朱子家训 · 朱用纯 · Chapter 1 of 1

全文

PinyinModern Translation
Size

lí míng jí qǐ sǎ sǎo tíng chú yào nèi wài zhěng jié

黎明即起,洒扫庭除,要内外整洁;

jì hūn biàn xi guān suǒ mén hù bì qīn zì jiǎn diǎn

既昏便息,关锁门户,必亲自检点。

yī zhōu yī fàn dāng sī lái chù bù yì

一粥一饭,当思来处不易;

bàn sī bàn lǜ héng niàn wù lì wéi jiān

半丝半缕,恒念物力维艰。

yi wèi yǔ ér chóu móu wú lín kě ér jué jǐng

宜未雨而绸缪,毋临渴而掘井。

zì fèng bì xū jiǎn yuē yàn kè qiē wù liú lián

自奉必须俭约,宴客切勿流连。

qì jù zhì ér jié wǎ fǒu shèng jīn yù

器具质而洁,瓦缶胜金玉;

yǐn shí yuē ér jīng yuán shū yù zhēn xiū

饮食约而精,园蔬愈珍馐。

wù yíng huá wū wù móu liáng tián

勿营华屋,勿谋良田。

sān gū liù pó shí yín dào zhī méi

三姑六婆,实淫盗之媒;

bì měi qiè jiāo fēi guī fáng zhī fú

婢美妾娇,非闺房之福。

nú pú wù yòng jùn měi qī qiè qiè jì yàn zhuāng

奴仆勿用俊美,妻妾切忌艳妆。

zǔ zōng suī yuǎn jì sì bù kě bù chéng

祖宗虽远,祭祀不可不诚;

zǐ sūn suī yú jīng shū bù kě bù dú

子孙虽愚,经书不可不读。

jū shēn wù qī zhì piáo jiào zǐ yào yǒu yì fāng

居身务期质朴,教子要有义方。

wù tān yì wài zhī cái wù yǐn guò liàng zhī jiǔ

勿贪意外之财,勿饮过量之酒。

yǔ jiān tiāo mào yì wú zhàn pián yí

与肩挑贸易,毋占便宜;

jiàn pín kǔ qīn lín xū jiā wēn xù

见贫苦亲邻,须加温恤。

kè bó chéng jiā lǐ wú jiǔ xiǎng

刻薄成家,理无久享;

lún cháng guāi chuǎn lì jiàn xiāo wáng

伦常乖舛,立见消亡。

xiōng dì shū zhí xū fēn duō rùn guǎ

兄弟叔侄,须分多润寡;

zhǎng yòu nèi wài yi fǎ sù cí yán

长幼内外,宜法肃辞严。

tīng fù yán guāi gǔ ròu qǐ shì zhàng fū

听妇言,乖骨肉,岂是丈夫?

zhòng zī cái báo fù mǔ bù chéng rén zi

重资财,薄父母,不成人子。

jià nǚ zé jiā xù wú suǒ zhòng pìn

嫁女择佳婿,毋索重聘;

qǔ xí qiú shū nǚ wù jì hòu lián

娶媳求淑女,勿计厚奁。

jiàn fù guì ér shēng chǎn róng zhě zuì kě chǐ

见富贵而生谄容者,最可耻;

yù pín qióng ér zuò jiāo tài zhě jiàn mò shén

遇贫穷而作骄态者,贱莫甚。

jū jiā jiè zhēng sòng sòng zé zhōng xiōng

居家戒争讼,讼则终凶;

chǔ shì jiè duō yán yán duō bì shī

处世戒多言,言多必失。

wù shì shì lì ér líng bī gū guǎ wú tān kǒu fù ér zì shā shēng qín

勿恃势力而凌逼孤寡,毋贪口腹而恣杀生禽。

guāi pì zì shì huǐ wù bì duō

乖僻自是,悔误必多;

tuí duò zì gān jiā dào nán chéng

颓惰自甘,家道难成。

xiá nì è shào jiǔ bì shòu qí lèi

狎昵恶少,久必受其累;

qū zhì lǎo chéng jí zé kě xiāng yī

屈志老成,急则可相依。

qīng tīng fā yán ān zhī fēi rén zhī zèn sù dāng rěn nài sān sī

轻听发言,安知非人之谮诉?当忍耐三思;

yīn shì xiāng zhēng yān zhī fēi wǒ zhī bú shì

因事相争,焉知非我之不是?

xū píng xīn àn xiǎng

需平心暗想。

shī huì wù niàn shòu ēn mò wàng

施惠勿念,受恩莫忘。

fán shì dāng liú yú de dé yì bù yí zài wǎng

凡事当留馀地,得意不宜再往。

rén yǒu xǐ qìng bù kě shēng dù jì xīn

人有喜庆,不可生妒忌心;

rén yǒu huò huàn bù kě shēng xǐ xìng xīn

人有祸患,不可生喜幸心。

shàn yù rén jiàn bú shì zhēn shàn

善欲人见,不是真善;

è kǒng rén zhī biàn shì dà è

恶恐人知,便是大恶。

jiàn sè ér qǐ yín xīn bào zài qī nǚ

见色而起淫心,报在妻女;

nì yuàn ér yòng àn jiàn huò yán zǐ sūn

匿怨而用暗箭,祸延子孙。

jiā mén hé shùn suī yōng sūn bù jì yì yǒu yú huan

家门和顺,虽饔飧不继,亦有馀欢;

guó kè zǎo wán jí náng tuó wú yú zì dé zhì lè

国课早完,即囊橐无馀,自得至乐。

dú shū zhì zài shèng xián fēi tú kē dì

读书志在圣贤,非徒科第;

wèi guān xīn cún jūn guó qǐ jì shēn jiā

为官心存君国,岂计身家?

shǒu fèn ān mìng shùn shí tīng tiān

守分安命,顺时听天;

wéi rén ruò cǐ shù hū jìn yān

为人若此,庶乎近焉。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →