miǎn shuǐ chū wǔ dū jū xiàn dōng láng gǔ kǒu miǎn shuǐ yī míng jū shuǐ
沔水出武都沮县东狼谷口,沔水一名沮水。
hǎn yīn yuē yǐ qí chū chū jù rù rán gù yuē jū shuǐ yě
阚骃曰:以其初出沮洳然,故曰沮水也。
xiàn yì shòu míng yān
县亦受名焉。
dǎo yuán nán liú quán jiē shuǐ zhù zhī
导源南流,泉街水注之。
shuǐ chū hé chí xiàn dōng nán liú rù jū xiàn
水出河池县,东南流,入沮县;
huì yú miǎn
会于沔。
miǎn shuǐ yòu dōng nán jìng jū shuǐ shù ér dōng nán liú zhù hàn yuē jū kǒu
沔水又东南,径沮水戍而东南流,注汉,曰沮口。
suǒ wèi miǎn hàn zhě yě
所谓沔汉者也。
shàng shū yuē zhǒng dǎo yàng dōng liú wèi hàn
《尚书》曰:.冢导漾,东流为汉。
shān hǎi jīng suǒ wèi hàn chū fù yú shān yě
《山海经》所谓汉出鲋嵎山也。
dōng běi liú de xiàn shuǐ kǒu
东北流,得献水口。
yǔ zhòng yōng yún shì shuǐ nán zhì guān chéng hé xī hàn shuǐ
庾仲雍云:是水南至关城,合西汉水。
hàn shuǐ yòu dōng běi hé jū kǒu tóng wèi hàn shuǐ zhī yuán yě
汉水又东北,合沮口,同为汉水之源也。
gù rú chún yuē cǐ fāng rén wèi hàn shuǐ wèi miǎn shuǐ
故如淳曰:此方人谓汉水为沔水。
kǒng ān guó yuē yàng shuǐ dōng liú wèi miǎn gài yǔ miǎn hé yě
孔安国曰:漾水东流为沔,盖与沔合也。
zhì hàn zhōng wèi hàn shuǐ shì hù xiāng tōng chēng yǐ
至汉中为汉水,是互相通称矣。
miǎn shuǐ yòu dōng jìng bái mǎ shù nán jìn shuǐ rù yān
沔水又东径白马戍南、浕水入焉。
shuǐ běi fā wǔ dū shì zhōng nán jìng zhāng lǔ chéng dōng
水北发武都氏中,南径张鲁城东。
lǔ pèi guó zhāng líng sūn
鲁,沛国张陵孙。
líng xué dào yú shǔ hè míng shān chuán yè héng héng chuán yú lǔ
陵学道于蜀鹤鸣山,传业衡,衡传于鲁。
lǔ zhì xíng kuān huì bǎi xìng qīn fù hōng dào zhī fèi mǐ xiàn wǔ dǒu gù shì hào wǔ dǒu mǐ dào
鲁至,行宽惠,百姓亲附,烘道之费,米限五斗,故世号五斗米道。
chū píng zhōng liú yān yǐ lǔ wèi dū yì sī mǎ zhù hàn zhōng duàn jué gǔ dào yòng yuǎn chéng zhì yīn jí xiáo lǐng zhōu huí wǔ lǐ dōng lín jùn gǔ yǎo rán bǎi xún
初平中,刘焉以鲁为督义司马,住汉中,断绝谷道,用远城治,因即崤岭,周回五里,东临濬谷,杳然百寻。
xī běi èr miàn lián fēng jiē yá mò jiū qí jí
西北二面,连峰接崖,莫究其极。
cóng nán wéi pán dào dēng zhì èr lǐ yǒu yú
从南为盘道,登陟二里有余。
jìn shuǐ yòu nán jìng zhāng lǔ zhì dōng shuǐ xī shān shàng yǒu zhāng tiān shī táng yú jīn mín shì zhī
浕水又南径张鲁治东,水西山上,有张天师堂,于今民事之。
yǔ zhòng yōng wèi shān wèi bái mǎ sāi táng wèi zhāng lǔ zhì
庾仲雍谓山为白马塞,堂为张鲁治。
dōng duì bái mǎ chéng yī míng yáng píng guān
东对白马城,一名阳平关。
jìn shuǐ nán liú rù miǎn wèi zhī jìn kǒu
浕水南流入沔,谓之浕口。
qí chéng xi dài jìn shuǐ nán miàn miǎn chuān chéng cè èr shuǐ zhī jiāo gù yì yuē jìn kǒu chéng yǐ
其城西带浕水,南面沔川,城侧二水之交,故亦曰浕口城矣。
miǎn shuǐ yòu dōng jìng wǔ hòu lěi nán zhū gě wǔ hòu suǒ jū yě nán zhěn miǎn shuǐ
沔水又东径武侯垒南,诸葛武侯所居也,南枕沔水。
shuǐ nán yǒu liàng lěi bèi shān xiàng shuǐ zhōng yǒu xiǎo chéng huí gé nán jiě
水南有亮垒,背山向水,中有小城,回隔难解。
miǎn shuǐ yòu dōng jìng miǎn yáng xiàn gù chéng nán
沔水又东,径沔阳县故城南。
chéng jiù yán hàn zǔ zài hàn zhōng xiāo hé suǒ zhù yě
城,旧言汉祖在汉中,萧何所筑也。
hàn jiàn ān èr shí sì nián liú bèi bìng liú zhāng běi dìng hàn zhōng shǐ lì tán jí hàn zhōng wáng wèi yú cǐ
汉建安二十四年,刘备并刘璋,北定汉中,始立坛,即汉中王位于此。
qí chéng nán lín hàn shuǐ běi dài tōng kuí nán miàn bēng shuǐ sān fēn zhī yī guān qí yí lüè jué zhuàng shí chuán
其城南临汉水,北带通逵,南面崩水三分之一,观其遗略,厥状时传。
nán duì dìng jūn shān cáo gōng nán zhēng hàn zhōng zhāng lǔ jiàng nǎi mìng xià hóu yuān děng shǒu zhī
南对定军山,曹公南征汉中,张鲁降,乃命夏侯渊等守之。
liú bèi zì yáng píng guān nán dù miǎn shuǐ suì zhǎn yuān shǒu bǎo yǒu hàn zhōng zhū gě liàng zhī sǐ yě yí lìng zàng yú qí shān yīn jí dì shì bù qǐ fén lǒng wéi shēn sōng mào bǎi zǎn wèi chuān fù mò zhī mù yíng suǒ zài
刘备自阳平关南渡沔水,遂斩渊首,保有汉中,诸葛亮之死也,遗令葬于其山,因即地势,不起坟垄,惟深松茂柏,攒蔚川阜,莫知墓茔所在。
