èr shí rì chen qǐ xiǎo yǔ fēi fēi
二十日晨起，小雨霏霏。
dài fu ér fàn hòu zhì
待夫，而饭后至。
nǎi yǔ zhǐ ér yún bù kāi
乃雨止，而云不开。
yú shì dōng xiàng zhuǎn rù shān xiá bàn lǐ xún nán yá zhī zuǐ zhuǎn ér běi xún běi yá zhī gòng bàn lǐ chū yī ài mén xún xī shān zhī lù běi xíng èr lǐ shān zhuàng ér chéng tóng
于是东向转入山峡，半里，循南崖之嘴转而北，循北崖之共半里，出一隘门，循西山之麓北行二里，山撞而Ｂ成峒。
nǎi zhuǎn ér dōng yī lǐ yòu dōng chū yī ài mén jí xún běi shān zhī lù
乃转而东一里，又东出一隘门，即循北山之麓。
yòu dōng yī lǐ shàng yī lǐng gòng yī lǐ yú ér xià fù dōng xíng yī lǐ suí xiǎo shuǐ zhuǎn ér běi
又东一里上一岭，共一里，逾而下，复东行一里，随小水转而北。
qí chù shān xiá zhǎng kāi dōng xī liǎng jiè zhōng xíng píng chóu shān jù shēn mù mì téng bù biàn tǔ shí
其处山峡长开东西两界，中行平畴，山俱深木密藤，不辨土石。
gòng běi èr lǐ bàn dù xiǎo shuǐ bàng xi lù běi xíng
共北二里半，渡小水，傍西麓北行。
yòu èr lǐ shāo dōng běi jīng píng chóu bàn lǐ yǐ fù běi rù xiá zhōng
又二里，稍东北，经平畴半里，已复北入峡中。
qí zhōng shuǐ cǎo jù rù dī shī zhī de lù xún xi lù qí qīn ér ài
其中水草沮洳ｊúｒù低湿之地，路循西麓，崎嵚而隘。
èr lǐ dù xiá ér dōng shàng dōng lǐng yī lǐ jī qí diān dōng xià yī lǐ dǐ qí lù
二里，渡峡而东上东岭，一里跻其巅，东下一里，抵其麓。
qí lǐng jùn shén xi zé xià tǔ ér shàng shí dōng zé shàng tǔ ér xià shí jiē jí qiào xuē shì wèi zhèn yuǎn jí lún fēn jiè
其岭峻甚，西则下土而上石，东则上土而下石，皆极峭削，是为镇远、佶伦分界。
yòu dōng xíng wù zhōng yī lǐ fù shāo shàng ér xià gòng yī lǐ yú xiǎo shí jí
又东行坞中一里，复稍上而下，共一里，逾小石脊。
yòu dōng běi píng xíng bàn lǐ nǎi zhí xià shí yá zhōng bàn lǐ yǐ wàng jiàn jí lún cūn jù yǐ
又东北平行半里，乃直下石崖中，半里，已望见佶伦村聚矣。
jì xià yòu dōng xíng píng chóu yī lǐ yǒu xiǎo shuǐ zì xī nán shān jiā lái yòu yī dà xī zì nán lái èr shuǐ hé ér běi zhù běi wàng tǔ shān kāi tuò
既下，又东行平畴一里，有小水自西南山夹来，又一大溪自南来，二水合而北注，北望土山开拓。
nǎi shè xī ér dōng
乃涉溪而东。
shì wèi jí lún jīn zuò jìn jié zhǐ yú pù shè
是为佶伦今作进结，止于铺舍。
shì mù wēi yǔ xuán zhǐ
适暮，微雨旋止。
zhōu nǎi dà cūn luò zhōu guān féng xìng
州乃大村落，州官冯姓。
shì rì gòng xíng èr shí lǐ
是日共行二十里。
dōu kāng zài zhèn ān dōng nán lóng yīng běi hú rùn xià léi dōng xiàng wǔ xī nán nǎi liǎng jiāng lǎo lóng suǒ jīng zài dōng jí wéi zhèn yuǎn jí lún
都康在镇安东南，龙英北，胡润、下雷东，向武西南，乃两江老龙所经，再东即为镇远、佶伦。
tǔ rén shí fù háng dào zhě zhuǎn mài jiāo yí rú zhuàng zhě kě mài sān shí jīn lǎo ruò zhě yì bù xià shí jīn
土人时缚行道者转卖交彝，如壮者可卖三十金，老弱者亦不下十金。
rú jí lún zhū tǔ zhōu gé yuǎn zé zhǎn zhuǎn zì jìn zhōu dì mài ér qù
如佶伦诸土州隔远，则展转自近州递卖而去；
gào dāng dào réng zhǎn zhuǎn zhuī shú guī yì shí bù dé èr sān
告当道，仍展转追赎归，亦十不得二三。
qí lì měi lüě mài yī rén jí zhuī tǎo qī rén rán bù kě de
其例，每掠卖一人，即追讨七人，然不可得。
tǔ zhōu zhēng shā měi měi yǐ cǐ
土州争杀，每每以此。
jí lún zài xiàng wǔ dōng nán dōu jié xī nán tǔ shàng lín zài qí běi jié ān zài qí nán
佶伦在向武东南，都结西南，土上林在其北，结安在其南。
qí shuǐ zì xī nán lóng yīng shān xué zhōng liú chū běi liú jīng jié ān yòu běi zhì jí lún rào zhōu zhái qián fù dōng běi rù shān xué chū tǔ shàng lín ér rù yòu jiāng
其水自西南龙英山穴中流出，北流经结安，又北至佶伦，绕州宅前，复东北入山穴，出土上林而入右江。
yí jí zhì suǒ chēng hóng yǎn jiāng cóng jí lún dōng běi rù shí xué chū xiàng wǔ jìng tǔ shàng lín yǔ kū róng jù rù yòu jiāng zhě
疑即志所称泓渰ｙǎｎ江，从佶伦东北入石穴，出向武境、土上林，与枯榕俱入右江者。
èr shí yī rì nóng yún mì bù ér wú wù
二十一日浓云密布而无雾。
hou fu wèi zhì
候夫未至。
fàn hòu sàn bù dōng fù de gǔ méi yī zhū huā ruǐ míng mì yōu xiāng xí rén
饭后散步东阜，得古梅一株，花蕊明密，幽香袭人。
pái huái qí xià bù néng qù zhé qí zhī èr jiē qiú gàn zhū pā
徘徊其下不能去，折奇枝二，皆虬干珠葩。
nán wàng zhú yá jiān yī yán yá rán pī jīng rù zhī qí mén běi xiàng
南望竹崖间一岩岈然，披荆入之，其门北向。
