晋书 · 房玄龄 · Chapter 75 of 130

列传·第四十五章

PinyinModern Translation
Size

wáng chén zì chù chōng sī tú hún zhī dì yě

王湛,字处冲,司徒浑之弟也。

shǎo yǒu shí dù

少有识度。

shēn cháng qī chǐ bā cùn lóng sǎng dà bí shǎo yán yǔ

身长七尺八寸,龙颡大鼻,少言语。

chū yǒu yǐn dé rén mò néng zhī xiōng dì zōng zú jiē yǐ wéi chī qí fù chǎng dú yì yān

初有隐德,人莫能知,兄弟宗族皆以为痴,其父昶独异焉。

zāo fù sāng jū yú mù cì

遭父丧,居于墓次。

fú què hé mén shǒu jìng bù jiāo dāng shì chōng sù jiǎn dàn qì liàng tuí rán yǒu gōng fǔ zhī wàng

服阕,阖门守静,不交当世,冲素简淡,器量𬯎然,有公辅之望。

xiōng zi jì qīng zhī suǒ shí fāng zhàng yíng qián bù yǐ jí qí

兄子济轻之,所食方丈盈前,不以及淇。

chén mìng qǔ cài shū duì ér shí zhī

湛命取菜蔬,对而食之。

jì cháng yì chén jiàn chuáng tóu yǒu zhōu yì wèn yuē shū fù hé yòng cǐ wèi

济尝诣湛, 见床头有《周易》,问曰:“叔父何用此为?

chén yuē tǐ zhōng bù jiā shí tuō fù kàn ěr

”湛曰:“体中不佳时,脱复看耳。

jì qǐng yán zhī

” 济请言之。

chén yīn pōu xī xuán lǐ wēi miào yǒu jī qù jiē jì suǒ wèi wén yě

湛因剖析玄理,微妙有奇趣,皆济所未闻也。

jì cái qì kàng mài yú chén lüè wú zi zhí zhī jìng

济才气抗迈,于湛略无子侄之敬。

jì wén qí yán bù jué lì rán xīn xíng jù sù

既闻其言,不觉栗然,心形俱肃。

suì liú lián mí rì lèi yè zì shì quē rán nǎi tàn yuē jiā yǒu míng shì sān shí nián ér bù zhī jì zhī zuì yě

遂留连弥日累夜,自视缺然,乃叹曰: “家有名士,三十年而不知,济之罪也。

jì ér cí qù chén sòng zhì mén

”既而辞去,湛送至门。

jì yǒu cóng mǎ jué nán chéng jì wèn chén yuē shū pō hǎo qí bù

济有从马绝难乘, 济问湛曰:“叔颇好骑不?

chén yuē yì hǎo zhī

”湛曰:“亦好之。

yīn qí cǐ mǎ zī róng jì miào huí cè rú yíng shàn qí zhě wú yǐ guò zhī

”因骑此马,姿容既妙,回策如萦, 善骑者无以过之。

yòu jì suǒ chéng mǎ shén ài zhī chén yuē cǐ mǎ suī kuài rán lì bó bù kān kǔ xíng

又济所乘马,甚爱之,湛曰:“此马虽快,然力薄不堪苦行。

jìn jiàn dū yóu mǎ dāng shèng dàn chú mò bù zhì ěr

近见督邮马当胜,但刍秣不至耳。

jì shì yǎng zhī ér yǔ jǐ mǎ děng

”济试养之,而与己马等。

chén yòu yuē cǐ mǎ rèn zhòng fāng zhī zhī píng lù wú yǐ bié yě

湛又曰:“此马任重方知之,平路无以别也。

yú shì dāng yǐ fēng nèi shì zhī jì mǎ guǒ zhì ér dū yóu mǎ rú cháng

”于是当蚁封内试之,济马果踬,而督邮马如常。

jì yì tàn hái bái qí fù yuē jì shǐ dé yī shū nǎi jì yǐ shàng rén yě

济益叹, 还白其父,曰:“济始得一叔,乃济以上人也。

wǔ dì yì yǐ chén wèi chī měi jiàn jì zhé diào zhī yuē qīng jiā chī shū sǐ wèi

”武帝亦以湛为痴,每见济,辄调之曰:“卿家痴叔死未?

jì cháng wú yǐ dá

王济常常无法回答。

jí shì dì yòu wèn rú chū jì yuē chén shū shū bù chī

及是,帝又问如初,济曰:“臣叔殊不痴。

yīn chēng qí měi

” 因称其美。

dì yuē shuí bǐ

武帝问:“可以和谁相比?

jì yuē shān tāo yǐ xià wèi shū yǐ shàng

王济说:“在山涛之下,魏舒之上。”

shí rén wèi chén shàng fāng shān tāo bù zú xià bǐ wèi shū yǒu yú

”时人谓湛上方山涛不足,下比魏舒有余。

chén wén yuē yù chù wǒ yú jì mèng zhī jiān hu

湛闻曰:“欲处我于季孟之间乎?

chén shǎo shì lì qín wáng wén xué tài zǐ xǐ mǎ shàng shū láng tài zǐ zhōng shù zǐ chū wèi rǔ nán nèi shǐ

湛少仕历秦王文学、太子洗马、尚书郎、太子中庶子,出为汝南内史。

yuán kāng wǔ nián zú nián sì shí qī

元康五年卒,年四十七。

zi chéng sì

子承嗣。

chéng zì ān qī

承字安期。

qīng xū guǎ yù wú suǒ xiū shàng

清虚寡欲,无所修尚。

yán lǐ biàn wù dàn míng qí zhǐ yào ér bù shì wén cí yǒu shí zhě fú qí yuē ér néng tōng

言理辩物,但明其指要而不饰文辞,有识者服其约而能通。

ruò guàn zhī míng

弱冠知名。

tài wèi wáng yǎn yǎ guì yì zhī bǐ nán yáng lè guǎng yān

太尉王衍雅贵异之,比南阳乐广焉。

yǒng níng chū wèi piào qí cān jūn

永宁初,为骠骑参军。

zhí tiān xià jiāng luàn nǎi bì nàn nán xià

值天下将乱,乃避难南下。

qiān sī kōng cóng shì zhōng láng

迁司空从事中郎。

yù yíng dà jià cì jué lán tián xiàn hóu

豫迎大驾,赐爵蓝田县侯。

qiān shàng shū láng bù jiù

迁尚书郎,不就。

dōng hǎi wáng yuè zhèn xǔ yǐ wéi jì shì cān jūn

东海王越镇许,以为记室参军。

yǎ xiàng zhī zhòng chì qí zi pí yuē fu xué zhī suǒ yì zhě qiǎn tǐ zhī suǒ ān zhě shēn

雅相知重,敕其子毗曰:“夫学之所益者浅,体之所安者深。

xián xí lǐ dù bù rú shì zhān yí xíng

闲习礼度,不如式瞻仪形;

fěng wèi yí yán bù ruò qīn chéng yīn zhǐ

讽味遗言,不若亲承音旨。

wáng cān jūn rén lún zhī biǎo rǔ qí shī zhī

王参军人伦之表,汝其师之。

zài fǔ shù nián jiàn cháo zhèng jiàn tì cí yǐ mǔ lǎo qiú chū

”在府数年,见朝政渐替,辞以母老,求出。

yuè bù xǔ

越不许。

jiǔ zhī qiān dōng hǎi tài shǒu zhèng shàng qīng jìng bù wéi xì chá

久之,迁东海太守,政尚清净,不为细察。

xiǎo lì yǒu dào chí bù yú zhě gāng jì tuī zhī chéng yuē wén wáng zhī yòu yǔ zhòng gòng zhī chí yú fù hé zú xī yé

小吏有盗池不鱼者,纲纪推之,承曰: “文王之囿与众共之,池鱼复何足惜耶!

yǒu fàn yè zhě wèi lì suǒ jū chéng wèn qí gù dá yuē cóng shī shòu shū bù jué rì mù

”有犯夜者,为吏所拘,承问其故,答曰: “从师受书,不觉日暮。

chéng yuē biān tà níng yuè yǐ lì wēi míng fēi zhèng huà zhī běn

”承曰:“鞭挞宁越以立威名,非政化之本。

shǐ lì sòng lìng guī jiā

”使吏送, 令归家。

qí cóng róng kuān shù ruò cǐ

其从容宽恕若此。

xún qù guān dōng dù jiāng

寻去官,东渡江。

shì shí dào lù gěng sè rén huái wēi jù chéng měi yù jiān xiǎn chǔ zhī yí rán suī jiā rén jìn xí bú jiàn qí yōu xǐ zhī sè

是时道路梗涩,人怀危惧,承每遇艰险,处之夷然,虽家人近习,不见其忧喜之色。

jì zhì xià pī dēng shān běi wàng tàn yuē rén yán chóu wǒ shǐ yù chóu yǐ

既至下邳,登山北望,叹曰:“人言愁,我始欲愁矣。

jí zhì jiàn yè wèi yuán dì zhèn dōng fǔ cóng shì zhōng láng shén jiàn yōu lǐ

” 及至建邺,为元帝镇东府从事中郎,甚见优礼。

chéng shǎo yǒu zhòng yù ér tuī chéng jiē wù jǐn hóng shù zhī lǐ gù zhòng xián qīn ài yān

承少有重誉,而推诚接物,尽弘恕之理,故众咸亲爱焉。

dù jiāng míng chén wáng dǎo wèi jiè zhōu yǐ yǔ liàng zhī tú jiē chū qí xià wèi zhōng xīng dì yī

渡江名臣王导、卫玠、周𫖮、庾亮之徒皆出其下,为中兴第一。

nián sì shí liù zú cháo yě tòng xī zhī

年四十六卒,朝野痛惜之。

zì chǎng zhì chéng shì yǒu gāo míng lùn zhě yǐ wéi zǔ bù jí sūn sūn bù jí fù

自昶至承,世有高名,论者以为祖不及孙,孙不及父。

zi shù sì

子述嗣。

shù zì huái zǔ

述字怀祖。

shǎo gū shì mǔ yǐ xiào wén

少孤,事母以孝闻。

ān pín shǒu yuē bù qiú wén dá

安贫守约,不求闻达。

xìng shěn jìng měi zuò kè chí biàn yì duān jìng qǐ ér shù chù zhī tián rú yě

性沈静,每坐客驰辨, 异端竞起,而述处之恬如也。

shǎo xí fù jué

少袭父爵。

nián sān shí shàng wèi zhī míng rén huò wèi zhī chī

年三十,尚未知名,人或谓之痴。

sī tú wáng dǎo yǐ mén dì pì wèi zhōng bīng shǔ

司徒王导以门地辟为中兵属。

jì jiàn wú tā yán wéi wèn yǐ jiāng dōng mǐ jià

既见,无他言,惟问以江东米价。

shù dàn zhāng mù bù dá

述但张目不答。

dǎo yuē wáng yuàn bù chī rén hé yán chī yě

导曰: “王掾不痴,人何言痴也?

cháng jiàn dǎo měi fā yán yī zuò mò bù zàn měi shù zhèng sè yuē rén fēi yáo shùn hé de měi shì jìn shàn

”尝见导每发言,一坐莫不赞美,述正色曰:“人非尧舜,何得每事尽善!

dǎo gǎi róng xiè zhī yǔ liàng yuē huái zǔ qīng zhēn jiǎn guì bù jiǎn zǔ fù dàn kuàng dàn wēi bù jí ěr

”导改容谢之,庾亮曰:“怀祖清贞简贵,不减祖、父,但旷淡微不及耳。

kāng dì wèi piào qí jiāng jūn zhào bǔ gōng cáo chū wèi wǎn líng lìng

康帝为骠骑将军,召补功曹,出为宛陵令。

tài wèi sī kōng pín pì yòu chú shàng shū lì bù láng bìng bù xíng

太尉、司空频辟,又除尚书吏部郎, 并不行。

lì yǔ bīng zhēng lǔ zhǎng shǐ

历庾冰征虏长史。

shí yǔ yì zhèn wǔ chāng yǐ lèi yǒu yāo guài yòu měng shòu rù fǔ yù yí zhèn bì zhī

时庾翼镇武昌,以累有妖怪,又猛兽入府,欲移镇避之。

shù yǔ bīng jiān yuē

述与冰笺曰:

qiè wén ān xī yù yí zhèn lè xiāng bù shěn cǐ wèi suàn yá jiāng wéi qíng yá

窃闻安西欲移镇乐乡,不审此为算邪,将为情邪?

ruò wèi wéi suàn zé bǐ qù wǔ chāng qiān yǒu yú lǐ shù wàn zhī zhòng zào chuàng yí tú fāng dāng xīng lì chéng bì gōng sī láo rǎo

若谓为算,则彼去武昌千有余里,数万之众造创移徒,方当兴立城壁,公私劳扰。

ruò xìn yào hài zhī dì suǒ yí jìn jù yóu dāng jì yí xǐ zhī fán quán èr zhě qīng zhòng kuàng cǐ fēi jīn rì zhī yào yá

若信要害之地,所宜进据, 犹当计移徙之烦,权二者轻重,况此非今日之要邪!

fāng jīn qiáng hú lù liáng dāng chù lì yǎng ruì ér wú gù qiān dòng zì qǔ fēi suàn

方今强胡陆梁,当畜力养锐, 而无故迁动,自取非算。

yòu jiāng zhōu dāng sù liú shù qiān gōng jì jūn fǔ lì yì zēng bèi pí yè dào lù

又江州当溯流数千,供继军府,力役增倍,疲曳道路。

qiě wǔ chāng shí shì jiāng dōng zhèn shù zhī zhōng fēi dàn hàn yù shàng liú ér yǐ

且武昌实是江东镇戍之中,非但捍御上流而已。

jí huǎn fù gào jùn bēn bù nán

急缓赴告,骏奔不难。

ruò yí lè xiāng yuǎn zài xī chuí yī zhāo jiāng zhǔ yǒu yú bù xiāng jiē jiù

若移乐乡,远在西陲,一朝江渚有虞,不相接救。

fāng yuè qǔ zhòng jiāng gù dāng jū yào hài zhī dì wèi nèi wài xíng shì

方岳取重将,故当居要害之地,为内外形势。

shǐ kuī yú zhī xīn bù zhī suǒ xiàng

使窥窬之心不知所向。

ruò shì qíng yá zé tiān dào xuán yuǎn guǐ shén nán yán yāo xiáng jí xiōng shéi zhī qí gù

若是情邪,则天道玄远,鬼神难言,妖祥吉凶,谁知其故!

shì yǐ dá rén jūn zǐ zhí dào ér xíng bù yǐ qíng shī

是以达人君子直道而行,不以情失。

xī qín jì wáng hú zhī chèn zú wèi liú xiàng zhī zī

昔秦忌:“亡胡”之谶,卒为刘项之资;

zhōu è yǎn hú zhī yáo ér chéng bāo sì zhī luàn

周恶檿弧之谣,而成褒姒之乱。

cǐ jì rán yǐ

此既然矣。

lì guān gǔ jīn jiàn qí yí shì yāo yì sù huò bài zhě gài bù shǎo yǐ ráng bì zhī dào gǒu fēi suǒ shěn qiě dāng zé rén shì zhī shèng lǐ sī shè jì zhī cháng jì sī zé tiān xià xìng shèn lìng míng kě bǎo yǐ

历观古今,鉴其遗事,妖异速祸败者,盖不少矣,禳避之道,苟非所审,且当择人事之胜理,思社稷之长计,斯则天下幸甚, 令名可保矣。

ruò ān xī shèng yì yǐ ěr bù néng ān yú wǔ chāng dàn de jìn yí xià kǒu zé qí cì yě

若安西盛意已耳,不能安于武昌,但得近移夏口,则其次也。

lè xiāng zhī jǔ xián wèi bù kě

乐乡之举,咸谓不可。

yuàn jiāng jūn tǐ guó wèi jiā gù shěn cǐ jǔ

愿将军体国为家,固审此举。

shí cháo yì yì bù yǔn yì suì bù yí zhèn

时朝议亦不允,翼遂不移镇。

shù chū bǔ lín hǎi tài shǒu qiān jiàn wēi jiāng jūn kuài jī nèi shǐ

述出补临海太守,迁建威将军、会稽内史。

lì zhèng qīng sù zhōng rì wú shì

莅政清肃,终日无事。

mǔ yōu qù zhí

母忧去职。

fú què dài yīn hào wèi yáng zhōu cì shǐ jiā zhēng lǔ jiāng jūn

服阕,代殷浩为扬州刺史,加征虏将军。

chū zhì zhǔ bù qǐng huì

初至,主簿请讳。

bào yuē wáng zǔ xiān jūn míng bō hǎi nèi yuǎn jìn suǒ zhī

报曰:“亡祖先君,名播海内,远近所知;

nèi huì bù chū mén yú wú suǒ huì

内讳不出门,余无所讳。

xún jiā zhōng shū jiān gù ràng jīng nián bù bài

”寻加中书监,固让,经年不拜。

fù jiā zhēng lǔ jiāng jūn jìn dū du yáng zhōu xú zhōu zhī láng yá zhū jūn shì wèi jiāng jūn bìng jì yōu píng sì zhōu dà zhōng zhèng cì shǐ rú gù

复加征虏将军,进都督扬州徐州之琅邪诸军事、卫将军、并冀幽平四州大中正,刺史如故。

xún qiān sàn qí cháng shì shàng shū lìng jiāng jūn rú gù

寻迁散骑常侍、尚书令,将军如故。

shù měi shòu zhí bù wéi xū ràng qí yǒu suǒ cí bì yú bù shòu

述每受职,不为虚让,其有所辞,必于不受。

zhì shì zi tǎn zhī jiàn yǐ wéi gù shì yīng ràng

至是,子坦之谏,以为故事应让。

shù yuē rǔ wèi wǒ bù kān yá

述曰:“汝谓我不堪邪?

tǎn zhī yuē fēi yě

”坦之曰:“非也。

dàn kè ràng zì měi shì ěr

但克让自美事耳。

shù yuē jì yún kān hé wéi fù ràng

”述曰:“既云堪,何为复让!

rén yán rǔ shèng wǒ dìng bù jí yě

人言汝胜我,定不及也。

tǎn zhī wèi huán wēn zhǎng shǐ

” 坦之为桓温长史。

wēn yù wèi zi qiú hūn yú tǎn zhī

温欲为子求婚于坦之。

jí huán jiā shěng fù ér shù ài tǎn zhī

及还家省父,而述爱坦之。

suī zhǎng dà yóu bào zhì xī shàng

虽长大,犹抱置膝上。

tǎn zhī yīn yán wēn yì

坦之因言温意。

shù dà nù jù pái xià yuē rǔ jìng chī yá

述大怒,遽排下,曰:“汝竟痴邪!

jù kě wèi wēn miàn ér yǐ nǚ qī bīng yě

讵可畏温面而以女妻兵也。

tǎn zhī nǎi cí yǐ tā gù

”坦之乃辞以他故。

wēn yuē cǐ zūn jūn bù kěn ěr

温曰:“此尊君不肯耳。

suì zhǐ

”遂止。

jiǎn wén dì měi yán shù cái jì bù zhǎng zhí yǐ zhēn shuài biàn dí rén ěr

简文帝每言述才既不长,直以真率便敌人耳。

xiè ān yì tàn měi zhī

谢安亦叹美之。

chū shù jiā pín

初,述家贫。

qiú shì wǎn líng lìng

求试宛陵令。

pō shòu zèng yí

颇受赠遗。

ér xiū jiā jù wèi zhōu sī suǒ jiǎn yǒu yī qiān sān bǎi tiáo

而修家具,为州司所检,有一千三百条。

wáng dǎo shǐ wèi zhī yuē míng fù zhī zǐ bù huàn wú lù qū lín xiǎo xiàn shén bù yí ěr

王导使谓之曰:“名父之子不患无禄,屈临小县,甚不宜耳。

shù dá yuē zú zì dāng zhǐ

”述答曰:“足自当止。

shí rén wèi zhī dá yě

时人未之达也。

bǐ hòu lǚ jū zhōu jùn qīng jié jué lún lù cì jiē sàn zhī qīn gù zhái yǔ jiù wù bù gé yú xī shǐ wéi dāng shí suǒ tàn

