dì lǐ yī
◎地理一
jīng chéng jīng jī lù jīng dōng lù jīng xi lù
○京城京畿路京东路京西路
táng shì jì shuāi wǔ jì dié xīng wǔ shí yú nián gēng yì bā xìng yǔ xiàn fēn liè mò zhī néng yī
唐室既衰,五季迭兴,五十余年,更易八姓,宇县分裂,莫之能一。
sòng tài zǔ shòu zhōu chán chū yǒu zhōu bǎi yī shí yī xiàn liù bǎi sān shí bā hù jiǔ shí liù wàn qī qiān sān bǎi wǔ shí sān
宋太祖受周禅,初有州百一十一,县六百三十八,户九十六万七千三百五十三。
jiàn lóng sì nián qǔ jīng nán de zhōu fǔ sān jiāng líng fǔ guī xiá
建隆四年,取荆南,得州、府三(江陵府,归、峡。
xiàn yī shí qī hù yī shí sì wàn èr qiān sān bǎi
),县一十七,户一十四万二千三百。
píng hú nán de zhōu yī shí wǔ jiān yī tán héng shào chēn dào yǒng quán yuè lǐ lǎng jiǎng chén jǐn xī xù guì yáng jiān xiàn liù shí liù hù jiǔ wàn qī qiān sān bǎi bā shí bā
平湖南,得州一十五、监一(潭、衡、邵、郴、道、永、全、岳、澧、朗、蒋、辰、锦、溪、叙,桂阳监),县六十六,户九万七千三百八十八。
qián dé sān nián
干德三年,
píng shǔ
平蜀,
de zhōu fǔ sì shí liù yì péng méi jiā qióng shǔ mián hàn zī jiǎn zǐ lí yā líng róng lú wéi mào chāng róng guǒ láng qú hé lóng pǔ lì xìng wén ba jiàn péng bì kuí zhōng wàn jí kāi yū fú qián shī dá yáng
得州、府四十六(益、彭、眉、嘉、邛、蜀、绵、汉、资、简、梓、黎、雅、陵、戎、泸、维、茂、昌、荣、果、阆、渠、合、龙、普、利、兴、文、巴、剑、蓬、壁、夔、忠、万、集、开、渝、涪、黔、施、达、洋,
xìng yuán fǔ
兴元府),
xiàn yī bǎi jiǔ shí bā
县一百九十八,
hù wǔ shí sān wàn sì qiān sān shí jiǔ
户五十三万四千三十九。
kāi bǎo sì nián
开宝四年,
píng guǎng nán
平广南,
de zhōu liù shí guǎng sháo cháo xún fēng duān yīng lián xióng gōng huì kāng ēn chūn lóng qín xīn gāo pān léi luō biàn guì hè zhāo wú méng gōng xiàng fù róng yi liǔ yán sī táng yōng chéng guì mán héng bīn qīn xún róng láo bái lián dǎng xiù yù lín téng dòu yì yù shùn qióng yá dān wàn ān zhèn
得州六十(广、韶、潮、循、封、端、英、连、雄、龚、惠、康、恩、春、泷、勤、新、高、潘、雷、罗、辨、桂、贺、昭、梧、蒙、恭、象、富、融、宜、柳、严、思唐、邕、澄、贵、蛮、横、宾、钦、浔、容、牢、白、廉、党、绣、郁林、藤、窦、义、禺、顺、琼、崖、儋、万安、振),
xiàn èr bǎi yī shí sì
县二百一十四,
hù yī shí qī wàn èr bǎi liù shí sān
户一十七万二百六十三。
bā nián
八年,
píng jiāng nán
平江南,
de zhōu yī shí jiǔ
得州一十九,
jūn sān shēng xuān xī chí hóng rùn cháng è yún ráo xìn qián jí yuán fǔ jiāng tīng jiàn jiàn jiāng yīn xióng yuǎn jiàn chāng jūn
军三(升、宣、歙、池、洪、润、常、鄂、筠、饶、信、虔、吉、袁、抚、江、汀、建、剑、江阴、雄远、建昌军),
xiàn yī bǎi bā
县一百八,
hù liù shí wǔ wàn wǔ qiān liù shí wǔ
户六十五万五千六十五。
jì qí mò nián fán yǒu zhōu èr bǎi jiǔ shí qī xiàn yī qiān bā shí liù hù sān bǎi jiǔ wàn wǔ bǎi sì
计其末年,凡有州二百九十七,县一千八十六,户三百九万五百四。
tài zōng tài píng xīng guó sān nián chén hóng jìn xiàn de de zhōu èr zhāng quán
太宗太平兴国三年,陈洪进献地,得州二,漳、泉。
xiàn shí sì hù shí wǔ wàn yī qiān jiǔ bǎi qī shí bā
县十四,户十五万一千九百七十八。
qián chù rù cháo de zhōu shí sān jūn yī kàng sū yuè hú qú wù tái míng wēn xiù mù fú chù yì jǐn
钱俶入朝,得州十三、军一(杭、苏、越、湖、衢、婺、台、明、温、秀、睦、福、处,衣锦。
xiàn bā shí liù hù wǔ shí wǔ wàn liù bǎi bā shí
),县八十六,户五十五万六百八十。
sì nián píng tài yuán de zhōu shí jūn yī bìng fén lán xiàn xīn dài liáo qìn lóng shí bǎo xīng
四年,平太原,得州十、军一(并、汾、岚、宪、忻、代、辽、沁、隆、石,宝兴。
xiàn sì shí hù sān wàn wǔ qiān èr bǎi èr shí
),县四十,户三万五千二百二十。
qī nián li jì pěng lái cháo de zhōu sì xià yín suí yòu
七年,李继捧来朝,得州四(夏、银、绥、宥。
yōng xī yuán nián fù yǐ sì zhōu shòu jì pěng zì hòu bù fù lǐng yú zhí fāng xiàn bā
雍熙元年,复以四州授继捧,自后不复领于职方),县八。
yōng xī zhōng tiān xià shàng rùn nián tú zhōu fǔ jūn jiān jǐ yú sì bǎi
(雍熙中,天下上闰年图,州、府、军、监几于四百)。
zhì shì tiān xià jì yī jiāng lǐ jǐ fù hàn táng zhī jiù qí wèi rù zhí fāng shì zhě wéi yàn yún shí liù zhōu ér yǐ
至是,天下既一,疆理几复汉、唐之旧,其未入职方氏者,唯燕、云十六州而已。
zhì dào sān nián
至道三年,
fēn tiān xià wèi shí wǔ lù
分天下为十五路,
tiān shèng xī wèi shí bā
天圣析为十八,
yuán fēng yòu xī wèi èr shí sān yuē jīng dōng dōng xi
元丰又析为二十三:曰京东东、西,
yuē jīng xī nán běi
曰京西南、北,
yuē hé běi dōng xi
曰河北东、西,
yuē yǒng xīng
曰永兴,
yuē qín fèng
曰秦凤,
yuē hé dōng
曰河东,
yuē huái nán dōng xi
曰淮南东、西,
yuē liǎng zhè
曰两浙,
yuē jiāng nán dōng xi
曰江南东、西,
yuē jīng hú nán běi
曰荆湖南、北,
yuē chéng dū
曰成都,
yuē zǐ lì kuí yuē fú jiàn
曰梓、利、夔、曰福建,
yuē guǎng nán dōng xi
曰广南东、西。
dōng nán jì hǎi xi jǐn ba bó běi jí sān guān dōng xī liù qiān sì bǎi bā shí wǔ lǐ nán běi wàn yī qiān liù bǎi èr shí lǐ
东南际海,西尽巴僰,北极三关,东西六千四百八十五里,南北万一千六百二十里。
chóng níng sì nián fù zhì jīng jī lù
崇宁四年,复置京畿路。
dà guān yuán nián bié zhì qián nán lù
大观元年,别置黔南路。
sān nián bìng qián nán rù guǎng xī yǐ guǎng xī qián nán wèi míng
三年,并黔南入广西,以广西黔南为名。
sì nián réng jiù wèi guǎng nán xi lù
四年,仍旧为广南西路。
dàng shì shí
当是时,
tiān xià yǒu hù èr qiān bā shí bā wàn èr qiān èr bǎi wǔ shí bā
天下有户二千八十八万二千二百五十八,
kǒu sì qiān liù bǎi qī shí sān wàn sì qiān qī bǎi bā shí sì tiān xià zhǔ kè hù zì zhì dào mò sì bǎi yī shí sān wàn yī qiān wǔ bǎi qī shí liù
口四千六百七十三万四千七百八十四(天下主客户:自至道末四百一十三万一千五百七十六,
tiān xǐ wǔ nián
天禧五年,
zhǔ hù liù bǎi sān wàn jiǔ qiān sān bǎi sān shí yī
主户六百三万九千三百三十一,
kè hù bù yù yān
客户不预焉。
zhì jiā yòu bā nián zhǔ hù yī qiān èr bǎi sì shí liù wàn èr qiān wǔ bǎi sān shí yī kǒu èr qiān liù bǎi sì shí èr wàn yī qiān liù bǎi wǔ shí yī
至嘉祐八年,主户一千二百四十六万二千五百三十一,口二千六百四十二万一千六百五十一。
zhì zhì píng sān nián tiān xià zhǔ kè hù yī qiān sì bǎi yī shí bā wàn yī qiān sì bǎi bā shí liù kǒu èr qiān wǔ shí wàn liù qiān jiǔ bǎi bā shí
至治平三年,天下主客户一千四百一十八万一千四百八十六,口二千五十万六千九百八十。
xī níng shí nián hù yī qiān sì bǎi èr shí sì wàn wǔ qiān èr bǎi qī shí kǒu sān qiān bā shí wàn qī qiān èr bǎi shí yī
熙宁十年,户一千四百二十四万五千二百七十,口三千八十万七千二百十一。
yuán yòu yuán nián hù yī qiān qī bǎi jiǔ shí wǔ wàn qī qiān jiǔ shí èr kǒu sì qiān qī wàn èr qiān liù bǎi liù
元祐元年,户一千七百九十五万七千九十二,口四千七万二千六百六。
shào shèng yuán nián hù yī qiān jiǔ bǎi yī shí èr wàn jiǔ bǎi èr shí yī kǒu sì qiān èr bǎi wǔ shí liù wàn liù qiān èr bǎi sì shí sān
绍圣元年,户一千九百一十二万九百二十一,口四千二百五十六万六千二百四十三。
yuán fú sān nián hù yī qiān jiǔ bǎi jiǔ shí liù wàn bā bǎi yī shí èr kǒu sì qiān sì bǎi jiǔ shí yī wàn sì qiān jiǔ bǎi jiǔ shí yī
元符三年,户一千九百九十六万八百一十二,口四千四百九十一万四千九百九十一。
chóng níng yuán nián hù èr qiān èr shí liù wàn sì qiān sān bǎi qī kǒu sì qiān wǔ bǎi sān shí èr wàn sì qiān yī bǎi wǔ shí sì
崇宁元年,户二千二十六万四千三百七,口四千五百三十二万四千一百五十四。
gè fǔ zhōu xià hù kǒu yǔ zǒng shù shǎo yì gū liǎng cún zhī shì xī hàn shèng shí gài yǒu jiā yān
各府、州下户口与总数少异,姑两存之),视西汉盛时盖有加焉。
duò táng jiāng lǐ suī guǎng ér hù kǒu jiē yǒu suǒ bù jí
隋、唐疆理虽广,而户口皆有所不及。
dài xuān hé sì nián yòu zhì yān shān fǔ jí yún zhōng fǔ lù tiān xià fēn lù èr shí liù jīng fǔ sì fǔ sān shí zhōu èr bǎi wǔ shí sì jiān liù shí sān xiàn yī qiān èr bǎi sān shí sì kě wèi jí shèng yǐ
迨宣和四年,又置燕山府及云中府路,天下分路二十六,京府四,府三十,州二百五十四,监六十三,县一千二百三十四,可谓极盛矣。
dà dǐ sòng yǒu tiān xià sān bǎi yú nián yáo jiàn lóng chū qì zhì píng mò yī bǎi sì nián zhōu jùn yán gé wú dà zēng sǔn
大抵宋有天下三百余年,繇建隆初讫治平末,一百四年,州郡沿革无大增损。
xī níng shǐ wu pì tǔ ér zhǒng è xiān qǔ suí zhōu hán jiàng jì qǔ yín zhōu wáng sháo qǔ xī hé zhāng dūn qǔ yì qià xiè jǐng wēn qǔ huī chéng xióng běn qǔ nán píng guō kuǐ qǔ guǎng yuán zuì hòu li xiàn qǔ lán zhōu shěn kuò qǔ jiā lú mǐ zhī fú tú ān jiāng děng zhài
熙宁始务辟土,而种谔先取绥州,韩绛继取银州,王韶取熙河,章惇取懿、洽,谢景温取徽、诚,熊本取南平,郭逵取广源,最后李宪取兰州,沈括取葭芦、米脂、浮图、安疆等砦。
suī cháng yǐ hé dōng biān jiè qī bǎi lǐ de yǔ liáo rén dāng shí wáng ān shí yì gài yuē wú jiāng qǔ zhī níng gū yǔ zhī yě
虽尝以河东边界七百里地与辽人,当时王安石议,盖曰:"吾将取之,宁姑与之也。
dài yuán yòu gēng zhāng jiā lú děng sì zhài gěi cì xià rén ér fēn huà jiǔ bù néng dìng
"迨元祐更张,葭芦等四砦给赐夏人,而分画久不能定。
shào shèng suì ba fēn huà dū zhū lù gè chéng shì gōng tǎo jìn zhù
绍圣遂罢分画,督诸路各乘势攻讨进筑。
zì sān nián qiū bā yuè qì yuán fú èr nián dōng
自三年秋八月讫元符二年冬,
fán shǎn xī hé dōng jiàn zhōu yī ān xī
凡陕西、河东建州一(安西),
jūn èr jìn níng suí dé
军二(晋宁、绥德),
guān sān lóng píng huì níng jīn chéng
关三(龙平、会宁、金城),
chéng jiǔ ān xī
城九(安西,
píng xià wēi róng xīng píng dìng biān wēi qiāng jīn tāng bái bào huì chuān
平夏、威戎、兴平、定边、威羌、金汤、白豹、会川),
zhài èr shí bā píng qiāng píng róng tiǎn qiāng nuǎn quán mǐ zhī kè róng ān jiāng héng shān suí yuǎn níng qiāng líng píng gāo píng xī píng xīn quán dàng qiāng tōng xiá tiān dū lín qiāng dìng róng kān gǔ dà hé tōng qín níng hé mí chuān níng yuǎn shén quán wū lóng
砦二十八(平羌、平戎、殄羌、暖泉、米脂、克戎、安疆、横山、绥远、宁羌、灵平、高平、西平、新泉、荡羌、通峡、天都、临羌、定戎、龛谷、大和、通秦、宁河、弥川、宁远、神泉、乌龙),
bǎo shí kāi guāng tōng sāi shí mén tōng huì dà hé tōng qín níng hé mí chuān níng chuān sān jiāo
堡十(开光、通塞、石门、通会、大和、通秦、宁河、弥川、宁川、三交),
yòu qǔ qīng táng shàn
又取青唐(鄯。
miǎo chuān huáng
),邈川(湟。
níng sāi kuò
)、宁塞(廓。
lóng zhī zōng gē děng chéng
)、龙支(宗哥)等城。
jiàn zhōng jìng guó xī hái tǔ bō gù rǎng shāo shū mín lì
建中靖国悉还吐蕃故壤,稍纾民力。
chóng níng jí biàn qián yì zhuān yǐ shào shù wéi shì cài jīng shǐ rèn tóng guàn wáng hòu gèng qǔ huáng shàn kuò sān zhōu èr shí yú lěi
崇宁亟变前议,专以绍述为事,蔡京始任童贯、王厚,更取湟、鄯、廓三州二十余垒。
táo jié fū zhōng chuán xíng shù hú zōng huí céng xiào xù zhī tú yòu xiāng yǔ záo kōng jià xū chí wù yú yuán fú fēng yù zhī biǎo
陶节夫、钟传、刑恕、胡宗回、曾孝序之徒,又相与凿空驾虚,驰骛于元符封域之表。
qì yú zhòng hé jì lì jìng xià jīng yuán zhì róng fū yán zhì qiāng xī níng sān chéng suī xià rén jìn shuāi ér mín lì yì bì
讫于重和,既立靖夏(泾原)、制戎(鄜延)、制羌(西宁)三城,虽夏人浸衰,而民力亦弊。
xi shì fu dìng běi xìn xuán qǐ
西事甫定,北衅旋起。
gài zì chóng níng yǐ lái yì zǐ kuí qián guǎng xī jīng hú nán běi dié xiāng shì xiào chì dà tǔ yǔ mǐ yǒu níng suì fán suǒ jiàn zhōu jūn guān chéng zhài bǎo fēn rán mò kě shèng jì
盖自崇宁以来,益、梓、夔、黔、广西、荆湖南、北迭相视效,斥大土宇,靡有宁岁,凡所建州、军、关、城、砦、堡,纷然莫可胜纪。
jué hòu jiàn yān shān yún zhōng liǎng lù cū yuè sān suì huò biàn xuán zuò zhōng yuán bǎn dàng gù fǔ lún mò zhí fāng suǒ jì màn bù kě kǎo
厥后建燕山、云中两路,粗阅三岁,祸变旋作,中原板荡,故府沦没,职方所记,漫不可考。
gāo zōng cāng huáng dù jiāng
高宗苍黄渡江,
zhu bi wú huì
驻跸吴会,
zhōng yuán shǎn yòu jǐn rù yú jīn
中原、陕右尽入于金,
dōng huà cháng huái
东画长淮,
xi gē shāng qín zhī bàn
西割商、秦之半,
yǐ sàn guān wèi jiè
以散关为界,
qí suǒ cún zhě
其所存者,
liǎng zhè liǎng huái jiāng dōng xi hú nán běi xī shǔ fú jiàn guǎng dōng guǎng xī shí wǔ lù ér yǐ
两浙、两淮、江东西、湖南北、西蜀、福建、广东、广西十五路而已,
yǒu hù yī qiān èr bǎi liù shí liù wàn jiǔ qiān liù bǎi bā shí sì cǐ níng zōng jiā dìng shí yī nián shù
有户一千二百六十六万九千六百八十四(此宁宗嘉定十一年数)。
jiàn guó jiāng zuǒ yòu bǎi wǔ shí nián dài dé yòu bǐng zǐ suì bìng guī yú wǒ huáng yuán bǎn tú ér tiān xià shǐ fù hé wèi yī yān
建国江左又百五十年,迨德祐丙子,遂并归于我皇元版图,而天下始复合为一焉。
jīn jù yuán fēng suǒ dìng bìng jīng jī wèi èr shí sì lù shǒu zhī yǐ jīng shī zhòng dì dū yě
今据元丰所定,并京畿为二十四路,首之以京师,重帝都也。
zhōng zhī yǐ yàn yún yǐ qí jì dé ér xuán shī gù fù jiàn yú hòu
终之以燕、云,以其既得而旋失,故附见于后。
ér fán sì jīng zhī chéng què gōng shì jí nán dù xíng zài zhī suǒ qí kě kǎo zhě guān hu piān shǒu wèi dì lǐ zhì yún
而凡四京之城阙宫室,及南渡行在之所,其可考者冠乎篇首,为《地理志》云。
dōng jīng biàn zhī kāi fēng yě
东京,汴之开封也。
liáng wèi dōng dōu hòu táng ba jìn fù wèi dōng jīng sòng yīn zhōu zhī jiù wèi dōu jiàn lóng sān nián guǎng huáng chéng dōng běi yú mìng yǒu sī huà luò yáng gōng diàn àn tú xiū zhī huáng jū shǐ zhuàng lì yǐ
梁为东都,后唐罢,晋复为东京,宋因周之旧为都,建隆三年,广皇城东北隅,命有司画洛阳宫殿,按图修之,皇居始壮丽矣。
yōng xī sān nián yù guǎng gōng chéng zhào diàn qián zhǐ huī shǐ liú yán hàn děng jīng dù zhī yǐ jū mín duō bù yù xǐ suì ba
雍熙三年,欲广宫城,诏殿前指挥使刘延翰等经度之,以居民多不欲徙,遂罢。
gōng chéng zhōu huí wǔ lǐ
宫城周回五里。
nán sān mén zhōng yuē qián yuán sòng chū yī liáng jìn zhī jiù míng yuē míng dé tài píng xīng guó sān nián gǎi dān fèng dà zhōng xiáng fú bā nián gǎi zhèng yáng míng dào èr nián gǎi xuān dé
南三门:中曰乾元(宋初依梁、晋之旧,名曰明德,太平兴国三年改丹凤,大中祥符八年改正阳,明道二年改宣德。
yōng xī yuán nián gǎi jīn míng dōng yuē zuǒ yè xi yuē yòu yè
雍熙元年改今名),东曰左掖,西曰右掖。
dōng xī miàn mén yuē dōng huá xī huá jiù míng kuān rén shén shòu kāi bǎo sān nián gǎi jīn míng
东西面门曰东华、西华(旧名宽仁、神兽,开宝三年改今名。
xī níng shí nián yòu gǎi dōng huá mén běi yuē yí mén běi yī mén yuē gǒng chén jiù míng xuán wǔ dà zhōng xiáng fú wǔ nián gǎi jīn míng xī níng shí nián gǎi mén nèi xi héng mén yuē lín huá
熙宁十年,又改东华门北曰謻门),北一门曰拱宸(旧名玄武,大中祥符五年改今名,熙宁十年,改门内西横门曰临华)。
qián yuán mén nèi zhèng nán mén yuē dà qìng dōng xi héng mén yuē zuǒ yòu shēng lóng
乾元门内正南门曰大庆,东、西横门曰左、右升龙。
zuǒ yòu běi mén nèi gè èr mén yuē zuǒ yòu cháng qìng xī níng jiān gǎi zuǒ yòu cháng qìng gé mén yuē zuǒ yòu jiā sù zuǒ yòu yín tái
左右北门内各二门,曰左、右长庆(熙宁间,改左、右长庆隔门曰左、右嘉肃),左、右银台。
dōng huá mén nèi yī mén yuē zuǒ chéng tiān xiáng fú qián dé liù nián cì míng dà zhōng xiáng fú yuán nián zhēng yuè tiān shū jiàng qí shàng zhào jiā xiáng fú èr zì ér zēng rōng zhī
东华门内一门曰左承天祥符(干德六年赐名,大中祥符元年正月,天书降其上,诏加"祥符"二字而增茸之)。
xī huá mén nèi yī mén yuē yòu chéng tiān
西华门内一门曰右承天。
zuǒ chéng tiān mén nèi dào běi mén yuē xuān yòu jiù míng guāng tiān dà zhōng xiáng fú bā nián gǎi dà níng míng dào yuán nián gǎi jīn míng
左承天门内道北门曰宣祐(旧名光天,大中祥符八年改大宁,明道元年改今名)。
zhèng nán mén nèi zhèng diàn yuē dà qìng dōng xī mén yuē zuǒ yòu tài hé sòng chū yuē rì huá yuè huá dà zhōng xiáng fú bā nián gǎi jīn míng
正南门内正殿曰大庆,东、西门曰左、右太和(宋初曰日华、月华,大中祥符八年改今名)。
zhèng yá diàn yuē wén dé sòng chū yuē wén míng yōng xī yuán nián gǎi jīn míng
正衙殿曰文德(宋初曰文明,雍熙元年改今名。
xī níng jiān gǎi nán mén yuē duān lǐ
熙宁间,改南门曰端礼)。
liǎng yè mén yuē dōng xī shàng gé dōng xī mén yuē zuǒ yòu jiā fú sòng chū yuē zuǒ yòu qín zhèng míng dào yuán nián shí yuè gǎi jīn míng
两掖门曰东、西上阁,东、西门曰左、右嘉福(宋初曰左、右勤政,明道元年十月改今名)。
dà qìng diàn jiù míng chóng yuán qián dé sì nián chóng xiū gǎi yuē qián yuán tài píng xīng guó jiǔ nián gǎi cháo yuán dà zhōng xiáng fú bā nián gǎi tiān ān míng dào sān nián gǎi jīn míng
大庆殿(旧名崇元,干德四年重修,改曰乾元,太平兴国九年改朝元,大中祥符八年改天安,明道三年改今名)。
běi yǒu zǐ chén diàn jiù míng chóng dé míng dào yuán nián gǎi shì cháo zhī qián diàn yě
北有紫宸殿(旧名崇德,明道元年改),视朝之前殿也。
xi yǒu chuí gǒng diàn jiù míng cháng chūn míng dào yuán nián gǎi
西有垂拱殿(旧名长春,明道元年改。
cháng rì shì cháo zhī suǒ yě
)常日视朝之所也。
cì xi yǒu huáng yí diàn kāi bǎo sì nián cì míng zī fú míng dào yuán nián shí yuè gǎi
次西有皇仪殿(开宝四年,赐名滋福,明道元年十月改。
yòu cì xi yǒu jí yīng diàn jiù míng guǎng zhèng kāi bǎo sān nián yuē dà míng chún huà jiān yuē hán guāng dà zhōng xiáng fú bā nián míng huì qìng míng dào yuán nián shí yuè gǎi jīn míng
),又次西有集英殿(旧名广政,开宝三年曰大明,淳化间曰含光,大中祥符八年名会庆,明道元年十月改今名。
yàn diàn yě
)宴殿也。
diàn hòu yǒu xū yún diàn jiù míng yù huá hòu gǎi qióng huá xī níng chū gǎi jīn míng
殿后有需云殿(旧名玉华,后改琼华,熙宁初改今名。
dōng yǒu shēng píng lóu jiù míng zǐ yún míng dào yuán nián gǎi
)东有升平楼(旧名紫云,明道元年改。
gōng zhōng guān yàn zhī suǒ yě
)宫中观宴之所也。
gōng hòu yǒu chóng zhèng diàn jiù míng jiǎn xián jiǎng wǔ tài píng xīng guó èr nián gǎi jīn míng
宫后有崇政殿(旧名简贤讲武,太平兴国二年改今名。
xī níng jiān gǎi běi héng mén yuē tōng jí
熙宁间,改北横门曰通极。
yuè shì zhī suǒ yě
)阅事之所也。
diàn hòu yǒu jǐng fú diàn diàn xi yǒu diàn běi xiàng yuē yán hé biàn zuò diàn yě dà zhōng xiáng fú qī nián jiàn hòu yuàn dōng mén jì běi xiàng biàn diàn chéng cì míng xuān hé mén chéng míng diàn míng dào yuán nián gǎi duān míng èr nián gǎi jīn míng
殿后有景福殿,殿西有殿北向,曰延和,便坐殿也(大中祥符七年,建后苑东门,洎北向便殿成,赐名宣和门、承明殿,明道元年改端明,二年改今名。
fán diàn yǒu mén zhě jiē suí diàn míng
)凡殿有门者,皆随殿名。
gōng zhōng yòu yǒu yán qìng jiù míng wàn suì dà zhōng xiáng fú qī nián gǎi
宫中又有延庆、(旧名万岁,大中祥符七年改。
ān fú guān wén jiù míng jí shèng míng dào èr nián gǎi sù yí qìng lì bā nián gǎi jīn míng
)安福、观文、(旧名集圣,明道二年改肃仪,庆历八年改今名。
qīng jǐng qìng yún yù jīng děng diàn shòu níng táng jiù míng qīng jìng míng dào yuán nián gǎi
)清景、庆云、玉京等殿,寿宁堂(旧名清净,明道元年改。
yán chūn gé
)延春阁。
jiù míng wàn chūn bǎo yuán yuán nián gǎi
(旧名万春,宝元元年改。
fú níng diàn jí yán qìng míng dào yuán nián gǎi
)福宁殿(即延庆,明道元年改。
dōng xī yǒu mén yuē zuǒ yòu zhāo qìng
)东西有门曰左、右昭庆。
guān wén diàn xī mén yuē yán zhēn qí dōng zhēn jūn diàn yuē jī qìng qián jiàn gǎn zhēn gé
观文殿西门曰延真,其东真君殿曰积庆,前建感真阁。
yòu yǒu lóng tú gé xià yǒu zī zhèng chóng hé xuān dé shù gǔ diàn
又有龙图阁,下有资政、崇和、宣德、述古殿。
tiān zhāng gé xià yǒu qún yù ruǐ zhū èr diàn hòu yǒu bǎo wén gé jí shòu chāng gé qìng lì yuán nián gǎi
天章阁下有群玉、蕊珠二殿,后有宝文阁,(即寿昌阁,庆历元年改。
gé dōng xī yǒu jiā dé yán kāng èr diàn qián yǒu jǐng huī mén
)阁东西有嘉德、延康二殿,前有景辉门。
hòu yuàn dōng mén yuē níng yáng jí xuān hé mén míng dào yuán nián gǎi
后苑东门曰宁阳,(即宣和门,明道元年改。
yuàn nèi yǒu chóng shèng diàn tài qīng lóu qí xi yòu yǒu yi shèng huà chéng jí yù chén diàn míng dào yuán nián gǎi
)苑内有崇圣殿、太清楼,其西又有宜圣、化成、(即玉宸殿,明道元年改。
jīn huá xī liáng qīng xīn děng diàn xiáng luán yí fèng èr gé huá jǐng cuì fāng yáo jīn sān tíng
)金华、西凉、清心等殿,翔鸾、仪凤二阁,华景、翠芳、瑶津三亭。
yán fú gōng yǒu mù qīng diàn yán qìng diàn běi yǒu róu yí diàn chū yǒu diàn wú míng zhāng xiàn tài hòu míng yuē chóng huī míng dào yuán nián gǎi bǎo cí jǐng yòu èr nián gǎi jīn míng
延福宫有穆清殿,延庆殿北有柔仪殿,(初有殿无名,章献太后名曰崇徽,明道元年改宝慈,景祐二年改今名。
chóng huī diàn běi yǒu qīn míng diàn
)崇徽殿北有钦明殿。
jiù míng tiān hé míng dào yuán nián gǎi guān wén yòu gǎi qīng jū zhì píng sān nián gǎi jīn míng
(旧名天和,明道元年改观文,又改清居,治平三年改今名。
yán fú gōng běi yǒu guǎng shèng gōng tiān shèng èr nián jiàn míng cháng níng jǐng yòu èr nián gǎi
)延福宫北有广圣宫,(天圣二年建,名长宁,)景祐二年改。
nèi yǒu tài qīng yù qīng chōng hé jí fú huì xiáng wǔ diàn jiàn liú bēi diàn yú hòu yuàn
内有太清、玉清、冲和、集福、会祥五殿,建流杯殿于后苑。
míng dào yuán nián bā yuè xiū wén dé diàn chéng
(明道元年八月,修文德殿成。
shì yè
是夜,
jìn zhōng huǒ
禁中火,
yán fán chóng dé cháng chūn zī fú huì qìng yán qìng chóng huī tiān hé chéng míng bā diàn
延燔崇德、长春、滋福、会庆、延庆、崇徽、天和、承明八殿,
mìng zǎi xiàng lǚ yí jiǎn wèi xiū rōng dà nèi shǐ
命宰相吕夷简为修茸大内使,
shū mì fù shǐ yáng chóng xūn fù zhī
枢密副使杨崇勋副之,
fā jīng dōng xi hé běi huái nán jiāng dōng xi lù gōng jiang gěi yì
发京东西、河北、淮南、江东西路工匠给役,
nèi chū chéng yú wù
内出乘舆物,
zuǒ cáng kù yì mín qián èr shí wàn zhù qí fèi
左藏库易缗钱二十万助其费,
yǐ gù gǎi zhū diàn míng
以故改诸殿名。
yòu yǒu cí dé diàn yáng tài hòu suǒ jū jǐng yòu yuán nián cì míng
又有慈德殿,(杨太后所居,景祐元年赐名。
guān jià diàn zài hòu yuàn guān zhòng dào jǐng yòu èr nián chuàng jiàn
)观稼殿,(在后苑,观种稻,景祐二年创建。
yán yì gé zài chóng zhèng diàn xi
)延义阁,(在崇政殿西。
ěr yīng gé zài chóng zhèng diàn xī nán gài shì chén jiǎng dú zhī suǒ yě yǔ yán yì tóng jǐng yòu sān nián cì míng
)迩英阁,(在崇政殿西南,盖侍臣讲读之所也,与延义同,景祐三年赐名。
lóng rú diàn ěr yīng gé hòu xiǎo diàn huáng yòu sān nián shǐ cì míng
)隆儒殿,(迩英阁后小殿,皇祐三年始赐名。
cí shòu diàn huáng tài hòu suǒ jū zhì píng yuán nián cì míng
)慈寿殿,(皇太后所居,治平元年赐名。
qìng shòu gōng bǎo cí gōng xī níng èr nián jiàn
)庆寿宫,保慈宫,(熙宁二年建。
yù huá diàn zài hòu yuàn
)玉华殿,(在后苑。
jī chūn diàn xī níng qī nián jiàn zài yù huá diàn hòu
)基春殿,(熙宁七年建,在玉华殿后。
ruì sī diàn bā nián jiàn
)睿思殿,(八年建。
chéng jí diàn yuán fēng sān nián jiàn
)承极殿,(元丰三年建。
chóng qìng lóng yòu èr gōng yuán yòu yuán nián jiàn
)崇庆、隆祐二宫,(元祐元年建。
ruì chéng gōng shén zōng suǒ jū dōng gōng shào shèng èr nián cì míng
)睿成宫,(神宗所居东宫,绍圣二年赐名。
xuān hé diàn zài ruì sī diàn hòu shào shèng èr nián sì yuè diàn chéng qí dōng cè bié yǒu xiǎo diàn yuē níng fāng qí xi yuē qióng fāng qián yuē zhòng xī hòu yuē huán bì
)宣和殿,(在睿思殿后,绍圣二年四月殿成,其东侧别有小殿曰凝芳,其西曰琼芳,前曰重熙,后曰环碧。
yuán fú sān nián fèi chóng níng chū fù zuò dà guān sān nián huī zōng zhì jì kè shí shí cài jīng wèi zhī
元符三年废,崇宁初复作,大观三年,徽宗制记刻石,实蔡京为之。
shèng ruì gōng huáng tài fēi suǒ jū yīn yǐ míng gōng
)圣瑞宫,(皇太妃所居,因以名宫。
xiǎn mó gé yuán fú yuán nián jiàn cáng shén zōng yù jí jiàn zhōng jìng guó yuán nián gǎi yuē xī míng xún fù jiù
)显谟阁,(元符元年建,藏神宗御集,建中靖国元年,改曰熙明,寻复旧。
yù xū diàn yuán fú chū jiàn
)玉虚殿,(元符初建。
yù huá gé dà guān chū jiàn zài xuān hé diàn hòu
)玉华阁,(大观初建,在宣和殿后。
qīn cán gōng zhèng hé yuán nián jiàn
)亲蚕宫,(政和元年建。
yàn níng diàn zài yán fú běi fèng ān rén zōng cí shèng guāng xiàn huáng hòu yù róng
)燕宁殿,(在延福北,奉安仁宗慈圣光献皇后御容。
yán fú gōng zhèng hé sān nián chūn xīn zuò yú dà nèi běi gǒng chén mén wài
)延福宫,(政和三年春,新作于大内北拱辰门外。
jiù gōng zài hòu yuàn zhī xī nán jīn qí de nǎi bǎi sī gōng yìng zhī suǒ fán nèi jiǔ fang cái zào yuàn yóu cù chái tàn ān pèi děng kù xī yí tā chù yòu qiān liǎng sēng sì liǎng jūn yíng ér zuò xīn gōng yān
旧宫在后苑之西南,今其地乃百司供应之所,凡内酒坊、裁造院、油醋柴炭鞍辔等库,悉移它处,又迁两僧寺、两军营,而作新宫焉。
shǐ nán xiàng diàn yīn gōng míng yuē yán fú cì yuē ruǐ zhū yǒu tíng yuē bì láng gān
始南向,殿因宫名曰延福,次曰蕊珠,有亭曰碧琅玕。
qí dōng mén yuē chén huī qí xī mén yuē lì zé
其东门曰晨晖,其西门曰丽泽。
gōng zuǒ fù liè èr wèi
宫左复列二位。
qí diàn zé yǒu mù qīng chéng píng huì níng ruì mó níng hé kūn yù
其殿则有穆清、成平、会宁、睿谟、凝和、昆玉,
qún yù
群玉,
qí dōng gé zé yǒu huì fù bào qióng pán táo chūn jǐn dié qióng fēn fāng lì yù hán xiāng fú yún yǎn gài cuì bǎo qiān yīng yún jǐn lán xūn zhāi jīn
其东阁则有蕙馥、报琼、蟠桃、春锦、叠琼、芬芳、丽玉、寒香、拂云、偃盖、翠葆、铅英、云锦、兰薰、摘金,
qí xi gé yǒu fán yīng xuě xiāng pī fāng qiān huá qióng huá wén qǐ jiàng è nóng huá lǜ qǐ yáo bì qīng yīn qiū xiāng cóng yù fú yù jiàng yún huì níng zhī běi
其西阁有繁英、雪香、披芳、铅华、琼华、文绮、绛萼、秾华、绿绮、瑶碧、清阴、秋香、丛玉、扶玉、绛云、会宁之北,
dié shí wéi shān
叠石为山,
shān shàng yǒu diàn yuē cuì wēi
山上有殿曰翠微,
páng wèi èr tíng yuē yún kuī
旁为二亭:曰云岿,
yuē céng yǎn
曰层𪩘。
níng hé zhī cì gé yuē míng chūn qí gāo yú yī bǎi yī shí chǐ
凝和之次阁曰明春,其高逾一百一十尺。
gé zhī cè wèi diàn èr yuē yù yīng yuē yù jiàn
阁之侧为殿二:曰玉英,曰玉涧。
qí bèi fù chéng zhù tǔ zhí xìng míng xìng gāng fù máo wèi tíng xiū zhú wàn gān yǐn liú qí xià
其背附城,筑土植杏,名杏冈,覆茅为亭,修竹万竿,引流其下。
gōng zhī yòu wèi zuǒ èr gé yuē yàn chūn guǎng shí yǒu èr zhàng wǔ tái sì liè shān tíng sān zhì
宫之右为佐二阁,曰宴春,广十有二丈,舞台四列,山亭三峙。
záo yuán chí wèi hǎi kuà hǎi wèi èr tíng jià shí liáng yǐ shēng shān tíng yuē fēi huá héng dù zhī sì bǎi chǐ yǒu jī zòng shù zhī èr bǎi liù shí yǒu qī chǐ
凿圆池为海,跨海为二亭,架石梁以升山,亭曰飞华,横度之四百尺有奇,纵数之二百六十有七尺。
yòu shū quán wèi hú hú zhōng zuò dī yǐ jiē tíng dī zhōng zuò liáng yǐ tōng hú liáng zhī shàng yòu wèi máo tíng hè zhuāng lù zhài kǒng cuì zhū zhà tí wěi dòng shù qiān jiā huā míng mù lèi jù qū bié yōu shèng wǎn ruò shēng chéng xi dǐ lì zé bù lèi chén jìng
又疏泉为湖,湖中作堤以接亭,堤中作梁以通湖,梁之上又为茅亭、鹤庄、鹿砦、孔翠诸栅,蹄尾动数千,嘉花名木,类聚区别,幽胜宛若生成,西抵丽泽,不类尘境。
chū cài jīng mìng tóng guàn yáng jiǎn gǔ xiáng lán cóng xī hé děng fēn rèn gōng yì wǔ rén zhě yīn gè wèi zhì dù bù wu yán xí gù hào yán fú wǔ wèi
初,蔡京命童贯、杨戬、贾详、蓝从熙、何等分任宫役,五人者因各为制度,不务沿袭,故号"延福五位"。
dōng xī pèi dà nèi nán běi shāo liè
东西配大内,南北稍劣。
qí dōng zhí jǐng lóng mén xi dǐ tiān bō mén gōng dōng xī èr héng mén jiē shì jìn mén fǎ suǒ wèi chén huī lì zé zhě yě ér chén huī mén chū rù zuì duō
其东直景龙门,西抵天波门,宫东西二横门,皆视禁门法,所谓晨晖、丽泽者也,而晨晖门出入最多。
qí hòu yòu kuà jiù chéng xiū zhù hào yán fú dì liù wèi
其后又跨旧城修筑,号"延福第六位"。
kuà chéng zhī wài jùn háo shēn zhě shuǐ sān chǐ dōng jǐng lóng mén qiáo xī tiān bō mén qiáo èr qiáo zhī xià dié shí wèi gù yǐn zhōu xiāng tōng ér qiáo shàng rén wù wài zì tōng xíng bù jué yě míng yuē jǐng lóng jiāng
跨城之外浚壕,深者水三尺,东景龙门桥,西天波门桥,二桥之下叠石为固,引舟相通,而桥上人物外自通行不觉也,名曰景龙江。
qí hòu yòu pì zhī dōng guò jǐng lóng mén zhì fēng qiū mén
其后又辟之,东过景龙门至封丘门。
jǐng lóng jiāng běi yǒu lóng dé gōng
景龙江北有龙德宫。
chū yuán fú sān nián yǐ yì qīn zhái qián dǐ wèi zhī jí zuò jǐng lóng jiāng jiāng jiā àn jiē qí huā zhēn mù diàn yǔ bǐ bǐ duì zhì zhōng tú yuē hú chūn táng jué àn zhì lóng dé gōng
初,元符三年,以懿亲宅潜邸为之,及作景龙江,江夹岸皆奇花珍木,殿宇比比对峙,中途曰壶春堂,绝岸至龙德宫。
qí de suì shí cì dì zhǎn tuò hòu jìn dōu chéng yī yú yān míng yuē xié fāng yuán shān shuǐ měi xiù lín lù chàng mào lóu guàn cēn cī yóu gèn yuè yán fú yě
其地岁时次第展拓,后尽都城一隅焉,名曰撷芳园,山水美秀,林麓畅茂,楼观参差,犹艮岳、延福也。
gōng zài jiù chéng yīn fù jiàn cǐ
宫在旧城,因附见此。
bǎo hé diàn zhèng hé sān nián sì yuè zuò jiǔ yuè diàn chéng zǒng wèi wū qī shí wǔ jiān
)保和殿,(政和三年四月作,九月殿成,总为屋七十五间。
yù qīng shén xiāo gōng zhèng hé sān nián jiàn jiù míng yù qīng hé yáng zài fú níng diàn dōng qī nián gǎi jīn míng
)玉清神霄宫,(政和三年建,旧名玉清和阳,在福宁殿东,七年改今名。
shàng qīng bǎo yīn gōng zhèng hé wǔ nián zuò zài jǐng lóng mén dōng duì jǐng huī mén
)上清宝阴宫,(政和五年作,在景龙门东,对景晖门。
jì yòu zuò rén jì fǔ zhèng èr tíng yú gōng qián mìng dào shì shī mín fú yào huī zōng shí dēng huáng chéng xià shì zhī
既又作仁济、辅正二亭于宫前,命道士施民符药,徽宗时登皇城下视之。
yòu kāi jǐng lóng mén chéng shàng zuò fù dào tōng bǎo yīn gōng yǐ biàn zhāi jiào zhī lù huī zōng shù cóng fù dào shàng wǎng lái
又开景龙门,城上作复道,通宝阴宫,以便斋醮之路,徽宗数从复道上往来。
shì nián shí èr yuè shǐ zhāng dēng yú jǐng lóng mén shàng xià míng yuē yù shǎng
是年十二月,始张灯于景龙门上下,名曰"预赏"。
qí míng nián nǎi yǒu qī mén zhī shì
其明年,乃有期门之事。
wàn suì shān gèn yuè
)万岁山艮岳。
zhèng hé qī nián shǐ yú shàng qīng bǎo lù gōng zhī dōng zuò wàn suì shān
(政和七年,始于上清宝箓宫之东作万岁山。
shān zhōu shí yú lǐ qí zuì gāo yī fēng jiǔ shí bù shàng yǒu tíng yuē jiè fēn dōng xi èr lǐng zhí jiē nán shān
山周十余里,其最高一峰九十步,上有亭曰介,分东、西二岭,直接南山。
shān zhī dōng yǒu è lǜ huá táng yǒu shū guǎn bā xiān guǎn zǐ shí yán qī zhēn dèng lǎn xiù xuān lóng yín táng
山之东有萼绿华堂,有书馆、八仙馆、紫石岩、栖真嶝、览秀轩、龙吟堂。
shān zhī nán zé shòu shān liǎng fēng bìng zhì yǒu yàn chí yōng tíng běi zhí jiàng xiāo lóu
山之南则寿山两峰并峙,有雁池、噰々亭,北直绛霄楼。
shān zhī xi yǒu yào liáo yǒu xi zhuāng yǒu cháo yún tíng yǒu bái lóng pàn zhuó lóng xiá pán xiù liàn guāng kuà yún tíng luó hàn yán
山之西有药寮,有西庄,有巢云亭,有白龙沜、濯龙峡,蟠秀、练光、跨云亭,罗汉岩。
yòu xi yǒu wàn sōng lǐng bàn lǐng yǒu lóu yuē yǐ cuì shàng xià shè liǎng guān guān xià yǒu píng dì záo dà fāng zhǎo zhōng zuò liǎng zhōu dōng wèi lú zhǔ tíng yuē fú yáng
又西有万松岭,半岭有楼曰倚翠,上下设两关,关下有平地,凿大方沼,中作两洲:东为芦渚,亭曰浮阳。
xi wèi méi zhǔ tíng yuē xuě làng
西为梅渚,亭曰雪浪。
xi liú wèi fèng chí dōng chū wèi yàn chí zhōng fēn èr guǎn dōng yuē liú bì xi yuē huán shān yǒu gé yuē cháo fèng táng yuē sān xiù dōng chí hòu yǒu huī xuě tīng