shān dōng míng gāo píng shì liàng sù yíng chù yǒu liàng miào
山东名高平,是亮宿营处,有亮庙。
liàng hōng bǎi xìng yě jì
亮薨,百姓野祭。
bù bīng xiào wèi xí lóng zhōng shū láng xiàng chōng gòng biǎo yún chén wén zhōu rén sī zhào bó zhī dé gān táng wèi zhī bù fá
步兵校尉习隆、中书郎向充共表云:臣闻周人思召伯之德,甘棠为之不伐。
yuè wáng huái fàn lǐ zhī gōng zhù jīn yǐ cún qí xiàng
越王怀范蠡之功,铸金以存其像。
liàng dé guǐ xiá ěr xūn gài lái shì wáng shì zhī bù huài shí lài sī rén
亮德轨遐迩,勋盖来世,王室之不坏,实赖斯人。
ér shǐ bǎi xìng xiàng jì róng yí yě sì fēi suǒ yǐ cún dé niàn gōng zhuī shù zài xī zhě yě
而使百姓巷祭,戎夷野祀,非所以存德念功,追述在昔者也。
jīn ruò jǐn shùn mín xīn zé dú ér wú diǎn jiàn zhī jīng shī yòu bī zōng miào cǐ shèng huái suǒ yǐ wéi yí yě
今若尽顺民心,则黩而无典,建之京师,又逼宗庙,此圣怀所以惟疑也。
chén wèi yi jìn qí mù lì zhī miǎn yáng duàn qí sī sì yǐ chóng zhèng lǐ
臣谓宜近其墓,立之沔阳,断其私祀,以崇正礼。
shǐ tīng lì sì sī miào gài suǒ qǐ zhì yě
始听立祀,斯庙盖所启置也。
zhōng shì jì zhēng shǔ wǎng jià shè cí yíng dōng jí bā zhèn tú yě
钟士季征蜀,枉驾设祠茔东,即八阵图也。
yí jī lüè zài bēng chǐ nán shi
遗基略在,崩褫难识。
miǎn shuǐ yòu dōng jìng xī yuè chéng běi
沔水又东径西乐城北。
chéng zài shān shàng zhōu sān shí lǐ shén xiǎn gù
城在山上,周三十里,甚险固。
chéng cè yǒu gǔ wèi zhī róng qiú gǔ
城侧有谷,谓之容裘谷。
dào tōng yì zhōu shān duō qún liáo zhū gě liàng zhù yǐ fáng è
道通益州,山多群獠,诸葛亮筑以防遏。
liáng zhōu cì shǐ yáng liàng yǐ jí xiǎn zhī gù bǎo ér jū zhī lì fú jiān suǒ bài
梁州刺史杨亮以即险之固,保而居之,力苻坚所败。
hòu cì shǐ jiāng shǒu pān měng yì xiāng réng shǒu cǐ chéng
后刺史姜守、潘猛,亦相仍守此城。
chéng dōng róng qiú xī shuǐ zhù zhī sú wèi zhī luò shuǐ yě
城东容裘,溪水注之,俗谓之洛水也。
shuǐ nán dǎo ba lǐng shān dōng běi liú
水南导巴岭山,东北流。
shuǐ zuǒ yǒu gù chéng píng shān jí xiǎn sì miàn zǔ jué
水左有故城,凭山即险,四面阻绝。
xī xiān zhǔ qiǎn huáng zhōng jù zhī yǐ jù cáo gōng
昔先主遣黄忠据之,以拒曹公。
xī shuǐ yòu běi jìng xī yuè chéng dōng ér běi liú zhù yú hàn
溪水又北径西乐城东,而北流注于汉。
hàn shuǐ yòu zuǒ de dù kǒu shuǐ chū yáng píng běi shān
汉水又左得度口水,出阳平北山。
shuǐ yǒu èr yuán yī yuē qīng jiǎn chū jiā hù
水有二源,一曰清检,出佳鳠;
yī yuē zhuó jiǎn chū hǎo fù cháng yǐ èr yuè bā yuè qǔ zhī měi zhēn cháng wèi
一曰浊检,出好鲋,常以二月八月取之,美珍常味。
dù shuǐ nán jìng yáng píng xiàn gù chéng dōng yòu nán jìng miǎn yáng xiàn gù chéng dōng xī nán liú zhù yú hàn shuǐ
度水南径阳平县故城东,又南径沔阳县故城东,西南流,注于汉水。
hàn shuǐ yòu dōng yòu huì wēn quán shuǐ kǒu
汉水又东,右会温泉水口。
shuǐ fā shān běi píng dì fāng shù shí bù quán yuán fèi yǒng dōng xià shāng shāng wàng zhī zé bái qì hào rán yán néng chài bǎi bìng yún
水发山北平地,方数十步,泉源沸涌,冬夏汤汤,望之则白气浩然,言能瘥百病云。
xǐ yù zhě jiē yǒu liú huáng qì fù jí zhě cháng yǒu bǎi shù
洗浴者,皆有硫黄气,赴集者常有百数。
chí shuǐ tōng zhù hàn shuǐ
池水通注汉水。
hàn shuǐ yòu dōng huáng shā shuǐ zuǒ zhù zhī
汉水又东,黄沙水左注之。
shuǐ běi chū yuǎn shān shān gǔ suì xiǎn rén jì hǎn jiāo xī yuē wǔ zhàng xī
水北出远山,山谷邃险,人迹罕交,溪曰五丈溪。
shuǐ cè yǒu huáng shā zhūn zhū gě liàng suǒ kāi yě
水侧有黄沙屯,诸葛亮所开也。
qí shuǐ nán zhù hàn shuǐ
其水南注汉水。
nán yǒu nǚ láng shān shān shàng yǒu nǚ láng zhǒng
南有女郎山,山上有女郎冢。
yuǎn wàng shān fén wéi wéi zhuàng gāo jí jí qí suǒ cái yǒu fén xíng
远望山坟,嵬嵬状高,及即其所,裁有坟形。
shān shàng zhí lù xià chū bù shēng cǎo mù shì rén wèi zhī nǚ láng dào
山上直路下出,不生草木,世人谓之女郎道。
xià yǒu nǚ láng miào jí dǎo yī shí yán zhāng lǔ nǚ yě
下有女郎庙及捣衣石,言张鲁女也。
yǒu xiǎo shuǐ běi liú rù hàn wèi zhī nǚ láng shuǐ
有小水北流入汉,谓之女郎水。
hàn shuǐ yòu dōng hé bāo shuǐ shuǐ xī běi chū yá lǐng shān dōng nán jìng dà shí mén lì gù zhàn dào xià gǔ sú wèi qiān liáng wú zhù yě
汉水又东合褒水,水西北出衙岭山,东南径大石门,历故栈道下谷,俗谓千梁无柱也。
zhū gě liàng yǔ xiōng jǐn shū yún qián zhào zi yóu tuì jūn shāo huài chì yá yǐ běi gé dào yuán gǔ bǎi yú lǐ qí gé liáng yī tóu rù shān fù qí yī tóu lì zhù yú shuǐ zhōng jīn shuǐ dà ér jí bù dé ān zhù cǐ qí qióng jí bù kě qiáng yě
诸葛亮《与兄瑾书》云:前赵子尤退军,烧坏赤崖以北阁道,缘谷百余里,其阁梁一头入山腹,其一头立柱于水中,今水大而急,不得安柱,此其穷极不可强也。
yòu yún qǐng dà shuǐ bào chū chì yá yǐ nán qiáo gé xī huài shí zhào zǐ lóng yǔ shān bó miáo yī shù chì yá tún tián yī shù chì yá kǒu dàn de yuán yá yǔ bó miáo xiāng wén ér yǐ
又云:顷大水暴出,赤崖以南桥阁悉坏,时赵子龙与邓伯苗,一戍赤崖屯田,一戍赤崖口,但得缘崖,与伯苗相闻而已。
hòu zhū gě liàng sǐ yú wǔ zhàng yuán wèi yán xiān tuì ér fén zhī wèi shì dào yě
后诸葛亮死于五丈原,魏延先退而焚之,谓是道也。
zì hòu àn jiù xiū lù zhě xī wú fù shuǐ zhōng zhù jìng shè zhě fú liáng zhèn dòng wú bù yáo xīn xuàn mù yě
自后按旧修路者,悉无复水中柱,径涉者,浮梁振动,无不遥心眩目也。
bāo shuǐ yòu dōng nán jìng sān jiāo chéng chéng zài sān shuǐ zhī huì gù yě
褒水又东南径三交城,城在三水之会故也。
yī shuǐ běi chū cháng ān yī shuǐ xī běi chū chóu chí yī shuǐ dōng běi chū tài bái shān shì chéng zhī suǒ yǐ qǔ míng yǐ
一水北出长安,一水西北出仇池,一水东北出太白山,是城之所以取名矣。
bāo shuǐ yòu dōng nán de bǐng shuǐ kǒu shuǐ shàng chéng bǐng xué xué chū jiā yú cháng yǐ sān yuè chū shí yuè rù dì xué kǒu guǎng wǔ liù chǐ qù píng dì qī bā chǐ yǒu quán xuán zhù yú zì xué xià tòu rù shuǐ xué kǒu xiàng bǐng gù yuē bǐng xué
褒水又东南,得丙水口,水上承丙穴,穴出嘉鱼,常以三月出,十月入地,穴口广五六尺,去平地七八尺,有泉悬注,鱼自穴下透入水,穴口向丙,故曰丙穴。
xià zhù bāo shuǐ gù zuǒ sī chēng jiā yú chū yú bǐng xué liáng mù zǎn yú bāo gǔ yǐ
下注褒水,故左思称嘉鱼出于丙穴,良木攒于褒谷矣。
bāo shuǐ yòu dōng nán lì xiǎo shí mén
褒水又东南历小石门。
mén chuān shān tōng dào liù zhàng yǒu yú
门穿山通道,六丈有余。
kè shí yán hàn míng dì yǒng píng zhōng sī lì xiào wèi qián wéi yáng jué zhī suǒ kāi dǎi huán dì jiàn hé èr nián hàn zhōng tài shǒu tóng jùn wáng shēng jiā jué kāi záo zhī gōng zhuó shí sòng dé
刻石言:汉明帝永平中,司隶校尉犍为杨厥之所开,逮桓帝建和二年,汉中太守同郡王升,嘉厥开凿之功,琢石颂德。
yǐ wéi shí niú dào
以为石牛道。
lái mǐn běn shǔ lùn yún qín huì wáng yù fá shǔ ér bù zhī dào zuò wǔ dàn niú yǐ jīn zhì wěi xià yán néng shǐ jīn shǔ wáng fù lì lìng wǔ dīng yǐn zhī chéng dào
来敏《本蜀论》云:秦惠王欲伐蜀而不知道,作五石牛,以金置尾下,言能屎金,蜀王负力,令五丁引之成道。
qín shǐ zhāng yí sī mǎ cuò xún lù miè shǔ yīn yuē shí niú dào jué gài yīn ér guǎng zhī yǐ
秦使张仪、司马错寻路灭蜀,因曰石牛道,厥盖因而广之矣。
shǔ dōu fù yuē zǔ yǐ shí mén qí sī zhī wèi yě
《蜀都赋》曰:阻以石门,其斯之谓也。
mén zài hàn zhōng zhī xi bāo zhōng zhī běi
门在汉中之西,褒中之北。
bāo shuǐ yòu dōng nán lì bāo kǒu jí bāo gǔ zhī nán kǒu yě
褒水又东南历褒口,即褒谷之南口也。
běi kǒu yuē xié suǒ wèi běi chū bāo xié
北口曰斜,所谓北出褒斜。
bāo shuǐ yòu nán jìng bāo xiàn gù chéng dōng bāo zhōng xiàn yě
褒水又南径褒县故城东,褒中县也。
běn bāo guó yǐ hàn zhāo dì yuán fèng liù nián zhì
本褒国矣,汉昭帝元凤六年置。
bāo shuǐ yòu nán liú rù yú hàn
褒水又南流,入于汉。
hàn shuǐ yòu dōng jìng wàn dàn chéng xià
汉水又东径万石城下。
chéng zài gāo yuán shàng yuán gāo shí yú zhàng sì miàn lín píng xíng ruò fù wèng
城在高原上,原高十余丈,四面临平,形若覆瓮。
shuǐ nán è shuǐ wèi zǔ xī běi bìng dài hàn shuǐ qí chéng sù shì liú zá jù jū gù shì yì wèi zhī liú zá chéng
水南遏水为阻,西北并带汉水,其城宿是流杂聚居,故世亦谓之流杂城。
hàn shuǐ yòu dōng jìng hàn miào duī xià
汉水又东径汉庙堆下。
xī hàn nǚ suǒ yóu cè shuǐ wèi diào tái hòu rén lì miào yú tái shàng
昔汉女所游,侧水为钓台,后人立庙于台上。
shì rén dǔ qí tuí jī chóng guǎng yīn wèi zhī hàn miào duī
世人睹其颓基崇广,因谓之汉庙堆。
chuán hū guāi shí yòu míng zhī wèi hàn wǔ duī fēi yě
传呼乖实,又名之为汉武堆,非也。
dōng guò nán zhèng xiàn nán xiàn gù bāo zhī fù yōng yě
东过南郑县南,县,故褒之附庸也。
zhōu xiǎn wáng zhī shì shǔ yǒu bāo hàn zhī de
周显王之世,蜀有褒汉之地。
zhì liù guó chu rén jiān zhī
至六国,楚人兼之。
huái wáng shuāi ruò qín lüè qǔ yān
怀王衰弱,秦略取焉。
zhōu nǎn wáng èr nián qín huì wáng zhì hàn zhōng jùn yīn shuǐ míng yě
周赧王二年,秦惠王置汉中郡,因水名也。
qí jiù chuán yún nán zhèng zhī hào shǐ yú zhèng huán gōng
《耆旧传》云:南郑之号,始于郑桓公。
huán gōng sǐ yú dà róng qí mín nán bēn gù yǐ nán zhèng wèi chēng jí hàn zhōng jùn zhì yě
桓公死于大戎,其民南奔,故以南郑为称,即汉中郡治也。
hàn gāo zǔ rù qín xiàng yǔ fēng wèi hàn wáng
汉高祖入秦,项羽封为汉王。
xiāo hé yuē tiān hàn měi míng yě
萧何曰:天汉美名也。
suì dōu nán zhèng
遂都南郑。
dà chéng zhōu sì shí èr lǐ chéng nèi yǒu xiǎo chéng nán píng jīn liú běi jié huán zhì jīn yōng qī jǐng jiē hàn suǒ xiū zhù
大城周四十二里,城内有小城,南凭津流,北结环雉,金墉漆井,皆汉所修筑。
de wò chuān xiǎn wèi wǔ fāng zhī jī lèi yuē shì qí jì ér bù chéng yān huáng huáng ér gèng qiú
地沃川险,魏武方之鸡肋,曰:释骐骥而不乘焉,皇皇而更求。
suì liú dù zi xù zhèn nán zhèng ér hái
遂留杜子绪镇南郑而还。
jìn xián kāng zhōng liáng zhōu cì shǐ sī mǎ xūn duàn xiǎo chéng dōng miàn sān fēn zhī yī yǐ wéi liáng zhōu hàn zhōng jùn nán zhèng xiàn zhì yě
晋咸康中,梁州刺史司马勋,断小城东面三分之一以为梁州,汉中郡南郑县治也。
zì qí sòng wèi xián xiāng réng yān
自齐、宋、魏咸相仍焉。
shuǐ nán jí hàn yīn chéng yě xiāng chéng yán lǚ hòu suǒ jū yě
水南,即汉阴城也,相承言吕后所居也。
yǒu lián shuǐ chū ba lǐng shān běi liú jìng lián chuān gù shuǐ de qí míng yǐ
有廉水出巴岭山,北流径廉川,故水得其名矣。
lián shuǐ yòu běi zhù hàn shuǐ
廉水又北住汉水。
hàn shuǐ yòu hé chí shuǐ shuǐ chū hàn shān
汉水右合池水,水出旱山。
shān xià yǒu cí liè shí shí èr bù biàn qí yóu gài shè zhǔ zhī liú bǎi xìng sì shí qí dǎo yān
山下有祠,列石十二,不辨其由,盖社主之流,百姓四时祈祷焉。
sú wèi zhī liáo zǐ shuǐ jiā gài zhū tián sàn liú zuǒ zhù hàn shuǐ
俗谓之獠子水,夹溉诸田,散流左注汉水。
hàn shuǐ yòu dōng de zhǎng liǔ dù
汉水又东,得长柳渡。
zhǎng liǔ cūn míng yě
长柳,村名也。
hàn tài wèi li gù mù bēi míng shàng cún wén zì bō luò bù kě fù shi
汉太尉李固墓,碑铭尚存,文字剥落,不可复识。
hàn shuǐ yòu dōng jìng hú chéng nán
汉水又东径胡城南。
yì xī shí wǔ nián chéng shàng yǒu mì yún xì yǔ wǔ sè zhāo zhāng rén xiāng yǔ wèi zhī qìng yún xiū fú
义熙十五年,城上有密云细雨,五色昭彰,人相与谓之庆云休符。
dāng chū xiǎo ér yún jì nǎi jué chéng bēng bàn xǔ lún shuǐ chū tóng zhōng shí èr méi
当出晓而云霁,乃觉城崩,半许沦水,出铜钟十二枚。
cì shǐ suǒ miǎo fèng sòng luò yáng guī zhī sòng gōng fǔ
刺史索邈奉送洛阳,归之宋公府。
nán duì biǎn què chéng dàng shì yuè rén jiù suǒ jìng shè gù yì liú qí míng ěr
南对扁鹊城,当是越人旧所径涉,故邑流其名耳。
hàn shuǐ chū yú èr chéng zhī jiān yòu huì pán yú shuǐ
汉水出于二城之间,右会磐余水。
shuǐ chū nán shān ba lǐng shàng quán liú liǎng fēn fēi qīng pài zhù nán rù shǔ shuǐ běi zhù hàn jīn wèi zhī pán yú kǒu
水出南山巴岭上,泉流两分,飞清派注,南入蜀水,北注汉津,谓之磐余口。
yǔ zhòng yōng yuē pán yú qù hú chéng èr shí lǐ
庾仲雍曰:磐余去胡城二十里。
hàn shuǐ yòu zuǒ huì wén shuǐ shuǐ jí mén shuǐ yě chū hú chéng běi shān shí xué zhōng
汉水又左会文水,水即门水也,出胡城北山石穴中。
zhǎng lǎo yún dù yáng yǒu xiān rén gōng shí xué gōng zhī qián mén gù hào qí chuān wèi mén chuān shuǐ wèi mén shuǐ
长老云:杜阳有仙人宫,石穴宫之前门,故号其川为门川,水为门水。
dōng nán liú jìng hú chéng běi
东南流,径胡城北。
sān chéng qí duì gé gǔ luó bù shēn gōu gù lěi gāo tái xiāng jù
三城奇对,隔谷罗布,深沟固垒,高台相距。
mén shuǐ yòu zhù hàn shuǐ wèi zhī gāo qiáo xī kǒu
门水右注汉水,谓之高桥溪口。
hàn shuǐ yòu dōng hēi shuǐ zhù zhī
汉水又东,黑水注之。
shuǐ chū běi shān nán liú rù hàn
水出北山,南流入汉。
yǔ zhòng yōng yuē hēi shuǐ qù gāo qiáo sān shí lǐ
庾仲雍曰:黑水去高桥三十里。
zhū gě liàng jiān yún cháo fā nán zhèng mù sù hēi shuǐ sì wǔ shí lǐ
诸葛亮笺云:朝发南郑,暮宿黑水,四五十里。
zhǐ wèi shì shuǐ yě dào zé bǎi lǐ yě
指谓是水也,道则百里也。
yòu dōng guò chéng gù xiàn nán yòu dōng guò wèi xīng ān yáng xiàn nán cén shuǐ chū zì hàn shān běi zhù zhī
又东过成固县南,又东过魏兴安阳县南,涔水出自旱山,北注之。
cháng qú huá yáng guó zhì yuē shǔ yǐ chéng yīn wéi lè chéng xiàn yě
常璩《华阳国志》曰:蜀以成因为乐城县也。
ān yáng xiàn gù lì hàn zhōng wèi fēn hàn zhōng lì wèi xìng jùn ān yáng lì yān
安阳县故隶汉中,魏分汉中,立魏兴郡,安阳隶焉。
cén shuǐ chū xī nán ér dōng běi rén hàn
涔水出西南而东北人汉。
zuǒ gǔ shuǐ chū xī běi jí xù shuǐ yě
左谷水出西北,即婿水也。
běi fā tīng shān shān xià yǒu xué shuǐ xué shuǐ dōng nán liú lì píng chuān zhōng wèi zhī xù xiāng shuǐ kǒu xù shuǐ
北发听山,山下有穴水,穴水东南流,历平川中,谓之婿乡,水口婿水。
chuān yǒu táng gōng cí
川有唐公祠。
táng jūn zì gōng fáng chéng gù rén yě
唐君字公房,成固人也。
xué dào de xiān rù yún tái shān hé dān fú zhī bái rì shēng tiān jī míng tiān shàng gǒu fèi yún zhōng wéi yǐ shǔ è liú zhī
学道得仙,入云台山,合丹服之,白日升天、鸡鸣天上,狗吠云中,惟以鼠恶,留之。
shǔ nǎi gǎn jī yǐ yuè huì rì tǔ cháng wèi gēng shēng gù shí rén wèi zhī táng shǔ yě
鼠乃感激,以月晦日,吐肠胃更生,故时人谓之唐鼠也。
gōng fáng shēng xiān zhī rì xù xíng wèi hái bù huò tóng jiē yún lù yuē yǐ cǐ chuān wèi jū yán wú fán shuāng jiāo hǔ zhī huàn qí sú yǐ wéi xìn rán
公房升仙之日,婿行未还,不获同阶云路,约以此川为居,言无繁霜蛟虎之患,其俗以为信然。
yīn hào wèi xù xiāng gù shuǐ yì jí míng yān
因号为婿乡,故水亦即名焉。
bǎi xìng wèi zhī lì miào yú qí chù yě kān shí lì bēi biǎo shù líng yì
百姓为之立庙于其处也,刊石立碑,表述灵异。
xù shuǐ nán lì xù xiāng xī chū shān dōng nán liú jìng tōng guān shì nán
婿水南历婿乡溪,出山东南流,径通关势南。
shān gāo bǎi yú zhàng shàng yǒu xiōng nú chéng fāng wǔ lǐ jùn qiàn sān chóng gāo zǔ běi dìng sān qín xiāo hé shǒu hàn zhōng yù xiū běi dào tōng guān zhōng gù míng wéi tōng guān shì
山高百余丈,上有匈奴城,方五里,濬堑三重,高祖北定三秦,萧何守汉中,欲修北道通关中,故名为通关势。
xù shuǐ yòu dōng jìng qī nǚ zhǒng
婿水又东径七女冢。
zhǒng jiā shuǐ luó bù rú qī xīng gāo shí yú zhàng zhōu huí shù mǔ
冢夹水罗布,如七星,高十余丈,周回数亩。
yuán jiā liù nián dà shuǐ pò fén fén bēng chū tóng bù kě chēng jì
元嘉六年,大水破坟,坟崩,出铜不可称计。
dé yī zhuān kè yún xiàng shì bó wú zi qī nǚ zào dūn
得一砖,刻云:项氏伯无子,七女造墩。
shì rén yí shì xiàng bó zhǒng
世人疑是项伯冢。
shuǐ běi yǒu qī nǚ chí chí dōng yǒu míng yuè chí zhuàng rú yǎn yuè jiē xiāng tōng zhù wèi zhī zhāng liáng qú gài liáng suǒ kāi yě
水北有七女池,池东有明月池,状如偃月,皆相通注,谓之张良渠,盖良所开也。
xù shuǐ jìng fán kuài tái nán tái gāo wǔ liù zhàng shàng róng bǎi xǔ rén
婿水径樊哙台南,台高五六丈,上容百许人。
yòu dōng nán jìng dà chéng gù běi
又东南径大成固北。
chéng chéng gāo shì běi lín xù shuǐ shuǐ běi yǒu hán xìn tái gāo shí yú zhàng shàng róng bǎi xǔ rén
城乘高势,北临婿水,水北有韩信台,高十余丈,上容百许人。
xiāng chuán gāo zǔ zhāi qī rì zhì tái shè jiǔ bīn lǐ yǐ lǐ bài xìn yě
相传高祖斋七日,置台设九宾礼,以礼拜信也。
xù shuǐ dōng huí nán zhuǎn yòu jìng qí chéng dōng ér nán rù hàn shuǐ wèi zhī sān shuǐ kǒu yě
婿水东回南转,又径其城东,而南入汉水,谓之三水口也。
hàn shuǐ yòu dōng huì yì kǒu shuǐ chū běi shān yì gǔ dōng nán liú zhù yú hàn shuǐ
汉水又东会益口,水出北山益谷,东南流,注于汉水。
hàn shuǐ yòu dōng zhì chéng nán yǔ luò gǔ shuǐ hé
汉水又东至城南,与洛谷水合。
shuǐ běi chū luò gǔ gǔ běi tōng cháng ān qí shuǐ nán liú yòu zé shuǐ zhù zhī
水北出洛谷,谷北通长安,其水南流,右则水注之。
shuǐ fā xi xī dōng nán liú hé wéi yī shuǐ luàn liú nán chū jì qí chéng xi nán zhù hàn shuǐ
水发西溪,东南流,合为一水,乱流南出,际其城西,南注汉水。
hàn shuǐ yòu dōng jìng xiǎo chéng gù nán
汉水又东径小成固南。
zhōu zhì dà chéng gù yí xiàn běi gù yuē xiǎo chéng gù