”比后屡居州郡,清洁绝伦,禄赐皆散之亲故,宅宇旧物不革于昔,始为当时所叹。

dàn xìng jí wèi lèi

但性急为累。

cháng shí jī zǐ yǐ zhù cì zhī bù dé biàn dà nù zhì dì

尝食鸡子,以箸刺之,不得,便大怒掷地。

jī zi yuán zhuǎn bù zhǐ biàn xià chuáng yǐ jī chǐ tà zhī yòu bù dé

鸡子圆转不止,便下床以屐齿踏之,又不得。

chēn shén duó nèi kǒu zhōng niè pò ér tǔ zhī

瞋甚,掇内口中,啮破而吐之。

jì jī zhòng wèi měi yǐ róu kè wèi yòng

既跻重位,每以柔克为用。

xiè yì xìng cū cháng fèn shù jí yán mà zhī

谢奕性粗,尝忿述,极言骂之。

shù wú suǒ yīng miàn bì ér yǐ jū bàn rì yì qù shǐ fù zuò

述无所应,面壁而已,居半日, 奕去,始复坐。

rén yǐ cǐ chēng zhī

人以此称之。

tài hé èr nián yǐ nián pò xuán chē shàng shū qǐ hái gǔ yuē chén zēng zǔ fù wèi sī kōng chǎng bái jiān yú wén huáng dì yuē xī yǔ nán yáng zōng shì lín gòng wèi dōng gōng guān shǔ

太和二年,以年迫悬车,上疏乞骸骨,曰:“臣曾祖父魏司空昶白笺于文皇帝曰:‘昔与南阳宗世林共为东宫官属。

shì lín shǎo de hǎo míng zhōu lǐ zhān jìng

世林少得好名,州里瞻敬。

jí qí nián lǎo jí jí zì lì kǒng jiàn fèi qì shí rén xián gòng xiào zhī

及其年老,汲汲自励,恐见废弃,时人咸共笑之。

ruò tiān jiǎ qí shòu zhì shì zhī nián bù wéi cǐ gōng pó suō zhī shì

若天假其寿,致仕之年,不为此公婆娑之事。

qíng zhǐ kāng kǎi shēn suǒ bǐ bó

’ 情旨慷慨,深所鄙薄。

suī shì jiān shū nǎi shí xùn jiè

虽是笺书,乃实训诫。

chén tiǎn duān yòu ér yǐ jí huàn lǐ jìng fèi tì

臣忝端右,而以疾患,礼敬废替。

yóu wèi kě yǒu chà lǐ rì fù yī rì ér nián shuāi jí gù yǒng wú fù zhān huá wò zhī qī

犹谓可有差理,日复一日,而年衰疾痼,永无复瞻华幄之期。

qǐ fèng xiān jiè guī lǎo qiū yuán

乞奉先诫,归老丘园。

bù xǔ

” 不许。

shù jìng bù qǐ

述竟不起。

sān nián zú shí nián liù shí liù

三年卒,时年六十六。

chū huán wēn píng luò yáng yì yù qiān dū cháo tíng yōu jù jiāng qiǎn shì zhōng zhǐ zhī

初,桓温平洛阳,议欲迁都,朝廷忧惧,将遣侍中止之。

shù yuē wēn yù yǐ xū shēng wēi cháo tíng fēi shì shí yě

述曰:“温欲以虚声威朝廷,非事实也。

dàn cóng zhī zì wú suǒ zhì

但从之,自无所至。

shì guǒ bù xíng

”事果不行。

yòu yì yù yí luò yáng zhōng jù shù yuē yǒng jiā bù jìng zàn dōu jiāng zuǒ

又议欲移洛阳钟虡,述曰: “永嘉不竞,暂都江左。

fāng dāng dàng píng qū yǔ xuán zhěn jiù jīng

方当荡平区宇,旋轸旧京。

ruò qí bù ěr yi gǎi qiān yuán líng

若其不耳,宜改迁园陵。

bù yīng xiān shì zhōng jù

不应先事钟虡。

wēn jìng wú yǐ duó zhī

”温竟无以夺之。

zhuī zèng shì zhōng piào qí jiāng jūn kāi fǔ shì yuē mù yǐ bì mù dì gǎi yuē jiǎn

追赠侍中、骠骑将军、开府,谥曰穆,以避穆帝,改曰简。

zi tǎn zhī sì

子坦之嗣。

tǎn zhī zì wén dù

坦之字文度。

ruò guàn yǔ xī chāo jù yǒu zhòng míng shí rén wèi zhī yǔ yuē shèng dé jué lún xī jiā bīn jiāng dōng dú bù wáng wén dù

弱冠与郗超俱有重名,时人为之语曰:“盛德绝伦郗嘉宾,江东独步王文度。

jiā bīn chāo xiǎo zì yě

”嘉宾,超小字也。

pú yè jiāng lǐng xuǎn jiāng nǐ wèi shàng shū láng

仆射江[A170]领选,将拟为尚书郎。

tǎn zhī wén yuē zì guò jiāng lái shàng shū láng zhèng yòng dì èr rén hé de yǐ cǐ jiàn nǐ

坦之闻曰: “自过江来,尚书郎正用第二人,何得以此见拟!

suì zhǐ

”[A170]遂止。

jiǎn wén dì wèi fǔ jūn jiāng jūn pì wèi yuàn

简文帝为抚军将军,辟为掾。

lèi qiān cān jūn cóng shì zhōng láng réng wèi sī mǎ jiā sàn qí cháng shì

累迁参军、从事中郎,仍为司马,加散骑常侍。

chū wèi dà sī mǎ huán wēn zhǎng shǐ

出为大司马桓温长史。

xún yǐ fù yōu qù zhí fú què

寻以父忧去职,服阕。

zhēng bài shì zhōng xí fù jué

征拜侍中,袭父爵。

shí zú shì hán chàng táo zhī guī shǒu yún shī niú gù pàn

时卒士韩怅逃之归首,云“失牛故叛。

yǒu sī hé chàng tōu niú kǎo lüě fú zuì

” 有司劾怅偷牛,考掠服罪。

tǎn zhī yǐ wéi chàng shù shēn zì guī ér fǎ wài jiā zuì xiè dài shī niú shì huò kě shù jiā zhī mù shí lǐ yǒu zì wū yi fù zuì yí cóng qīng zhī lì suì yǐ jiàn yuán

坦之以为怅束身自归,而法外加罪,懈怠失牛,事或可恕,加之木石,理有自诬,宜附罪疑从轻之例,遂以见原。

hǎi xī gōng fèi lǐng zuǒ wèi jiāng jūn

海西公废,领左卫将军。

tǎn zhī yǒu fēng gé yóu fēi shí sú fàng dàng bù dūn rú jiào pō shàng xíng míng xué zhe fèi zhuāng lùn yuē

坦之有风格,尤非时俗放荡,不敦儒教,颇尚刑名学,著《废庄论》曰:

xún qīng chēng zhuāng zi bì yú tiān ér bù zhī rén yáng xióng yì yuē zhuāng zhōu fàng dàng ér bù fǎ hé yàn yún zhōu zhuāng qū fàng xuán xū ér bù zhōu hu shí biàn

荀卿称庄子“蔽于天而不知人”,扬雄亦曰“庄周放荡而不法”,何晏云“鬻庄躯,放玄虚,而不周乎时变”。

sān xián zhī yán yuǎn yǒu dāng hu

三贤之言,远有当乎!

fu dú gòu zhī chàng chàng xū ér mò hé

夫独构之唱,唱虚而莫和;

wú gǎn zhī zuò yì piān ér yòng guǎ

无感之作,义偏而用寡。

dòng rén yóu yú jiān wàng yìng wù zài hu wú xīn

动人由于兼忘,应物在乎无心。

kǒng fù fēi bù tǐ yuǎn yǐ tǐ yuǎn gù yòng jìn

孔父非不体远,以体远故用近;

yán zǐ qǐ bù jù dé yǐ dé bèi gù yīng jiào

颜子岂不具德,以德备故膺教。

hú wéi qí rán zāi

胡为其然哉?

bù huò yǐ ér rán yě

不获已而然也。

fu zì zú zhě guǎ gù lǐ xuán yú xī nóng

夫自足者寡,故理悬于羲农;

xùn jiào zhě zhòng gù yì shēn yú sān dài

徇教者众,故义申于三代。

dào xīn wéi wēi rén xīn wéi wēi chuī wàn bù tóng shú zhī zhèng shì

道心惟微,人心惟危, 吹万不同,孰知正是!

suī shǒu yáng zhī qíng sān chù zhī zhì mó dǐng zhī gān luò máo zhī ài kū gǎo zhī shēng fù shí zhī sǐ gé zhū zhōng yōng wèi rù hu dào ér kuàng xià sī zhě hu

虽首阳之情,三黜之智,摩顶之甘,落毛之爱,枯槁之生, 负石之死,格诸中庸,未入乎道,而况下斯者乎!

xiān wáng zhī rén qíng zhī nán sì jù wéi xíng yǐ zhì sòng dào sī chè zhī yí huǐ shěn chǐ dài zhī suǒ yuán gù táo zhù qún shēng móu zhī wèi zhào měi shè qí qì ér wèi jié yān

先王知人情之难肆,惧违行以致讼,悼司彻之贻悔,审褫带之所缘,故陶铸群生,谋之未兆,每摄其契,而为节焉。

shǐ fu dūn lǐ yǐ chóng huà rì yòng yǐ chéng sú chéng cún ér yá wàng lì sǔn ér jìng xi chéng gōng suì shì bǎi xìng jiē yuē wǒ zì rán

使夫敦礼以崇化,日用以成俗,诚存而邪忘,利损而竞息,成功遂事,百姓皆曰我自然。

gài shàn àn zhě wú guài gù suǒ yù ér wú zhì zhí dào yǐ lí sú shú yú yú bù dá

盖善暗者无怪,故所遇而无滞,执道以离俗,孰逾于不达!

yǔ dào ér shī qí wèi zhě fēi qí dào yě

语道而失其为者, 非其道也;

biàn dé ér yǒu qí wèi zhě fēi qí dé yě

辩德而有其位者,非其德也。

yán mò suǒ wèi jiū kuàng yáng zhī yǐ wéi fēng hu

言默所未究,况扬之以为风乎!

qiě jí háo yǐ xún yú xiǎng bǐ zhī wǒ tóng

且即濠以寻鱼,想彼之我同;

tuī xiǎn yǐ qiú yǐn lǐ de ér qíng mèi

推显以求隐,理得而情昧。

ruò fú zhuāng shēng zhě wàng dà tíng ér fǔ qì yǎng mí gāo yú bù zú jì jī xiǎng yú sān piān hèn wǒ huái zhī wèi jǐn qí yán guǐ jué qí yì huī dàn

若夫庄生者,望大庭而抚契,仰弥高于不足,寄积想于三篇,恨我怀之未尽,其言诡谲,其义恢诞。

jūn zǐ nèi yìng

君子内应。

cóng wǒ yóu fāng zhī wài zhòng rén yīn jiè zhī yǐ wéi bì báo zhī zī

从我游方之外,众人因藉之,以为弊薄之资。

rán zé tiān xià zhī shàn rén shǎo bù shàn rén duō zhuāng zi zhī lì tiān xià yě shǎo hài tiān xià yě duō

然则天下之善人少,不善人多,庄子之利天下也少,害天下也多。

gù yuē lǔ jiǔ báo ér hán dān wéi zhuāng shēng zuò ér fēng sú tuí

故曰鲁酒薄而邯郸围,庄生作而风俗颓。

lǐ yǔ fú yún jù zhēng wěi yǔ lì dàng bìng sì rén yǐ kè jǐ wèi chǐ shì yǐ wú cuò wèi tōng shí wú lǚ dé zhī yù sú yǒu dǎo yì zhī qiān

礼与浮云俱征, 伪与利荡并肆,人以克己为耻,士以无措为通,时无履德之誉,俗有蹈义之愆。

zhòu yǔ shǎng fá bù kě yǐ zào cì lǚ chēng wú wéi bù kě yǔ shì biàn

骤语赏罚不可以造次,屡称无为不可与适变。

suī kě yòng yú tiān xià bù zú yǐ yòng tiān xià rén

虽可用于天下,不足以用天下人。

xī hàn yīn zhàng rén xiū hùn dùn zhī shù kǒng zǐ yǐ wéi shi qí yī bù shí qí èr

昔汉阴丈人修浑沌之术,孔子以为识其一不识其二。

zhuāng shēng zhī dào wú nǎi lèi hū

庄生之道,无乃类乎!

yǔ fu rú yú zhī qì hé shū jiān zāi

与夫如愚之契,何殊间哉!

ruò fú lì ér bù hài tiān zhī dào yě

若夫利而不害,天之道也;

wèi ér bù zhēng shèng zhī dé yě

为而不争,圣之德也。

qún fāng suǒ zī ér mò zhī shuí shì zài rú ér fēi rú fēi dào ér yǒu dào

群方所资而莫知谁氏,在儒而非儒,非道而有道。

mí guàn jiǔ liú xuán tóng bǐ wǒ wàn wù yòng zhī ér bù jì wěi pǐ rì xīn ér bù xiǔ xī wú kǒng lǎo gù yǐ yán zhī yǐ

弥贯九流,玄同彼我,万物用之而不既, 亹癖日新而不朽,昔吾孔老固已言之矣。

yòu lǐng běn zhōu dà zhōng zhèng

又领本州大中正。

jiǎn wén dì lín bēng zhào dà sī mǎ wēn yī zhōu gōng jū shè gù shì

简文帝临崩,诏大司马温依周公居摄故事。

tǎn zhī zì chí zhào rù yú dì qián huǐ zhī

坦之自持诏入, 于帝前毁之。

dì yuē tiān xià tǎng lái zhī yùn qīng hé suǒ xián

帝曰:“天下,傥来之运,卿何所嫌!

tǎn zhī yuē tiān xià xuān yuán zhī tiān xià bì xià hé de zhuān zhī

”坦之曰:“天下,宣元之天下,陛下何得专之!

dì nǎi shǐ tǎn zhī gǎi zhào yān

”帝乃使坦之改诏焉。

wēn hōng tǎn zhī yǔ xiè ān gòng fǔ yòu zhǔ qiān zhōng shū lìng lǐng dān yáng yǐn

温薨,坦之与谢安共辅幼主,迁中书令,领丹阳尹。

é shòu dū du xú yǎn qīng sān zhōu zhū jūn shì běi zhōng láng jiàng xú yǎn èr zhōu cì shǐ zhèn guǎng líng

俄授都督徐兖青三州诸军事、北中郎将、徐兖二州刺史,镇广陵。

jiāng zhī zhèn shàng biǎo yuē

将之镇,上表曰:

chén wén rén jūn zhī dào yǐ xiào jìng wèi běn lín yù sì hǎi yǐ wěi rèn wèi guì

臣闻人君之道以孝敬为本,临御四海以委任为贵。

gōng shùn wú wéi zé shèng dé rì xīn

恭顺无为,则盛德日新;

qīn zhàng xián néng zé zhèng dào yōng mù

亲杖贤能,则政道邕睦。

xī zhōu chéng hàn zhāo bìng yǐ yòu nián zuǎn chéng dà tǒng

昔周成、汉昭,并以幼年纂承大统。

dāng shí tiān xià wèi wèi wú nán zhōng néng xiǎn yáng zǔ kǎo bǎo ān shè jì gài zūn zūn qīn qīn xìn nà dà chén zhī suǒ zhì yě

当时天下未为无难,终能显扬祖考,保安社稷,盖尊尊亲亲,信纳大臣之所致也。

fú wéi bì xià dàn qí xiù zhī zī bǐng shēng zhī zhī liàng chūn qiū shàng fù shè dào wèi guǎng fāng xū xùn dǎo yǐ chéng tiān dé

伏维陛下诞奇秀之姿,禀生知之量,春秋尚富,涉道未广,方须训导以成天德。

huáng tài hòu rén shū zhī tǐ guò yú sān mǔ xiān dì fèng shì jī nián měi chēng shèng míng

皇太后仁淑之体,过于三母,先帝奉事积年,每称圣明。

chén yuàn fèng shì zhī xīn biàn dāng zì tóng xiào zōng

臣愿奉事之心,便当自同孝宗;

tài hòu cí ài zhī lóng yì bù bì yì suǒ shēng

太后慈爱之隆,亦不必异所生。

láng yá wáng yú yáo zhǔ jí zhū huáng nǚ yi zhāo xī dìng xǐng chéng shòu jiào huì dǎo xí yí xíng yǐ chéng jǐng yǎng gōng jìng zhī měi bù kě yǐ shǔ fēi zhì qīn zì wèi shū yí

琅邪王、余姚主及诸皇女,宜朝夕定省,承受教诲,导习仪刑,以成景仰恭敬之美,不可以属非至亲,自为疏疑。

xī sù zǔ bēng cú chéng kāng yòu chōng shì wú dà xiǎo bì zī chéng xiàng dǎo suǒ yǐ kè jiù shèng dé shí cǐ zhī yóu jīn pú yè chén ān zhōng jūn chén chōng rén wàng jù zhān shè jì zhī chén

昔肃祖崩殂, 成康幼冲,事无大小,必谘丞相导,所以克就圣德,实此之由,今仆射臣安、中军臣冲,人望具瞻,社稷之臣。

qiě shòu yù xiān dì chóu móu qiǎn quǎn bìng zhì jié zhōng zhēn jìn xīn jìn lì guī chéng bì xià yǐ bào xiān dì

且受遇先帝,绸缪缱绻,并志竭忠贞,尽心尽力,归诚陛下,以报先帝。

yú wèi zhōu xuán jǔ dòng

愚谓周旋举动。

jiē yīng zī cǐ èr chén

皆应谘此二臣。

èr chén zhī yú bì xià zé zhōu zhī dàn shì hàn zhī huò guāng xiǎn zōng zhī yú wáng dǎo

二臣之于陛下,则周之旦奭, 汉之霍光,显宗之于王导。

chōng suī zài wài lù bù yún yuǎn shì róng xìn sù bì yi cān xiáng rán hòu qíng tīng huò jǐn zhù shì kě bì

冲虽在外,路不云远,事容信宿,必宜参详,然后情听获尽,庶事可毕。

yòu tiān tīng suī cōng bù qǐ bù guǎng

又天听虽聪,不启不广;

qún qíng suī zhōng bù yǐn bù jìn

群情虽忠,不引不尽。

yi shù yǐn shì chén xún qiú dǎng yán

宜数引侍臣,询求谠言。

píng yì zhī shì yǒu dào zhī zhǔ yóu shàng jiè jù rì zè bù juàn

平易之世,有道之主犹尚诫惧,日昃不倦;

kuàng jīn jiān nán lǐ jǐn lǜ jīng ān wēi zǔ zōng zhī jī xì zhī bì xià bù kě bù jīng xīn wu dào yǐ shēn xiān dì yáo shùn zhī fēng

况今艰难理尽,虑经安危,祖宗之基系之陛下,不可不精心务道,以申先帝尧舜之风。

kě bù jìng xiū zhì dé yǐ bǎo xuān yuán tiān de zhī zuò

可不敬修至德,以保宣元天地之祚?

biǎo zòu dì nà zhī

表奏,帝纳之。

chū xiè ān ài hào shēng lǜ qī gōng zhī cǎn shì fèi jì lè pō yǐ chéng sú

初,谢安爱好声律,期功之惨,示废妓乐颇,以成俗。

tǎn zhī fēi ér kǔ jiàn zhī

坦之非而苦谏之。

ān yí tǎn zhī shū yuē zhī jūn sī xiāng ài xī zhī zhì

安遗坦之书曰:“知君思相爱惜之至。

pū suǒ qiú zhě shēng wèi chēng qíng yì wú suǒ bù kě wèi qīng fù yǐ zì yú ěr

仆所求者声,谓称情义,无所不可为,卿复以自娱耳。

ruò jié guǐ jì chóng shì jiào fēi suǒ nǐ yì yì fēi suǒ xiè

若絜轨迹,崇世教,非所拟议,亦非所屑。

cháng wèi jūn cū de bǐ qù zhě yóu wèi wù zhī háo shàng xié

常谓君粗得鄙趣者,犹未悟之濠上邪!

gù zhī mò nì wèi yì wéi rén

故知莫逆,未易为人。

tǎn zhī dá yuē jù jūn yǎ zhǐ cǐ shì chéng xīn ér xíng dú wǎng zhī měi rán kǒng fēi dà yá zhōng yōng zhī wèi

”坦之答曰:“具君雅旨,此是诚心而行,独往之美, 然恐非大雅中庸之谓。

yì zhě yǐ wéi rén zhī tǐ yùn yóu qì zhī fāng yuán fāng yuán bù kě cuò yòng tǐ yùn qǐ kě yì chù

