dà sī mǎ zhī zhí zhǎng jiàn bāng guó zhī jiǔ fǎ yǐ zuǒ wáng píng bāng guó
大司马之职,掌建邦国之九法,以佐王平邦国。
zhì jī fēng guó yǐ zhèng bāng guó
制畿封国,以正邦国;
shè pū biàn wèi yǐ děng bāng guó
设仆辨位,以等邦国;
jìn xián xīng gōng yǐ zuò bāng guó
进贤兴功,以作邦国;
jiàn mù lì jiān yǐ wéi bāng guó
建牧立监,以维邦国;
zhì jūn jié jìn yǐ jiū bāng guó
制军诘禁,以纠邦国;
shī gòng fēn zhí yǐ rèn bāng guó
施贡分职,以任邦国;
jiǎn jī xiāng mín yǐ yòng bāng guó
简稽乡民,以用邦国;
jūn shǒu píng zé yǐ ān bāng guó
均守平则,以安邦国;
bǐ xiǎo shì dà yǐ hé bāng guó
比小事大,以和邦国。
yǐ jiǔ fá zhī fǎ zhèng bāng guó féng ruò fàn guǎ zé shěng zhī zéi xián hài mín zé fá zhī bào nèi líng wài zé tán zhī
以九伐之法正邦国,冯弱犯寡则眚之,贼贤害民则伐之,暴内陵外则坛之。
yě huāng mín sàn zé xuē zhī fù gù bù fú zé qīn zhī zéi shā qí qīn zé zhèng zhī fàng shì qí jūn zé cán zhī fàn lìng líng zhèng zé dù zhī
野荒民散则削之,负固不服则侵之,贼杀其亲则正之,放弑其君则残之,犯令陵政则杜之。
wài nèi luàn niǎo shòu xíng zé miè zhī zhēng yuè zhī jí shǐ hé bù zhèng yú bāng guó dū bǐ nǎi xuán zhèng xiàng zhī fǎ yú xiàng wèi shǐ wàn mín guān zhèng xiàng jiā rì ér liǎn zhī nǎi yǐ jiǔ jī zhī jí shī bāng guó zhī zhèng zhí
外内乱,鸟兽行,则灭之,正月之吉,始和,布政于邦国都鄙,乃悬政象之法于象魏,使万民观政象,挟日,而敛之,乃以九畿之籍施邦国之政职。
fāng qiān lǐ yuē guó jī
方千里曰国畿,
qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē hòu jī
其外方五百里曰侯畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē diàn jī
又其外方五百里曰甸畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē nán jī
又其外方五百里曰男畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē cǎi jī
又其外方五百里曰采畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē wèi jī
又其外方五百里曰卫畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē mán jī
又其外方五百里曰蛮畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē yí jī
又其外方五百里曰夷畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē zhèn jī
又其外方五百里曰镇畿,
yòu qí wài fāng wǔ bǎi lǐ yuē fán jī
又其外方五百里曰蕃畿。
fán lìng fù yǐ dì yú mín zhì zhī shàng dì shí zhě sān zhī èr qí mín kě yòng zhě jiā sān rén
凡令赋,以地舆民制之:上地,食者三之二,其民可用者家三人;
zhōng dì shí zhě bàn qí mín kě yòng zhě èr jiā wǔ rén
中地,食者半,其民可用者二家五人;
xià dì shí zhě sān zhī yī qí mín kě yòng zhě jiā èr rén
下地,食者三之一,其民可用者家二人。
zhōng chūn
中春,
jiào zhèn lǚ
教振旅,
sī mǎ yǐ qí zhì mín
司马以旗致民,
píng liè chén
平列陈,
rú zhàn zhī chén
如战之陈,
biàn gǔ duó zhuó náo zhī yòng
辨鼓铎镯铙之用,
wáng zhí lù gǔ
王执路鼓,
zhū hóu zhí bēn gǔ
诸侯执贲鼓,
jūn jiāng zhí jìn gǔ
军将执晋鼓,
shī shī zhí tí
师师执提,
lǚ shuài zhí gǔ pí
旅帅执鼓鼙,
zú cháng zhí náo
卒长执铙,
liǎng sī mǎ zhí duó
两司马执铎,
gōng sī mǎ zhí zhuó
公司马执镯,
yǐ jiào zuò zuò jìn tuì jí xú shū cù zhī jié
以教坐作进退疾徐疏数之节,
suì yǐ sōu tián
遂以搜田,
yǒu sī biǎo mò
有司表貉,
shì mín
誓民,
gǔ
鼓,
suì wéi jìn
遂围禁,
huǒ bì
火弊,
xiàn qín yǐ jì shè
献禽以祭社。
zhōng xià
中夏,
jiào bá shè
教茇舍,
rú zhèn lǚ zhī chén
如振旅之陈,
qún lì zhuàn chē tú
群吏撰车徒,
dú shū qì
读书契,
biàn hào míng zhī yòng
辨号名之用,
shuài yǐ mén míng
帅以门名,
xiàn bǐ gè yǐ qí míng
县鄙各以其名,
jiā yǐ hào míng
家以号名,
xiāng yǐ zhōu míng
乡以州名,
yě yǐ yì míng
野以邑名,
guān gè xiàng qí shì
官各象其事,
yǐ biàn jūn zhī yè shì
以辨军之夜事,
qí tā jiē rú zhèn lǚ
其他皆如振旅,
suì yǐ miáo tián
遂以苗田,
rú sōu zhī fǎ
如搜之法,
chē bì
车弊,
xiàn qín yǐ xiǎng yuè
献禽以享礿。
zhōng qiū
中秋,
jiào zhì bīng
教治兵,
rú zhèn lǚ zhī chén
如振旅之陈,
biàn qí wù zhī yòng
辨旗物之用,
wáng zǎi dà cháng
王载大常,
zhū hóu zài qí
诸侯载旗,
chē lì zài qí
车吏载旗,
shī dōu zài zhān
师都载旃,
xiāng suì zài wù
乡遂载物,
jiāo yě zài zhào
郊野载旐,
bǎi guān zài yú
百官载旟,
gè shū qí shì shì yǔ qí hào yān
各书其事是与其号焉,
qí tā jiē rú zhèn lǚ
其他皆如振旅,
suì yǐ xiǎn tián
遂以狝田,
rú sōu tián zhī fǎ
如搜田之法,
luō bì
罗弊,
zhì qín yǐ sì bēng
致禽以祀祊。
zhōng dōng jiào dà yuè qián qī qún shǐ jiè quán zhù xiū zhàn fǎ yú rén cài suǒ tián zhī yě wèi biǎo
中冬,教大阅,前期,群史戒泉庶,修战法,虞人菜所田之野,为表;
bǎi bù zé yī
百步则一,
wèi sān biǎo
为三表,
yòu wǔ shí bù wèi yī biǎo
又五十步为一表,
tián zhī rì
田之日,
sī mǎ jiàn qí yú hòu biǎo zhī zhōng
司马建旗于后表之中,
qún lì yǐ qí wù gǔ duó zhuó náo
群吏以旗物、鼓铎、镯铙,
gè shuài qí mín ér zhì
各帅其民而致,
zhì míng
质明,
bì qí
弊旗,
zhū hòu zhì zhě
诛后至者,
nǎi chén chē tú
乃陈车徒,
rú zhàn zhī chén
如战之陈,
jiē zuò
皆坐,
qún lì tīng shì yú chén qián
群吏听誓于陈前,
zhǎn shēng yǐ zuǒ yòu xùn chén yuē bù yòng mìng zhě zhǎn zhī
斩牲以左右徇陈曰:不用命者斩之。
zhōng jūn yǐ pí lìng gǔ gǔ rén jiē sān gǔ sī mǎ zhèn duó qún lì zuò qí chē tú jiē zuò gǔ xíng míng zhuó chē tú jiē xíng jí biǎo nǎi zhǐ
中军以鼙令鼓,鼓人皆三鼓,司马振铎,群吏作旗,车徒皆作,鼓行,鸣镯,车徒皆行,及表乃止。
sān gǔ lù duó qún lì bì qí chē tú jiē zuò
三鼓,摝铎,群吏弊旗,车徒皆坐。
yòu sān gǔ zhèn duó zuò qí chē tú jiē zuò gǔ jìn míng zhuó chē zhòu tú qū jí biǎo nǎi zhǐ
又三鼓,振铎,作旗,车徒皆作,鼓进,鸣镯,车骤徒趋,及表乃止。
zuò zuò rú chū nǎi gǔ chē chí tú zǒu jí biǎo nǎi zhǐ
坐作如初,乃鼓,车驰徒走,及表乃止。
gǔ jiè sān què chē sān fā tú sān cì nǎi gǔ tuì míng náo qiě què jí biǎo nǎi zhǐ zuò zuò rú chū
鼓戒三阕,车三发,徒三刺,乃鼓退,鸣铙,且却,及表乃止,坐作如初。
suì yǐ shòu tián yǐ jīng wèi zuǒ yòu hé zhī mén qún lì gè shuài qí chē tú yǐ xù hé chū zuǒ yòu chén chē tú yǒu sī píng zhī
遂以狩田,以旌为左右和之门,群吏各帅其车徒,以叙和出,左右陈车徒,有司平之。
qí jū zú jiān yǐ fēn dì qián hòu yǒu zhūn bǎi bù yǒu sī xún qí qián hòu xiǎn yě rén wéi zhǔ yì yě chē wéi zhǔ
旗居卒间以分地,前后有屯百步,有司巡其前后,险野人为主,易野车为主。
jì chén nǎi shè qū nì zhī chē yǒu sī biǎo mò yú chén qián zhōng jūn yǐ pí lìng gǔ gǔ rén jiē sān gǔ qún sī mǎ zhèn duó chē tú jiē zuò suì gǔ xíng tú xián méi ér jìn
既陈,乃设驱逆之车,有司表貉于陈前,中军以鼙令鼓,鼓人皆三鼓,群司马振铎,车徒皆作,遂鼓行,徒衔枚而进。
dà shòu gōng zhī xiǎo qín sī zhī huò zhě qǔ zuǒ ěr jí suǒ bì gǔ jiē hài chē tú jiē zào tú nǎi bì zhì qín yè shòu yú jiāo
大兽公之,小禽私之,获者取左耳,及所弊,鼓皆駴,车徒皆噪,徒乃弊,致禽馌兽于郊。
rù xiàn qín yǐ xiǎng
入,献禽以享。
jí shī dà hé jūn yǐ xíng jìn lìng yǐ jiù wú gū fá yǒu zuì
及师,大合军,以行禁令,以救无辜伐有罪。
ruò dà shī zé zhǎng qí jiè lìng lì dà bo shuài zhí shì lì xìn zhǔ jí jūn qì
若大师,则掌其戒令,莅大卜,帅执事莅衅主及军器。
jí zhì jiàn dà cháng bǐ jūn zhòng zhū hòu zhì zhě
及致,建大常,比军众,诛后至者。
jí zhàn xún chén shì ér shǎng fá
及战,巡陈,□事而赏罚。
ruò shī yǒu gōng zé zuǒ zhí lǜ yòu bǐng yuè yǐ xiān kǎi lè xiàn yú shè
若师有功、则左执律,右秉钺,以先恺乐献于社。
ruò shī bù gōng zé yàn ér fèng zhǔ chē
若师不功,则厌而奉主车。
wáng diào láo shì shù zi zé xiāng
王吊劳士庶子,则相。
dà yì yǔ lǜ shì shǔ qí zhí shòu qí yào yǐ dài kǎo ér shǎng zhū
大役,与虑事,属其植,受其要,以待考而赏诛。
dà huì tóng zé shuài shì shù zǐ ér zhǎng qí zhèng lìng
大会同,则帅士、庶子,而掌其政令。
ruò dà shè zé hé zhū hóu zhī liù ǒu
若大射,则合诸侯之六耦。
dà jì sì xiǎng shí xiū shēng yú shòu qí jì
大祭祀、飨食、羞牲鱼,授其祭。
dà sàng píng shì dà fū
大丧,平士大夫。
sàng jì fèng zhào mǎ shēng
丧祭,奉诏马牲。