yóu ài dòu rù zhōng fēn èr qí yī nán xiàng rù yī dōng nán xià jiē bù shèn shēn
由隘窦入，中分二岐，一南向入，一东南下，皆不甚深。
hái pù shè mì huǒ zhì méi zhī
还铺舍，觅火炙梅枝。
wēi yǔ piāo yáng niān cūn láo duì zhī wàng qí wèi tiān yá suì mù yě
微雨飘扬，拈村醪对之，忘其为天涯岁暮也。
jì wǔ yǔ zhǐ rì sè xī wēi fu shǐ zhì fù shǎo yī míng jiǔ zhī nǎi de xíng
既午雨止，日色熹微，夫始至，复少一名，久之乃得行。
cóng dōng nán pán yá jiān xiǎo yán yī lǐ lù xún wù ér nán dù xiǎo xī yǒu qí dōng xiàng rù tǔ shān
从东南盘崖间小岩一里，路循坞而南，度小溪，有岐东向入土山。
cóng wù nán xíng yòu yī lǐ yǒu qí xī nán sù dà xī jié ān yǎng lì dà dào wèi cǐ zhōng rù jùn zhě
从坞南行又一里，有岐西南溯大溪，结安、养利大道，为此中入郡者。
yòu zhèng nán xíng yī lǐ zhé ér dōng rù tǔ shān zhī xiá
又正南行一里，折而东入土山之峡。
qí chù xi wèi zhèn yuǎn lái suǒ yú shí fēng qiào jù rú lín
〔其处西为镇远来所逾，石峰峭聚如林；
dōng wèi tǔ shān zì jí lún běi nán rào ér xi yáo guǒ xī miàn shí fēng
东为土山，自佶伦北南绕而西，遥裹西面石峰；
zhōng kāi dà wù yì zì xī nán zhuǎn běi qù
中开大坞，亦自西南转北去。
cóng tǔ xiá zhōng dōng xíng yī lǐ suì jī tǔ shān ér shàng
〕从土峡中东行一里，遂跻土山而上。
yòu yī lǐ yú shān zhī diān jí yī lǐng nán xíng
又一里，逾山之巅，即依岭南行。
yī lǐ chū nán lǐng zhī diān dōng wàng pán gǔ dōng fù yǒu shí shān yáo liè zì dōng běi huán zhì xī nán yǐ
一里，出南岭之巅，〔东望盘谷东复有石山遥列，自东北环峙西南矣。
dōng xiàng xún lǐng bàn xíng yòu yī lǐ zhuǎn nán bàn lǐ yòu dōng xià bàn lǐ dǐ shān zhī lù
〕东向循岭半行，又一里，转南半里，又东下半里，抵山之麓。
suì cóng wù dōng nán xíng èr lǐ yuè yī nán lái xiǎo shuǐ yòu běi yuè yī xī běi lái xiǎo shuǐ dé yī cūn yǐ dōng shān xià zhòng fū suì hōng rán qù
遂从坞东南行二里，越一南来小水，又北越一西北来小水，得一村倚东山下，众夫遂哄然去。
yú zhí yī rén zhí yòng shéng kǔn bǎng zhī shǐ zhī qí de wèi jiù zhōu nǎi jí lún jiù zhì ér jīn yǐ yí yú xī běi dà xī zhī shàng
余执一人絷ｚｈí用绳捆绑之，始知其地为旧州，乃佶伦旧治，而今已移于西北大溪之上。
liǎng chù zhǐ gé yī tǔ shān xiāng qù shí lǐ ér zhōu zhàn nǎi hù xiāng tuī wěi
两处止隔一土山，相去十里，而州、站乃互相推委。
cóng xīn zhōu zhì dōu jié zhí dōng yú shān qù jīn zé qū ér dōng nán yù wěi zhī jiù zhōu yě
从新州至都结，直东逾山去，今则曲而东南，欲委之旧州也。
shǐ dāng zhàn zhě bì qù jiàn yú zhí qí fu yī lǎo rén nǎi chū ér yán yuē pù sī xìng liáo jīn yǐ tā chū yú dāng dài wèi cuī fu
始，当站者避去，见余絷其夫，一老人乃出而言曰：“铺司姓廖，今已他出，余当代为催夫。
dàn dōu jié xū yī rì chéng bì míng rì nǎi kě
但都结须一日程，必明日乃可。
hou yú shàng jià cān fàn yú bù dé yǐ cóng zhī
”候余上架餐饭，余不得已，从之。
jiǎn xíng li shī èr jī nǎi zhèn yuǎn suǒ sòng zhě
检行李，失二鸡，乃镇远所送者。
réng zhí qián fū bù shì
仍絷前夫不释。
jiǔ zhī èr cūn rén zhào jī shì fu qù
久之，二村人召鸡，释夫去。
shì rì zhǐ xíng shí lǐ suì zhǐ jiù zhōu jīn zuò lí zhōu
是日止行十里，遂止旧州今作离州。
èr shí èr rì zǎo qǐ tiān wú wù ér yún mì bù
二十二日早起，天无雾而云密布。
fàn hòu cūn rén yǐ èr jī zhì bǐ qián chà xiǎo
饭后，村人以二鸡至，比前差小。
jì ér fu zhì nǎi xíng
既而夫至，乃行。
yī lǐ dōng běi fù dēng tǔ shān sì lǐ jù cóng tǔ shān jí shàng xíng
一里，东北复登土山，四里，俱从土山脊上行。
yǐ xià yī wù shuǐ nǎi dōng běi xíng suì xī běi fù shàng tǔ shān yī lǐ yú jí
已下一坞，水乃东北行，遂西北复上土山，一里逾脊。
yòu dōng běi xíng lǐng shàng èr lǐ zhuǎn ér xī běi èr lǐ shǐ yǔ jí lún xi lái lù hé
又东北行岭上二里，转而西北二里，始与佶伦西来路合。
nǎi xià shān dé yī cūn yuē lù liáo cūn jīn zuò lù lián shù jiā zhī jù zài shān bàn
乃下山，得一村曰陆廖村今作陆连，数家之聚在山半。
qí fu hōng rán qù yú zhí yī rén zhí zhī gài qí fu fù yù wěi zhī cūn rén yě
其夫哄然去，余执一人絷之，盖其夫复欲委之村人也。
dù qí de zhǐ qù jí lún dōng shí yú lǐ yīn qí wěi jiù zhōu jiù zhōu yù wěi cǐ cūn gù zhǎn zhuǎn yū qū
度其地止去佶伦东十余里，因其委旧州，旧州欲委此村，故展转迂曲。
shǐ cūn rén bù kěn chéng suǒ zhí fu biàn hào hū zhī qí táo zhě yì zǒu shān diān biàn hū cūn rén