西流为凤池,东出为雁池,中分二馆,东曰流碧,西曰环山,有阁曰巢凤,堂曰三秀,东池后有挥雪厅。
fù yóu dèng dào shàng zhì jiè tíng tíng zuǒ fù yǒu tíng yuē jí mù yuē xiāo sēn yòu fù yǒu tíng yuē lì yún bàn shān
复由嶝道上至介亭,亭左复有亭曰极目,曰萧森,右复有亭曰丽云、半山。
běi fǔ jǐng lóng jiāng yǐn jiāng zhī shàng liú zhù shān jiān
北俯景龙江,引江之上流注山间。
xi xíng wéi shù qióng xuān yòu xíng shí jiān wèi liàn dān níng guān yuán shān tíng xià shì jiāng jì jiàn gāo yáng jiǔ sì jí qīng sī gé
西行为漱琼轩,又行石间为炼丹、凝观、圜山亭,下视江际,见高阳酒肆及清澌阁。
běi àn yǒu shèng yún ān niè yún tái xiāo xián guǎn fēi cén tíng
北岸有胜筠庵、蹑云台、萧闲馆、飞岑亭。
zhī liú bié wéi shān zhuāng wèi huí xī
支流别为山庄,为回溪。
yòu yú nán shān zhī wài wèi xiǎo shān héng gèn èr lǐ yuē fú róng chéng qióng jí qiǎo miào
又于南山之外为小山,横亘二里,曰芙蓉城,穷极巧妙。
ér jǐng lóng jiāng wài zé zhū guǎn shè yóu jīng
而景龙江外,则诸馆舍尤精。
qí běi yòu yīn yáo huá gōng huǒ qǔ qí de zuò dà chí míng yuē qǔ jiāng chí zhōng yǒu táng yuē péng hú dōng jǐn fēng qiū mén ér zhǐ
其北又因瑶华宫火,取其地作大池,名曰曲江,池中有堂曰蓬壶,东尽封丘门而止。
qí xi zé zì tiān bō mén qiáo yǐn shuǐ zhí xī dài bàn lǐ jiāng nǎi zhé nán yòu shé běi
其西则自天波门桥引水直西,殆半里,江乃折南,又折北。
zhé nán zhě guò chāng hé mén wéi fù dào tōng mào dé dì jī zhái
折南者过阊阖门,为复道,通茂德帝姬宅。
shé běi zhě sì wǔ lǐ shǔ zhī lóng dé gōng
折北者四五里,属之龙德宫。
xuān hé sì nián huī zōng zì wèi gèn yuè jì yǐ wéi shān zài guó zhī gèn gù míng gèn yuè
宣和四年,徽宗自为《艮岳记》,以为山在国之艮,故名艮岳。
cài tiáo wèi chū míng fèng huáng shān hòu shén jiàng qí shī yǒu gèn yuè pái kōng xiāo yīn gǎi míng gèn yuè
蔡条谓初名凤凰山,后神降,其诗有"艮岳排空霄",因改名艮岳。
xuān hé liù nián zhào yǐ jīn zhī chǎn yú gèn yuè zhī wàn shòu fēng yòu gǎi míng shòu yuè
宣和六年,诏以金芝产于艮岳之万寿峰,又改名寿岳。
cài tāo wèi nán shān chéng yòu gǎi míng shòu yuè
蔡绦谓南山成,又改名寿岳。
yuè zhī zhèng mén míng yuē yáng huá gù yì hào yáng huá gōng
岳之正门名曰阳华,故亦号阳华宫。
zì zhèng hé qì jìng kāng jī lěi shí yú nián sì fāng huā zhú qí shí xī jù yú sī lóu tái tíng guǎn suī lüè rú qián suǒ jì ér yuè zēng rì yì dài bù kě yǐ shù jì
自政和讫靖康,积累十余年,四方花竹奇石,悉聚于斯,楼台亭馆,虽略如前所记,而月增日益,殆不可以数计。
xuān hé wǔ nián zhū miǎn yú tài hú qǔ shí gāo guǎng shù zhàng zài yǐ dà zhōu wǎn yǐ qiān fū záo hé duàn qiáo huǐ yàn chāi zhá shù yuè nǎi zhì cì hào zhāo gōng fū qìng shén yùn shí shì nián chū de yàn de gù yě
宣和五年,朱勔于太湖取石,高广数丈,载以大舟,挽以千夫,凿河断桥,毁堰拆闸,数月乃至,赐号"昭功敷庆神运石",是年,初得燕地故也。
miǎn yuán cǐ shòu jié dù shǐ
勔缘此授节度使。
dà dǐ qún yān xīng zhù bù kěn yǐ
大抵群阉兴筑不肯已。
huī zōng wǎn suì huàn yuàn yòu zhī zhòng guó lì bù néng zhī shù yǒu yàn wù yǔ yóu shì de shāo zhǐ
徽宗晚岁,患苑囿之众,国力不能支,数有厌恶语,由是得稍止。
jí jīn rén zài zhì wéi chéng rì jiǔ qīn zōng mìng qǔ shān qín shuǐ niǎo shí yú wàn
及金人再至,围城日久,钦宗命取山禽水鸟十余万。
jǐn tóu zhī biàn hé tīng qí suǒ zhī
尽投之汴河,听其所之。
chāi wū wèi xīn záo shí wèi pào fá zhú wèi pí lí
拆屋为新,凿石为炮,伐竹为笓篱。
yòu qǔ dà lù shù bǎi qiān tóu shā zhī yǐ dàn wèi shì yún
又取大鹿数百千头杀之,以啖卫士云。
jiù chéng zhōu huí èr shí lǐ yī bǎi wǔ shí wǔ bù
旧城周回二十里一百五十五步。
dōng èr mén běi yuē wàng chūn sòng chū míng hé zhèng
东二门:北曰望春,(宋初名和政。
nán yuē lì jǐng
)南曰丽景。
nán miàn sān mén zhōng yuē zhū què dōng yuē bǎo kāng dà zhōng xiáng fú wǔ nián chuàng jiàn
南面三门:中曰朱雀,东曰保康,(大中祥符五年创建。
xi yuē chóng míng
)西曰崇明。
xi èr mén nán yuē yi qiū běi yuē chāng hé
西二门:南曰宜秋,北曰阊阖。
běi sān mén zhōng yuē jǐng lóng dōng yuē ān yuǎn xi yuē tiān bō
北三门:中曰景龙,东曰安远,西曰天波。
yǐ shàng sòng chū réng liáng jìn jiù míng zhì tài píng xīng guó sì nián gǎi jīn míng
(以上宋初仍梁、晋旧名,至太平兴国四年改今名。
xīn chéng zhōu huí wǔ shí lǐ bǎi liù shí wǔ bù
新城周回五十里百六十五步。
dà zhōng xiáng fú jiǔ nián zēng zhù yuán fēng yuán nián chóng xiū zhèng hé liù nián zhào yǒu sī dù guó zhī nán zhǎn zhù jīng chéng yí zhì guān sī jūn yíng
(大中祥符九年增筑,元丰元年重修,政和六年,诏有司度国之南展筑京城,移置官司军营。
jiù chéng zhōu sì shí bā lǐ èr bǎi sān shí sān bù zhōu xiǎn dé sān nián zhù
旧城周四十八里二百三十三步,周显德三年筑。
nán sān mén zhōng yuē nán xūn dōng yuē xuān huà xi yuē ān shàng
)南三门:中曰南薰,东曰宣化,西曰安上。
dōng èr mén nán yuē zhāo yáng běi yuē hán huī
东二门:南曰朝阳,北曰含辉。
tài píng xīng guó sì nián gǎi yín bīn hòu fù
(太平兴国四年改寅宾,后复。
xi èr mén nán yuē shùn tiān běi yuē jīn yào
)西二门:南曰顺天,北曰金耀。
běi sì mén zhōng yuē tōng tiān tiān shèng chū gǎi níng dé hòu fù
北四门:中曰通天,(天圣初改宁德,后复。
dōng yuē zhǎng jǐng cì dōng yuē yǒng tài xi yuē ān sù
)东曰长景,次东曰永泰,西曰安肃。
chū hào wèi zhōu mén
(初号卫州门。
yǐ shàng jiē yīn zhōu jiù míng zhì tài píng xīng guó sì nián gǎi jīn míng
以上皆因周旧名,至太平兴国四年,改今名。
biàn hé shàng shuǐ mén nán yuē dà tōng tài píng xīng guó sì nián cì míng tiān shèng chū gǎi shùn jì hòu fù jīn míng
)汴河上水门,南曰大通,(太平兴国四年赐名,天圣初,改顺济,后复今名。
běi yuē xuān zé
)北曰宣泽。
jiù nán běi shuǐ mén jiē yuē dà tōng xī níng shí nián gǎi
(旧南北水门皆曰大通,熙宁十年改。
biàn hé xià nán yuē shàng shàn běi yuē tōng jīn
)汴河下,南曰上善,北曰通津。
tiān shèng chū gǎi guǎng jīn xī níng shí nián fù
(天圣初,改广津,熙宁十年复。
huì mín hé shàng yuē pǔ jì xià yuē guǎng lì
)惠民河,上曰普济,下曰广利。
guǎng jì hé shàng yuē xián fēng xià yuē shàn lì jiù míng xián tōng
广济河,上曰咸丰,下曰善利,(旧名咸通。
shàng nán mén yuē yǒng shùn
)上南门曰永顺。
xī níng shí nián cì míng
(熙宁十年赐名。
qí hòu yòu yú jīn yào mén nán zhì kāi yuǎn mén
)其后又于金耀门南置开远门。
jiù míng tōng yuǎn
(旧名通远。
yǐ shàng jiē tài píng xīng guó sì nián cì míng tiān shèng chū gǎi jīn míng
以上皆太平兴国四年赐名,天圣初改今名。
xī jīng
西京。
táng xiǎn qìng jiān wèi dōng dōu kāi yuán gǎi hé nán fǔ sòng wèi xī jīng shān líng zài yān
唐显庆间为东都,开元改河南府,宋为西京,山陵在焉。
gōng chéng zhōu huí jiǔ lǐ sān bǎi bù
宫城周回九里三百步。
chéng nán sān mén zhōng yuē wǔ fèng lóu dōng yuē xìng jiào xi yuē guāng zhèng
城南三门:中曰五凤楼,东曰兴教,西曰光政。
yīn duò táng jiù míng
(因隋、唐旧名。
dōng yī mén yuē cāng lóng
)东一门,曰苍龙。
xi yī mén yuē jīn hǔ
西一门,曰金虎。
běi yī mén yuē gǒng chén
北一门,曰拱宸。
jiù míng xuán wǔ dà zhōng xiáng fú wǔ nián gǎi
(旧名玄武,大中祥符五年改。
wǔ fèng lóu nèi dōng xī mén yuē zuǒ yòu yǒng tài mén wài dào běi yǒu luán hé mén tài píng xīng guó sān nián yǐ chē lù yuàn mén gǎi
)五凤楼内,东西门曰左、右永泰,门外道北有鸾和门,(太平兴国三年,以车辂院门改。
yòu yǒng tài mén xi yǒu yǒng fú mén
)右永泰门西有永福门。
xìng jiào guāng zhèng mén nèi gè sān mén yuē zuǒ yòu ān lǐ zuǒ yòu xìng shàn zuǒ yòu yín tái
兴教、光政门内各三门,曰:左、右安礼,左、右兴善,左、右银台。
cāng lóng jīn hǔ mén nèi dì èr gé mén yuē yīng fú qiān qiū
苍龙、金虎门内第二隔门曰膺福、千秋。
yīng fú mén nèi dào běi mén yuē jiàn lǐ
膺福门内道北门曰建礼。
zhèng diàn yuē tài jí jiù míng míng táng tài píng xīng guó sān nián gǎi
正殿曰太极,(旧名明堂,太平兴国三年改。
diàn qián yǒu rì yuè lóu rì huá yuè huá mén yòu yǒu sān mén yuē tài jí diàn mén
)殿前有日、月楼、日华、月华门,又有三门,曰太极殿门。
hòu yǒu diàn yuē tiān xìng cì běi diàn yuē wǔ dé
后有殿曰天兴,次北殿曰武德。
xi yǒu mén sān chóng yuē yìng tiān qián yuán fū zhèng
西有门三重,曰:应天、乾元、敷政。
nèi yǒu wén míng diàn páng yǒu dōng shàng gé mén xī shàng gé mén qián yǒu zuǒ yòu yán fú mén
内有文明殿,旁有东上阁门、西上阁门,前有左、右延福门。
hòu yòu yǒu diàn yuē chuí gǒng diàn běi yǒu tōng tiān mén zhù láng běi yǒu míng fú mén mén nèi yǒu tiān fú diàn diàn běi yǒu qǐn diàn yuē tài qīng dì èr diàn yuē sī zhèng dì sān diàn yuē yán chūn
后又有殿曰垂拱,殿北有通天门,柱廊北有明福门,门内有天福殿,殿北有寝殿曰太清,第二殿曰思政,第三殿曰延春。
dōng yòu yǒu guǎng shòu diàn shì cháo zhī suǒ yě
东又有广寿殿,视朝之所也。
běi dì èr diàn yuē míng dé dì sān diàn yuē tiān hé dì sì diàn yuē chóng huī
北第二殿曰明德,第三殿曰天和,第四殿曰崇徽。
tiān fú diàn xi yǒu jīn luán diàn duì diàn nán láng yǒu zhāng shàn mén
天福殿西有金鸾殿,对殿南廊有彰善门。
diàn běi dì èr diàn yuē shòu chāng dì sān diàn yuē yù huá dì sì diàn yuē cháng shòu dì wǔ diàn yuē gān lù dì liù diàn yuē qián yáng dì qī diàn yuē shàn xìng
殿北第二殿曰寿昌,第三殿曰玉华,第四殿曰长寿,第五殿曰甘露,第六殿曰干阳,第七殿曰善兴。
xi yǒu shè gōng diàn
西有射弓殿。
qiān qiū mén nèi yǒu hán guāng diàn
千秋门内有含光殿。
gǒng chén mén nèi xī piān yǒu bǎo níng mén mén nèi yǒu jiǎng wǔ diàn běi yòu yǒu diàn xiāng duì
拱宸门内西偏有保宁门,门内有讲武殿,北又有殿相对。
nèi yuán yǒu cháng chūn diàn shū jǐng tíng shí zì tíng jiǔ jiāng chí qì tái suō luó tíng
内园有长春殿、淑景亭、十字亭、九江池、砌台、娑罗亭。
gōng chéng dōng xī yǒu jiā chéng gè sān lǐ yú
宫城东西有夹城,各三里余。
dōng èr mén nán yuē bīn yào běi yuē qǐ míng
东二门:南曰宾曜,北曰启明。
xi èr mén nán yuē jīn yào běi yuē qián tōng
西二门:南曰金曜,北曰干通。
gōng shì hé jiǔ qiān jiǔ bǎi jiǔ shí yú qū
宫室合九千九百九十余区。
jiā chéng nèi jí nèi chéng běi jiē zuǒ yòu jìn jūn suǒ chǔ
(夹城内及内城北,皆左右禁军所处。
huáng chéng zhōu huí shí bā lǐ èr bǎi wǔ shí bā bù
皇城周回十八里二百五十八步。
nán miàn sān mén zhōng yuē duān mén dōng xī yuē zuǒ yòu yè mén
南面三门:中曰端门,东西曰左、右掖门。
dōng yī mén yuē xuān rén
东一门,曰宣仁。