州治大成固,移县北,故曰小成固。
chéng běi bǎi èr shí lǐ yǒu xīng shì bǎn zhū gě liàng chū luò gǔ shù xìng shì zhì fēng huǒ lóu chù
城北百二十里,有兴势坂,诸葛亮出洛谷,戍兴势,置烽火楼处。
tōng zhào hàn shuǐ dōng lì shàng tāo ér jìng yú lóng xià gài fú shí jīng tuān liú zhūn jī nù gù yǒu shàng xià èr tāo zhī míng
通照汉水,东历上涛,而径于龙下,盖伏石惊湍,流屯激怒,故有上下二涛之名。
lóng xià dì míng yě
龙下,地名也。
yǒu qiū guō fén xū jiù wèi cǐ guǎn wèi lóng xià tíng
有丘郭坟墟,旧谓此馆为龙下亭。
zì bái mǎ qì cǐ zé píng chuān jiā shì shuǐ fēng rǎng wò lì fāng sān shǔ yǐ
自白马迄此,则平川夹势,水丰壤沃,利方三蜀矣。
dù cǐ sù huí cóng hàn wéi shān xíng zhī shǐ
度此溯洄从汉,为山行之始。
hàn shuǐ yòu dōng jìng shí mén tān shān xiá yě dōng huì xi shuǐ shuǐ běi chū qín lǐng xi gǔ nán lì chóng shān
汉水又东径石门滩,山峡也,东会西水,水北出秦岭西谷,南历重山。
yǔ hán quán hé
与寒泉合。
shuǐ dōng chū hán quán lǐng quán yǒng shān dǐng wàng zhī jiāo héng sì ruò pù bù tuí bō jī shí sàn ruò yǔ sǎ shì tóng yàn yuán fēng yǔ zhī chí
水东出寒泉岭,泉涌山顶,望之交横似若瀑布,颓波激石,散若雨洒,势同厌原风雨之池。
qí shuǐ xī liú rù yú xi shuǐ
其水西流入于西水。
xi shuǐ yòu nán zhù hàn wèi zhī xī kǒu
西水又南注汉,谓之西口。
hàn shuǐ yòu dōng jìng guī xū tān
汉水又东径妫虚滩。
shì běn yuē shùn jū guī ruì zài hàn zhōng xi chéng xiàn huò yán guī xū zài xī běi shùn suǒ jū yě
《世本》曰:舜居妫汭,在汉中西城县,或言妫墟在西北,舜所居也。
huò zuò yáo xū gù hòu huò xìng yáo huò xìng guī guī yáo zhī yì shì wàng wèi zhī suǒ cóng
或作姚虚,故后或姓姚,或姓妫,妫姚之异,是妄未知所从。
yú àn yīng shào zhī yán shì de yú xi chéng wèi xī běi yě
余按应劭之言,是地于西城为西北也。
hàn shuǐ yòu dōng jìng hóu jìng tān shān duō hóu yuán hǎo chéng wēi zhui yǐn gù tān shòu sī míng yān
汉水又东径猴径滩,山多猴猿,好乘危缀饮,故滩受斯名焉。
hàn shuǐ yòu dōng jìng xiǎo dà huáng jīn nán
汉水又东径小大黄金南。
shān yǒu huáng jīn qiào shuǐ běi duì huáng jīn gǔ yǒu huáng jīn shù bàng shān yī qiào xiǎn shé qī lǐ
山有黄金峭,水北对黄金谷,有黄金戍,傍山依峭,险折七里。
shì lüè hàn zhōng zǔ cǐ wèi shù yǔ tiě chéng xiāng duì yī chéng zài shān shàng róng bǎi yú rén yī chéng zài shān xià kě zhì bǎi xǔ rén yán qí xiǎn jùn gù yǐ jīn tiě zhì míng yǐ
氏掠汉中,阻此为戍,与铁城相对,一城在山上,容百余人,一城在山下,可置百许人,言其险峻,故以金铁制名矣。
xī yáng nán dāng lìng wèi xìng tài shǒu xuē jiàn jù huáng jīn jiāng bǎo jù tiě chéng
昔杨难当令魏兴太守薛健据黄金,姜宝据铁城。
sòng qiǎn qín zhōu cì shǐ xiāo sī huà xi tǎo huà lìng yīn píng tài shǒu xiāo yuán gōng bá zhī zéi tuì yǒu shuǐ yǐ
宋遣秦州刺史萧思话西讨,话令阴平太守萧垣攻拔之,贼退酉水矣。
hàn shuǐ yòu dōng hé qú chú xī kǒu
汉水又东,合蘧蒢溪口。
shuǐ běi chū jiù gǔ zài cháng ān xī nán qí shuǐ nán liú jìng ba xī shù xi yòu nán jìng yáng dōu bǎn dōng
水北出就谷,在长安西南,其水南流,径巴溪戍西,又南径阳都坂东。
bǎn zì shàng jí xià pán shé shí jiǔ qū xi lián hán quán lǐng
坂自上及下盘折十九曲,西连寒泉岭。
hàn zhōng jì yuē zì xi chéng shè huáng jīn qiào hán quán lǐng yáng dōu bǎn jùn è bǎi zhòng jué bì wàn xún jì zào qí fēng wèi yǐ yú sōng dài fù zhān qián lǐng yòu bèi guò zhī
《汉中记》曰:自西城涉黄金峭、寒泉岭、阳都坂,峻崿百重,绝壁万寻,既造其峰,谓已逾崧岱,复瞻前岭,又倍过之。
yán zhì yáng cháng chāo yān yún zhī jì gù kàn xiàng tú yǎo rán yǒu bù cè zhī xiǎn
言陟羊肠,超烟云之际,顾看向途,杳然有不测之险。
shān fēng yě niú yě yáng téng yán yuè lǐng chí zǒu ruò fēi chù tū shù mù shí wéi jiē dào shān dān mín zǔ de qióng kǎn shì yǐ
山丰野牛野羊,腾岩越岭,驰走若飞,触突树木,十围皆倒,山殚民阻,地穷坎势矣。
qí shuǐ nán lì qú chú xī wèi zhī qú chú shuǐ ér nán liú zhù yú hàn wèi zhī chú kǒu
其水南历蘧蒢溪,谓之蘧蒢水,而南流注于汉,谓之蒢口。
hàn shuǐ yòu dōng yòu huì yáng shuǐ chuān liú màn kuò guǎng jǐ lǐ xǔ
汉水又东,右会洋水,川流漫阔,广几里许。
yáng shuǐ dǎo yuán bā shān dōng běi liú jìng píng yáng chéng
洋水导源巴山,东北流,径平阳城。