始村人不肯承，所絷夫遍号呼之，其逃者亦走山巅遍呼村人。
jiǔ zhī yī rén zhì yāo yú dēng jià yǐ jī shǔ xiǎng ér jù fu yú nǎi shì suǒ zhí zhě
久之，一人至，邀余登架，以鸡黍饷而聚夫，余乃释所絷者。
rì wǔ nǎi de fu suì dōng shàng
日午乃得夫，遂东上。
lǐng tóu yǒu qí zhí běi zhě wèi guǒ huà dào yú cóng dōng qí xún lǐng nán ér dōng xiàng xíng
岭头有岐，直北者为果化道，余从东岐循岭南而东向行。
bàn lǐ suì dōng běi xià shān yī lǐ ér jí shān wù yǒu xiǎo shuǐ zì běi wù zhōng lái zhé ér dōng qù
半里，遂东北下山，一里而及山坞，有小水自北坞中来，折而东去。
dù zhī fù běi shàng lǐng yī lǐ yú lǐng běi xún zhī dōng xiàng xíng
渡之复北上岭，一里逾岭北，循之东向行。
bàn lǐ yǒu qí zhí dōng cóng lǐng pàn qù jí dōu jié dà dào
半里，有岐直东从岭畔去，即都结大道。
yǐ jiù cūn gù yú cóng dōng běi qí xià shān
以就村故，余从东北岐下山。
fù yī lǐ dǐ shān wù yǒu xiǎo shuǐ zì běi lái zhé ér dōng nán qù
复一里抵山坞，有小水自北来，折而东南去。
dù zhī fù dōng běi yú yī xiǎo lǐng gòng yī lǐ bàn qián suǒ dù shuǐ chuān xī nán shān jiā lái yòu yī xiǎo shuǐ cóng xī běi shān jiā xià gòng huì ér dōng lù suì yīn zhī
渡之，复东北逾一小岭，共一里半，前所渡水穿西南山夹来，又一小水从西北山夹下，共会而东，路遂因之。
lǚ zuǒ yòu dù fán sì dù gòng dōng xíng sān lǐ yòu yī xiǎo shuǐ cóng nán wù lái hé zhī běi qù
屡左右渡，凡四渡，共东行三里，又一小水从南坞来合之北去。
yòu dōng dù zhī fù shàng lǐng yī lǐ yú lǐng dōng xià qí shuǐ fù cóng běi ér nán
又东渡之，复上岭，一里，逾岭东下，其水复从北而南。
yòu dōng dù zhī fù shàng shān suí zhī dōng xíng yī lǐ bàn shuǐ zhí dōng qù lù zhé rù dōng běi xiá
又东渡之，复上山，随之东行一里半，水直东去，路折入东北峡。
yī lǐ de shù jiā zhī jù yuē nà yìn cūn
一里，得数家之聚，曰那印村。
fu fù wěi zhī qí láng tóu tā chū yǔ zhí yī fu zhí ér hou zhī
夫复委之，其郎头他出，予执一夫絷而候之。
shí fu xià wǔ tiān fù míng jì suǒ xíng gòng èr shí yú lǐ
时甫下午，天复明霁，所行共二十余里。
wèn qù dōu jié shàng yī rì chéng ér zhōng tú wú cūn kě xiē xū míng rì zǎo xíng jí láng tóu zài yì bù jí qù yǐ
问去都结尚一日程，而中途无村可歇，须明日早行，即郎头在亦不及去矣。
yú wèi yàng yàng dēng jià zuò ér dài zhī
余为怏怏，登架坐而待之。
jiǔ zhī láng tóu fǎn yǐ bó mù yǐ
久之郎头返，已薄暮矣。
qí xiǎng yǐ jì wèi gōng
其饷以鲫为供。
èr shí sān rì zǎo wù sì sài jì fàn ér rì yǐ dōng chū
二十三日早雾四塞，既饭而日已东出。
cù fu zhì réng yù cóng dōng běi wù xíng
促夫至，仍欲从东北坞行。
yú xiān wèn dōu jié dào dāng dōng yú lǐng kuī qí yì yǐ dōu jié dào yuǎn fù jiāng wěi zhī yǒu cūn chù yě
余先问都结道，当东逾岭，窥其意，以都结道远，复将委之有村处也。
gài qí de xiān wǎng guǒ huà zé yǒu cūn kě dài ér dōng nán wǎng dōu jié wú kě wěi zhī cūn gù nà yìn fu bì bù kěn dōng nán
盖其地先往果化，则有村可代，而东南往都结，无可委之村，故那印夫必不肯东南。
jiǔ zhī yī rén lái quàn yú cǐ dì dōng wǎng lóng cūn míng dùn lóng yì jí lún
久之，一人来劝余，此地东往龙村，名囤龙，亦佶伦。
quē jí dōu jié shǔ dàn shāo yū duō yī fān huàn fu ěr
（缺）即都结属，但稍迂，多一番换夫耳。
yú bù dé yǐ cóng zhī
余不得已，从之。
nǎi dōng běi rù wù zhōng bàn lǐ fù yǔ qián xī nán lái zhī shuǐ yù suì xún zhī dōng xiàng xíng
乃东北入坞中，半里，复与前西南来之水遇，遂循之东向行。
èr lǐ xià wù zhōng hū wàng jiàn běi wù shí shān huí sǒng
二里，下坞中，忽望见北坞石山回耸。
yòu bàn lǐ lù yòu dōng xíng zhī shuǐ yòu yǔ yī dōng nán lái shuǐ huì ér běi qù
又半里，路右东行之水，又与一东南来水会而北去。
dōng xiàng shè zhī fù shàng lǐng dōng běi yī lǐ yú lǐng shàng
东向涉之，复上岭，东北一里，逾岭上。
yòu běi xíng lǐng jí bàn lǐ wàng xī běi shí shān yǔ suǒ dēng tǔ shān fēn tiáo ér dōng xià gé jué hè yǒu tǔ jí yī zhī héng shǔ qí jiān qián suǒ dù běi liú zhī shuǐ jìng tòu jí ér rù qí wù xué zhōng bù cóng shān jiàn xíng yǐ
又北行岭脊半里，望西北石山与所登土山分条而东，下隔绝壑，有土脊一枝横属其间，前所渡北流之水，竟透脊而入其坞穴中，不从山涧行矣。
lù jì yú lǐng xún lǐng shàng dōng xíng sān lǐ guò yī jí yòu píng xíng yī lǐ shǐ dōng nán xià
路既逾岭，循岭上东行三里，过一脊，又平行一里，始东南下。
yī lǐ bàn jí wù dǐ hū jiàn xī shuǐ yī hóng shēn bì yíng jiàn suí zhī dōng xià jiàn wén chán chán shēng xiǎng jí rù jí zhī shuǐ zhì cǐ ér chū yě
一里半，及坞底，忽见溪水一泓深碧盈涧，随之东下，渐闻潺潺声，想即入脊之水至此而出也。
dōng xíng bàn lǐ yòu yǒu xiǎo shuǐ zì dōng xiá ér chū sù zhī xíng yī lǐ xī sì hè zhuǎn shǐ jiàn xī tián rú zhǎng
东行半里，又有小水自东峡而出，溯之行一里，溪四壑转，始见溪田如掌。
fù suí zhī dōng nán xíng yī lǐ shuǐ qióng xiá jǐn suì dōng shàng yī lǐ dēng lǐng
复随之东南行一里，水穷峡尽，遂东上一里，登岭。
píng xíng lǐng běi bàn lǐ yòu dōng nán tǎn xià zhě bàn lǐ guò yī jí yòu dōng běi yú lǐng bàn lǐ ér shàng yú qí yīn wàng dōng běi wù zhōng kāi yáng chéng chéng
平行岭北半里，又东南坦下者半里，过一脊，又东北逾岭半里而上，逾其阴，望东北坞中，开洋成塍。
yòu dōng běi bàn lǐ shǐ dōng xiàng xià shān bàn lǐ wǔ dǐ dùn lóng cūn jīn zuò lóng zhūn
又东北半里，始东向下山，半里，午抵囤龙村今作隆屯。
tǔ rén chéng dōng wǎng guǒ huà bù kěn běi xiàng dōu jié yì yǐ dōu jié wú cūn dài yě
土人承东往果化，不肯北向都结，亦以都结无村代也。
fàn yú láng tóu jiā
饭于郎头家。
xià wǔ fu zhì láng tóu mǎ xìng zhě gào yú yuē cǐ dì yì shǔ jí lún ruò wǎng wǎng sòng dōu jié qí jìng yǐ yū kǒng dōu jié cūn rén bù chéng gù běn cūn bù gǎn wǎng
下午夫至，郎头马姓者告余曰：“此地亦属佶伦，若往往送都结，其径已迂，恐都结村人不承，故本村不敢往；
wǎng guǒ huà zé qí cūn wèi shùn bù gǎn wéi ěr
往果化则其村为顺，不敢违耳。
gài qí de wǎng dōu jié shàng yǒu yī cūn yuē nà cūn réng xū cóng suǒ lái gāo lǐng zhī jí nán xiàng ér qù
”盖其地往都结，尚有一村曰捺村，仍须从所来高岭之脊南向而去。
yú bù dé yǐ réng cóng zhī
余不得已，仍从之。
jí shēng yú shàng shǎo sān rén biàn rù shān zhuī zhī
及升舆，尚少三人，遍入山追之。
bǐ zhì rì yǐ xi rù shān yú yǒu jiè xīn wén jí lún dōu jié tǔ rén bù liáng
比至，日已西入山，余有戒心，闻佶伦、都结土人不良。
jìng zhǐ bù xíng
竞止不行。
shì wǔ tǔ rén yǐ shǔ ròu gōng huī què zhī huī shǒu chì jué
是午，土人以鼠肉供，麾却之ｈｕī，挥手斥绝。
yì yǐ xiǎo niǎo rú ān chún nǎi xūn gàn zhě chǎo yǐ gòng fàn
易以小鸟如鹌鹑，乃薰干者，炒以供饭。
gè jiā suǒ gōng jiǔ huò shāo jiǔ huò bái jiāng jiē kě shí
各家所供酒，或烧酒或白浆，皆可食。
yòu yǒu huáng jiǔ sè zhuó wèi tián xū zhōng yǒu gū zhě gè cūn hǎn yǒu
又有黄酒，色浊味甜，墟中有沽者，各村罕有。
shì rì shàng wǔ xíng èr shí lǐ ér yǐ
是日上午行二十里而已。
èr shí sì rì zǎo qǐ jì sè rú xǐ
二十四日早起，霁色如洗；
jí fàn fǎn yǒu wù méng sì shān
及饭，反有雾蒙四山；
rì chū ér jìng rú gù
日出而净如故。
jí qǐ xíng tǔ rén fù yù zǒu guǒ huà bù kěn zǒu dōu jié jí yū wǎng qí cūn yì bù kěn sòng
及起行，土人复欲走果化，不肯走都结，即迂往其村，亦不肯送。
gài yǔ dōu jié yǒu chóu shā kǒng qí zhí zhī yě
盖与都结有仇杀，恐其执之也。
yú qiáng zhī bù néng suì fù sòng xiàng nà yìn
余强之不能，遂复送向那印。
gài qí zhèng dào zài jiù zhōu cǐ jiē yū qū zhī chéng yě
盖其正道在旧州，此皆迂曲之程也。
suì xī nán xíng tián lǒng jiān bàn lǐ chuān shí xì dēng tǔ shān xī xiàng píng shàng bàn lǐ jí qí diān
遂西南行田陇间，半里，穿石隙登土山西向平上，半里及其巅。
yòu bàn lǐ yuè lǐng ér nán shāo xià dù yī jí
又半里，越岭而南，稍下度一脊。
yòu píng shàng bàn lǐ fù yú diān xi xià
又平上半里，复逾巅西下。
yī lǐ jí wù zhōng suì xún shuǐ hén xī běi xíng
一里，及坞中，遂循水痕西北行。
yī lǐ yǒu xiǎo shuǐ zì běi wù lái yǔ dōng lái xiǎo shuǐ hé ér xi qù
一里，有小水自北坞来，与东来小水合而西去。
yòu suí zhī xi yī lǐ fù yǒu xiǎo shuǐ zì běi wù lái yǔ dōng lái zhī shuǐ hé ér nán qù
又随之西一里，复有小水自北坞来，与东来之水合而南去。
lù xī shàng shān zhí shàng zhě yī lǐ bàn píng xíng lǐng shàng zhě èr lǐ yòu xī xiàng xià zhě yī lǐ bàn xià jí wù dǐ
路西上山，直上者一里半，平行岭上者二里，又西向下者一里半，下及坞底。
hū yǒu shuǐ zì nán xiá lái hán bì shēn chén xī xiàng qù guò wù bàn lǐ cóng běi shān xī shàng yī lǐ dēng lǐng shàng yòu yī lǐ shāo xià guò yī jí fù shàng shǐ yī lǐng běi xuán yī lǐng nán jù xī xiàng píng xíng lǐng shàng nán wàng gāo lǐng jí jiù zhōu zǒu dōu jié zhě
忽有水自南峡来，涵碧深沉，西向去，过坞半里，从北山西上一里，登岭上又一里，稍下，过一脊复上，始依岭北，旋依岭南，俱西向平行岭上，南望高岭，即旧州走都结者。
