狱,劫贼止诛首恶,降流罪以下一等。

rén yín lǜ qiú

壬寅,虑囚。

jiǎ chén dà yǔ léi diàn

甲辰,大雨,雷电。

kāi bǎo huáng hòu sòng shì bēng

开宝皇后宋氏崩。

liù yuè yǐ yǒu gòu qiú tú shū

六月乙酉,购求图书。

bǐng xū qiǎn shǐ yù li jì qiān shòu yǐ fū zhōu jié dù shǐ jì qiān bù fèng zhào

丙戌,遣使谕李继迁,授以鄜州节度使,继迁不奉诏。

dīng hài yǐ yín zhōu zuǒ dōu yā yá zhāng pǔ wèi yín qīng guāng lù dài fu jiǎn jiào gōng bù shàng shū zhèng zhōu cì shǐ jiān yù shǐ dài fū chōng běn zhōu tuán liàn shǐ

丁亥,以银州左都押衙张浦为银青光禄大夫、检校工部尚书、郑州刺史兼御史大夫, 充本州团练使。

jǐ hài xǔ shì shù gōng shāng fú zǐ

己亥,许士庶工商服紫。

shì yuè dà rè mín yǒu yē sǐ zhě

是月,大热,民有暍死者。

qiū qī yuè bǐng yín chú chén xǔ děng jiǔ zhōu jí guāng huà jūn jīn nián xià shuì

秋七月丙寅,除陈、许等九州及光化军今年夏税。

bā yuè rén chén zhào lì shòu wáng yuán kǎn wèi huáng tài zǐ gǎi míng héng jiān pàn kāi fēng fǔ

八月壬辰,诏立寿王元侃为皇太子,改名恒,兼判开封府。

dà shè wén wǔ cháng cān guān zi wèi fù hòu jiàn rèn guān zhě cì xūn yī zhuǎn

大赦,文武常参官子为父后见任官者,赐勋一转。

guǐ sì yǐ shàng shū zuǒ chéng li zhì lǐ bù shì láng li hàng bìng jiān tài zǐ bīn kè

癸巳,以尚书左丞李至、礼部侍郎李沆并兼太子宾客。

guǐ mǎo jìn xī běi yuán biān zhū zhōu mín yǔ nèi shǔ róng rén hūn qǔ

癸卯,禁西北缘边诸州民与内属戎人昏娶。

jiǔ yuè bǐng wǔ xī nán fán zāng kē zhū mán lái gòng zhào fēng xī nán fán zhǔ lóng hàn yáo wèi guī huà wáng

九月丙午,西南蕃牂牁诸蛮来贡,诏封西南蕃主龙汉尧为归化王。

dīng mǎo yù cháo yuán diàn cè huáng tài zǐ

丁卯,御朝元殿册皇太子。

gēng wǔ qīng yuǎn jūn yán li jì qiān rù kòu lǜ bīng jī zǒu zhī

庚午,清远军言李继迁入寇,率兵击走之。

dōng shí yuè jiǎ xū shuò huáng tài zǐ ràng gōng liáo chēng chén xǔ zhī

冬十月甲戌朔,皇太子让宫僚称臣,许之。

yǐ chǒu shǎn xī zhuǎn yùn shǐ zhèng wén bǎo zuò náo biān zé shòu lán tián xiàn lìng

乙丑,陕西转运使郑文宝坐挠边, 责授蓝田县令。

shí yī yuè jǐ wèi yuè wǔ shǐ diàn

十一月己未,阅武使殿。

shì yuè yǐ fēng zhōu tuán liàn shǐ shàng guān zhèng yòu jiàn yì dài fū léi yǒu zhōng bìng wèi xi chuān zhāo ān shǐ zhào wáng jì ēn guī quē

是月,以峰州团练使上官正、右谏议大夫雷有终并为西川招安使,召王继恩归阙。

shí èr yuè jiǎ xū qún chén fèng biǎo jiā shàng zūn hào yuē fǎ tiān chóng dào shàng shèng zhì rén huáng dì fán wǔ shàng bù xǔ