意者以为人之体韵犹器之方圆,方圆不可错用,体韵岂可易处!

gè shùn qí fāng yǐ hóng qí yè zé suì hán zhī gōng bì yǒu chéng yǐ

各顺其方,以弘其业,则岁寒之功必有成矣。

shí wú zǐ shǎo lì dé xíng tǐ yì yān yǔn jiā yǐ lìng de yōu yóu zì jū qiān yuē zhī tán xián yǐ qǐng yuǎn xiāng xǔ zhì yú cǐ shì shí yǒu yí yān

实吾子少立德行,体议淹允,加以令地,优游自居,佥曰之谈,咸以请远相许,至于此事,实有疑焉。

gōng sī èr sān mò jiàn qí kě

公私二三, 莫见其可。

yǐ cǐ wéi háo shàng wù zhī zhě dé wú xiān hu

以此为濠上,悟之者得无鲜乎!

qiě tiān xià zhī bǎo gù wèi tiān xià suǒ xī tiān xià zhī suǒ fēi hé wéi bù kě yǐ tiān xià wèi xīn hu

且天下之宝,故为天下所惜,天下之所非,何为不可以天下为心乎?

xiǎng jūn xìng fù sān sī

想君幸复三思。

shū wǎng fǎn shù sì ān jìng bù cóng

”书往反数四,安竟不从。

tǎn zhī yòu cháng yǔ yīn kāng zǐ shū lùn gōng qiān zhī yì yuē

坦之又尝与殷康子书论公谦之义曰:

fu tiān dào yǐ wú sī chéng míng èr yí yǐ zhì gōng lì dé

夫天道以无私成名,二仪以至公立德。

lì dé cún hu zhì gōng gù wú qīn ér fēi lǐ

立德存乎至公,故无亲而非理;

chéng míng zài hu wú sī gù zài dāng ér wàng wǒ

成名在乎无私,故在当而忘我。

cǐ tiān dì suǒ yǐ chéng gōng shèng rén suǒ yǐ jì huà yóu sī lùn zhī gōng dào tǐ yú zì rán gù lǐ tài ér yù jiàng

此天地所以成功,圣人所以济化,由斯论之,公道体于自然,故理泰而愈降;

qiān yì shēng yú bù zú gù shí bì ér yì zhe

谦义生于不足,故时弊而义著。

gù dà yǔ jiù yáo chēng gōng yán huì ér chéng míng yú bǐ mèng fǎn fàn xiè diàn jūn hòu rù ér quán shēn yú cǐ

故大禹、咎繇称功言惠而成名于彼,孟反、范燮殿军后入而全身于此。

cóng cǐ guān zhī zé qiān gōng zhī yì gù yǐ shū yǐ

从此观之,则谦公之义固以殊矣。

fu wù zhī suǒ měi jǐ bù kě shōu

夫物之所美,己不可收;

rén zhī suǒ guì wǒ bù kě qǔ

人之所贵,我不可取。

chéng huàn rén è qí shàng zhòng bù kě gài gù jūn zǐ jū zhī ér měi jiā sǔn yān

诚患人恶其上,众不可盖,故君子居之,而每加损焉。

lóng míng zài yú jiǎo fá ér bù zài yú qī dāng nì jì zài yú wéi xiǎn ér bù zài yú qiú shì

隆名在于矫伐,而不在于期当,匿迹在于违显,而不在于求是。

yú shì qiān guāng zhī yì yǔ jīn jìng ér jù shēng bēi yì zhī yì yǔ kuā fá ér bìng jìn

于是谦光之义与矜竞而俱生,卑挹之义与夸伐而并进。

yóu qīn yù shēng yú bù zú wèi ruò bù zhī zhī yǒu yú

由亲誉生于不足,未若不知之有余;

liáng yào xiào yú chōu jí wèi ruò wú bìng zhī wèi guì yě

良药效于瘳疾,未若无病之为贵也。

fu qián dào què rán shì rén yì yǐ

夫乾道确然,示人易矣;

kūn dào guì rán shì rén jiǎn yǐ

坤道贵然,示人简矣。

èr xiàng xiǎn yú wàn wù liǎng dé zhāng yú qún shēng qǐ jiǎo wǎng guò zhí ér shī qí suǒ zāi

二象显于万物,两德彰于群生,岂矫枉过直而失其所哉!

yóu cǐ guān zhī zé dà tōng zhī dào gōng tǎn yú tiān dì qiān fá zhī yì xiǎn jié yú rén shì

由此观之,则大通之道公坦于天地,谦伐之议险崨于人事。

jīn cún gōng ér fèi qiān zé zì fá zhě tuō zhì gōng yǐ shēng xián zì měi zhě yīn cún dǎng yǐ zhì huò

今存公而废谦,则自伐者托至公以生嫌,自美者因存党以致惑。

cǐ wáng shēng suǒ wèi tóng mào ér shí yì bù kě bù chá zhě yě rán lǐ bì yǒu gēn jiào yì yǒu zhǔ

此王生所谓同貌而实异,不可不察者也,然理必有根,教亦有主。

gǒu tàn qí gēn zé xuán zhǐ zì xiǎn

苟探其根,则玄指自显;

ruò xún qí mò bì wú bù zhì

若寻其末,弊无不至。

qǐ kě yǐ xián shì ér yí zhì gōng bì tān ér wàng yú liàng zāi

岂可以嫌似而疑至公,弊贪而忘于谅哉!

kāng zi jí yuán hóng bìng yǒu yí nán tǎn zhī biāo zhāng zhì jù yī yī shēn ér shì zhī mò bù yàn fú

康子及袁宏并有疑难,坦之标章擿句,一一申而释之,莫不厌服。

yòu kǒng yán zhe tōng gé lùn tǎn zhī yǔ shū zàn měi zhī

又孔严著 《通葛论》,坦之与书赞美之。

qí zhōng gōng kāng kǎi biāo míng xián shèng jiē cǐ lèi yě

其忠公慷慨,标明贤胜,皆此类也。

chū tǎn zhī yǔ shā mén zhú fǎ shī shén hòu měi gòng lùn yōu míng bào yìng

初,坦之与沙门竺法师甚厚,每共论幽明报应。

biàn yào xiān sǐ zhě dāng bào qí shì

便要先死者当报其事。

hòu jīng nián shī hū lái yún pín dào yǐ sǐ zuì fú jiē bù xū

后经年, 师忽来云:“贫道已死,罪福皆不虚。

wéi dāng qín xiū dào dé yǐ shēng jì shén míng ěr

惟当勤修道德,以升济神明耳。

yán qì bú jiàn

”言讫不见。

tǎn zhī xún yì zú shí nián sì shí liù

坦之寻亦卒,时年四十六。

lín zhōng yǔ xiè ān huán chōng shū yán bù jí sī wéi yōu guó jiā zhī shì cháo yě shén tòng xī zhī

临终,与谢安、桓冲书,言不及私,惟忧国家之事,朝野甚痛惜之。

zhuī zèng ān běi jiāng jūn shì yuē xiàn

追赠安北将军,谥曰献。

yī zhī zì wén shào

祎之字文邵。

shǎo zhī míng shàng xún yáng gōng zhǔ lì zhōng shū shì láng

少知名,尚寻阳公主,历中书侍郎。

nián wèi sān shí ér zú zèng sàn qí cháng shì

年未三十而卒,赠散骑常侍。

tǎn zhī sì zǐ kǎi yú guó bǎo chén

坦之四子:恺、愉、国宝、忱。

kǎi zì mào rén yú zì mào hé bìng shǎo jiàn qīng jiē

恺字茂仁,愉字茂和,并少践清阶。

kǎi xí fù jué yú shāo qiān piào qí sī mǎ jiā fǔ guó jiāng jūn

恺袭父爵,愉稍迁骠骑司马,加辅国将军。

kǎi tài yuán mò wèi shì zhōng lǐng yòu wèi jiāng jūn duō suǒ xiàn tì

恺太元末为侍中,领右卫将军,多所献替。

xiōng dì guì shèng dāng shí mò bǐ

兄弟贵盛,当时莫比。

jí wáng gōng děng tǎo guó bǎo kǎi yú bìng qǐng jiě zhí

及王恭等讨国宝,恺、愉并请解职。

yǐ yǔ guó bǎo yì shēng yòu sù bù xié gù de miǎn huò

以与国宝异生,又素不协,故得免祸。

guó bǎo jì sǐ chū kǎi wèi wú jùn nèi shǐ yú wèi jiāng zhōu cì shǐ dū du yù zhōu sì jùn fǔ guó jiāng jūn jiǎ jié

国宝既死,出恺为吴郡内史,愉为江州刺史、都督豫州四郡、辅国将军、假节。

wèi jǐ zhēng kǎi wèi dān yáng yǐn

未几, 征恺为丹阳尹。

jí huán xuán děng zhì jiāng níng kǎi lìng bīng shǒu shí tou

及桓玄等至江宁,恺令兵守石头。

é ér xuán děng zǒu fù wèi wú jùn

俄而玄等走,复为吴郡。

bìng zú zhuī zèng tài cháng

病卒, 追赠太常。

yú zhì zhèn wèi jǐ yīn zhòng kān huán xuán yáng quán qī jǔ bīng yìng wáng gōng chéng liú yǎn zhì

愉至镇,未几,殷仲堪、桓玄、杨佺期举兵应王恭,乘流奄至。

yú jì wú bèi huáng jù bēn lín chuān wèi xuán suǒ de

愉既无备,惶遽奔临川,为玄所得。

xuán méng yú xún yáng yǐ yú zhì tán suǒ yú shén chǐ zhī

玄盟于寻阳,以愉置坛所,愉甚耻之。

jí shì jiě chú kuài jī nèi shǐ

及事解,除会稽内史。

xuán cuàn wèi yǐ wéi shàng shū pú yè

玄篡位,以为尚书仆射。

liú yù yì qí jiàn jiā qián jiāng jūn

”刘裕义旗建,加前将军。

yú jì huán shì xù fù zǐ chǒng guì yòu cháng qīng wǔ liú yù xīn bù zì ān qián jié sī zhōu cì shǐ wēn xiáng móu zuò luàn shì xiè bèi zhū zǐ sūn shí yú rén jiē fú fǎ

愉既桓氏婿,父子宠贵,又尝轻侮刘裕,心不自安,潜结司州刺史温详,谋作乱,事泄,被诛,子孙十余人皆伏法。

guó bǎo shǎo wú shì cāo bù xiū lián yú

国宝少无士操,不修廉隅。

fù fù xiè ān è qí qīng cè měi yì ér bù yòng

妇父谢安恶其倾侧,每抑而不用。

chú shàng shū láng

除尚书郎。

guó bǎo yǐ zhōng xīng gāo yú zhī zú wéi zuò lì bù bù wéi yú cáo láng shén yuàn wàng gù cí bù bài

国宝以中兴膏腴之族,惟作吏部,不为余曹郎,甚怨望,固辞不拜。

cóng mèi wèi kuài jī wáng dào zi fēi yóu shì yǔ dào zǐ yóu chù suì jiān huǐ ān yān

从妹为会稽王道子妃,由是与道子游处,遂间毁安焉。

jí dào zǐ fǔ zhèng yǐ wéi mì shū chéng

及道子辅政,以为秘书丞。

é qiān láng yá nèi shǐ lǐng táng yì tài shǒu jiā fǔ guó jiāng jūn

俄迁琅邪内史,领堂邑太守,加辅国将军。

rén bǔ shì zhōng qiān zhōng shū lìng zhōng lǐng jūn yǔ dào zǐ chí wēi quán shān dòng nèi wài

人补侍中,迁中书令、中领军,与道子持威权,扇动内外。

zhōng shū láng fàn níng guó bǎo jiù yě rú yǎ fāng zhí jí qí ē yú quàn xiào wǔ dì chù zhī

中书郎范宁,国宝舅也,儒雅方直,疾其阿谀,劝孝武帝黜之。

guó bǎo nǎi shǐ chén jùn yuán yuè zhī yīn ní zhī miào yīn zhì shū yǔ tài zǐ mǔ chén shū yuàn shuō guó bǎo zhōng jǐn yi jiàn qīn xìn

国宝乃使陈郡袁悦之因尼支妙音致书与太子母陈淑媛,说国宝忠谨,宜见亲信。

dì zhī zhī tuō yǐ tā zuì shā yuè zhī

帝知之,托以他罪杀悦之。

guó bǎo dà jù suì yīn dào zǐ zèn huǐ níng níng yóu shì chū wèi yù zhāng tài shǒu

国宝大惧,遂因道子谮毁宁,宁由是出为豫章太守。

jí dì chén zú guó bǎo zì biǎo qiú jiě zhí yíng mǔ

及弟忱卒,国宝自表求解职迎母。

bìng bēn chén sàng

并奔忱丧。

zhào tè cì jiǎ ér pán huán bù shí jìn fā wèi yù shǐ zhōng chéng zhě càn suǒ zòu

诏特赐假,而盘桓不时进发,为御史中丞褚粲所奏。

guó bǎo jù zuì yī nǚ zǐ yī tuō wèi wáng jiā bì yì dào zǐ gào qí shì

国宝惧罪,衣女子衣,托为王家婢, 诣道子告其事。

dào zǐ yán zhī yú dì gù de yuán

道子言之于帝,故得原。

hòu piào qí cān jūn wáng huī qǐng guó bǎo tóng yàn guó bǎo sù jiāo guì shǐ jiǔ nù shàng shū zuǒ chéng zǔ tái zhī rǎng mèi dà hū yǐ pán zhǎn yuè qì zhì tái zhī tái zhī bù gǎn yán fù wèi càn suǒ dàn

后骠骑参军王徽请国宝同宴,国宝素骄贵使酒,怒尚书左丞祖台之,攘袂大呼,以盘盏乐器掷台之,台之不敢言,复为粲所弹。

zhào yǐ guó bǎo zòng sì qíng xìng shén bù kě zhǎng tái zhī nuò ruò fēi jiān sī tǐ bìng zuò miǎn guān

诏以国宝纵肆情性,甚不可长,台之懦弱,非监司体,并坐免官。

qǐng zhī fù zhí yù jiāo jiǎn bù zūn fǎ dù

顷之,复职, 愈骄蹇不遵法度。

qǐ zhāi móu qīng shǔ diàn dì è qí jiàn chǐ

起斋侔清暑殿,帝恶其僭侈。

guó bǎo jù suì chǎn mèi yú dì ér pō shū dào zi

国宝惧,遂谄媚于帝,而颇疏道子。

dào zǐ dà nù cháng yú nèi xǐng miàn zé guó bǎo yǐ jiàn zhì zhī jiù hǎo jǐn yǐ

道子大怒,尝于内省面责国宝,以剑掷之,旧好尽矣。

shì shí wáng yā yì yǒu chǒng jiàn wáng xún yú dì

是时王雅亦有宠,荐王珣于帝。

dì yè yǔ guó bǎo jí yǎ yàn dì wēi yǒu jiǔ lìng zhào xún jiāng zhì guó bǎo zì zhī cái chū xún xià kǒng zhì qīng qí chǒng yīn yuē wáng xún dāng jīn míng liú bù kě yǐ jiǔ sè jiàn

帝夜与国宝及雅宴,帝微有酒,令召珣,将至, 国宝自知才出珣下,恐至,倾其宠,因曰:“王珣当今名流,不可以酒色见。

dì suì zhǐ ér yǐ guó bǎo wèi zhōng

”帝遂止,而以国宝为忠。

jiāng nà guó bǎo nǚ wèi láng yá wáng fēi wèi hūn ér dì bēng

将纳国宝女为琅邪王妃,未婚,而帝崩。

ān dì jí wèi guó bǎo fù shì dào zǐ jìn cóng zǔ dì xù wèi láng yá nèi shǐ yì yǐ nìng xié jiàn zhī

安帝即位,国宝复事道子,进从祖弟绪为琅邪内史,亦以佞邪见知。

dào zǐ fù huò zhī yǐ wèi xīn fù bìng wéi shí zhī suǒ jí

道子复惑之,倚为心腹,并为时之所疾。

guó bǎo suì cān guǎn cháo quán wēi zhèn nèi wài

国宝遂参管朝权,威震内外。

qiān shàng shū zuǒ pú yè

迁尚书左仆射。

lǐng xuǎn jiā hòu jiāng jūn dān yáng yǐn dào zǐ xī yǐ dōng gōng bīng pèi zhī

领选, 加后将军、丹阳尹,道子悉以东宫兵配之。

shí wáng gōng yǔ yīn zhòng kān bìng yǐ cái qì gè jū míng fān

时王恭与殷仲堪并以才器,各居名籓。

gōng è dào zi guó bǎo luàn zhèng lǚ yǒu yōu guó zhī yán

恭恶道子、国宝乱政,屡有忧国之言。

dào zǐ děng yì shēn jì dàn zhī jiāng móu qù qí bīng

道子等亦深忌惮之,将谋去其兵。

wèi jí xíng ér gōng xí zhì yǐ tǎo guó bǎo wèi míng guó bǎo huáng jù bù zhī suǒ wéi

未及行,而恭檄至,以讨国宝为名,国宝惶遽不知所为。

xù shuō guó bǎo lìng jiáo dào zǐ mìng zhào wáng xún chē yìn shā zhī yǐ chú qún wàng yīn xié zhǔ xiāng yǐ tǎo zhū hóu

绪说国宝,令矫道子命,召王珣、车胤杀之,以除群望,因挟主相以讨诸侯。

guó bǎo xǔ zhī

国宝许之。

xún yìn jì zhì ér bù gǎn hài fǎn wèn jì yú xún

珣、胤既至,而不敢害,反问计于珣。

xún quàn guó bǎo fàng bīng quán yǐ yíng gōng guó bǎo xìn zhī

珣劝国宝放兵权以迎恭,国宝信之。

yǔ zài xún chuán

语在《珣传》。

yòu wèn jì yú yìn yìn yuē nán běi tóng jǔ ér jīng zhōu wèi zhì ruò cháo tíng qiǎn jūn gōng bì chéng shǒu

又问计于胤,胤曰:“南北同举,而荆州未至,若朝廷遣军,恭必城守。

xī huán gōng wéi shòu yáng mí shí nǎi kè

昔桓公围寿阳,弥时乃克。

ruò jīng chéng wèi bá ér shàng liú yǎn zhì jūn jiāng hé yǐ dài zhī

若京城未拔,而上流奄至,君将何以待之?

guó bǎo yóu jù suì shàng shū jiě zhí yì què dài zuì

”国宝尤惧,遂上疏解职,诣阙待罪。

jì ér huǐ zhī zuò chēng zhào fù qí běn guān yù shōu qí bīng jù wáng gōng

既而悔之,祚称诏复其本官,欲收其兵距王恭。

dào zǐ jì bù néng jù zhū hóu yù wěi zuì guó bǎo nǎi qiǎn qiáo wáng shàng zhī shōu guó bǎo fù tíng wèi cì sǐ bìng zhǎn xù yú shì

道子既不能距诸侯,欲委罪国宝,乃遣谯王尚之收国宝,付廷尉,赐死,并斩绪于市。

yǐ xiè wáng gōng

以谢王恭。

guó bǎo tān zòng jù liǎn bù zhī jì jí hòu fáng jì qiè yǐ bǎi shù tiān xià zhēn wán chōng mǎn qí shì

国宝贪纵聚敛,不知纪极,后房伎妾以百数,天下珍玩充满其室。

jí wáng gōng fú fǎ zhào zhuī fù guó bǎo běn guān

及王恭伏法,诏追复国宝本官。

yuán xìng chū huán xuán dé zhì biǎo xǐ qí jiā shǔ yú jiāo zhōu

元兴初,桓玄得志,表徙其家属于交州。

chén zì yuán dá

忱字元达。

ruò guàn zhī míng yǔ wáng gōng wáng xún jù liú yù yī shí

弱冠知名,与王恭、王珣俱流誉一时。

lì wèi piào qí zhǎng shǐ

历位骠骑长史。

cháng zào qí jiù fàn níng yǔ zhāng xuán xiāng yù níng shǐ yǔ xuán yǔ

尝造其舅范宁,与张玄相遇,宁使与玄语。

xuán zhèng zuò liǎn rèn dài qí yǒu fā chén jìng bù yǔ yán xuán shī wàng biàn qù

玄正坐敛衽,待其有发,忱竟不与言,玄失望便去。

níng ràng chén yuē zhāng xuán wú zhōng zhī xiù hé bù yǔ yǔ

宁让忱曰:“张玄,吴中之秀,何不与语?