gòng sān lǐ shǐ xī nán xià yī lǐ bàn ér jí qí wù zé qián suǒ guò nán xiá zhī shuǐ yǔ nà yìn zhī shuǐ dōng xī qí qù ér běi rù shí shān zhī xué
共三里始西南下，一里半而及其坞，则前所过南峡之水，与那印之水东西齐去，而北入石山之穴。
jié liú ér xi sù dōng lái zhī shuǐ sān lǐ fàn yú nà yìn
截流而西，溯东来之水三里，饭于那印。
hou fu zhì xià wǔ bù kěn yóu xiǎo jìng xiàng dōu jié réng fǎn jí lún
候夫至下午，不肯由小径向都结，仍返佶伦。
chū yóu cūn zuǒ xī běi shàng shān zhuǎn xī nán gòng yī lǐ dēng lǐng shàng xíng
初由村左西北上山，转西南共一里，登岭上行。
xī nán wǔ lǐ shāo xià dù yī jí fù shàng xī nán xíng lǐng shàng liù lǐ zhuǎn chū nán āo
西南五里，稍下，度一脊复上，西南行岭上六里，转出南坳。
yòu xī nán xíng liù lǐ shāo dōng zhuǎn réng xiàng xī nán shǐ dōng jiàn jiù zhōu zài dōng nán shān gǔ jí lún jiān shān zài xī nán shān gǔ
又西南行六里，稍东转，仍向西南，始东见旧州在东南山谷，佶伦尖山在西南山谷。
yòu xi èr lǐ shǐ xià nán dù wù chéng shǐ jiàn chéng shuǐ chū běi yǐ
又西二里，始下，南渡坞塍，始见塍水出北矣。
yòu nán yú shān bàn lǐ yòu dù chéng yú xiǎo shān yī lǐ dé yī cūn pō dà rì yǐ mù
又南逾山半里，又渡塍逾小山一里，得一村颇大，日已暮。
cóng qí nán dù yī zhī liú fù yǔ nán lái dà xī yù
从其南渡一支流，复与南来大溪遇。
nán yuè yī lǒng sù dà xī xī nán xíng chéng jiān yòu yī lǐ bàn zhì jí lún zhōu
南越一垅，溯大溪西南行塍间，又一里半至佶伦州。
zhōu zhái wú wéi qiáng zhōu guān féng xìng shàng yòu
州宅无围墙，州官冯姓尚幼。
yòu nán dù dà xī sù yú quán zhōu zhě jiā zàn dài zhōu guān xíng shǐ qǔ quán de rén
又南渡大溪，宿于权州者家暂代州官行使取权的人。
shì rì yuē xíng sì shí yú lǐ jiē yū lù yě
是日约行四十余里，皆迂路也。
èr shí wǔ rì líng chén quán zhōu zhě fù sòng èr lǐ zhì běi cūn zuò ér cù fu zhě jìng rì xià wǔ shǐ xíng
二十五日凌晨，权州者复送二里，至北村，坐而促夫者竟日，下午始行。
jí cóng cūn dōng nán shàng shān yī lǐ shǐ dōng běi yú lǐng xuán zhuǎn dōng nán rào zhōu hòu shān jí xíng
即从村东南上山一里，始东北逾岭，旋转东南，绕州后山脊行。
liù lǐ shǎo tíng jí fù shàng xíng lǐng pàn zhě sān lǐ yòu shāo xià
六里，少庭脊，复上行岭畔者三里，又稍下。
qí chù shēn máo méi dǐng yú rén yòu wàng zhǐ qián shān jìng zhōng duō zéi zhèn yú bèi yáo wàng bú jiàn yě
其处深茅没顶，舆人又妄指前山径中多贼阵，余辈遥望不见也。
yòu qián xià yī lǐ dù jí shǐ yǔ qián wǎng lù liáo shí suǒ dēng shān jìng yù suì dōng kàn shān gǔ de jiù zhōu cūn luò
又前下一里，渡脊，始与前往陆廖时所登山径遇，遂东瞰山谷，得旧州村落。
yòu dōng nán xià zhě bàn lǐ shí jí lù yú fū suì hōng rán dùn qù
又东南下者半里，时及麓，舆夫遂哄然遁去。
shí rì yǐ bó mù xíng lǐ jù qì cǎo mǎng zhōng
时日已薄暮，行李俱弃草莽中。
yú jí qū jiù zhōu yòu bàn lǐ xià shān yòu xíng tián chéng jiān yī lǐ dǐ qián fā zhàn lǎo rén jiā jǐ hūn hēi gè jiā nán zǐ jù dùn rù shān gǔ lǎo rén fù wò àn chù zuò shēn yín shēng
余急趋旧州，又半里下山，又行田塍间一里，抵前发站老人家，己昏黑，各家男子俱遁入山谷，老人妇卧暗处作呻吟声。
yú kǒng xíng lǐ wéi rén suǒ jué biàn hū rén bù dé
余恐行李为人所攫，遍呼人不得。
jiǔ zhī sōu de liǎng fù zhí zhī chū yù yǐ wú kǒng wèi mì lǎo rén fù zǐ guī lìng qǔ xíng lǐ
久之，搜得两妇执之出，谕以无恐，为觅老人父子归，令取行李。
jì ér gù pū xiān xié èr náng zhì ér yú dān yóu qì àn zhōng
随后顾仆先带着两包行李来到，但轿子担子还丢弃在黑暗中。
jǐ ér qián shě yǒu yī kè hù kè jū gāi de de rén jiā lái xún yù lìng wǎng qǔ qí rén fù dùn qù
己而前舍有一客户客居该地的人家来询，谕令往取，其人复遁去。
yú zhuī zhī zhí yú qián shě jià shàng qiáng zhī xià tóng gù pū wǎng qǔ
余追之执于前舍架上，强之下，同顾仆往取。
jiǔ zhī qián suǒ qiǎn fù guī yún lǎo rén xuán zhì yǐ
久之，前所遣妇归，云：“老人旋至矣。
yú lìng qí sù chuī ér lǎo rén yóu bù zhì
”余令其速炊，而老人犹不至。
gài bù gǎn jí lái jiàn yú yì suí gù xíng hòu wǎng fù xíng lǐ yě
盖不敢即来见余，亦随顾行后，往负行李也。
bàn shǎng nǎi de jù lái
半晌，乃得俱来。
lǎo rén jù yú biān qí zi ruò sūn yú yù yǐ bù zé yì
老人惧余鞭其子若孙，余谕以不责意。
yǐ wǎn cān qí zi bǒ lì yǔ chì lìng sù mì fu suì wò
已晚餐，其子跛立，予叱令速觅夫，遂卧。
èr shí liù rì líng chén fàn
二十六日凌晨饭。
jiǔ zhī shǐ yǒu fu liǎng rén mǎ yì pǐ
久之，始有夫两人、马一匹。
yú chì lìng wǎng qí gè fu
余叱令往齐各夫。
jì jiǔ fù bù zhì
既久，复不至。
qián kè hù lái gào yú cǐ lù cháng xū jìng rì
前客户来告余：“此路长，须竟日。
zǎo xíng cí yǐ bù jí
早行，兹已不及。
míng chén zǎo fā jīn qiě shì shè miǎn bǒ zhě zé lìng qí jǔ fu kě yě
明晨早发，今且贳ｓｈì赦免跛者，责令其举夫可也。
yú bù dé yǐ cóng zhī
”余不得已，从之。
shì rì zǎo yǒu mì yún wǔ duō rì yǐng
是日，早有密云，午多日影。
jí fàn suì dōng xiàng suí xī rù shí shān xiá yī lǐ liǎng shí shān duì shù shuǐ yǔ lù jù cóng qí zhōng
即饭，遂东向随溪入石山峡，一里，两石山对束，水与路俱从其中。
dōng rù yòu bàn lǐ lù fēn liǎng qí yī dōng běi yú āo yī xī nán rù xiá
东入又半里，路分两岐，一东北逾坳，一西南入峡。
shuǐ suí xī nán zhuǎn hōng rán xià zhuì rán shēn máo mì yì dì wén qí shēng ěr
水随西南转，轰然下坠，然深茅密翳，第闻其声耳。
yǐ xī nán yú āo zé duì dōng xī shān zhī hòu jí yě xī yǐ cóng zhōng lù zhuì xué bù fù jiàn qí xíng yǐ
已西南逾坳，则对东西山之后脊也，溪已从中麓坠穴，不复见其形矣。
nǎi zhuǎn zhì fēn qí chù pī máo mì xī yù guān suǒ zhuì chù ér xī shēn máo cóng céng zhuǎn bù néng de
乃转至分岐处，披茅觅溪，欲观所坠处，而溪深茅丛，层转不能得。
yòu chū zhì liǎng fēng duì shù chù dù shuǐ zhì xī fēng yòu sù zhī nán máo cóng lù hán xuán fù rú xī zhī běi yě
又出至两峰对束处，渡水陟西峰，又溯之南，茅丛路寒，旋复如溪之北也。
nǎi fù cóng lái chù dù jiù lù wàng jiàn dōng fēng yá xià xíng dòng nán xiàng yǐ de xiǎo lù zài mǎng zhōng jí pī zhī
乃复从来处度旧路，望见东峰崖下行洞南向，已得小路在莽中，亟披之。
qí dòng mén nán xiàng yǒu shí zhōng xuán nèi bù shèn kuò yǒu xué fēn liǎng qí shuǐ rù zé hēi ér ài yǐ
其洞门南向，有石中悬，内不甚扩，有穴分两岐，水入则黑而隘矣。
chū dòng jiàn qí dōng fù yǒu yī dòng pō kuān suì qí mén xī nán xiàng qián yǒu yuán shí jiè wèi èr mén yòu mén wèi dà
出洞，见其东复有一洞颇宽邃，其门西南向，前有圆石界为二门，右门为大。
qí nèi cóng yòu rù shēn shí yú zhàng gāo yuē sān zhàng kuò rú zhī hòu bì běi zhuǎn jiàn ài ér hēi rán zhōng jiào qióng rán shén yuǎn wú jù bù néng cóng yě
其内从右入，深十余丈，高约三丈，阔如之，后壁北转渐隘而黑，然中觉穹然甚远，无炬不能从也。
qí wài cóng zuǒ nán kuò fù fēn liǎng qí yī dōng běi yī dōng nán suǒ rù jiē bù shēn ér míng shuǎng tī tòu yǒu shàng xià páng chuān zhě
其外从左南扩，复分两岐，一东北，一东南，所入皆不深，而明爽剔透，有上下旁穿者。
kuàng qí liǎng mén zhī nèi xià jù shèn píng shàng zé qīng shí qióng fù pán xuán jìng chǐ yuán dàng mì bù wú yú de
况其两门之内，下俱甚平，上则青石穹覆，盘旋竟尺，圆宕密布无余地。
yòu yǒu huáng shí dǎo chuí qí jiān wǔ jiāo xuán è wén sè jù yì yǒu shí kě jī jiē zhōng shāng lǚ dōu néng fā chū yōu měi hé xié de shēng yīn cǐ zhōng yī qí jìng yě
又有黄石倒垂其间，舞蛟悬萼，纹色俱异，有石可击，皆中商吕都能发出优美和谐的声音，此中一奇境也。
chū dòng réng yī lǐ fǎn zhàn jià
出洞，仍一里，返站架。
rì sè shén nuǎn bù shèng zhòng yī yè bù shèng fù xù
日色甚暖，不胜重衣，夜不胜覆絮。
shì rì shǒu chuāng dà fā gài qián jí lún liǎng cì jù cān jù zá mǔ zhū ròu yú zhōng yě
是日手疮大发，盖前佶伦两次具餐，俱杂母猪肉于中也。
èr shí qī rì zǎo qǐ wù shén
二十七日早起雾甚。
jì sàn fu qí zhì nǎi xíng
既散，夫骑至乃行。
réng cóng dōng běi yī lǐ shàng tǔ shān yǔ qián wǎng lù liáo dào xiāng qù bù yuǎn
仍从东北一里，上土山，与前往陆廖道相去不远。
yī lǐ dēng lǐng wù shōu ér yún bù kāi jiān yǒu rì sè
一里登岭，雾收而云不开，间有日色。
cóng lǐng shàng běi zhuǎn yī lǐ réng dōng běi èr lǐ yòu xià yī lǐ dù yī shuǐ fù dōng běi shàng èr lǐ lǐng pàn suì duō cóng mù
从岭上北转一里，仍东北二里，又下一里，度一水，复东北上二里，岭畔遂多丛木。
cóng mù zhōng xíng lǐng shàng zhě sān lǐ cóng lín mù shǎo duàn chù xià kàn zuǒ yòu xuán gǔ zhōng mù mì shù cóng fēi niǎo bù néng rù yě
丛木中行岭上者三里，从林木少断处，下瞰左右旋谷中，木密树丛，飞鸟不能入也。
yòu bàn lǐ nǎi xià shén jùn
又半里乃下，甚峻。
yī lǐ bàn nǎi jí wù dǐ zé mù shān jì jǐn yī wàng huáng máo mí shān gǔ jiān yǐ
一里半乃及坞底，则木山既尽，一望黄茅弥山谷间矣。
cóng wù zhōng pī máo xíng shǐ yǒu xiǎo shuǐ dōng liú xiá gǔ
从坞中披茅行，始有小水东流峡谷。
suí zhī shè shuǐ ér dōng cóng nán lù xíng fù dù shuǐ cóng běi lù shàng yòu dōng xià wù dù shuǐ fù dōng shàng lǐng yī lǐ dēng qí diān
随之涉水而东，从南麓行，复渡水从北麓上，又东下坞渡水，复东上岭，一里登其巅。
xíng qí shàng zhě sān lǐ yòu zhí xià wù zhōng zhě yī lǐ zé qián shuǐ fù zì nán běi zhù xiàng xiá zhōng qù
行其上者三里，又直下坞中者一里，则前水复自南北注向峡中去。
yòu dōng yú yī xiǎo lǐng yǒu shuǐ zì dōng wù lái zì nán xiàng běi rào yǔ xi lái shuǐ hé
又东逾一小岭，有水自东坞来，自南向北绕，与西来水合。
jì shè dōng lái shuǐ fù dōng shàng shān dēng qí diān pán xuán sān lǐ chū lǐng
既涉东来水，复东上山登其巅，盘旋三里，出岭。
èr lǐ dé yī píng jǐ nǎi lù zhī zhōng jī fàn zhě jù jiù cǐ cān yān
二里，得一平脊，乃路之中，赍饭者俱就此餐焉。
jì fàn fù dōng cóng lǐng běi xíng yǐ jiàn rù cóng mù
既饭，复东从岭北行，已渐入丛木。
chū shān nán yòu dù yī jí yú shì nán wàng jiē shí fēng pái liè ér dōng nán yī fēng dú jùn chū zhū fēng zhī shàng
出山南，又度一脊，于是南望皆石峰排列，而东南一峰独峻出诸峰之上；
běi wàng zé tǔ shān céng dié cóng mù mì yì
北望则土山层叠，丛木密翳。
guò jí shāo xià ér běi zhuǎn ér dōng shàng zhí zào qián suǒ wàng dōng nán jùn shí fēng zhī běi shǐ dōng nán xià
过脊稍下而北，转而东上，直造〔前〕所望〔东南峻〕石峰之北，始东南下。
yī lǐ bàn ér jí wù dǐ yǒu xì liú zài cǎo zhōng xíng lù suí zhī
一里半而及坞底，有细流在草中行，路随之。
bàn lǐ rù xiá liǎng yá bì lì cóng mù mì fù shuǐ chuān xiá dǐ lù xíng qí jiān
半里入峡，两崖壁立，丛木密覆，水穿峡底，路行其间。
bàn lǐ xiá liú nán huì chéng bēi zhí shù jùn fēng zhī zú
半里，峡流南汇成陂，直漱峻峰之足。
fù sù liú rù xíng shuǐ zhōng zhě yī lǐ dōng nán chū xiá suì fù yǎng jiàn tiān guāng xià dǔ tián chéng yú shì shān fēn liǎng jiè zhōng yǒu píng wù ruò bié yì tiān de yě
复溯流入，行水中者一里，东南出峡，遂复仰见天光，下睹田塍，于是山分两界，中有平坞，若别一天地也。
dōng xíng wù zhōng wù jǐn fù pān shí ài dēng gěng gěng shí jùn sǒng rú láng yá hǔ chǐ qián cǐ wú qí chán qiào zhě yě
东行坞中，坞尽复攀石隘登峺，峺石峻耸如狼牙虎齿，前此无其巉峭者也。
yú lǐng cóng wù zhōng xíng èr lǐ xún lǐng píng shàng yī lǐ píng xià yī lǐ píng xíng wù yī lǐ chuān píng xiá yī lǐ chuān xiá yòu xíng wù zhōng yī lǐ yú lǐng shàng xià yòu yī lǐ shǐ de zhǎng xiá
逾岭从坞中行二里，循岭平上一里，平下一里，平行坞一里，穿平峡一里，穿峡又行坞中一里，逾岭上下又一里，始得长峡。
xíng sì lǐ yòu dōng xíng wù yǔ xi tóng
行四里，又东行坞与西同。
sān lǐ yú běi shān zhī zuǐ nán shān zhī lù shǐ yǒu máo sān sì jià yú shì shān wù jiàn kāi
三里，逾北山之嘴，南山之麓始有茅三四架，于是山坞渐开。
nán shān zhī dōng yǒu jiān fēng fù qǐ shǐ wàng zhī ér qū guò qí dōng zé dōu jié zhōu zhì yǐ
南山之东有尖峰复起，始望之而趋，过其东，则都结州治矣。
zhōu shì yǔ jù luò jù yǐ nán shān xiàng běi yǒu xiǎo shuǐ jīng qí qián dōng zhù zhái wú yuán qiáng xiè yì kuì pǐ
州室与聚落俱倚南山向北，有小水经其前东注，宅无垣墙，廨亦聩圮。
pù sī níng shén jìng bù chéng yìng wú fu wú gōng gài wǎn rán yī yè láng yǐ
铺司狞甚，竟不承应，无夫无供，盖宛然一夜郎矣。
zhōu guān nóng xìng
州官农姓。
shì rì wèi yú shēng chén nǎi suǒ yù jiù zhōu fu jì è liè ér wǎn dǐ pù sī fù rán hé chù chù jiē qióng yě
是日为余生辰，乃所遇旧州夫既恶劣，而晚抵铺司复然，何触处皆穷也。
èr shí bā rì zǎo qǐ hán shèn ér jì
二十八日早起，寒甚而霁。
pù sī bù wéi chuán cān shàng wǔ shǐ de lì fàn cāo mǐ fàn èr yú wú shū kě xià
铺司不为传餐，上午始得粝饭ｌì糙米饭二盂，无蔬可下。
yǐ yī cì lìng tóu yì bù kěn qù
以一刺令投，亦不肯去。
wǔ hòu hū yǐ mǎ pái zhì hái yún jì wèi xiàng gōng qǐng yǐ wén zì shì
午后，忽以马牌掷还云：“既为相公，请以文字示。
yú jù wú wén yǐ yī shī bì zhī nǎi chí cì qù
”余拒无文，以一诗畀之，乃持刺去。
jiǔ zhī yǐ fù cì lái zhōng shū rén tí yuē yǒu dé zhě bì yǒu yán yǒu yán zhě yì bì yǒu dé
久之，以复刺来，中书人题曰：“有德者必有言，有言者亦（必有德）。
wú liáo shén
”无聊甚。
yǐ kuāng mó mò jí yú qí cì hòu màn shū yī wén jiè zhī
倚筐磨墨，即于其刺后漫书一文界之。
jì qù bó mù shǐ yǐ cì ráo lìng wài zēng tiān jī jiǔ mǐ ròu fù shū yī tí yuē zǐ lù gǒng ér lì zhǐ zǐ lù sù
既去，薄暮始以刺饶ｒáｏ，另外增添鸡酒米肉，复书一题曰：“子路拱而立，止子路宿。
yú fù suǒ dēng shū cì wěi bì zhī suì fàn ér wò
”余复索灯书刺尾畀之，遂饭而卧。
guǎn rén shì wǎn gōng niú ròu wèi è jì wò fù yǒu rén zhì dìng míng kǒu lián qí xíng jiāo bìng jīn guǎn rén zǎo jù cān yān
馆人是晚供牛肉为咹. 既卧，复有人至，订明口联骑行郊，并今馆人早具餐焉。
èr shí jiǔ rì zǎo hán rì chū lì shén
二十九日早寒，日出丽甚。
chen qǐ cān fu bì èr qí zhì yǐ
晨起，餐甫毕，二骑至矣。
yī hou yú yī hou tài píng fǔ gòng shēng hé dòng xuán
一候余，一候太平府贡生何洞玄。
tóng háng zhě nǎi qí ér dōng yòu yǒu sān qí zì nán lái qí dāng xiān zhě jí zhōu zhǔ nóng xìng yě
同行者乃骑而东，又有三骑自南来，其当先者，即州主农姓也。
gè yú mǎ shàng gǒng shǒu yī ér dōng xíng
各于马上拱手揖而东行。
sān lǐ dù yī xī yòu dōng èr lǐ suí xī rù shān xiá yòu dōng wǔ lǐ dōng běi yú yī lǐng
三里，渡一溪，又东二里，随溪入山峡，又东五里，东北逾一岭。
qí lǐng pō jùn nóng jūn yuē kě qí ér dù bù bì xià
其岭颇峻，农君曰：“可骑而度，不必下。
qí qí téng yuè jùn shí jiān yǒu yóu lóng zhī shì
”其骑腾跃峻石间，有游龙之势。
gòng yú lǐng èr lǐ shān tóng pō kāi yǒu cūn míng nà lìn shù shí jiā zài qí zhōng yāng jiē fēn máo gè jià bù xiāng lián shǔ
共逾岭二里，山峒颇开，有村名那吝，数十家在其中央，皆分茅各架，不相连属。
guò ér dōng yòu èr lǐ fù dōng yú yī lǐng
过而东，又二里，复东逾一岭。
qí jùn mí shén gòng èr lǐ yuè zhī
其峻弥甚，共二里，越之。
yòu dōng yī lǐ xíng píng wù jiān yǒu shuǐ yī hóng yì zì xi ér dōng zhě zhì shì shāo běi zhé ér nán huì jiàn èr zhàng yú nǎi jìn yǐ wéi yú táng qí chù míng xiāng cūn
又东一里，行平坞间，有水一泓，亦自西而东者，至是稍北折，而南汇涧二丈余，乃禁以为鱼塘，其处名相村。
bǐ zhì yǐ jià máo yú qí shàng xí dì lín
比至，已架茅于其上，席地临。
zhū dòng dīng gè jǔ zēng xi liú ér yú de shù tóu dà zhǐ chǐ wǔ ér zhǐ yǒu jǐn lǐ yǒu lǜ guì zhé qū niú shù shí róu jiàn qí zhōng
诸峒丁各举缯西流，而渔得数头，大止尺五，而止有锦鲤，有绿鳜，辄驱牛数十蹂践其中。
yǐ fù zā huán rào ér zēng tōng zēng yān fù de shù tóu qí yú jiē xì rú zhǐ zhě
已复匝ｚā环绕而缯ｚēｎｇ通“罾”焉，复得数头，其余皆细如指者。
nǎi qǔ jù yú xì qiè wèi kuài zhì dà wǎn zhōng yǐ cōng jí jiāng sī yǔ yán cù bàn ér shí zhī yǐ wéi zhì wèi
乃取巨鱼细切为脍，置大碗中，以葱及姜丝与盐醋拌而食之，以为至味。
yú bù néng cóng dì dàn ròu yǐn jiǔ ér yǐ
余不能从，第啖肉饮酒而已。
jì fàn rì yǐ xi nǎi wǔ lǐ hái zhì nà lìn cūn
既饭，日已西，乃五里还至那吝村。
dēng yī máo jià qí jiā zǎi zhū gē jī xiàn shén ér hòu shí qiè yú kuài fù rú qián
登一茅架，其家宰猪割鸡献神而后食，切鱼脍复如前。
bó mù shí yú lǐ dǐ zhōu bié nóng mǎ shàng hái sù yú pù
薄暮，十余里抵州，别农马上，还宿于铺。
sān shí rì rì lì ér hán shǎo shā
三十日日丽而寒少杀。
zuò qí yóu shī èr shǒu bì nóng
作《骑游诗》二首畀农。
shí yǒu nán níng shēng zhū xìng zhě lái xiù wén yī piān jí zuó tí yě
时有南宁生诸姓者来，袖文一篇，即昨题也。
gài zuó cóng xiāng cūn yù cǐ shēng lái yè wǎn dǐ zhōu guān yǐ zuó tí mìng zuò yě
盖昨从相村遇此生来谒，晚抵州官以昨题命作也。
guān qí wén háo wú lún cì ér hé shēng màn yǐ wéi jiā
观其文毫无伦次，而何生漫以为佳。
jí rù nóng guǒ néng biàn zhī jí lìng rén hou yú yuē shì nán níng shēng wén bù chéng wén lǐ yǐ zūn zuò shì zhī dāng hài ér zǒu ěr
及入农，果能辨之，亟令人候余曰：“适南宁生文，不成文理，以尊作示之，当骇而走耳。
nǎi bù jú shǒu tán
”乃布局手谈。
dǐ mù shèng zhuàn qiě yǐ qí zú guó hú jié zhòng shāng jiē fā gào shì qiú yú wéi zuò yī shēn wén bái zhū dāng dào gù liú zài chí yī rì yān
抵暮，盛馔，且以其族国瑚讦ｊｉě中伤，揭发告事求余为作一申文，白诸当道，固留再迟一日焉。
shí èr yuè chū yī rì zài dōu jié pù shè
十二月初一日在都结铺舍。
zǎo qǐ yīn yún sì bù yù xíng fù wèi zhōu guān nóng guó qí qiǎng liú zuò yuàn dào shēn wén gǎo
早起阴云四布，欲行，复为州官农国琦强留，作院道申文稿。
gài guó qí shí wéi táng xiōng guó hú yǐ chéng xí shì xiāng sòng yě
盖国琦时为堂兄国瑚以承袭事相讼也。
dǐ mù yīn yún bù kāi
抵暮，阴云不开。
jì wǎn cān nóng shǐ yǐ chéng yí lái kuì
既晚餐，农始以程仪来馈。