xi sān mén nán yuē lì jǐng yǔ jīn yào xiāng zhí zhōng yuē kāi huà yǔ qián tōng xiāng zhí
西三门:南曰丽景,与金曜相直,中曰开化,与干通相直;
běi yuē yīng fú
北曰应福。
nèi jiē zhū sī chù zhī
内皆诸司处之。
jīng chéng zhōu wǔ shí èr lǐ jiǔ shí liù bù
京城周五十二里九十六步。
duò dà yè yuán nián zhù táng cháng shòu èr nián zēng zhù
(隋大业元年筑,唐长寿二年增筑。
nán sān mén zhōng yuē dìng dǐng dōng yuē cháng xià xi yuē hòu zǎi
)南三门:中曰定鼎,东曰长夏,西曰厚载。
dōng sān mén zhōng yuē luō mén nán yuē jiàn chūn běi yuē shàng dōng
东三门:中曰罗门,南曰建春,北曰上东。
xi yī mén yuē guān mén
西一门,曰关门。
běi èr mén dōng yuē ān xǐ xi yuē huī ān
北二门:东曰安喜,西曰徽安。
zhèng hé yuán nián shí yī yuè chóng xiū dà nèi zhì liù nián jiǔ yuè bì gōng
(政和元年十一月,重修大内,至六年九月毕工。
zhū shèng fēi yán zhèng hé jiān yì cháo yè zhū líng chì yǒu sī yù wèi xi xìng zhī bèi yǐ cài yōu qī xiōng sòng biàn wèi jīng xī dōu cáo xiū zhì xī jīng dà nèi hé wū shù qiān jiān jǐn yǐ zhēn qī wèi shì gōng yì shén dà wèi fèi bù zī
朱胜非言:"政和间,议朝谒诸陵,敕有司预为西幸之备,以蔡攸妻兄宋昪为京西都漕,修治西京大内,合屋数千间,尽以真漆为饰,工役甚大,为费不赀。
ér qī shì zhī fǎ xū gǔ huī wéi dì kē mǎi dū pò huī jià rì zēng yī jīn zhì shù qiān
而漆饰之法,须骨灰为地,科买督迫,灰价日增,一斤至数千。
yú shì sì jiāo zhǒng mù xī bèi fā jué qǔ rén gǔ wèi huī yǐ
于是四郊冢墓,悉被发掘,取人骨为灰矣。
nán jīng
南京。
dà zhōng xiáng fú qī nián jiàn yìng tiān fǔ wèi nán jīng
大中祥符七年,建应天府为南京。
gōng chéng zhōu èr lǐ sān bǎi yī shí liù bù
宫城周二里三百一十六步。
mén yuē zhòng xī bān qìng
门曰重熙、颁庆。
diàn yuē guī dé
殿曰归德。
yuán fēng liù nián cì dù sēng dié xiū wài chéng mén jí xi qiáo děng
(元丰六年,赐度僧牒修外城门及西桥等。
jīng chéng zhōu huí yī shí wǔ lǐ sì shí bù
)京城周回一十五里四十步。
dōng èr mén nán yuē yán hé běi yuē zhāo rén
东二门:南曰延和,北曰昭仁。
xi èr mén nán yuē shùn chéng běi yuē huí luán
西二门:南曰顺成,北曰回銮。
nán yī mén yuē chóng lǐ
南一门,曰崇礼。
běi yī mén yuē jìng ān
北一门,曰静安。
zhōng yǒu gé chéng yòu yǒu mén èr dōng yuē chéng qìng xi yuē xiáng huī
中有隔城,又有门二:东曰承庆,西曰祥辉。
qí dōng yòu yǒu guān chéng nán běi gè yī mén
其东又有关城,南北各一门。
běi jīng
北京。
qìng lì èr nián jiàn dà míng fǔ wèi běi jīng
庆历二年,建大名府为北京。
gōng chéng zhōu sān lǐ yī bǎi jiǔ shí bā bù jí zhēn zōng zhu bi xíng gōng
宫城周三里一百九十八步,即真宗驻跸行宫。
chéng nán sān mén zhōng yuē shùn yù dōng yuē shěng fēng xi yuē zhǎn yì
城南三门:中曰顺豫,东曰省风,西曰展义。
dōng yī mén yuē dōng ān
东一门,曰东安。
xi yī mén yuē xī ān
西一门,曰西安。
shùn yù mén nèi dōng xī gè yī mén yuē zuǒ yòu bǎo chéng
顺豫门内东西各一门,曰左、右保成。
cì běi bān ruì diàn diàn qián dōng xī mén èr dōng yuē níng xiáng xi yuē lì zé
次北班瑞殿,殿前东西门二:东曰凝祥,西曰丽泽。
diàn dōng nán shí xún diàn mén cì běi shí xún diàn cì jìng fāng diàn cì qìng níng diàn
殿东南时巡殿门,次北时巡殿,次靖方殿,次庆宁殿。
shí xún diàn qián dōng xī mén èr dōng yuē jǐng qīng xi yuē jǐng hé
时巡殿前东西门二:东曰景清,西曰景和。
jīng chéng zhōu sì shí bā lǐ èr bǎi liù bù mén yī shí qī
京城周四十八里二百六步,门一十七。
xī níng jiǔ nián gǎi zhèng nán nán hé mén yuē jǐng fēng nán zhuān yuē hēng jiā gǔ jiǎo yuē fù chāng
(熙宁九年,改正南南河门曰景风,南砖曰亨嘉,鼓角曰阜昌。
zhèng běi běi hé mén yuē ān píng běi zhuān yuē yào dé
正北北河门曰安平,北砖曰耀德。
zhèng dōng guān shì mén yuē huá jǐng guān shì dì èr zhòng yuē chūn qí zǐ chéng dōng yuē tài tōng
正东冠氏门曰华景,冠氏第二重曰春祺,子城东曰泰通。
zhèng xī wèi xiàn mén yuē bǎo chéng wèi xiàn dì èr zhòng yuē lì hé zǐ chéng xi yuē xuān zé
正西魏县门曰宝成,魏县第二重曰利和,子城西曰宣泽。
dōng nán cháo chéng mén yuē ān liú cháo chéng dì èr chóng yuē xùn qí
东南朝城门曰安流,朝城第二重曰巽齐。
xī nán guān yīn mén yuē ān zhèng guān yīn dì èr zhòng yuē jìng fāng
西南观音门曰安正,观音第二重曰静方。
shàng shuǐ guān yuē shàn lì xià shuǐ guān yuē yǒng jì
上水关曰善利,下水关曰永济。
nèi chéng chuàng zhì běi mén yuē jìng wǔ
内城创置北门曰靖武。
fú yuán fēng qī nián fèi shàn lì yǒng jì guān
𫛳元丰七年,废善利、永济关。
xíng zài suǒ
行在所。
jiàn yán sān nián rùn bā yuè gāo zōng zì jiàn kāng rú lín ān yǐ zhōu zhì wéi xíng gōng
建炎三年闰八月,高宗自建康如临安,以州治为行宫。
gōng shì zhì dù jiē cóng jiǎn shěng bù shàng huá shì
宫室制度皆从简省,不尚华饰。
chuí gǒng dà qìng wén dé zǐ chén xiáng xī jí yīng liù diàn suí shì yì míng shí yī diàn
垂拱、大庆、文德、紫宸、祥曦、集英六殿,随事易名,实一殿。
zhòng huá cí fú shòu cí shòu kāng sì gōng zhòng shòu níng fú èr diàn suí shí yì é shí dé shòu yī gōng
重华、慈福、寿慈、寿康四宫,重寿、宁福二殿,随时异额,实德寿一宫。
yán hé chóng zhèng fù gǔ xuǎn dé sì diàn běn shè diàn yě
延和、崇政、复古、选德四殿,本射殿也。
cí níng diàn shào xīng jiǔ nián yǐ tài hòu yǒu guī qī jiàn
慈宁殿,(绍兴九年,以太后有归期建。
qīn xiān xiào sī diàn shí wǔ nián jiàn zài chóng zhèng diàn dōng
)钦先孝思殿,(十五年建,在崇政殿东。
cuì hán táng xiào zōng zuò
)翠寒堂,(孝宗作。
sǔn zhāi shào xīng mò jiàn zhù jīng shǐ shū wèi yàn zuò zhī suǒ
)损斋,(绍兴末建,贮经史书,为燕坐之所。
dōng gōng zài lì zhèng mén nèi xiào zōng zhuāng wén jǐng xiàn guāng zōng jiē cháng jū zhī
)东宫,(在丽正门内,孝宗、庄文、景献、光宗皆常居之。
jiǎng yán suǒ zī shàn táng
)讲筵所,资善堂。
zài háng gōng mén nèi yīn shū yuàn ér zuò
(在行宫门内,因书院而作。
tiān zhāng lóng tú bǎo wén xiǎn yóu huī yóu fū wén huàn zhāng huá wén bǎo mó jiǔ gé shí tiān zhāng yī gé
)天章、龙图、宝文、显猷、徽猷、敷文、焕章、华文、宝谟九阁,实天章一阁。
jīng jī lù
京畿路。
huáng yòu wǔ nián yǐ jīng dōng zhī cáo zhōu jīng xi zhī chén xǔ zhèng huá zhōu wèi fǔ jùn lì jī nèi bìng kāi fēng fǔ hé sì shí èr xiàn zhì jīng jī lù zhuǎn yùn shǐ jí tí diǎn xíng yù zǒng zhī
皇祐五年,以京东之曹州,京西之陈、许、郑、滑州为辅郡,隶畿内,并开封府,合四十二县,置京畿路转运使及提点刑狱总之。
zhì hé èr nián ba jīng jī lù zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù
至和二年,罢京畿路转运使、提点刑狱。
qí cáo chén xǔ zhèng huá gè lì běn lù wèi fǔ jùn rú gù
其曹、陈、许、郑、滑各隶本路,为辅郡如故。
chóng níng sì nián jīng jī lù fù zhì zhuǎn yùn shǐ jí tí diǎn xíng yù
崇宁四年,京畿路复置转运使及提点刑狱。
xiān shì gǎi kāi fēng fǔ jiè wèi jīng jī lù shì nián yòu yú jīng jī sì miàn zhì sì fǔ jùn yǐng chāng fǔ wèi nán fǔ zhèng zhōu wèi xi fǔ chán zhōu wèi běi fǔ jiàn gǒng zhōu yú kāi fēng xiāng yì xiàn wèi dōng fǔ bìng shǔ jīng jī
先是,改开封府界为京畿路,是年,又于京畿四面置四辅郡:颍昌府为南辅,郑州为西辅,澶州为北辅,建拱州于开封襄邑县为东辅,并属京畿。
dà guān sì nián ba sì fǔ xǔ zhèng chán zhōu hái lì jīng xi jí hé běi lù fèi gǒng zhōu fù yǐ xiāng yì xiàn lì kāi fēng fǔ
大观四年,罢四辅,许、郑、澶州还隶京西及河北路,废拱州,复以襄邑县隶开封府。
zhèng hé sì nián xiāng yì xiàn fù wèi gǒng zhōu hòu yǔ yǐng chāng fǔ zhèng zhōu kāi dé fǔ fù wèi dōng nán xi běi fǔ
政和四年,襄邑县复为拱州,后与颍昌府、郑州、开德府复为东、南、西、北辅。
xuān hé èr nián ba sì fǔ yǐng chāng fǔ zhèng zhōu kāi dé fǔ gè hái jiù lì gǒng zhōu lì jīng dōng xi lù jiù kāi fēng fǔ jiè yī jiù wèi jīng jī
宣和二年,罢四辅,颍昌府、郑州、开德府各还旧隶,拱州隶京东西路,旧开封府界依旧为京畿。
kāi fēng fǔ
开封府。
chóng níng hù èr shí liù wàn yī qiān yī bǎi yī shí qī kǒu sì shí sì wàn èr qiān jiǔ bǎi sì shí
崇宁户二十六万一千一百一十七,口四十四万二千九百四十。
gòng fāng wén líng fāng wén shā biāo xí má huáng suān zǎo rén
贡方纹绫、方纹纱、藨席、麻黄、酸枣仁。
xiàn shí liù kāi fēng chì
县十六:开封,(赤。
xiáng fú chì
)祥符,(赤。
dōng wèi jùn yí xiàn
东魏浚仪县。
dà zhōng xiáng fú sān nián gǎi
大中祥符三年改。
wèi shì jī
)尉氏,(畿。
chén liú jī
)陈留,(畿。
yōng qiū jī
)雍丘,(畿。
fēng qiū jī
)封丘,(畿。
zhōng mù jī
)中牟,(畿。
xuān hé sān nián gǎi zhòu wáng chéng wèi qīng yáng chéng
宣和三年,改纣王城为青阳城。
yáng wǔ jī
)阳武,(畿。
yán jīn jī
)延津,(畿。
jiù suān zǎo xiàn zhèng hé qī nián gǎi
旧酸枣县,政和七年改。
cháng yuán duò kuāng chéng xiàn
)长垣,(隋匡城县。
jiàn lóng yuán nián gǎi wéi hè qiū hòu yòu gǎi
建隆元年,改为鹤丘,后又改。
dōng míng jī
)东明,(畿。
běn dōng míng zhèn qián dé yuán nián zhì
本东明镇,干德元年置。
fú gōu jī
)扶沟,(畿。
yān líng jī
)鄢陵,(畿。
kǎo chéng jī
)考城,(畿。
chóng níng sì nián yǔ tài kāng tóng lì gǒng zhōu
崇宁四年,与太康同隶拱州。
dà guān sì nián fèi gǒng zhōu èr xiàn fù lái lì
大观四年,废拱州,二县复来隶。
tài kāng jī
)太康,(畿。
xuān hé èr nián fù lì gǒng zhōu liù nián réng lì jīng jī
宣和二年,复隶拱州,六年,仍隶京畿。
xián píng
)咸平。
jī
(畿。
jiù tōng xǔ zhèn lì chén liú xián píng wǔ nián zhì xiàn
旧通许镇,隶陈留,咸平五年置县。
jīng dōng lù
京东路。
zhì dào sān nián yǐ yìng tiān yǎn xú cáo qīng yùn mì qí jì yí dēng lái dān pú wéi zī huái yáng jūn guǎng jì jūn qīng píng jūn xuān huà jūn lái wú jiàn lì guó jiān wèi jīng dōng lù
至道三年,以应天、兖徐曹青郓密齐济沂登莱单濮潍淄、淮阳军广济军清平军宣化军、莱芜监利国监为京东路。
xī níng qī nián fēn wéi dōng xi liǎng lù yǐ qīng zī wéi lái dēng mì yí xú zhōu huái yáng jūn wèi dōng lù
熙宁七年,分为东、西两路:以青淄潍莱登密沂徐州、淮阳军为东路;
yùn yǎn qí pú cáo jì dān zhōu nán jīng wèi xi lù
郓兖齐濮曹济单州、南京为西路。
yuán fēng yuán nián gē xi lù qí zhōu shǔ dōng lù gē dōng lù xú zhōu shǔ xi lù
元丰元年,割西路齐州属东路,割东路徐州属西路。
yuán yòu yuán nián
元祐元年,
zhū tí diǎn xíng yù bù fēn lù
诸提点刑狱不分路,
jīng dōng dōng lù jīng dōng xi lù bìng wèi jīng dōng lù
京东东路、京东西路并为京东路,
jīng xī nán lù jīng xī běi lù bìng wèi jīng xi lù
京西南路、京西北路并为京西路,
qín fèng děng lù yǒng xīng jūn děng lù bìng wèi shǎn fǔ xi lù
秦凤等路、永兴军等路并为陕府西路,
hé běi xi lù hé běi dōng lù bìng wèi hé běi lù
河北西路、河北东路并为河北路,
huái nán xi lù huái nán dōng lù bìng wèi huái nán lù
淮南西路、淮南东路并为淮南路,
qí hòu réng fēn wéi liǎng lù
其后仍分为两路。
dōng lù
东路。
fǔ yī jǐ nán
府一,济南。
zhōu qī qīng mì yí dēng lái wéi zī
州七:青,密,沂,登,莱,潍,淄。
jūn yī huái yáng
军一,淮阳。
xiàn sān shí bā
县三十八。
qīng zhōu wàng
青州,望。
běi hǎi jùn zhèn hǎi jūn jié dù
北海郡,镇海军节度。
jiàn lóng sān nián yǐ běi hǎi xiàn zhì jūn
建隆三年以北海县置军。
chún huà wǔ nián gǎi jūn míng
淳化五年,改军名。
qìng lì èr nián chū zhì jīng dōng dōng lù ān fǔ shǐ
庆历二年,初置京东东路安抚使。
chóng níng hù jiǔ wàn wǔ qiān yī bǎi wǔ shí bā kǒu yī shí liù wàn èr qiān bā bǎi sān shí qī
崇宁户九万五千一百五十八,口一十六万二千八百三十七。
gòng xian wén líng lí zǎo
贡仙纹绫、梨、枣。
xiàn liù yì dōu wàng
县六:益都,(望。
shòu guāng wàng
)寿光,(望。
lín qú jǐn
)临朐,(紧。
bó xīng shàng
)博兴,(上。
qiān shèng shàng
)千乘,(上。
lín zī
)临淄。
shàng
(上。
mì zhōu shàng
密州,上。
běn fáng yù zhōu
本防御州。
jiàn lóng yuán nián fù wèi fáng yù
建隆元年,复为防御。
kāi bǎo wǔ nián shēng wèi ān huà jūn jié dù
开宝五年,升为安化军节度。
hòu jiàng fáng yù
后降防御。
liù nián fù wèi jié dù
六年,复为节度。
chóng níng hù yī shí sì wàn sì qiān wǔ bǎi liù shí qī kǒu sān shí èr wàn qī qiān sān bǎi sì shí
崇宁户一十四万四千五百六十七,口三十二万七千三百四十。
gòng juàn niú huáng
贡绢、牛黄。
xiàn wǔ zhū chéng wàng
县五:诸城,(望。
ān qiū wàng
)安丘,(望。
táng fǔ jùn liáng gǎi ān qiū jìn jiāo xi xiàn
唐辅郡,梁改安丘,晋胶西县。
kāi bǎo sì nián fù jīn míng
开宝四年,复今名。
jǔ wàng
)莒,(望。
gāo mì shàng
)高密,(上。
jiāo xi
)胶西。
yuán yòu sān nián yǐ bǎn qiáo zhèn wèi jiāo xi xiàn jiān lín hǎi jūn shǐ
(元祐三年,以板桥镇为胶西县,兼临海军使。
jǐ nán fǔ shàng jǐ nán jùn xīng dé jūn jié dù
济南府,上,济南郡,兴德军节度。
běn qí zhōu
本齐州。
xiān shǔ jīng dōng lù
先属京东路。
xián píng sì nián fèi lín jì xiàn
咸平四年,废临济县。
yuán fēng yuán nián gē shǔ jīng dōng dōng lù
元丰元年,割属京东东路。
zhèng hé liù nián shēng wèi fǔ
政和六年,升为府。
chóng níng hù yī shí sān wàn sān qiān sān bǎi èr shí yī kǒu èr shí yī wàn sì qiān liù shí qī
崇宁户一十三万三千三百二十一,口二十一万四千六十七。
gòng mián juàn yáng qǐ shí fáng fēng
贡绵、绢、阳起石、防风。
xiàn wǔ lì chéng jǐn
县五:历城,(紧。
yǔ chéng jǐn
)禹城,(紧。
zhāng qiū zhōng jǐng dé sān nián yǐ zhāng qiū xiàn zhì qīng píng jūn
)章丘,(中,景德三年,以章丘县置清平军。
xī níng èr nián fèi jūn jí xiàn zhì zhì jūn shǐ
熙宁二年废军,即县治置军使。
cháng qīng zhōng
)长清、(中。
zhì dào èr nián xǐ chéng yú cì yú lín yì
至道二年,徙城于刺榆)临邑。
zhōng
(中。
jiàn lóng yuán nián hé jué gōng chéng dù kǒu huài chéng
建隆元年,河决公乘渡口,坏城。
sān nián yí zhì sūn gěng zhèn
三年,移治孙耿镇。
zhèng hé yuán nián shēng wèi wàng
政和元年,升为望。
yí zhōu shàng láng yá jùn fáng yù
沂州,上,琅琊郡,防御。
chóng níng hù bā wàn èr qiān bā bǎi jiǔ shí sān kǒu yī shí liù wàn wǔ qiān èr bǎi sān shí
崇宁户八万二千八百九十三,口一十六万五千二百三十。
gòng xiān líng pí zǐ shí yīng fú líng zhōng rǔ shí
贡仙灵脾、紫石英、茯苓、钟乳石。
xiàn wǔ lín yí wàng
县五:临沂,(望。
chéng wàng
)承,(望。
yí shuǐ wàng
)沂水,(望。
fèi wàng
)费,(望。
xīn tài
)新泰。
zhōng
(中。
dēng zhōu shàng dōng móu jùn fáng yù
登州,上,东牟郡,防御。
chóng níng hù bā wàn yī qiān èr bǎi qī shí sān kǒu yī shí qī wàn sān qiān sì bǎi bā shí sì
崇宁户八万一千二百七十三,口一十七万三千四百八十四。
gòng jīn niú huáng shí qì
贡金、牛黄、石器。
xiàn sì péng lái wàng
县四:蓬莱,(望。
wén dēng zhōng
)文登,(中。
huáng wàng
)黄,(望。
mù píng
)牟平。
jǐn
(紧。
yǒu rǔ shān yán jiā kǒu èr zhài
有乳山、阎家口二砦。
lái zhōu zhōng dōng lái jùn fáng yù
莱州,中,东莱郡,防御。
chóng níng hù jiǔ wàn qī qiān sì bǎi èr shí qī kǒu yī shí jiǔ wàn bā qiān jiǔ bǎi bā
崇宁户九万七千四百二十七,口一十九万八千九百八。
gòng niú huáng hǎi zǎo mǔ lì shí qì
贡牛黄、海藻、牡砺、石器。
xiàn sì yè wàng
县四:掖,(望。
lái yáng wàng
)莱阳,(望。
jiāo shuǐ wàng
)胶水,(望。
jí mò
)即墨。
zhōng
(中)
wéi zhōu shàng tuán liàn
潍州,上,团练。
jiàn lóng sān nián yǐ qīng zhōu běi hǎi xiàn jiàn wèi běi hǎi jūn zhì chāng yì xiàn lì zhī
建隆三年,以青州北海县建为北海军,置昌邑县隶之。
qián dé sān nián shēng wèi zhōu yòu zēng chāng lè xiàn
干德三年,升为州,又增昌乐县。
chóng níng hù sì wàn sì qiān liù bǎi qī shí qī kǒu yī shí wàn jiǔ qiān wǔ bǎi sì shí jiǔ
崇宁户四万四千六百七十七,口一十万九千五百四十九。
gòng zōng sī sù shī
贡综丝素𫄟。
xiàn sān běi hǎi wàng
县三:北海,(望。
chāng yì wàng
)昌邑,(望。
běn duò dū chāng xiàn hòu fèi
本隋都昌县,后废。
jiàn lóng sān nián fù zhì
建隆三年,复置。
chāng lè
)昌乐。
jǐn
(紧。
běn táng yíng qiū xiàn hòu fèi
本唐营丘县,后废。
qián dé zhōng fù zhì ān rén xiàn é yòu gǎi
干德中,复置安仁县,俄又改。
zī zhōu shàng zī chuān jùn jūn shì
淄州,上,淄川郡,军事。
chóng níng hù liù wàn yī qiān yī bǎi wǔ shí èr kǒu jiǔ wàn bā qiān liù bǎi yī shí
崇宁户六万一千一百五十二,口九万八千六百一十。
gòng líng fáng fēng cháng lǐ shí
贡绫、防风、长理石。
xiàn sì zī chuān wàng
县四:淄川,(望。
cháng shān zhōng
)长山,(中。
zōu píng zhōng xià
)邹平,(中下。
jǐng dé yuán nián yí zhì jì yáng fèi xiàn
景德元年,移治济阳废县。
gāo yuàn
)高苑。
xià
(下。
jǐng dé sān nián yǐ xiàn zhì xuān huà jūn
景德三年,以县置宣化军。
xī níng sān nián fèi jūn wèi xiàn lì zhōu jí xiàn zhì zhì jūn shǐ
熙宁三年,废军为县,隶州,即县治置军使。
huái yáng jūn tóng xià zhōu
淮阳军,同下州。
tài píng xīng guó qī nián yǐ xú zhōu xià pī xiàn jiàn wèi jūn bìng yǐ sù qiān lái shǔ
太平兴国七年,以徐州下邳县建为军,并以宿迁来属。
chóng níng hù qī wàn liù qiān bā bǎi bā shí qī kǒu yī shí wǔ wàn sì qiān yī bǎi sān shí
崇宁户七万六千八百八十七,口一十五万四千一百三十。
gòng juàn
贡绢。
xiàn èr xià pī wàng
县二:下邳,(望。
sù qiān
)宿迁。
zhōng
(中。
xi lù
西路。
fǔ sì yìng tiān xí qìng xīng rén dōng píng
府四:应天,袭庆,兴仁,东平。
zhōu wǔ xú jì dān pú gǒng
州五:徐,济,单,濮,拱。
jūn yī guǎng jì
军一,广济。
xiàn sì shí sān
县四十三。
yìng tiān fǔ hé nán jùn guī dé jūn jié dù
应天府,河南郡,归德军节度。
běn táng sòng zhōu
本唐宋州。
zhì dào zhōng wèi jīng dōng lù
至道中,为京东路。
jǐng dé sān nián shēng wèi yìng tiān fǔ
景德三年,升为应天府。
dà zhōng xiáng fú qī nián jiàn wèi nán jīng
大中祥符七年,建为南京。
xī níng wǔ nián fēn shǔ xi lù
熙宁五年,分属西路。
chóng níng hù qī wàn jiǔ qiān qī bǎi sì shí yī kǒu yī shí wǔ wàn qī qiān sì bǎi sì
崇宁户七万九千七百四十一,口一十五万七千四百四。
gòng juàn
贡绢。
xiàn liù níng líng jī
县六:宁陵,(畿。
yǔ chu qiū tóng lì gǒng zhōu
与楚丘同隶拱州。
dà guān sì nián fù lái lì
大观四年,复来隶。
zhèng hé sì nián yòu bō lì gǒng zhōu
政和四年,又拨隶拱州。
xuān hé liù nián fù lái lì
宣和六年,复来隶。
sòng chéng chì
)宋城,(赤。
gǔ shú jī
)谷熟,(畿。
xià yì jī
)下邑,(畿。
yú chéng jī
)虞城,(畿。
chu qiū
)楚丘。
jī
(畿。
xí qìng fǔ lǔ jùn tài níng jūn jié dù
袭庆府,鲁郡,泰宁军节度。
běn yǎn zhōu
本兖州。
dà zhōng xiáng fú yuán nián shēng wèi dà dū dū
大中祥符元年,升为大都督。
zhèng hé bā nián shēng wèi fǔ
政和八年,升为府。
chóng níng hù qī wàn yī qiān qī bǎi qī shí qī kǒu èr shí yī wàn qī qiān qī bǎi sān shí sì
崇宁户七万一千七百七十七,口二十一万七千七百三十四。
gòng dà huā líng mò yún mǔ zǐ shí yīng fáng fēng fú líng
贡大花绫、墨、云母、紫石英、防风、茯苓。
xiàn qī xiá shàng
县七:瑕,(上。
dà guān sì nián yǐ xiá qiū xiàn wèi xiá xiàn
大观四年,以瑕丘县为瑕县。
fèng fú shàng
)奉符,(上。
běn hàn qián fēng xiàn
本汉干封县。
kāi bǎo wǔ nián yí zhì dài yuè zhèn
开宝五年,移治岱岳镇。
dà zhōng xiáng fú yuán nián gǎi
大中祥符元年改。
sì shuǐ shàng
)泗水,(上。
gōng shàng
)龚,(上。
dà guān sì nián yǐ gōng qiū xiàn wèi gōng xiàn
大观四年,以龚丘县为龚县。
xiān yuán zhōng shàng
)仙源,(中上。
wèi qū fù xiàn
魏曲阜县。
dà zhōng xiáng fú wǔ nián gǎi
大中祥符五年改。
lái wú zhōng
)莱芜,(中。
zōu
)邹。
xià
(下。
xī níng wǔ nián shěng wèi zhèn rù xiān yuán
熙宁五年,省为镇,入仙源。
yuán fēng qī nián fù
元丰七年复。
jiān yī lái wú
)监一,莱芜。
zhǔ tiě yě
(主铁冶。
xú zhōu dà dū dū péng chéng jùn wǔ níng jūn jié dù
徐州,大都督,彭城郡,武宁军节度。
běn shǔ jīng dōng lù yuán fēng yuán nián gē shǔ jīng dōng xi lù
本属京东路,元丰元年,割属京东西路。
chóng níng hù liù wàn sì qiān sì bǎi sān shí kǒu yī shí wǔ wàn èr qiān èr bǎi sān shí qī
崇宁户六万四千四百三十,口一十五万二千二百三十七。
gòng shuāng sī líng juàn
贡双丝绫、、绢。
xiàn wǔ péng chéng wàng
县五:彭城,(望。
pèi wàng
)沛,(望。
xiāo wàng
)萧,(望。
téng jǐn
)滕,(紧。
fēng
)丰。
jǐn
(紧。
jiān èr bǎo fēng yuán fēng liù nián zhì zhù tóng qián bā nián fèi
)监二:宝丰,(元丰六年置,铸铜钱,八年废。
lì guó
)利国。
zhǔ tiě yě
(主铁冶。
xīng rén fǔ fǔ jì yīn jùn zhāng xìn jūn jié dù
兴仁府,辅,济阴郡,彰信军节度。
běn cáo zhōu
本曹州。
jiàn zhōng jìng guó yuán nián gǎi cì jūn é yuē xīng rén
建中靖国元年,改赐军额曰兴仁。
chóng níng yuán nián shēng cáo zhōu wèi xīng rén fǔ fù huán jiù jié
崇宁元年,升曹州为兴仁府,复还旧节。
dà guān èr nián yǐ gǒng zhōu wèi dōng fǔ shēng dū fǔ
大观二年,以拱州为东辅,升督府。
zhèng hé yuán nián ba dū fǔ fù wèi fǔ jùn
政和元年,罢督府,复为辅郡。
chóng níng hù sān wàn wǔ qiān jiǔ bǎi bā shí kǒu liù wàn liù qiān jiǔ bǎi sān shí yī
崇宁户三万五千九百八十,口六万六千九百三十一。
gòng juàn tíng lì zi
贡绢、葶苈子。
xiàn sì jì yīn wàng wǎn tíng wàng
县四:济阴,望宛亭,(望。
yuán yòu yuán nián gǎi yuān jù xiàn wèi wǎn tíng
元祐元年,改冤句县为宛亭。
chéng shì jǐn
)乘氏,(紧。
nán huá
)南华。
shàng
(上。
dōng píng fǔ dōng píng jùn tiān píng jūn jié dù
东平府,东平郡,天平军节度。
běn yùn zhōu
本郓州。
qìng lì èr nián chū zhì jīng dōng xi lù ān fǔ shǐ
庆历二年,初置京东西路安抚使。
dà guān yuán nián shēng dà dū dū fǔ
大观元年,升大都督府。
zhèng hé sì nián yí ān fǔ shǐ yú yìng tiān fǔ
政和四年,移安抚使于应天府。
xuān hé yuán nián gǎi wéi dōng píng fǔ
宣和元年,改为东平府。
chóng níng hù yī shí sān wàn sān bǎi wǔ kǒu sān shí jiǔ wàn liù qiān liù shí sān
崇宁户一十三万三百五,口三十九万六千六十三。
gòng juàn ē jiāo
贡绢、阿胶。
xiàn liù xū chéng wàng
县六:须城,(望。
yáng gǔ wàng
)阳谷,(望。
jǐng dé sān nián xǐ mèng diàn
景德三年,徙孟店。
zhōng dōu jǐn
)中都,(紧。
shòu zhāng shàng
)寿张,(上。
dōng ē jǐn
)东阿,(紧。
píng yīn
)平阴。
shàng
(上。
jiān yī dōng píng
)监一,东平。
xuān hé èr nián fù zhì
(宣和二年复置。
zhèng hé sān nián ba
政和三年罢。
jì zhōu shàng jì yáng jùn fáng yù
济州,上,济阳郡,防御。
hù wǔ wàn qī bǎi yī shí bā kǒu yī shí wǔ wàn jiǔ qiān yī bǎi sān shí qī
户五万七百一十八,口一十五万九千一百三十七。
gòng ē jiāo
贡阿胶。
xiàn sì jù yě wàng
县四:钜野,(望。
rèn chéng wàng
)任城,(望。
jīn xiāng wàng
)金乡,(望。
yùn chéng wàng
)郓城,(望。
dān zhōu shàng dàng jùn jiàn lóng yuán nián shēng wèi tuán liàn chóng níng hù liù wàn yī qiān sì bǎi jiǔ kǒu yī shí yī wàn liù qiān jiǔ bǎi liù shí jiǔ
单州,上,砀郡,建隆元年,升为团练,崇宁户六万一千四百九,口一十一万六千九百六十九。
gòng shé chuáng fáng fēng
贡蛇床、防风。
xiàn sì shàn fù wàng
县四:单父,(望。
dàng shān wàng
)砀山,(望。
chéng wǔ jǐn yú tái
)成武,(紧)鱼台。
shàng
(上。
pú zhōu shàng pú yáng jùn tuán liàn
濮州,上,濮阳郡,团练。
chóng níng hù sān wàn yī qiān qī bǎi sì shí qī kǒu wǔ wàn èr qiān liù bǎi bā shí yī
崇宁户三万一千七百四十七,口五万二千六百八十一。
gòng juàn
贡绢。
xiàn sì juàn chéng wàng
县四:鄄城,(望。
léi zé jǐn
)雷泽,(紧。
lín pú shàng
)临濮,(上。
fàn
)范。
shàng
(上。
gǒng zhōu bǎo qìng jūn jié dù
拱州,保庆军节度。
běn kāi fēng fǔ xiāng yì xiàn
本开封府襄邑县。
chóng níng sì nián jiàn wèi zhōu cì jūn é wèi dōng fǔ
崇宁四年建为州,赐军额,为东辅。
yǐ kāi fēng zhī kǎo chéng tài kāng nán jīng zhī níng líng chu qiū zhè chéng lái lì
以开封之考城、太康,南京之宁陵、楚丘、柘城来隶。
dà guān sì nián fèi gǒng zhōu fù wèi xiāng yì xiàn hái lì kāi fēng
大观四年,废拱州,复为襄邑县,还隶开封。
zhèng hé sì nián fù wèi zhōu yòu fù wèi fǔ jùn
政和四年,复为州,又复为辅郡。
xuān hé èr nián ba fǔ jùn réng lì jīng dōng xi lù yǐ xiāng yì tài kāng níng líng wèi shǔ xiàn yú guī jiù lì
宣和二年,罢辅郡,仍隶京东西路,以襄邑、太康、宁陵为属县,余归旧隶。
liù nián yòu yǐ níng líng guī nán jīng tài kāng guī kāi fēng fù gē zhè chéng lái lì
六年,又以宁陵归南京,太康归开封,复割柘城来隶。
xiàn èr xiāng yì jī
县二:襄邑(畿。
zhè chéng
)柘城。
jī
(畿。
guǎng jì jūn
广济军。
qián dé yuán nián zhì fā yùn wu
干德元年,置发运务。
kāi bǎo jiǔ nián gǎi zhuǎn yùn sī
开宝九年,改转运司。
tài píng xīng guó èr nián jiàn wèi jūn
太平兴国二年,建为军。
sì nián gē cáo chán pú jì sì zhōu de fù zhì xiàn yǐ lì yān
四年,割曹、澶、濮、济四州地,复置县以隶焉。
xī níng sì nián fèi jūn yǐ dìng táo xiàn lì cáo zhōu
熙宁四年废军,以定陶县隶曹州。
yuán yòu yuán nián fù wèi jūn
元祐元年,复为军。
xiàn yī dìng táo
县一,定陶。
shàng
(上。
kāi fēng fǔ jīng dōng lù fēn wéi dōng xī liǎng lù de yǎn yù qīng xú zhī yù dāng xū wēi fáng xīn kuí lóu zhī fēn xi dǐ dà liáng nán jí huái sì dōng běi zhì yú hǎi yǒu yán tiě sī shí zhī ráo
开封府,京东路,分为东西两路,得兖、豫、青、徐之域,当虚、危、房、心、奎、娄之分,西抵大梁,南极淮、泗,东北至于海,有盐铁丝石之饶。
qí sú zhòng lǐ yì qín gēng rèn jùn jiāo chǔ sì dá zhī huì gù jiàn wèi dōu
其俗重礼义,勤耕纴,浚郊处四达之会,故建为都。
zhèng jiào suǒ chū wǔ fāng zá jū
政教所出,五方杂居。
suī yáng dāng cáo zhōu zhī lù dìng táo nǎi dōng yùn zhī chōng qí hòu hé jié qīng shuǐ pō shè jiān zǔ
睢阳当漕舟之路,定陶乃东运之冲,其后河截清水,颇涉艰阻。
yǎn jì shān zé xiǎn jiǒng dào huò yǐn jù
兖、济山泽险迥,盗或隐聚。
yíng qiū dōng dào zhī xióng hào chēng fù yǎn wù chǎn yóu shèng
营丘东道之雄,号称富衍,物产尤盛。
dēng lái gāo mì fù hǎi zhī běi chu shāng jiān còu mín xìng bì lì ér hǎo sòng dòu
登、莱、高密负海之北,楚商兼凑,民性愎戾而好讼斗。
dà shuài dōng rén jiē piáo lǔ chún zhí shèn zhě shī zhī zhì gù rán zhuān jīng zhī shì wèi duō
大率东人皆朴鲁纯直,甚者失之滞固,然专经之士为多。
xià pī sú shàng pō lèi huái chu yān
下邳俗尚颇类淮楚焉。
jīng xi lù
京西路。
jiù fēn nán běi liǎng lù hòu bìng wèi yí lù
旧分南、北两路,后并为一路。
xī níng wǔ nián fù fēn nán běi liǎng lù
熙宁五年,复分南、北两路。
nán lù
南路。
fǔ yī xiāng yáng
府一,襄阳。
zhōu qī shān suí jīn fáng jūn yǐng táng
州七:邓,随,金,房,均,郢,唐。
jūn yī guāng huà
军一,光化。
xiàn sān shí yī
县三十一。
xiāng yáng fǔ wàng xiāng yáng jùn shān nán dōng dào jié dù
襄阳府,望,襄阳郡,山南东道节度。
běn xiāng zhōu
本襄州。
xuān hé yuán nián shēng wèi fǔ
宣和元年,升为府。
chóng níng hù bā wàn qī qiān sān bǎi qī kǒu yī shí jiǔ wàn èr qiān liù bǎi wǔ
崇宁户八万七千三百七,口一十九万二千六百五。
gòng shè xiāng bái gǔ qī qì
贡麝香、白谷、漆器。
xiàn liù xiāng yáng jǐn
县六:襄阳,(紧。
shān chéng wàng
)邓城,(望。
gǔ chéng jǐn
)谷城,(紧。
yí chéng zhōng xià
)宜城,(中下。
zhōng lú zhōng xià
)中卢,(中下。
duò yì qīng xiàn
隋义清县。
tài píng xīng guó yuán nián gǎi
太平兴国元年改。
shào xīng wǔ nián shěng rù nán zhāng
绍兴五年,省入南漳。
nán zhāng
)南漳。
zhōng xià
(中下。
dèng zhōu wàng nán yáng jùn wǔ shèng jūn jié dù
邓州,望,南阳郡,武胜军节度。
jiù wéi shàng jùn
旧为上郡。
zhèng hé èr nián shēng wèi wàng jùn
政和二年,升为望郡。
jiàn lóng chū fèi lín lài xiàn
建隆初,废临濑县。
chóng níng hù yī shí yī wàn sì qiān yī bǎi èr shí qī kǒu èr shí jiǔ wàn qī qiān wǔ bǎi wǔ shí
崇宁户一十一万四千一百二十七,口二十九万七千五百五十。
gòng bái jú huā
贡白菊花。
xiàn wǔ ráng shàng
县五:穰,(上。
nán yáng zhōng xià
)南阳,(中下。
qìng lì sì nián fèi fāng chéng xiàn wèi zhèn rù yān
庆历四年,废方城县为镇入焉;
yuán fēng yuán nián gǎi wéi xiàn lì táng zhōu
元丰元年,改为县,隶唐州。
nèi xiāng zhōng xià
)内乡,(中下。
shùn yáng
)顺阳。
zhōng xià
(中下。
tài píng xīng guó liù nián shēng shùn yáng zhèn wèi xiàn
太平兴国六年,升顺阳镇为县。
xī chuān
)淅川。
zhōng xià
(中下。
suí zhōu shàng hàn dōng jùn chóng xìn jūn jié dù
随州,上,汉东郡,崇信军节度。
qián dé wǔ nián shēng wèi chóng yì jūn jié dù
干德五年,升为崇义军节度。
tài píng xīng guó yuán nián gǎi jīn míng
太平兴国元年,改今名。
chóng níng hù sān wàn bā bǎi sì kǒu liù wàn qī qiān èr shí yī
崇宁户三万八百四,口六万七千二十一。
gòng juàn líng gé fù pén zi
贡绢、绫、葛、覆盆子。
xiàn sān suí shàng
县三:随,(上。
xī níng yuán nián fèi guāng huà xiàn wèi zhèn rù yān
熙宁元年,废光化县为镇入焉。
táng chéng zhōng xià
)唐城,(中下。
zǎo yáng
)枣阳。
zhōng xià
(中下。
jīn zhōu shàng ān kāng jùn qián dé wǔ nián gǎi zhāo huà jūn jié dù
金州,上,安康郡,干德五年,改昭化军节度。
chóng níng hù sān wàn jiǔ qiān liù bǎi sān shí liù kǒu liù wàn wǔ qiān liù bǎi qī shí sì
崇宁户三万九千六百三十六,口六万五千六百七十四。
gòng fū jīn shè xiāng zhǐ ké shí dù zhòng bái jiāo xiāng huáng bò
贡麸金、麝香、枳壳实、杜仲、白胶香、黄檗。
xiàn wǔ xi chéng xià
县五:西城,(下。
xún yáng zhōng
)洵阳,(中。
qián dé sì nián fèi yù yáng xiàn rù yān
干德四年,废淯阳县入焉。
hàn yīn zhōng
)汉阴,(中。
shí quán xià
)石泉,(下。
píng lì xià
)平利,(下。
xī níng liù nián shěng wèi zhèn rù xi chéng
熙宁六年,省为镇,入西城。
yuán yòu fù
元祐复。
fáng zhōu xià fáng líng jùn bǎo kāng jūn jié dù
房州,下,房陵郡,保康军节度。
kāi bǎo zhōng fèi shàng yōng yǒng qīng èr xiàn
开宝中,废上庸、永清二县。
yōng xī sān nián bìng wèi jūn
雍熙三年并为军。
chóng níng hù sān wàn sān qiān yī bǎi wǔ shí yī kǒu sì wàn qī qiān jiǔ bǎi sì shí yī
崇宁户三万三千一百五十一,口四万七千九百四十一。
gòng shè xiāng zhù bù zhōng rǔ shí sǔn
贡麝香、纻布、钟乳石、笋。
xiàn èr fáng líng shàng
县二:房陵,(上。
zhú shān
)竹山。
xià
(下。
jūn zhōu shàng wǔ dāng jùn wǔ dāng jūn jié dù
均州,上,武当郡,武当军节度。
běn fáng yù
本防御。
qián dé liù nián yí rù shàng zhōu fáng yù
干德六年,移入上州防御。
xuān hé yuán nián cì jūn é
宣和元年,赐军额。
chóng níng hù sān wàn yī bǎi qī kǒu sì wàn sì qiān qī bǎi jiǔ shí liù
崇宁户三万一百七,口四万四千七百九十六。
gòng shè xiāng
贡麝香。
xiàn èr wǔ dāng shàng
县二:武当,(上。
yún xiāng
)郧乡。
shàng
(上。
yǐng zhōu shàng fù shuǐ jùn fáng yù
郢州,上,富水郡,防御。
chóng níng hù sì wàn qī qiān èr bǎi bā shí yī kǒu qī wàn bā qiān qī bǎi èr shí qī
崇宁户四万七千二百八十一,口七万八千七百二十七。
gòng bái zhù
贡白纻。
xiàn èr cháng shòu shàng
县二:长寿,(上。
jīng shān
)京山。
xià
(下。
táng zhōu shàng huái ān jùn jiàn lóng yuán nián shēng wèi tuán liàn
唐州,上,淮安郡,建隆元年,升为团练。
kāi bǎo wǔ nián fèi píng shì xiàn
开宝五年,废平氏县。
chóng níng hù bā wàn jiǔ qiān jiǔ bǎi wǔ shí wǔ kǒu èr shí wàn èr qiān yī bǎi qī shí èr
崇宁户八万九千九百五十五,口二十万二千一百七十二。
gòng juàn
贡绢。
xiàn wǔ bì yáng zhōng xià
县五:泌阳,(中下。
hú yáng zhōng xià
)湖阳,(中下。
yǒu yín chǎng
有银场。
bǐ yáng zhōng xià
)比阳,(中下。
tóng bǎi xià
)桐柏,(下。
kāi bǎo liù nián yí zhì huái dú gù miào
开宝六年,移治淮渎故庙。
fāng chéng
)方城。
xià
(下。
hòu wèi xiàn
后魏县。
qìng lì sì nián fèi wèi zhèn rù dèng zhōu nán yáng xiàn yuán fēng yuán nián fù wèi xiàn lì zhōu
庆历四年,废为镇,入邓州南阳县,元丰元年,复为县,隶州。
guāng huà jūn tóng xià zhōu
光化军,同下州。
qián dé èr nián yǐ xiāng zhōu yīn chéng zhèn jiàn wèi jūn xī gǔ chéng xiàn sān xiāng zhì qián dé xiàn lì yān
干德二年,以襄州阴城镇建为军,析谷城县三乡,置干德县隶焉。
xī níng wǔ nián fèi jūn gǎi qián dé wèi guāng huà xiàn lì xiāng zhōu
熙宁五年废军,改干德为光化县,隶襄州。
yuán yòu chū fù wèi jūn
元祐初,复为军。
xiàn yī qián dé
县一,干德。
wàng
(望。
běi lù
北路。
fǔ sì hé nán yǐng chāng huái níng shùn chāng
府四:河南,颍昌,淮宁,顺昌。
zhōu wǔ zhèng huá mèng cài rǔ
州五:郑,滑,孟,蔡,汝。
jūn yī xìn yáng
军一,信阳。
xiàn liù shí sān
县六十三。
hé nán fǔ luò yáng jùn yīn liáng jìn zhī jiù wèi xī jīng
河南府,洛阳郡,因梁、晋之旧为西京。
xī níng wǔ nián fēn lì jīng xī běi lù
熙宁五年,分隶京西北路。
chóng níng hù yī shí èr wàn qī qiān qī bǎi liù shí qī kǒu èr shí sān wàn sān qiān èr bǎi bā shí
崇宁户一十二万七千七百六十七,口二十三万三千二百八十。
gòng mì là cí qì
贡蜜、蜡、瓷器。
xiàn shí liù hé nán chì
县十六:河南,(赤。
luò yáng chì
)洛阳,(赤。
xī níng wǔ nián shěng rù hé nán yuán yòu èr nián fù
熙宁五年,省入河南,元祐二年复。
yǒng ān chì
)永安,(赤。
fèng líng qǐn
奉陵寝。
jǐng dé sì nián shēng zhèn wèi xiàn
景德四年,升镇为县。
yǎn shī jī
)偃师,(畿。
qìng lì èr nián fèi sì nián fù xī níng wǔ nián shěng rù gōu shì bā nián fù zhì shěng gōu shì xiàn wèi zhèn lì yān
庆历二年废,四年复,熙宁五年,省入缑氏,八年,复置,省缑氏县为镇隶焉。
yǐng yáng jī
)颍阳,(畿。
fèi lì èr nián fèi wèi zhèn sì nián fù
废历二年,废为镇,四年,复。
xī níng èr nián shěng rù dēng fēng yuán yòu èr nián fù zhì
熙宁二年,省入登封,元祐二年,复置。
gǒng jī
)巩,(畿。
mì jī
)密,(畿。
chóng níng sì nián gē lì zhèng zhōu xuān hé èr nián hái lì fǔ
崇宁四年,割隶郑州,宣和二年,还隶府。
xīn ān jī
)新安,(畿。
fú chāng jī
)福昌,(畿。
xī níng wǔ nián shěng rù shòu ān yuán yòu yuán nián fù wèi xiàn
熙宁五年,省入寿安,元祐元年,复为县。
yī yáng jī
)伊阳,(畿。
xī níng èr nián gē luán chuān yě zhèn rù guó zhōu lú shì xiàn
熙宁二年,割栾川冶镇入虢州卢氏县。
wǔ nián fèi yī quē xiàn wèi zhèn rù hé nán liù nián gǎi lì yī yáng
五年,废伊阙县为镇入河南,六年,改隶伊阳。
miǎn chí jī
)渑池,(畿。
jǐng yòu sì nián gǎi tiě mén zhèn yuē yán xǐ
景祐四年,改铁门镇曰延禧。
yǒng níng jī
)永宁,(畿。
zhǎng shuǐ
)长水。
jī
(畿。
shòu ān jī
)寿安,(畿。
qìng lì sān nián fèi wèi zhèn sì nián fù
庆历三年,废为镇,四年,复。
hé qīng jī
)河清,(畿。
kāi bǎo yuán nián yí zhì bái bō zhèn
开宝元年,移治白波镇。
xī níng bā nián rùn sì yuè zhì tiě jiān
熙宁八年闰四月,置铁监。
dēng fēng
)登封。
jī
(畿。
jiān yī fù cái
)监一,阜财。
xī níng qī nián zhì zhù tóng qián
(熙宁七年置,铸铜钱。
yǐng chāng fǔ cì fǔ xǔ chāng jùn zhōng wǔ jūn jié dù
颍昌府,次府,许昌郡,忠武军节度。
běn xǔ zhōu
本许州。
yuán fēng sān nián shēng wèi fǔ
元丰三年,升为府。
chóng níng sì nián wèi nán fǔ lì jīng jī
崇宁四年,为南辅,隶京畿。
dà guān sì nián ba fǔ jùn
大观四年,罢辅郡。
zhèng hé sì nián fù wèi fǔ jùn lì jīng jī
政和四年,复为辅郡,隶京畿。
xuān hé èr nián fù ba fǔ jùn yī jiù lì jīng xī běi lù
宣和二年,复罢辅郡,依旧隶京西北路。
chóng níng hù liù wàn liù qiān sì shí yī kǒu yī shí liù wàn yī bǎi jiǔ shí sān
崇宁户六万六千四十一,口一十六万一百九十三。
gòng juàn biāo xí
贡绢、藨席。
xiàn qī zhǎng shè cì chì
县七:长社,(次赤。
xī níng sì nián shěng xǔ tián xiàn wèi zhèn rù yān
熙宁四年,省许田县为镇入焉。
yǎn chéng cì jī
)郾城,(次畿。
yáng dí cì jī
)阳翟,(次畿。
cháng gě cì jī
)长葛,(次畿。
lín yǐng cì jī
)临颍,(次畿。
wǔ yáng cì jī
)舞阳,(次畿。
jiá
)郏。
zhōng
(中。
yuán lì rǔ zhōu chóng níng sì nián lái lì
元隶汝州,崇宁四年来隶。
zhèng zhōu fǔ xíng yáng jùn fèng níng jūn jié dù
郑州,辅,荥阳郡,奉宁军节度。
xī níng wǔ nián fèi zhōu yǐ guǎn chéng xīn zhèng lì kāi fēng fǔ
熙宁五年,废州,以管城、新郑隶开封府;
shěng xíng yáng yíng zé xiàn wèi zhèn rù guǎn chéng yuán wǔ xiàn wèi zhèn rù yáng wǔ
省荥阳、荥泽县为镇入管城,原武县为镇入阳武。
yuán fēng bā nián fù zhōu
元丰八年,复州。
yuán yòu yuán nián hái jiù jié
元祐元年,还旧节;
fù yǐ xíng yáng yíng zé yuán wǔ wèi xiàn yǔ huá zhōu bìng lì jīng xi lù
复以荥阳、荥泽、原武为县,与滑州并隶京西路。
chóng níng sì nián jiàn wèi xi fǔ
崇宁四年,建为西辅。
dà guān sì nián ba fǔ jùn
大观四年,罢辅郡。
zhèng hé sì nián yòu fù
政和四年,又复。
xuān hé èr nián yòu ba
宣和二年,又罢。
chóng níng hù sān wàn jiǔ bǎi qī shí liù kǒu sì wàn yī qiān bā bǎi sì shí bā
崇宁户三万九百七十六,口四万一千八百四十八。
gòng juàn má huáng
贡绢、麻黄。
xiàn wǔ guǎn chéng wàng
县五:管城,(望。
yíng zé zhōng
)荥泽,(中。
yuán wǔ shàng
)原武,(上。
xīn zhèng shàng
)新郑,(上。
xíng yáng
)荥阳。
jǐn
(紧。
huá zhōu fǔ líng hé jùn tài píng xīng guó chū gǎi wǔ chéng jūn jié dù
滑州,辅,灵河郡,太平兴国初,改武成军节度。
xī níng wǔ nián fèi zhōu xiàn bìng lì kāi fēng fǔ
熙宁五年,废州,县并隶开封府。
yuán fēng sì nián fù jiù xiàn fù lái lì
元丰四年,复旧,县复来隶。
yuán yòu yuán nián hái jiù jié dù
元祐元年,还旧节度。
chóng níng hù èr wàn liù qiān wǔ bǎi èr shí èr kǒu bā wàn yī qiān jiǔ bǎi bā shí bā
崇宁户二万六千五百二十二,口八万一千九百八十八。
gòng juàn
贡绢。
xiàn sān bái mǎ zhōng
县三:白马,(中。
xī níng sān nián fèi líng hé xiàn lì yān
熙宁三年,废灵河县隶焉。
wéi chéng wàng
)韦城,(望。
zuò chéng
)胙城。
jǐn
(紧。
mèng zhōu wàng
孟州,望。
hé yáng sān chéng jié dù
河阳三城节度。
zhèng hé èr nián gǎi jì yuán jùn
政和二年,改济源郡。
chóng níng hù sān wàn sān qiān sì bǎi bā shí yī kǒu qī wàn yī bǎi liù shí jiǔ
崇宁户三万三千四百八十一,口七万一百六十九。
gòng liáng mǐ
贡梁米。
xiàn liù hé yáng wàng
县六:河阳,(望。
jì yuán wàng
)济源,(望。
wēn wàng
)温,(望。
sì shuǐ shàng
)汜水,(上。
xī níng wǔ nián shěng rù hé yīn
熙宁五年,省入河阴。
yuán fēng èr nián fù zhì
元丰二年复置。
dà zhōng xiáng fú sì nián gǎi wǔ láo guān yuē xíng qìng
大中祥符四年,改武牢关曰行庆。
hé yīn zhōng
)河阴,(中。
wáng wū
)王屋。
zhōng
(中。
xī níng wǔ nián zì hé nán lái lì
熙宁五年,自河南来隶。
cài zhōu jǐn rǔ nán jùn huái kāng jūn jié dù
蔡州,紧,汝南郡,淮康军节度。
chóng níng hù jiǔ wàn bā qiān wǔ bǎi èr kǒu shí bā wàn wǔ qiān yī shí sān
崇宁户九万八千五百二,口十八万五千一十三。
gòng líng
贡绫。
xiàn shí rǔ yáng shàng
县十:汝阳,(上。
shàng cài shàng
)上蔡,(上。
xīn cài zhōng
)新蔡,(中。
bāo xìn zhōng
)褒信,(中。
suì píng zhōng
)遂平,(中。
xīn xī zhōng
)新息,(中。
què shān zhōng
)确山,(中。
duò lǎng shān xiàn
隋朗山县。
dà zhōng xiáng fú wǔ nián gǎi
大中祥符五年改。
zhēn yáng zhōng
)真阳,(中。
xī píng zhōng
)西平,(中。
píng yú
)平舆。
zhōng
(中。
huái níng fǔ fǔ huái yáng jùn zhèn ān jūn jié dù
淮宁府,辅,淮阳郡,镇安军节度。
běn chén zhōu
本陈州。
zhèng hé sān nián gǎi fǔ wéi shàng
政和三年,改辅为上。
xuān hé yuán nián shēng wèi fǔ
宣和元年,升为府。
chóng níng hù sān wàn èr qiān jiǔ shí sì kǒu yī shí wǔ wàn jiǔ qiān liù bǎi yī shí qī
崇宁户三万二千九十四,口一十五万九千六百一十七。
gòng juàn
贡、绢。
xiàn wǔ wǎn qiū jǐn
县五:宛丘,(紧。
xiàng chéng shàng
)项城,(上。
shāng shuǐ zhōng
)商水,(中。
xī huá zhōng
)西华,(中。
nán dùn
)南顿。
zhōng
(中。
xī níng liù nián shěng wèi zhèn rù shāng shuǐ xiàng chéng èr xiàn
熙宁六年,省为镇,入商水、项城二县。
yuán yòu yuán nián fù
元祐元年复。
shùn chāng fǔ shàng rǔ yīn jùn jiù fáng yù hòu wèi tuán liàn
顺昌府,上,汝阴郡,旧防御,后为团练。
kāi bǎo liù nián fù wèi fáng yù
开宝六年,复为防御。
yuán fēng èr nián shēng shùn chāng jūn jié dù
元丰二年,升顺昌军节度。
jiù yǐng zhōu zhèng hé liù nián gǎi wéi fǔ
旧颍州,政和六年,改为府。
chóng níng hù qī wàn bā qiān yī bǎi qī shí sì kǒu yī shí liù wàn liù bǎi èr shí bā
崇宁户七万八千一百七十四,口一十六万六百二十八。
gòng shī mián
贡、𫄟、绵。
xiàn sì rǔ yīn wàng
县四:汝阴,(望。
kāi bǎo liù nián yí zhì yú zhōu chéng dōng nán shí lǐ
开宝六年,移治于州城东南十里。
tài hé wàng
)泰和,(望。
yǐng shàng jǐn
)颍上,(紧。
shěn qiū
)沈丘。
jǐn
(紧。
rǔ zhōu fǔ lín rǔ jùn lù hǎi jūn jié dù
汝州,辅,临汝郡,陆海军节度。
běn fáng yù zhōu
本防御州。
zhèng hé sì nián cì jūn é
政和四年,赐军额。
chóng níng hù sì wàn yī qiān wǔ bǎi bā shí qī kǒu yī shí sì wàn yī qiān sì bǎi jiǔ shí wǔ
崇宁户四万一千五百八十七,口一十四万一千四百九十五。
gòng shī juàn
贡𫄟、绢。
xiàn wǔ liáng zhōng
县五:梁,(中。
xiāng chéng jǐn
)襄城,(紧。
yè shàng
)叶,(上。
lǔ shān zhōng bǎo fēng
)鲁山,(中)宝丰。
zhōng
(中。
jiù míng lóng xīng xī níng wǔ nián shěng wèi zhèn rù lǔ shān
旧名龙兴,熙宁五年,省为镇,入鲁山。
yuán yòu yuán nián fù
元祐元年复。
xuān hé èr nián gǎi wéi bǎo fēng xiàn
宣和二年,改为宝丰县。
xìn yáng jūn tóng xià zhōu
信阳军,同下州。
kāi bǎo jiǔ nián jiàng wèi yì yáng jūn fèi zhōng shān xiàn
开宝九年,降为义阳军,废钟山县。
tài píng xīng guó yuán nián gǎi wéi xìn yáng jūn
太平兴国元年,改为信阳军。
chóng níng hù jiǔ qiān jiǔ bǎi wǔ shí sì kǒu èr wàn wǔ shí gòng zhù bù
崇宁户九千九百五十四,口二万五十,贡纻布。
xiàn èr xìn yáng zhōng xià
县二:信阳,(中下。
luó shān
)罗山。
zhōng xià
(中下。
kāi bǎo jiǔ nián fèi yōng xī èr nián fù zhì
开宝九年废,雍熙二年复置。
jīng xī nán běi lù běn jīng xi lù gài yǔ gòng jì yù jīng yǎn liáng wǔ zhōu zhī yù ér yù zhōu zhī rǎng wèi duō dāng jǐng liǔ xīng zhāng jiǎo gāng dǐ zhī fēn
京西南、北路,本京西路,盖《禹贡》冀、豫、荆、兖、梁五州之域,而豫州之壤为多,当井、柳、星、张、角、亢、氐之分。
dōng jì rǔ yǐng xi bèi shǎn fú nán lüè yān yǐng běi dǐ hé jīn
东暨汝、颍,西被陕服,南略鄢、郢,北抵河津。
sī xǐ qī kuàng zhī suǒ chū
丝、枲、漆、纩之所出。
ér luò yì wèi tiān dì zhī zhōng mín xìng ān shū ér duō yì guān jiù zú
而洛邑为天地之中,民性安舒,而多衣冠旧族。
rán tǔ dì biǎn báo pò yú yíng yǎng
然土地褊薄,迫于营养。
méng jīn xíng yáng huá tái wǎn qiū rǔ yīn yǐng chuān lín rǔ zài èr jīng zhī jiāo qí sú pō tóng
盟津、荥阳、滑台、宛丘、汝阴、颍川、临汝在二京之交,其俗颇同。
táng shān rǔ cài lǜ duō kuàng tián gài zì táng jì zhī luàn tǔ zhù zhě guǎ
唐、邓、汝、蔡率多旷田,盖自唐季之乱,土著者寡。
tài zōng qiān jìn yún shuò zhī mín yú jīng luò zhèng rǔ zhī de kěn tián pō guǎng mín duō zhì fù yì yóu jiǎn sè ér rán hu
太宗迁晋、云、朔之民于京、洛、郑、汝之地,垦田颇广,民多致富,亦由俭啬而然乎!
xiāng yáng wèi biàn nán jù zhèn huái ān suí zǎo yáng xi chéng wǔ dāng shàng yōng dōng liáng xìn yáng qí xí sú jìn jīng chǔ
襄阳为汴南巨镇,淮安、随、枣阳、西城、武当、上庸、东梁、信阳,其习俗近荆楚。