chén xiào yuē zhāng zǔ xī yù xiāng shí zì kě jiàn yì

”忱笑曰:“张祖希欲相识,自可见诣。

níng wèi yuē qīng fēng liú jùn wàng zhēn hòu lái zhī xiù

” 宁谓曰:“卿风流隽望,真后来之秀。

chén yuē bù yǒu cǐ jiù yān yǒu cǐ shēng

”忱曰:“不有此舅,焉有此甥!

jì ér níng shǐ bào xuán xuán shù dài zào zhī shǐ wèi bīn zhǔ

”既而宁使报玄,玄束带造之,始为宾主。

tài yuán zhōng chū wèi jīng zhōu cì shǐ dū du jīng yì níng sān zhōu jūn shì jiàn wǔ jiàng jūn jiǎ jié

太元中,出为荆州刺史、都督荆益宁三州军事、建武将军、假节。

chén zì shì cái qì fàng jiǔ dàn jié mù wáng chéng zhī wéi rén yòu nián shào jū fāng bó zhī rèn tán zhě yōu zhī

忱自恃才气, 放酒诞节,慕王澄之为人,又年少居方伯之任,谈者忧之。

jí zhèn jīng zhōu wēi fēng sù rán shū de wù hé

及镇荆州,威风肃然, 殊得物和。

huán xuán shí zài jiāng líng jì qí běn guó

桓玄时在江陵,既其本国。

qiě yì yè gù yì cháng yǐ cái xióng jià wù

且奕叶故义,常以才雄驾物。

chén měi cái yì zhī

忱每裁抑之。

xuán cháng yì chén tōng rén wèi chū chéng yú zhí jìn

玄尝诣忱,通人未出,乘轝直进。

chén duì xuán biān mén gàn xuán nù qù zhī chén yì bù liú

忱对玄鞭门干,玄怒,去之,忱亦不留。

cháng shuò rì jiàn kè zhàng wèi shén shèng xuán yán yù liè jiè shù bǎi rén chén xī gěi zhī

尝朔日见客,仗卫甚盛,玄言欲猎,借数百人,忱悉给之。

xuán dàn ér fú yān

玄惮而服焉。

xìng rèn láo bù jū mò nián yóu shì jiǔ yī yǐn lián yuè bù xǐng huò luǒ tǐ ér yóu měi huan sān rì bù tàn biàn jué xíng shén bù xiāng qīn

性任达不拘,末年尤嗜酒,一饮连月不醒,或裸体而游,每欢三日不叹,便觉形神不相亲。

fù fù cháng yǒu cǎn chén chéng zuì diào zhī fù fù tòng kū chén yǔ bīn kè shí xǔ rén lián bì bèi fā luǒ shēn ér rù rào zhī sān bì bǎi ér chū

妇父尝有惨,忱乘醉吊之,妇父恸哭,忱与宾客十许人,连臂被发裸身而入,绕之三币百而出。

qí suǒ xíng duō cǐ lèi

其所行多此类。

shù nián zú guān zhuī zèng yòu jiāng jūn shì yuē mù

数年卒官,追赠右将军,谥曰穆。

suí zì yàn yóu

绥字彦猷。

shǎo yǒu měi chēng hòu zì jīn mài shí bǐ ér wú xíng

少有美称,厚自矜迈,实鄙而无行。

yú wèi yīn huán suǒ bǔ suí wèi cè cún wáng zài dōu yǒu yōu sè jū chǔ yǐn shí měi shì biǎn jiàng shí rén měi wèi wéi shì shǒu xiào zǐ

愉为殷、桓所捕,绥未测存亡, 在都有忧色,居处饮食,每事贬降,时人每谓为“试守孝子”。

huán xuán zhī wèi tài wèi suí yǐ huán shì shēng shén jiàn chǒng dài wèi tài wèi yòu zhǎng shǐ

桓玄之为太尉,绥以桓氏甥甚见宠待,为太尉右长史。

jí xuán cuàn qiān zhōng shū lìng

及玄篡,迁中书令。

liú yù jiàn yì yǐ wéi guàn jūn jiāng jūn

刘裕建义,以为冠军将军。

qí jiā yè zhōng liáng shàng wú gù yǒu rén tóu duò yú chuáng ér liú xiě pāng tuó

其家夜中梁上无故有人头堕于床,而流血滂沲。

é bài jīng zhōu cì shǐ jiǎ jié

俄拜荆州刺史、假节。

zuò fù yú zhī móu yǔ dì nà bìng bèi zhū

坐父愉之谋, 与弟纳并被诛。

chū suí yǔ wáng mì huán yìn qí míng wèi hòu jìn zhī xiù

初,绥与王谧、桓胤齐名,为后进之秀。

mì wèi guān jì jí bǎo shēn ér zhōng

谧位官既极,保身而终。

yìn yǐ cóng zuò zhū shēng chēng yóu quán

胤以从坐诛, 声称犹全。

suí shēn sǐ míng lùn dài jìn yì yǐ báo xíng qín qiào ér shàng rén gù yě

绥身死,名论殆尽,亦以薄行矜峭而尚人故也。

zì chǎng fù hàn yàn mén tài shǒu zé yǐ yǒu míng chēng chén yòu xiù chū suí yì zhù chēng bā yè jì guǐ xuān miǎn mò yǔ wéi bǐ yān

自昶父汉雁门太守泽已有名称,忱又秀出,绥亦著称,八叶继轨,轩冕莫与为比焉。

jiào zì kāi shān

峤字开山。

zǔ mò wèi shàng shū

祖默,魏尚书。

fù yòu yǐ cái zhì chēng wèi yáng jùn fù xīn

父佑,以才智称,为杨骏腹心。

jùn zhī pái rǔ nán wáng liàng tuì wèi guàn jiē yòu zhī móu yě

骏之排汝南王亮, 退卫瓘,皆佑之谋也。

wèi zhì běi jūn zhōng hou

位至北军中候。

jiào shǎo yǒu fēng shàng bìng sī èr zhōu jiāo pì bù jiù

峤少有风尚,并、司二州交辟,不就。

yǒng jiā mò xié qí èr dì bì luàn dù jiāng

永嘉末,携其二弟避乱渡江。

shí yuán dì zhèn jiàn yè jiào yuē wáng yòu sān xi shǐ zhì míng dé zhī zhòu bìng yǒu cāo xíng yi méng shì xù

时元帝镇建邺,教曰:“王佑三息始至,名德之胄,并有操行,宜蒙饰叙。

qiě kě gěi qián sān shí wàn bó sān bǎi pǐ mǐ wǔ shí hú qīn bīng èr shí rén

且可给钱三十万,帛三百匹,米五十斛,亲兵二十人。

xún yǐ jiào cān shì zǐ dōng zhōng láng jūn shì

”寻以峤参世子东中郎军事。

bù jiù

不就。

mǐn dì zhēng bài zhù zuò láng yòu chéng xiàng nán yáng wáng bǎo pì jiē yǐ dào xiǎn bù xíng

愍帝征拜著作郎,右丞相南阳王保辟,皆以道险不行。

yuán dì zuò xiāng yǐ wéi shuǐ cáo shǔ chú cháng shān lìng qiān tài zǐ zhōng shè rén yǐ jí bù bài

元帝作相,以为水曹属,除长山令,迁太子中舍人以疾不拜。

wáng dūn qǐng wèi cān jūn jué jiǔ yuán xiàn gōng

王敦请为参军,爵九原县公。

dūn zài shí tou yù jìn sī fá cài zhōu dí yǐ wèn qún xià

敦在石头,欲禁私伐蔡洲荻,以问群下。

shí wáng shī xīn bài shì shù zhèn jù mò gǎn yì yì

时王师新败,士庶震惧,莫敢异议。

jiào dú yuē zhōng yuán yǒu shū shù rén cǎi zhī

峤独曰:“中原有菽,庶人采之。

bǎi xìng bù zú jūn shú yǔ zú

百姓不足,君孰与足!

ruò jìn rén qiáo fá wèi zhī qí kě

若禁人樵伐,未知其可。

dūn bú yuè

” 敦不悦。

dūn jiāng shā zhōu yǐ dài ruò sī jiào yú zuò jiàn yuē jì jì duō shì jiāo wáng yǐ níng

敦将杀周𫖮、戴若思,峤于坐谏曰:“济济多士,交王以宁。

ān kě lù zhū míng shì yǐ zì quán shēng

安可戮诸名士,以自全生!

dūn dà nù yù zhǎn jiào lài xiè kūn yǐ miǎn

”敦大怒,欲斩峤,赖谢鲲以免。

dūn yóu xián zhī chū wèi lǐng jūn zhǎng shǐ

敦犹衔之,出为领军长史。

dūn píng hòu chú zhōng shū shì láng jiān dà zhù zuò gù cí

敦平后,除中书侍郎,兼大著作,固辞。

zhuǎn yuè qí xiào wèi pín qiān lì bù láng yù shǐ zhōng chéng mì shū jiān lǐng běn zhōu dà zhōng zhèng

转越骑校尉,频迁吏部郎、御史中丞、秘书监, 领本州大中正。

xián hé chū cháo yì yù yǐ jiào wèi dān yáng yǐn

咸和初,朝议欲以峤为丹阳尹。

jiào yǐ jīng yǐn wàng zhòng bù yí yǐ jí jū zhī qiú bǔ lú líng jùn nǎi bài jiào lú líng tài shǒu

峤以京尹望重,不宜以疾居之,求补庐陵郡,乃拜峤庐陵太守。

yǐ jiào jiā pín wú yǐ shàng dào cì bù bǎi pǐ

以峤家贫,无以上道,赐布百匹。

qián shí wàn

钱十万。

xún zú guān shì yuē mù

寻卒官, 谥曰穆。

zi dàn sì lì wèi yòu wèi jiāng jūn shì zhōng zhōng hù jūn shàng shū guǎng zhōu cì shǐ

子淡嗣,历位右卫将军、侍中、中护军、尚书、广州刺史。

dàn zi dù shì xiāo qí jiāng jūn

淡子度世,骁骑将军。

yuán yuè zhī zì yuán lǐ chén jùn yáng jiǎ rén yě

袁悦之,字元礼,陈郡阳夏人也。

fù lǎng jǐ shì zhōng

父朗,给事中。

yuè zhī néng cháng duǎn shuō shén yǒu jīng lǐ

悦之能长短说,甚有精理。

shǐ wèi xiè xuán cān jūn wèi xuán suǒ yù dīng yōu qù zhí

始为谢玄参军,为玄所遇,丁忧去职。

fú què hái dōu zhǐ jī zhàn guó cè yán tiān xià yào wéi cǐ shū

服阕还都,止赍《战国策》,言天下要惟此书。

hòu shèn wéi kuài jī wáng dào zi suǒ qīn ài měi quàn dào zǐ zhuān lǎn cháo quán dào zǐ pō nà qí shuō

后甚为会稽王道子所亲爱,每劝道子专览朝权,道子颇纳其说。

é ér jiàn zhū

不久之后被处死。

zǔ tái zhī zì yuán chén fàn yáng rén yě

祖台之,字元辰,范阳人也。

guān zhì shì zhōng guāng lù dài fu

官至侍中、光禄大夫。

zhuàn zhì guài shū xíng yú shì

撰志怪,书行于世。

xún sōng zì jǐng yóu yǐng chuān lín yǐng rén wèi tài wèi yù zhī xuán sūn yě

荀崧,字景猷,颍川临颍人,魏太尉彧之玄孙也。

fù yūn yǔ lín yòu jiān ān líng xiāng hòu yǔ wáng jì hé shào wèi bài qīn zhī you

父𫖳,羽林右监、安陵乡侯, 与王济、何劭为拜亲之友。

sōng zhì cāo qīng chún yǎ hǎo wén xué

崧志操清纯,雅好文学。

tiáo chèn shí zú zēng zǔ yǐ jiàn ér qí zhī yǐ wéi bì xìng yūn mén

龆龀时,族曾祖𫖮见而奇之, 以为必兴𫖳门。

ruò guàn tài yuán wáng jì shén xiāng qì zhòng yǐ fāng qí wài zǔ chén jùn yuán kǎn wèi kǎn dì ào yuē jìn jiàn xún jiān zǐ qīng xū míng lǐ dāng bù jí fù dé xìng chún cuì shì xián xiōng bèi rén yě

弱冠,太原王济甚相器重,以方其外祖陈郡袁侃,谓侃弟奥曰: “近见荀监子,清虚名理,当不及父,德性纯粹,是贤兄辈人也。

qí wèi míng liú suǒ shǎng rú cǐ

”其为名流所赏如此。

tài shǐ zhōng zhào yǐ sōng dài xiōng xí fù jué bǔ pú yáng wáng yǔn wén xué

泰始中,诏以崧代兄袭父爵,补濮阳王允文学。

yǔ wáng dūn gù róng lù jī děng yǒu shàn zhào wáng lún yǐn wèi xiàng guó cān jūn

与王敦、顾荣、陆机等友善, 赵王伦引为相国参军。

lún cuàn zhuǎn hù jūn sī mǎ jǐ shì zhōng shāo qiān shàng shū lì bù láng tài dì zhōng shù zǐ lèi qiān shì zhōng zhōng hù jūn

伦篡,转护军司马、给事中,稍迁尚书吏部郎、太弟中庶子, 累迁侍中、中护军。

wáng mí rù luò sōng yǔ bǎi guān bēn yú mì wèi zhì ér mǔ wáng

王弥入洛,崧与百官奔于密,未至而母亡。

zéi zhuī jiāng jí tóng lǚ sàn zǒu sōng bèi fā cóng chē shǒu sāng hào qì

贼追将及,同旅散走,崧被发从车, 守丧号泣。

zéi zhì qì qí mǔ shī yú de duó chē ér qù

贼至,弃其母尸于地,夺车而去。

sōng bèi sì chuàng qì jué zhì yè fāng sū

崧被四创,气绝,至夜方苏。

zàng mǔ yú mì shān

葬母于密山。

fú què zú fù fān chéng zhì yǐ sōng jiān jiāng běi jūn shì nán zhōng láng jiàng hòu jiāng jūn jiǎ jié xiāng chéng tài shǒu

服阕,族父籓承制,以崧监江北军事、南中郎将、后将军、假节、襄城太守。

shí shān líng fā jué sōng qiǎn zhǔ bù shí lǎn jiàng bīng rù luò xiū fù shān líng

时山陵发掘,崧遣主簿石览将兵入洛,修复山陵。

yǐ xūn jìn jué wǔ yáng xiàn gōng qiān dū dū jīng zhōu jiāng běi zhū jūn shì píng nán jiāng jūn zhèn wǎn gǎi fēng qū líng gōng

以勋进爵舞阳县公,迁都督荆州江北诸军事、平南将军,镇宛,改封曲陵公。

wèi zéi dù céng suǒ wéi

为贼杜曾所围。

shí lǎn shí wéi xiāng chéng tài shǒu sōng lì ruò shí jǐn shǐ qí xiǎo nǚ guàn qiú jiù yú lǎn jí nán zhōng láng jiàng zhōu fǎng

石览时为襄城太守, 崧力弱食尽,使其小女灌求救于览及南中郎将周访。

fǎng jí qiǎn zi fǔ lǜ bīng sān qiān rén huì shí lǎn jù jiù sōng

访即遣子抚率兵三千人会石览, 俱救崧。

zéi wén bīng zhì sàn zǒu

贼闻兵至,散走。

sōng jì dé miǎn nǎi qiǎn nán yáng zhōng bù wèi wáng guó liú yuàn děng qián jūn xí ráng xiàn huò céng cóng xiōng wěi xīn yě tài shǒu bǎo zhǎn zhī

崧既得免,乃遣南阳中部尉王国、刘愿等潜军袭穰县, 获曾从兄伪新野太守保,斩之。

yuán dì jiàn zuò zhēng bài shàng shū pú yè shǐ sōng yǔ xié gòng dìng zhōng xīng lǐ yí

元帝践阼,征拜尚书仆射,使崧与协共定中兴礼仪。

cóng dì kuí zǎo wáng èr xi xù xīn nián gè shù suì sōng yíng yǔ gòng jū ēn tóng qí zi

从弟馗早亡,二息序、𫷷, 年各数岁,崧迎与共居,恩同其子。

tài wèi lín huái gōng xún yǐ guó yìn fèi jué cháo tíng yǐ sōng shǔ jìn yù yǐ sōng zi xí fēng

太尉、临淮公荀𫖮国胤废绝,朝庭以崧属近, 欲以崧子袭封。

sōng āi xù gū wēi nǎi ràng fēng yǔ xù lùn zhě chēng yān

崧哀序孤微,乃让封与序,论者称焉。

zhuǎn tài cháng

转太常。

shí fāng xiū xué xiào

时方修学校,

jiǎn shěng bó shì

简省博士,

zhì zhōu yì wáng shì shàng shū zhèng shì gǔ wén shàng shū kǒng shì máo shī zhèng shì zhōu guān lǐ jì zhèng shì chūn qiū zuǒ zhuàn dù shì fú shì lún yǔ xiào jīng zhèng shì bó shì gè yī rén

置《周易》王氏、《尚书》郑氏、《古文尚书》孔氏、《毛诗》郑氏、《周官礼记》郑氏、《春秋左传》杜氏服氏、《论语》《孝经》郑氏博士各一人,

fán jiǔ rén

凡九人,

qí yí lǐ gōng yáng gǔ liáng jí zhèng yì jiē shěng bù zhì

其《仪礼》、《公羊》、《谷梁》及郑《易》皆省不置。

sōng yǐ wéi bù kě nǎi shàng shū yuē

崧以为不可,乃上疏曰:

zì sāng luàn yǐ lái rú xué yóu guǎ jīn chù xué zé quē míng tíng zhī xiù shì cháo zé fèi rú xué zhī jùn

自丧乱以来,儒学尤寡,今处学则阙明廷之秀,仕朝则废儒学之俊。

xī xián níng tài kāng yǒng jiā zhī zhōng shì zhōng cháng shì huáng mén tōng qià gǔ jīn xíng wéi shì biǎo zhě lǐng guó zǐ bó shì

昔咸宁、 太康、永嘉之中,侍中、常侍、黄门通洽古今、行为世表者,领国子博士。

yī zé yīng duì diàn táng fèng chóu gù wèn

一则应对殿堂,奉酬顾问;

èr zé cān xun guó zǐ yǐ hóng rú xun

二则参训国子,以弘儒训;

sān zé cí yí èr cáo jí tài cháng zhī zhí yǐ de zhì yí

三则祠、仪二曹及太常之职,以得质疑。

jīn huáng cháo zhōng xīng měi lóng wǎng chū yi xiàn zhāng lìng guǐ zǔ shù qián diǎn

今皇朝中兴,美隆往初,宜宪章令轨,祖述前典。

shì zǔ wǔ huáng dì yìng yùn dēng chán chóng rú xīng xué

世祖武皇帝应运登禅,崇儒兴学。

jīng shǐ míng táng yíng jiàn pì yōng gù shuò bān zhèng xiāng yǐn dà shè

经始明堂,营建辟雍,告朔班政,乡饮大射。

xi gé dōng xù hé tú mì shū jìn jí

西阁东序,河图秘书禁籍。

tái shěng yǒu zōng miào tài fǔ jīn yōng gù shì tài xué yǒu shí jīng gǔ wén xiān rú diǎn xùn

台省有宗庙太府金墉故事,太学有石经古文先儒典训。

gǔ mǎ zhèng dù fú kǒng wáng hé yán yǐn zhī tú zhāng jù zhuàn zhù zhòng jiā zhī xué zhì bó shì shí jiǔ rén

贾、马、郑、杜、服、孔、 王、何、颜、尹之徒,章句传注众家之学,置博士十九人。

jiǔ zhōu zhī zhōng shī tú xiāng chuán xué shì rú lín yóu xuǎn zhāng huá liú shí jū tài cháng zhī guān yǐ zhòng rú jiào