十二月甲戌,群臣奉表加上尊号曰法天崇道上圣至仁皇帝,凡五上,不许。

qì dān fàn biān zhé yù qīng lǜ bīng yù zhī zú yú shī

契丹犯边,折御卿率兵御之,卒于师。

zhǎn mǎ bù jūn dōu jūn tóu sūn zàn yú jūn zhōng

斩马步军都军头孙赞于军中。

gēng chén xīn hún yí chéng

庚辰,新浑仪成。

èr nián chūn zhēng yuè xīn hài sì tiān de yú yuán qiū dà shè zhōng wài wén wǔ jiā ēn

二年春正月辛亥,祀天地于圜丘,大赦,中外文武加恩。

dīng mǎo fèi zhū zhōu sī lǐ pàn guān

二十六日,废罢各州司理判官。

èr yuè rén shēn shuò sī kōng zhì shì lǐ fǎng hōng

二月壬申朔,司空致仕李昉薨。

wù yín yǐ yuè wáng yuán fèn wèi háng zhōu dà dū dū jiān lǐng yuè zhōu wú wáng yuán jié wèi yáng zhōu dà dū dū jiān lǐng shòu zhōu

戊寅,以越王元份为杭州大都督兼领越州,吴王元杰为扬州大都督兼领寿州。

jǐ mǎo yǐ xú guó gōng yuán wò wèi hóng zhōu dū dū zhèn nán jūn jié dù shǐ jīng guó gōng yuán chēng wèi è zhōu dū du wǔ qīng jūn jié dù shǐ

己卯,以徐国公元偓为洪州都督、镇南军节度使, 泾国公元偁为鄂州都督、武清军节度使。

gēng chén yǐ yù shǐ zhōng chéng li chāng líng wèi jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì

庚辰,以御史中丞李昌龄为给事中、参知政事。

xīn sì yǐ lǚ méng zhèng wèi zuǒ pú yè sòng qí wèi yòu pú yè

辛巳,以吕蒙正为左仆射,宋琪为右仆射。

yǐ wèi dìng rèn zǐ guān zhì

乙未,定任子官制。

sān yuè bǐng yín yǐ jīng shī hàn qiǎn zhōng shǐ dǎo yǔ

三月丙寅,以京师旱,遣中使祷雨。

wù chén mìng zǎi chén sì jiāo miào shè jì dǎo yǔ

戊辰,命宰臣祀郊庙、社稷祷雨。

xià sì yuè jiǎ xū mìng shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī li jì lóng wèi huán qìng děng zhōu dū bù shǔ diàn qián dōu yú hòu fàn tíng zhào fù zhī tǎo li jì qiān

夏四月甲戌,命侍卫马军都指挥李继隆为环、庆等州都部署,殿前都虞候范廷召副之,讨李继迁。

guǐ wèi yǔ

癸未,雨。

wǔ yuè guǐ mǎo li jì qiān kòu líng zhōu

五月癸卯,李继迁寇灵州。

liù yuè wù xū qián zhōu yán mán kòu yán jǐng xún jiǎn shǐ wáng wéi jié zhàn sǐ

六月戊戌,黔州言蛮寇盐井,巡检使王惟节战死。

shì yuè bó zhōu huáng

是月,亳州蝗。

qiū qī yuè jǐ hài shuò mìng diàn qián dōu zhǐ huī shǐ wáng chāo wèi xià suí lín fǔ zhōu dū bù shǔ

秋七月己亥朔,命殿前都指挥使王超为夏、绥、麟、府州都部署。

gēng zǐ zhào zuò shòu níng guān chéng

庚子,诏作寿宁观成。

bǐng yín jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì kòu zhǔn ba shǒu běn guān

丙寅,给事中、参知政事寇准罢守本官。

wù chén juān xiá lù zhū zhōu mín qù nián bū zū

戊辰,蠲峡路诸州民去年逋租。

shì yuè biàn shuǐ jué gǔ shú xiàn xǔ sù qí sān zhōu huáng bào cǎo sǐ

是月,汴水决谷熟县,许、宿、齐三州蝗抱草死。

rùn yuè gēng yín zhào jiāng zhè fú jiàn mín fù rén qián mò rù nán nǚ zhě hái qí jiā gǎn nì zhě yǒu zuì

闰月庚寅,诏江、浙、福建民负人钱没入男女者还其家,敢匿者有罪。

bā yuè xīn chǒu mì zhōu yán huáng bù wéi zāi

八月辛丑,密州言蝗不为灾。

jiǔ yuè wù yín yòu pú yè sòng qí hōng

九月戊寅,右仆射宋琪薨。

zhào chuān xiá zhū zhōu mín jiā xiān cáng bīng qì zhě xiàn bǎi rì xī sòng guān nì bù yǐ wén zhě zhǎn

诏川峡诸州民家先藏兵器者,限百日悉送官,匿不以闻者斩。

jǐ mǎo xià zhōu yán zhōu xíng yíng yán pò li jì qiān yú wū bái chí huò wèi mù jūn zhǔ chī luō zhǐ huī shǐ děng èr shí qī rén jì qiān dùn

己卯,夏州、延州行营言破李继迁于乌白池,获未幕军主、吃啰指挥使等二十七人,继迁遁。

jiǎ shēn huì zhōu guān chá shǐ huán qìng fù dōu bù shǔ tián shào bīn biǎn yòu jiān mén wèi lǜ fǔ fù lǜ guó zhōu ān zhì

甲申,会州观察使、环庆副都部署田绍斌贬右监门卫率府副率、虢州安置。

bǐng xū qín jìn zhū zhōu de zhòu yè shí èr zhèn

丙戌,秦、晋诸州地昼夜十二震。

bǐng shēn zhào fèi qú zhōu yě

丙申,诏废衢州冶。

dōng shí yuè jǐ wèi zhào yǐ chí zhōu xīn zhù qián jiān wèi yǒng fēng jiān

冬十月己未,诏以池州新铸钱监为永丰监。

shí yī yuè dīng mǎo shuò zēng sī tiān xīn lì wèi yī bǎi èr shí jiǎ zǐ

十一月丁卯朔,增司天新历为一百二十甲子。

wù yín zhì qiān shǔ tí diǎn shū mì xuān huī yuàn zhū fáng gōng shì

戊寅,置签署提点枢密、宣徽院诸房公事。

xīn mǎo xǔ zhōu qún dào jié yǎn chéng xiàn jū mín xún jiǎn li chāng xí dòu sǐ dōu xún jiǎn shǐ wáng zhèng xí jī zhī huò zéi shǒu sòng bīn jí yú dǎng jiē zhǎn yú shì

辛卯,许州群盗劫郾城县居民,巡检李昌习斗死,都巡检使王正袭击之, 获贼首宋斌及余党,皆斩于市。

jiǎ wǔ jìn huái nán tōng xíng yán shuì

甲午,禁淮南通行盐税。

shí èr yuè mìng zǎi xiàng yǐ xià bǎi guān yì zhū sì guàn dǎo xuě

十二月,命宰相以下百官诣诸寺观祷雪。

jiǎ yín yǔ xuě

甲寅,雨雪。

dà yǒu nián

大有年。

shì suì chù zhōu dào zài shú

是岁,处州稻再熟。

sān nián chūn zhēng yuè bǐng zǐ yǐ hù bù shì láng wēn zhòng shū lǐ bù shì láng wáng huà jī bìng cān zhī zhèng shì jǐ shì zhōng li wéi qīng tóng zhī shū mì yuàn shì cān zhī zhèng shì zhāng jì ba wèi xíng bù shì láng

三年春正月丙子,以户部侍郎温仲舒、礼部侍郎王化基并参知政事,给事中李惟清同知枢密院事,参知政事张洎罢为刑部侍郎。

yǐ yǒu xiào zhāng huáng hòu péi zàng yǒng chāng líng

乙酉,孝章皇后陪葬永昌陵。

xīn mǎo yǐ shì wèi mǎ bù jūn dōu yú hòu fu qián wèi yán zhōu lù dōu bù shǔ diàn qián dōu yú hòu wáng zhāo yuǎn wèi líng zhōu lù dōu bù shǔ

辛卯,以侍卫马步军都虞候傅潜为延州路都部署,殿前都虞候王昭远为灵州路都部署。

èr yuè bǐng shēn shuò líng zhōu xíng yíng pò li jì qiān

二月丙申朔,灵州行营破李继迁。

xīn chǒu dì bù yù

辛丑,帝不豫。

jiǎ chén jiàng jīng jī sǐ zuì qiú liú yǐ xià shì zhī

甲辰,降京畿死罪囚,流以下释之。

rén xū dà shí bīn tóng lǒng guó bìng lái gòng

壬戌,大食、宾同陇国并来贡。

sān yuè dīng mǎo zhàn chéng guó lái gòng

三月丁卯,占城国来贡。

rén chén bù shì cháo

壬辰,不视朝。

guǐ sì zhuī bān yú wàn suì diàn xuān zhào lìng huáng tài zǐ jiù qián jí wèi

癸巳,追班于万岁殿,宣诏令皇太子柩前即位。

shì rì bēng nián wǔ shí jiǔ

是日崩,年五十九。

zài wèi èr shí èr nián bìn yú diàn zhī xī jiē

在位二十二年,殡于殿之西阶。

qún chén shàng zūn shì yuē shén gōng shèng dé wén wǔ huáng dì miào hào tài zōng

群臣上尊谥曰神功圣德文武皇帝,庙号太宗。

shí yuè jǐ yǒu zàng yǒng xī líng

十月己酉,葬永熙陵。

zàn yuē dì shěn móu yīng duàn kǎi rán yǒu xuē píng tiān xià zhī zhì

赞曰:帝沈谋英断,慨然有削平天下之志。

jì jí dà wèi chén hóng jìn qián chù xiāng jì nà tǔ

既即大位,陈洪进、钱俶相继纳土。

wèi jǐ qǔ tài yuán fá qì dān jì yǒu jiāo zhōu xī xià zhī yì

未几,取太原,伐契丹,继有交州、西夏之役。

gān gē bù xī tiān zāi fāng xíng fú guó rì zhì ér mín bù zhī bīng

干戈不息,天灾方行,俘馘日至, 而民不知兵;

shuǐ hàn míng huáng dài biàn tiān xià ér mín bù sī luàn

水旱螟蝗,殆遍天下,而民不思乱。

qí gù hé yě

这是什么原因呢?

dì yǐ cí jiǎn wèi bǎo fú huàn zhuó zhī yī huǐ qí qiǎo zhī qì què nǚ lè zhī xiàn wù tián yóu zhī fēi

帝以慈俭为宝,服浣濯之衣,毁奇巧之器,却女乐之献,悟畋游之非。

jué yuǎn wù yì fú ruì mǐn nóng shì kǎo zhì gōng

绝远物,抑符瑞,闵农事,考治功。

jiǎng xué yǐ qiú duō wén bù zuì kuáng bèi yǐ quàn jiàn shì āi jīn cè dá qín yǐ zì lì rì yàn wàng shí

讲学以求多闻,不罪狂悖以劝谏士,哀矜恻怛,勤以自励,日晏忘食。

zhì yú yù zì fén yǐ dá tiān qiǎn yù jǐn chú tiān xià zhī fù yǐ shū mín lì zú yǒu wǔ bīng bù shì hé jià jiàn dēng zhī xiào

至于欲自焚以答天谴,欲尽除天下之赋以纾民力,卒有五兵不试、禾稼荐登之效。

shì yǐ qīng qí qí dié zhī sōu yuàn lǜ zǐ dì zhì dào qǐng dēng chán zhě jiē zhǒng ér zhì

是以青、 齐耆耋之叟,愿率子弟治道请登禅者,接踵而至。

jūn zǐ yuē de hu qiū mín ér wèi tiān zǐ dì zhī wèi hu

君子曰:“得乎丘民而为天子”, 帝之谓乎?

gù dì zhī gōng dé bǐng huàn shǐ dié hào chēng xián jūn

故帝之功德,炳焕史牒,号称贤君。

ruò fú tài zǔ zhī bēng bù yú nián ér gǎi yuán fú líng xiàn gōng zhī biǎn sǐ wǔ gōng wáng zhī zì shā sòng hòu zhī bù chéng sàng zé hòu shì bù néng wú yì yān

若夫太祖之崩不逾年而改元,涪陵县公之贬死,武功王之自杀,宋后之不成丧,则后世不能无议焉。

✦ You read 本纪·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.