dà sī lè zhǎng chéng jūn zhī fǎ yǐ zhì jiàn guó zhī xué zhèng ér hé guó zhī zǐ dì yān
大司乐掌成均之法,以治建国之学政,而合国之子弟焉。
fán yǒu dào zhě yǒu dé zhě shǐ jiào yān
凡有道者,有德者,使教焉。
sǐ zé yǐ wéi lè zǔ jì wū gǔ zōng
死则以为乐祖,祭于瞽宗。
yǐ lè dé jiào guó zǐ zhōng hé zhī yōng xiào you
以乐德教国子,中、和、祗庸、孝、友;
yǐ lè yǔ jiào guó zǐ xìng dào fěng sòng yán yǔ
以乐语教国子,兴、道、讽、诵、言、语;
yǐ yuè wǔ jiào guó zǐ wǔ yún mén dà juàn dà xián dà qìng dà xià dà hù dà wǔ
以乐舞教国子,舞云门、大卷、大咸、大磬、大夏、大濩、大武。
yǐ liù lǜ liù tóng wǔ shēng bā yīn liù wǔ dà hé lè
以六律、六同、五声、八音、六舞、大合乐。
yǐ zhì guǐ shén shì yǐ hé bāng guó yǐ xié wàn mín yǐ ān bīn kè yǐ shuō yuǎn rén yǐ zuò dòng wù
以致鬼、神、示,以和邦国,以谐万民,以安宾客,以说远人,以作动物。
nǎi fēn lè ér xù zhī yǐ jì yǐ xiǎng yǐ sì
乃分乐而序之,以祭、以享、以祀。
nǎi zòu huáng zhōng gē dà lǚ wǔ yún mén yǐ sì tiān shén
乃奏黄钟,歌大吕,舞云门,以祀天神;
nǎi zòu dà cù gē yìng zhōng wǔ xián chí yǐ jì dì shì
乃奏大簇,歌应钟,舞咸池,以祭地示;
nǎi zòu gū xǐ gē nán lǚ wǔ dà yǐ sì sì wàng
乃奏姑洗,歌南吕,舞大,以祀四望;
nǎi zòu ruí bīn gē hán zhōng wǔ dà xià yǐ jì shān chuān
乃奏蕤宾,歌函钟,舞大夏,以祭山川;
nǎi zòu yí zé gē xiǎo lǚ wǔ dà hù yǐ xiǎng xiān bǐ
乃奏夷则,歌小吕,舞大濩,以享先妣;
nǎi zòu wú yì gē jiā zhōng wǔ dà wǔ yǐ xiǎng xiān zǔ
乃奏无射,歌夹钟,舞大武,以享先祖。
fán liù lè zhě wén zhī yǐ wǔ shēng bō zhī yǐ bā yīn
凡六乐者,文之以五声,播之以八音。
fán liù lè zhě yī biàn ér zhì yǔ wù jí chuān zé zhī shì zài biàn ér zhì yíng wù jí shān lín zhī shì sān biàn ér zhì lín wù jí qiū líng zhī shì sì biàn ér zhì máo wù jí fén yǎn zhī shì wǔ biàn ér zhì jiè wù jí tǔ shì liù biàn ér zhì xiàng wù jí tiān shén
凡六乐者,一变而致羽物及川泽之示,再变而致赢物及山林之示,三变而致鳞物及丘陵之示,四变而致毛物及坟衍之示,五变而致介物及土示,六变而致象物及天神。
fán lè huán zhōng wèi gōng huáng zhōng wèi jiǎo dà cù wèi zhēng gū xǐ wèi yǔ léi gǔ léi táo gū zhú zhī guǎn
凡乐,圜钟为宫,黄钟为角,大蔟为征,姑洗为羽,雷鼓、雷鼗,孤竹之管;
yún hé zhī qín sè yún mén zhī wǔ
云和之琴瑟,云门之舞。
dōng rì zhì wū dì shàng zhī yuán qiū zòu zhī ruò lè liù biàn zé tiān shén jiē jiàng kě de ér lǐ yǐ
冬日至,于地上之圜丘奏之,若乐六变,则天神皆降,可得而礼矣。
fán lè hán zhōng wèi gōng dà cù wèi jiǎo gū xǐ wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ líng gǔ líng táo sūn zhú zhī guǎn kōng sāng zhī qín sè xián chí zhī wǔ
凡乐,函钟为宫,大蔟为角,姑洗为征,南吕为羽,灵鼓、灵鼗,孙竹之管,空桑之琴瑟,咸池之舞。
xià rì zhì wū zé zhōng zhī fāng qiū zòu zhī ruò lè bā biàn zé de shì jiē chū kě de ér lǐ yǐ
夏日至,于泽中之方丘奏之,若乐八变,则地示皆出,可得而礼矣。
fán lè huáng zhōng wèi gōng dà lǚ wèi jiǎo dà cù wèi zhēng yìng zhōng wèi yǔ lù gǔ lù táo yīn zhú zhī guǎn lóng mén zhī qín sè jiǔ dé zhī gē jiǔ zhī wǔ wū zōng miào zhī zhōng zòu zhī ruò lè jiǔ biàn zé rén guǐ kě de ér lǐ yǐ
凡乐,黄钟为宫,大吕为角,大蔟为征,应钟为羽,路鼓、路鼗,阴竹之管,龙门之琴瑟,九德之歌,九之舞,于宗庙之中奏之,若乐九变,则人鬼可得而礼矣。
fán lè shì dà jì sì sù xiàn suì cóng shēng zhǎn zhī
凡乐事,大祭祀,宿县,遂従声展之。
wáng chū rù zé lìng zòu wáng xià
王出入,则令奏王夏;
shī chū rù zé lìng zòu sì xià
尸出入,则令奏肆夏;
shēng chū rù zé lìng zòu zhāo xià shuài guó zǐ ér wǔ dà xiǎng bù rù shēng
牲出入,则令奏昭夏,帅国子而舞,大飨不入牲。
qí tā jiē rú jì sì
其他,皆如祭祀。
dà shè wáng chū rù lìng zòu wáng xià
大射,王出入,令奏王夏;
jí shè lìng zòu zōu yú zhào zhū hóu yǐ gōng shǐ wǔ
及射,令奏驺虞,诏诸侯以弓矢舞。
wáng dà shí sān yòu jiē lìng zòu zhōng gǔ
王大食,三宥,皆令奏钟鼓。
wáng shī dà xiàn zé lìng zòu kǎi lè
王师大献,则令奏恺乐。
fán rì yuè shí sì zhèn wǔ yuè bēng dà guī yì zāi zhū hóu hōng lìng qù lè
凡日月食、四镇五岳崩、大傀异灾、诸侯薨,令去乐。
dà zhá dà xiōng dà zāi dà chén sǐ fán guó zhī dà yōu lìng chí xiàn
大札、大凶、大灾、大臣死,凡国之大忧,令弛县。
fán jiàn guó jìn qí yín shēng guò shēng xiōng shēng màn shēng
凡建国,禁其淫声、过声、凶声、慢声。
dà sàng lì xīn yuè qì
大丧,莅𫷷乐器。
jí zàng cáng yuè qì yì rú zhī
及葬,藏乐器,亦如之。
yuè shī zhǎng guó xué zhī zhèng yǐ jiào guó zǐ xiǎo wǔ
乐师掌国学之政,以教国子小舞。
fán wǔ yǒu bō wǔ yǒu yǔ wǔ yǒu huáng wǔ yǒu máo wǔ yǒu gàn wǔ yǒu rén wǔ
凡舞,有帗舞,有羽舞,有皇舞,有旄舞,有干舞,有人舞。
jiào lè yí xíng yǐ sì xià qū yǐ cǎi qí chē yì rú zhī
教乐仪,行以肆夏,趋以采荠,车亦如之。
huán bài yǐ zhōng gǔ wèi jié
环拜以钟鼓为节。
fán shè wáng yǐ zōu yú wèi jié zhū hóu yǐ lí shǒu wèi jié dài fū yǐ cǎi píng wèi jié shì yǐ cǎi fán wèi jié
凡射,王以驺虞为节,诸侯以狸首为节,大夫以采苹为节,士以采蘩为节。
fán lè zhǎng qí xù shì zhì qí lè zhèng
凡乐,掌其序事,治其乐政。
fán guó zhī xiǎo shì yòng lè zhě lìng zòu zhōng gǔ
凡国之小事用乐者,令奏钟鼓。
fán lè chéng zé gào bèi zhào lái gǔ gāo wǔ
凡乐成,则告备,诏来瞽皋舞。
jí chè shuài xué shì ér gē chè lìng xiāng
及彻,帅学士而歌彻,令相。
xiǎng shí zhū hóu xù qí lè shì lìng zòu zhōng gǔ lìng xiāng rú jì zhī yí
飨食诸侯,序其乐事,令奏钟鼓,令相,如祭之仪。
yàn shè shuài shè fu yǐ gōng shǐ wǔ lè chū rù lìng zòu zhōng gǔ
燕射,帅射夫以弓矢舞,乐出入,令奏钟鼓。
fán jūn dà xiàn jiào kǎi gē suì chàng zhī
凡军大献,教恺歌,遂倡之。
fán sàng chén yuè qì zé shuài yuè guān
凡丧,陈乐器,则帅乐官。
jí xù kū yì rú zhī
及序哭,亦如之。
fán yuè guān zhǎng qí zhèng lìng tīng qí zhì sòng
凡乐官,掌其政令,听其治讼。
dà xū zhǎng xué shì zhī bǎn yǐ dài zhì zhū zǐ
大胥掌学士之版,以待致诸子。
chūn rù xué shì cǎi hé wǔ
春入学舍采,合舞;
qiū bān xué hé shēng
秋颁学,合声。
yǐ liù lè zhī huì zhèng wǔ wèi yǐ xù chū rù wǔ zhě
以六乐之会正舞位,以序出入舞者。
bǐ yuè guān zhǎn lè qì
比乐官,展乐器。
fán jì sì zhī yòng lè zhě yǐ gǔ zhēng xué shì xù gōng zhōng zhī shì
凡祭祀之用乐者,以鼓征学士,序宫中之事。
xiǎo xū zhǎng xué shì zhī zhēng lìng ér bǐ zhī
小胥掌学士之征令而比之。
gōng qí bù jìng zhě xún wǔ liè ér tà qí dài màn zhě
觵其不敬者,巡舞列而挞其怠慢者。
zhèng lè xiàn zhī wèi wáng gōng xiàn zhū hóu xuān xiàn qīng dài fū pàn xiàn shì tè xiàn
正乐县之位,王宫县,诸侯轩县,卿大夫判县,士特县。
biàn qí shēng fán xiàn zhōng qìng bàn wèi dǔ quán wèi sì
辨其声,凡县钟磬,半为堵,全为肆。
dà shī zhǎng liù lǜ liù tóng yǐ hé yīn yáng zhī shēng
大师掌六律、六同以合阴阳之声。
yáng shēng huáng zhōng dà cù gū xǐ ruí bīn yí zé wú yì
阳声:黄钟、大簇、姑洗、蕤宾、夷则、无射。
yīn shēng dà lǚ yìng zhōng nán lǚ hán zhōng xiǎo lǚ jiā zhōng
阴声:大吕、应钟、南吕、函钟、小吕、夹钟。
jiē wén zhī yǐ wǔ shēng gōng shāng jiǎo zhēng yǔ
皆文之以五声:宫、商、角、征、羽;
jiē bō zhī yǐ bā yīn jīn shí tǔ gé sī mù páo zhú
皆播之以八音:金、石、土、革、丝、木、匏、竹。
jiào liù shī yuē fēng yuē fù yuē bǐ yuē xìng yuē yā yuē sòng
教六诗:曰风、曰赋、曰比、曰兴、曰雅、曰颂。
yǐ liù dé wèi zhī běn yǐ liù lǜ wèi zhī yīn
以六德为之本,以六律为之音。
dà jì sì shuài gǔ dēng gē lìng zòu jī fǔ xià guǎn bō yuè qì lìng zòu gǔ yǐn
大祭祀,帅瞽登歌,令奏击拊,下管播乐器,令奏鼓朄。
dà xiǎng yì rú zhī
大飨,亦如之。
dà shè shuài gǔ ér gē shè jié
大射,帅瞽而歌射节。
dà shī zhí tóng lǜ yǐ tīng jūn shēng ér zhào jí xiōng
大师,执同律以听军声而诏吉凶。
dà sàng shuài gǔ ér xīn zuò shì
大丧,帅瞽而𫷷作谥。
fán guó zhī gǔ méng zhèng yān
凡国之瞽蒙正焉。
xiǎo shī zhǎng jiào gǔ táo zhù yù xūn xiāo guǎn xián gē
小师掌教鼓鼗、柷、敔、埙、箫、管、弦、歌。
dà jì sì dēng gē jī fǔ xià guǎn jī yìng gǔ chè gē
大祭祀,登歌击拊,下管击应鼓,彻歌。
dà xiǎng yì rú zhī
大飨,亦如之。
dà sàng yǔ xīn
大丧,与𫷷。
fán xiǎo jì sì xiǎo lè shì gǔ yǐn zhǎng liù lè shēng yīn zhī jié
凡小祭祀、小乐事,鼓朄,掌六乐声音之节。