九州之中,师徒相传, 学士如林,犹选张华、刘寔居太常之官,以重儒教。

chuán chēng kǒng zǐ méi ér wēi yán jué qī shí èr zǐ zhōng ér dà yì guāi

传称“孔子没而微言绝,七十二子终而大义乖”。

zì qǐng zhōng xià tiǎn cuì jiǎng sòng è mì sī wén zhī dào jiāng duò yú de

自顷中夏殄瘁,讲诵遏密, 斯文之道,将堕于地。

bì xià shèng zhé lóng fēi huī chóng dào jiào yuè zhèng yǎ sòng yú shì hū zài

陛下圣哲龙飞,恢崇道教,乐正雅颂,于是乎在。

jiāng yáng èr zhōu xiān jiàn shēng jiào xué shì yí wén yú jīn wèi shèng

江、扬二州,先渐声教,学士遗文,于今为盛。

rán fāng chóu xī yóu qiān zhī yī

然方畴昔,犹千之一。

chén xué bù zhāng jù cái bù hóng tōng fāng zhī huā shí rú fēng shū miǎo

臣学不章句,才不弘通,方之华实,儒风殊邈。

sī jié nú tái zhù zēng wàn fēn

思竭驽骀,庶增万分。

yuàn sī dào lóng yú bǎi shì zhī shàng jìn shēn yǒng yú qiān zǎi zhī xià

愿斯道隆于百世之上,搢绅咏于千载之下。

fú wén jié shěng zhī zhì jiē sān fēn zhì èr

伏闻节省之制,皆三分置二。

bó shì jiù zhì shí jiǔ rén jīn wǔ jīng hé jiǔ rén zhǔn gǔ jì jīn yóu wèi néng bàn yi jí jié shěng zhī zhì yǐ shí shī xíng

博士旧置十九人,今五经合九人,准古计今,犹未能半,宜及节省之制,以时施行。

jīn jiǔ rén yǐ wài yóu yi zēng sì

今九人以外,犹宜增四。

yuàn bì xià wàn jī yú xiá shí chuí xǐng lǎn

愿陛下万机余暇,时垂省览。

yi wèi zhèng yì zhì bó shì yī rén zhèng yí lǐ bó shì yī rén chūn qiū gōng yáng bó shì yī rén gǔ liáng bó shì yī rén

宜为郑《易》置博士一人,郑《仪礼》博士一人,《春秋公羊》博士一人, 《谷梁》博士一人。

xī zhōu zhī shuāi xià líng shàng tì shàng wú tiān zǐ xià wú fāng bó shàn zhě shuí shǎng è zhě shuí fá kǒng zǐ jù ér zuò chūn qiū

昔周之衰,下陵上替,上无天子,下无方伯,善者谁赏,恶者谁罚,孔子惧而作《春秋》。

zhū hóu huì dù jù fàn shí jìn shì yǐ wēi cí miào zhǐ yì bù xiǎn míng gù yuē zhī wǒ zhě qí wéi chūn qiū zuì wǒ zhě qí wéi chūn qiū

诸侯讳妒,惧犯时禁,是以微辞妙旨,义不显明,故曰“知我者其惟 《春秋》,罪我者其惟《春秋》”。

shí zuǒ qiū míng zi xià zào xī qīn shòu wú bù jīng jiū

时左丘明、子夏造膝亲受,无不精究。

kǒng zǐ jì méi wēi yán jiāng jué yú shì qiū míng tuì zhuàn suǒ wén ér wèi zhī chuán

孔子既没,微言将绝,于是丘明退撰所闻,而为之传。

qí shū shàn lǐ duō gāo yú měi cí zhāng běn jì mò yǐ fā míng jīng yì xìn duō qí wěi xué zhě hǎo zhī

其书善礼,多膏腴美辞,张本继末, 以发明经意,信多奇伟,学者好之。

chēng gōng yáng gāo qīn shòu zi xià lì yú hàn cháo cí yì qīng jùn duàn jué míng shěn dǒng zhòng shū zhī suǒ shàn yě

称公羊高亲受子夏,立于汉朝,辞义清隽,断决明审,董仲舒之所善也。

gǔ liáng chì shī tú xiāng chuán zàn lì yú hàn shì

谷梁赤师徒相传,暂立于汉世。

xiàng xīn hàn zhī shuò rú yóu fù zǐ gè zhí yī jiā mò kěn xiāng cóng

向、歆,汉之硕儒,犹父子各执一家,莫肯相从。

qí shū wén qīng yì yuē zhū suǒ fā míng huò shì zuǒ shì gōng yáng suǒ bù zài yì zú yǒu suǒ dìng zhèng

其书文清义约,诸所发明,或是《左氏》、《公羊》所不载,亦足有所订正。

shì yǐ sān chuán bìng xíng yú xiān dài tōng cái wèi néng gū fèi

是以三传并行于先代,通才未能孤废。

jīn qù shèng jiǔ yuǎn qí wén jiāng duò yǔ qí guò fèi níng yǔ guò lì

今去圣久远,其文将堕,与其过废,宁与过立。

chén yǐ wéi sān chuán suī tóng yuē chūn qiū ér fā duān yì qù àn rú sān jiā yì tóng zhī shuō cǐ nǎi yì zé zhàn zhēng zhī chǎng cí yì jiàn jǐ zhī fēng yú lǐ bù kě de gòng

臣以为三传虽同曰《春秋》,而发端异趣,案如三家异同之说,此乃义则战争之场,辞亦剑戟之锋,于理不可得共。

bó shì yi gè zhì yī rén yǐ bó qí xué

博士宜各置一人,以博其学。

yuán dì zhào yuē sōng biǎo rú cǐ jiē jīng guó zhī wu

元帝诏曰:“崧表如此,皆经国之务。

wéi zhèng suǒ yóu

为政所由。

xī mǎ tóu gē yóu kě jiǎng yì jīn suī rì bù xiá jǐ qǐ wàng běn ér yí cún yá

息马投戈,犹可讲艺,今虽日不暇给,岂忘本而遗存邪!

kě gòng bó yì zhě xiáng zhī

可共博议者详之。

yì zhě duō qǐng cóng sōng suǒ zòu

”议者多请从崧所奏。

zhào yuē gǔ liáng fū qiǎn bù zú zhì bó shì yú rú zòu

诏曰:“ 《谷梁》肤浅,不足置博士,余如奏。

huì wáng dūn zhī nán bù xíng

”会王敦之难,不行。

dūn biǎo yǐ sōng wèi shàng shū zuǒ pú yè

敦表以崧为尚书左仆射。

jí dì bēng qún chén yì miào hào wáng dūn qiǎn shǐ wèi yuē chái láng dāng lù zǐ gōng wèi fǎn zǔ zōng zhī hào yi bié sī xiáng

及帝崩,群臣议庙号,王敦遣使谓曰:“豺狼当路, 梓宫未反,祖宗之号,宜别思详。

sōng yì yǐ wéi lǐ zǔ yǒu gōng zōng yǒu dé

”崧议以为:“礼,祖有功,宗有德。

yuán huáng dì tiān zòng shèng zhé guāng qǐ zhōng xīng dé zé móu yú tài wù gōng huì mài yú hàn xuān chén gǎn yī qián diǎn shàng hào yuē zhōng zōng

元皇帝天纵圣哲,光启中兴,德泽侔于太戊,功惠迈于汉宣,臣敢依前典,上号曰中宗。

jì ér yǔ dūn shū yuē chéng yǐ cháng shé wèi jiǎn bié xiáng zǔ zōng

” 既而与敦书曰:“承以长蛇未翦,别详祖宗。

xiān dì yìng tiān shòu mìng yǐ lóng zhōng xìng

先帝应天受命,以隆中兴;

zhōng xīng zhī zhǔ nìng kě suí shì shù ér qiān huǐ

中兴之主, 宁可随世数而迁毁!

gǎn lǜ dān zhí

敢率丹直。

xún zhī cháo yě shàng hào zhōng zōng

询之朝野,上号中宗。

bǔ rì yǒu qī bù jí zhòng qǐng zhuān zhé zhī qiān suǒ bù gǎn cí

卜日有期,不及重请,专辄之愆,所不敢辞。

chū dūn dài sōng shén hòu yù yǐ wèi sī kōng yú cǐ xián zhī ér zhǐ

”初,敦待崧甚厚,欲以为司空,于此衔之而止。

tài níng chū jiā sàn qí cháng shì hòu lǐng tài zǐ tài fù

太宁初,加散骑常侍,后领太子太傅。

yǐ píng wáng dūn gōng gèng fēng píng lè bó

以平王敦功,更封平乐伯。

zuò shǐ wēi yí wèi měng shòu suǒ shí miǎn zhí

坐使威仪为猛兽所食,免职。

hòu bài jīn zǐ guāng lù dài fu lù shàng shū shì sàn qí cháng shì rú gù

后拜金紫光禄大夫、录尚书事,散骑常侍如故。

qiān yòu guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī lù shàng shū rú gù

迁右光禄大夫、 开府仪同三司,录尚书如故。

yòu lǐng mì shū jiān gěi qīn bīng bǎi èr shí rén

又领秘书监,给亲兵百二十人。

nián suī shuāi lǎo ér zī zī diǎn jí shì yǐ cǐ jiā zhī

年虽衰老,而孜孜典籍,世以此嘉之。

sū jùn zhī yì sōng yǔ wáng dǎo lù yè gòng dēng yù chuáng yōng wèi dì jí dì bèi bī xìng shí tou sōng yì shì cóng bù lí dì cè

苏峻之役,崧与王导、陆晔共登御床拥卫帝,及帝被逼幸石头,崧亦侍从不离帝侧。

zéi píng dì xìng wēn jiào zhōu sōng shí nián lǎo bìng dǔ yóu lì bù ér cóng

贼平,帝幸温峤舟,崧时年老病笃,犹力步而从。

xián hé sān nián hōng shí nián liù shí qī

咸和三年薨,时年六十七。

zèng shì zhōng shì yuē jìng

赠侍中,谥曰敬。

qí hòu zhù zuò láng yú yù yǔ chéng xiàng wáng dǎo jiān yuē fú jiàn qián mì shū guāng lù dài fu xún gōng shēng yú jī dé zhī zú shǎo yǒu rú yǎ zhī chēng lì wèi nèi wài zài guì néng jiàng

其后著作郎虞预与丞相王导笺曰:“伏见前秘书、光禄大夫荀公,生于积德之族,少有儒雅之称,历位内外,在贵能降。

sū jùn sì nüè shèng yú shī xìng gōng chù xián jì zhī de yǒu lěi luǎn zhī wēi cháo shì wèi zhī hán xīn lùn zhě wèi zhī bù miǎn

苏峻肆虐,乘舆失幸,公处嫌忌之地, 有累卵之危,朝士为之寒心,论者谓之不免。

ér gōng jiāng zhī yǐ zhì xiǎn ér bù shè fú shì zhì zūn qiǎn quǎn bù lí

而公将之以智,险而不慑,扶侍至尊, 缱绻不离。

suī wú fú yíng zhī xūn yi méng shǒu jié zhī bào

虽无扶迎之勋,宜蒙守节之报。

qiě qí xuān cí zhī měi zǎo zhāng yuǎn jìn cháo yě zhī wàng xǔ yǐ tái sī suī wèi zhèng wèi yǐ jiā yí tóng

且其宣慈之美,早彰远近,朝野之望, 许以台司,虽未正位,已加仪同。

zhì shǒu zhōng chún gù míng dìng hé guān ér hōng zú zhī rì zhí jiā shì zhōng

至守终纯固,名定阖棺,而薨卒之日,直加侍中。

shēng yǒu sān huái zhī wàng méi wú dǐng zú zhī míng chǒng bù zēng yú qián zhì róng bù fù yú běn wàng cǐ yī shí yú zhì suǒ kāng kǎi yě

生有三槐之望,没无鼎足之名,宠不增于前秩,荣不副于本望,此一时愚智所慷慨也。

jīn chéng dà bì zhī hòu chún fēng tuí sàn gǒu yǒu yī jiè zhī shàn yi zài jīng biǎo zhī lì ér kuàng guó zhī yuán lǎo zhì jié ruò sī zhě hu

今承大弊之后,淳风颓散,苟有一介之善,宜在旌表之例,而况国之元老,志节若斯者乎!

bù cóng

”不从。

shēng píng sì nián sōng gǎi zàng zhào cì qián bǎi wàn bù wǔ qiān pǐ

升平四年,崧改葬,诏赐钱百万,布五千匹。

yǒu èr zi ruí xiàn

有二子:蕤、 羡。

ruí sì

蕤嗣。

ruí zì lìng yuǎn

蕤字令远。

qǐ jiā mì shū láng shāo qiān shàng shū zuǒ chéng

起家秘书郎,稍迁尚书左丞。

ruí yǒu yí cāo fēng wàng yā wèi jiǎn wén dì suǒ zhòng

蕤有仪操风望,雅为简文帝所重。

shí huán wēn píng shǔ cháo tíng yù yǐ yù zhāng jùn fēng wēn

时桓温平蜀,朝廷欲以豫章郡封温。

ruí yán yú dì yuē ruò wēn fù jiǎ wáng wēi běi píng hé luò xiū fù yuán líng jiāng hé yǐ jiā cǐ

蕤言于帝曰:“若温复假王威,北平河洛,修复园陵,将何以加此!

yú shì nǎi zhǐ

”于是乃止。

zhuǎn sàn qí cháng shì shào fǔ bù bài chū bǔ dōng yáng tài shǒu

转散骑常侍、少府,不拜,出补东阳太守。

chú jiàn wēi jiāng jūn wú guó nèi shǐ

除建威将军、吴国内史。

zú guān

卒官。

jí sì wèi zhì sàn qí cháng shì dà cháng qiū

籍嗣位,至散骑常侍、大长秋。

xiàn zì lìng zé

羡字令则。

qīng hé yǒu zhǔn

清和有准。

cái nián qī suì yù sū jùn nán suí fù zài shí tou jùn shén ài zhī héng zhì xī shàng

才年七岁,遇苏峻难,随父在石头,峻甚爱之,恒置膝上。

xiàn yīn bái qí mǔ yuē dé yī lì dāo zi zú yǐ shā zéi

羡阴白其母,曰:“得一利刀子,足以杀贼。

mǔ yǎn qí kǒu yuē wú wàng yán

”母掩其口,曰:“无妄言!

nián shí wǔ jiāng shàng xún yáng gōng zhǔ xiàn bù yù lián hūn dì shì réng yuǎn dùn qù

” 年十五,将尚寻阳公主,羡不欲连婚帝室,仍远遁去。

jiān sī zhuī bù huò yǐ nǎi chū shàng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

监司追,不获已,乃出尚公主,拜驸马都尉。

ruò guàn yǔ láng yá wáng qià qí míng pèi guó liú tán tài yuán wáng méng chén jùn yīn hào bìng yǔ jiāo hǎo

弱冠,与琅邪王洽齐名,沛国刘惔、太原王蒙、陈郡殷浩并与交好。

piào qí jiāng jūn hé chōng chū zhèn jīng kǒu qǐng wèi cān jūn

骠骑将军何充出镇京口,请为参军。

mù dì yòu yǐ wéi fǔ jūn cān jūn zhēng bǔ tài cháng bó shì jiē bù jiù

穆帝又以为抚军参军,征补太常博士,皆不就。

hòu bài mì shū chéng yì xīng tài shǒu

后拜秘书丞、义兴太守。

zhēng běi jiāng jūn zhě póu yǐ wéi zhǎng shǐ

征北将军褚裒以为长史。

jì dào póu wèi zuǒ lì yuē xún shēng zī yì qún zhī qì jiāng yǒu chōng tiān zhī jǔ zhū jūn yi shàn shì zhī

既到,裒谓佐吏曰:“荀生资逸群之气,将有冲天之举,诸君宜善事之。

xún qiān jiàn wēi jiāng jūn wú guó nèi shǐ

”寻迁建威将军、吴国内史。

chú běi zhōng láng jiàng xú zhōu cì shǐ jiān xú yǎn èr zhōu yáng zhōu zhī jìn líng zhū jūn shì jiǎ jié

除北中郎将、徐州刺史、监徐兖二州扬州之晋陵诸军事、假节。

yīn hào yǐ xiàn zài shì yǒu néng míng gù jū yǐ zhòng rèn

殷浩以羡在事有能名, 故居以重任。

shí nián èr shí bā zhōng xīng fāng bó wèi yǒu rú xiàn zhī shǎo zhě

时年二十八,中兴方伯,未有如羡之少者。

xiàn zhì zhèn fā èr zhōu bīng shǐ cān jūn zhèng xí shù zhǔn yīn

羡至镇,发二州兵,使参军郑袭戍准阴。

xiàn xún běi zhèn zhǔn yīn tún tián yú dōng yáng zhī shí biē

羡寻北镇准阴,屯田于东阳之石鳖。

xún jiā jiān qīng zhōu zhū jūn shì yòu lǐng yǎn zhōu cì shǐ zhèn xià pī

寻加监青州诸军事,又领兖州刺史,镇下邳。

xiàn zì zhèn lái cháo shí cài mó gù ràng sī tú bù qǐ zhōng jūn jiāng jūn yīn hào yù jiā dà pì yǐ wèn yú xiàn

羡自镇来朝,时蔡谟固让司徒,不起,中军将军殷浩欲加大辟,以问于羡。

xiàn yuē cài gōng jīn rì shì wēi míng rì bì yǒu huán wén zhī jǔ

羡曰:“蔡公今日事危,明日必有桓文之举。

hào nǎi zhǐ

”浩乃止。

jí mù róng jùn gōng duàn lán yú qīng zhōu zhào shǐ xiàn jiù zhī

及慕容俊攻段兰于青州,诏使羡救之。

jùn jiāng wáng téng zhào pán kòu láng yá juàn chéng běi jìng sāo dòng

俊将王腾、赵盘寇琅邪、鄄城,北境骚动。

xiàn tǎo zhī qín téng pán bèng zǒu

羡讨之,擒腾,盘迸走。

jūn cì láng yá ér lán yǐ méi xiàn tuì huán xià pī liú jiāng jūn zhū gě yōu gāo píng tài shǒu liú zhuāng děng sān qiān rén shǒu láng yá cān jūn dài lù xiāo xiá èr qiān rén shǒu tài shān

军次琅邪,而兰已没,羡退还下邳,留将军诸葛攸、 高平太守刘庄等三千人守琅邪,参军戴逯、萧鎋二千人守泰山。

shì shí mù róng lán yǐ shù wàn zhòng zhūn biàn chéng shèn wéi biān hài

是时,慕容兰以数万众屯汴城,甚为边害。

xiàn zì guāng shuǐ yǐn wèn tōng qú zhì yú dōng ē yǐ zhēng zhī

羡自光水引汶通渠,至于东阿以征之。

lín zhèn zhǎn lán

临阵,斩兰。

dì jiāng fēng zhī xiàn gù cí bù shòu

帝将封之,羡固辞不受。

xiān shì shí jì lóng sǐ hú zhōng dà luàn xiàn fǔ nà jiàng fù shén de zhòng xīn

先是,石季龙死,胡中大乱,羡抚纳降附,甚得众心。

yǐ jí dǔ jiě zhí

以疾笃解职。

hòu chú yòu jūn jiāng jūn jiā sàn qí cháng shì ràng bù bài

后除右军将军,加散骑常侍,让不拜。

shēng píng èr nián zú shí nián sān shí bā

升平二年卒,时年三十八。

dì wén zhī tàn yuē xún lìng zé wáng jìng hé xiāng jì diāo luò gǔ gōng fù xīn jiāng fù shuí jì hu

帝闻之,叹曰:“荀令则、 王敬和相继凋落,股肱腹心将复谁寄乎!

zhuī zèng piào qí jiāng jūn

”追赠骠骑将军。

fàn wāng zì xuán píng yōng zhōu cì shǐ guǐ zhī sūn yě

范汪,字玄平,雍州刺史晷之孙也。

fù zhì zǎo zú

父稚,蚤卒。

wāng shǎo gū pín liù suì guò jiāng yī wài jiā xīn yě yǔ shì

汪少孤贫,六岁过江,依外家新野庾氏。

jīng zhōu cì shǐ wáng chéng jiàn ér qí zhī yuē xìng fàn zú zhě bì shì zi yě

荆州刺史王澄见而奇之,曰:“兴范族者,必是子也。

nián shí sān sàng mǔ jū sāng jìn lǐ qīn lín āi zhī

”年十三,丧母,居丧尽礼,亲邻哀之。

jí zhǎng hào xué

及长,好学。

wài shì jiā pín wú yǐ zī gěi wāng nǎi lú yú yuán zhōng bù yī shū shí rán xīn xiě shū xiě bì sòng dú yì biàn suì bó xué duō tōng shàn tán míng lǐ

外氏家贫,无以资给,汪乃庐于园中,布衣蔬食,然薪写书,写毕,诵读亦遍,遂博学多通,善谈名理。

ruò guàn zhì jīng shī shǔ sū jùn zuò nán

弱冠,至京师,属苏峻作难。

wáng shī bài jì wāng nǎi dùn táo xī guī

王师败绩,汪乃遁逃西归。

yǔ liàng wēn jiào tún bīng xún yáng shí xíng li duàn jué mò zhī jùn zhī xū shí xián kǒng zéi qiáng wèi gǎn qīng jìn

庾亮、温峤屯兵寻阳,时行李断绝,莫知峻之虚实,咸恐贼强,未敢轻进。

jí wāng zhì jiào děng fǎng zhī wāng yuē zéi zhèng lìng bù yī tān bào zòng héng miè wáng yǐ zhào suī qiáng yì ruò

及汪至,峤等访之,汪曰:“贼政令不一,贪暴纵横,灭亡已兆,虽强易弱。

cháo tíng yǒu dào xuán zhī jí yí shí jìn tǎo

朝廷有倒悬之急,宜时进讨。

jiào shēn nà zhī

”峤深纳之。

shì rì hù jūn píng nán èr fǔ lǐ mìng jiāo zhì shǐ jiě hè cān hù jūn shì

是日,护军、 平南二府礼命交至,始解褐,参护军事。

zéi píng cì jué dōu xiāng hòu

贼平,赐爵都乡侯。

fù wèi yǔ liàng píng xī cān jūn cóng tǎo guō mò jìn jué tíng hòu

复为庾亮平西参军、 从讨郭默,进爵亭侯。

pì sī kōng xī jiàn yuàn chú wǎn líng lìng

辟司空郗鉴掾,除宛陵令。

fù cān liàng zhēng xi jūn shì zhuǎn zhōu bié jià

复参亮征西军事,转州别驾。

wāng wèi liàng zuǒ shǐ shí yǒu yú nián shén xiāng qīn dài

汪为亮佐使十有余年,甚相钦待。

zhuǎn yīng yáng jiāng jūn ān yuǎn hù jūn wǔ líng nèi shǐ zhēng bài zhōng shū shì láng

转鹰扬将军、安远护军、武陵内史,征拜中书侍郎。

shí yǔ yì jiāng xī yǐng hàn zhī zhòng yǐ shì zhōng yuán jūn cì ān lù xún zhuǎn zhūn xiāng yáng

时庾翼将悉郢汉之众以事中原,军次安陆,寻转屯襄阳。

wāng shàng shū yuē

汪上疏曰:

chén fú sī ān xī jiāng jūn yì jīn zhì xiāng yáng cāng cù gōng tǎo fán bǎi cǎo chuàng ān lù zhī diào bù fù wèi xiāng yáng zhī yòng

臣伏思安西将军翼今至襄阳,仓卒攻讨,凡百草创,安陆之调,不复为襄阳之用。

ér xuán dōng zhī yuè miǎn hàn qián hé jiē dāng yú guàn bǎi xíng pái tuī ér jìn

而玄冬之月,沔汉干涸,皆当鱼贯百行,排推而进。

shè yī chù yǒu jí shì bù xiāng jiù

设一处有急,势不相救。

chén suǒ zhì lǜ yī yě

臣所至虑一也。

yòu jì zhì zhī hòu huán xuān dāng chū

又既至之后,桓宣当出。

xuān wǎng shí jiǎn chái láng zhī lín zhāo xié èr zhī zhòng dài zhī yǐ zhì kuān yù zhī yǐ wú fǎ

宣往实翦豺狼之林,招携贰之众,待之以至宽,御之以无法。

tián chóu kěn pì shēng chǎn shǐ lì ér dāng yí zhī bì yǒu áo rán huǐ lìn nán cè

田畴垦辟,生产始立,而当移之,必有嗷然,悔吝难测。

chén suǒ zhì lǜ èr yě

臣所至虑二也。

xiāng yáng dùn yì shù wàn kǒu fèng shī zhī fèi jiē dāng chū yú jiāng nán

襄阳顿益数万口,奉师之费,皆当出于江南。

yùn cáo zhī nán chuán rén zhī lì bù kě bù shú jì

运漕之难,船人之力,不可不熟计。

chén zhī suǒ zhì lǜ sān yě

臣之所至虑三也。

qiě shēn bó zhī zūn ér yǔ biān jiāng bìng qū

且申伯之尊,而与边将并驱。

yòu dōng jūn bù jìn shū wèi gū xuán

又东军不进,殊为孤悬。

bīng shū yún zhī bǐ zhī cǐ bǎi zhàn bù dài

兵书云:“知彼知此,百战不殆。

zhī bǐ bù zhī cǐ yī shèng yī fù

知彼不知此,一胜一负。

zéi chéng shuāi bì rán de chén yóu zài

”贼诚衰弊,然得臣犹在;

wǒ suī fāng lóng jīn shí wèi xiá

我虽方隆,今实未暇。

ér lián bīng bù jiě huàn nàn jiāng qǐ chén suǒ zhì lǜ sì yě

而连兵不解,患难将起,臣所至虑四也。

yì qǐ bù zhī bīng jiā suǒ huàn cháng zài yú cǐ gù yǐ mén hù shì rèn yōu zé mò dà yàn rán zhōng nián yōu xīn qíng suǒ ān shì yǐ kàng biǎo zhé xíng bì mìng yuán yě

翼岂不知兵家所患常在于此,顾以门户事任,忧责莫大,晏然终年,忧心情所安,是以抗表辄行,毕命原野。

yǐ yì hóng guī jīng lüè wén wǔ yòng mìng hū yù xìn huì dà shì biàn jì

以翼宏规经略,文武用命,忽遇衅会,大事便济。

rán guó jiā zhī lǜ cháng yǐ wàn quán fēi zhì ān zhì shěn wáng zhě bù jǔ

然国家之虑,常以万全,非至安至审,王者不举。

chén wèi yi yán zhào yù yì hái zhèn yǎng ruì yǐ wèi hòu tú

臣谓宜严诏谕翼,还镇养锐,以为后图。

ruò shǎo hé shèng tīng qǐ mì chū chén biǎo yǔ chē qí chén bīng děng xiáng gòng jí yì

若少合圣听,乞密出臣表,与车骑臣冰等详共集议。

xún ér piào qí jiāng jūn hé chōng fǔ zhèng qǐng wèi zhǎng shǐ

寻而骠骑将军何充辅政,请为长史。

huán wēn dài yì wèi jīng zhōu fù yǐ wāng wèi ān xī zhǎng shǐ

桓温代翼为荆州,复以汪为安西长史。

wēn xī zhēng shǔ wěi yǐ liú fǔ

温西征蜀,委以留府。

shǔ píng jìn jué wǔ xīng xiàn hóu

蜀平,进爵武兴县侯。

ér wēn pín qǐng wèi zhǎng shǐ jiāng zhōu cì shǐ jiē bù jiù

而温频请为长史、江州刺史,皆不就。

zì qǐng hái jīng qiú wèi dōng yáng tài shǒu

自请还京,求为东阳太守。

wēn shén hèn yān

温甚恨焉。

zài jùn dà xīng xué xiào shén yǒu huì zhèng

在郡大兴学校,甚有惠政。

qǐng zhī zhào rù pín qiān zhōng lǐng jūn běn zhōu dà zhōng zhèng

顷之,召入,频迁中领军、本州大中正。

shí jiǎn wén dì zuò xiāng shén xiāng qīn nì chú dū du xú yǎn qīng jì sì zhōu yáng zhōu zhī jìn líng zhū jūn shì ān běi jiāng jūn xú yǎn èr zhōu cì shǐ jiǎ jié

时简文帝作相,甚相亲昵,除都督徐兖青冀四州扬州之晋陵诸军事、安北将军、徐兖二州刺史、假节。

jì ér huán wēn běi fá lìng wāng lǜ wén wǔ chū liáng guó yǐ shī qī miǎn wèi shù rén

既而桓温北伐,令汪率文武出梁国,以失期,免为庶人。

cháo tíng dàn wēn bù gǎn zhí tán zhě wèi zhī tàn hèn

朝廷惮温不敢执,谈者为之叹恨。

wāng bǐng jū wú jùn cóng róng jiǎng sì bù yán wǎng zhí

汪屏居吴郡,从容讲肆,不言枉直。

hòu zhì gū shú jiàn wēn

后至姑孰,见温。

wēn shí fāng qǐ qū zhì yǐ qīng cháo tíng wèi wāng yuǎn lái yì jǐ qīng shēn yǐn wàng wèi yuán hóng yuē fàn gōng lái kě zuò tài cháng yá

温时方起屈滞以倾朝廷,谓汪远来诣己,倾身引望,谓袁宏曰:“范公来,可作太常邪?

wāng jì zhì cái zuò wēn xiè qí yuǎn lái yì

”汪既至,才坐,温谢其远来意。

wāng shí lái zào wēn kǒng yǐ qū shí zhì sǔn nǎi yuē wáng r yì cǐ gù lái shì zhī

汪实来造温,恐以趋时致损,乃曰:“亡儿瘗此,故来视之。

wēn shū shī wàng ér zhǐ

”温殊失望而止。

shí nián liù shí wǔ zú yú jiā

时年六十五,卒于家。

zèng sàn qí cháng shì shì yuē mù

赠散骑常侍,谥曰穆。

zhǎng zǐ kāng sì zǎo zú

长子康嗣, 早卒。

kāng dì níng zuì zhī míng

康弟宁,最知名。

níng zì wǔ zi

宁字武子。

shǎo dǔ xué duō suǒ tōng lǎn

少笃学,多所通览。

jiǎn wén dì wèi xiāng jiāng pì zhī wèi huán wēn suǒ fěng suì qǐn bù xíng

简文帝为相,将辟之,为桓温所讽,遂寝不行。

gù zhōng wēn zhī shì xiōng dì wú zài liè wèi zhě

故终温之世,兄弟无在列位者。

shí yǐ fú xū xiāng shàn rú yǎ rì tì níng yǐ wéi qí yuán shǐ yú wáng bì hé yàn èr rén zhī zuì shēn yú jié zhòu nǎi zhe lùn yuē

时以浮虚相扇,儒雅日替,宁以为其源始于王弼、 何晏,二人之罪深于桀纣,乃著论曰:

huò yuē huáng táng miǎn miǎo zhì dào lún yì háo pú chuò yǒng fēng liú mǐ tuō zhēng duó zhào yú rén yì shì fēi chéng yú rú mò

或曰:“黄唐缅邈,至道沦翳,濠濮辍咏,风流靡托,争夺兆于仁义,是非成于儒墨。

píng shū shén huái chāo jué fǔ sì miào sī tōng wēi zhèn qiān zǎi zhī tuí gāng luò zhōu kǒng zhī chén wǎng

平叔神怀超绝,辅嗣妙思通微,振千载之颓纲,落周孔之尘网。

sī gài xuān miǎn zhī lóng mén háo liáng zhī zōng jiàng

斯盖轩冕之龙门,濠梁之宗匠。

cháng wén fū zǐ zhī lùn yǐ wéi zuì guò jié zhòu hé zāi

尝闻夫子之论,以为罪过桀纣,何哉?

dá yuē zi xìn yǒu shèng rén zhī yán hu

答曰:“子信有圣人之言乎?

fu shèng rén zhě dé móu èr yí dào guān sān cái suī dì huáng shū hào zhì wén yì zhì ér tǒng tiān chéng wù kuàng dài qí qù

夫圣人者,德侔二仪,道冠三才,虽帝皇殊号, 质文异制,而统天成务,旷代齐趣。

wáng hé miè qì diǎn wén bù zūn lǐ dù yóu cí fú shuō bō dàng hòu shēng shì huá yán yǐ yì shí chěng fán wén yǐ huò shì

王何蔑弃典文,不遵礼度,游辞浮说,波荡后生,饰华言以翳实,骋繁文以惑世。

jìn shēn zhī tú fān rán gǎi zhé zhū sì zhī fēng miǎn yān jiāng duò

搢绅之徒,翻然改辙,洙泗之风,缅焉将堕。

suì lìng rén yì yōu lún rú yǎ meng chen lǐ huài yuè bēng zhōng yuán qīng fù

遂令仁义幽沦,儒雅蒙尘,礼坏乐崩,中原倾覆。

gǔ zhī suǒ wèi yán wěi ér biàn xíng pì ér jiān zhě qí sī rén zhī tú yú

古之所谓言伪而辩、行僻而坚者, 其斯人之徒欤!

xī fū zǐ zhǎn shǎo zhèng yú lǔ tài gōng lù huá shì yú qí qǐ fēi kuàng shì ér tóng zhū hu

昔夫子斩少正于鲁,太公戮华士于齐,岂非旷世而同诛乎!

jié zhòu bào nüè zhèng zú yǐ miè shēn fù guó wèi hòu shì jiàn jiè ěr qǐ néng huí bǎi xìng zhī shì tīng zài

桀纣暴虐,正足以灭身覆国,为后世鉴诫耳,岂能回百姓之视听载!

wáng hé tāo hǎi nèi zhī fú yù zī gāo liáng zhī ào dàn huà chī mèi yǐ wéi qiǎo shàn wú jiǎn yǐ wéi sú

王何叨海内之浮誉, 资膏粱之傲诞,画螭魅以为巧,扇无检以为俗。

zhèng shēng zhī luàn lè lì kǒu zhī fù bāng xìn yǐ zāi

郑声之乱乐,利口之覆邦,信矣哉!

wú gù yǐ wéi yī shì zhī huò qīng lì dài zhī zuì zhòng zì sàng zhī xìn xiǎo mí zhòng zhī qiān dà yě

吾固以为一世之祸轻,历代之罪重,自丧之衅小,迷众之愆大也。

níng chóng rú yì sú lǜ jiē rú cǐ

宁崇儒抑俗,率皆如此。

wēn hōng zhī hòu shǐ jiě hè wèi yú háng lìng zài xuán xīng xué xiào yǎng shēng tú jié jǐ xiū lǐ zhì xíng zhī shì mò bù zōng zhī

温薨之后,始解褐为余杭令,在县兴学校,养生徒,洁己修礼,志行之士莫不宗之。

jī nián zhī hòu fēng huà dà xíng

期年之后,风化大行。

zì zhōng xīng yǐ lái chóng xué dūn jiào wèi yǒu rú níng zhě yě

自中兴已来,崇学敦教,未有如宁者也。

zài zhí liù nián qiān lín huái tài shǒu fēng yáng suì xiāng hòu

在职六年, 迁临淮太守,封阳遂乡侯。

qǐng zhī zhēng bài zhōng shū shì láng

顷之,征拜中书侍郎。

zài zhí duō suǒ xiàn tì yǒu yì zhèng dào

在职多所献替,有益政道。

shí gèng yíng xīn miào bó qiú pì yōng míng táng zhī zhì níng jù jīng chuán zòu shàng jiē yǒu diǎn zhèng

时更营新庙,博求辟雍、明堂之制,宁据经传奏上,皆有典证。

xiào wǔ dì yǎ hǎo wén xué shén bèi qīn ài cháo tíng yí yì zhé zī fǎng zhī

孝武帝雅好文学,甚被亲爱,朝廷疑议,辄谘访之。

níng zhǐ chì cháo shì zhí yán wú huì

宁指斥朝士,直言无讳。

wáng guó bǎo níng zhī shēng yě yǐ chǎn mèi shì huì jī wáng dào zi jù wèi níng suǒ bù róng nǎi xiāng qū shàn yīn bèi shū gé

王国宝,宁之甥也,以谄媚事会稽王道子,惧为宁所不容,乃相驱扇,因被疏隔。

qiú bǔ yù zhāng tài shǒu dì yuē yù zhāng bù yí tài shǒu hé jí yǐ shēn shì sǐ yá

求补豫章太守,帝曰:“豫章不宜太守,何急以身试死邪?

níng bù xìn bǔ zhàn gù qǐng xíng lín fā shàng shū yuē chén wén dào shàng xū jiǎn zhèng guì píng jìng tǎn gōng liàng yú yōu xiǎn liú zǐ ài yú bǎi xìng rán hòu kě yǐ jīng yí xiǎn ér bù yōu chéng xiū fǒu ér cháng yí

”宁不信卜占,固请行,临发,上疏曰:“臣闻道尚虚简,政贵平静,坦公亮于幽显,流子爱于百姓, 然后可以经夷险而不忧,乘休否而常夷。

xiān wáng suǒ yǐ zhì tài píng rú cǐ ér yǐ

先王所以致太平,如此而已。

jīn sì jìng yàn rú fēng suì bù jǔ ér cāng yǔ xū hào tǎng cáng kōng kuì

今四境晏如, 烽燧不举,而仓庾虚秏,帑藏空匮。

gǔ zhě shǐ rén suì bù guò sān rì jīn zhī láo rǎo dài wú sān rì xiū tíng zhì yǒu cán xíng jiǎn fā yāo qiú fù chú shēng r bù fù jǔ yǎng guān guǎ bù gǎn qì qǔ

古者使人,岁不过三日,今之劳扰,殆无三日休停,至有残刑翦发,要求复除,生儿不复举养,鳏寡不敢妻娶。

qǐ bù yuàn jié rén guǐ gǎn shāng hé qì

岂不怨结人鬼, 感伤和气。

chén kǒng shè jì zhī yōu jī xīn bù zú yǐ wéi yù

臣恐社稷之忧,积薪不足以为喻。

chén jiǔ yù cū qǐ suǒ huái rì fù yī rì

臣久欲粗启所怀,日复一日。

jīn dāng yǒng lí zuǒ yòu bù yù lìng xīn yǒu yú hèn

今当永离左右,不欲令心有余恨。

qǐng chū chén qǐ shì fù wài xiáng zé

请出臣启事,付外详择。

dì zhào gōng qīng mù shǒu pǔ yì dé shī níng yòu chén shí zhèng yuē

”帝诏公卿牧守普议得失,宁又陈时政曰:

gǔ zhě fēn tǔ gē jìng yǐ yì bǎi xìng zhī xīn

古者分土割境,以益百姓之心;

shèng wáng zuò zhì jí wú huáng bái zhī bié

圣王作制,籍无黄白之别。

xī zhōng yuán sāng luàn liú yù jiāng zuǒ shù yǒu xuán fǎn zhī qī gù xǔ qí xié zhù běn jùn

昔中原丧乱,流寓江左,庶有旋反之期,故许其挟注本郡。

zì ěr jiàn jiǔ rén ān qí yè qiū lǒng fén bǎi jiē yǐ chéng xíng suī wú běn bāng zhī míng ér yǒu ān tǔ zhī shí

自尔渐久,人安其业,丘垄坟柏,皆已成行,虽无本邦之名,而有安土之实。

jīn yi zhèng qí fēng jiāng yǐ tǔ duàn rén hù míng kǎo kè zhī kē xiū lǘ wǔ zhī fǎ

今宜正其封疆,以土断人户,明考课之科,修闾伍之法。

nán zhě bì yuē rén gè yǒu sāng zǐ sú zì yǒu nán běi

难者必曰:“人各有桑梓,俗自有南北。

yī zhāo shǔ hù zhǎng wéi rén lì jūn zǐ zé yǒu tǔ fēng zhī kǎi xiǎo rén zé huái xià yì zhī lǜ

一朝属户,长为人隶,君子则有土风之慨,小人则怀下役之虑。

sī chéng bìng jiān zhě zhī suǒ zhí ér fēi tōng lǐ zhě zhī dǔ lùn yě

”斯诚并兼者之所执,而非通理者之笃论也。

gǔ zhě shī dì zhī jūn yóu chén suǒ yù zhī zhǔ liè guó zhī chén yì yǒu wéi shì zhī lǐ

古者失地之君,犹臣所寓之主,列国之臣,亦有违适之礼。

suí huì shì qín zhì chēng chūn qiū

随会仕秦,致称《春秋》;

yuè yì huàn yàn jiàn bāo liáng shǐ

乐毅宦燕,见褒良史。

qiě jīn pǔ tiān zhī rén yuán qí shì chū jiē suí shì qiān yí hé zhì yú jīn ér dú bù kě

且今普天之人,原其氏出,皆随世迁移,何至于今而独不可?

fán huāng jùn zhī rén xīng jū dōng xī yuǎn zhě qiān yú jìn zhě shù bǎi ér jǔ zhào yì diào jiē xiāng zī xū qī huì chā wéi zhé zhì yán zuò rén bù kān mìng pàn wèi dào zéi

凡荒郡之人,星居东西,远者千余,近者数百,而举召役调,皆相资须,期会差违,辄致严坐,人不堪命,叛为盗贼。

shì yǐ shān hú rì jī xíng yù yù zī

是以山湖日积,刑狱愈滋。

jīn huāng xiǎo jùn xiàn jiē yi bìng hé bù mǎn wǔ qiān hù bù dé wèi jùn bù mǎn qiān hù bù dé wèi xiàn