hàn zhōng jì yuē běn xī xiāng xiàn zhì yě
《汉中记》曰:本西乡县治也。
zì chéng gù nán rù sān bǎi bā shí lǐ jù nán zhèng sì bǎi bā shí lǐ
自成固南入三百八十里,距南郑四百八十里。
yáng chuān zhě hàn qi fū rén zhī suǒ shēng chù yě
洋川者,汉戚夫人之所生处也。
gāo zǔ de ér chǒng zhī fū rén sī mù běn xiāng zhuī qiú yáng chuān mǐ dì wèi yì zhì cháng ān
高祖得而宠之,夫人思慕本乡,追求洋川米,帝为驿致长安。
juān fù qí xiāng gēng míng yuē xiàn gù yòu mù qí de wèi xiáng chuān yòng biǎo fū rén zài dàn zhī xiū xiáng yě
蠲复其乡,更名曰县,故又目其地为祥川,用表夫人载诞之休祥也。
chéng jí dìng yuǎn yǐ
城即定远矣。
hàn shùn dì yǒng guāng qī nián fēng bān chāo yǐ hàn zhōng jùn nán zhèng xiàn zhī xī xiāng wèi dìng yuǎn hòu jí cǐ yě
汉顺帝永光七年,封班超以汉中郡南郑县之西乡为定远侯,即此也。
yáng shuǐ yòu dōng běi liú rù hàn
洋水又东,北流入汉。
wèi zhī chéng yáng shuǐ kǒu yě
谓之城阳水口也。
hàn shuǐ yòu dōng lì áo tóu
汉水又东历敖头。
jiù lì cāng chǔ zhī suǒ bàng shān tōng dào shuǐ lù xiǎn còu
旧立仓储之所,傍山通道,水陆险凑。
wèi xīng ān kāng xiàn zhì yǒu shù tǒng lǐng liú zá
魏兴安康县治,有戍统领流杂。
hàn shuǐ yòu dōng hé zhí shuǐ shuǐ běi chū zǐ wǔ gǔ yán lǐng xià
汉水又东合直水,水北出子午谷岩岭下。
yòu nán zhī fēn dōng zhù xún shuǐ yòu nán jìng xǐ gé xià shān shàng yǒu shù zhì yú chóng fù zhī shàng xià lín shēn yuān
又南枝分,东注旬水,又南径蓰阁下,山上有戍,置于崇阜之上,下临深渊。
zhāng zǐ fáng shāo jué zhàn gé shì wú hái yě
张子房烧绝栈阁,示无还也。
yòu dōng nán lì zhí gǔ jìng zhí chéng xi ér nán liú zhù hàn
又东南历直谷,径直城西,而南流注汉。
hàn shuǐ yòu dōng jìng zhí chéng nán yòu dōng jìng qiān dù ér zhì há má duǐ lì hàn yáng kǒu ér jiè yú péng xī lóng zào yǐ bìng xī jiàn tān qì zhī míng yě
汉水又东径直城南,又东径千渡,而至虾蟆頧,历汉阳口,而届于彭溪龙灶矣,并溪涧滩碛之名也。
hàn shuǐ yòu dōng jìng jìn chāng jùn zhī níng dū xiàn nán xiàn zhì sōng xī kǒu
汉水又东,径晋昌郡之宁都县南,县治松溪口。
yòu dōng jìng wèi xìng jùn guǎng chéng xiàn xiàn zhì wáng gǔ
又东径魏兴郡广城县,县治王谷。
gǔ dào nán chū ba liáo yǒu yán jǐng shí zhī lìng rén yǐng jí
谷道南出巴獠,有盐井,食之令人瘿疾。
hàn shuǐ yòu dōng jìng yú fǔ gǔ kǒu jiù xi chéng guǎng chéng èr xiàn
汉水又东径鱼脯谷口,旧西城、广城二县。
zhǐ cǐ gǔ ér fēn jiè yě
指此谷而分界也。
yòu dōng guò xi chéng xiàn nán
又东过西城县南。
hàn shuǐ yòu dōng jìng biē chí nán jīng tān jīng dà yě
汉水又东径鳖池南鲸滩,鲸,大也。
shǔ dōu fù yuē liú hàn shāng shāng jīng làng léi bēn wàng zhī tiān huí jí zhī yún hūn zhě yě
《蜀都赋》曰:流汉汤汤,惊浪雷奔,望之天回,即之云昏者也。
hàn shuǐ yòu dōng jìng lán gǔ běi kǒu zhàng yuǎn xī shēn jiàn xiá xiǎn suì qì xiāo xiāo yǐ sè sè fēng ér sōu sōu gù chuān gǔ shàn qí mù yǐ
汉水又东径岚谷北口,嶂远溪深,涧峡险邃,气萧萧以瑟瑟,风而飕飕,故川谷擅其目矣。
hàn shuǐ yòu dōng yòu de dà shì shì zǔ jí xī gù yì yuē jí shì yě
汉水又东,右得大势,势阻急溪,故亦曰急势也。
yī shān wèi chéng chéng zhōu èr lǐ zài jùn shān shàng liáng zhōu dū hù jí yì suǒ zhì fú jiān qiǎn piān jūn wéi zhōng fá yì yì gù shǒu èr nián bù néng xià wú yuán suì xiàn
依山为城,城周二里,在峻山上,梁州督护吉挹所治,苻坚遣偏军韦钟伐挹,挹固守二年不能下,无援遂陷。
hàn shuǐ yòu duì yuè gǔ kǒu shān yǒu bǎn yuè chuān yú zhōng huáng rǎng wò yǎn ér sāng má liè zhí jiā ráo shuǐ tián gù mèng dá yǔ zhū gě liàng shū shàn qí chuān tǔ wò měi yě
汉水右对月谷口,山有坂月川于中,黄壤沃衍,而桑麻列植,佳饶水田,故孟达与诸葛亮书,善其川土沃美也。
hàn shuǐ yòu dōng jìng xi chéng xiàn gù chéng nán
汉水又东径西城县故城南。
dì lǐ zhì hàn zhōng jùn zhī shǔ xiàn yě
《地理志》:汉中郡之属县也。
hàn wèi wèi xi chéng jùn
汉未,为西城郡。
jiàn ān èr shí sì nián liú bèi yǐ shēn yí wèi xi chéng tài shǒu yí jù jùn jiàng wèi wèi wén dì gǎi wéi wèi xìng jùn zhì gù xi chéng xiàn zhī gù chéng yě
建安二十四年,刘备以申仪为西城太守,仪据郡降魏,魏文帝改为魏兴郡,治故西城县之故城也。
shì lüè hàn chuān liáng zhōu yí zhì yú cǐ chéng
氏略汉川梁州,移治于此城。
nèi yǒu shùn cí hàn gāo dì miào zhì mín jiǔ hù suì shí fèng cí yān
内有舜祠、汉高帝庙,置民九户,岁时奉祠焉。
hàn shuǐ yòu dōng wèi zhān tuān hóng bō bēn dàng pēng làng yún tuí
汉水又东为鳣湍,洪波渀荡,漰浪云颓。
gǔ qí jiù yán yǒu zhān yú fèn qí sù liú wàng tāo zhí shàng zhì cǐ zé bào sāi shī jì gù yīn míng tuān yǐ
古耆旧言,有鳣鱼奋鳍溯流,望涛直上,至此则暴鳃失济,故因名湍矣。
hàn shuǐ yòu dōng hé xún shuǐ shuǐ běi chū xún shān dōng nán liú jìng píng yáng shù xià yǔ zhí shuǐ zhī fēn dōng zhù jìng píng yáng shù rù xún shuǐ xún shuǐ yòu dōng nán jìng xún yáng xiàn yǔ zhà shuǐ hé
汉水又东合旬水,水北出旬山,东南流,径平阳戍下,与直水枝分东注,径平阳戍,入旬水,旬水又东南径旬阳县,与柞水合。
shuǐ xī chū zuò xī nán liú jìng zhòng yán bǎo xi qū ér dōng liú jìng qí bǎo nán dōng nán zhù yú xún shuǐ
水西出柞溪,南流径重岩堡西,屈而东流,径其堡南,东南注于旬水。
xún shuǐ yòu dōng nán jìng xún yáng xiàn nán
旬水又东南径旬阳县南。
xiàn běi shān yǒu xuán shū yá gāo wǔ shí zhàng kè shí zuò zì rén bù néng shàng bù zhī suǒ dào
县北山有悬书崖,高五十丈,刻石作字,人不能上,不知所道。
shān xià yǒu shí tán shàng yǒu mǎ jī wǔ suǒ míng yuē mǎ jī shān
山下有石坛,上有马迹五所,名曰马迹山。
xún shuǐ dōng nán zhù hàn wèi zhī xún kǒu
旬水东南注汉,谓之旬口。
hàn shuǐ yòu dōng jìng mù lán zhài nán yòu àn yǒu chéng míng jì líng chéng zhōu huí shù lǐ zuǒ àn lěi shí shù shí háng zhòng lěi shù shí lǐ zhōng wèi shì chù wèi mù lán zhài yún wú cháo qiǎn jūn jiù yú dá yú cǐ yǐ
汉水又东径木兰寨南,右岸有城,名伎陵城,周回数里,左岸垒石数十行,重垒数十里,中谓是处为木兰寨,云:吴朝遣军救盂达于此矣。
hàn shuǐ yòu dōng zuǒ de yù xī xìng jìn xún yáng èr xiàn fēn jiè yú shì gǔ
汉水又东,左得育溪,兴晋、旬阳二县分界于是谷。
hàn shuǐ yòu dōng hé jiǎ shuǐ kǒu shuǐ chū qín lǐng shān dōng nán liú jìng jīn jǐng chéng nán yòu dōng jìng shàng yōng jùn běi yǔ guān fù shuǐ hé
汉水又东合甲水口,水出秦岭山,东南流,径金井城南,又东径上庸郡北,与关祔水合。
shuǐ chū shàng luò yáng tíng xiàn běi qīng ní xī shān nán jìng yáng tíng jù xi sú wèi zhī píng yáng shuǐ
水出上洛阳亭县北青泥西山,南径阳亭聚西,俗谓之平阳水。
nán hé fēng xiāng chuān shuǐ shuǐ chū hóng nóng fēng xiāng dōng shān xī nán liú jìng fēng xiāng gù chéng nán
南合丰乡川水,水出弘农丰乡东山,西南流径丰乡故城南。
jīng xiāng fán yuē nán xiāng xī xiàn yǒu gù fēng xiāng chūn qiū suǒ wèi fēng zhè yě
京相璠曰:南乡淅县,有故酆乡,《春秋》所谓丰浙也。
yú dì lǐ zhì shǔ hóng nóng jīn shǔ nán xiāng
于《地理志》属弘农,今属南乡。
yòu xī nán hé guān xī shuǐ
又西南合关淅水。
guān fù shuǐ yòu nán rù shàng jīn zhù jiǎ shuǐ
关祔水又南入上津,注甲水。
jiǎ shuǐ yòu dōng nán jìng wèi xìng jùn zhī xìng jìn xiàn nán jìn wǔ dì tài kāng zhōng lì
甲水又东南径魏兴郡之兴晋县南,晋武帝太康中立。
jiǎ shuǐ yòu dōng yòu rù hàn shuǐ
甲水又东,右入汉水。
hàn shuǐ yòu dōng wèi lóng yuān yuān shàng yǒu hú bí shān shí lèi hú rén bí gù yě xià lín lóng jǐng zhǔ yuān shēn shù zhàng
汉水又东为龙渊,渊上有胡鼻山,石类胡人鼻故也,下临龙井渚,渊深数丈。
hàn shuǐ yòu dōng jìng wèi xìng jùn zhī xī xiàn gù chéng běi wèi bái shí tān
汉水又东径魏兴郡之锡县故城北,为白石滩。
xiàn gù chūn qiū zhī xī xué dì yě gù shǔ hàn zhōng wáng mǎng zhī xī zhì yě
县故《春秋》之锡穴地也,故属汉中,王莽之锡治也。
jù yǒu xī yì shān fāng yuán bǎi lǐ xíng rú chéng sì miàn yǒu mén shàng yǒu shí tán zhǎng shù shí zhàng shì chuán liè xiān suǒ jū jīn yǒu dào shì bèi fā ěr shù héng shù shí rén
具有锡义山,方圆百里,形如城,四面有门,上有石坛,长数十丈,世传列仙所居,今有道士被发饵术,恒数十人。
shān gāo gǔ shēn duō shēng wēi héng cǎo qí cǎo yǒu fēng bù yǎn wú fēng dú yáo
山高谷深,多生薇蘅草,其草有风不偃,无风独摇。
hàn shuǐ yòu dōng jìng cháng lì gǔ nán rù gǔ yǒu cháng lì gù chéng jiù xiàn yě
汉水又东径长利谷南,入谷有长利故城,旧县也。
hàn shuǐ yòu dōng lì yáo fāng gài shùn hòu zhī jū shì chù gù dì liú yáo chēng yě
汉水又东历姚方,盖舜后枝居是处,故地留姚称也。