今荒小郡县, 皆宜并合,不满五千户,不得为郡,不满千户,不得为县。

shǒu zǎi zhī rèn yi de qīng píng zhī rén

守宰之任,宜得清平之人。

qīng zhě xuǎn jǔ wéi yǐ xù pín wèi xiān suī zhì yǒu liù nián ér fù zú biàn tuì

顷者选举,惟以恤贫为先,虽制有六年,而富足便退。

yòu jùn shǒu zhǎo lì qiān zhì wú cháng huò jiān tái zhí huò dài fǔ guān

又郡守找吏,牵置无常, 或兼台职,或带府官。

fu fǔ yǐ tǒng zhōu zhōu yǐ jiān jùn jùn yǐ lì xiàn rú lìng hù xiāng lǐng tiè zé shì xià guān fǎn wéi shàng sī fù diào yì shǐ wú fù jié xiàn

夫府以统州,州以监郡,郡以莅县,如令互相领帖,则是下官反为上司,赋调役使无复节限。

qiě qiān yè bǎi xìng yíng qǐ xiè shè dōng xī liú qiān rén rén yì chù wén shū bù jí shǎo yǒu cún zhě

且牵曳百姓,营起廨舍,东西流迁,人人易处, 文书簿籍,少有存者。

xiān zhī shì yǔ jiē wèi sī jiā hòu lái xīn guān fù yīng xiū lì

先之室宇,皆为私家,后来新官,复应修立。

qí wèi bì yě hú kě shèng yán

其为弊也,胡可胜言!

yòu fāng zhèn qù guān jiē gē jīng bīng qì zhàng yǐ wéi sòng gù mǐ bù zhī shǔ bù kě chēng jì

又方镇去官,皆割精兵器杖以为送故,米布之属不可称计。

jiān sī xiāng róng chū wú dàn jiū

监司相容,初无弹纠。

qí zhōng huò yǒu qīng bái yì fù bú jiàn zhēn yì

其中或有清白,亦复不见甄异。

sòng bīng duō zhě zhì yǒu qiān yú jiā shǎo zhě shù shí hù

送兵多者至有千余家,少者数十户。

jì lì rén sī mén fù zī guān lǐn bù

既力人私门,复资官廪布。

bīng yì jì jié wang fú liáng rén qiān yǐn wú duān yǐ xiāng chōng bǔ

兵役既竭,枉服良人,牵引无端,以相充补。

ruò shì gōng xūn zhī chén zé yǐ xiǎng liè tǔ zhī zuò qǐ yīng fēng wài fù zhì lì bīng hu

若是功勋之臣,则已享裂土之祚,岂应封外复置吏兵乎!

wèi sòng gù zhī gé yi wèi jié zhì yǐ sān nián wèi duàn fū rén xìng wú yá shē jiǎn yóu shì

谓送故之格宜为节制,以三年为断,夫人性无涯,奢俭由势。

jīn bìng jiān zhī shì yì duō bù zhān fēi lì bù zú yǐ hòu shēn fēi lù bù zú yǐ fù jiā shì de zhī yǒu yóu ér yòng zhī wú jié

今并兼之士亦多不瞻,非力不足以厚身,非禄不足以富家,是得之有由,而用之无节。

pú jiǔ yǒng rì chí wù zú nián yī yàn zhī zhuàn fèi guò shí jīn lì fú zhī měi bù kě zī suàn shèng gǒu mǎ zhī shì yíng zhèng wèi zhī yīn nán mǔ fèi ér bù kěn jiǎng sòng quē ér wú wén fán yōng jìng chí ào dàn chéng sú

蒱酒永日,驰骛卒年,一宴之馔,费过十金,丽服之美,不可赀算,盛狗马之饰,营郑卫之音,南亩废而不垦,讲诵阙而无闻,凡庸竞驰,傲诞成俗。

wèi yi yàn qí xiāng dǎng kǎo qí yè shàng shì qí néng fǒu rán hòu shēng jìn

谓宜验其乡党,考其业尚,试其能否,然后升进。

rú cǐ fěi wéi jiā jǐ rén zú xián rén qǐ bù jì zhǒng ér zhì zāi

如此,匪惟家给人足, 贤人岂不继踵而至哉!

guān zhì zhé bīng bù xiāng xí dài qīng zhě xiǎo shì biàn cóng bǔ yì yī qiān zhī wéi rǔ jí lěi shì qīn qī bàng zhī lí qí huò dú hù kǒu jiǎn hào yì yóu yú cǐ

官制谪兵,不相袭代,顷者小事,便从补役,一愆之违,辱及累世,亲戚傍支, 罹其祸毒,户口减秏,亦由于此。

jiē yi liào qiǎn yǐ quán guó xìn lǐ shí jiǔ wèi cháng shāng yǐ qí wèi chéng rén yě

皆宜料遣,以全国信,礼,十九为长殇,以其未成人也。

shí wǔ wèi zhōng shāng yǐ wéi shàng tóng yòu yě

十五为中殇,以为尚童幼也。

jīn yǐ shí liù wèi quán dīng zé bèi chéng rén zhī yì yǐ

今以十六为全丁,则备成人之役矣。

yǐ shí sān wèi bàn dīng suǒ rèn fēi fù tóng yòu zhī shì yǐ

以十三为半丁,所任非复童幼之事矣。

qǐ kě shāng tiān lǐ yuǎn jīng diǎn kùn kǔ wàn xìng nǎi zhì cǐ hu

岂可伤天理,远经典,困苦万姓,乃至此乎!

jīn yi xiū lǐ wén yǐ èr shí wèi quán dīng shí liù zhì shí jiǔ wèi bàn dīng zé rén wú yāo zhé shēng zhǎng zī fán yǐ

今宜修礼文,以二十为全丁,十六至十九为半丁,则人无夭折,生长滋繁矣。

dì shàn zhī

帝善之。

chū níng zhī chū fēi dì běn yì gù suǒ qǐ duō hé zhǐ

初,宁之出,非帝本意,故所启多合旨。

níng zài jùn yòu dà shè xiáng xù qiǎn rén wǎng jiāo zhōu cǎi qìng shí yǐ gōng xué yòng gǎi gé jiù zhì bù jū cháng xiàn

宁在郡又大设庠序,遣人往交州采磬石,以供学用,改革旧制,不拘常宪。

yuǎn jìn zhì zhě qiān yú rén zī gěi zhòng fèi yī chū sī lù

远近至者千余人,资给众费,一出私禄。

bìng qǔ jùn sì xìng zǐ dì jiē chōng xué shēng kè xù wǔ jīng

并取郡四姓子弟,皆充学生,课续五经。

yòu qǐ xué tái gōng yòng mí guǎng jiāng zhōu cì shǐ wáng níng zhī shàng yán yuē yù zhāng jùn jū cǐ zhōu zhī bàn

又起学台,功用弥广,江州刺史王凝之上言曰:“豫章郡居此州之半。

tài shǒu chén níng rù cān jī shěng chū zǎi míng jùn ér sì qí shē zhuó suǒ wéi láng jí

太守臣宁入参机省,出宰名郡,而肆其奢浊,所为狼籍。

jùn chéng xiān yǒu liù mén níng xī gǎi zuò chóng lóu fù gèng kāi èr mén hé qián wèi bā

郡城先有六门,宁悉改作重楼,复更开二门,合前为八。

sī lì xià shè qī suǒ

私立下舍七所。

chén fú xún zōng miào zhī shè gè yǒu pǐn zhì ér níng zì zhì jiā miào

臣伏寻宗庙之设,各有品秩,而宁自置家庙。

yòu xià shí wǔ xiàn jiē shǐ zuǒ zōng miào yòu shè jì zhǔn zhī tài miào jiē zī rén lì yòu duó rén jū zhái gōng fū wàn jì

又下十五县,皆使左宗庙,右社稷,准之太庙, 皆资人力,又夺人居宅,工夫万计。

níng ruò yǐ gǔ zhì yi chóng zì dāng liè shàng ér gǎn zhuān zhé wéi zài rèn xīn

宁若以古制宜崇,自当列上,而敢专辄,惟在任心。

zhōu jì wén zhī jì fú cóng shì zhì bù fù tīng

州既闻知,既符从事,制不复听。

ér níng yán wēi shǔ xiàn wéi lìng sù lì

而宁严威属县,惟令速立。

yuàn chū chén biǎo xià tài cháng yì zhī lǐ diǎn

愿出臣表下太常,议之礼典。

zhào yuē hàn xuān yún kě yǔ gòng zhì tiān xià zhě liáng èr qiān dàn yě

”诏曰:“汉宣云:可与共治天下者,良二千石也!

ruò fàn níng guǒ rú níng zhī suǒ biǎo zhě qǐ kě fù zǎi jùn hu

若范宁果如凝之所表者,岂可复宰郡乎!

yǐ cǐ dǐ zuì

”以此抵罪。

zi tài shí wéi tiān mén tài shǒu qì guān chēng sù

子泰时为天门太守,弃官称诉。

dì yǐ níng suǒ wu wéi xué shì jiǔ bù pàn

帝以宁所务惟学,事久不判。

huì shè miǎn

会赦,免。

chū níng cháng huàn mù tòng jiù zhōng shū shì láng zhāng chén qiú fāng chén yīn cháo zhī yuē gǔ fāng sòng yáng lǐ zǐ shǎo de qí shù yǐ shòu lǔ dōng mén bó lǔ dōng mén bó yǐ shòu zuǒ qiū míng suì shì yě shàng chuán

初,宁尝患目痛就中书侍郎张湛求方,湛因嘲之曰:“古方,宋阳里子少得其术,以授鲁东门伯,鲁东门伯以授左丘明,遂世也上传。

jí hàn dù zi xià zhèng kāng chéng wèi gāo táng lóng jìn zuǒ tài chòng fán cǐ zhū xián bìng yǒu mù jí de cǐ fāng yún yòng sǔn dú shū yī jiǎn sī lǜ èr zhuān nèi shì sān jiǎn wài guān sì dàn wǎn qǐ wǔ yè zǎo mián liù

及汉杜子夏郑康成、魏高堂隆、晋左太冲,凡此诸贤,并有目疾,得此方云:用损读书一,减思虑二,专内视三,简外观四,旦晚起五,夜早眠六。

fán liù wù áo yǐ shén huǒ xià yǐ qì shāi yùn yú xiōng zhōng qī rì rán hòu nà zhū fāng cùn

凡六物熬以神火,下以气簁,蕴于胸中七日,然后纳诸方寸。

xiū zhī yī shí jìn néng shù qí mù jié yuǎn shì chǐ chuí zhī yú

修之一时,近能数其目睫,远视尺捶之余。

zhǎng fú bù yǐ dòng jiàn qiáng bì zhī wài

长服不已,洞见墙壁之外。

fēi dàn míng mù nǎi yì yán nián

非但明目,乃亦延年。

jì miǎn guān jiā yú dān yáng yóu qín jīng xué zhōng nián bù chuò

”既免官,家于丹阳,犹勤经学,终年不辍。

nián liù shí sān zú yú jiā

年六十三,卒于家。

chū níng yǐ chūn qiū gǔ liáng shì wèi yǒu shàn shì suì chén sī jī nián wèi zhī jí jiě

初,宁以《春秋谷梁氏》未有善释,遂沈思积年,为之集解。

qí yì jīng shěn wèi shì suǒ zhòng

其义精审,为世所重。

jì ér xú miǎo fù wèi zhī zhù shì yì chēng zhī

既而徐邈复为之注,世亦称之。

zi tài yuán xī zhōng wèi hù jūn jiāng jūn

子泰,元熙中,为护军将军。

jiān zì zi cháng

坚字子常。

bó xué shàn zhǔ wén

博学善属文。

yǒng jiā zhōng bì luàn jiāng dōng bài zuǒ zhù zuò láng fǔ jūn cān jūn

永嘉中,避乱江东,拜佐著作郎、抚军参军。

tǎo sū jùn cì jué dū tíng hóu

讨苏峻, 赐爵都亭侯。

lèi qiān shàng shū yòu chéng

累迁尚书右丞。

shí tíng wèi zòu diàn zhōng zhàng lì shào guǎng dào guān màn sān zhāng hé bù sān shí pǐ yǒu sī zhèng xíng qì shì

时廷尉奏殿中帐吏邵广盗官幔三张,合布三十匹,有司正刑弃市。

guǎng èr zi zōng nián shí sān yún nián shí yī huáng fān wō dēng wén gǔ qǐ ēn cí qiú zì méi wèi xī guān nú yǐ shú fù mìng

广二子,宗年十三,云年十一,黄幡挝登闻鼓乞恩,辞求自没为奚官奴,以赎父命。

shàng shū láng zhū yìng yì yǐ wéi tiān xià zhī rén fù wú zi zhě shǎo yī shì suì xíng biàn chéng yǒng zhì jù sǐ zuì zhī xíng yú cǐ ér chí

尚书郎朱暎议以为天下之人父,无子者少,一事遂行,便成永制, 惧死罪之刑,于此而弛。

jiān yì tóng yìng yì

坚亦同暎议。

shí yì zhě yǐ guǎng wéi qián tú èr r mò rù jì zú yǐ chéng yòu shǐ bǎi xìng zhī fù zǐ dào shèng cháo yǒu chuí ēn zhī rén

时议者以广为钳徒,二儿没入,既足以惩, 又使百姓知父子道,圣朝有垂恩之仁。

kě tè tīng jiǎn guǎng sǐ zuì wèi wǔ suì xíng zōng děng fù xī guān wèi nú ér bù wéi yǒng zhì

可特听减广死罪为五岁刑,宗等付奚官为奴, 而不为永制。

jiān bó zhī yuē zì chún piáo jiāo sàn xíng pì réng zuò xíng zhī suǒ yǐ zhǐ xíng shā zhī suǒ yǐ zhǐ shā

坚驳之曰:“自淳朴浇散,刑辟仍作,刑之所以止刑,杀之所以止杀。

suī shí yǒu shè guò yòu zuì yì yù huǎn sǐ wèi yǒu xíng xiǎo bù rěn ér qīng yì diǎn xíng yě

虽时有赦过宥罪,议狱缓死,未有行小不忍而轻易典刑也。

qiě jì xǔ zōng děng yòu guǎng yǐ sǐ ruò fù yǒu zōng bǐ ér bù qiú shú fù zhě qǐ de bù bìn jué rén lún tóng zhī qín shòu yá

且既许宗等,宥广以死, 若复有宗比而不求赎父者,岂得不摈绝人伦,同之禽兽邪!

àn zhǔ zhě jīn zòu yún wéi tè tīng zōng děng ér bù wéi yǒng zhì

案主者今奏云,惟特听宗等而不为永制。

chén yǐ wéi wáng zhě zhī zuò dòng guān shèng shuāi pín xiào zhī jiān shàng shèn suǒ jiā kuàng yú guó diǎn kě yǐ tú kuī

臣以为王者之作,动关盛衰,嚬笑之间,尚慎所加,况于国典, 可以徒亏!

jīn zhī suǒ yǐ yòu guǎng zhèng yǐ zōng děng ěr

今之所以宥广,正以宗等耳。

rén zhī ài fù shuí bù rú zōng

人之爱父,谁不如宗?

jīn jì jū rán xǔ zōng zhī qǐng jiāng lái su zhě hé dú fěi mín

今既居然许宗之请, 将来诉者,何独匪民!

tè tīng zhī yì wèi jiàn qí yì

特听之意,未见其益;

bù yǐ wéi lì jiāo xīng yuàn dú

不以为例,交兴怨讟。

cǐ wèi shī yī ēn yú jīn ér kāi wàn yuàn yú hòu yě

此为施一恩于今,而开万怨于后也。

chéng dì cóng zhī zhèng guǎng sǐ xíng

”成帝从之,正广死刑。

hòu qiān hù jūn zhǎng shǐ zú guān

后迁护军长史,卒官。

zi qǐ zì róng qī suī jīng xué bù jí jiān ér yǐ cái yì xiǎn yú dāng shì

子启,字荣期,虽经学不及坚,而以才义显于当世。

yú shí qīng tán zhī shì yǔ hé hán bó yuán hóng děng bìng xiāng zhī you

于时清谈之士庾龢、韩伯、 袁宏等,并相知友。

wèi mì shū láng lèi jū xiǎn zhí zhōng yú huáng mén shì láng

为秘书郎,累居显职,终于黄门侍郎。

fù zǐ bìng yǒu wén bǐ chuán yú shì

父子并有文笔传于世。

liú tán zì zhēn zhǎng pèi guó xiāng rén yě

刘惔,字真长,沛国相人也。

zǔ hóng zì zhōng gǔ guāng lù xūn

祖宏,字终嘏,光禄勋。

hóng xiōng cuì zì chún gǔ shì zhōng

宏兄粹,字纯嘏,侍中。

hóng dì huáng zì chōng gǔ lì bù shàng shū

宏弟潢,字冲嘏,吏部尚书。

bìng yǒu míng zhōng cháo

并有名中朝。

shí rén yǔ yuē luò zhōng yǎ yā yǒu sān gǔ

时人语曰:“洛中雅雅有三嘏。

fù dān jìn líng tài shǒu yì zhī míng

”父耽, 晋陵太守,亦知名。

tán shǎo qīng yuǎn yǒu biāo qí yǔ mǔ rèn shì yù jū jīng kǒu jiā pín zhī máng juē yǐ wéi yǎng suī bì mén lòu xiàng yàn rú yě

惔少清远,有标奇,与母任氏寓居京口,家贫,织芒𪨗以为养, 虽荜门陋巷,晏如也。

rén wèi zhī shi wéi wáng dǎo shēn qì zhī

人未之识,惟王导深器之。

hòu shāo zhī míng lùn zhě bǐ zhī yuán yáng

后稍知名,论者比之袁羊。

tán xǐ hái gào qí mǔ

惔喜, 还告其母。

qí mǔ cōng míng fù rén yě wèi zhī yuē cǐ fēi rǔ bǐ wù shòu zhī

其母,聪明妇人也,谓之曰:“此非汝比,勿受之。

yòu yǒu fāng zhī fàn wāng zhě

”又有方之范汪者。

tán fù xǐ mǔ yòu bù tīng

惔复喜,母又不听。

jí tán nián dé zhuǎn shēng lùn zhě suì bǐ zhī xún càn

及惔年德转升,论者遂比之荀粲。

shàng míng dì nǚ lú líng gōng zhǔ

尚明帝女庐陵公主。

yǐ tán yā shàn yán lǐ jiǎn wén dì chū zuò xiāng yǔ wáng méng bìng wèi tán kè jù méng shàng bīn lǐ

以惔雅善言理,简文帝初作相,与王蒙并为谈客,俱蒙上宾礼。

shí sūn shèng zuò yì xiàng miào yú jiàn xíng lùn dì shǐ yīn hào nán zhī bù néng qū

时孙盛作《易象妙于见形论》,帝使殷浩难之,不能屈。

dì yuē shǐ zhēn zhǎng lái gù yīng yǒu yǐ zhì zhī

帝曰:“使真长来,故应有以制之。

nǎi mìng yíng tán

”乃命迎惔。

shèng sù jìng fú tán jí zhì biàn yǔ kàng dá cí shén jiǎn zhì shèng lǐ suì qū

盛素敬服惔,及至,便与抗答,辞甚简至,盛理遂屈。

yī zuò fǔ zhǎng dà xiào xián chēng měi zhī

一坐抚掌大笑,咸称美之。

lèi qiān dān yáng yǐn

累迁丹阳尹。

wéi zhèng qīng zhěng mén wú zá bīn

为政清整,门无杂宾。

shí bǎi xìng pō yǒu sòng guān zhǎng zhě zhū jùn wǎng wǎng yǒu xiāng jǔ zhèng tán tàn yuē fu jú xià shàn shàng cǐ bì dào yě

时百姓颇有讼官长者,诸郡往往有相举正, 惔叹曰:“夫居下讪上,此弊道也。

gǔ zhī shàn zhèng sī qì ér yǐ qǐ bù yǐ qí dūn běn zhèng yuán zhèn jìng liú mò hu

古之善政,司契而已,岂不以其敦本正源,镇静流末乎!

jūn suī bù jūn xià ān kě yǐ shī lǐ

君虽不君,下安可以失礼。

ruò cǐ fēng bù gé bǎi xìng jiāng wǎng ér bù fǎn

若此风不革,百姓将往而不反。

suì qǐn ér bù wèn

”遂寝而不问。

xìng jiǎn guì yǔ wáng xī zhī yǎ xiàng yǒu shàn

性简贵,与王羲之雅相友善。

xī yīn yǒu chen nú shàn zhī wén zhāng xī zhī ài zhī měi chēng nú yú xin yán

郗愔有伧奴善知文章,羲之爱之,每称奴于忄炎。

tán yuē hé rú fāng huí yá

惔曰:“何如方回邪?

xī zhī yuē xiǎo rén ěr hé bǐ xī gōng

”羲之曰:“小人耳,何比郗公!

tán yuē ruò bù rú fāng huí gù cháng nú ěr

”惔曰:“若不如方回, 故常奴耳。

huán wēn cháng wèn tán kuài jī wáng tán gèng jìn yá

”桓温尝问惔:“会稽王谈更进邪?

tán yuē jí jìn rán gù dì èr liú ěr

”惔曰:“极进,然故第二流耳。

wēn yuē dì yī fù shuí

” 温曰:“第一复谁?

tán yuē gù zài wǒ bèi

”惔曰:“故在我辈。

qí gāo zì biāo zhì rú cǐ

”其高自标置如此。

tán měi qí wēn cái ér zhī qí yǒu bù chén zhī jī

惔每奇温才,而知其有不臣之迹。

jí wēn wèi jīng zhōu tán yán yú dì yuē wēn bù kě shǐ jū xíng shèng dì qí wèi hào cháng yi yì zhī

及温为荆州,惔言于帝曰:“温不可使居形胜地,其位号常宜抑之。

quàn dì zì zhèn shàng liú ér jǐ wèi jūn sī dì bù nà

”劝帝自镇上流,而己为军司,帝不纳。

yòu qǐng zì xíng fù bù tīng

又请自行,复不听。

jí wēn fá shǔ shí xián wèi wèi yì kě zhì wéi tán yǐ wéi bì kè

及温伐蜀,时咸谓未易可制,惟惔以为必克。

huò wèn qí gù yún yǐ pú bó yàn zhī qí bù bì de zé bù wèi yě

或问其故,云:“以蒱博验之, 其不必得,则不为也。

kǒng wēn zhōng zhuān zhì cháo tíng

恐温终专制朝廷。

jí hòu jìng rú qí yán

”及后竟如其言。

cháng jiàn wú jùn zhāng píng píng zú wèi měi shì zhòng yǐ cǐ fú qí zhī rén

尝荐吴郡张凭,凭卒为美士,众以此服其知人。

yóu hǎo lǎo zhuāng rèn zì rán qù

尤好《老庄》,任自然趣。

jí dǔ bǎi xìng yù wèi zhī qí dǎo jiā rén yòu qǐng jì shén tán yuē qiū zhī dǎo jiǔ yǐ

疾笃,百姓欲为之祈祷,家人又请祭神,惔曰: “丘之祷久矣。

nián sān shí liù zú guān

”年三十六,卒官。

sūn chāo wèi zhī lěi yún jū guān wú guān guān zhī shì chǔ shì wú shì shì zhī xīn

孙绰为之诔云:“居官无官官之事,处事无事事之心。

shí rén yǐ wéi míng yán

”当时的人认为是名言。

hòu chāo cháng yì zhě póu yán jí tán liú tì yuē kě wèi rén zhī yún wáng bāng guó tiǎn cuì

后绰尝诣褚裒,言及惔,流涕曰:“可谓人之云亡,邦国殄瘁。

póu dà nù yuē zhēn cháng shēng píng hé cháng xiāng bǐ shù ér qīng jīn rì zuò cǐ miàn xiàng rén yá

”裒大怒曰:“真长生平何尝相比数,而卿今日作此面向人邪!

qí wèi míng liú suǒ jìng zhòng rú cǐ

”其为名流所敬重如此。

zhāng píng zì zhǎng zōng

张凭,字长宗。

zǔ zhèn cāng wú tài shǒu

祖镇,苍梧太守。

píng nián shù suì

凭年数岁。

zhèn wèi qí fù yuē wǒ bù rú rǔ yǒu jiā r

镇谓其父曰:“我不如汝有佳儿。

píng yuē ā wēng qǐ yi yǐ zi xì fù yá

” 凭曰:“阿翁岂宜以子戏父邪!

jí zhǎng yǒu zhì qì wèi xiāng lǘ suǒ chēng

”及长,有志气,为乡闾所称。

jǔ xiào lián fù qí cái zì wèi bì cān shí yàn

举孝廉,负其才, 自谓必参时彦。

chū yù yì tán xiāng lǐ jí tóng jǔ zhě gòng xiào zhī

初,欲诣惔,乡里及同举者共笑之。

jì zhì tán chù zhī xià zuò shén yì bù jiē píng yù zì fā ér wú duān

既至,惔处之下坐,神意不接, 凭欲自发而无端。

huì wáng jiù méng tán qīng yán yǒu suǒ bù tōng píng yú mò zuò pàn zhī yán zhǐ shēn yuǎn zú chàng bǐ wǒ zhī huái yī zuò jiē jīng

会王就蒙惔清言,有所不通,凭于末坐判之,言旨深远,足畅彼我之怀,一坐皆惊。

tán yán zhī shàng zuò qīng yán mí rì liú sù zhì dàn qiǎn zhī

惔延之上坐,清言弥日,留宿至旦遣之。

píng jì hái chuán xū yú tán qiǎn chuán jiào mì zhāng xiào lián chuán biàn zhào yǔ tóng zài suì yán zhī yú jiǎn wén dì

凭既还船,须臾,惔遣传教觅张孝廉船,便召与同载,遂言之于简文帝。

dì zhào yǔ yǔ tàn yuē zhāng píng bó sū wéi lǐ kū

帝召与语,叹曰:“张凭勃窣为理窟。

guān zhì lì bù láng yù shǐ zhōng chéng

”官至吏部郎、御史中丞。

hán bó zì kāng bó yǐng chuān zhǎng shè rén yě

韩伯,字康伯,颍川长社人也。

mǔ yīn shì gāo míng yǒu xíng

母殷氏,高明有行。

jiā pín jù bó nián shù suì zhì dà hán mǔ fāng wéi zuò rú lìng bó zhuō yùn dǒu ér wèi zhī yuē qiě zhe rú xún dàng zuò fù yī jūn

家贫窭,伯年数岁,至大寒,母方为作襦,令伯捉熨斗,而谓之曰:“且著襦,寻当作复衤军。

bó yuē bù fù xū

”伯曰: “不复须。

mǔ wèn qí gù duì yuē huǒ zài dòu zhōng ér bǐng shàng rè jīn jì zhe rú xià yì dāng nuǎn

”母问其故,对曰:“火在斗中,而柄尚热,今既著襦,下亦当暖。

mǔ shén yì zhī

” 母甚异之。

jí zhǎng qīng hé yǒu sī lǐ liú xīn wén yì

及长,清和有思理,留心文艺。

jiù yīn hào chēng zhī yuē kāng bó néng zì biāo zhì jū rán shì chū qún zhī qì

舅殷浩称之曰:“康伯能自标置,居然是出群之器。

yǐng chuān yǔ hé míng zhòng yī shí shǎo suǒ tuī fú cháng chēng bó jí wáng tǎn zhī yuē sī lǐ lún hé wǒ jìng hán kāng bó

”颍川庾龢名重一时,少所推服,常称伯及王坦之曰:“思理伦和, 我敬韩康伯;

zhì lì qiáng zhèng wú kuì wáng wén dù

志力强正,吾愧王文度。

zì cǐ yǐ huán wú jiē bǎi zhī yǐ

自此以还,吾皆百之矣。

jǔ xiù cái zhēng zuǒ zhù zuò láng bìng bù jiù

举秀才,征佐著作郎,并不就。

jiǎn wén dì jū fān yǐn wèi tán kè zì sī tú zuǒ xi shǔ zhuǎn fǔ jūn yuàn zhōng shū láng sàn qí cháng shì yù zhāng tài shǒu rù wèi shì zhōng

简文帝居籓,引为谈客,自司徒左西属转抚军掾、中书郎、散骑常侍、豫章太守,入为侍中。

chén jùn zhōu xié wèi xiè ān zhǔ bù jū sāng fèi lǐ chóng shàng zhuāng lǎo tuō luò míng jiào

陈郡周勰为谢安主簿,居丧废礼, 崇尚庄老,脱落名教。

bó lǐng zhōng zhèng bù tōng xié yì yuē bài xià zhī jìng yóu wéi zhòng cóng lǐ

伯领中正,不通勰,议曰:“拜下之敬,犹违众从礼。

qíng lǐ zhī jí bù yí yǐ duō bǐ wéi tōng

情理之极,不宜以多比为通。

shí rén dàn yān

”时人惮焉。

shí zhě wèi bó kě wèi chéng shì suǒ bù néng chéng ér cái shì suǒ bù néng cái zhě yǐ yǔ fū róng jǐ shùn zhòng zhě qǐ de tóng shí ér gòng chēng zāi

”识者谓伯可谓澄世所不能澄,而裁世所不能裁者矣,与夫容己顺众者,岂得同时而共称哉!

wáng tǎn zhī yòu cháng zhe gōng qiān lùn yuán hóng zuò lùn yǐ nán zhī

王坦之又尝著《公谦论》,袁宏作论以难之。

bó lǎn ér měi qí cí zhǐ yǐ wéi shì fēi jì biàn shuí yǔ zhèng zhī suì zuò biàn qiān yǐ zhé zhōng yuē

伯览而美其辞旨,以为是非既辩, 谁与正之,遂作《辩谦》以折中曰:

fu xún lǐ biàn yí bì xiān dìng qí míng fēn suǒ cún

夫寻理辩疑,必先定其名分所存。

suǒ cún jì míng zé bǐ wǒ zhī qù kě de ér xiáng yě

所存既明,则彼我之趣可得而详也。

fu qiān zhī wèi yì cún hu jiàng jǐ zhě yě

夫谦之为义,存乎降己者也。

yǐ gāo cóng bēi yǐ xián tóng bǐ gù qiān míng shēng yān

以高从卑,以贤同鄙,故谦名生焉。

gū guǎ bù gǔ rén zhī suǒ è ér hòu wáng yǐ zì chēng jiàng qí guì zhě yě

孤寡不谷,人之所恶, 而侯王以自称,降其贵者也。

zhí yù zhí shè zhòng zhī suǒ jiàn ér jūn zǐ yǐ zì mù jiàng qí xián cái yě

执御执射,众之所贱,而君子以自目,降其贤才也。

yǔ fu shān zài dì zhōng zhī xiàng qí zhì qǐ shū zāi

与夫山在地中之象,其致岂殊哉!

shě cǐ èr zhě ér gèng qiú qí yì suī nán yuán qiú míng zhōng mò jìn yě

舍此二者,而更求其义,虽南辕求冥,终莫近也。

fu yǒu suǒ guì gù yǒu jiàng yān

夫有所贵,故有降焉;

fu yǒu suǒ měi gù yǒu qiān yān

夫有所美,故有谦焉。

pì yǐng xiǎng zhī yǔ xíng shēng xiāng yǔ ér lì

譬影响之与形声,相与而立。

dào zú zhě wàng guì jiàn ér yī xián yú

道足者,忘贵贱而一贤愚;

tǐ gōng zhě chéng lǐ dāng ér jūn bǐ wǒ

体公者,乘理当而均彼我。

jiàng yì zhī yì yú hé ér shēng

降挹之义,于何而生!

zé qiān zhī wèi měi gù bù kě yǐ yǔ zhì zú zhī dào shè hu dà fāng zhī jiā yǐ

则谦之为美,固不可以语至足之道,涉乎大方之家矣。

rán jūn zǐ zhī xíng jǐ bì shàng yú zhì dāng ér bì zào hu nì shàn

然君子之行己,必尚于至当,而必造乎匿善。

zhì lǐ zài hu wú sī ér dòng zhī yú jiàng jǐ zhě hé

至理在乎无私,而动之于降己者何?

chéng yóu wèi néng yī guān yú néng bǐ zé guì jiàn zhī qíng lì

诚由未能一观于能鄙,则贵贱之情立;

fēi wàng huái yú bǐ wǒ zé sī jǐ zhī lèi cún

非忘怀于彼我,则私己之累存。

dāng qí suǒ guì zài wǒ zé qín zhí qí suǒ xián néng zhī zé fá

当其所贵在我则矜,值其所贤能之则伐。

chù guì fēi qín ér jīn jǐ zhě cháng yǒu qí guì

处贵非矜,而矜己者常有其贵;

yán shàn fēi fá ér fá shàn zhě zhòu chēng qí néng

言善非伐,而伐善者骤称其能。

shì yǐ zhī jīn guì zhī shāng dé zhě gù zhái xīn yú bēi sù

是以知矜贵之伤德者, 故宅心于卑素;

wù zhòu chēng zhī kuī lǐ zhě gù qíng cún yú bù yán

悟骤称之亏理者,故情存于不言。

qíng cún yú bù yán zé shàn sī nì yǐ

情存于不言,则善斯匿矣;

zhái xīn yú bēi sù zé guì sī jiàng yǐ

宅心于卑素,则贵斯降矣。

fu suǒ kuàng jūn zǐ zhī liú gǒu lǐ yǒu wèi jǐn qíng yǒu wèi yí cún wǒ zhī lǐ wèi míng yú nèi qǐ bù tóng xīn yú jiàng yì xǐ zhī suǒ zhì zāi

夫所况君子之流,苟理有未尽,情有未夷,存我之理未冥于内,岂不同心于降挹洗之所滞哉!

tǐ yǒu ér nǐ wú zhě shèng rén zhī dé

体有而拟无者,圣人之德;

yǒu lèi ér cún lǐ zhě jūn zǐ zhī qíng

有累而存理者,君子之情。

suī suǒ zhì bù tóng qí yú qiǎn qíng zhī lèi yuán yǒu bì ér yòng jiàng jǐ zhī dào yóu sī wǒ ér cún yī yě

虽所滞不同,其于遣情之累缘有弊而用,降己之道由私我而存,一也。

gù chéng fèn zhì yù zhe yú sǔn xiàng

故惩忿窒欲,著于《损》象;

bēi yǐ zì mù shí xì qiān yáo

卑以自牧,实系《谦》爻。

jiē suǒ yǐ cún qí suǒ bù zú fú qí suǒ yǒu yú zhě yě

皆所以存其所不足,拂其所有余者也。

wáng shēng zhī tán yǐ zhì lǐ wú qiān jìn de zhī yǐ

王生之谈,以至理无谦,近得之矣。

yún rén yǒu zhēng xīn shàn bù kě shōu jiǎ hòu wù zhī jī yǐ táo dòng zhě zhī huàn yǐ yǔ shèng xián zé kě shī zhī yú xià sī zhě qǐ wéi táo huàn yú wài

云人有争心,善不可收,假后物之迹,以逃动者之患,以语圣贤则可,施之于下斯者,岂惟逃患于外。

yì suǒ yǐ xǐ xīn yú nèi yě

亦所以洗心于内也。

zhuǎn dān yáng yǐn lì bù shàng shū lǐng jūn jiāng jūn

转丹阳尹、吏部尚书、领军将军。

jì jí bìng zhàn hòu zhě yún bù yí cǐ guān

既疾病,占候者云:“不宜此官。

cháo tíng gǎi shòu tài cháng wèi bài zú shí nián sì shí jiǔ jí zèng tài cháng

”朝廷改授太常,未拜,卒,时年四十九,即赠太常。

zi huì guān zhì héng yáng tài shǒu

子㻅,官至衡阳太守。

shǐ chén yuē wáng chén mén zī tái xuàn dì chǔ gāo yú shi biǎo lín jī cái wéi wáng zuǒ

史臣曰:王湛门资台铉,地处膏腴,识表邻机,才惟王佐。

yè xuān ní zhī yuǎn qì wán dào wéi biān

叶宣尼之远契,玩道韦编;

zūn bó yáng zhī yōu zhǐ hán xū pìn gǔ

遵伯阳之幽旨,含虚牝谷。

suǒ wèi tiān zhì bù diāo hé yú dà pǔ zhě yě

所谓天质不雕,合于大朴者也。

ān qī yīng zī tǐng xiù jí shèn yī shí cháo yě yì qí fēng liú rén lún tuī qí biǎo zhú

安期英姿挺秀, 籍甚一时,朝野挹其风流,人伦推其表烛。

suī chóng xūn mào jì yǒu quē yú qí cháng sù dé qīng guī zú chuán yú hàn jiǎn yǐ

虽崇勋懋绩有阙于旗常,素德清规足传于汗简矣。

huái zǔ jiàn jú yí yuǎn chōng jīn yù cuì

怀祖鉴局夷远,冲衿玉粹。

tǎn zhī qiáng yǔ yí kuàng yì cāo jīn zhēn

坦之墙宇疑旷,逸操金贞。

téng fěng yǔ zhī liáng jiān qíng chī yǔ guài

腾讽庾之良笺, 情嗤语怪;

yǎn fèi zhuāng zhī hóng lùn dào huàn chóng rú

演《废庄》之宏论,道焕崇儒。

huò jì zhòng wén chāng yǔn lí yú gǔn zhí

或寄重文昌,允厘于衮职;

huò rèn huá lún gé mì wù yú wáng yán

或任华纶阁, 密勿于王言。

xián néng kè zhe huī yīn bǎo qí róng zhì měi yǐ

咸能克著徽音,保其荣秩,美矣!

guó bǎo jiǎn xíng wú wén zuò shēng bǐ xiāng hùn àn shi yú xīn jìng kāi xiǎn lù yú qíng tián

国宝检行无闻,坐升彼相,混暗识于心镜,开险路于情田。

yú shí jiāng yì duō yú xiàn zhāng hǎn bèi tiān zǐ jū zhuì liú zhī lián rén chén wēi fù sù zhī yōu

于时疆埸多虞,宪章罕备,天子居缀旒之连,人臣微覆𫗧 之忧。

yú shì qiè shì yōng quán dú míng wáng zhī yí diǎn

于是窃势拥权,黩明王之彝典;

qióng shē zòng chǐ jiǎ xiōng shù zhī yú wēi

穷奢纵侈,假凶竖之余威。

xiù jué diāo yíng líng kuà yú chén jí

绣桷雕楹,陵跨于宸极;

lì zhēn yě zhì chōng rèn yú wéi fáng

丽珍冶质,充牣于帷房。

yì yóu quǎn zhì yú féi bù zhī huò zhī jiāng jí

亦犹犬彘腴肥,不知祸之将及。

gào jǐn sī shì gù qí yi zāi

告尽私室,固其宜哉!

xún jǐng yóu lǚ xiào jū zhōng wú cán wǎng liè

荀景猷履孝居忠,无惭往烈。

fàn xuán píng chén móu xiàn cè yǒu huì shí jī

范玄平陈谋献策,有会时机。

sōng zé sī yè gāi tōng jī yí jīng yú yǐ wěn

崧则思业该通, 缉遗经于已紊。

wāng zé fēng biāo zhí liàng kàng gāo jié yú jiāng diān yáng què ér yán jù wèi yǎ shì

汪则风飚直亮,抗高节于将颠,扬榷而言,俱为雅士。

liú hán jùn shuǎng biāo zhì yì qún shèng qì lóng xiāo fēi tán juǎn wù bìng lán fēn jú yào wú jué yú zhōng gǔ yǐ

刘韩俊爽, 标置轶群,胜气笼霄,飞谈卷雾,并兰芬菊耀,无绝于终古矣。

zàn yuē chù chōng chún yì shì chēng qí qì

赞曰:处冲纯懿,是称奇器。

yǎng sù xū tíng tóng chén xià wèi

养素虚庭,同尘下位。

yǎ dào suī qū gāo fēng bù zhuì

雅道虽屈,高风不坠。

yī yú hòu yìn shì chuán qīng dé

猗欤后胤,世传清德。

dì shì chí fēn shì lín yáng zé

帝室驰芬,士林扬则。

guó bǎo yōng àn tuō yì jiāo shē

国宝庸暗,托意骄奢。

jì fēng qí wū zhōng bù qí jiā

既丰其屋,终蔀其家。

xún fàn lìng wàng jīn shēng yuǎn chàng

荀范令望,金声远畅。

liú hán xiù shì zhū tán jiān qǐ

刘韩秀士,珠谈间起。

yì shù tóng huá wēi ruí qīng shǐ

异术同华,葳蕤青史。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →